20210119 R&I transcript

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE RUIMTE EN INFRASTRUCTUUR VAN GEMEENTE LAREN d.d. 19 januari 2021

1.

Opening, vaststelling agenda De voorzitter: Goedenavond allemaal. Althans geen bericht van verhindering heeft verzonden is de heer Faas. Wel zijn afwezig met berichtgeving de heer Van Hest, en mevrouw Berghorst. Ik zou graag even eerst de agenda willen vaststellen. Kunnen we daarmee akkoord gaan met de agenda die u allemaal voor u hebt? Dan is de agenda daarmee vastgesteld.

2.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie R&I d.d. 8 december 2020 De voorzitter: En dan komen we bij de vaststelling van lijst en adviezen. Mag ik … De heer Vos: Mijnheer de voorzitter? De voorzitter: Ogenblikje. Ik zou willen vragen om duidelijk te spreken. De heer Vos: Mijnheer de voorzitter? De voorzitter: U krijgt zo het woord. Ik zou het nuttig vinden als u zoveel mogelijk, zover u niet wilt spreken, of u uw microfoon uit zou willen zetten. Ik zie hier op het scherm wanneer die aan of uit staat, maar het is nuttig, voor zover u niet spreekt, om die uit te zetten. Wanneer u wilt spreken dan maakt u dat beroemde handje natuurlijk. Dat gezegd zijnde… In verband met het digitaal vergaderen om een goede vergaderorde te handhaven vraag ik u uw microfoon uit te zetten, mocht u willen spreken et cetera. Spreken via de voorzitter in verband met livestreamen, dat moest u sowieso. Ook al zouden we niet livestreamen, dan weet u dat u via de voorzitter moet spreken, onder vermelding van uw naam et cetera. Goed, dat allemaal gezegd zijnde, zijn we bij de vaststelling van de lijst van adviezen en conclusies van de R&I van 8 december. Zijn daar op- of aanmerkingen? De heer Vos: Ja, maar mijnheer de voorzitter. Nu ga ik toch eventjes op de trommel slaan. De voorzitter: Mijnheer Vos, kunt u uw handje … Ja. Gaat uw gang.

De heer Vos: Ik laat mijn hand even omhoog, dan ziet u het misschien ook beter. De voorzitter: Oké. Mijnheer Vos. De heer Vos: Want ik had zojuist al toen u zei: de vaststelling van de agenda of daar op- of aanmerkingen waren, en toen begon ik al te roepen en te schreeuwen en toen ging u al een hele hoop andere dingen zeggen. De voorzitter: Zegt u het maar. De heer Vos: Mag ik het zeggen? Fijn. Dank u wel. Ik heb tijdens de laatste vergadering van R&I, en ook tijdens het presidium heel nadrukkelijk aangegeven dat ik heel graag de nota van het college met betrekking tot de Hertenkamp op de agenda zal zien verschijnen. En toen werd er gezegd: nou, mijnheer Vos dat is prima. Zou u dat even willen voorleggen in het presidium? Nou, dat heb ik gedaan, en ja, ik weet niet wat er misgegaan is, Pagina 1 van 52

maar misschien… U bent zeer ervaren in het politieke metier, misschien kunt u aangeven waar het mogelijk misgegaan kan zijn? Want ik zie het niet op de agenda van R&I. Ik zie het ook niet op de gecombineerde agenda van M&F, en ik zie het ook niet op de raadsagenda. Dus misschien kunt u mij aangeven waar ik dat aan… Waar ik dat wel zou kunnen vinden, de reden. De voorzitter: Eerlijk gezegd kan ik u daar geen antwoord op geven, laat staan een bevredigend antwoord. Als u gedaan hebt wat u moest doen om dat in het presidium aan te kondigen, wanneer het presidium akkoord was om dat te agenderen voor deze maand, dat wil zeggen via R&I en vervolgens raad, dan is er een omissie die ik alleen maar betreur. Ik heb daar verder geen andere verklaring voor. En ik denk dat we dit door moeten geven aan de griffie, en dat zij zullen zorgen dat op zo kort mogelijke termijn via de griffie uitleg wordt gegeven waarom dat dan uw verzoek, wat werd gehonoreerd door het presidium, niet is voldaan. Bij deze wordt het dan dus aan de griffie doorgegeven, en u krijgt ongetwijfeld in de komende dagen daarop een antwoord. Mevrouw Timmerman-Hamers: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Timmerman? De voorzitter: Ja, ik had mijn handje al opgestoken. Als ik hier iets op mag zeggen? Het is geagendeerd voor volgende maand, en dat staat ook in het verslag van het presidium. De voorzitter: Ah. Oké.

Nou, dan is dit probleem opgelost. Dan is blijkbaar de heer Vos niet helemaal goed geïnformeerd … De heer Vos: Ah, maar mijnheer de voorzitter… Mevrouw Timmerman-Hamers: Dat maakt niet uit. De heer Vos: Daar ga ik niet op reageren. Dat is een beetje gekkigheid. De voorzitter: Mijnheer Vos. U spreekt via de voorzitter. Ik ben nu aan het woord. Mevrouw Timmerman heeft nadere toelichting gegeven met betrekking tot de stand van zaken, en daar laten we het bij voor vanavond. Dank u wel. De heer Vos: Nou, daar heb ik toch een beetje moeite mee, mijnheer de voorzitter. Maar daar ga ik op terugkomen. De voorzitter: Goed, prima. Oké. Komen we bij de lijst en adviezen, zoals net aangekondigd. Daar op- of aanmerkingen daarover? Niet het geval. Zowel de lijst als het transcript. Dan zijn deze bij deze gearresteerd. 3.

Mededelingen De voorzitter: Dan kom ik bij de mededelingen. Zijn er van de zijde van het college mededelingen? Mijnheer Stam? De heer Stam: Ja, ik wou, voor zover nodig, nog even wijzen op het feit dat het u niet ontgaan zal zijn dat we vlak voor het einde van het jaar een formele overdracht hebben gedaan van de ambtswoning voor een bedrag van 1.525.000 wat nog het afgelopen jaar in de kas van de minister van financiën is verdwenen, dat is één. Pagina 2 van 52

Twee, ik wilde even… U heeft van mij ontvangen een Raadsinformatiebrief over de voorgenomen vervreemding van het raadhuis. Dat is al een stukje in het kader van de discussie rond de begroting met de raad gedeeld. Daar zijn we nu mee begonnen. Ik wou nog eens uitdrukkelijk zeggen, want ik hoor wat verhalen in het dorp dat mensen zeggen: dat gaan ze zeker afbreken. Ik wou nog even duidelijk maken dat dat geheel niet de bedoeling is. Dat uiteraard… Zeker de voorkant is zeer monumentaal, en dan zal ook met het gebouw, an sich, helemaal niets gebeuren. En ik wou nog even dat ten overvloede melden voordat iedereen daar mogelijk over in paniek zou kunnen raken. Dan nog ook aan u bekend gemaakt, inmiddels de snoeiwerkzaamheden op de Brink zijn begonnen. Ik hoop dat die eind van de week zijn afgerond, en anders dan Gooi- en Eemlander liet melden dat ik… Ik ben nog bezig met een onderhoudsplan. Of dat binnen twee weken gaat lukken, dat denk ik niet. Maar ik hoop in de komende weken erna u het onderhoudsprogramma voor de komende jaren voor de Brink aan te kunnen bieden. De voorzitter: Oké. Naar aanleiding daarvan vragen? De heer Van der Zwaan steekt zijn hand op, maar hebt u ook een handje ingevuld mijnheer Van der Zwaan? De heer Van der Zwaan: Nee, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: O, de heer Loeff is aan het woord. Ik zie het handje bij de heer Loeff.

De heer Loeff: Ja, dank u, voorzitter. Ik had een opmerking naar aanleiding van de heer Stam. Het is niet alleen de voorgevel die monumentaal is, het is het hele pand dat monumentaal is. Dus wat dat betreft wel even een correctie, en ik hoop niet dat dit een voorbode voor iets waar we niet blij mee zijn vanuit Larens Behoud. De heer Stam: Nee, u heeft volkomen gelijk. Er zal geen steen van de ander worden gehaald, mijnheer Loeff. De voorzitter: Oké. Dan zijn wij het daarover eens, en is die angst bij deze van de tafel. Dan komen we bij de heer Van den Berg. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Ik doe mijn handje alvast weg. Nou ja, toch even aansluitend op de opmerking van de heer Loeff en de heer Stam. Ik heb ook alle vertrouwen in dat de heer Stam inderdaad niet wenst dat het gemeentehuis zou worden afgebroken, maar ik heb altijd begrepen dat zolang iets geen monument is, en ondanks dat het in een beschermd dorpsgezicht ligt, het natuurlijk niet helemaal ondenkbaar is dat er toch iets een keer mee gaat gebeuren, dus ik denk wel dat we goed op moeten passen als we het daadwerkelijk gaan verkopen dat dat met allerlei zaken compleet is. Mevrouw Timmerman-Hamers: Het is wel een monument. De heer Van den Berg: Want ik denk dat we vijf of tien jaar anders weinig voet hebben om op te staan.

