20220421 M&F transcript

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCOMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN FINANCIËN VAN GEMEENTE LAREN d.d. 21 april 2022

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Beste mensen, het is één minuut voor acht, wilt u lekker uw plek aan opzoeken? En dan gaan we zo beginnen. Het is 20:00 uur en ik open de vergadering van de commissie maatschappij en financiën. En het is de eerste vergadering van deze commissie sinds de gemeenteraadsverkiezingen. Dus wij vergadering vanavond in een nieuwe samenstelling voor het eerst. Er is nog geen voorzitter voor deze commissie benoemd, dus dat doe ik eenmalig vanavond, en dat doe ik met heel veel plezier. En tot mijn grote vreugde hebben we een volle publieke tribune. We hebben insprekers vanavond, dus dat doet mij goed dat het lokaal bestuur ook leeft. Wij hebben ook een inte… Niet een hele lange agenda, maar wel een hele interessante agenda, dus we gaan een mooie avond tegemoet. We gaan de agenda vaststellen, maar ik heb ook meteen een voorstel, want ik heb het verzoek ontvangen of wij agendapunt 6, en dat gaat dan over het informeren over de voortgang van het Brinkhuis, of wij dat kunnen verplaatsen en een beetje naar voren kunnen halen, omdat er veel mensen op de tribune zitten die geïnteresseerd zijn in dat agendapunt. En als wij onze inwoners even allemaal ter wille zijn, kunnen we dan het agendapunt voor de presentatie van de historische graven agenderen. Is dat akkoord? Ja, iedereen knikt heel duidelijk. Gaan we dat doen.

Dus mijnheer Koetsier, u moet een beetje geduld hebben. We gaan een beetje met uw agendapunt schuiven. Maar ik weet dat u zeker ook geïnteresseerd bent in de voortgang van het Brinkhuis, dus dat zal voor u geen bezwaar zijn. Dan hebben we dat gehad. Overigens, ik zie niet mevrouw Timmerman vanavond. Ik heb het vermoeden dat dat komt omdat zij vandaag oma is geworden. Dus dat is goed nieuws. En wij gaan haar natuurlijk namens alle inwoners daarmee feliciteren. Hartstikke goed. En Evert, jij houdt het fort bemand. Er moet ook een nieuwe microfoon geboren worden, zie ik. De heer De Jong: Ja, normaal doe ik altijd deze commissie, dus vandaar dat ze er niet is. De voorzitter: Nee, maar mevrouw Timmermans zit er wel altijd bij. De heer De Jong: Ja. De voorzitter: Precies. Oké.

3.

Mededelingen De voorzitter: Dan kom ik bij de mededelingen. Zijn er mededelingen van de zijde van het college? Dat is niet het geval. Vanuit de commissie nog? De enige heugelijke mededeling hebben we net gedaan.

4.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 3, dat is meldingen van portefeuillehouders met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen. Ik kijk ... Ja, de heer Den Dunnen, ga uw gang. De heer Den Dunnen: Ja. Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Vanochtend in de portefeuillehoudersoverleg hebben wij opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar de toename van cliënten in de ernstige dyslexie. Wij hebben geconstateerd in de regio Gooi en Vecht dat dat een soortement Gooise ziekte aan het Pagina 1 van 30

worden is die een enorme omvang met zich meebrengt. Dus wij hebben gezegd van, we gaan dat onderzoeken. Wat gebeurt daar? En we zullen ook kijken of dyslexie of dat nu een onderwijskwestie is of dat dat een zorgkwestie is. Ik heb ook nog geprobeerd om even te kijken of we daar ook een inkomenstoets op toe zouden kunnen passen. Maar daar waren de collega’s in de regio geen voorstander van. Maar daar wordt in ieder geval nu onderzoek naar gedaan. De voorzitter: Helder. Zijn er nog vragen aan de heer Den Dunnen. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: En in het onderzoek wordt ook meegenomen de zorgverzekeraars? De voorzitter: De heer Den Dunnen. De heer Den Dunnen: Ja, mijnheer de voorzitter, wij zullen dat ook doen. We denken ook aan een soortement poortwachtersfunctie, om te kijken van is dat nu allemaal nodig. Want wij hebben geconstateerd dat als je het stempeltje ernstige dyslexie hebt, dat je heel veel voordelen krijgt ten opzichte van andere leerlingen van een school. En dat willen we toch wel heel serieus nemen. De voorzitter: Ja, goed. Ja, de heer Jacobse, u heeft nog een vraag? Dan gaan we door naar de … De heer Jacobse: Ja, voorzitter, een vraag aan de heer Den Dunnen. Ik geloof niet dat u het gekscherend bedoelde als Gooise ziekte. Heeft u enig vermoeden hoe wij aan die duiding komen? De voorzitter: De heer Den Dunnen.

De heer Den Dunnen: Ja, de duiding is gekomen omdat wij in alle gemeentes in de Gooi en Vecht die toename zien. En niet in één specifieke gemeente, maar in alle gemeentes die in de Gooi en Vecht zitten zien we die toename van deze ernstige dyslexie. De voorzitter: Oké, helder. De heer Jacobse: Heeft u een vermoeden hoe dat komt? De voorzitter: Nee, dat gaan we nog onderzoeken. De heer Jacobse: Dat bedoel ik. De heer …: Voorzitter, nog even een vraag dan. De voorzitter: Ga uw gang. Waar is uw naambordje? De heer …: Staat hier. De voorzitter: Kijk. De heer …: Ik zal hem hier bovenop zetten, dan kan iedereen hem zien. Dat is leuk, ook voor de kijkers thuis. Een vraag aan de heer Den Dunnen dan ook. In dat onderzoek, neemt u daar ook onderwijsdeskundigen in mee? Of wie … Door wie wordt het uitgevoerd?

Pagina 2 van 30

De voorzitter: En dan doen we meteen de heer Grunwald, want die had ook nog een vraag. De heer Grunwald: Vraag aan de heer Den Dunnen. Hebt u een idee wanneer het rapport klaar is? Wanneer mogen we dat verwachten? De voorzitter: De heer Den Dunnen, één reactie nog. De heer Den Dunnen: We zullen het onderwijs daarin meenemen, want dat is een belangrijke poot natuurlijk. Want zoals ik al zei, één van de onderzoekszaken is, is het zorg of is het onderwijs, waar zit de oorzaak? En ja, wanneer het klaar is, dat durf ik op dit moment geen uitspraak over te doen. Dat zal ergens na de zomer zijn, verwacht ik. De voorzitter: We houden het even hierbij. We zijn in afwachting. 7.

Informeren over de voortgang van de herontwikkeling Brinkhuis en de verhuizing van het gemeentebestuur De voorzitter: Dan kom ik bij … Niet bij de presentatie over de historische graven. Maar dan ga ik nu agendapunt 6 behandelen, dat gaat over het informeren over de voortgang van de herontwikkeling van het Brinkhuis en de verhuizing van het gemeentebestuur. Met andere woorden, we gaan worden voorgelicht door de wethouder over hoever het staat met de herontwikkeling van het Brinkhuis. Maar ik geef eerst het woord aan twee insprekers, heb ik begrepen. Drie insprekers. En die vraag ik even naar voren te komen. En de griffier gaat hen helpen een plek te vinden. We zoeken nog een stoel. Gaat goed komen. U gaat alle drie spreken hè. Mevrouw Van den Engel: Ja. De voorzitter: Oké, helder. U heeft ongeveer een spreektijd van vijf minuten. En zegt u vooral ook even wie u bent. Ga uw gang. Mevrouw Van den Engel: Goed. Mijn naam is Artine van den Engel, ik geef pilateslessen in het Brinkhuis. Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders, raadsleden, en heel belangrijk, andere aanwezigen hier, inwoners van Laren, bezoekers van het Brinkhuis. Dank voor de gelegenheid dat ik vanavond een stem krijg, een ongeruste stem en een verontwaardigde stem wat betreft de huisvesting van het gemeentebestuur in het Brinkhuis.

