Document · PDF

20211105Rvs65 Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 BIJLAGE programmabegroting

Gemeenteraad 5 november 2021, gemeente larenBij agendapunt: Programmabegroting 2022 gemeente Laren35.038 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PROGRAMMABEGROTING 2022 MEERJARENRAMING 2023 - 2025

Gemeente Laren Postbus 71 3755 ZH Eemnes T 14 035 E info@laren.nl I www.laren.nl Uitgave © Gemeente Laren Oktober 2021

Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 1 Aanbieding Leeswijzer Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling

7 9 11

Begroting in één oogopslag ................................................................................. 13 Hoofdlijnen financiële positie 2022 – 2025

A. Beleidsbegroting............................................................................................... 21 A.1 Programmaplan Verplichte beleidsindicatoren Programma 1 - Bestuurszaken Programma 2 - Burgerzaken Programma 3 - Openbare orde en veiligheid Programma 4 - Wegen, groen, water en verkeer Programma 5 - Onderwijs Programma 6 - Cultuur, sport en recreatie Programma 7 - Sociaal Domein Programma 8 - Bouwen en wonen Programma 9 - Milieu en duurzaamheid Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Vennootschapsbelasting Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves A.2 Paragrafen Paragraaf A - Lokale heffingen Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf D - Financiering Paragraaf E - Bedrijfsvoering Paragraaf F - Verbonden partijen Paragraaf G - Grondbeleid

23 24 28 30 33 36 39 42 46 52 57 62 64 66 68 69 70 71 72 78 92 97 101 103 119

B. Financiële begroting ....................................................................................... 121 B.1 Overzicht van baten en lasten en de toelichting 122 B.1.1 Meerjarenbegroting 2022 – 2025 .................................................................................... 122 B.1.2 Effecten na programmabegroting 2021 ........................................................................... 123 B.1.3 Incidentele baten en lasten .............................................................................................. 126 B.1.4 Structurele mutatie reserves ............................................................................................ 127 B.1.5 Structureel en reëel begrotingsevenwicht ....................................................................... 128 B.2 Uiteenzetting financiële positie 129 B.2.1 Geprognosticeerde begin- en eindbalans ....................................................................... 129 B.2.2 Toelichting geprognosticeerde balans ............................................................................. 130 B.2.3 Investeringsplanning 2022 – 2025................................................................................... 131 B.2.4 Staat van de reserves 2021 - 2024 .................................................................................

135 B.2.5 Staat van de voorzieningen 2021 - 2024 ......................................................................... 137 B.2.6 EMU-saldo 2021 -2024 .................................................................................................... 140

Bijlagen ................................................................................................................ 141 Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3.

Baten en lasten per taakveld (taakveldindeling) Baten en lasten per taakveld (programma indeling) Toelichting algemene uitkering

143 146 149

Aanbieding Geachte leden van de gemeenteraad van Laren, Voor u ligt de laatste begroting van deze raadsperiode. De gemeenteraad stelt met de begroting de financiële kaders vast voor het aankomende jaar, met een doorkijk naar 2022-2025. Waarom is er in 2022 een fors tekort? De afgelopen jaren zijn de kosten in het sociaal domein fors opgelopen, onder andere omdat meer mensen langer gebruik maken van voorzieningen. Gemeenten zijn hier onvoldoende door het Rijk voor gecompenseerd. In 2022 moeten we eenmalig investeren om de belastingtaken goed over te dragen aan Huizen. Ook andere kosten stijgen door, terwijl het gemeentefonds onvoldoende meegroeit. De OZB wordt in 2022 slechts met inflatie verhoogd. Wel wordt de kostendekkendheid van leges en heffingen vergroot en beginnen verschillende bezuinigingsmaatregelen effect te hebben. Anders was het tekort nog groter. Incidentele opbrengsten uit verkoop van gronden worden wel verwacht, maar mogen nog niet in de raming mee worden genomen. Welke maatregelen zorgen dat het in 2023 en verder sluitend wordt? In 2023 en verder wordt het effect van het bezuinigingspakket, dat de raad vorig jaar vaststelde, echt zichtbaar. In het sociaal domein vlakt de kostenstijging af en diverse bezuinigingen gaan effect hebben. Een aantal meerjarige investeringen uit het coalitieakkoord 2018-2022 lopen af.

Ook gaan we een extra slag maken om leges verder kostendekkend te maken. Een overzicht van de bezuinigingsmaatregelen en de voortgang is als onderdeel van de Kadernota gepresenteerd en zal ook volgend jaar bij de Kadernota worden aangeboden. Onzekerheden en risico’s Er is een aantal serieuze risico’s voor de begroting. Voor een belangrijk deel zijn die het gevolg van Haags beleid. In het Sociaal Domein is een hogere vergoeding voor de Jeugdzorg afgesproken, maar die is na 2022 nog niet formeel vastgelegd. Daarom mag die van de provincie maar voor 75% meegerekend worden. Op de uitgavenkant krijgen we steeds meer grip (het nieuwe kader voor huishoudelijke hulp zorg bijvoorbeeld al voor flink lagere toekenningen), maar de sturingsmogelijkheden blijven beperkt. Het Rijk en de VNG bereiden een herverdeling van het gemeentefonds voor. In de voorlopige ramingen pakt die voor Laren flink negatief uit. De korting zou in 2023 €15 per inwoner bedragen, oplopend naar €60 per inwoner in 2026. Omdat deze nog onzeker is, heeft de provincie geadviseerd het nog niet mee te nemen in de ramingen. De Kabinetsformatie laat op zich wachten. Het is de vraag of daar nog aanvullende effecten uit te verwachten zijn. Met de VNG en veel andere gemeenten lobbyen wij voor vergroting van de totale koek voor gemeenten, niet enkel een herverdeling.

De septembercirculaire, die op Prinsjesdag is gepresenteerd liet een positief beeld zien, maar is door het Rijk weer ingetrokken in verband met foute verwerking van cijfers. We verwachten de raad voor de behandeling van de begroting te kunnen informeren over het effect op het financiële beeld.

Reserves van de gemeente De gemeentelijke reserves staan onder druk. De belangrijkste maatregel om verdere terugloop tegen te gaan is het doorwerken aan een sluitende begroting, waardoor verder interen niet nodig is. In 2022 investeren we nog (zoals in de belastingsamenwerking), om daarna grip te krijgen op de kosten en kwaliteit te borgen. Op dezelfde wijze is geïnvesteerd met het coronafonds om verenigingen en instellingen te helpen in zware tijden, maar verwachten we dat ze het komende jaren met een lagere subsidie redden. Met incidentele opbrengsten (die nu nog niet meegerekend zijn) kunnen we de reserves komende jaren aanvullen. De verkoop van de Ligweide en het Raadhuis brengen, onder voorbehoud van instemming van de raad, gezamenlijk een substantiële versterking van de reserves op.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Nu kiezen voor continuïteit, volgend jaar weer belangrijke keuzes In 2023 ontstaat een beperkt tekort, ten opzichte van het beeld voor de zomer. Het college kiest ervoor vol in te zetten op het maatregelenpakket dat vorig jaar in de begroting is vastgelegd. Dat is een haalbare, maar geen gemakkelijke taak, die niet alleen van onze inwoners en maatschappelijke organisaties het nodige vraagt. Ook de druk op onze organisaties (BEL, HBEL, G&V) neemt toe om meer met minder te doen en de bezuinigingen goed uit te voeren. Het college kiest er daarom voor om dit jaar geen nieuwe maatregelen te nemen of alvast lastenverhogingen of aanvullende bezuinigingen door te voeren. Daarover is ambtelijk met onze toezichthouder, de provincie overlegd. Daar is begrip voor deze keuze, gezien de onzekerheid in de besluitvorming bij het Rijk. Voor 2022 is een aantal zaken, waar de raad bij de Kadernota om vroeg, zoals bestrijding van de Eikenprocessierups en de bladcampagne, gewaarborgd. Voor de jaren daarna zal de nieuwe raad integrale afwegingen moeten maken met het op dat moment actuele perspectief.