Maar dat is niet om angst te zaaien, heer Stam, wethouder, maar wel om te benadrukken wat de heer Loeff net zojuist ook zei. De voorzitter: Oké. De heer Stam: Volgens mij is het een monument, hoor. De voorzitter: De heer Loeff heeft nog steeds het handje naar boven. Betekent dat of is hij dat vergeten? De heer Loeff: Excuses. Ik haal het weg. Dank u. Pagina 3 van 52

De voorzitter: U haalt het weg. Oké. Geen verdere opmerkingen ter zake? 4.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan kunnen we overgaan tot het volgende punt van de agenda. Zijnde, de stand van zaken, nee … Meldingen portefeuillehouders, individuele meldingen van portefeuillehouders, met betrekking tot Gemeenschappelijke Regelingen. Een favoriet onderwerp. Hier heeft het college geen opmerking.

5.

Stand van zaken Omgevingswet De voorzitter: Oké. Dan komen we bij punt 5, stand van zaken Omgevingswet. De heer Loeff: Misschien, voorzitter, ik had geen handje, maar mogen we nog wel iets vragen over die Gemeenschappelijke Regelingen ten aanzien van Crailo? Komt dat ergens in deze vergadering aan de orde, of is dat voor de rondvraag bestemd? De voorzitter: Ik heb niet de indruk dat het geagendeerd is, als zodanig. Dus het is voor de rondvraag bestemd. De heer Loeff: Prima. Doen we dat. Ja. De voorzitter: Prima. Andere opmerkingen? Dat is niet het geval. Dan komen we nog een keer bij die Omgevingswet. Is daar iets te melden, wethouder? De heer Stam: Nou, dat staat uitgebreid geagendeerd, dus ik neem aan dat we daar zo dadelijk op in kunnen gaan. De voorzitter: Goed.

6.

Raadsvoorstellen: 6.1 Stedenbouwkundige opzet herontwikkeling Rabobank De voorzitter: Komen we nu bij de raadvoorstellen. En het eerste is meteen, de pièce de résistance vanavond, denk ik, namelijk de stedenbouwkundige opzet herontwikkeling Rabobank. En u wordt geacht daarover vanavond ’…’ discussie te voeren. Betekent dat in het vervolg u reageert op de agenda van de raad volgende week. Ik stel de volgende procedure voor. Er zijn een aantal stukken binnengekomen van inwoners die in het kader van wat we noemen de inspreekronde aan de orde kunnen komen. En een daarvan heeft schriftelijk ingediend en de betrokkene heeft niet aangevraagd om dit ook hier een stukje voorlezen. In een paar andere gevallen is dat echter wel het geval. Daar zijn de stukken weliswaar u toegezonden, maar er wordt bovendien gevraagd om ’…’ aan u voor te lezen. En tenslotte wil ik u meedelen dat een betrokkene vanavond aan de vergadering deelneemt. Hij heeft gevraagd vanavond fysiek, althans digitaal, moet ik zeggen, aan de vergadering te kunnen deelnemen in het kader van de inspreekronde. Goed. Ik stel voor nadat we dat gedaan ’…’ er zijn, dat we vervolgens een toelichting krijgen van de heer Godefroy, de landschapsarchitect. En voordat hij dat doet dat eerst de wethouder nog een korte toelichting geeft op het voorstel als zodanig.

En we hebben natuurlijk vanavond het genoegen en de eer, mag ik wel zeggen, om Karin Loman hier te verwelkomen, en zelfs Huub de Jonge, Huub De Jong om de wethouder te assisteren. Hun aanwezigheid wordt door ons bijzonder op prijs gesteld. Goed, dat gezegd zijnde, eerst kan ik u meedelen dat je gekregen hebt, ik noem u in

Pagina 4 van 52

volgorde van binnenkomst bij de griffie. De eerste bijdrage was van de heer Le Coultre. Die hebt u allemaal kunnen lezen. De heer Vos: Mijnheer de voorzitter. Mag ik u heel even onderbreken? Een punt van orde. Zou u de vergadering willen vragen om alstublieft als ze niet aan het woord zijn, hun microfoon dicht te doen. Want er is een enorme hoop herrie als achtergrond, en dat maakt het niet makkelijk om een en ander te volgen. De voorzitter: Ik ben het geheel met u eens. Ik heb het nog in het begin van de vergadering ook gevraagd, en ik ben blij dat u het nog een keer wilt herhalen. Het is absoluut nuttig dat u alleen wanneer u wilt spreken dat u de microfoon aanzet. En voor de rest moet het inderdaad uit. Ja, prima. Goed. Dus we hebben de eerste bijdrage gekregen van de heer Le Coultre. Die hebt u allemaal op uw scherm gekregen, en de betrokkene vraagt niet om verder hier voorgelezen te worden. De tweede die binnenkwam was van mevrouw Wieringen, en van de heer Van Aken. En ook die reactie is aan u allen toegestuurd. De volgende die binnenkwam was een reactie van de heer Van Reenen, en die u hebt u niet gekregen, maar de griffier zal nu deze reactie voorlezen. Het woord is aan mevrouw Kroon. Mevrouw Kroon-Stam: Geachte leden van de commissie.

Als aanwonenden zijn wij nogal geschrokken van de nieuwe plannen, en maken daarom graag gebruik van ons spreekrecht inzake het agendapunt herontwikkeling van de Rabobank. Ten aanzien van het verkavelingsvoorstel verzoeken wij de commissie twee punten in de overwegingen mee te nemen. Ten eerste, de voorgestelde bouwhoogte. Nu het plan is om materiaal af te wijken van de bestaande bouwplek zou de bebouwing tot dicht bij ons perceel komen. Zelf mogen wij niet hoger dan 6 meter en de twee naastgelegen kantoor villa’s bestaan uit een verdieping met een kap. Als we nu uit het raam kijken zien we lucht en de kerktoren. Straks zouden wij tegen een hoog gebouw aankijken. We verzoeken de commissie rekening te houden met de omliggende bebouwing en indien besloten wordt tot herverkaveling de bouwhoogte op de nu onbebouwde grond te beperken tot één verdieping en een kap of in elk geval maximaal 6 meter. Ten tweede, de verkeersstromen. Op de tekeningen lijkt het erop als dat alle auto’s voor de appartementen langs ons perceel en straks langs de woning geleid kan worden. Op dit moment zit er alleen een uitrit en komen de auto’s elders binnen. Eenrichtingsverkeer scheelt de helft in het aantal verkeersbewegingen. Wij verzoeken de commissie rekening te houden met een evenwichtige verdeling of inen uitrit aan de kant van de Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat.

Wij willen de vooruitgang niet in de weg staan, maar hopen wel dat de commissie kiest voor een meer kleinschalige invulling passend binnen ’…’. Met vriendelijke groet, bewoners Nieuwlarenweg 11. De voorzitter: Oké. De volgende die aan de orde is is de bijdrage van de heer Oomkens. Maar ik meen te weten dat de heer De Bondt er behoefte aan heeft om voorafgaande… Of is het misschien beter dat we eerst het stuk voorlezen en dat u daar onmiddellijk op wilt reageren? Het woord is even aan de heer De Bondt. Ik wil even weten wat zijn voorkeur heeft? De heer De Bondt: Ja, mijnheer de voorzitter, dank u wel. Ik wil graag vanwege een persoonlijk feit het woord voeren. Ik zal niet spreken namens de fractie zijn over dit agendapunt, maar in de bijdrage van de heer Oomkens staat gewoon een pertinente leugen. En die betreft mij, en daar wil ik graag iets over zeggen. Hij zegt in de bijlage van zijn schriftelijk stuk wat hij heeft ingediend dat hij tijdens de rondgang door het Rabogebouw van mij heeft vernomen dat van u een vriendje zou zijn. Ik moet zeggen dat ik de rondgang door het Rabogebouw niet heb meegemaakt. Ik ben daar niet bij geweest. Ik heb dus ook tijdens die rondgang niet kunnen zeggen dat van u een vriendje van mij is. Sterker nog, ik ken, van u, niet. En ik heb ook niet met hem gesproken, ooit.

