20210518 R&I transcript

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE RUIMTE EN INFRASTRUCTUUR VAN GEMEENTE LAREN d.d. 18 mei 2021

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Oké. Dames en heren, van harte welkom voor deze vergadering van de commissie R&I van de gemeente Laren. We hebben vanavond het genoegen om in ons midden te hebben niet alleen mevrouw Loman, de beleidsmedewerker van de Ruimtelijke Ordening BEL Combinatie, maar ook twee vertegenwoordigers van een projectbureau GEM Crailo te weten de heer Zeegers en de heer Ten Damme. Beide heren zijn van harte welkom, wij zijn zeer vereerd dat u vanavond bij ons bent. We hebben een agenda, mag ik vragen of u akkoord kunt gaan met de agenda? Dat is blijkbaar het geval.

2.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie R&I d.d. 21 april 2021 De voorzitter: Dan komen we bij de lijst adviezen en de conclusies van de vergadering van 21 april laatstleden, op- of aanmerkingen? Ook dat is niet het geval.

3.

Mededelingen De voorzitter: Kom ik bij de mededelingen, zijn er van de zijde van het college mededelingen? Nee, geen mededelingen.

4.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Ook meldingen portefeuillehouder met betrekking tot Gemeenschappelijke Regelingen, punt 4 van de agenda. Is daar iets op te merken? Ook dat is niet het geval.

5.

Stand van zaken Omgevingswet De voorzitter: Dan komen we bij het 5e klassieke punt van de agenda, stand van zaken Omgevingswet. Mijnheer Stam, wethouder Stam. De heer Stam: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb, de bedoeling is, dat heeft u volgens mij nog niet bereikt, dat morgen een raadsinformatiebrief uitgaat over de stand van zaken van de implementatie, begeleid door een schema van de stand. Op die manier willen we u denk ik wat periodiek blijven informeren, over de stand van zaken, anders kunnen we het ook met plezier natuurlijk elke maand doen maar het is misschien ook wel handig als u dat op schrift krijgt. De bedoeling is dat u maandelijks, nadat de stuurgroep bij elkaar is geweest en ook de klankbordgroep bij elkaar is gekomen, dat u regelmatig, met enige regelmaat wordt geïnformeerd over de stand van zaken. Op dit moment ziet het er naar uit, daar heb ik vorige keer iets over verteld, dat er in de wandelgangen van politiek Den Haag, waar niet alleen dit aan de orde is maar vele andere zaken, maar toch het verluidt dat minister Ollongren bezig is na te denken over de ingangsdatum van de wet. Dat moet nog wel naar de Eerste Kamer maar de berichten die mij bereiken is dat het wel eens half volgend jaar zou kunnen worden.

En mijn instinct zegt me dan dat als je in de helft van het jaar zou moeten beginnen, dat het misschien wel eens een heel jaar zou kunnen worden. In hoeverre dat allemaal gaat gebeuren is natuurlijk de vraag. Het grote probleem lijkt toch te zijn dat het digitale stelsel, wat een van de basiselementen is van het hele systeem, nog gewoon niet in de lucht komt of blijkbaar nog niet in de lucht Pagina 1 van 29

gaat komen. Dus dat is een groot zorgpunt. Ondertussen is de VNG natuurlijk wel bezig om druk uit te oefenen vanuit die kant dat het wel doorgaat. Maar ik wil u toch in ieder geval die winstwaarschuwing al geven dat dat zou kunnen. En als het goed is, laat ik dat nog maar afwachten, krijgt u morgen van via Marjolein Van der Marel de raadsinformatiebrief met de stand van zaken zoals die op dit moment is. De voorzitter: Dank u zeer. Naar aanleiding daarvan opmerkingen van de zijde van de commissie? Dat is niet het geval, dank u zeer. 6.

Raadsvoorstellen:

6.1 Vaststelling bestemmingsplan met MER en beeldkwaliteitplan `Buurtschap Crailo' De voorzitter: Dan kom ik bij het raadsvoorstel, dat is eigenlijk pièce de résistance vanavond, dat is het vaststelling van het bestemmingsplan met de MER en het beeldkwaliteitplan ‘Buurtschap Crailo’. Is er van de zijde van het college behoefte om een korte inleiding te houden, of gaan we al meteen van wal met de discussie? Maar misschien is het goed dat de wethouder, of de wethouders, want beide wethouders zijn aanwezig, zowel de heer Calis als de heer Stam, maar de heer Stam zal een korte inleiding houden neem ik aan? Het woord is aan mijnheer Stam. De heer Stam: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb verder niet zo veel in te brengen behalve dat nu aan de orde is, zoals u zelf al aangeeft, het bestemmingsplan met MER en het beeldkwaliteitplan. Daarvoor zijn een aantal buitengewoon deskundigen, zoals u al aangaf, mij assisterende experts aanwezig om u verder op de hoogte te brengen. En datzelfde wat wij vanavond doen gebeurt ook in de andere twee raden. En de bedoeling is dat eigenlijk dat we nog voor de zomer een gemeenschappelijke vergadering zullen hebben waarin we hopelijk gaan proberen deze plannen ook echt vast te stellen. Dus het lijkt met het beste om de commissie het woord te geven. De voorzitter: Oké.

Zullen we dan maar starten met de discussie, en ik zie een vinger van de zijde van de VVD in de persoon van de heer Faas, die de spits gaat afbijten vanavond. Het woord is aan mijnheer Faas, VVD. De heer Faas: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik stak mijn vinger op omdat anders alle vragen die ik wilde stellen al door anderen zijn gesteld, en dat ik niets meer te melden heb. En ja, dat frustreert toch wel wat dus vandaar dat ik dacht, laat maar eens als eerste dat gaan doen. Te meer is dat ingegeven vanwege het feit dat ik meen 11 mei is daar een digitale bijeenkomst geweest, waar al heel veel vragen voorbij zijn gekomen. Dus veel van de vragen die in mijn fractie leefden, die hebben al een antwoord gekregen. Maar er zijn er nog een paar over en die wilde ik toch graag aan het college stellen. De eerste is dat, en dan hebben we het uiteraard over op Zuid, het meest zuidelijke deel van het totale plan, want daar gaan wij over. De rest, dat wordt besloten in andere gemeenten. Dat is dat met name de kavels die daar in het Larense deel liggen, toch wel naar mijn gevoel heel erg stringente regels aan verbonden zijn. Ik ben zelf, ik hou van rieten kapjes en dat soort dingen, mijn huidige huis heeft dat overigens niet.

Maar als ik dan zie dat het daar verplicht is om een plat dak te hebben, eventueel mag ik dan geloof ik 5° hellen, het dak, maar dat is wel een voorschrift zoals dat daar ligt. Nou, ik vind dat persoonlijk niet mooi maar dat is verder niet van belang. Mijn vraag is, beperken we ons niet in de verkoopbaarheid van die kavels als wij zulke stringente regels, en het gaat niet alleen om dat platte dak, er zijn ook andere zaken waaraan voldaan moet worden, zijn we niet bang dat we in onze eigen voet schieten en dat we dan wel de prijs, dan wel de courantheid van die kavels in de verkoop daar negatief door beïnvloeden. Voorts is het natuurlijk zo dat ik als liberaal graag vind dat als je een kavel koopt, moet je de vrijheid hebben om daar ook iets op te bouwen wat je zelf mooi vindt. Dat is vraag één. De andere vragen, die Pagina 2 van 29

heb ik niet zelf verzonnen maar die kwamen als een soort nabrander van het Goois Natuurreservaat. Die hebben kennisgenomen van de reactienota. En, dus dit zijn zaken die nog niet eerder in de reactienota verwerkt zijn. En dat zijn een drietal vragen die zij gesteld hebben, schriftelijk aan de raadsleden. En ik wilde die eigenlijk wel graag doorgeven aan het college met de vraag daarop te reageren, en in ieder geval te zeggen wat zij daarvan vinden. Die vragen behelzen de drie volgende punten. De bouwhoogte nabij het Gebed zonder end, aanvankelijk gingen we ervan uit dat dat 10 meter was maar dat was een foutje in het plan, dat moet toch 13 meter zijn. En het Goois Natuurreservaat heeft daar grote problemen mee vanwege het feit dat de sfeer van het Gebed zonder end, en dat is toch een buitengewoon aantrekkelijke en mooie weg of pad, hoe moet ik het noemen, daardoor beïnvloed zou worden in negatieve zin. Dus dat wilde ik graag aan het college meegeven. Tweede punt, en dat lijkt mij helemaal niet zo’n probleem om het GNR daarin tegemoet te komen, dat is die ecowall. In het plan staat dat dat 3,6 meter hoog wordt. Ecowall is de afscheiding tussen de natuurbrug en de bebouwde omgeving zeg maar. Nou, ik kan me goed voorstellen dat het de bedoeling is dat daar een duidelijke afscheiding komt.