Namens het college van burgemeester & wethouders van de gemeente Laren, Peter Calis Wethouder financiën gemeente Laren

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Leeswijzer De programmabegroting 2022 bestaat uit de begroting in één oogopslag, de beleidsbegroting en de financiële begroting. Tenzij anders vermeld zijn alle bedragen in euro’s en afgerond op hele getallen. Door deze afronding kan een optelverschil ontstaan. Duiding ‘resultaat’ in de financiële tabellen: Bedrag +: Bedrag -:

resultaat is negatief (verlies) resultaat is positief (winst)

méér uitgaven of minder inkomsten dan begroot minder uitgaven of méér inkomsten dan begroot

In de verschillenverklaring per programma is met de aanduiding V (voordeel) en N (nadeel) aangeduid of er sprake is van een voor- of nadeel. Hieronder worden de verschillende onderdelen van de programmabegroting kort beschreven.

Begroting in één oogopslag Bij de begroting in één oogopslag is op hoofdlijnen inzicht in de financiële positie van de gemeente gegeven voor de komende jaren. Daarnaast wordt een beeld gegeven van de belangrijkste inkomsten en uitgaven van de gemeente Laren.

Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. Programmaplan In het programmaplan wordt per programma ingegaan op de maatschappelijke effecten en de wijze waarop er naar gestreefd zal worden die effecten te verwezenlijken. Naast de programma’s bevat het programmaplan een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, het bedrag voor onvoorzien en het overzicht met de mutaties reserves. Paragrafen In de paragrafen worden de onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente Laren. De voorgeschreven paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en het grondbeleid.

Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. Overzicht van baten en lasten Het overzicht van de baten en lasten bestaat uit de meerjarenraming 2022-2025 waarmee inzicht wordt gegeven van de totale baten en lasten per programma. Daarnaast is in een overzicht het totaal van alle mutaties na de programmabegroting 2021 gegeven. Beide overzichten sluiten aan met de cijfers en toelichtingen zoals opgenomen in het programmaplan. Tevens zijn de incidentele baten en lasten, de structurele mutaties in de reserves en de analyse op het structureel en reëel evenwicht van de begroting gepresenteerd. Uiteenzetting van de financiële positie Samen met het overzicht van baten en lasten is de ‘uiteenzetting van de financiële positie’ het deel van de begroting dat de basis vormt voor de controle van de rechtmatigheid en het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening door de accountant. Dit onderdeel bestaat uit de meerjarige geprognosticeerde balans, de investeringsplanning, een overzicht van de reserves en voorzieningen inclusief toelichting en tot slot het overzicht van het EMU-saldo.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Algemene opmerking inzake verschillenanalyse m.b.t. verklaring inzake inlezen nieuwe DVO Bij het opstellen van een begroting in een jaar wordt gebruik gemaakt van de basis begroting van het voorafgaande jaar waarbij het nieuw toe te voegen jaar een kopie is van het jaar daarvoor. In de gebruikte basis begroting is verwerkt de uur-inzet van de dienstverleningsovereenkomst van het jaar daarvoor. Bij het opstellen van de nieuwe dienstverleningsovereenkomst wordt er een nieuwe inschatting gemaakt van de voor de beleidsproducten en onderliggende activiteiten gewenste in te zettenuren. Dit heeft geleid tot een nieuwe dienstverleningsovereenkomst 2021. Deze is nu verwerkt in de begroting 2022 Laren, de DVO 2022 is namelijk nog in bewerking en zal naar verwachting in december 2021 worden voorgelegd aan het College. Het afvoeren van de DVO 2020 en de opvoer van de DVO 2021 leidt op beleidsproducten tot soms aanzienlijke toe- en afname uur-inzet BEL Combinatie, per saldo is het effect hiervan echter saldoneutraal in de begroting 2022.

Bijlagen De bijlagen bestaan onder andere uit het overzicht van de taakvelden en de toelichting op de algemene uitkering.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is het dagelijks bestuur van de gemeente. Ook zorgt het college voor het uitvoeren van landelijke regelingen, het zogenaamde medebewind. Als dagelijks bestuur is het college van B&W de eerst verantwoordelijke instantie voor de financiën van de gemeente. De gemeente Laren telt drie wethouders. De burgemeester en de wethouders zijn verantwoordelijk voor de uit te voeren bestuurlijke taken en hebben ieder een eigen portefeuille die is gekoppeld aan de verschillende programma’s in de begroting.

Burgemeester de heer N. Mol De heer N. (Nanning) Mol is burgemeester van gemeente Laren Portefeuille  Algemene Bestuurlijke en Kabinetszaken  Bestuurlijke vernieuwing/versterking bestuurskracht Laren  Openbare Orde en Veiligheid, handhaving  Burgerzaken  Communicatie  Zorg- en Veiligheidshuis  Kunst en cultuur Ambtshalve nevenfuncties  Voorzitter dagelijks bestuur BEL Combinatie  Bestuur Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek  Lid Districtelijk Veiligheidscollege Gooi en Vechtstreek  Commissaris, Commisie van Beheer Singer Laren  Voorzitter, Stichting Vrienden van de Johanneskerk  Lid Raad van Advies Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht

Wethouder de heer P.A.M. Calis De heer P.A.M. (Peter) Calis is wethouder en is eerste locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Financiën  Economische aangelegenheden en toerisme  Digitale diensten  Subsidiebeleid  Larens Journaal  Hart van Laren, Brinkhuis en Bibliotheek Ambtshalve nevenfuncties  Bestuur GR BEL Combinatie  Algemeen Bestuur regio Gooi en Vechtstreek  Bestuur Gooisch Natuurreservaat  Aandeelhoudersvergadering Crailo  Bestuur GEM Rioolwaterzuiveringsinstallatie Gooiergracht

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Wethouder de heer A.H.M. Stam De heer A.H.M. (Ton) Stam is wethouder en is tweede locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Grondzaken en vastgoed (inclusief onderwijshuisvesting)  Vergunningen en bouw- en woningtoezicht  Ruimtelijke ordening, waaronder invoering Omgevingswet  Project Crailo  Volkshuisvesting  Monumentenbeleid  Verkeer en vervoer  Openbare ruimte en groen  Duurzaamheid en milieu  Sport en zwembad Ambtshalve nevenfuncties  Bestuur GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

Wethouder de heer J.G. den Dunnen De heer J.G. (Jan) den Dunnen is wethouder en is derde locoburgemeester van gemeente Laren. Portefeuille  Volksgezondheid  Onderwijsbeleid  Maatschappelijke zorg en welzijn  Jeugdbeleid  Sociale Zaken Nevenfuncties  Bestuur van de Tomingroep  Portefeuillehoudersoverleg HBEL