En ik spreek hier namens de huurders van de beweegactiviteiten in het Brinkhuis, dat zijn er zeven. Onder andere yoga, beweging voor ouderen en dus ook pilates. Het clubje is goed voor meer dan tweehonderd bezoekers per week. En tot onze grote spijt hebben we niet eerder onze stem laten horen voor de besluitvorming eind vorig jaar. En u heeft ook niet de stem gehoord van de bezoekers van het Brinkhuis en ook niet de stem gehoord van bewoners in Laren, want er is geen actieve participatie geweest bij deze besluitvorming en bij het maken van deze plannen. Wij vinden dat de besluitvorming had moeten plaatsvinden na een actieve participatie en na de COVID. Want het is allemaal nu heel anders in het Brinkhuis. En ook na de verkiezingen. Want wie in Laren weet dat er een investering gemoeid is met de huisvesting van het gemeentebestuur van 321.000 euro. Ja? Als het vraag aan andere mensen, niemand weet het. Wie weet dat er is gekozen voor de hoge kapitaalbelasting per jaar? Ik denk dat de plannen en de stemming anders waren geweest als er een actieve participatie was geweest. Dat wat betreft de besluitvorming. Hoe is het in heet Brinkhuis. Nou, het bruist. De voorzitter: Mevrouw, u moet … Als u iets naar achteren gaat zitten, dan kraakt u niet.

Pagina 3 van 30

Mevrouw Van den Engel: Ja. Oké, goed. De voorzitter: Ja, heel goed. Mevrouw Van den Engel: Het bruist. Er zijn activiteiten voor theater in het theater, er zijn beweegactiviteiten, er wordt koffie gedronken in de foyer. Maar dit is tijdelijk, want dit zal gaan verdwijnen voor een deel. Want de beweegzalen die er nu zijn die zullen plaatsmaken voor kantoren van het gemeentebestuur en dat juist zojuist tien jaar nadat deze beweegzalen zijn gecreëerd voor de bewoners van Laren, voor de gemeenschap. En de beweegzalen worden nu gebruikt voor vijftig-, zestig-, zeventig-, tachtigplussers. Dat zijn doelgroepen. En door sport hebben ze verbinding, hebben ze sociale contacten, drinken ze een kopje koffie drinken ze in de foyer. En hoe anders wordt dadelijk het dorpshuis als het voor een groot deel kantoor wordt. En ja, een deel van die activiteiten gaat verdwijnen, want we kunnen niet met zijn allen, en dan kijk ik ook naar wethouder Den Dunnen, in de theaterzaal, zoals de belofte is, een alternatief. Gisteren zou ik met één van mijn pilatesgroepjes zou ik een proeftraining hebben in de theaterzaal, en die is een half uur voor aanvang is die geannuleerd omdat er theater was voor de kinderen. Leuk. Eigenlijk zou de proeftraining al twee maanden geleden hebben plaatsgevonden. Is niet doorgegaan vanwege het ontbreken van menskracht. Ja, dat is allemaal praktisch.

Planning, foutjes, menskracht, een vieze zaal vanmorgen bij de proeftraining. Hoe realistisch is het dat een theaterzaal ook een beweegzaal is en ook een vergaderzaal en dat allemaal in dezelfde tijd met alle activiteiten? Maar belangrijker, hoe gaat er gekozen worden? Want wat is belangrijker, het bewegen voor deze ouderen of theater voor de kinderen? Dadelijk zullen meer dan tweehonderd deelnemers van onze beweegactiviteiten, u denkt, wat is tweehonderd, zijn ongeveer twintig voetbalelftallen, die zullen verdwijnen. Ja? Die zullen verdwijnen, die moeten wijken voor het gemeentebestuur voor vijf à zes mensen van het gemeentebestuur. En dit anno 2022, een gedigitaliseerde samenleving, waarbij het heel belangrijk is dat de burgemeester, het gemeentebestuur, dicht bij de bewoners is, maar niet per se kantoor hoeft te houden midden in het dorp. En als dat wel zo is, is er misschien nog een alternatief in het Brinkhuis voor huisvesting, zodat de beweegzalen voor de gemeenschap kunnen … Bewaard kunnen blijven. Goed, wij vragen als huurders van de beweegactiviteiten, in het belang van onze deelnemers, de mensen die ook nu aanwezig zijn, om een heroverweging van het besluit. En als dat niet geaccordeerd wordt, vragen wij om een onderzoek naar een ander alternatief voor huisvesting van het gemeentebestuur in het Brinkhuis. Want er zijn mogelijkheden.

En de precieze huisvesting van dat gemeentebestuur in het Brinkhuis is nog niet geaccordeerd, dat komt in september aan de orde. Dus u kunt nog alle kanten uit. Mijn laatste opmerking. Ik vraag u, wie is het belangrijkste? De inwoner van Laren en het behoud van het Dorpshuis met de dorpse activiteiten, waaronder de tweehonderd deelnemers van de beweegactiviteiten, of de bestuurders die zitting hebben ten behoeve van deze Larense gemeenschap? Dank u wel. Mevrouw Brooks: Zo. Ik zal gedeeltelijk in herhalingen vervallen. Ik ben Meryem Brooks en ik train al jaren bij deze groep. Geachte burgemeester … De voorzitter: Mevrouw Brooks, u moet juist een beetje naar de microfoon toe … Mevrouw Brooks: Oké. Zo? De voorzitter: Ja, u kunt hem naar voren schuiven hoor, met het hele … Mevrouw Brooks: Is het zo goed? De voorzitter: Ja. Misschien kan de griffier u zo even helpen. Pagina 4 van 30

Mevrouw Brooks: Meryem Brooks. De voorzitter: ja. Mevrouw Brooks: B, R, dubbel O, K, S. Geachte burgemeester, wethouders en raadsleden. Allereerst de definitie van het woord gemeenschapshuis. En dit een tekst van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Gemeenschapshuizen zijn huizen waar verschillende activiteiten voor de gemeenschap, bijvoorbeeld de bewoners van het dorp, plaatsvinden. Verenigingen kunnen gebruik maken van dit gebouw, en vaak is het ook mogelijk ruimte te huren. Dan is er nog een uitgave van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen, voor dopshuizen.nl en Oranjefonds uit 2016, wat ook nuttig is om even te lezen. Over een gemeenschapshuis, dorpshuis, een gebouw van betekenis, moet fungeren als ontmoetingsplek van sociale en nieuwe contacten. In januari jongstleden, tijdens de sluiting wegens corona, een zeer stille tijd voor het Brinkhuis, is er door de gemeenteraad ingestemd met de plannen om het gemeentebestuur te gaan huisvesten in het gemeenschapshuis het Brinkhuis. Van wie kwam dit voorstel eigenlijk? Gevolg daarvan is dat diegenen die hier een zaaltje huren voor pilates, yoga of welke activiteit dan ook, geacht worden een ander onderkomen te zoeken, want de gemeenteraad gaat anderhalve etage in beslag nemen. Een zaaltje op zolder zou dan nog gebruikt mogen worden. Men zou ook met z’n allen terecht kunnen in het theaterzaaltje.

Zeg eens eerlijk, is dat een correcte gang van zaken? Ik zie mijzelf niet tussen de wethouders, raadsleden en andere medewerkers doorsluipen om twee maar per week op de zolder mijn yogalesje te gaan doen. Natuurlijk is het Brinkhuis een toplocatie voor de gemeenschap, de burgers welteverstaan. Vergeet niet dat het ook een sterke sociale functie vervult gedurende al die jaren sporten in het Brinkhuis, de bibliotheek, af en toe een filmpje of een concertje, lunchje met vriendinnen, koffie drinken na het sporten, cursus van de vrije academie, et cetera, et cetera. Ik persoonlijk ben vaak in het Brinkhuis te vinden. Ik persoonlijk was dolblij om in de tijdelijke openstellingen tijdens corona medesporters te kunnen ontmoeten, met inachtname natuurlijk van alle regels. Even een kopje koffie buiten op afstand. Na al die jaren is er toch een band ontstaan. Ik voorzie met de komst van het gemeentebestuur een verandering van de sfeer in het Brinkhuis. Er gaat een drempel ontstaan. Allereerst de verbouwing die heel veel gaat kosten en overlast gaat geven. De bovenetages zijn sowieso voor de inwoners van Laren een verloren zaak. Het ongedwongene van het Brinkhuis gaat verloren. Ik weet niet of burgemeester, raadsleden en wethouders zich dit ten volle realiseren.