En als ik dat soort verdachtmakingen of leugens op papier aantref dan heb ik behoefte aan

Pagina 5 van 52

het te corrigeren, wat ik bij deze dan ook gedaan heb. Sterker nog, ik vraag me ook af in hoeverre ik de overige tekst wel serieus moet nemen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Waarvan akte, en ik stel voor dat de griffier vervolgens de tekst van de heer Oomkens die uitdrukkelijk gevraagd heeft om voorgelezen te worden, dat die niet wordt voorgelezen. Het woord is aan de griffier. Mevrouw Kroon-Stam: Geachte fractievoorzitters. Vandaag ontving ik als omwonende van het terrein van de voormalige Rabobank een brief van de gemeente waarin wij worden geïnformeerd over de voorgenomen herontwikkeling. Net als in eerdere gevallen krijgen we de brief rijkelijk laat. Daarom heb ik besloten mijn reactie, mede gezien het feit dat de vergadering digitaal zal zijn, per mail aan u toe te zenden. Dat biedt u de mogelijkheid om voorafgaand aan de vergadering kennis te nemen van de inhoud en eventueel met de fractie te overleggen. Op de agenda van de vergadering van de commissie R&I van 19 januari aanstaande staat de stedenbouwkundige opzet herontwikkeling Rabobank met een aantal bijlagen. Deze bijlagen heb ik aandachtig doorgenomen, en het onbehaaglijke gevoel dat ik kreeg, sinds dit onderwerp drie jaar geleden voor het eerst ter sprake kwam, wordt opnieuw bevestigd. Er zijn twee belangrijke punten die aandacht behoeven.

Te weten: het voorstel van de raad en de gang van zaken met betrekking tot de klankbordgroep. Een, wanneer wordt ingestemd met het voorliggende beslisvoorstel Raad Laren? Bestaat de kans dat reeds impliciet wordt gestemd met een bestemmingswijziging zoals omschreven in het voorstel? En dat terwijl er op heel veel onderdelen nog volstrekte onduidelijkheid bestaat. Het is simpelweg procedureel onjuist. Eerst dient er een keuze te worden gemaakt tussen handhaven van de huidige bestemming of eventueel wijzigen van de bestemming. Twee, het door het college ingeschakelde communicatiebureau van UUM heeft aantoonbaar sturing gegeven aan het participatieproces. De leden van de klankbordgroep hadden geen stemrecht noch instemmingsrecht. De rapportage van UUM met betrekking tot de participatie, zoals opgenomen in de bijlage voor de vergadering, is niet aan de leden van de klankbordgroep voorgelegd. De inhoud komt geheel voor zijn rekening. Van de zeven leden van de klankbordgroep waren initieel vier voor behoud van het Rabogebouw als kantoor. Dit is in geleidende schaal van tafel geveegd, omdat dit volgens de ontwikkelaar niet financieel haalbaar was. Dit gegeven is nooit gecommuniceerd met de gemeenteraad. Mijn advies aan u is om eerst een besluit te nemen over al dan niet wijzigen van de bestemming.

Bepaal wat het beste is voor het dorp, en laat een besluit hierover niet afhangen van een plan van een projectontwikkelaar. Het instellen van de klankbordgroep was een idee van het communicatiebureau, maar de klankbordgroep lijkt te zijn misbruikt om te komen tot het door het college, maar vooral de ontwikkelaar, gewenste woningbouw op het Rabo-terrein. Nodig daarom de leden van de klankbordgroep uit voor de commissievergadering en vraag hen wat er echt leeft in het dorp. Ik geef u een aantal overwegingen die pleiten voor behoud van het Rabogebouw met als bestemming kantoor. Het Rabogebouw heeft een energielabel C en voldoet daarmee reeds aan de duurzaamheidseisen die landelijk gaan gelden per 1 januari 2023. Meerdere malen is bevestigd onder andere door de architect Thomas Rau tijdens de tweede dialoogsessie dat het Rabogebouw uiterst solide en kwalitatief hoogwaardig is. En tijdens de rondgang voorafgaand aan de eerste dialoogsessie heeft u hiervan een bevestiging kunnen krijgen. Er is aantoonbaar behoefte aan een verzamelkantoor voor de inwoners van Laren, zoals blijkt uit een in opdracht van de gemeente door Cushman&Wakefield opgesteld rapport. Het Rabogebouw kan uitgroeien tot een broedplaats voor starters en scale-ups, doorgroeiende bedrijven.

Handhaven van het gebouw als kantoor zorgt ervoor dat de economische vitaliteit en levendigheid van het dorp wordt behouden en zelfs versterkt. Er kan een duidelijk positieve impuls van uitgaan die goed is voor het dorp. De lokale winkeliers en horeca hebben baat bij het gebruik van het Rabogebouw als kantoor. In het gebouw kunnen 60 tot 80 mensen werken en met vergaderingen en bijeenkomsten kan dit aantal ruimschoots hoger zijn. Dat geeft reuring in het dorp en dat is in de huidige tijd waarin steeds meer winkeliers hun bedrijf Pagina 6 van 52

moeten staken van groot belang. Op het terrein zijn circa 30 parkeerplaatsen aanwezig die in het weekend toegankelijk kunnen zijn voor winkelend publiek, net als in het verleden in de Rabotuin. Dit geeft voorlichting aan de parkeerdruk die nu, zeker in de zomermaanden, tot overlast leidt in de straten rond het centrum. Voor degenen die het Rabogebouw niet mooi vinden, hieronder een alternatief. Het rode graniet waarmee het centrale verticale deel van de gevel is bekleed is vervangen door hetzelfde natuursteen als de rest van de gevel. En met een haag en wat groen ontstaat er een heel ander beeld. Tot slot, nog twee opmerkingen. Zonder inhoudelijk op het plan van de ontwikkelaar in te willen gaan, mij staat bij het bouwen in de tweede lijn in Laren niet is toegestaan. Verder staan er op Funda momenteel 41 appartementen te koop in Laren. Hoeveel appartementen heeft ons dorp nodig? Overigens kunt u voor 1,1 miljoen terecht in La Gare dat op de locatie van de Golden River komt. Voor dat geld koopt u een appartement van maar liefst 83 vierkante meter. Voor wie daar behoefte aan heeft, in de bijlage wordt nader ingegaan op hetgeen hierboven reeds is geschreven. Met vriendelijke groet, Boudewijn Oomkens. De voorzitter: Dank u zeer. Dan komt de volgende bijdrage, en dat is van de heer Disse… De heer Vos: Mijnheer de voorzitter.

Wilt u alstublieft iets aan het geluid doen? Het is niet om aan te horen. Dus ik wil u nogmaals vriendelijk verzoeken om uw microfoons allemaal uit te zetten. Of het kan mijn particulier probleem zijn, kan ik me haast niet voorstellen, maar het is alsof mevrouw Kroon in de oude Kerk van Dordrecht aan het praten is, en dat kan toch niet de bedoeling zijn? De voorzitter: Nee, dat begrijp ik, maar u zegt maar wat ik moet doen. De heer Vos: Nogmaals het verzoek herhalen om die microfoons uit te zetten. De voorzitter: Ja, nou… De heer Van den Berg: Ja. De heer Vos: Ja, en met name, denk ik, bij u in de omgeving. De voorzitter: Niet overal is de telefoon uit, tenminste microfoon uit. Mijnheer Van den Berg heeft het nog aan. De heer Van den Berg: Ja, dat klopt, omdat ik nog iets wil zeggen. Want de heer Vos heeft gelijk. Waar het om gaat is dat we geen achtergrondgeluiden horen, maar wij horen een galm. En die galm komt negen van de toen keer vandaan dat het in de ruimte zit waar gesproken wordt. De voorzitter: Ja, dat zou best wel kunnen, maar het kan best zijn dat het aan mijn computer ligt. Ik zou niet weten hoe ik die galm eruit moet krijgen. De heer Mol: Voorzitter? Mijnheer Wegter. De voorzitter: Ja? De heer Mol: Het is heer Nanning Mol. De voorzitter: Ja.