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Begroting in één oogopslag

Hoofdlijnen financiële positie 2022 – 2025 Meerjarenperspectief 2022 - 2025 De voorliggende begroting 2022 laat in de eerste begrotingsjaar een groot tekort zien. In het jaar 2023 is dit tekort al aanzienlijk kleiner, in de jaren 2024 - 2025 is er naar verwachting weer sprake van een begrotingsoverschot. Hieronder zijn de saldi van de begroting 2022 per programma gepresenteerd. Een uitgebreider overzicht is opgenomen op pagina 122 e.v. van deze programmabegroting. Omschrijving

Realisatie 2020

Programma: 1. Bestuurszaken 2. Burgerzaken

Begr. 2021 v. wijziging

Begr. 2021 na wijziging

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

-383.226

979.668

977.598

1.022.770

1.023.430

202.472

484.358

-144.500

592.069

447.569

3. Openbare orde en veiligheid

1.241.761

1.315.870

1.362.870

-86.760

1.601.720

1.514.960

1.513.180

1.512.925

1.512.661

4. Wegen, groen, water en verkeer

2.679.805

2.673.306

2.950.053

-84.822

2.721.421

2.636.599

2.447.867

2.466.135

2.433.459

458.028

431.124

459.004

-107.532

627.342

519.810

462.359

549.791

624.461

6. Cultuur, sport en recreatie

1.823.177

947.041

1.089.111

-374.088

1.268.132

894.044

794.018

786.038

910.398

7. Sociaal Domein

7.512.086

7.308.966

7.367.830

-2.258.811

9.612.352

7.353.541

7.227.044

7.084.292

7.045.824

5. Onderwijs

8. Bouwen en wonen

214.353

184.828

253.428

-855.663

1.522.414

666.751

556.007

555.603

555.671

9. Milieu en duurzaamheid

-230.776

-301.412

-8.523

-2.904.452

2.624.941

-279.511

-594.297

-603.786

-578.375

10. Grondexploitatie, dorpsver, economie

170.140

141.227

-47.280

214.586

167.306

167.334

167.357

167.380

Totaal programma's

13.687.819

14.164.976

15.076.956

-6.863.908

21.807.747

14.943.840

14.044.510

13.989.353

14.142.478

Algemene dekkingsmiddelen

-17.094.038

-18.171.975

-17.292.135

-18.846.943

800.810

-18.046.133

-18.235.418

-18.352.506

-18.483.140

Overhead

4.619.532

4.544.577

4.644.577

-302.000

4.641.690

4.339.690

4.282.320

4.297.847

4.308.355

Onvoorzien

10.000

Vennootschapsbelasting

Geraamde saldo van baten en lasten

1.213.313

547.578

2.439.398

-26.012.851

27.260.247

1.247.396

101.412

-55.306

-22.308

Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

-1.188.963

-303.069

-2.126.289

-170.912

-29.156

24.350

244.509

313.109

-26.183.763

27.260.247

1.076.484

72.256

-55.306

-22.308

Het geraamde begrotingsresultaat

Het bovenstaande begrotingsresultaat is een optelling van de meerjarenbegroting zoals opgenomen in de programmabegroting 2021, de mutaties uit de kadernota 2022 en tot slot de nieuwe mutaties die zijn toegelicht in dit nieuwe begrotingsdocument. Hieronder is de opbouw van de begroting 2022 en het meerjarenperspectief opgenomen. Meerjarenperspectief 2022-2025

Begroting

2022

2023

2024

2025

Meerjarenbegroting 2021-2024

459.333

-7.939

-317.368

Mutaties kadernota 2022

296.689

6.895

41.980

22.054

Nieuwe mutaties na kadernota 2022

321.462

73.300

220.082

273.006

Geraamd begrotingsresultaat 2022

1.077.484

72.256

-55.306

-22.308

De mutaties kadernota 2022 en de nieuwe mutaties na kadernota 2022 zijn toegelicht vanaf de volgende pagina.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Samenvatting financiële ontwikkelingen kadernota 2022 Een totaaloverzicht van de financiële ontwikkelingen in de kaderbrief is opgenomen in onderstaande tabel. Volstaan wordt met deze tabel, de inhoudelijke achtergronden ontwikkelingen zijn al eerder met uw raad besproken in de kadernota 2022.

Verloopstaatje Kadernota 2022 Laren Begrotingsjaren

2022

2023

2024

2025

1 Standen conform boekwerk begroting Laren 2021

459.336

-7.938

-317.364

2 Mutatie AU september-/ decembercirculaire 2020

92.601

108.576

85.901

Mutatie OZB jaar 2025 - inflatiecorrectie 1,6%

-82.960

Toename / afname kosten Verbonden Partijen BEL combinatie (basis kaderbrief 2022) GR regio Gooi & Vechtsreek GR regio Gooi & Vechtsreek dienst GAD GR Veiligheidsregio Regionale Uitvoeringsdienst GR OFGV Goois Natuurreservaat

134.149 -11.331 132.938 20.517 14.220 -2.080

137.482 -19.153 120.083 20.517 14.220 -2.080

136.863 -17.037 120.596 20.517 14.220 -2.080

136.863 -15.591 107.184 20.517 14.220 -2.080

3 Totaal toename lasten GR-en

288.413

271.069

273.079

261.113

4 SD - netto begrotingswijziging met verrekening 5 verplaatsen mantelzorgcompliment in Larense begroing verwerkte stelpost bezuiniging

-21.500 -11.000

-15.250 -11.000

-36.000 -11.000

A TUSSENREGEL (optelling 1+2+3+4+5)

807.850

345.457

-5.384

-100.310

6 Totaal effect mutaties BEL afdelingen 7 Mantelzorgcompliment

310.175 11.000

15.500 11.000

92.000 11.000

167.000 11.000

B TUSSENREGEL 2 (is A + 6 7)

1.129.025

371.957

97.616

77.690

8 Kostendekkende Afvalstoffenheffing (begrote heffing 2021 bedaagt1,4 mln) 9 Kostendekkende Rioolheffing

-228.000 -228.000

-228.000

-145.000 -145.000

-145.000

TUSSENREGEL 3 (is B + 8 +9)

756.025

-1.043

-275.384

-295.310

Verwacht begrotingsresultaat kadernota 2022

756.025

-1.043

-275.384

-295.310

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Samenvatting ontwikkelingen na kadernota 2022 In de toelichting op de meerjarenbegroting 2022 - 2025 (pagina 124) staat een totaaloverzicht van de ontwikkelingen per programma opgenomen. De verschillen ten opzichte van de voorgaande begroting zijn in het programmaplan uitgebreid toegelicht in de verschillenverklaringen per programma.

Structureel en reëel evenwicht Zoals in onderstaand overzicht valt af te lezen is er voor de jaren 2022 en 2023 geen sprake van een structureel sluitende begroting. De verwachting is dat vanaf 2024 alsnog een structureel evenwicht wordt bereikt. Hieronder is de berekening opgenomen van het structureel saldo voor de meerjarenbegroting 2022 – 2025. Een nadere toelichting op het structureel en reëel evenwicht voor de programmabegroting 2022 is gegeven op pagina 130. Berekening structureel saldo

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Geraamd resultaat

1.077.484

72.256

-55.306

-22.308

-/-

Incidentele lasten

-539.165

-29.140

-96.506

-223.971

Incidentele baten

-/-

Incidentele toevoegingen reserves

Incidentele onttrekkingen reserves

169.912

29.156

708.231

72.272

-151.812

-246.279

Nee

Structureel saldo begroting Structureel evenwicht?