Is aan de burgers ooit de vraag voorgelegd wat zij van deze plannen vinden? Geeft u zich er rekenschap van dat het Brinkhuis een gemeenschapshuis is en gemeentehuis? Er zijn vast voor het gemeentebestuur wel alternatieven te bedenken, zonder al het vorenstaande te verstoren. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang. Ja hoor, gaat heel goed. Mevrouw Ritsen: Goedenavond, mijn naam is Yvonne Ritsen. Ten eerste, allen goedenavond, voorzitter, burgemeester, raadsleden en overige aanwezigen. Ook ik ben een bezoeker van het mooie Brinkhuis. Misschien in de toekomst Huis aan de Brink. Ik heb mij de laatste tijd doorgeworsteld door de 51 pagina’s die dan de laatste tijd zijn opgenomen. En er kwamen een aantal dingen naar voren waarvan ik zeg, oké, ik begrijp de situatie, want ik kan mij volledig vinden in de voorgaande sprekers. Ik begrijp ook de situatie in de gemeente, dat er een begrotingstekort is. Echter, we hebben tafelzilver en moeten we dat tafelzilver altijd te allen tijde willen verzilveren om onroerend goed ergens in te voor gaan zetten, een ruildeal te gaan maken waardoor een vereniging of een Brinkhuis het minder goed kan gaan doen of een betere invulling zou kunnen hebben. En die invulling moet dan een … Zo zijn als de voorstellen ervoor liggen. Ik vroeg mij af in een kostenplaatje, er zijn heel veel kostenplaatjes gemaakt de afgelopen jaren in Laren.

Ik ben er zelf enige jaren tussenuit geweest. Ik ben hier wel geboren. Maar ik weet hoeveel kostenplaatjes er geweest zijn. En vele

Pagina 5 van 30

kostenplaatjes, mooie Excelsheets, misschien toen geen spreadsheets of wat dan ook, zoals ze nu tegenwoordig zo mooi gemaakt kunnen worden. Maar toch, een heleboel is daar niet van uitgekomen. Slechts weinigen. En mij kwam dan ook meteen eventjes dacht ik aan een kantoorpand en de eisen tegenwoordig met alle nieuwe milieuwetten die er zijn, wat betekent een kantoorpand? Buiten het feit dat het een statig gebouw is en dat in vele wijken waar kantoorpanden is totaal geen leven te voelen is. Een kantoorpand moet beantwoorden aan een aantal besluiten. En een besluit, één daarvan, is een energie-index. En die energieindex die gaat per 1 januari 2023 van kracht. En dat betekent dat er een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kilowatt per vierkante meter per jaar gebruikt mag worden en we anders in een boetefase terechtkomen. En ik hoop, maar dat weet ik niet, dat kon ik niet terugvinden in de stukken, dat dat in ieder geval meegenomen is in de totale begroting die er ligt voor de verhuizing en de bijkomende kosten. Dat heeft nogal een impact, en een impact die gaat van start op 1 januari 2023 voor alle kantoorpanden met een label C. Dat moet het minimaal zijn. Maar goed, dat vroeg ik mij alleen af.

En verder ertoe besluiten dat ik hoop dat een ieder dat dit soort prognoses niet alleen en de raadzaal niet alleen een Brinkhuis, maar ook misschien de Brinkhorst, een school die mogelijk minder aantallen, en ook de omgeving waar dat allemaal staat met heel weinig parkeermogelijkheden, hoe gaat dat allemaal invulling krijgen en waar hebben dan de burgers van Laren een beetje meer inzage in, een beetje meer transparantie? Dat is het enige pleidooi wat ik heb. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Blijft u nog even zitten, want er is een mogelijkheid voor vragen aan u. Mevrouw Ritsen: Ja, zeker. De voorzitter: Ik kijk even de commissie rond. Ik kijk even of er behoefte is om vragen te stellen. De heer Merckx. De heer Mercks: Ja, voorzitter, dank je wel. Dames, een heel goed en mooi betoog. Ik denk met name het punt over de energiezuinigheid van het Brinkhuis is een goed punt. Moeten we zeker zorg voor gaan dragen. En mijn vraag is even, andere plekken om te sporten daar direct in de buurt, heeft u daarnaar gekeken? Wat is de positie op Brink 27, de Brinkhorst, et cetera? Daar staan een aantal scholen. Bent u daarmee in contact geweest? Wat doet u daar? En er is ook Flashsport ook naast Brinkhuis. Bent u daarmee in gesprek geweest? Mevrouw Ritsen: Ik ben daar niet mee in gesprek geweest. Ik kijk naar Art… Mevrouw Van den Engel: Ik ben daar niet mee in gesprek geweest.

Ik ben even benieuwd. Wat is de aanleiding tot de vraag? Waarom zou ik met ze in gesprek gaan? Ik begrijp het niet. De heer Mercks: U zoekt … U … Mevrouw Van den Engel: Ik ben nog niet op zoek naar een alternatief, want ik heb huur in het Brinkhuis en ik ben er heilig van overtuigd dat het bewegen in het Brinkhuis heel erg nuttig is. Dus ik begrijp niet waarom ik naar een alternatief nu zou gaan zoeken. De heer Mercks: Maar als u zegt dat het bewegen belangrijk is, waarom beweegt u dan niet op een andere plek daarnaast, in de buurt, als het een probleem is om boven te bewegen? Mevrouw Van den Engel: Dat zou kunnen. En wet… Nee, maar het is natuurlijk een serieuze opmerking. Waarom worden deze beweeglessen niet gegeven ergens anders, bij Flashstudio of, nou ja, bij Familyfitness? Pagina 6 van 30

Omdat dat sportscholen zijn of dansscholen. En de mensen die naar het Brinkhuis komen, die komen daar omdat daar laagdrempelig eigenlijk sportactiviteiten worden gegeven en omdat ze het heel fijn vinden om in een dorpshuis te sporten. Daarom komen ze daar. De voorzitter: Helder, dank. De heer Mercks: Dank je wel. De voorzitter: Heel goed. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ja, ik heb ook een vraag. We hebben vorige … In december geloof ik het onderwerp besproken, de verhuizing naar het raadhuis. En wij als D66 waren daar verschillend over. Ik was daar niet voor. Maar ik weet wel dat er één belangrijke stelling is genomen en dat is dat jullie, dat de huurders, een adequate, gelijkwaardige ruimte zouden krijgen. Dat hoor ik niet in uw verhaal. Kunt u daar nog iets meer over zeggen? Is daar iets over gezegd meer dan alleen maar de theaterzaal? Bijvoorbeeld, maar dat is iets wat ik aangeef, maar dat, dat … Ik vind dat niet dat dat adequaat hoeft te zijn, dat is aan u, dat jongerensociëteit. Dat zou extra gehuurd worden. Is daar nog iets over gezegd? Daar zou ik graag wat meer over weten. Mevrouw Van den Engel: Ik weet niets van de jongerensociëteit. De voorzitter: Misschien kan daar de wethouder wat over vertellen. Ja, heel goed, heel goed. Mevrouw Van den Engel: Ja.

De interim directeur heeft, maar dat heb ik net over verteld, heeft dus wel de theaterzaal is ons aangeboden om in ieder geval uit te proberen. En u heeft net het verhaal van mij gehoord dat er eigenlijk een gedrang dadelijk gaat komen van activiteiten die allemaal in één zaal moeten gaan plaatsvinden. En dan is dus inderdaad nogmaals die keuze heel belangrijk. Wordt dat theater, wordt dat de taalcafé? Want … Wordt dat de yoga of wordt dat de pilates? Want we geven gewoon op zelfde momenten houden we deze activiteiten. Dus dat is nu al moeilijk dus om dat in te plannen, om een proeftraining in te plannen. En het wordt ook heel lastig natuurlijk om die zaal elke keer om te bouwen. Maar misschien is dat wel mogelijk. Ik weet verder niet van een ander alternatief. Nee. De voorzitter: De heer Grunwald. De heer Grunwald: Mevrouw Van den Engel, bedankt voor uw bijdrage overigens. We kunnen ons daar heel erg goed in verplaatsen. Mijn vraag aan u is, is er in de tussenliggende tijd, bent u benaderd, u of een delegatie van u, zijn jullie benaderd om gezamenlijk na te denken over alternatieven? Mevrouw Van den Engel: Voor ons? De heer Grunwald: Ja. Mevrouw Van den Engel: Ja. Nou we hebben natuurlijk wel zelf ook bedacht, wat gaan we nu doen? We hebben afgewacht omdat er alternatief … Er is eigenlijk beloofd dat er … Dat wij door kunnen gaan met onze beweegtrainingen.

Dus dat hebben we afgewacht. Het is … Ik weet uit ervaring dat het moeilijk is om in Laren een alternatief te vinden qua beweegruimte. En dan is het ook de vraag of … Je zou dan bijvoorbeeld moeten inpassen inderdaad, wat we net zeiden, bij een sportschool of bij een ander instituut. Dat zou misschien mogelijk zijn. Maar nogmaals, de mensen die bij ons komen die komen heel graag naar het Brinkhuis.