Pagina 7 van 52

De heer Mol: Het probleem is opgelost, want mevrouw Kroon heeft haar microfoon uitgezet, en zolang er in de raadzaal maar één geluidsspreker en één microfoon uitstaan galmt het niet. De voorzitter: Oké. Mevrouw Kroon-Stam: Geachte commissieleden. Graag geef ik mijn ervaring weer met de klankbordgroep herontwikkeling Rabobank, waarvan ik vanaf het begin bij betrokken ben geweest. Meerdere voorstellen zijn de revue gepasseerd waarbij zowel volledige sloop van het bestaande pand als ook verbouwing van de huidige situatie in beschouwing zijn genomen. In de klankbordgroep vormde zich een meerderheidsconsensus rond de voorstellen gebaseerd op sloop van het bestaande pand, met name omdat in de nieuwe situatie meer rekening gehouden kan worden met de omgevingsarchitectuur en het ook voorziet in toevoeging van groene ruimte. Van de in totaal zes uitgewerkte voorstellen van twee architecten leek in eerste instantie de voorstellen de Bazel en de Paviljoens het meest aantrekkelijk. De omvang en positie van het hoofdgebouw in het de Bazel voorstel leidde, na terugkoppeling met de gemeenteraad, tot het huidige ontwerp plus een toevoeging met betrekking tot de landschapsinrichting.

In de klankbordgroep kwam naar voren dat het niet wenselijk zou zijn om een doorgang te creëren tussen Bij den Toren en de Van Nispen Van Sevenaerstraat en tevens het terrein rondom de woningen niet publiek toegankelijk te maken. Dit alles met het oog op het voorkomen van overlast voor omwonenden. Om deze reden zijn ook parkeerplaatsen grenzend aan de achtertuin van een woning aan de Dammaat verwijderd uit het huidige plan. Tevens is op verzoek van de leden uit de klankbordgroep de monumentale cederboom aan de voorkant van het gebouw opgenomen in het landschapsplan en is het gevelaanzicht van het hoofdgebouw aangepast. De ruimte in het plan voor een openbare functie voegt waarde toe met betrekking tot de levendigheid in het dorp. Naar mijn mening heeft de ontwikkelaar zich ingespannen om meerdere belangen mee te wegen in het huidige ontwerp waarbij geluisterd is naar de bijdrage van de klankbordgroep. Het organisatiebureau van UUM heeft dit proces op een prettige en neutrale manier begeleid. Met vriendelijke groet, W.F. Disse, omwonende. De voorzitter: Oké. En dan zijn er nog twee reacties binnengekomen die u al schriftelijk hebt gekregen. Althans uw computer. Dat is van de heer Schreve en de heer Van der Pols. De heer Van der Pols als voorzitter Bijzonder Laren, en lid van de klankbordgroep. Die tekst heeft u al gezien via uw computer.

Alleen nog de eer de heer Ten Kroode nu het woord te kunnen geven, die dus aan deze sessie deelneemt en die vijf minuten krijgt om zijn standpunt nader toe te lichten. Het woord is aan de heer Ten Kroode. De heer Ten Kroode: Ja, dank u wel. Ik hoop dat ik te verstaan ben. Ben ik te verstaan? De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Ten Kroode. De heer Ten Kroode: Ben ik te verstaan? De voorzitter: Ja, ik wel. Ik kan u goed verstaan, ja. De heer Ten Kroode: Mooi. Ja, ik maak graag gebruik van de mogelijkheid om in te spreken. Ik heb al wat ingestuurd, en dat heeft u al kunnen lezen. Ik ga dat niet helemaal letterlijk voorlezen. Dat is altijd erg saai. Ik wil graag een opmerking maken over het toch wel, het misbruik van de klankbordgroep dat ik zie plaatsvinden. Ik heb daar zelf ingezeten, en ik zie in de stukken woordcombinaties: klankbordgroep unaniem heeft besloten. Het zijn woorden die zowel in het beslisvoorstel als in het beeldkwaliteitsplan dat weliswaar niet bij deze stukken hoort, maar ook daar in de inleiding al worden deze woorden gebruikt. Het gebruik van dergelijke woorden suggereert draagvlak in het dorp. Dat, zeg maar, als je ervanuit gaat dat de klankbordgroep Pagina 8 van 52

representatief is voor wat er voor het in het dorp leeft, ja, dan wordt er draagvlak gesuggereerd, en de klankbordgroep had nu eenmaal geen stemrecht. Mark Voerman, de projectontwikkelaar, kon zijn conclusies trekken uit de reflecties van de klankbordgroep, maar er is niet gestemd, er is niet beslist, en het gebruik van deze termen in de beslisnota en het beeldkwaliteitsplan vind ik dus in zekere zin manipulatie van de lezer die het beeld krijgen dat dit breed gedragen wordt, en dat is heel jammer. Ja, dan het beslisvoorstel zélf. Het is mij uit het stuk volstrekt niet duidelijk waarom er nu iets aan de raad gevraagd gaat worden. Het letterlijk kader waarin deze nota wordt voorgelegd is mij onduidelijk. Dat wordt ook niet geschetst, er wordt ook niet gerefereerd naar een procedure, naar wetgeving. Het is een vrij op zichzelf staande beslisnota, en dat doet mij een beetje, gelet op wat ik hiervoor heb gezegd, een beetje argwanend maken, en geeft het vermoeden dat wellicht de raad op een glijbaan wordt gezet naar een besluit over het bestemmingsplan waar zij niet meer van af kunnen stappen. Ik denk niet dat dat de bedoeling is, en het lijkt me verstandig om eerst helder te krijgen wat het wettelijk kader is waarin deze beslissende aan de raad wordt voorgelegd. Ja, dan heb ik ook gekeken natuurlijk naar de stedenbouwkundige verkaveling. Ja, dat is een raar geval.

Er zijn een… Het geheel bestaat uit 20 pagina’s, een heleboel plaatjes met verschillend gesitueerde gebouwen. Ik heb geen idee welk plaatje nu van toepassing is. Dat is een probleem, want op het moment dat er een besluit is genomen over dit stuk dan kun je achteraf nooit meer terug redeneren over welk plaatje het besluit nu is genomen. Het is niet duidelijk over welk plaatje u gaat besluiten. Ja, oké, stel dat dit dan gaat over de verdeling van de bouwvlekken. Als één van de plaatjes gaat het worden, die zal het wel zijn, dat moet nog even gespecificeerd worden, dan wil je toch wel weten wat de diepte en de breedte van het gebouw is? Je wilt weten hoe ver het van de erfgrens ligt, je wilt weten wat de afstand onderling is. Daar staat geen informatie over in. Het is puur een beeld, en je kunt eigenlijk het moeilijk visualiseren. Je kunt het niet goed in beeld hebben aan de hand van je eigen tuin: wat stellen die afstanden voor? Maar het gaat niet alleen over de bouwvlekken. Het gaat ook over drie dimensies, want er wordt een kubieke meter inhoud gegeven, er wordt bouwhoogte gegeven, maar ja, dan wil ik wel weten waar die bouwhoogtes zitten en waar die kubieke meters zitten, maar ik heb geen driedimensionaal plaatje. Het is dus kortom erg minimalistisch weergegeven.

Het is niet duidelijk over welk plaatje een besluit moet worden genomen, en ja, ik zou hier niet ja op durven te zeggen, want je kunt achteraf niet terug redeneren naar het betreffende plaatje. De voorzitter: Oké. Je hebt de vijf minuten volgemaakt, mijnheer Ten Kroode. Heeft u nog een dringende toevoeging? De heer Ten Kroode: Ja, als ik twee dingen mag noemen? Ik zou graag zien dat de twee-onder-een-kap… Aan de achterkant bij de toren, daar wordt een heel – in het beeldkwaliteitsplan – veel nadruk gelegd op de open ruimtes die daar waren. In het beeldkwaliteitsplan wordt daar in het restantje open ruimte achter het postkantoor volgebouwd, en daar zou je nu net een stukje Oud Laren kunnen behouden, behoeden voor verstening. Wat er in het beeldkwaliteitsplan staat is dat er verbinding wordt gemaakt met een klein achterpad. Nou ja, dat is wat minimalistisch. Tweede opmerking is, de keuze die gemaakt gaat worden. De Van Nispenstraat is een belangrijke toegangsweg en een winkelstraat. Niemand zou willen wonen aan een dode winkelstraat. Een winkelstraat heeft reuring nodig.