GNR ziet daar, vindt het absoluut noodzakelijk dat dat 5 meter hoog is in plaats van 3,60 meter. Lijkt mij niet zo’n punt om een vrachtwagen drie keer extra te laten rijden en het wat hoger te maken, maar ook die vraag wil ik graag bij het college neerleggen. En dan het laatste, dat heb ik niet helemaal terug kunnen vinden maar, dat is de omschrijving van het groene gedeelte wat dus niet bebouwd is op Crailo. Dat heeft nu de aanduiding groen, en GNR zou dat graag natuur zien zodat zij het ook in beheer zouden kunnen nemen. En dat lijkt mij een goede zaak maar ik weet niet precies wat daar de bedoeling en de afspraken over zijn. Ook op dat punt zou ik graag wat reacties van het college hebben. Dat zijn onze vragen, dank u wel. De voorzitter: Wilt u onmiddellijk antwoorden, wethouder, of gaat u eerst antwoorden verzamelen? Dat is aan u. De heer Stam: Nou, ik ga niet over de orde maar het lijkt me misschien het beste als we daar direct op antwoorden. De voorzitter: Oké. Nee, u gaat niet over de orde, dat begrijp ik, maar ik leg het aan u voor de vraag. En het antwoord van u is, dat u meegaat met mijn voorstel om onmiddellijk te antwoorden. De heer Stam: Ja, is prima. De voorzitter: Prima. Het woord is aan wethouder Stam. De heer Stam: Ja, en dan kijk ik toch even om mij heen wie dat antwoord kan geven. De voorzitter: O.

De heer Stam: Maar zullen we eerst even kijken wie dat antwoord gaat geven. Wil jij? De voorzitter: Er wordt even overlegd. Als u ook even uw naam kunt noemen als u het woord neemt, dan is het voor de luisteraar allemaal nog te volgen. De heer Zeegers: Ja. De voorzitter: Er zijn duizenden luisteraars hè, vanavond, dus.

Pagina 3 van 29

De heer Zeegers: Ik begrijp het, ik kijk even rond. Ja, mijn naam is Twan Zeegers, werkzaam bij de GEM. En ik vond de eerste vraag inderdaad een mooie, dat ging natuurlijk over de kavels op Zuid. Van, waarom worden die regels gesteld? Ja, die zitten voor een deel in het bestemmingsplan, dat heeft u kunnen lezen voor een ander deel in het beeldkwaliteitplan. Wat we hebben gedaan is zeg maar dat we zeggen van, eigenlijk is de vrijheid op Zuid, zoals dat heet, voor die vrije kavels het grootst. Maar wat we wel willen is dat op Zuid zeg maar het groene casco, zoals wij dat noemen, dus dat het groen wordt ingepakt en dat we die uitstraling die elders ook op Crailo willen, dat willen we wel zeg maar ervoor zorgen dat dat in de erfafscheidingen ook aan de orde komt en ook gerealiseerd wordt. Een tweede wat we echt heel graag willen is dat het ruime kavels zijn, die zeg maar ook letterlijk, ja, goed in de ruimte kunnen staan. Dat betekent dat we het ook over kavels hebben van rond de 800, 600 tot 800 vierkante meter, dat is op zich misschien voor Laren dan nog niet zo groot. Maar in ieder geval, als je tegenwoordig kavels uitgeeft is dat een behoorlijke grootte. Dus daarmee bied je best veel mogelijkheden op de kavel zelf in het volume van wat je daar kan bouwen, dat is heel veel vrijheid. Daarnaast zeggen we, er is de mogelijkheid van individuele expressie.

Dat betekent dat we daar zo min mogelijk aan de architectuur zelf regels stellen. Behalve dat we zeg maar inderdaad, als het gaat om de kap, laten we zeggen, we gaan daar plat dan wel schuin, dat mag op de derde verdieping die dan terug gelegen is, daar mag u dat wel. Maar dat is ook eigenlijk de enige rechte regel die we stellen. Verder heb je dus heel veel mogelijkheden om met een eigen architect, met natuurlijk het circulaire wat we willen, dus dat we wel een aantal zaken daar wel ook vooropstellen, kan je eigenlijk heel veel nog toevoegen aan je eigen droom zeg ik maar op Zuid. De voorzitter: En zullen we even de andere vragen ook met de antwoorden, en dan krijgt u gelegenheid onmiddellijk om daarop terug te komen. Nog steeds, er waren een paar vragen, dit was de eerste. Mevrouw Loman, wilt u inspreken? Ja. De heer Zeegers: Nee, ik ben er hier toch? Ja. De voorzitter: Ah, mijnheer Zeegers. De heer Zeegers: Ja, mag dat? Ja. De voorzitter: Mijnheer Zeegers is opnieuw aan het woord, ja. De heer Zeegers: Ja. GNR, ja, terecht, u haalt een aantal punten nog aan die ze ook in hun zienswijze hebben aangegeven. Dat hebben we natuurlijk ook denk ik in de reactienota goed verwoord waarom we wel met sommige dingen meegaan met hun maar bij andere ook niet.

Kijk, waar zij op Zuid mee komen dat moet eigenlijk, ja, voor ons allemaal geen verrassing zijn want we hadden in het stedenbouwkundig plan gezegd, we willen meerdere types ook op Zuid. Het moet niet, het is niet allemaal grondgebonden, we willen ook de mogelijkheid voor in ieder geval één appartementengebouw op Zuid zodat je ook qua categorieën meerdere diepe woningen kan bouwen, van sociaal, midden en natuurlijk duur. Daarnaast wilden we ook op Zuid het aantal woningen, ja, in ieder geval zodanig hebben dat het ook daar ten opzichte van de anderen, ja, een voldoende aantal woningen zouden zijn. En dan heb ik als derde gekeken naar, hoe verhoudt zich dat gebouw ten opzichte van het Gebed zonder end? En dan zie je, als we het ook in perspectief zetten, dat het Gebed zonder end, ja, ik loop daar bij wijze van spreken dagelijks, dat is echt zeg maar die bomen zijn daar echt, en het struikgewas ook, is echt veel hoger dan 20 meter. Dus eigenlijk zit je in coulisse van zeg maar de strook van het Gebed zonder end. En dat betekent dat er visueel nauwelijks een echte relatie is. En zeggen wij ook, in feite, ja, heeft dat heel weinig, ja, doet dat eigenlijk heel weinig inbreuk. En het mooie is van op Zuid, is dat we juist heel veel toch meerdere, het middensegment, het sociale segment en het dure segment in één ruimte Pagina 4 van 29

straks of in één totale kunnen bedienen. Dus dat is ook, dat zijn zeg maar de argumenten waarom we zeggen, het mag vier lagen zijn want het is ook, vier lagen is dan 13 meter, maar max 13 meter. En dat is dan ook waarvan wij zeggen, dat willen we doen. Nog even over het punt, ja, op het Larens grondgebied ‘…’ niet, u weet dat natuurlijk, op een gegeven moment is er een cesuur en op het Hilversums grondgebied staat wel 13 meter. En eigenlijk, ja, het enige wat er inderdaad had moeten gebeuren, niet op het totale gebied van Laren maar alleen op het deel waar we het appartementengebouw willen realiseren, dat zal 13 meter zijn. De rest is alles 10. Dus alles wat verder zeg maar op die kaart richting het Gebed zonder, sorry, ecowall gaat is 10 meter. De voorzitter: Oké, mijnheer Zeegers, mag ik u misschien vragen om daar aan deze stoel plaats te nemen, dat komt uw verstaanbaarheid ten goede. Als de wethouder Calis dat toestaat, dat die zijn andere stoel daar … De heer Zeegers: Ik wil dat wel doen hoor. De voorzitter: Door u gezet wordt, dat bevordert de verstaanbaarheid van uw antwoorden. Dus ik zou eigenlijk willen voorstellen dat u daar plaatsneemt. Ik denk dat dat ook voor u prettiger is en voor de deelnemers hier in de vergadering ook. Ja, oké. Daarmee was de tweede vraag beantwoord voor zover ik begrijp, maar er was nog een derde vraag hè? Nog twee vragen.