Pagina 7 van 30

De heer Grunwald: Maar sorry dat ik u onderbreek, mevrouw. Maar dat is veel meer, bent u benaderd door de gemeente … Mevrouw Van den Engel: Nee, nee. De heer Grunwald: Om mee te denken over … Mevrouw Van den Engel: Nee. De heer Grunwald: Een oplossing van de situatie in de tussentijd? Mevrouw Van den Engel: Nee, nee. De heer Grunwald: Dat niet. Mevrouw Van den Engel: Nee. De heer Grunwald: Oké, dank u wel. De voorzitter: Ja, maar ik kijk naar de andere kant. De heer De Jong. De heer De Jong: Nou de vragen zijn al gesteld, maar dit is de enige mogelijkheid om dit onderwerp nog even aan te snijden. Wij hebben zelf ooit in de commissievergadering aangegeven van alle huurders van al die zalen die kunnen daar niet doorgaan. Daar is toen door de coalitie ook niet naar onze partij, Liberaal Laren, geluisterd om … En aangegeven dat dat ging gebeuren. Ook de kosten. Ik zei, in de begroting zijn nooit die kosten meegenomen, minder kosten als stel dat de huurders weggaan of naar een andere plek moeten die ze niet willen. Dus ja, dit is nu de consequentie. En ja, het lijkt mij heel reëel dat er op hele korte termijn overleg plaatsvindt, en dat we ons gaan als gemeente gaan heroverwegen hoe we dit gaan oplossen op een hele nette manier, zodat niemand hier de dupe van wordt.

En ik heb ooit in de commissievergadering aangegeven, het zou toch wel te gek zijn als onze huurders die daar in het Brinkhuis zitten naar het huis van Eemnes gaan, omdat er in het Brinkhuis geen plaats meer is. Dat heb ik ooit gezegd. Mevrouw Van den Engel: Mag ik daar even op inhaken. Dat is inderdaad een mogelijkheid en dat is ook een paar keer voorgesteld om inderdaad elders te gaan kijken, bijvoorbeeld in het huis van Eemnes. Dus dat is een mogelijkheid. Ik wil ook even zeggen dat ik verleden maand heb ik zevenhonderd euro betaald aan huur aan het Brinkhuis. Dus ik bedoel, het gaat om bedragen … Als je het goed exploiteert gaat het om mooie bedragen waar je een goede inkomstenbron aan kan hebben. Ik heb overigens in de cijfers voor de raadsvergadering van 21 januari heb ik geen cijfers kunnen vinden van de huuropbrengsten van de huurders. En dan heb ik niet over COVID-tijd, want toen waren er geen inkomsten. Maar daarvoor heb ik ze ook niet kunnen vinden. Ik heb alleen maar gezien dat de inkomsten dadelijk bij huisvesting van het gemeentebestuur 70.000 euro zal zijn. Maar ik heb niets gezien over inkomsten van huurders en mogelijk zelfs potentiële inkomsten van huurders. De voorzitter: Ik kijk nog even verder.

De heer Jacobse, heeft u nog een vraag? De heer Jacobse: Voorzitter, niet zozeer een vraag als wel wil ik de dames primair een compliment maken dat ze hier zijn en dat ze hun mening verkondigen. Ik beschouw dat als een directe burgerbetrokkenheid. Alleen het is wat laat, want we zijn met de raad al een paar stappen verder. Nou is dit politiek en dit blijft Laren, dus we kunnen er zeker weer over praten. Maar ik was in ieder geval namens mijn partij niet van plan om daar op Pagina 8 van 30

dit moment een beweging in te maken, dat zou ook heel wonderlijk zijn. Ik vind wel dat de interim directeur, die daar niet voor niets interim directeur is, met een oplossing moet komen. Er zijn toezeggingen gedaan aan de dames en aan hun activiteiten. Die zijn door de raad meegenomen, daar vinden wij iets van. Dus de vraag of we … Of de dames al gezocht hebben naar een alternatieve locatie is misschien interessant maar niet helemaal op zijn plek. Dus het verhaal … Het zit iets anders. Het verhaal ligt bij de wethouder. Ik hoop dat de heer Den Dunnen, meen ik, daar zo … Of mijnheer … Daar zo nog iets over kan zeggen. Maar ik … Laten we zeggen, ik maak een worsteling door. En het lijkt soms wel alsof ik weliswaar in hetzelfde boek, maar dan toch in een heel ander hoofdstuk zit te bladeren. Want ik hoor allemaal prachtige dingen, geweldige argumenten, waarvan denk, oh, oh, oh, hadden we dat nou eens eerder bekeken, hadden we dat nou eens beter gewogen. Dan nog blijven de argumenten van de wethouder en van het bestuur overeind dat we een goed plan hadden wat de meerderheid, de democratische meerderheid, in de raad haalde. We gingen het raadhuis verkopen, dat leverde cash op. We gingen daar een keurig medisch centrum bouwen, anderhalvelijnszorg, en we gingen met het bestuur naar het Brinkhuis. Met de toezegging dat dat Brinkhuis zou blijven wat het is.

Dat kon kennelijk … De voorzitter: Mijnheer Jacobse, ik … De heer Jacobse: Ja. De voorzitter: U … We zitten in de vragenronde aan de insprekers. De heer Jacobse: Ik rond hem af. De voorzitter: Ja, heel goed. De heer Jacobse: Ik rond hem af. De voorzitter: Ja. De heer Jacobse: Er zijn genoeg argumenten aangevoerd toen om de weging te maken. De voorzitter: Dus u eindigt met de vraag, hoe lossen we het op? De heer Jacobse: Ik vraag de wethouder om hier zijn licht nog eens over te laten schijnen. De voorzitter: Oké, oké. Dat is de vraag aan de verkeerde, maar we kunnen het zo doen. Dank. Dank, dames. Blijf ook even zitten, want u heeft nog de gelegenheid na de bespreking om er nog op te reageren. Ik ga eerst aan de heer Den Dunnen vragen, want het agendapunt gaat veel breder, om ons te informeren over de herontwikkeling van het Brinkshuis en de voortgang daarvan. Wethouder. De heer Den Dunnen: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Collega Calis zal eventueel op wat financiële aspecten ingaan. Ik … Ook voor de nieuwe raadsleden hebben we toch wel even nog weer op een rij gezet van, hoe zijn we hier gekomen? En dat wilde ik graag met u doornemen. De gemeenteraad heeft op 30 juni 2021 de visie op het Brinkhuis vastgesteld, met als doel te zorgen voor een dynamisch hart voor het maatschappelijk leven in het dorp.

Als prioriteiten daarvoor golden, de bedrijfsvoering op orde, versterken van de samenhang, versterking van schering en inslag met passende functies en huisvesting van het gemeentebestuur te onderzoeken. Als randvoorwaarde hierbij gold de vernieuwing van de governance, de vernieuwing van het bestuur. We zijn intussen tien maanden verder en we zien de eerste effecten van de Pagina 9 van 30

uitvoering. Er is een nieuwe raad van toezicht die samen met de interim directeur meters maakt voor het uitvoeren van deze visie. Het aantal personele wisselingen, inmiddels een heldere structuur is er geweest, en ook een aantal personeelsleden zijn verdwenen. Toevoeging. Het King Arthur met de dagbesteding is toegevoegd. We verschuiven een aantal gebruikers binnen de gebouwen. En nieuwe afspraken zijn er gemaakt onder andere met Versa en de bibliotheek. Onderzoek en besluitvorming over de huisvesting van het gemeentebestuur is afgerond en een raadsbesluit is daarover geweest in januari en de communicatie rond activiteiten en programmering is beter en zichtbaarder geworden. Wat is ons nog verder te doen? Verder versterken van de samenhang in het aanbod van het profiel van het Brinkhuis, samenwerking tussen aanbieders en activiteiten, sturen op passende en gewenste activiteiten. De bedrijfsvoering moet blijken in de meerjarenbegroting wat het effect van al deze maatregelen is. De stappen tot nu toe gezet en wat erop aankomt. Na het besluit in de gemeenteraad over de verhuizing is met alle huurders gesproken. Zoals toen gezegd, niet vooraf, want de raad wilde nadrukkelijk niet vooruitlopen op zorgvuldige besluiten. Dat heeft vijf maanden geduurd vanaf de B&W-voorstellen in september.