In dit concept is het tekort in jaar 2023 nog zorgelijk vanuit het door de provincie aangegeven “verschuivend perspectief”. Is met provincie voor-besproken en lijkt geen invloed te krijgen op het af te geven toezichtregime. Opbrengsten 2022 gemeente Laren ( x € 1.000) Ontvangsten Rijk

€ 15.620

Lokale heffingen

€ 8.654

Onroerende zaakbelasting (OZB)

€ 4.853

Afvalstoffenheffing

€ 1.557

Rioolheffing

€ 1.085

Leges omgevingsvergunning Precariobelasting Overige leges en heffingen Overige inkomsten

Overige opbrengsten 17%

€ 681 €0 € 478

Onroerende zaakbelasting (OZB) 18%

€ 2.368

Onttrekkingen reserve(s)

€ 170

Pachten en huren

€ 846

Rente en dividenden

€ 196

Overige inkomsten

€ 1.156

Programmabegroting 2022

Afvalstoffen heffing 6%

Ontvangsten Rijk 59%

Gemeente Laren

Lasten 2022 gemeente Laren ( x € 1.000) Programma's

€ 21.808

1. Bestuurszaken

€ 1.023

2. Burgerzaken

€ 592

3. Openbare orde en veiligheid

€ 1.602

4. Wegen, water en verkeer

€ 2.721

5. Onderwijs

€ 627

6. Cultuur, sport en recreatie

€ 1.268

7. Sociaal Domein

€ 9.612

8. Bouwen en wonen

€ 1.522

9. Milieu en duurzaamheid

€ 2.625

10. GREX dorpsver, economie

€ 215

Overige onderdelen Algemene dekkingsmiddelen

Overige progamma's of onderdelen 48%

4. Wegen, water Overhead 17% en verkeer 0%

€ 5.452 € 801

Overhead

€ 4.642

Onvoorzien

€ 10

Vennootschapsbelasting

€0

Stortingen reserve(s)

€0

Programmabegroting 2022

7. Sociaal Domein 35%

Gemeente Laren

Ontwikkelingen financiële positie De financiële positie van de gemeente Laren wordt naast het weerstandsvermogen ook beoordeeld aan de hand van een aantal op grond van de verantwoordingsvoorschriften (BBV) verplichte financiële kengetallen. Deze kengetallen zijn een verplicht onderdeel van de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (pagina 93). Ten behoeve van het inzicht op hoofdlijnen zijn de kengetallen ook beknopt gepresenteerd in de begroting in één oogopslag. Toetsingskader financiële kengetallen Voor de toezichthouder (provincie) hebben de kengetallen een signaleringswaarde. Ze kunnen worden betrokken bij het krijgen van een completer inzicht in de financiële situatie en risicopositie van een gemeente. De toezichthouder hanteert dus geen normering, maar maakt zo nodig gebruik van onderstaande signaleringswaarden1. Signaleringswaarden financiële kengetallen

Minst Risicovol

Neutraal

Meest risicovol

1 Netto schuldquote

< 90%

90-130%

> 130%

2 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

< 90%

90-130%

> 130%

3 Solvabiliteitsratio

> 50%

20-50%

< 20%

4 Grondexploitatie

< 20%

20-35%

> 35%

5 Structurele exploitatieruimte

> 0%

< 0%

6 Belastingcapaciteit

< 95%

95-105%

> 105%

Ontwikkeling financiële kengetallen gemeente Laren Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Voor de gemeente Laren bedraagt de netto schuldquote 153,9% in 2022. In de meerjarenbegroting loopt deze verder op. Dit wordt veroorzaakt door een toename van de vaste schulden door de grote financieringsbehoefte die met name voortvloeit uit de investeringsplanning. Hiermee bevindt de gemeente Laren zich in het hoogste risicoprofiel. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen laat een iets positiever beeld zien en bedraagt 99,2% in 2022 en loopt op tot 114% in 2024 / 2025. Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

Netto Schuldquote Hoe lager dit percentage, hoe beter

Hoe lager dit percentage, hoe beter

180,00%

120,00%

160,00% 100,00%

140,00% 120,00%

80,00%

100,00% 60,00% 80,00% 60,00%

40,00%

40,00% 20,00%

20,00% 0,00%

0,00% 2020

2021

2022

2023

2024

2025

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Solvabiliteit De solvabiliteit van de gemeente Laren bedraagt 5,2% in 2022, nagenoeg stabiel tot en met 2025, waarmee de gemeente zich in het hoogste risicoprofiel bevindt. De verslechterende solvabiliteit wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van het eigen vermogen terwijl de totale schuldenpositie in de meerjarenbegroting sterk toeneemt. In het laatste begrotingsjaar verbetert de solvabiliteit zich iets ten opzichte van de jaren daarvoor doordat er in de laatste twee boekjaren sprake is van een wat toenemend begrotingsoverschot.

Bron: Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK) 2020

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van het totaal aan baten. Aangezien de gemeente Laren momenteel geen eigen grondexploitaties (behalve klein bedrag in project Ligweide) heeft doen zich daar ook geen risico’s voor.

Solvabiliteit

Grondexploitatie

Hoe hoger dit percentage, hoe beter

Hoe lager dit percentage, hoe beter

14,00%

100,00% 90,00%

12,00%

80,00%

10,00%

70,00%

8,00%

60,00% 50,00%

6,00%

40,00%

4,00%

30,00%

20,00%

2,00%

10,00%

0,00%

0,00% 2020

2021

2022

2023

2024

2025

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Structurele exploitatieruimte In 2022 bedraagt de structurele exploitatieruimte 1,3% negatief waarmee de gemeente zich in het hoogste risicoprofiel bevindt. De meerjarenbegroting laat daarbij wel een herstel van de structurele exploitatieruimte zien vanaf 2023. Ook is de negatieve exploitatieruimte in 2022 geen direct probleem aangezien er vooralsnog sprake is van reserves waarmee deze incidentele tekorten gedekt kunnen worden. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend door deze woonlasten te vergelijken met het landelijk gemiddelde. Uitgedrukt in een percentage betekent dit dat de belastingcapaciteit van Laren 185,8% bedraagt in 2022. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in de begroting 2022 d afvalstoffenheffing als ook de rioolheffing in 2022 verhoogd (+17%). Beide verhogingen zijn noodzakelijk om de (meerjaren)begroting sluitend te krijgen als ook een kostendekkende heffing te realiseren. Voor een verder inzicht op de lokale heffingen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. Structurele Exploitatieruimte

Belastingcapaciteit

Hoe hoger dit percentage, hoe beter

Hoe lager dit percentage, hoe beter

2,00%

200,00%

1,00%

180,00% 160,00%

0,00% -1,00%

2020

2021

2022

2023

2024

2025

140,00%

120,00%

-2,00%

100,00%

-3,00%

80,00%

-4,00%

60,00%

-5,00%

40,00%

-6,00%

20,00%

-7,00%

0,00% 2020

Programmabegroting 2022

2021

2022

2023

2024

2025

Gemeente Laren

A. Beleidsbegroting

A.1 Programmaplan In het programmaplan gaan we per programma in op de maatschappelijke effecten en op de manier waarop we die effecten willen verwezenlijken. Dat gebeurt aan de hand van de vier W-vragen: -

Wat willen we bereiken? (doelstellingen); Wat gaan we daarvoor doen? (activiteiten); Wie zijn daarbij betrokken? (verbonden partijen); Wat mag het kosten?