Dat betekent dat de keuze die gemaakt wordt zal bepalend zijn voor de bereidheid om te wonen, want als het alleen maar wonen wordt en de sociale-maatschappelijke functie te marginaal wordt ingevuld, dan valt het stil in de straat, en dan zijn de appartementen niet goed verkoopbaar, want het wordt een dode winkelstraat. De keuze zou moeten gemaakt om de winkels reuring te geven, de straat moeten reuring hebben, het moet publiek trekken, en alleen dan kunnen winkels overleven. Dat betekent dat… En daar sluit ik mee af, dat de projectontwikkelaar toch nadere invulling moet geven aan de ondersteuning van de levendigheid in het dorp.

Pagina 9 van 52

De voorzitter: Oké. Dank u zeer. U hebt ruim uw tijd gehad. Zijn er nog van de zijde van de commissie opmerkingen of vragen aan de heer Ten Kroode? Dat is blijkbaar niet het geval. Dan dank ik mijnheer Ten Kroode, en u krijgt aan het eind van de… De heer Vos: Jawel hoor. Jawel, mijnheer de voorzitter. Ho. De voorzitter: Er zijn vragen van de heer Vos, en ik zie ook een handje van de heer Grunwald. De heer Vos heeft het woord. De heer Vos: Ja, het gaat misschien net iets te snel, mijnheer de voorzitter, omdat je eerst moet luisteren en daarna snel een handje op moet steken. Ik had een vraag aan mijnheer Ten Kroode, want die heeft een buitengewoon helder verhaal volgens mij op papier gezet. Maar er is nog één ding wat hij misschien toch nader kan preciseren. Hij heeft het over misbruik van de klankbordgroep. Nu vind ik dat tamelijk zware woorden. Zou u kunnen toelichten op basis waarvan u dat zegt? De heer Ten Kroode: Ja. Nou, u geeft aan… De voorzitter: De heer Ten Kroode heeft het woord. De heer Ten Kroode: Ja, sorry. Nou, u geeft aan dat het een helder verhaal is. U heeft het stuk dus gelezen. De eerste alinea, de tweede alinea, daar geef ik exact aan waar de betreffende terminologie wordt gebruikt, in de inleiding van de beslisnota. Daar staat letterlijk: de klankbordgroep was unaniem over de keuze van de architecten waarbij, et cetera.

Nou, unanimiteit stel je vast door te stemmen, ja, en de klankbordgroep heeft geen stemrecht. Dus dat lijkt mij een heldere zaak. Dan in het beeldkwaliteitsplan staat in de inleiding: in een interactief proces tussen ontwikkelaar en bewoners en gemeente is besloten, et cetera. Ja, je kunt niet in een interactief proces met de klankbordgroep tot zo’n besluit, als er geen stemrecht is. De bedoeling van de klankbordgroep is dat er gereflecteerd wordt, en, ik heb in de tekst letterlijk aangegeven waar ik ook mijn uitspraken op baseer. In beide gevallen is in de inleiding hier sprake van de suggestie dat er unanimiteit in de klankbordgroep is, dat er besluiten zijn genomen door de klankbordgroep. Ik heb dan toch sterk het gevoel, omdat hier willens en wetens de lezer in de inleiding al wordt gezet op een been van er is breder draagvlak voor deze plannen, want immers de klankbordgroep zou een afspiegeling zijn van allerlei dorpsbewoners, en daarmee… Je wekt een suggestie die ik denk geen recht doet aan het geluid dat ik heb meegenomen uit de klankbordgroep waar ik zelf ingezeten heb. De voorzitter: Duidelijk. Nog andere vragen aan de heer Ten Kroode? De heer Vos: Dank u wel voor de beantwoording, mijnheer Ten Kroode. De voorzitter: Nog andere vragen aan de heer Ten Kroode? Dat is niet het geval. Ik zie althans geen handje, behalve de heer Grunwald. De heer Grunwald.

De heer Grunwald: Dank u, voorzitter. Een vraag aan heer Ten Kroode. U geeft aan zelf in de begeleidingscommissie gezeten te hebben. Waarom hebt u uw geluid niet eerder laten horen? De heer Ten Kroode: Omdat deze stukken na de laatste klankgroep zijn verschenen, en ik lees dat in deze stukken. Ik lees dit in het vergaderstuk, en ik heb recent het beeldkwaliteitsplan mogen ontvangen, dat is zelfs gisteren geweest, dus veel eerder had ik dat geluid niet kunnen laten horen dan dat dat tot mij was gekomen.

Pagina 10 van 52

Maar ik heb eerder daar waar ik tegen ben gekomen heb ik dit laten horen: er is geen stemrecht in de klankbordgroep. De voorzitter: Oké. Ik wijs u er anders op dat vanavond het beeldkwaliteitsplan niet aan de orde is. Dat is niet geagendeerd. We agenderen vanavond alleen de stedenbouwkundige opzet. De wethouder zal dat ongetwijfeld dadelijk toelichten. Andere vragen, opmerkingen? Dat is niet het geval. Mijnheer Ten Kroode, u krijgt straks nog de gelegenheid twee minuten bij de afronding van de discussie over dit onderwerp. Dan zou ik nu graag het woord geven aan de vertegenwoordiger van het college de heer Stam voor een korte inleiding. De heer Stam heeft het woord. De heer Stam: Ik zal mijn best doen, mijnheer de voorzitter. Dank u wel. Ik heb behoefte om even een aantal dingen te noemen die natuurlijk voor een belangrijk deel ook in de stukken neergezet zijn. We staan vanavond op het punt om te gaan behandelen de stedenbouwkundige verkaveling van de Rabobank. En het is goed om te melden dat dat uiteindelijk de basis vormt voor een op te stellen bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan. U geeft zelf al aan dat het beeldkwaliteitsplan die is toegestuurd aan de commissie en raad met de kanttekening dat dat ter kennisgeving is om aan te geven dat we bezig zijn op een serieuze manier een plan op te stellen, maar het is op dit moment geen onderdeel van de beraadslagingen.

En ik zie bij een aantal insprekers dat die zaken door elkaar dreigen te lopen, en dat lijkt mij niet goed. Net zo goed als er aantal zaken die in het bestemmingsplan nog geregeld moeten worden vandaag niet aan de orde zijn. Als je het hebt over vierkante meters, en dat soort zaken en afstanden, dan zijn dat zaken die in een bestemmingsplan geregeld moeten worden. Als ik even terugga naar datgene wat wij de afgelopen jaren hebben gedaan dan zij wij 2017 gestart. We hebben in 2018 een commissiebehandeling gehad. Uiteindelijk het resultaat is geweest dat het plan is ingetrokken, bij een aantal oudgedienden nog wel bekend. En we hebben in 2019 de woningbouwnota opgesteld, in ‘18 al, die de raad in 2018 heeft geaccepteerd. Woningbouwnota Laren Behoud door Ontwikkeling, waarin wij een aantal uitgangspunten hebben geformuleerd die ook in de rest van de procedure voor ons leden zijn geweest. Dat heeft vandaag dus geleid tot deze stedenbouwkundige verkavelingsvoorstellen. En wij zijn in 2019 gestart met de herstart, zoals ik nu altijd heb genoemd. Laten we eens even opnieuw gaan beginnen. We hebben twee uitgebreide sessies gehad zowel in Mauve en oktober 2019 als in Het Brinkhuis in 2019. Toen kon je allemaal nog goed bij elkaar komen.

En één ding is daar wel, voor mij in ieder geval als ik erover terugdenk, uitgekomen is dat de groepen die daar waren redelijk verdeeld waren over een mogelijke oplossing. Er was een duidelijke, laten we maar zeggen, degene die het wilden behouden, en er was een groep die zei: nee, ga nu nieuwbouw doen, want het is een afschuwelijk gebouw. Nou ja, daar kun je eindeloos over praten. We hebben uiteindelijk op voorstel van één van de leden van de aanwezigen die toen aanwezig was bij de Brinkhuissessie een klankbordgroep opgesteld waarin hij ook deel is gaan nemen. En die klankbordgroep is, zoals mijnheer Ten Kroode al zegt breed samengesteld geweest. We hebben niet alleen bewoners van de Dammaat een kans hebben gegeven, ook mijnheer Ten Kroode die daar een winkel tegenover heeft, de kans hebben gegeven om mee te praten. En die klankbordgroep is een aantal keren zeer uitgebreid bij elkaar geweest. Ik wil er nu nog eens uitdrukkelijk bij zeggen voordat er… Want ik vind dat er nogal grote woorden worden gebruikt. Niet alleen door mijnheer Ten Kroode, maar ook door de heer Oomkens, argwanend en misbruik en dat soort zaken. Ik heb in ieder geval geen enkele bemoeienis gehad met de klankbordgroep. Ik heb vanaf het begin af aan gezegd dat dat de zaak was: klankbordgroep, praat met de ontwikkelaar. Ontwikkelaar, zorg dat er architectenplannen komen.