Inmiddels is voor alle gebruikers van de beweegzaal een moment aangeboden om proef te draaien in de theaterzaal. En ik heb wel begrepen dat de proefdraaien van gister dat dat nou niet echt een succes was en dat dat ook de directeur geworden is dat de zaal onder andere niet goed schoon was en dat er ook onvoldoende daglicht in de zaal was. Dus hij stelt voor om daar nog een keer met u over van gedachten te wisselen. Het college stuurt erop aan dat het Brinkhuis dit zorgvuldig organiseert en de leerpunten die uit de proeven zijn gekomen oppakt. Het college is daar zelf geen partij in, maar wel opdrachtgever. De burgemeester is vorige week zelf mee wezen doen met pilates. Helaas hebben we daar geen foto’s van. Zo houden we informeel ook wel de vinger aan de pols. Ik vergader op dit moment wekelijks in het Brinkhuis met het comité voor de vluchtelingen. En dan vraag ik ook met name om mij heen van, wat gebeurt er allemaal? Loopt het? En ik heb ook regelmatig contact met de interim directeur. Ook vanochtend nog weer naar aanleiding van uw oefenprogramma. Het college heeft de opdracht gegeven om eerst de verkoop van het raadhuis in gang te zetten voordat de opdracht voor verhuizing verder uitgewerkt wordt. Daardoor kunnen de trajecten in de planning en financieel goed op elkaar worden afgestemd.

De raad is met de raadsinformatiebrief in februari over de stappen in het kader van de verkoop geïnformeerd. In overleg met het brinkhuis wordt nu de opdracht voor het traject verhuizing door het gemeentebestuur voorbereid. Wij hopen, als de verkoop van het raadhuis slaagt, rond de kerst daadwerkelijk de verhuizing plaats te kunnen laten vinden. Uiteraard zullen we de raad informeren zodra deze ontwikkelingen verder plaatsvinden. Als raad heeft u besloten om na de zomer verder te praten over uw eigen vergaderlocatie. En de voorbereidingen voor die besprekingen dat ligt bij uw griffier en bij het presidium. Ik heb toegezegd aan u en ook aan alle huurders dat alle huurders, zoals die op het moment van besluitvorming in het Brinkhuis aanwezig waren, dat voor allen een adequate oplossing moet worden gevonden. En wij menen die oplossing gevonden te hebben in het beschikbaar hebben van de theaterzaal. De theaterzaal staat grote delen van de dag en de avonden leeg. En derhalve hebben wij gedacht dat dat een adequate oplossing was. Intussen zijn we ook in gesprek met de parochie over de jongeresociëteit. De ruimte die dus nu aan de buitenkant waar de wereldwinkel en dergelijke in zat. En als we dat er bij kunnen huren, dan zullen we ook dat als zaal gaan inrichten en kijken welke activiteiten daar plaats moeten vinden.

Het rooster, de verdeling van het rooster en de indeling van de activiteiten binnen het Brinkhuis is geen zaak voor het college, maar is een zaak voor het bestuur van het Brinkhuis. En ook in casu voor de interim directeur. Wij zullen dat volgen, en ik zal volgen dat inderdaad de toezegging die ik heb gedaan dat er voor iedereen adequate plaats is, dat dat ook daadwerkelijk plaats gaat vinden. Misschien kan de wethouder financiën nog iets van het geld … De heer Calis: Ja. Dank je wel, de heer Den Dunnen. Is dat toegestaan, voorzitter? De voorzitter: Ga uw gang. Pagina 10 van 30

De heer Calis: Dank u wel. Ik heb er ook nog behoefte aan om even terug te gaan naar januari van vorig jaar. Toen was er nogal een conflict wat aan het oplopen was tussen het toenmalige bestuur van het Brinkhuis en het college. En door een wisseling van de wacht in het college werd ik toen verantwoordelijk voor de gang van zaken rond het Brinkhuis. En tot mijn stomme verbazing en grote teleurstelling besloot het bestuur om februari met zijn allen af te treden, omdat ze een voortgaande samenwerking met de gemeente niet meer zagen zitten. Toch hebben we dat in gezamenlijkheid geanalyseerd wat nu de problemen zijn, wat de situatie is. En grote problemen voor het bestuur die waren dat zij wel verantwoordelijk zijn voor het Brinkhuis, voor Hart van Laren, maar dat de gemeente zelf nog een grote rol speelt bij andere grote gebruikers zoals de bibliotheek en Versa. En ja, en ook de Pastoor Hartmanstichting, de verhuurder van het gebouw. En eigenlijk zouden we dat veel liever integraal willen zien bij het bestuur van het Brinkhuis. Daar hebben we overleg over gevoerd, daar hebben we met die groepen die ik net noemde uitgebreid overleg over gehad. Ik moet zeggen dat inderdaad de andere huurders daar niet bij betrokken zijn geweest, omdat … Ja, wat ook bleek … En die analyse … En dan kom ik even op het argument van mevrouw Van Engel, van de verhuur van de ruimtes.

Eén van de problemen in de exploitatie van het Brinkhuis is de structurele onderbezetting van de verhuur van de zalen. Er is een onderbezetting van zestig procent. En ja, hoe we het ook wenden of keren, steeds weer elk jaar wordt gezegd, bestuur, kunt u niet zorgen dat die zalen meer verhuurd worden. Dus dat is een uitdaging. Maar in elk geval bij deze hele oefening is ook gesteld, als we kijken naar een betere bezetting van het Brinkhuis door inhuizen van het gemeentebestuur, zijn de voorwaarden dat het gemeenschapshuis een gemeenschapshuis blijft. Wij denken dat het gemeentebestuur daardoor laagdrempeliger toegankelijk kan worden. Wij denken dat de roering in het Brinkhuis kan verstevigen. En we gaan ervan uit, en dat is ook steeds weer benadrukt, dat er plaats blijft voor alle huurders in het Brinkhuis. En dat blijkt dus nu een puzzel te zijn. Maar zoals u zelf al zegt, de plannen voor de verbouwing zijn ook nog niet uitgewerkt. Er zijn inderdaad plannen om een ruimte, mevrouw Van Dorst refereerde er al aan, de jongerensociëteit zijn we al een tijdje in overleg met de Pastoor Hartmanstichting, de verhuurder, om die erbij te trekken. Dus wij hebben … Het college heeft de absolute overtuiging en wens om aan uw eisen, wensen, verlangens te kunnen voldoen.

Alleen wij vragen van u begrip dat zoals het nu is, en zoals dus bij die onderbezetting van de zalen, zo kunnen we niet doorgaan. U kunt niet één zaal huren voor twee ochtenden in de week en dat er vijf ochtenden in de week het leeg staat. Dat is gewoon voor de exploitatie een harde pil om te slikken. Dus daarin proberen we elkaar te vinden. En dus daar hopen we van op u een positieve instelling en dat we daar gezamenlijk aan kunnen werken om daar uit te komen. En als … Eén van de dames refereerde, mevrouw Ritsen, aan de energiebepalingen. Ja, wij hopen dus het gemeentehuis aan de Eemnesweg achter ons te laten, en daar is die energie-eis aanmerkelijk moeilijker dan voor het Brinkhuis, mag ik u vertellen. En wij zien er juist veel in om in het Brinkhuis te investeren voor een goede toekomst voor het dorp, goed gemeenschapshuis waar ruimte is voor iedereen en wat bruist in het dorpsleven. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Eerst dan, hoe gaat de verkoop van het raadhuis. Dit even ter informatie vanuit de portefeuillehouders over de voortgang. Ik kijk even naar de leden van de commissie of er vragen zijn aan onze wethouders. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik één vraag stellen aan wethouder Calis? Ik hoor het woord exploitatie. Ik moet het anders stellen.

Vindt u niet dat sociaal cultureel werk, maatschappelijk werk, een bepaalde subsidie vereist? Is het niet een keuze van, je zet je subsidie hier of je zet je subsidie daar? Is dat ook niet meegewogen in deze beslissing? De voorzitter: Ja. Wacht. Wacht even hoor, mijnheer Calis.

Pagina 11 van 30

De heer Calis: Wij zijn ervan overtuigd dat ze … De voorzitter: Ho, wacht, wacht, mijnheer Calis, we maken even het hele rondje af. De heer Grunwald. De heer Grunwald: Ja. Dank u wel, voorzitter. Er moet me allereerst even iets van het hart. Ik denk in algemene zin, het is denk ik ongepast als je de inwoners uitnodigt om hun woord te doen, dat je daarvoor vervolgens zeg maar een aantal veren, laat ik het netjes houden, in het achterwerk steekt en eigenlijk in dezelfde beweging alle argumentatie en bijdrages van tafel veegt met de woorden, u bent eigenlijk te laat, want we hebben het allemaal al besloten. Dat kan niet. Dat getuigt mijns inziens van een verregaande, ja, misschien bijna minachting of ongeïnteresseerdheid in wat de burger eigenlijk beweegt. En dus eigenlijk een gebrek aan de mogelijkheid om het sentiment te duiden wat eigenlijk in de samenleving in Laren gebeurt. Of dat nou de Brink heet of Laren Regenklaar of het Brinkhuis. De geschiedenis herhaalt … De voorzitter: Mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Nee, ik kom zo bij mijn vraag. De voorzitter: Nee, nee, nee, nee. Ik ga u wel corrigeren, want we hebben het hier over het Brinkhuis. En u maakt van een feitelijke constatering daar gebruikt u drie krachttermen voor. Vervolgt u uw betoog, maar houd het even zo. De heer Grunwald: Dat zal ik doen, want ik was ook al klaar verder.