De heer Zeegers is nog steeds aan het woord, kunt u die andere twee vragen ook voor uw rekening nemen? De heer Zeegers: U had het over de natuurbestemming op Zuid. De heer Faas: Ja. De heer Zeegers: Daar hebben we eigenlijk heel bewust voor gekozen om te zeggen, we doen, het is groen. Ten eerste, kijk, natuur heeft een hele andere dimensie, dat is zeg maar de omliggende gebieden ook datgene wat we overdragen aan GNR. En met groen 2 dacht ik dat het daar was, 1, sorry, groen 1 heb je eigenlijk ongeveer hetzelfde, bereik je eigenlijk dezelfde doelstelling die je wil. Dus wij hebben ook aangegeven, we willen wat dat betreft niet nog stringentere natuurbestemming geven als dat we eigenlijk ook al in ons plan hebben. De discussie die we met GNR daarover hadden was dat zij zeiden, ja, dan kunnen wij het misschien in beheer nemen. Ja, dat is in onze ogen, is dat een non-discussie omdat het eigenlijk erom gaat dat het als natuurbestemming ook zeg maar kan functioneren. En daar zit zeg maar een ander motief, motivatie of je wel of niet over de grenzen van je eigen beheergebied toch, ja, ook onderdelen in beheer wil nemen. En die discussie is van een andere orde als dat in het bestemmingsplan gevoerd moet worden. Dus wij zeggen, scheid die discussies. Wij denken met de groenbestemming meer dan voldoende bescherming voor het groen ‘…’ want er kan daar eigenlijk heel weinig in.

De voorzitter: Dan was er nog een laatste vraag. De heer Zeegers: Ja, de ecowall, ja. De voorzitter: De ecowall, dat was de laatste vraag. De heer Zeegers: Nou, dat lijkt makkelijk maar we hebben eigenlijk heel erg gekozen om te kijken in eerste instantie, wat is nou zeg maar als we een wall maken, 5 meter is echt wel een wall, dat is hoog. Je moet je ook voorstellen dat als dat zeg maar een kilometer lang is, dat dat echt een stevige, ja, behoorlijke impact heeft. Wij hebben ernaar gekeken van, wat is maximaal nodig om lichthinder en geluid, het effect daarvan van het project Crailo, om dat eigenlijk zo minimaal mogelijk te laten zijn op de natuur want dat is uiteindelijk de Pagina 5 van 29

doelstelling. Het moet een goede, degelijke afscheiding zijn. En daarvoor hebben wij gezegd van, daar moeten we kijken wat dan in ieder geval die minimale maat is. Dat is één. En tweede, hebben we ook technisch gekeken. Je moet je toch voorstellen, een wall van 5 meter, dat krijgt een dijklichaam wat steeds verder uitdijt, en wat, dat woord zegt het, met een meter hoger betekent eigenlijk op het grondoppervlak veel meters meer waar het moet landen. En daarvan zeiden we, ja, dat willen we, we willen het een goede wall laten zijn maar het moet niet zeg maar een, ja, iets zeg maar te groots of te groot zijn voor welk doel het moet dienen. Dat is gewoon een goede afscherming. En dat is de reden geweest dat we zeggen, die 3,6, daar kunnen wij minimaal mee aan de gang. We hebben ook zelf met hun aangesproken, we kunnen ook kijken of we op onderdelen misschien met een stukje verhoging, als dat zeg maar goed past, of we dat daaraan kunnen toevoegen. Maar we willen de standaard op die 3,6 hebben, en eventueel kunnen afwijken naar 5. Vandaar dat we ook hebben gezegd, er staat in het bestemmingsplan ook maximaal 5 meter, dus daar staat die ook op 5 meter. De voorzitter: Oké, daarmee zijn we in principe … Ja, ik denk dat we toch nu eerst een ronde moeten doen, mijnheer Faas, en dat we dan in tweede instantie weer terugkomen op de vragen die nu gesteld zijn.

Ik denk anders dan blijft het een soort dialoog die mogelijkerwijze tot problemen zou kunnen leiden. Dus ik denk, ik stel voor … Oké, dat is bij wijze een uitzondering en dan gaat vervolgens het woord aan mijnheer Vos. Eén kleine toelichting. De heer Faas: Dank je, Zeegers. U heeft uitgebreid toegelicht waarom die stringente voorschriften voor die kavels er zijn. Maar mijn vraag behelsde eigenlijk meer of het commercieel niet nadelige gevolgen zou hebben, dat de kavelwaarde minder waard is, dan wel dat het minder makkelijk verkocht gaat worden omdat er een soort schoenendoos moet komen in plaats van een huis met een normaal dak erop. De voorzitter: Ja, dat was de vraag. De heer Faas: Dat was mijn vraag. Misschien dat u daar nog even op kunt reflecteren? De voorzitter: Ja, mijnheer Zeegers, opnieuw het woord aan u. De heer Zeegers: Ja, daar kunnen we heel makkelijk in zijn, dat heeft geen enkele waarde. Kijk, of geen enkele invloed. We denken dat we zelfs met deze randvoorwaarde, ja, nog makkelijker zeg maar dit in de markt kunnen zetten. Want u moet zich voorstellen dat met de mogelijkheden die wij ook vooral wel hebben, je daar op een kavel, ja, een behoorlijk zeg maar volume kunt maken. Kijk, waar kopers naar kijken, is natuurlijk naar het type architectuur, waar ze zelf invloed op zouden willen hebben. Nou, dat zeggen we, dat kan daar.

Maar twee, ook welk volume kan ik kwijt, wat kan ik daar echt kwijt? En daar kun je zeg maar juist met de voorschriften die wij geven tot en met de derde verdieping, kan je daar een echt goede, ruime woning maken die past op die kavel. Dus wij maken ons daar geen enkele zorgen over. We hebben trouwens ook even laten toetsen natuurlijk voordat we dit, en vanuit de grondexploitatie maar ook even gekeken naar de markt van, hoe werkt dat? Ja, daar is geen discussie over mogelijk. De voorzitter: Oké. Het woord is aan mijnheer Vos, Groen Laren. Mijnheer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik ga eerst maar even in op een opmerking maakte naar aanleiding van vragen van mijn buurman ter linkerzijde. U geeft aan dat 5 meter, ja, dan moet het dijklichaam steeds groter worden. Dat begrijp ik want dan moet de basis breder zijn. En u zegt, ja, dat hebben we liever niet. Nou, mijn vraag is, een beetje aanhakend op de vraag van de heer Faas, waarom zou dat niet mogen? Ik denk dat het belangrijker is dat het optimale hoogte heeft als dat het ten koste gaat van de vierkante meters. Dus mijn Pagina 6 van 29

vraag is heel simpel, waarom zouden we niet die 1,40 meter erbij pakken, als dat zoveel beter is? Mijn eigen vraag, om een bruggetje te maken, u zegt iets met in de markt zetten. En dat … De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Vos. De heer Vos: Ja, ik wacht even tot mijn buren … De voorzitter: Nee, nee, nee. De heer Vos: Verder overleg afgerond hebben. Vandaar. De voorzitter: Ja, nee, dat begrijp ik. Het woord is aan mijnheer Vos. De heer Vos: Ja, nee, ik wil niet door die mensen heen praten, dat is niet netjes. Ik hoor u zeggen met in de markt zetten. En, ja, dat is mij toch een beetje een trigger en een makkelijk bruggetje naar de dingen die ik wil vragen. Want als ik kijk naar alle bijlagen die we gekregen hebben, pagina’s ronkende folders ook uit het verleden. En toen, toen we hiermee begonnen met dit hele project, ik heb daar, ik mocht daar getuige van zijn, was het heel toekomstbestendig en heel groen en heel erg vooruitstrevend. En mij bekruipt steeds meer het gevoel dat die groene overwegingen en dat rad van groen en zo, dat dat steeds meer ten koste gaat van commerciële motieven. En in die zin heb ik een paar vragen aan u, en ik weet niet of de wethouder wil beantwoorden of de heer Zeegers of iemand anders, dat kan me niet zoveel schelen. Ik lees een aantal dingen die betrekking hebben op de mobiliteit.