En we hebben vanuit de gemeente gevraagd aan mevrouw Loman om daar ambtelijk bij aanwezig te zijn. Ik heb daar verder… Ook een vraag die daar wellicht gaat komen: ik heb daar dus geen verslagen van aan u aan te bieden. Dat verslag wat uiteindelijk is aangeboden is het verslag van één van u. Kom ik zo dadelijk even op terug. Een belangrijk punt in het hele proces is uiteindelijk geweest dat op 22 juni van het afgelopen jaar in aanwezigheid Pagina 11 van 52

van de raad een presentatie hebben gegeven van het plan. Daar zijn ook een belangrijk deel van de klankbordgroep is daarbij aanwezig geweest, dus het feit dat er wordt gesuggereerd dat ik nu dingen zeg die niet waar zullen zijn. Ik ontken dat ten stelligste natuurlijk, maar dat heeft te maken met het feit dat op dat moment openheid van zaken is gegeven, en dat de architect zijn plannen heeft laten zien. Mijnheer Voermans heeft zijn verhaal kunnen doen, en de raad heeft de vragen kunnen stellen. De klankbordgroep heeft kunnen reageren, en uiteindelijk is daar toen gepresenteerd, twee varianten. En ik kan me nog herinneren dat bij die varianten door raadsleden toen … Volgens mij, de raadsleden, maar ik kan me vergissen. Ik dacht mevrouw Timmerman, mijnheer Loeff, hebben gezegd: zou je nu niet die twee varianten tot één opzet kunnen samenballen, zodat je daar een beter opzetje van krijgt? Een betere opzet voor de verkaveling. Dat is, als je daarop terugkijkt, dan lijkt dat uiteindelijk heel sterk op datgene wat we vandaag aan u presenteren. Die beide… De klankbordgroep, heeft indertijd gezegd: die beide varianten zijn wat ons betreft kansrijk, maar probeer het te combineren. Dan komt mijnheer Van Uum op het toneel.

En mijnheer Van Uum - is goed om te melden - die is door de gemeente als onafhankelijke mediator aangesteld, ook op referentie van de gemeente Hilversum die daar buitengewoon goede ervaringen mee had. Ik vind dat nogal merkwaardig dat die man nu in een verdachtenbankje wordt gezet. Hij heeft een verslag gemaakt, dat volgens mij buitengewoon helder is, en wat, volgens mij, ook heel heldere conclusies trekt. Het is een onafhankelijke man waar de gemeente een eigen positie heeft gekozen. De ontwikkelaar heeft helemaal die keus niet gemaakt. We hebben gevraagd: mijnheer Van Uum, wilt u zo goed zijn ons daarin te helpen? Dus dat is een heel belangrijk punt. En u ziet dan ook dat in dit verslag wat hij doet dat er hele duidelijke opvattingen door hem gegeven worden, als onafhankelijk man. En ik werp de suggestie die door een aantal worden gedaan, misbruik van klankbordgroep, en dat soort zaken, manipulatie, en weet ik het allemaal niet, de woorden die mijnheer Ten Kroode had gebruikt, ver van me. Dan is het belangrijk, als je naar de inhoud kijkt, om vast te stellen dat natuurlijk er een nieuw bestemmingsplan moet komen. Of het nu… Als je het Rabogebouw zou houden dan is er natuurlijk een bestemmingsplan voor nodig, en ook als je een nieuw plan maakt. Want we willen, en dat staat ook in de nota die we dan ook hebben geschreven: een kantoor zien wij niet zitten.

Mijnheer Oomkens heeft dat wel eens… Die roept dat telkens opnieuw. Ik vind zelf dat dat een nogal sterk privaat belang tegenwoordig, maar niet bezig is met een gemeenschappelijk belang. En dat het bestemmingsplan is ook goed om te… En het beeldkwaliteitsplan, dat wordt natuurlijk in een concept nog een keer uitgewerkt, wordt aan de raad nog een keer aangeboden, en dan kan er opnieuw zienswijzen worden ingediend door degene die daarbij betrokken zijn of zich daarbij betrokken voelen. En dan komt er uiteindelijk daarna nog een keer een officieel of een laatste voorstel bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan waarop vervolgens weer bezwaren kunnen worden ingediend. Dat is de procedure die we volgen. En wat vandaag aan de orde is is de gebruikelijke en niet ongebruikelijke procedure. Dat hebben we net ook gedaan bij de Lichtweide, dat hebben we ook gedaan bij de Harmen Vosweg. We laten een stedenbouwkundige verkaveling aan de raad, bieden we aan, om vervolgens dat uit te werken in een bestemmingsplan en een beeldkwaliteitsplan. Dus dat is op zichzelf niks merkwaardigs aan. En belangrijk is ook, en dat wil ik ook al noemen, in deze inleiding, is dat we voldaan hebben in dit plan in goed overleg vanuit en met ambtenaren en de ontwikkelaar aan de ruimtelijke uitgangspunten. In het oude bestemmingsplan staat de vierkante metrage opgenomen. We blijven binnen die vierkante metrage.

Dat doen we ook in de kubieke meters, en we doen dat ook in de hoogte. Het blijft allemaal kleiner dan datgene wat we in het bestemmingsplan hebben staan. En al een aantal keren hebben we dat getoetst hier en daar aan de opvatting van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, beide zijn in uw bezit. En ook de commissieraad Kwaliteit spreekt haar waardering uit, maar zegt tegelijkertijd in het laatste stuk, en dat ben ik het ook zelf volledig mee eens natuurlijk: er moet nog een zorgvuldige uitwerking komen, en je krijgt nog een concretisering, met name als het gaat om architectuur. En als mijnheer Ten Kroode zegt: de precieze vierkante meters en kubieke meters, en dat soort dingen, dat komt nog allemaal aan de orde. En dat gezegd hebbende, denk ik dat ik kan afsluiten. Ik ga op dit moment niet uitgebreid in op de insprekers. Ik vond met Pagina 12 van 52

name opvallend de opvatting van mijnheer Disse die ook in het Dammaat woont die in ieder geval heel duidelijk aangeeft dat in zijn opvatting een hele neutrale, goede, harmonieuze samenwerking is geweest, maar ik begrijp dat mijnheer Ten Kroode dat niet vindt, dat mag. Maar mijn opvatting, en dat krijg je dan ook terug gerapporteerd is dat er een meerderheid was in de klankbordgroep die dat wel vond. En een kwestie van stemrecht, ja, het heet geen stembordgroep, het is een klankbordgroep. En als mensen vinden dat ze tegen plannen zijn dan kunnen ze ook met hun voeten stemmen zoals dat gaat. Je kunt ook zeggen: ik doe hier niet meer aan mee. Maar op het moment dat je mee blijft doen aan deze hele zaak, en uiteindelijk tot de conclusie kom als mijnheer Van Uum die ook formuleert, en mijnheer Disse heel duidelijk zegt, en mijnheer Van der Pols ook, moet ik constateren dat in die klankbordgroep een behoorlijke mate van unanimiteit ontstaan was. Blijkbaar niet helemaal naar de zin van mijnheer Ten Kroode, maar dat kan, en dat mag. Dat is, mijnheer de voorzitter, mijn inleiding, en ik geef graag het woord aan de raad en de commissie uiteraard om daarover vragen te stellen.. De voorzitter: Dank u zeer, wethouder. Een voortreffelijke toelichting. Ik denk dat nu het woord zou moeten worden gegeven aan de heer Godefroy.

De landschapsarchitect die ons een nadere toelichting zal geven op het voorstel wat voor ons ligt, te weten de stedenbouwkundige opzet herontwikkeling Rabobank. De wethouder spreekt iedere keer van de stedenbouwkundige verkaveling, maar hij bedoelt daarmee hetzelfde. Het woord is aan de heer Godefroy. De heer Godefroy: Dank je wel, dat ben ik. Ik vroeg me alleen even af of de heer Voerman, de ontwikkelaar, een inleiding moet geven, of dat het niet nodig is? De voorzitter: Nee, dat dacht ik niet dat dat nodig is. Ik heb begrepen dat een toelichting van uw zijde voldoende is. Mocht er naar aanleiding van de discussie die daarna gaat plaatsvinden er aanleiding zijn om mijnheer Voerman daarbij te betrekken dan zullen we dat zeker doen, maar ik denk dat het nuttig is dat u nu vanuit eigen competentie uw nadere toelichting geeft. De heer Godefroy: Ja, goed. Ga ik dat doen. Daarvoor wil ik een presentatie delen. De voorzitter: Ik neem aan dat u daarvoor niet al te veel tijd neemt? Oké. Gaat uw gang. De heer Godefroy: Hoeveel tijd gunnen jullie mij? De voorzitter: Nou, dat zullen we zien. U weet we hebben nog een dikke agenda, dus ik denk niet dat u in drie of een kwartier moet denken. Ik denk eerder… De heer Godefroy: O, nee. Ik ga haast maken, maar dan zonder de kwaliteit teniet te doen. Jullie hebben de stukken toegezonden gekregen, dus daar moet het niet aan liggen.