Per programma zijn beleidsindicatoren opgesteld. Een aantal indicatoren is verplicht voorgeschreven. De verplichte indicatoren zijn in het volgende hoofdstuk verzameld, onder vermelding van de doelstellingen per programma. Wij presenteren de drie BEL-gemeenten naast elkaar.2 Naast de programma’s, bevat het programmaplan een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, het bedrag voor onvoorzien en een overzicht met de totale mutaties reserves. Opzet programmaplan De opbouw per programma is als volgt: -

Visie programma; Wat willen we bereiken? Doelstellingen en activiteiten; Betrokkenheid verbonden partij om de doelstelling(en) te realiseren; Speerpunten van beleid en relevante beleidsontwikkelingen (indien van toepassing); Niet verplichte beleidsindicatoren en servicenormen (indien van toepassing); Programmakosten; Toelichting op verschil begroting 2022 ten opzichte van de actuele begroting 2021.

2 Vergelijking met alle gemeenten is digitaal mogelijk op de website “Waar staat je gemeente.nl”

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Verplichte beleidsindicatoren Op grond van het BBV zijn gemeenten verplicht om per programma de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toe te lichten aan de hand van zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren zijn in de begroting 2022 opgenomen in één totaaloverzicht. Op de website waarstaatjegemeente.nl zijn de recentste gegevens te raadplegen.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Programma 1 - Bestuurszaken en overhead #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

0.0 Formatie

0,17

0,38

0,18

2021

Eigen gegevens

0.0 Bezetting

0,17

0,39

0,13

2021

Eigen gegevens

0.0 Apparaatskosten

€ 328

€ 325

€ 409

2021

Eigen gegevens

0.0 Externe inhuur

21%

27%

2021

Eigen gegevens

0.0 Overhead

11%

12%

2021

Eigen gegevens

Meet- Bron moment

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal fte per 1.000 inwoners.

De bezetting in aantal fte per 1.000 inwoners.

De apparaatskosten per inwoner.

De kosten van externe inhuur als % van het totaal van de loonsom en de totale kosten van inhuur externen.

Percentage van de totale lasten.

Programma 3 - Openbare orde en veiligheid #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

3.1

1.0 Verwijzingen Halt

2016

Stichting Halt

3.1

1.0 Verwijzingen Halt

2017

Stichting Halt

3.1

1.0 Verwijzingen Halt

2018

Stichting Halt

3.1

1.0 Verwijzingen Halt

2019

Stichting Halt

3.1

1.0 Verwijzingen Halt

2020

Stichting Halt

3.1

1.0 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

2020

CBS - diefstallen

3.1

1.0 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,6

1,6

2,7

2020

CBS - diefstallen

3.1

1.0 Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

2020

CBS - criminaliteit

3.1

1.0 Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners

4,3

2,7

5,3

2020

CBS - criminaliteit

3.1

1.0 Jongeren met een delict voor de rechter

1%*

1%**

0,0%

2015

CBS Jeugd

*2019

**2017

x = geen info. Toelichting beleidsindicatoren 1

Meet- Bron moment

Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 jongeren van 12-18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan,

zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden: opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict

mensensmokkel worden deze 2 delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. Percentage 12 t/m 21 jarigen dat met een delict voor de rechter is verschenen. T/m 2015 zijn de cijfers afkomstig van het VerweyJonker Instituut-Kinderen in Tel. Vanaf 2016 zijn de cijfers afkomstig van het CBS.

Programma 5 - Onderwijs #

Doel

TV Naam indicator

5.3

4.0 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

5.3

4.0 Absoluut verzuim

5.3

4.0 Relatief verzuim

Blaricum

Eemnes

Laren

1,5%

1,6%

0,9%

2019

DUO / Ingrado

2019

DUO / Ingrado

2019

DUO / Ingrado

Meet- Bron moment

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, d.w.z. zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

De periodeaanduiding "2019" staat voor het schooljaar 2018/2019. Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat

ingeschreven. De periodeaanduiding "2019" staat voor het schooljaar 2018/2019. Het aantal jongeren dat wel staat ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding "2019" staat voor het schooljaar 2018/2019.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Programma 6 - Cultuur en recreatie #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

6.2

5.0 % Niet-sporters

45,7%

46,7%

42,1%

Blaricum

Eemnes

Laren

Meet- Bron moment 2016

CBS/RIVM/GGD

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 x per week aan sport doet.

Programma 7 - Sociaal Domein #

Doel

TV Naam indicator

Meet- Bron moment

7.3

6.0 Banen

585,1

584,1

793,8

2019

CBS-bevolk./LISA

7.3

6.0 Kinderen in uitkeringsgezin

3,0%

2,0%

3,0%

2019

CBS Jeugd

7.3

6.0 Netto arbeidsparticipatie

66,2%

70,1%

64,9%

2019

CBS - arbeidsdeeln.

7.3

6.0 Percentage werkloze jongeren

2019

CBS Jeugd

7.3

6.0 Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inw.

278,6

244

330,6

2020

CBS - particip.wet

7.3

6.0 Lopende re-ïntegratievoorzieningen

137,5

119,3

132,9

2020

CBS - particip.wet

7.1

6.0 Jongeren met jeugdhulp

8,6%

11,2%

8,6%

2020

CBS Jeugd

7.1

6.0 Jongeren met jeugdbescherming

0,4%

0,5%

0,7%

2020

CBS Jeugd

7.1

6.0 Jongeren met jeugdreclassering

2020

CBS Jeugd

7.3

6.0 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

250

260

2020

CBS - mon.SD/WMO

x = geen info. Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen

zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is is een huishouden waarvan minimaal 1 lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens ogv de Wet Werk en Bijstand (WWB tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. T/m 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut-Kinderen in Tel. De cijfers

vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. T/m 2015 zijn de cijfers van deze indaticator afkomstig van het Verwey-Jonker

Instituut-Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het aantal personen met een bijstandsuitkering o.g.v. de Wet Werk en Bijstand (WWB t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en

thuislozen zijn niet inbegrepen. Het aantal lopende re-ïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale

en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet

tot de leeftijd van 23 jaar. Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringsmedewerker om te voorkomen dat hij/zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worde opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.

10 Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Programma 8 - Bouwen en wonen #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

Meet- Bron moment

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 504

€ 283

€ 536

2016

CBS - stat.WOZ

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 527

€ 289

€ 559

2017

CBS - stat.WOZ

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 575

€ 322

2018

CBS - stat.WOZ

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 606

€ 344

€ 626

2019

CBS - stat.WOZ

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 647

€ 378

€ 686

2020

CBS - stat.WOZ

8.0 Nieuwbouw woningen

21,1

19,7

9,6

2020

BAG-ABFresearch

8.0 Demografische druk

97,4%

78,7%

112,4%

2021

CBS - bevolk.stat.