En die mobiliteit is een hele belangrijke natuurlijk, want er wordt gesproken over het aantal parkeerplaatsen en de hubs en dergelijke. Daar kun natuurlijk twee kanten op redeneren. Volgens mij, en mijn vraag gaat ook daarnaartoe, je kunt zeggen, nou, dan gaan we dus meer ruimte maken voor die automobielen, dat kan want daar is kennelijk meer vraag naar. Maar je kunt ook zeggen, nou, misschien dat we juist niet voor die andere extra mobielen moeten kiezen want daarmee trekken we ook een ander publiek. En mijn vraag is eigenlijk, wat is nou eigenlijk de keuze? Gaan we nou kiezen voor mensen die graag iets groens willen, of gaan we concessies doen aan de vroem vroem club, zodat we meer ruimte maken voor de auto’s? Nou, ik denk dat de heer Zeegers daar wel op in kan gaan. En een andere toekomstgerichte vraag, kijk, dat zal onze tijd nog wel even duren denk ik, maar met zo’n effectmilieurapportage, het ligt aan de A1. Nou weet ik uit een goede bron dat de A1 een bron van fijnstof en nog meer ellende is.

Stel dat die A1 verdiept gaat worden, dat is hopelijk het geval, wat zal het effect zijn daarop, heeft u daar een idee over? Dan een vraag die een andere kant op gaat, in hoeverre is er nog ruimte straks als dit dichtgetimmerd is, voor privaat initiatief? En dan denk ik aan initiatieven die te maken hebben misschien met small houses, met knarrenhofjes, ik weet niet wat er allemaal voor mogelijkheden zijn. In hoeverre timmeren we dit verhaal dicht en zijn er te zijner tijd nog, is er nog ruimte voor privaat initiatief? En dan nog verder vooruitkijkend, kijk, we zitten nu op een bepaald terrein die van die drie gemeenten zijn en een gezamenlijk project, allemaal hartstikke leuk. Maar die we al een afkadering, hoe zit die grens, hoe hard is die grens naar de toekomst? Want ik hoor zeggen dat we heel veel huizen nodig hebben, heel veel woonruimte nodig hebben. Nou, daar komt eigenlijk, als ik kijk naar het aantal huizen wat gebouwd moet worden, hebben we het over een druppel op de gloeiende plaat. Moet er straks nog een druppeltje bij? Hoe zeker zijn de grenzen die gesteld zijn aan GEM en aan ontwikkeling van de rest van het gebied? En ik denk dat dat een hele belangrijke zaak is. En ik ben ook benieuwd wat daar voor afspraken gemaakt zijn met het GNR en met de provincie en dergelijke? En dat waren mijn vragen in de eerste ronde, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer.

Het woord is aan het college respectievelijk de ambtelijke staf. Wethouder Stam.

Pagina 7 van 29

De heer Stam: Ik denk, mijnheer de voorzitter, die 5 meter ecowall is volgens mij door de heer Zeegers al heel duidelijk antwoord op gegeven dus het lijkt me nog niet nodig om daar nou verder op in te gaan. Ik vind juist die impact van een dergelijke wall is, ook stedenbouwkundig, heeft een enorme invloed op het hele gebeuren daar. En voor het overige, uw vragen, ja, ze zijn niet helemaal losgekoppeld van een zekere politieke inhoud natuurlijk. U heeft het over in de markt zetten. Als ik terugga naar het moment dat we een ambitiedocument hebben vastgesteld, ook door de raad overigens zelf vastgesteld, voorbereid door Larense wethouders gelukkig, is het zo dat op dat moment dat wij in staat waren die grond te kopen, stond de provincie op het punt om de hand te leggen op het hele terrein. En ontwikkeling te gaan entameren die zeer vermoedelijk, en dat vonden wij op dat moment met drie gemeentes een buitengewoon desastreus effect zou hebben gehad op het hele gebied. Er was bij de provincie geen enkele reden om te vinden dat het groen moest blijven of dat er niet 1200 woningen konden komen. We hebben toen gedacht, en we hebben toen in 2017 denk ik is het geweest, een ambitiedocument vastgesteld wat, vind ik, tot op de dag van vandaag de toets der kritiek heel goed kan doorstaan.

Het is al vaker gezegd, 41 hectare grond die we daar verworven hebben, waarvan 54 procent aan de natuur wordt besteed, bestaande natuur en nieuw te bedenken en te ontwerpen natuur. En 41 procent van dat gebied wordt bebouwd, dus dat is een uitgangspunt dat denk ik heel erg vooruitstrevend is. En zeker zich niet berusten op marktdenken in de zin van, daar gaan we zoveel mogelijk huizen bouwen en zoveel mogelijk geld verdienen. Dat is in tegendeel het geval zou je bijna kunnen zeggen want als je de markt zijn gang had laten gaan, zoals de provincie dat wilde, was er iets vreselijks gebeurd in onze ogen in ieder geval. En ik denk dat het, als u het heeft over pagina’s ronkende teksten, dat vind ik jammer, want wat we met elkaar aan het proberen zijn is juist die ambities die we indertijd hebben geformuleerd, vast te houden. Dus dat wil zeggen, ecologisch verantwoord, circulair, groen, energiepositief. Als je met, ik heb nogal wat adviseurs gesproken die aan het project deelnamen, energiepositief was een absoluut onbekend begrip. Dat vinden ze nog steeds tot op de dag van vandaag iets veel bijzonders, dat we dat in staat zijn te doen. Dus ik vind het jammer dat u dat kenmerkt als ronkende teksten. En dat het steeds meer ten koste zou gaan van het plan, dat herken ik ook totaal niet.

Juist is in alle uitgangspunten, en dat kunnen de dame en heren naast mij ook zeker beamen, vermoed ik, maar het is hun vrijheid om dat te doen, juist hebben we getracht om dat ambitiedocument steeds leidraad te laten zijn voor de ontwikkeling. En er is eigenlijk nooit van afgeweken. En nog steeds is bijvoorbeeld uitgangspunt dat de auto daar te gast is. En dat proberen we ook in die mobiliteit vast te houden. En er zijn vanuit bepaalde gemeenten zeker, is er aandrang uitgeoefend om veel meer auto’s toe te staan. Dat hebben we nooit toegestaan, we hebben altijd geprobeerd dat gast zijn van die auto overeind te houden. En is er nog ruimte voor private initiatieven, vraagt u? Er is meer dan genoeg ruimte voor private initiatieven, er is nog helemaal geen besluit over genomen. We hebben een initiatiefbeleid vastgesteld waar alle kansen is voor iedereen, of het nou kleinere private partijen zijn die dure huizen willen bouwen, of kleine partijen die kleine huizen willen bouwen, daar is ruimte voor. Dat zal beoordeeld moeten worden, daar zijn we nog lang niet aan toe. Op het moment dat we aan toe zijn, nadat het bestemmingsplan is vastgesteld, aan het uitgeven van gronden en percelen, dus ik zie helemaal niet dat wij dat zouden willen dichttimmeren. Tenzij u bedoelt dat dat een, dat u bedoelt dat dat een pleidooi is voor hout.

Maar ik neem niet aan dat u dat bedoelt? En voor het overige denk ik, dat is mijn reactie in ieder geval op de vragen van de heer Vos. Ik weet niet of van uw kant behoefte is om daar ook nog op in te gaan? De voorzitter: Wilt u, mijnheer Zeegers of de heer Ten Damme, wilt u nog iets toevoegen? U hebt geen toevoeging. Dan zullen we het hierbij laten. En komen we bij Liberaal Laren, bij mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn gestart met drie gemeenten en is het de bedoeling dat we apart bestemmingsplan vaststellen, wettelijk kan dat niet anders natuurlijk. Ik zal het zoveel mogelijk over ons bestemmingsplan hebben maar ik wil het toch ook over een algemeen deel hebben, over Pagina 8 van 29

het hele plan. Want daar hebben we ons toch al vanaf 2017 met zijn allen voor ingespannen. En na het doorlezen van de vele, vele documenten, waren er toch een paar dingen die ons opvielen. Er is hier sprake van een bestemmingsplan, en dat vond ik erg teleurstellend eigenlijk. Ik had hier eerst staan, complimenten voor het majeure project, enzovoort, enzovoort. Dat meen ik ook nog steeds want het is een zeer hoog ambitieniveau, maar er is hier, als je de diverse documenten naast elkaar legt, sprake van een bestemmingsplan dat op vele punten eigenlijk afwijkt van de eerdere door de gemeenteraden goedgekeurde documenten, en ook dat van 20 maart 2020. En daar is geen participatieproces geweest met de gemeenteraden hierover. Eigenlijk over al die afwijkingen, waar je door in de stukken te spitten en de zienswijzen door te nemen, achter komt. En dat vind ik eigenlijk jammer, want er is zo’n ongelooflijk goede samenwerking al die tijd geweest, dat er, er mag hoger gebouwd worden, een mogelijkheid voor een hotel, parkeergarage, één zo’n hoge torenflat erbij van 18 meter, het begrip reuring is zelfs gelanceerd, afstand tot de bebouwing is anders, er mag een grootgrutter komen, zes gebieden voor bedrijvigheid, enzovoort, enzovoort. Er is nogal wat veranderd met het begin.