Ik zal dingen toelichten en dat reken ik mezelf ook aan. Wat u is toegezonden is een presentatie die wij persoonlijk, toen kon dat nog even, hebben gegeven aan de welstand, de brede welstandscommissie in het gemeentehuis. En dat is een presentatie met een serie van beelden waarin wij, dat zal ik nu ook laten zien, van oude plannen tot nieuwe plannen laten zien. Ja, daar zit geen toelichting bij, en die had eigenlijk zo niet verstuurd moeten worden. Want dan kun je je afvragen, zoals sommige mensen ook hebben gezegd: waar kijk ik nu naar, wat is nu het voorstel, wat is het nu niet? Ik hoop dat het na mijn presentatie duidelijk wordt, dus bij voorbaat excuus daarvoor. Ik laat ook een klein stukje zien van het onderzoek wat we gedaan hebben om hier een goede rol in te kunnen spelen als landschapsarchitect stedenbouwkundige. En dat hebben we vervat in het beeldkwaliteitsplan. Het beeldkwaliteitsplan staat niet op de agenda, maar die informatie die we daar in de eerste pagina’s hebben Pagina 13 van 52

gestopt lijkt mij interessant en nuttig om even jullie in mee te nemen, omdat dat ons natuurlijk enorm heeft geleid in het vormen en vervormen en verbeteren van het plan wat daar ligt. Heel in het kort, wij zitten pas kort, relatief kort aan tafel. Eind vorig jaar oktober zijn we gevraagd om Mark Voerman en Chantal Visch de ontwikkelaars om te participeren en mee te sturen en te kijken, een soort van supervisie, pre visie, over de plannen die er toen lagen. En dat waren de eerste schetsen van de architecten, het werken met volumes die op de plek waren gezet. En ik doe ondertussen een plaatje van hoe de bestaande situatie vanuit de lucht is met het Rabobankgebouw. En de bewoners die met hun achtertuinen eromheen zitten, bewoner aan de zijkant met entree, en richting de parkeerplaatsen en de parkeergarages, inrit hier. Het gebouw ernaast wat zal blijven, de hele smalle doorgang hier, en door naar de achtertuin eigenlijk bij de toren, bij de kerktoren. Even in overzicht, en de Burgemeester Van Nispenweg natuurlijk hier. Waar het om ging, er lagen plannen, plannen om de Rabobank te verwijderen. Ik heb mij daar ook nooit mee bemoeit. Ik merk ook aan de hele emotie van vandaag, en die hebben wij … Ik heb één keer deelgenomen aan de klankbordgroep.

Het klopt op zich, dat het naar mijn idee … Ik heb veel klankborden meegemaakt, en daar was de toon wat mij betreft eigenlijk zoals het heel vaak is. Een aantal mensen zien echt hun belang geschaad, zal ik maar zeggen, en die kunnen soms fel zijn. Maar dat waren er één of twee, en de rest was eigenlijk iets meer afstand, en coöperatief. Sommige mensen die net een huis verder woonde zagen dat het er beter van werd dan nu. Ja, dat hou je altijd. Maar je merkt wel aan de emoties dat het een plek is waar veel mensen bij betrokken zijn. Dat vind ik op zich hartstikke goed. Daarvoor doen wij ons vak ook, met veel zorg en aandacht. Maar wat dat betreft vind ik het ook helemaal niet gek dat het zo gaat als het gaat. Ik vind wel dat het heel integer en heel goed gaat. Dat wou ik maar even kwijt, omdat er veel gezegd wordt, en ik daar ook zelf persoonlijk bij betrokken ben. Maar nogmaals, wij zijn er later erbij gekomen, vandaar dat we in de inleiding van ons beeldkwaliteitsplan hebben geschreven. Ja, in al mijn onnozelheid, ik ben ook maar gewoon een ontwerper, en geen jurist, dat er in een interactief proces op een gegeven moment besloten is… Ik weet ook niet eens precies door wie, en dat wordt unaniem met elkaar helemaal niet gebruikt, om voor een bepaalde richting van een plan te kiezen, namelijk die paviljoens en die twee kappen nabij de toren.

Dus dat heb ik maar gewoon opgeschreven om aan te geven dat wij dat niet besloten hebben, dat wij puur het beeld proberen te verbeteren, aan te passen naar wat omwonenden en mensen uit de gemeenschap zeggen, en dat we gevraagd zijn om een beeldkwaliteitsplan te maken, dat inmiddels afgerond is, en die architectuur ook te superviseren. Nou, deze hele inleiding is toch even nodig, denk ik. We hebben dit verhaal dus aan de welstand laten zien en daar kwam een erg positieve reactie op. Het gaat erom: de Rabobank weg, en daar een nieuwe invulling in. Deels het bewaren van de kelderbak, en dat kan flink zijn, want dat gat is er al, er is al beton, er zijn al voorzieningen, maar niet helemaal per se. Maar dus de locatie van de kelderbak even ingetekend. En een aantal grote bomen die wij van de luchtfoto konden zien, en uit de bestaande situatie waarvan je altijd denkt je kan van alles slopen en bouwen, maar tijd kun je niet kopen, en grote bomen zo groot als sommige daar zijn kun je ook niet zomaar herplanten. Daar moet je op wachten, dus die proberen te bewaren was voor ons als landschapsarchitecten ook wel een uitgangspunt. Dit is de schets die wij eind vorig jaar voor ons kregen als die er lag.

En de vraag was aan ons: kunnen jullie daar met een landschappelijke stedenbouwkundige bril en mensen die veel ervaring hebben in het werken in dorpen en het landelijke gebied met tuinen en gebouwen, kunnen jullie daar eens goed nakijken of dit beter kan? En daar zijn opmerkingen gekomen vanuit de welstand, vanuit omwonenden: kunnen jullie die allemaal verzamelen om te proberen dit plan beter te maken? Dat was de vraag. En in al mijn, ik zou bijna zeggen naïviteit, dat is niet helemaal waar, maar toch zijn we er zo in gestapt. Wij zijn daardoor wel daarvoor om dat goed te kunnen doen in Laren gedoken, zal ik maar zeggen. Wat is Laren, wat is de identiteit van Laren? Want je probeert als landschapsarchitect … Wij zijn dus geen architecten, we maken geen gebouwen, maar je probeert wel altijd in een omgeving te werken. En je probeert in een dorp iets anders te doen dan in een stad. En je probeert in het dorp Laren het anders te doen dan in het dorp Oorvoeter. Er natuurlijk achter komen wat dorps is en erachter komen wat Larens is zodat je in de Pagina 14 van 52

nieuwe tijd iets kan maken en ontwikkelen wat weliswaar van deze tijd is en aan de vraag van nu voldoet. Maar toch ook doorbouwt op een traditie en een identiteit en daar iets aan toevoegt, dat is eigenlijk wat we altijd doen, wat we ook voor plannen maken. En hier had ik wat dingen aangekleurd. In een interactief proces tussen ontwikkelaars, bewoners en gemeente is besloten… In ieder geval voor mij was het belangrijk, inhoudelijk, dat er in een proces besloten is om een hedendaagse interpretatie van een sierlijke architectuurstijl in een soort Larense traditie door te bouwen, en dat het postkantoor wat er ooit gestaan heeft, daar inspiratie voor was. Want dat namen wij mee, hebben wij niet zelf bedacht. En we konden ons dat goed voorstellen. Dus daar is onze plannenmakerij op gebaseerd. Wij hebben toch ook voor onszelf aangemeten, en ook volgens de uitgangspunten van de gemeente meegenomen, als het ware, dat het niet alleen een verbetering van de plek zelf moet zijn. Wij vonden dat vrij snel evident, omdat je een groot massief gebouw op een bijna geheel geharde terrein plaats zal maken voor een viertal kleinere gebouwen die losser in het groen, in een soort parkachtige setting, dus daar wordt naar ons idee puur ruimtelijk gezien, de plek beter van. Maar wij vonden ook dat het dorp zelf daar beter van werd, en moest worden.