8.0 Woonlasten éénpersoonshuishouden

€ 1.068

€ 770

€ 1.085

2021

COELO

8.0 Woonlasten meerpersoonshuishouden

€ 1.217

€ 1.013

€ 1.267

2021

COELO

Toelichting beleidsindicatoren 1

De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Programma 9 - Milieu en duurzaamheid #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

Meet- Bron moment

9.3

7.0 Omvang huishoudelijk restafval

139

123

143

2019

CBS - stat.hh afval

9.1

7.0 Percentage hernieuwbare elektriciteit

3,6%

30,9%

2,0%

2019

RWS - klimaatmon.

Toelichting beleidsindicatoren 1

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg. per inwoner).

geen toelichting beschikbaar.

Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en econ. zaken #

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

Meet- Bron moment

3.0 Functiemenging in percentage

43,0%

46,4%

47,3%

2019

CBS BAG / LISA

3.0 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners

180,4

212,5

247,9

2019

LISA

Toelichting beleidsindicatoren 1

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Programma 1 - Bestuurszaken Visie De gemeente Laren wil dichtbij haar inwoners staan en inwonerparticipatie stimuleren. Laren heeft in het verleden bewezen zelfstandig én bestuurskrachtig te zijn. De komende jaren wordt ingezet op behoud en versterking van de bestuurskracht, ook via regionale samenwerking.

Wat willen we bereiken? Na de vaststelling van de Regionale Strategische Agenda (RSA) zetten we het komende jaar verder in op versterking van de samenwerking met de daarbij behorende sturing daarin. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de experimenteerruimte die de minister heeft geboden aan de regio Gooi en Vechtstreek. Ook wordt gekeken naar de samenwerking met andere partners, bijvoorbeeld binnen de regio Amersfoort en Utrecht maar ook binnen de Metropool Regio Amsterdam (MRA), om te bezien of dit leidt tot versterking van de bestuurskracht en meer kwaliteit van dienstverlening.

Wat gaan we daarvoor doen? Doelstellingen

Activiteiten

1.1 Meer invloed bij en structureel versterken van de regionale samenwerking en bestuurskracht, zowel binnen regio G&V als andere samenwerkingsverbanden (H)BEL.

1.2

1.3

1.4 1.5

1.1.1 Meer invloed in de regionale samenwerking via: vaststelling van prioriteiten binnen de Regionale Strategische Agenda, deelname aan het Algemeen Bestuur van de regio en door voorzitterschap van en deelname aan diverse portefeuillehouders-overleggen. 1.1.2 Actief mee blijven doen aan de samenwerking in het kader van de MRA (Metropool Regio Amsterdam) met focus op maatregelen op langere termijn voor de rijksweg A1 (ondertunneling) en beter openbaar vervoer. 1.1.3 Voortzetten van de samenwerkingsverbanden met buurgemeenten. Het bevorderen van 1.2.1 Verder inzetten op ontmoetingen tussen college inwonerparticipatie door inwoners en inwoners (waaronder een ‘open deur’ praktijk meer te betrekken bij het beleid in hun van het college, intensivering overleg met buurt en door het inspelen op hun buurtpreventieverenigingen en gebiedsgerichte ideeën bijeenkomsten van het college met buurtbewoners in de wijk). 1.2.2 De participatienota aanpassen, met meer aandacht voor betrokkenheid van inwoners bij processen van besluitvorming. Gemeenteraad tijdig betrekken bij 1.3.1 Voortzetten van meer informele bijeenkomsten discussies over kaderstelling met de raad, met name op gebied van RO en het Sociaal Domein. Verbeteren ondersteuning bestuur 1.4.1 Nader onderzoeken hoe de ondersteuning van het college kan worden versterkt.

Tijd om de ambtelijke samenwerking 1.5.1 Effectiviteit van de BEL Combinatie evalueren: tussen Blaricum, Eemnes en Laren te versterking van de BEL-organisatie evalueren op effectiviteit en efficiency. ondersteunen maar ook open oog voor efficiëntie en besparing waar mogelijk.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Wie zijn daarbij betrokken (verbonden partijen)? BEL Combinatie Door de verbonden partij GR BEL Combinatie wordt op basis van een dienstverleningsovereenkomst de uitvoerende en ondersteunende werkzaamheden uitgevoerd van het ambtelijke werkapparaat. GR Regio Gooi en Vechtstreek De Gooise gemeenten werken samen door de uitvoering van de Regio G&V van afvalverwerking, geneeskundige dienst, inkoop zorg en voor regionale opgaven als energietransitie, mobiliteit en werkgelegenheid.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. 1. Bestuurszaken

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-1.528.900

-16.860

Lasten

1.145.674

994.458

1.022.770

1.023.430

Saldo

-383.226

977.598

1.022.770

1.023.430

Toelichting verschillen 1. Bestuurszaken

Begr. 2021 na wijziging

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

958.768

958.768 N

977.598

-977.598 V

Kadernota 2022

- V

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

64.002

64.002 N

977.598

1.022.770

45.172 N

Meerjarenbegroting 2021-2024 Begrotingswijzigingen 2021

Totaal saldo

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025: Aanpassing tarief accountant vanuit verlenging contract 2 jaar Met de accountant was een vierjarige overeenkomst gesloten t/m controle jaarrekening 2020. Vanuit operationeel oogpunt, alsmede het lastig vinden van een nieuwe accountant is besloten de overeenkomst met 2 jaar te verlengen onder invoering van een indexering op het tarief.

4.500

Bijstelling personeelsbegroting 50.465 Betreft een stijging van kosten door budgettaire aanpassingen van de personeelsbegroting, een verschuiving van salarislast vanuit het taakveld overhead, met daarbij ook nog een toename van pensioenlasten en een hogere werkgeversbijdrage voor ziektekosten.

Saldo van de overige verschillen

Programmabegroting 2022

9.037

Gemeente Laren

Programma 2 - Burgerzaken Visie Een correcte en efficiënte dienstverlening aan de bewoners van Laren.

Wat willen we bereiken? Uitvoeren Programma Dienstverlening De huidige visie op Dienstverlening 2020 wordt vanuit een BEL-brede kijk herijkt en het uitvoeringsprogramma zal, waar nodig, worden bijgesteld en/of worden uitgebreid naar de huidige ontwikkelingen. Het KCC, als eerste aanspreekpunt van de organisatie, ontwikkelt zich door. Daarbij zetten we, waar mogelijk, klanttevredenheidsmetingen in. Zo kunnen we continue de dienstverlening monitoren. Om de twee jaar doen we mee aan de landelijke benchmark www.waarstaatjegemeente.nl. Burgerzaken Professionalisering kwaliteit gegevens Basis Registratie Personen (BRP); Verdere digitalisering Burgerzaken; Aanpak identiteits- en adresfraude; De verkiezing voor de Tweede Kamer organiseren. Het verkiezingsproces wordt geprofessionaliseerd door continue project- en procesverbetering

Wat gaan we daarvoor doen? Doelstellingen

Activiteiten

2.1

2.1.1

Verbetering van de dienstverlening

2.1.2

2.1.3

2.1.4.

2.2

Data in de Basisregistratie Personen (BRP) is structureel van hoge kwaliteit.