Dus mijn vraag is eigenlijk aan de wethouder of hij kan toezeggen dat hij een uiterste inspanning doet om nog eens met de huurders in overleg te treden om zodoende alle ins en outs die belangrijk zijn, ook voor de huurders, mee te nemen in een oplossing van de situatie die ook voor de huurders goed aanvaardbaar is. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer De Jong. De heer De Jong: Ik sluit mij helemaal aan bij de vorige spreker. De voorzitter: Dus … Helder. De heer Jacobse? Nee, oké. Ik kijk naar het college. De heer Calis. De heer Merckx: Voorzitter? De voorzitter: Oh excuus, mijnheer Merckx. De heer Merckx: Ja, dank u wel. De wethouder noemde zojuist, de heer Den Dunnen, voorzitter, dat er passende activiteiten in het Brinkhuis worden georganiseerd. En mijn vraag is eigenlijk, is een passende activiteit is dat commercieel of is dat maatschappelijk? En er wordt zojuist gerefereerd aan wat er met subsidies mogelijk gemaakt moet worden. Maar als ik een huur van zevenhonderd euro hoor, dan is dat volgens mij al een gigantische subsidie daar. Dus welke commerciële gebruikers zijn er welkom en welke maatschappelijke gebruikers zijn er welkom? De voorzitter: Dank, mijnheer Merckx. Welke wethouder wil eerst? De heer Calis. De heer Calis: Ja, eerst maar de vraag van mevrouw Van Dorst over de subsidie.

Wij zijn ons ervan bewust, en het college maar ook de raad, dat zo’n gemeenschapshuis dat gaat niet zonder subsidie. En datzelfde geldt voor bijvoorbeeld het zwembad. Alleen zeggen we bij beiden, die instelling die veel subsidie vragen van de Pagina 12 van 30

gemeente, maar wel liefst niet al te veel. Als wij zo doorgaan z0als we de laatste jaren konden doorgaan, doorgegaan zijn, met grote verliezen van 160.000, 170.000 euro, dan moeten wij concluderen dat de portemonnee van de gemeente dat niet kan trekken. Met als consequentie dat we moeten zeggen, nou helaas dan moeten we het Brinkhuis sluiten. Dus deze hele oefening is er ook op gericht om die subsidies die nodig zijn aanmerkelijk terug te dringen, zodat het binnen de begroting van de gemeente Laren past om het Brinkhuis goed door te zetten. Dus dat wat betreft de subsidie. En bijvoorbeeld, wat we erin geregeld hebben, is, eerst kregen Versa en de bibliotheek subsidie die vervolgens huur betaalden aan het Brinkhuis en die omwegen van dat rondpompen van dat geld hebben we eruit gehaald, zodat dat allemaal duidelijker en inzichtelijker wordt. Dan de opmerking van de heer Grunwald. Ja, mijnheer Grunwald, dan heeft u toch niet goed opgelet of niet goed geluisterd, want ik heb nogmaals de toezegging gedaan, zoals we dat ook in het verleden hebben gedaan. En eigenlijk, u kunt mij goedgelovigheid verwijten, maar als wij zeiden in het overleg van, wij willen, wij zien graag, wij eisen dat de huidige gebruikers een plaats, een goede plaats, naar tevredenheid in het Brinkhuis kunnen krijgen.

Ik heb ook toegezegd, zoals mevrouw Van Engel zei, de plannen moeten nog verder gedetailleerd worden uitgewerkt. Daar zullen we zeker naar kijken hoe de eisen, wensen, verlangens van de huidige huurders daarin meegenomen kunnen worden. Dus dat is toegezegd. Dus ik begrijp uw opmerking niet helemaal, maar laat ik voor uw rekening. En dan de vraag van de heer Merckx. Ja, dat is een lastig verhaal. Het Brinkhuis heeft natuurlijk sociaal maatschappelijk. En wat ik begrijp van de dames is dat ze ook heel duidelijk zijn in hun stelling dat de activiteiten zijn op bepaalde doelgroepen gericht, zijn die commercieel of niet-commercieel? Als het commercieel is dan is dat minder wenselijk, want het Brinkhuis, zoals ik al eerder heb uitgelegd, heeft een flinke subsidie van de gemeente en die gemeentebelasting, die gemeentesubsidie, zijn er niet op gericht om commerciële ondernemers te ondersteunen natuurlijk. Dat zou ook marktvervalsing zijn voor wat betreft andere ondernemers in het dorp die ook bewegingslessen, yoga, ballet en wat dies meer zei diensten aanbieden. Dus daar moeten we zeker naar kijken. En ik denk ook dat de dames daar van harte in mee willen bewegen om daar een beter inzicht in te krijgen. De voorzitter: De heer Den Dunnen nog? De heer Den Dunnen: Nee. Ja, de vraag is beantwoord. Het Brinkhuis voor maatschappelijke activiteiten.

En als zodanig zijn de huren ook daarop gericht. De voorzitter: Helder. Wethouder Calis heeft een heldere toezegging gedaan dat alle huidige gebruikers, zoals u dat zei, een plek naar tevredenheid in het Brinkhuis krijgen. Er moet wel ingedikt worden, want er komen meer gebruikers bij. Ik kijk nog even naar de commissie. Ja, helder. Dan kijk ik nog even naar de insprekers. Wilt u nog reageren op hetgeen er gewisseld is. Mevrouw Ritsen: Ik had één … De voorzitter: U moet even naar voren. Ja. Ja, ik ben een beetje streng, maar de mensen thuis willen u ook graag kunnen verstaan. Dan gaat de griffier … Ja, helemaal top. Mevrouw Ritsen: Ik had nog één vraag voor u, mijnheer Calis, en dat ging over de onderbezetting van zestig procent van de zalen. Is dat gerekend afgelopen twee-drie jaar? Want daar kan ik me iets bij voorstellen dat de zestig procent bezetting enorm is teruggelopen tijdens de COVID-periode. De heer Calis: Ja, ja. Mevrouw Ritsen: Dus die zestig procent, dat getal, waar haalt u dat vandaan? Pagina 13 van 30

De voorzitter: U moet commissielid worden, weet u dat? U stelt hele goede stellen. De heer Calis. De heer Calis: Die zestig procent komt uit de eerdere jaarverslagen. Want u zult begrijpen dat in de afgelopen was de onderbezetting honderd procent, want het Brinkhuis was dit. Mevrouw Ritsen: Ja. Ja, ja. De heer Calis: Maar dus vanuit de achtergrond van die informatie en die gegevens zijn we aan het werk gegaan, zoals mijnheer Den Dunnen in zijn overzicht van de ontwikkeling van het Brinkhuis heeft geschetst. Mevrouw Ritsen: Oké. Want, ja, die zestig procent onderbezetting wijt ik dan ook wel een beetje aan de voormalige directeur. De voorzitter: Nou, het … Mevrouw Ritsen: Zou ik zeggen. De voorzitter: Mensen, ho, ho, ho, we gaan … We … Beste mensen, we komen bij de afronding van het agendapunt. Ik wil graag de insprekers van harte bedanken. Oh, u heeft nog een vraag? Ga uw gang. Of een opmerking, een bespiegeling. Mevrouw Van den Engel: Ja, ik kom nog heel even terug op het commerciële, het maatschappelijke. Ik heb inderdaad die huur genoemd, twee ochtenden per week, twee en een halve ochtend per week. Als u dat gaat uitrekenen, ga ik nu niet doen, als al die dagdelen vervuld worden, stel dat ik echt fulltime daar zou huren, dan betaal ik meer dan enig ander sportschool in Laren. Ja? Ik ga het verder niet beweren, ik wil dat zelf ook best wel berekenen nog een keer.