En ik denk dat als je in zo’n lang proces zit, dat je dan toch af en toe terug moeten grijpen van, wat waren de doelstellingen in het begin? En ik begrijp dat het alles te maken heeft met de invulling, want er is in eerste instantie waren het 500 woningen, daar is 590 van gemaakt. Wij zijn daar nooit van gecharmeerd geweest omdat dat eigenlijk te veel was, want daarom moest je hoger bouwen, moest je van alles en nog wat, en zou er veel meer druk op de omgeving komen. Maar goed, wij zijn er uiteindelijk ook mee akkoord gegaan. Maar wel onder de restrictie dat er, en daar kom ik straks op, dat er niet hoger gebouwd zou mogen worden met die 18 meter, dan 18 meter en geen millimeter meer. En in de bestemmingsregel staat toch een afwijkingsbevoegdheid van 10 procent, dus dan zit je al gauw al bijna op 20 meter. En dan kom je boven de boomgrens uit, maar daar kom ik straks nog wel op. En dan kom ik eigenlijk op de zienswijze van de MER, die zich zorgen maakt om de 590 woningen, eigenlijk op dat stuk. De commissie MER, dat betekent ongeveer 2000 mensen met honden en katten, die daar allemaal gaan rondlopen. Al de bedrijvigheid die erbij is gekomen, niet alleen op de in eerste instantie geplande bedrijfsterreintjes maar ook aan huis. Dus als je het hebt over reuring, nou, dan heb je het wel te pakken hiermee.

En de MER is dus eigenlijk bang dat de footprint van al die mensen die daar gaan lopen, plus de recreatie die het aantrekt als je daar ook een hotel nog neerzet en een parkeergarage, die natuurlijk ook voor recreanten gebruikt kan gaan worden bij de ingang, dat die veel te hoog wordt op de natuur en dat dat desastreuze gevolgen kan hebben. Zij hebben een aantal voorstellen gedaan, daar zijn er enkelen van overgenomen maar niet allemaal. Zo is het nog steeds onduidelijk hoe de natuur en mobiliteit gemonitord gaat worden? Er wordt gezegd, de twee onder een kappers en de vrijstaande woningen, die mogen twee auto’s bij hun woning hebben en de andere huizen één, en ik geloof de sociale woningbouw een half of zo, hoe ze dat moeten doen weet ik niet. Maar de … En een parkeergarage want de bezoekers mogen eigenlijk het terrein, die mogen er niet parkeren. En hoe dat dan, dat is allemaal heel mooi op papier, maar hoe dat in de realiteit gaat. Ik denk dat daar een wildgroei zou komen van, want dat terrein is, 35, 40 hectare zo’n beetje? Stel, ik kom aan en ik kom ergens op bezoek met mijn bosje bloemen en mijn kindertjes, en ik moet helemaal aan de andere kant zijn. Moet ik dan gaan lopen of moet ik dan … Nou, dan ga je dus met de auto en die zet je ergens neer en dan is er geen parkeerplaats, en dan zet je hem maar ergens in een berm of op de natuurstukjes neer.

En het antwoord, want er zijn ook al vragen over gesteld, het antwoord op een van de zienswijzen was, dan kunnen er parkeerplaatsen bij maken. Maar ik denk dat dat het begin van het einde is. Want dan heb je een van de doelstellingen, wonen in de natuur, volkomen losgelaten. En dan ook de MER-commissie had het ook over de stikstofdepositie, en ook die antwoorden daarover, die waren eigenlijk onvolledig. Zeker met de bouwperiode die ongeveer tien jaar zal gaan duren, zeven tot tien jaar, wordt geschat. En de berekeningen, die gaan slechts over de eindfase. En in de eindfase gaan ze ervan uit dat alles elektrisch is. Dat betekent dat ook de vrachtauto’s, de hijskranen, de rupsbandenmachines, de hoogwerkers, allemaal elektrisch zijn. En dan zijn de laatste twee jaren, er zijn acht jaar gerekend, de laatste twee jaar van die tien jaar zijn niet meegerekend in de berekeningen. En ik denk dat Pagina 9 van 29

dat toch berekeningen op papier zijn die … Bovendien mag je wettelijk gezien geen voorschot nemen op het eindresultaat, voordat je begint te bouwen. Daar zijn genoeg rechtszaken over geweest. Dus de MERcommissie, die heeft daar vragen over gesteld. Die zijn, de vragen die ik nu zeg, nu noem, die zijn niet beantwoord, dus die zou ik toch wel graag, het hoeft niet vanavond mij die zou ik wel graag beantwoord willen hebben. Een ander punt van de MER was, zijn de warmtepompen. De MER-commissie die heeft collectieve warmtepomp aangeraden, en u kiest hier toch grotendeels voor individuele warmtepompen. En het gevaar is, ik vraag me eigenlijk af waarom? Want het gevaar is dat ze allemaal dan eigenlijk onder de grond in hetzelfde water aan het pompen zijn, dus dat heeft nauwelijks effect meer. En er is ook nog een toezichthouder die in de gaten houdt dat normaal in bebouwd gebied, warmtepompen niet te dicht bij elkaar gaan staan. En hoe u dit wil doen individueel, dat is mij een vraagteken. En ook dat is eigenlijk aan de MER niet beantwoord. En dan de zienswijze van het GNR. Nou, de ecowall is al benoemd. Alleen wat er nog niet gezegd is, en ook niet in de antwoorden, dat is dat er een Alterra-onderzoek is geweest naar de ecowall. En die zeggen, minimumafmeting voor de werking van de ecowall is 5 meter. Vandaar dat er ook altijd 5 meter in alle plannen stond.

Maar er stond maximum, en daar is nu 3,60 meter van gemaakt, wat natuurlijk veel te weinig is. En dan, ja, inderdaad, die bouwhoogte, 10 meter naar het Gebed zonder end en de ecowall, dat wordt nu … Het stukje wat dus bestemming wonen heeft, naar de ecowall toe, dat was 10 meter. En ik heb dat op ruimtelijke plannen, staat die als 10 meter. En daar is nu een gedeelte 13 meter in één keer van. En mijn vraag is van, hoe groot is dat gedeelte 13 meter? Want dat wordt op geen enkele manier gevisualiseerd, ik zie alleen maar een stukje wonen op ruimtelijke plannen en daar staat 10 meter. En als ik dan hoor dat ook de GNR hier grote problemen mee heeft als het naar 13 meter gaat, dan willen wij dat heel graag ook overnemen. En dan bestemming bedrijventerrein, want die hebben wij natuurlijk ook op ons eigen stukje, hierover is destijds bij een gezamenlijke vergadering, en dat is dacht ik in Hilversum geweest, bij de behandeling van moties en amendementen gezegd dat de zwaarste bedrijfscategorieën, Karel Loeff en ik hebben dat toen samen voorgesteld, het verst van de bestemming natuur zouden komen. Dat zie ik nergens meer terug. De vraag is, op welke wijze wordt deze afspraak nagekomen? En wij zouden dat heel graag vastgelegd willen hebben. De maximumhoogte is hier 10 meter met een afwijkingsbevoegdheid tot 12 meter.