2.2.1

2.2.2

Programmabegroting 2022

Betere communicatie met inwoners en ondernemers: we zijn goed bereikbaar, we leveren status updates waar mogelijk, we zetten in op nieuwe sociale media, medewerkers zijn klantgericht en oplossingsgericht en tonen eigenaarschap. Verhoging kwaliteit dienstverlening: producten en diensten zijn beschikbaar via zoveel mogelijk kanalen, waarbij het digitale loket de voorkeur geniet. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Communicatie, informatie en data zijn betrouwbaar, transparant en begrijpelijk. Klanttevredenheid: we meten frequent de klanttevredenheid van onze inwoners en ondernemers. Elke 2 jaar doen we mee aan het onderzoek “ WaarStaatJeGemeente”. Op basis van de uitkomsten werken we continue aan het behouden van de klanttevredenheid en daar waar mogelijk aan een verhoging daarvan. De huidige visie op Dienstverlening 2020 wordt vanuit een BEL brede kijk herijkt, het uitvoeringsprogramma Dienstverlening zal, waar nodig, worden bijgesteld en/of uitgebreid naar de huidige ontwikkelingen. Maandelijks wordt de BRP onderworpen aan een wettelijk verplichte controle vanuit Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) en waar nodig verbeterd. Jaarlijks wordt de BRP en het uitvoeringsproces van reisdocumenten onderworpen aan een zelfevaluatie. Op inhoud, proces en privacy wordt er gecontroleerd en geactualiseerd.

Gemeente Laren

Doelstellingen

Activiteiten 2.2.3

2.2.4

2.3

2.4

Digitaliseren producten wordt daar waar mogelijk continue verbeterd. Het proces verkiezingen, voorbereiding, organisatie en uitvoering, blijven wij verbeteren en voldoet aan wettelijke bepalingen.

2.3.1

2.4.1

Het ontwikkelen van een aanpak naar identiteitsfraude. Daarmee willen we identiteitsgebruik van burgers door criminelen voorkomen. Het intensiveren van adresonderzoek. Door samen te werken met partners willen we adresfraude terugdringen. De mogelijkheden van iBurgerzaken worden gemonitord om de digitale dienstverlening te blijven bevorderen. De toegankelijkheid van stemlokalen voor minder validen blijven we toetsen en waar mogelijk aanpassen. Kosten worden PM geraamd. Als de basisregel van 1,5 meter afstand blijft gelden, kan dit ook invloed hebben op de uitvoering van het verkiezingsproces in 2022.

Beleidsindicatoren Niet-wettelijk verplichte indicatoren: Indicator bij Doelstelling 2.1 De klanttevredenheid van de gemeentelijke Dienstverlening is stabiel of neemt bij voorkeur jaarlijks toe op basis van een 2-jaarlijkse nulmeting, Waar Staat Je Gemeente. Laatste meting voorjaar 2020. Aan onze balie hoeft u gemiddeld niet langer dan 15 minuten te wachten als u een afspraak heeft* Digitaal bestelde en betaalde producten ontvangt u binnen 5 werkdagen**

Realisatie 2020 7

Begroting 2021 7

Begroting 2022 7

100%

90%

*Cijfers hebben betrekking op wachttijden aan de balie van Publiek (Burgerzaken/Vergunningen) **Betreffen digitale producten die worden aangeboden door Burgerzaken Meldingen Openbare Ruimte (MOR): De MOR meldingen kunnen sinds november 2019 worden gemeld via de ‘Slimmer Melden’ applicatie op de website van de gemeente. Een melding via ‘Slimmer Melden’, wordt maar één keer geregistreerd, waardoor er geen dubbele meldingen meer aanwezig zijn. Wél kan een tweede melder, op de reeds gedane melding, een tweede stem uitbrengen waardoor de urgentie wordt verhoogd. De meldingen worden in alle gevallen zo snel mogelijk afgehandeld. De afhandeltijd van een melding kan verschillen vanwege urgentie en complexiteit van een melding. De Slimmer Melden applicatie wordt ondersteund door een online dashboard waarop management– en sturingsinformatie zichtbaar is. Het draagt bij aan de continue verbetering van het meldingenproces. Ons uitgangspunt is om de voortgang van het afhandelproces inzichtelijk te tonen op de website, waardoor de inwoners de gemiddelde afhandeltijden per melding kunnen zien.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

Wettelijk verplichte indicatoren: Indicator bij Doelstelling 2.2

Realisatie 2020 Positief

Begroting 2021 Positief

Begroting 2022 Positief

Oordeel zelfevaluatie reisdocumenten volgens wettelijke vereisten

Positief

Indicator bij Doelstelling 2.3

Realisatie 2020 100%

Begroting 2021 100%

Begroting 2022 100%

Oordeel BRP zelfevaluatie volgens wettelijke vereisten

Stemlokalen voldoen aan wettelijke vereisten qua toegankelijkheid

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-133.099

-144.500

Lasten

335.571

628.858

592.069

Saldo

202.472

484.358

447.569

2. Burgerzaken

Toelichting verschillen 2. Burgerzaken

Begr. 2021 na wijziging

Meerjarenbegroting 2021-2024 Begrotingswijzigingen 2021

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

484.358

484.358 N

484.358

-484.358 V

Kadernota 2022

-V

Nieuwe mutaties 2022 - 2025

-36.789

-36.789 V

484.358

447.569

-36.789 V

Totaal saldo

V/N

Toelichting nieuwe mutaties 2022 - 2025:

DVO 2021 - BEL Combinatie Voor een nadere totaalspecificatie wordt verwezen naar de financiële toelichting aan het begin van dit boekwerk. Saldo van de overige verschillen

Programmabegroting 2022

36.582

208

Gemeente Laren

Programma 3 - Openbare orde en veiligheid Visie Veiligheid is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid waarbij een nauwe samenwerking erg belangrijk is om tot goede resultaten te komen. Samen met onze ketenpartners en inwoners behouden wij een veilige leefomgeving (wonen, werken, recreëren) door integraal en wijkgericht samen te werken en deze samenwerking te verstevigen.

Wat willen we bereiken? High Impact Crime en digitale veiligheid Woninginbraken vallen onder ‘high impact crime’ omdat deze vorm van criminaliteit een grote impact heeft op de veiligheidsbeleving van de slachtoffers. Het gaat daarbij om de speerpunten: woninginbraak, auto-inbraak en virtuele vormen van criminaliteit (digitale criminaliteit en cybercrime). Met name op dit laatste punt gaan we actiever inzetten met diverse bewustwordingscampagnes. Het aantal woninginbraken daalt over het algemeen de laatste jaren, maar iedere woninginbraak is teveel. Daarom blijft dit onderwerp een terugkerend speerpunt. Belangrijk bij dit onderwerp is om aandacht te blijven besteden aan de bewustwording en om de alertheid bij bewoners te vergroten, bijvoorbeeld via voorlichtingsbijeenkomsten. Ook goede, sociale netwerken in een wijk helpen om woninginbraken tegen te gaan. Om die reden faciliteren en stimuleren wij initiatieven als buurtpreventieverenigingen en WhatsApp groepen. Dit doen we via berichtgeving in de gemeentebladen (zoals Larens Journaal) en via preventieacties, in nauwe samenwerking met de buurtpreventieverenigingen. Daarbij wordt er ook verwezen naar het keurmerk veilig wonen. Lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) De PGA is een methodiek voor de begeleiding van personen die betrokken zijn bij overlast en/of criminaliteit met een zorgbehoefte.