Maatschappelijk commercieel. Ik werk met doelgroepen, vijftigplussers. Ik zou subsidies kunnen gaan aanvragen. Dat doe ik niet, ik haal zelf mijn broek op, ik zorg dat ik zelfstandig ben. Maar ik zou het wel kunnen. Dus het is een goed idee om dat wel te doen. Krijg ik subsidie, kan ik de tarieven verlagen. Ja. De voorzitter: We ronden hem … We ronden hem af. Mevrouw Van den Engel: Dus ik bedoel eigenlijk, ik probeer een beetje te zeggen, wat is maatschappelijk, wat is commercieel? De voorzitter: Ja, volgens mij constateren we dat er nog even goed gesproken … De heer Merckx: Voorzitter, mag ik nog een … Mevrouw Van den Engel: Ik vind dat een … De voorzitter: Mijnheer Merckx, we gaan hem nu af… De heer Merckx: Ja. Nee, maar … Mevrouw Van den Engel: Maar ik voel dat … De voorzitter: Ho, stop. Pagina 14 van 30

De heer Merckx: Ik wil graag weten wat mevrouw dan per uur aan haar cliënten vraagt? De voorzitter: Ja. De heer Merckx: Dan is … Dat is namelijk het antwoord … Mevrouw Van den Engel: Dat kunt u nakijken. De voorzitter: Ja, ik … We gaan hem nu afronden. Ook een goede vraag, maar we hebben twee rondes gehad. Mag ik de insprekers van harte bedanken. En ik hoop dat u ziet dat uw inspraak in ieder geval tot inzicht heeft geleid en dat er nog wel een inspanning verricht moet worden. Maar dat we wel met elkaar zien dat als de begroting van het Brinkhuis dichtgemaakt moet worden, dat het wel wat drukker gaat worden linksom of rechtsom. Dank. Dan ga ik nu naar … Terug naar … Overigens, ieder die nu op de tribune zit, is van harte welkom om te blijven, want er volgt nu een interessante presentatie over historische graven van Laren en de toekomst van de graven. Want we moeten altijd in een perspectief blijven denken. U wilt toch verlaten? Dan schorsen we even vijf minuten, dan kunt u een … Dat kunt u gaan. Wie blijft, moet ook echt blijven hoor, dan houd ik u in de gaten. Ja. Ik schors even vijf minuten. Schorsing 5.

Presentatie historische graven De voorzitter: Best mensen, wij heropenen de vergadering. Willen de leden van de commissie hun plek gaan innemen. Wilt u allemaal vitale bewegingen gaan maken naar uw plek. Beste mensen, wij gaan het over … Ik zie nog een … Ik zie een loslopende VVD’er. Wij gaan zitten. Ja. Goed. Ik zie nog een loslopende VVD’er. Wilt u ook gaan zitten? Ja, ja, het is wat die liberalen, je hebt ze niet aan een touwtje. Eens even zien. De presentatie zal gestart worden door de wethouder Stam en daarna zal de heer Koetsier, mijnheer Koetsier, van harte welkom, van de Historische Kring Laren het woord voeren. En ook is aanwezig de behandelend ambtenaar, de heer Van buren. En hij is ook beschikbaar voor eventuele vragen. Hij zit aan de andere zijde van de heer Stam. En als u vragen heeft, kunt u deze ook tussendoor stellen, is mij gebleken. Dan geef ik eerst het woord aan de heer Stam. De heer Stam: Ja, mijnheer de voorzitter, dank u wel. Ik word … Zoals u al zei, ik voel me begenadigd om twee van deze belangrijke mensen naast me te hebben. In de eerste plaats een hele korte toelichting. In lang geleden is ooit een lijst historische graven … Zijn de historische graven bepaald door een toen al overijverig ambtenaar. En die … Dat heeft heel lang geduurd. En we hebben uiteindelijk in 2017-2018 tegen elkaar gezegd, daar zouden we nog eens naar moeten kijken.

En ik heb toen aan mijnheer Koetsier gevraagd, die de histo… Die een bekende is in die historische kring om daar nog eens onderzoek naar te doen. En die heeft met een groepje, daar kan hij zelf het één en ander van zeggen zo dadelijk, dat onderzoek geleid. En dat heeft geleid, zoals ook in de raadsinformatiebrief aan de raad een tijdje geleden als is bekend gemaakt, tot een lijst die zou je kunnen zeggen geschoten is en op bepaalde criteria is beoordeeld. En ik denk dat het goed is dat ik daar op dit moment daar verder niet op inga, maar het woord geef aan de heer Koetsier bij uw welnemen. En als ik dat niet mag, dan zult u het ongetwijfeld zelf willen. De voorzitter: Mijnheer Koetsier, ga uw gang.

Pagina 15 van 30

De heer Koetsier: Mijnheer de voorzitter, dank u wel. Het klopt wat de wethouder zei, wij kregen 2017-2018 van hem het verzoek om de lijst uit 1991 van historische graven op de algemene begraafplaats nogmaals te bekijken en er eventueel een update van te maken. Ons werd verzocht om criteria te definiëren en die vervolgens toe te passen. We hebben toen een commissie samengesteld bestaande uit vier man, waaronder Bert de Boer, die betrokken was bij het samenstellen van de lijst in 1991, om de continuïteit te handhaven. En natuurlijk vanwege zijn expertise. Jos Joosen van de Historische Kring, Bas Holshuijsen, de voorzitter en ikzelf. En we hebben ook de pastoor uitgebreid gesproken gezien zijn verantwoordelijkheid voor het Sint Janskerkhof, waar hij met een vergelijkbare problematiek te maken heeft. We zijn daar lang mee bezig geweest. We hebben daar uitvoerig over gediscussieerd. Dat heeft veel tijd gekost, maar het was interessant. En in de loop van 2018 hebben wij het rapport, ons rapport, aangeboden aan de wethouder en met hem besproken. En u, althans, de raadsleden, hebben het rapport kunnen lezen. En de kernvraag is natuurlijk, wanneer is een graf zo belangrijk dat de verantwoordelijkheid ervoor door de gemeenschap moet worden overgenomen? Dat is natuurlijk heel wat.

De gemeenschap verplicht zich niet alleen om dat graf niet te ruimen, maar ook om het goed te onderhouden en eventueel de grafbedekking te repareren. Daar moet je goede redenen voor hebben. En die reden die zal in het algemeen gelegen zijn in de rol die iemand heeft gehad op cultureel of economisch gebied voor Nederland of voor het dorp Laren. En dan kan, en daar is een aparte lijst, dat kan ook … Een graf kan ook esthetisch waardevol zijn. En in beide gevallen, dat begrijpt u, kun je heerlijk van mening verschillen over de vraag of je het nou moet doen of niet. Aan de ene kant, het kost geld, moet de gemeenschap die verantwoordelijkheid nemen. Aan de andere kant, wat is de betekenis, esthetisch of de betekenis van de persoon die erin ligt. Nou, in elk gebied … Ik praat niet over de lijst met betrekking tot de esthetische kwaliteiten van de graven. Dat is nogal subjectief en zelfs experts verschillen daar van mening. Ik concentreer me nu maar op personen die belangrijk zouden moeten … Zou belangrijk zouden zijn dat hun graf, de verantwoordelijkheid voor het graf, door de gemeenschap overgenomen moet worden. Op elk gebied heb je natuurlijk absolute toppers. En je hebt ook mensen die erg weinig voorstellen. Daar gaat de discussie eigenlijk nauwelijks over. Mijn eigen vakgebied is de wiskunde. Er zijn drie hele grote wiskundigen geweest in de geschiedenis.

Simon Stevin, die we overigens met de Belgen delen, want daar is hij geboren. Christiaan Huygens en L.E.J. Brouwer. Dat zijn … Dan praat je over het niveau Van Gogh, Rembrandt of Beethoven, Bach. Dat niveau. Zulke mensen hebben we in Laren niet. Gelukkig ligt L.E.J. Brouwer op de begraafplaats in Blaricum. En dat zijn van die graven waar ook, laten we maar zeggen, een soort bedevaarten naartoe plaatsvinden. Ik heb een collega in Bussum. Als hij collega’s uit het buitenland op bezoek heeft, dan gaan ze weleens … Dan gaan ze regelmatig naar Blaricum om het graf van L.E.J Brouwer te bekijken. Nou, op de begraafplaats in Laren is dat allemaal niet aan de orde. We hebben daar geen absolute toppers, en dus kun je over het tussengebied tussen de toppers en degenen die niks voorstellen, over dat gebied, fraai discussiëren. Als een graf tot historisch graf wordt verheven op grond van de betekenis die iemand dat heeft gehad, dan is dat een postuum eerbewijs. Zo kun je het zien. En je moet je dus afvragen, is dat postume eerbewijs nodig. Wie doen we er een genoegen mee? De overledene in ieder geval niet. En met een straatnaam houdt je de herinnering levend en met een graf in veel mindere mate. Neem nou Tony Offermans. Er is een straat naar hem vernoemd.