En dan, ja, dan komt de volgende vraag, hoe wordt ervoor gezorgd dat alles dat boven de ecowall uitkomt, dus die 12 meter want de ecowall zit er net naast, niet hinderlijk is voor de aanwezige gebruikers van de natuurbrug? Hoe heeft u daarvoor gezorgd? Want ook dat is onduidelijk. En dan nog opmerkingen over het toekomstige gewenste beheer van het openbaar groen en de natuur, en het particulier groen, om zodoende de slogan, landschap is leidend, en wonen in de natuur ook echt werkelijkheid te laten worden. Een van de belangrijkste pijlers van dit plan voor de toekomst veilig te stellen. De MER heeft al aangedrongen op een adequaat beheerplan voor het hele gebied. En die had dat eigenlijk gevraagd, die had het eigenlijk willen hebben voordat wij het bestemmingsplan zouden vaststellen. Maar ik heb uit de antwoorden gehoord dat het later komt. Ik vind dat jammer, want juist als je zeker weet dat de natuur, die een belangrijke pijler van het gebied is, goed onderhouden wordt, dan is dat toch een ander verhaal. En daarnaast, het is net ook al gezegd, het GNR heeft aangeboden een aantal stukken grond te willen beheren, om zowel de randen van hun eigen gronden van het GNR te kunnen beschermen. Het is niet overgenomen, en ik was eigenlijk verbaasd over de tekst waarmee het niet is overgenomen. Er stond, natuur is belemmerend tot de verhouding woningbouw.

En dan denk ik wel, de glijdende schaal is hier bezig, hier moeten we erg op letten. Wij zouden graag willen voorstellen om dit te heroverwegen en die stukjes die het GNR heel graag wil hebben, zij hebben er een kaartje bijgedaan over welke stukjes dat het gaat, en ik denk dat het heel makkelijk zou kunnen. En volgende maand kunnen wij misschien met een paar amendement komen. En dan ten aanzien van het toekomstige particulier groen, op de laatste zoommeeting in mei is toegezegd dat de bestaande bomen in het toekomstige achtererfgebied van de gele gebiedjes, behouden zouden blijven. En dat die niet gekapt zouden worden en een onderdeel van de tuinen zouden moeten worden. Dit is echter nergens vastgelegd. En ik vraag mij af hoe dat te doen? Daar is Pagina 10 van 29

toen ook een beetje discussie over gekomen van, hoe moeten we dit vastleggen? Want in de APV van Gooise Meren staat dat kappen vrij is sinds kort. Dus je kunt dat nu wel vertellen maar zodra dat die mensen die huizen en ze willen de bomen weg hebben, dan kan dat zonder vergunning gedaan worden en dan heeft niemand er meer zicht op. Ons voorstel is om in alle APV’s van de drie gemeenten vast te leggen, dat gebeurt in meer gemeenten, dat specifiek voor dit gebiedje een niet kappen, er is toch een apart bestemmingsplan, een niet kappen tenzij gaat gelden en dan heb je dit volledig afgedekt voor alle drie de gemeenten. En als laatste, bij de moties en amendementen over de hoogte van de gebouwen, hebben wij destijds afgesproken die 18 meter accenten hè. En ik zou heel graag willen dat dus die 10 procent hiervoor niet gaat gelden zodat 18 meter ook 18 meter is, zoals de afspraak. En dat kan heel goed want het zijn zes verdiepingen, dus dat is … En als nabrander, wij moeten alles goed vastleggen want dit traject loopt zeker nog tien jaar. En iedereen hier kan nu hele goede bedoelingen hebben, maar alles wat niet vastgelegd wordt, dat bestaat niet. Dus alles wat wij willen zullen we goed moeten vastleggen. En nog een nabrander, einde van de middag kwamen er nog wat technische, de beantwoording van de technische vragen ook van Gooise Meren binnen.

En daar werd gesproken over het rapport van de onderdoorgang bij het knooppunt Crailo. Daar werd gezegd, ja, die hebben jullie al gekregen. Nou, Gooise Meren waarschijnlijk wel, maar Laren niet en die zouden we nog heel graag willen krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer, mevrouw Timmerman. Dat is een stortvloed van vragen. Ik hoop dat het college in staat is, met de ambtelijke staf, om hier een adequaat antwoord te formuleren. Het woord is aan wethouder Stam. De heer Stam: Het zijn er nogal wat, ik ga zo dadelijk vragen of mijn rechterbuurman daar een antwoord op kan geven. Inmiddels is de heer Zeegers weg want die spoedt zich naar een andere bijeenkomst, en ik verwacht zo dadelijk de heer Nieuwenhuizen, en we gaan hoger want die is de directeur van de GEM tenslotte. Ja, als ik alle vragen die natuurlijk volstrekt goed zijn en goed om gesteld te worden, daar zat ik me wel bij af te vragen, je zult maar binnenkort de minister van Wonen worden, die moet zorgen dat er 400.000 woningen in Nederland komen. En als je bij elke keer dat er 600 woningen moeten worden gebouwd, al die problemen tegenkomt die wij nu tegenkomen, dan wens ik haar of hem veel succes. Om maar aan te geven hoe lastig het is om te gaan bouwen in dit landje. Nog even terug, dan gaan we even terug dalijk naar het bestemmingsplan en de MER. De ecowall, daar wil mevrouw Loman nog wel even wat over zeggen.

Volgens mij, die 10 procent, om daar nog even op in te gaan, restrictie niet hoger dan 18 meter. Volgens mij in een vorige sessie met de drie raden is volgens mij toegezegd al dat wij ons altijd zullen beperken tot de zes verdiepingen. En er zijn redenen om eventueel wat … Wij willen niet graag gebruikmaken van die 10 procent maar het zou kunnen dat je bijvoorbeeld doordat je een parkeergarage wil aanleggen, daaronder je misschien een half verhoogde begane grondverdieping krijgt. En dan zou je misschien wat, een meter erbij willen doen. En die mogelijkheid wil ik graag, willen wij graag behouden. Dan wil ik graag het woord geven aan de rechterbuurman, voordat jij als eerste gaat. Wil jij als eerste? De voorzitter: Mevrouw Loman. De heer Stam: Mevrouw Loman als eerste, ‘…’. De voorzitter: Mevrouw Loman als eerste. Mevrouw Loman, het woord is aan u. Mevrouw Loman: Goed, nog eventjes over de ecowall. In bijlage 27 van de stukken die bij het ontwerpbestemmingsplan zaten, die in de gebruikelijk plannen te lezen is en terug te vinden is, is gezegd dat een bouwhoogte van 3,60 meter voor de ecowall voldoende is. Dat is zeg maar om het licht te, ja, migreren, et Pagina 11 van 29

cetera. En als voorwaarde is in het bestemmingsplan opgenomen, dat er een voorwaardelijke verplichting is dat eerst die ecowall moet worden gerealiseerd voordat de woningbouw of bedrijven worden gerealiseerd. Dus op die wijze is gezegd, die 3,60 meter is voldoende. In het bestemmingsplan zit de mogelijkheid om hem naar 5 meter te doen. Dus blijkt bijvoorbeeld later dat 5 meter toch nog noodzakelijk is, dan zou dat altijd kunnen, maar uit de stukken blijkt nu, 3,60 is voldoende qua hoogte. Dan dat stukje met die 13 meter en dat appartementengebouw op dat Larense grondgebied. Als je op ruimtelijke plannen kijkt, zie je kruisjes en een hokje, ik wil best straks ook even laten zien maar ik heb het hier in beeld. Dan zie je dat dat stukje naar 13 meter moet, en daar is per ongeluk voor het Larense deel nu 10 meter opgenomen. Terwijl als je precies daarnaast klikt, wel voor het Hilversumse deel 13 meter is meegenomen. Ik zit even verder te kijken. Toekomstig beheer zijn we inderdaad mee bezig. We zijn nog lang niet aan het bouwen, maar we zijn wel al bezig met de drie gemeentes, hoe gaan we dat beheerplan et cetera opnemen? Volgens mij heb ik dan alles en pak jij hem nu hè? De voorzitter: Mijnheer Ten Damme zal nu het woord. Mijnheer Ten Damme. De heer Ten Damme: Ja, voorzitter, ik sluit gelijk even aan op het bedrijventerrein, direct naast ecowall.