Nou, dat zit hem ook in de detaillering, in de positie van die gebouwen. Dus kunnen wij er werkelijk een soort sierlijke parktuin van maken, en kunnen die woongebouwen die daarin staan ook fraai genoeg worden? Qua architectuur, maar ook in een positie, in de zichten die ze laten, en ook kunnen milieu, in het woonmilieu, en het leefmilieu wat ze maken. Dan gaat het over afsluitbaarheid, openbaarheid, routes, aangezichten. Kortom, is het een waardevolle toevoeging aan het dorpse weefsel, en versterkt het de identiteit van dit dorp Laren? Bouwt het voort op de traditie? Nou, dat is een uitgangspunt van ons. We menen dat we daar steeds beter in slagen. In dit beeldkwaliteitsplan geven we, en dat ga ik nu niet voorlezen of door … Dat hebben jullie kunnen lezen. Is het deels misschien ook overmatig omdat we vinden dat dan leuk om daarin te duiken in die geschiedenis, hoe Laren van een heel boerendorp eigenlijk een soort kunstenaarsdorp en uiteindelijk ook een heel rijk woondorp is geworden. Die traditie is inspirerend ook hoe je nu om moet gaan voor een plek als deze. Dat er uiteindelijk twee architectuurstijlen zijn ontstaan rond die 19e eeuw, rond die eind 19e eeuw. Het sierlijk 1900 zoals wij dat maar noemen, art niveau, jugendstil-achtig, dat soort dingen herken je erin terug.

Nou, daar heeft Laren een belangrijke rol in Nederland gespeeld, en tegelijk ook de Gooische landhuisstijl die daar doorheen en daarna en er overheen kwam, en die vind je ook in Laren terug. En het aardige vinden we ook dat op deze plek waar we nu zitten is het heel legitiem om beide toe te passen, maar elk op hun eigen plek. En een derde interessant uitgangspunt is dat de heel bekende landschapsarchitect tuinarchitect Springer ook veel gedaan heeft in en rond Laren. Een aantal van die sierlijke 1900 villa’s heeft hij veel gedaan ook, het Singer museum natuurlijk, dus hij heeft zijn voetsporen hier… Of is Laren mede zo mooi dankzij hem, en in die traditie iets mogen maken vonden wij ook dus een heel toepasselijke. De locatie, heel in het kort, aan de Burgemeester Van Nispen Van Sevenaerstraat dat noemen wij even de burgerlijke kant, omdat daar veel van die burgermans-woningen en sierlijke villa’s en postkantoor stonden in die stijl. Wat historische plaatjes. Ga ik even snel doorheen. Bij den Toren, eigenlijk een ouder stuk van het dorp bij de oude kerk, daar stonden een paar kleine boerderijen. Een aantal van die gebouwen staan er nog, dus die sfeer proef je nog. Dat noemen wij even de boerse kant. En daar zit deze locatie ook aan.

Aan de noordkant waar die twee-onder-één-kap-woning zit en waar nu nog de punt van het gebouw ligt van de Rabobank, daar raak je eigenlijk aan deze sfeer van het dorp. En dit is niet het goede plaatje. Even kijken. Ik druk op de verkeerde knop, moment. Ja, hier waren we. En we hebben de landelijke kant, zeg maar, aan de Stationsweg waarin je vanuit de Hertenkamp en de oude, heide zal ik maar zeggen, richting Laren, hier rond richting de kerk kwam. En daar zit vooral die parkachtige sfeer… Kwam het dorp in, waar de parkeerplaats nu ligt. Dus wat wij hebben gezegd eigenlijk is dat die drie identiteiten van het dorp: het burgerlijke, het boerse en het landelijke, dat we die tot één plan moeten verweven. En in het beeldkwaliteitsplan zeggen we dan ook dat de sierlijke 1900 geïnspireerde gebouwen, de Springer geïnspireerde parktuin en de boerderijachtige sfeer, en dat is wel interessant voor Laren, er zaten veel kunstenaars, dus je ziet dat aan de noordkant een heel groot raam maken, zoals in dit geval, zodat ze mooi Pagina 15 van 52

konden schilderen in het atelier. Dus er zit heel veel rijkdom in de geschiedenis dat daar dat plan mee gemaakt moet worden. Nou, dit komt uit het beeldkwaliteitsplan, maar is net zo goed van toepassing geweest voor ons om dat plan als het ware te vervormen en te verbeteren. Kijken we naar het plan zoals het er lag, even de hele omgeving overgetekend, zodat je alles in dezelfde tekenstijl ziet. De twee kleinere paviljoens, en wat we noemen als werktitel: de post, de nieuwe post, het hoofdgebouw, als het ware, van het ensemble, naast de bestaande gebouwen hier en hier op de locatie, met daaronder in grijs getekend dat parkeerbak, zoals die was gepland. Deels dus op die bestaande parkeerbak, en de tweekapper, de nieuwe tweekapwoning die eigenlijk een weg doorzet en een gezicht geeft aan Bij den Toren, waar de kerk hier staat. Dus dit is het plan zoals het erin zit, en in zijn opzet vonden wij dat eigenlijk een hele voorstelbare en een hele goede opzet, maar er zaten wel wat details in waarvan wij dachten: dat kan beter. En daar knelt het misschien wat. Ook hier de inrichting, bijvoorbeeld voor de parkeergarage die vlak langs deze mensen, die ook vandaag een brief hebben gestuurd, liep. Ik heb hier een aantal punten aangegeven waarvan wij denken dat het misschien wat knelt en beter zou kunnen. Ik licht dat heel kort toe.

En dat zijn ook de punten waarbij wij op een gegeven moment zijn gaan kneden en duwen aan het plan om dat te verbeteren. Ik noemde net de inrit van de parkeergarage. Dit is best een aardig aanzicht vanaf de parkeerplaats, en dat is nu een simpele looproute, zullen we zo in de foto zien. Als daar een parkeergarage inrit meteen begint te dalen is dat een minder prettig gezicht, en dan krijg je op het eind zo’n zwart gat, dus of we dat beter konden doen. Bovendien, als je zo gaat graven langs een hele mooie dikke haag die er nu nog staat gaat het water-technische problemen geven, en kan die haag weleens in gevaar komen. Dat geldt ook als je de parkeergarage uitbreidt tot zo dicht op deze groene achterkant van de bestaande woningen. Dan moet je toch vrezen voor het behouden van dat groen. Dat is niet iets wat je deze mensen aan wilt doen. Bovendien doordat die parkeergarage zo ver naar het noorden ligt … Op een parkeergaragedek kun je nooit volwaardig echte groen maken. Je kan ook geen grote bomen planten, en dat maakt dat het veel moeilijker is om, ondanks dat deze gebouwen wel afstand houden van deze mensen, tussen die bestaande en die nieuwe gebouwen een mooie parktuin te realiseren. Dus ook daar wilden we verbetering in brengen.

Hier zaten ook de ontsluitingen, dus de voorkanten van de woningen, van de nieuwe gebouwen, en wij dachten: tja, dat betekent dat de meeste beweging en reuring ook aan die kant is, en wat gebeurt er dan aan deze kant waar deze twee bestaande woningen staan? Dus we hadden het idee dat het misschien ook een overweging is om aan deze kant een ontsluiting te doen, en die achterkant dus veel rustiger, groener en luwer te maken waarvan wij denken dat het voor deze mensen aantrekkelijker is. En bovendien voor het dorp ook meer, als je deze pijl volgt, een richtlijn geeft op een voorkant. Nou, nu zie je dat in het verlengde van deze pijl ligt eigenlijk deze kop van deze woning, en knijpt het hier nogal. En dat was ook een opmerking van de welstand: is dit nu het beste aangezicht? En wordt deze plek… Krijgt het genoeg invulling? Het moet zo groen mogelijk worden misschien, en wat doet dan deze bouwkop? Tegelijk kon je het nieuwe hoofdgebouw eigenlijk niet zien, omdat het naar achter sprong ten opzichte van die bestaande, ik zeg maar even heel eerbiedig, onnadrukkelijker pand wat daar nu staat. Dit is minder Larens dan sommige woningen zoals er staan en sommige gebouwen, zal ik maar even zeggen. Wij vonden deze doorgang een belangrijke. En ook of dit afsluitbaar zou kunnen zijn, en hier staat een hele grote rode beuk, en een larynx als ik het goed zeg.