Deze methodiek houdt in dat er structureel overleg is met relevante partijen op het gebied van zorg (bijv. GGZ, sociaal wijkteam) en straf (bijv. OM, Reclassering, politie). Het is met name bedoeld voor complexere overlast- en criminaliteitsdossiers met individuen waarbij zowel zorg- als strafmaatregelen worden ingezet om te komen tot een veilige leefsituatie. Met regelmaat wordt de methodiek (ambtelijk) geëvalueerd om de werkwijze indien nodig aan te scherpen. Particuliere beveiliging Voor toezicht op probleemgebieden hebben we, aanvullend op de (schaarse) politiecapaciteit en BOA’s, een contract met de particuliere beveiliging. Deze zetten we naar behoefte in op hotspots in het dorp. Voor overlastsituaties of vermoedens van criminaliteit die (nog) geen opsporingsbevoegdheid vereisen, kan deze particuliere beveiligingsdienst een uitkomst bieden. In 2021 evalueren we het contract en de dienstverlening opnieuw. Signaleringsnetwerk Jeugd De kern van de aanpak van het signaleringsnetwerk jeugd is enerzijds vroegtijdig, snel en consequent reageren op overlastsituaties die door jeugdigen gepleegd worden, anderzijds ondersteunt het kwetsbare individuele jongeren in vraagstukken die van belang zijn voor hun ontwikkeling. In de aanpak werken we nauw samen met jongerenwerk, politie en Halt.

Wanneer preventie niet genoeg is, wordt er op maat gekeken wat nodig is om een jongere uit de problemen te houden. Een optie kan zijn dat een jongere aangemeld wordt voor triage van de lokale persoonsgerichte aanpak of aangemeld wordt bij het Veiligheidshuis. We hebben oog voor alle kwetsbare jongeren die overlast veroorzaken, maar in het bijzonder aandacht voor jongeren die worden beïnvloed om deel uit te maken van criminele netwerken. Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit (GOC) De onder- en bovenwereld raken met elkaar vermengd doordat criminelen voor hun illegale activiteiten gebruikmaken van legale bedrijven en dienstverleners. Dat zorgt voor onveilige situaties, ontwricht de samenleving en ondermijnt de rechtstaat. Midden Nederland speelt een grote regisserende rol in de (inter)nationale cocaïnehandel. Omdat het bij GOC veelal gaat om grote bedragen en belangen, wordt excessief geweld, intimidatie, afpersing en bedreiging van zowel omwonenden als vertegenwoordigers van de overheid niet geschuwd.

Programmabegroting 2022

Gemeente Laren

We zetten in 2022 verder in op bestrijding van ondermijning in de relevante sectoren. Die sectoren worden bepaald aan de hand van informatie van het RIEC (Regionaal Informatie en Expertisecentrum). Ook hier zetten we in op bewustwording en melding. Onder meer via M: Meld misdaad anoniem. Crisisbeheersing Om de mensen van de crisisorganisatie zo goed als mogelijk voor te bereiden op de bestrijding van een ramp of crisis, is het belangrijk om voldoende te oefenen. Dit is en blijft van cruciaal belang. In 2022 is er extra opleidingsbudget, bedoeld om naast de reguliere oefeningen ook lokaal georganiseerde oefeningen te kunnen houden, zowel voor bestuur als voor de ambtelijke organisatie.

Wat gaan we daarvoor doen? Doelstellingen

Activiteiten

3.1

3.1.1

Laren staat te hoog in de top-10 van Nederland waar het gaat om inbraken. Het beleid op het voorkomen ervan wordt versterkt.

3.1.2

Op het gebied van handhaving het beleid intensiveren. 3.1.3 Gevoel van veiligheid bij inwoners verbeteren.

3.1.4

3.1.5

3.1.6

3.2

3.3

Adequaat bestuurlijk optreden bij ondermijnende criminaliteit (zoals drugscriminaliteit, witwassen, mensenhandel), over een goede informatiepositie beschikken en een ontmoedigingsbeleid voor vestiging en beïnvloeding van ambtsdragers. Een persoonsgerichte aanpak voor multi-probleem casuïstiek om de overlast en/of criminaliteit te verminderen / te stoppen.

Programmabegroting 2022

3.2.1

3.3.1

In totaal drie BOA’s inzetten voor betere handhaving en toezicht (incl. overlast door jongeren). Versterking van de aansluiting op de structurele basis tussen politie en BOA’s, zodat informatie-uitwisseling kan worden geoptimaliseerd. Burgerinitiatieven zoals buurtpreventie en WhatsApp groepen stimuleren en faciliteren. Regelmatig pop-up sessies organiseren op de markt, bij Hart van Laren of in wijken. Bij de pop-up beantwoorden wijkagenten en BOA’s vragen van bewoners en stimuleren zij het politiekeurmerk veilig wonen. Daarbij komt ook extra aandacht voor digitale veiligheid. Opstellen van een uitvoeringsplan integrale veiligheid 2020-2022 behorend bij het integraal veiligheidsplan 2019 – 2022. In het uitvoeringsplan staan concrete acties ter bevordering van de veiligheidsthema’s die spelen in de gemeente. Communicatie over preventie middels gemeentebladen zoals het Larens Journaal en middels de sociale mediakanalen. De ondermijningsbeelden en signalen van ondermijnende criminaliteit worden in het lokaal ondermijningsoverleg met de partners onderzocht en opgepakt. Bibob-beleid wordt uitgevoerd.

Voor inwoners met multi-problematiek wordt een persoonsgerichte aanpak opgesteld op lokaal niveau. Als de lokale aanpak niet toereikend is of als er een strafrechtelijk component mee gemoeid is, kan de casuïstiek ingebracht worden bij het Zorgen Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek.

Gemeente Laren

Wie zijn daarbij betrokken (verbonden partijen)? Veiligheidsregio Gooi & Vechtstreek De voorbereiding op rampen en crises wordt door de gemeente op regionaal niveau georganiseerd door deelname aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. In deze gemeenschappelijke regeling werken brandweer, geneeskundige hulpdiensten en gemeenten samen om zo effectief mogelijk op te treden wanneer zich een ramp of crisis voordoet. In totaal nemen zeven gemeenten deel aan deze gemeenschappelijke regeling. BEL Combinatie Door de verbonden partij GR BEL Combinatie wordt op basis van een dienstverleningsovereenkomst de uitvoerende en ondersteunende werkzaamheden uitgevoerd van het ambtelijke werkapparaat. SoZa HBEL Door de verbonden partij worden activiteiten verricht in het kader van het jeugdwerk.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn. 3. Openbare orde en veiligheid

Realisatie 2020

Begr. 2021 na wijzig.

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-82.906

-86.038

-86.760

Lasten

1.324.667

1.448.908

1.601.720

1.599.940

1.599.685

1.599.421

Saldo

1.241.761

1.362.870

1.514.960

1.513.180

1.512.925

1.512.661

Toelichting verschillen 3. Openbare orde en veiligheid

Begr. 2021 na wijziging

Begroting Verschil 2022 2022 -/- 2021

1.316.125

1.316.125 N

1.362.870

-1.362.870 V

Kadernota 2022

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10744447/1