De vraag was, hoe zit dat met de zwaarste bedrijfscategorieën? Nou, in de regels van het bestemmingsplan is juist geregeld dat de bedrijven zich moeten verhouden tot wonen en natuur. En dat geld op een aantal aspecten op geluid en op lichtuitstoot. Dus eigenlijk is dat juist nu al geregeld, dat bedrijven zich moeten beperken, niet zozeer in de bedrijfsvoering maar wel in de externe factoren. Dat is een eigenlijk ook typisch iets wat het bestemmingsplan verbrede reikwijdte, eigenlijk een nieuw ‘…’ ten opzichte van traditionele bestemmingsplannen. Dus juist natuur wordt daar maximaal in beschermd. U had een aantal vragen over stikstof, heeft de commissie MER inderdaad ook een opmerking over gemaakt. De commissie MER heeft ten eerste gezegd, u moet wel de laatste release van het programma, dat heet RES, dat moet u gebruiken. Nou, dat is ook zo. Daarom is de stikstofberekening opnieuw uitgevoerd. Dat was al gebeurd in twee fases, de gebruiksfase en de realisatiefase, dus dat was eigenlijk al doorgerekend. Dat zit ook bij de stukken, de nieuwe berekeningen. Stikstof gaat dus niet alleen over de eindfase maar gaat ook daadwerkelijk over de realisatiefase. We hebben juist in de RI-bespreking stikstof niet een voorschot genomen op de toekomst.

Zo hebben wij bijvoorbeeld niet rekening gehouden met het elektrische rijden, dus mobiliteit is juist op een traditionele manier benaderd, wetende dat er sprake is van elektrisch rijden in het gebied. Er is ook voor de realisatiefase heel terughoudend gerekend met elektrisch materieel zoals dat nu op dit moment eigenlijk ook al toegepast wordt. Wetende dat ook de komende jaren daar nog veel ontwikkeling in zal plaatsvinden. Dus eigenlijk is juist heel behoudend stikstof benaderd. De 590 woningen, commissie MER is bang voor de desastreuze gevolgen. Nou, ik herken die woorden overigens niet van de commissie MER, maar de commissie MER heeft eerder in de voorfase gezegd, ja, de raad heeft gekozen voor 500 woningen, maar wij willen eigenlijk, ook om de effecten op natuur nog eens beter uit te lichten, juist de extremen opgezocht hebben. Dus juist weinig woningen en juist heel veel woningen om die effecten beter te kwalificeren. Dat is ook in de MER gebeurd. Kunt u ook in de MER-rapportage lezen, dat dat op die manier is benaderd. Dat het onduidelijk is hoe er gemonitord is, nou, het is waar, commissie MER heeft gevraagd van, u moet wel aandacht geven aan het onderwerp monitoring. Hoe gaat u dat doen, eigenlijk rondom twee onderwerpen. Mobiliteit.

Nou, mobiliteit, daarvan is ook gezegd, er is voor mobiliteit gekozen voor een beleidsregel, die ook ruimte laat, ook om de komende jaren, mocht de maatregelen onvoldoende zijn, dat er nog aanvullende maatregelen genomen kunnen worden. Maar daarbij aangevend is dat parkeerplaatsen eigenlijk het sluitstuk is van het mobiliteitsconcept en niet het begin, dus het gaat eigenlijk over het faciliteren van elektrisch rijden. Het gaat over deelauto’s, een concept dat dat ook daadwerkelijk draait op het moment dat er mensen gaan wonen, zodat er eigenlijk maximaal aan gedaan wordt om dit concept te kunnen laten werken. Maar heeft de Pagina 12 van 29

commissie gezegd, hoe zit het dan qua aantal parkeerplaatsen ten opzichte van de traditionele normering? Dat klopt, traditioneel zou je veel meer parkeerplaatsen nodig hebben. Daarvan is, natuurlijk ook eigenlijk aangegeven, ja, juist aan het begin van het gebied wordt gekozen om het parkeren te concentreren in een parkeergarage, waardoor er ook veel meer gebruikgemaakt kan worden van het delen van parkeerruimte. Dus dat er onnodig lege parkeerplaatsen in het gebied aanwezig zijn, nee, dat wordt eigenlijk geconcentreerd in het parkeren in het entreegebied van het plangebied. In dat kader is ook het woord reuring gebruikt, dat klopt, maar reuring moet u daar wel zien is van, dat eigenlijk het hele gebied juist weinig voorzieningen kent. En de noodzakelijke voorzieningen, dat die juist in het entreegebied van het plan worden gerealiseerd, dat daar dus iets meer ruimte is voor reuring. Dat wil niet zeggen dat dit plangebied daarmee heel veel voorzieningen kent en heel veel evenementen of dat soort dingen, want dat is nou juist eigenlijk maximaal beperkt. De voorzitter: Mevrouw Loman wil graag iets toevoegen. Mevrouw Loman. Mevrouw Loman: Mevrouw Timmermans had nog een vraag over de bijlagen van die onderdoorgang, die is vanochtend naar de griffie gestuurd en volgens mij is die mail doorgestuurd met die bijlage. Die zat bij de beantwoording.

Mevrouw Timmerman-Hamers: Voorzitter, mag hierop antwoorden? De voorzitter: Ja, dat mag. Mevrouw Timmerman-Hamers: Die is vanmiddag binnengekomen bij de beantwoording van de technische vragen. De voorzitter: Ja, klopt. Mevrouw Timmerman-Hamers: Maar daar stond ook in de beantwoording van de technische vragen, die heb ik nog even snel door gescand, daar stond dat de gemeente Gooise Meren al veel eerder het rapport hebben gekregen. En mijn vraag was, waarom hebben wij hem niet gehad? De voorzitter: Ja, oké. Mevrouw Loman. Mevrouw Loman: Kan ik geen antwoord op geven. De heer Stam: Het lijkt me duidelijk dat, mocht dat gewoon het openbaar stuk zijn, dan hoort dat ook aan de raad te worden toegestuurd. Zeker als het in Gooise Meren ook is gebeurd. Dus daar zal voor worden gezorgd, als het al niet gebeurd is. De voorzitter: Goed, we hebben die beantwoording gehad in eerste instantie. Het woord is aan … Mevrouw Loman: Ik ga het even vragen, ‘…’. De voorzitter: Wilt u nog nadere toevoegingen doen, mevrouw Loman of nee? Dan zijn we nu toe aan mijnheer Grunwald, D66. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. De buurtschap Crailo is een plan, een integraal plan waar we gaan voor goede verhoudingen tussen groen, bouw en infrastructuur. Inmiddels zijn we een stuk gevorderd op het Pagina 13 van 29

pad. Het wordt allemaal wat complexer en zo links en rechts komt daar ook wel wat druk op te staan, dat maakt het niet makkelijker om alles goed te blijven volgen. Maar het is in ieder geval zo dat wij van D66 ons daar wat zorgen over maken, of dat nog allemaal binnen de kaders blijft die we ooit eens met elkaar hebben vastgesteld? In ieder geval willen we even ingaan op de natuurwaarden die belangrijk zijn, en de bouwhoogtes. Allereerst wat betreft waar we vanavond mee bezig zijn namelijk het vaststellen van bestemmingsplannen. Elke gemeente of deelnemende gemeente doet dat voor zichzelf. Nou is het best mogelijk dat er via moties en amendementen daar wat wijzigingen in komen. En daarbij gaat de vraag dus eigenlijk, wie houdt dat in de gaten, dat dat allemaal nog wel op elkaar aansluit en dat we dus niet drie hele verschillende bestemmingsplannen uiteindelijk hebben die elkaar misschien op onderdelen bijten? Dat is het eerste. Het tweede is dat in ieder geval wij, zoals al eerder is ingebracht, ook wel willen vasthouden aan die 18 meter bouwhoogte, dat dat in ieder geval niet boven de boomtoppen uitkomt of boven de boomtoppen uitkomt want dat is geen gezicht. En als je de mogelijkheid inbouwt, dan kan je daar bijna donder op zeggen dat het dan ook gebeurt, dat we van die mogelijkheid gebruikmaken. En ja, dan zitten we dus weer met zoiets.