Mensen vragen zich soms af, wie zou die Tony Offermans zijn? Ik denk dat het zelden voorkomt dat ze de algemene begraafplaats bezoeken en zich dan afvragen wie Tony Offermans geweest zou zijn. Maar niettemin, dat graf is er en hij staat op onze lijst van graven die … Waar de gemeenschap de verantwoordelijkheid voor moet overnemen. Met een … Een eerbewijs kan natuurlijk ook een uiting van dankbaarheid zijn van de gemeenschap en daarmee voor ons van betekenis. Maar dat is maar zelden het geval denk ik. Je kunt dat maar zelden van toepassing verklaren op de graven op de algemene begraafplaats. U hoort misschien in mijn, in mijn, in mijn verhaal een zekere scepsis en ook een zekere terughoudendheid bij het toekennen van de status van een historisch graf aan een graf. Kijk, het kan natuurlijk ook zo zijn dat je bezoekers van een graf verwacht. Maar dat vereist naar mijn idee toch fans die alles van hun Pagina 16 van 30

held of heldin verzamelen en ook het graf willen bezoeken. Dat betreft de echte sterren. Dus ja, dat is … Kan een argument zijn. Maar het aantal bezoekers waar je dan op kunt rekenen zal gering zijn. En ik vind persoonlijk, en dat is ook onderwerp van onze discussies geweest, dat we in het rapport van 1991 nogal royaal zijn geweest. Het is een lange lijst. En wij zijn in 2018 toch wat, misschien onder mijn invloed, maar toch wat kritischer geweest. Al valt dat ook erg mee hoor. En toch ben ik … Ik ben erg tevreden met het resultaat. En dan kom ik bij een ander aspect, en dat vind ik eigenlijk het belangrijkste, die lijst die reflecteert allerlei aspecten van de glorietijd van het dorp Laren. Kijk, in de geschiedenis van Laren heb je drie perioden. Je hebt de aanloop ertoe, dan eind negentiende eeuw dan begint de glorietijd en dat duurt dan tientallen jaren, en daarna zakt het weer in. Het is nog steeds een geweldig dorp om in te wonen, maar er is evident een glorietijd geweest van een aantal decennia. En de lijst zoals wij hem presenteren nu, die reflecteert in allerlei aspecten die glorietijd. En of er nou iemand ontbreekt of niet, is naar mijn idee minder relevant. Mensen die elders zijn begraven, die staan er ook niet op. Alles is betrekkelijk. Maar met onze lijst in de hand kun je een interessant bezoek aan de begraafplaats brengen, waarbij de glorietijd herleeft.

En daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank, mijnheer Koetsier. Ik kijk nog even naar een toevoeging aan uw verhaal, of dat nog wenselijk is van de zijde van de … Nee. Nee, dit is het vooral? Dan ga ik kijken of er vragen zijn aan u. en ik begin bij de heer De Groot. De heer De Groot: Doet ‘ie. Ja, we hebben inderdaad geen Jim Morisson liggen hier in Laren. Die ligt in Père Lachaise dus dat hebben we niet. Maar u vertelt net, en dat vind ik wel interessant, dat op zich het … De keuzes die u maakt een periode in Laren reflecteren. Is daar op één of andere manier iets van een gezamenlijke geschiedenis van te maken of dat je de mensen in verband met elkaar kunt presenteren op één of andere manier op dat kerkhof? Dus dat op een gegeven moment die keuzes die u maakt op een gegeven ogenblik dat bij de kerk, als je kerk eens bezoekt, de begraafplaats, dat zeg maar de monumentale graven met een toelichting, met een QR-code of whatever ons, nou, niet de graven ontsloten, maar wel de geschiedenis daarachter. De voorzitter: De heer De Groot pleit voor een bezielend verband van de begraafplaats. Ja, goed. Heel goed. De heer Grunwald. De heer Grunwald: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik vroeg me eigenlijk twee dingen af. Het gaat over historische graven, dus dat zijn oude graven en niet graven van nu. Want nu zitten we dus weer in een hele andere situatie.

Nu hebben we veel meer mogelijkheden. Vroeger werd iedereen begraven. Nou tegenwoordig is crematie ook een ding. Andere subtiele manieren om mensen te laten verdwijnen bestaan nou ook. ‘…’. Nou ja, laat ik daar niet over uitweiden. Maar dat geeft dus een heel ander idee van het geheel. Dus het is, zoals u zegt ook van, ja, het markeert hooguit dus een punt in de tijd van Laren. De hoogtijd eind negentiende eeuw. En ik denk, ja, als je zo’n lijstje hebt ofzo waarmee je dus over die begraafplaats kunt sjokken, al dan niet met een QR-code, ja, daar zijn er weinigen denk ik die dat een leuk uitstapje vinden. Dus ik vind eigenlijk … Of is zoiets dan niet ook te verdisconteren in een stuk geschiedenis van Laren waar dat dus ook plek heeft. Dus u hebt die graven allemaal nagegaan. Dus daar liggen dus mensen met redelijke betekenis in die zin. Maar hebben wij nog kronieken van Laren waarin dat ook weer naar boven komt of zowat? Wat heeft dat dan voor zin volgens u om die lijst dan nog bij te houden eigenlijk? De voorzitter: Dank u wel. De heer Koetsier: Nou, kijk …

Pagina 17 van 30

De voorzitter: Wacht even hoor, mijnheer Koetsier, we gaan eerst het hele rondje afmaken, daar ben ik fan van. De heer Koetsier: Oké. De voorzitter: De heer De Jong. De heer De Jong: Ik was even benieuwd om hoeveel graven het gaat op dit moment? En of het alleen de algemene begraafplaats betreft? De voorzitter: Dank. De heer Jacobse nog? Nee? U bent voldoende geïnformeerd. Nee, maar u bent … Nee, hé? Nee. Ik kijk eerst even naar de heer Stam, dan de heer Koetsier en dan eventueel de heer Van Buren. De heer Stam. De heer Stam: Ja, ik denk dat het goed is, mijnheer Van Buren kan eventueel ook nog wel ingaan op dat over de actualisatie en de manier waarop we dat naar buiten willen brengen. Dat is de ene kant. En ik denk dat de heer Koetsier goed in staat is om de andere vragen te beantwoorden, voordat ik het gras voor hun voeten wegmaai. De voorzitter: Ja. Nee, goed. De heer Van Buren, we hebben u nog niet gehoord. Reageert u vooral. De heer Buren: Ja. Zo, die werkt beter. Nee, het plan is om, nou, in ieder geval in het Larenjournaal een bericht te plaatsen dat de lijst geactualiseerd is en om zo iedereen daarover te informeren. En we willen nu ook een plan op gaan stellen om te kijken, hoe gaan we daar nou verder ruchtbaarheid aan geven, informatie verstrekken, zodat het ook terug te vinden is.

En nou wellicht, een suggestie die ik hoor, om het te koppelen aan informatie over Laren historie in algemeenheid, is misschien ook … Kunnen we kijken hoe we dat erbij kunnen betrekken. De voorzitter: Dank. De heer Koetsier. De heer Koetsier: Nou, allereerst de vraag van D66 of je er een boekje, althans, zo interpreteer ik dat, een boekje bij zou kunnen maken? Ja, dat is stellig het geval. En dat hoeft niet eens zo’n dik boek te zijn. En aan de hand van dat boek kan men dan de begraafplaats bezoeken. Dan de vraag van mijnheer De Jong. Wij hebben ons niet beziggehouden met het Sint Janskerkhof. Expliciet niet. De vraag die we kregen als historische kring die betrof de algemene begraafplaats en daar hebben we ons aan gehouden. We hebben natuurlijk wel met de pastoor gesproken, maar met betrekking tot de algemene begraafplaatsen en zijn opinie met betrekking tot personen en ook met betrekking tot esthetische waarde van bepaalde graven. En dan de vraag van mijnheer Grunwald. Ja, wat zal ik ervan zeggen. Je kunt natuurlijk zeggen dat het, omdat Laren geen Christiaan Huygens of L.E.J. Brouwer of Van Gogh of Mondriaan ergens heeft liggen, dat je er helemaal niet aan moet beginnen. Dat … Die vraag daar hebben we helemaal niet over gesproken. Wij kregen een expliciete vraag van de wethouder en daar hebben wij een antwoord op gegeven. De voorzitter: De heer Stam.