Verder heeft TAUW een milieueffectrapportage opgesteld, daar zit een effectbeoordeling in en dat lees ik heel even voor. De noodzaak tot het treffen van mitigerende maatregelen en of het aanvragen van een ontheffing betekent niet per definitie dat er geen werkzaamheden mogelijk zijn. Werkzaamheden aan locaties zonder beschermde functies kunnen mogelijk wel plaatsvinden. Geadviseerd wordt om gedurende de gehele voorbereidings- en uitvoeringsfase ecologische projectbegeleiding toe te passen. Hierbij wordt een ecoloog actief betrokken om te beoordelen of werkzaamheden wel of niet uitgevoerd kunnen worden, en of eventueel aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Dus daar liggen blijkbaar nog een aantal vragen die nog niet opgelost zijn. Mijn vraag hierbij is van, nou ja, zijn ze wellicht inmiddels opgelost? En zo niet van, hoe wordt hiermee verder omgegaan en hoe wordt gegarandeerd dat hieraan tegemoetgekomen wordt? Vervolgens heeft de commissie MER daar ook zijn licht over laten schijnen. En daar is eigenlijk ook wordt vastgesteld, en dat lees ik ook even voor, de commissie signaleert bij de toetsing van de ‘…’ dat er op enkele punten informatie ontbreekt die essentieel is om het milieubelang volwaardig mee te wegen bij de besluitvorming over de bestemmingsplannen voor Crailo. Het gaat om de volgende punten. Nou ja, dat kunt u zelf nalezen.

Dus mijn vraag is, ja, wat is de stand van zaken hiervan? Hoe wordt hiermee omgegaan? Hoe wordt gegarandeerd dat aan die punten tegemoetgekomen wordt in deze? Vervolgens wordt voor vanavond ook vastgesteld dat de financiële stukken nu niet aan de orde zijn en daarmee akkoord te gaan. Waarvan ik dan denk van, ja, maar dat is natuurlijk wel enorm belangrijk, als je dus de nu voorliggende stukken vaststelt, dat je dus ook de financiële consequenties weet en kaders waarbinnen dat allemaal moet plaatsvinden. En daar is dan voor 2 juni een bijeenkomst voor gepland, dat is dus na de aanstaande raadsvergadering. En ik vraag me af of dat niet veel te laat is en of hier het paard niet vanaf de staart opgetuigd wordt? Maar goed, dus daar zou ik graag een antwoord op willen hebben hoe daar tegenaan gekeken wordt? In zijn totaliteit, als ik al mijn vragen bij elkaar neem, kom ik eigenlijk ook tot de vraag van, ja, is het wel zinvol dat we in deze volgorde nu besluiten nemen volgende week? Ik denk dat we even eigenlijk eerst antwoorden zouden moeten hebben op de vragen die hier gesteld zijn, zodat we dus een totaal zicht hebben op het project in deze, en dat dan inderdaad een goed besluit genomen wordt. Dit om te voorkomen dat we nu iets besluiten en dat er achteraf weer gezegd wordt, ja, maar u hebt toen ingestemd met het bestemmingsplan dus nu mogen we 18 meter plus 10 procent bouwen.

Of u hebt ingestemd met het geheel dus ja, de natuur die moet dan maar even wijken want het is voor ons noodzakelijk, om welke reden dan ook, om hoger, breder, dieper te bouwen. Ik weet het allemaal niet. Dus dat zijn dan die vervelende dingen die altijd achteraf komen, als je de dingen dus niet integraal kunt bekijken maar als ze dus op een niet juiste opeenvolg besloten worden. Dus wij vragen ons echt wel af of dit wel een goede manier van is? Dan heb ik nog twee praktische dingen die ik even wil aanhalen. Allereerst betreffende de ecowall, die wordt aangelegd, daar komen zonnepanelen op, dat is heel mooi. Maar in het bestemmingsplan is er ook de mogelijkheid om voor die ecowall vervolgens bomen te Pagina 14 van 29

planten. De vraag is, is dat opgemerkt? En de tweede, is dat oké? Want als die zonnepanelen daarop zitten en de bomen groter groeien, dan heb je daar niet meer zoveel aan. Dus dat is een punt. En het tweede is, dat heb ik een tijdje geleden al eens aangehaald, en ik vind dat toch wel belangrijk. De buurtschap komt dus eigenlijk in een heide, in een natuurgebied, een heidegebied te liggen. Nou hebben we dus qua weersomstandigheden tegenwoordig te maken met wateroverlast maar ook grote periodes van hele erge droogte. Ik heb toen aangehaald, ja, het wordt een ecowijk, en volgens mij is het dan niet zo gepast om degene die daar kavels kopen en huizen bouwen, in de gelegenheid te stellen ook open haarden aan te leggen. Dat is toen, daar is toen op gereageerd met, nou, dat moet maar te zijner tijd in de APV geregeld worden. Nou, dat vind ik prima, maar ik vind het zelfs een must dat het geregeld wordt uiteindelijk. Maar ik vind ook wel dat voordat mensen iets kopen, dat ze moeten weten dat dit een ding is. Want ik kan me heel goed voorstellen dat je dus op die plek, met heel groot brandgevaar, dus dat absoluut niet moet toestaan. Dus in mijn beleving kan het niet anders dan dat dat verboden wordt, in die zin. En dan moeten mensen die dus kavels kopen dat gewoon van tevoren weten.

Anders heb je natuurlijk weer de ellende achteraf, ja, maar ik heb al geïnvesteerd en dus, dit soort dingen. Dus ik zou eigenlijk wel een toezegging willen dat dit bij een koopovereenkomst aangemerkt wordt, en ik ga ervan uit dat dat dan inderdaad ook te zijner tijd op zijn minst in de APV geregeld wordt. Dus dit zijn mijn punten en opmerkingen. Bedankt. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Grunwald. Het woord is aan mijnheer Stam. De heer Stam: Ja, een paar algemene opmerkingen voordat ik het woord weer aan de buren geef. Wij hebben volgens mij over de vraag van open haarden, is ook in het webinar gezegd dat wij ons zullen houden aan landelijke regels die hier gelden of moeten gaan gelden. Op zichzelf heeft u natuurlijk gelijk, dat binnen het gebied enig gevaar op brand zou kunnen ontstaan door open haarden. Maar ik hoef u toch maar te wijzen op het feit dat we tot voor kort een houtzagerij in het dorp hadden en daar hadden we veel meer, hadden we grotere branden dan vermoedelijk ooit op de Crailo zouden kunnen ontstaan. En om nog maar niet te spreken over het feit dat de hoeveelheid rieten kappen die we in het dorp hebben, toch ook enigszins een gevaar zouden kunnen opleveren voor open haarden. Dus om nou voor Crailo hele specifieke regels te gaan maken, dat lijkt me niet verstandig. Dat geldt ook voor houtrook en dat soort dingen, houtkachels en dat soort dingen.

Daarvan hebben we gezegd, ja, het is toch aan de landelijke overheid en we wachten maar weer gespannen af wat dat weer gaat opleveren. Maar om daar landelijke regels voor te maken want anders kom je in een heel merkwaardig proces terecht natuurlijk dat je voor Crailo afspraken zou willen maken terwijl dat misschien even goed voor het centrum van Laren zou kunnen gelden of misschien nog wel belangrijker zou kunnen zijn. Wat betreft de ecowall en de bomen, het is niet zo dat op de ecowall de zon … Dat de zonnepanelen op een ecowall komen te staan, de zonnepanelen komen naast de ecowall. En de bedoeling is dat onder die zonnepanelen, dat er een soort pergola ontstaat waar je kunt parkeren. En het is natuurlijk het allergrootste belang, en u moet er toch vanuit gaan dat we dat goed in de gaten zullen houden, dat we zullen zorgen dat die zonnepanelen ook functioneren. Want op het moment dat we daar gehinderd worden doordat er bomen staan, dan zullen we, A, zullen we dan kijken of dat nodig is om daar bomen te houden, maar we zullen er zeker geen bomen planten als we geen zon kunnen ontvangen op de zonnepanelen. Uw vraag over coördinatie en om nu al in te stemmen. Kijk, ik vind zelf, maar ik geef het maar aan als mijn eigen opvatting, ik vind dat we … Ik loop dit proces zelf al mee vanaf 2016, ‘17, inmiddels dus vijf jaar.

Ik moet zeggen dat het zowel qua overleg met de raden in het algemeen, in een ingewikkelde constructie. Want u moet zich voorstellen dat we met drie colleges te maken hebben, drie gemeenteraden. We zitten in niet eens de gemeenteraad, er zijn commissies waar we mee te maken hebben. Met een enorme hoeveelheid participatie die we op hebben getuigd, met bewoners die er in de buurt wonen en die bepaald ook niet op hun mondje zijn gevallen. Dat we stap voor stap bezig zijn om dat hele proces op een zorgvuldige manier af te wandelen. Pagina 15 van 29