T26.02899 Jaarrekening 2025 LSL incl. controleverklaring BDO

Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................. 2 Managementsamenvatting ............................................................................................... 4 Financiële verschillen t.o.v. Slotwijziging 2025 ................................................................... 6 Jaarverslag .................................................................................................................. 8 Programma 1: Bestuur en dienstverlening ............................................................................ 9 Beleidsveld Gemeenteraad, college en griffie .................................................................... 9 Beleidsveld Samenwerking en Participatie ........................................................................ 11 Beleidsveld Dienstverlening .......................................................................................... 13 Programma 2: Openbare Orde en Veiligheid ......................................................................... 17 Beleidsveld Openbare Orde en Veiligheid ......................................................................... 17 Programma 3: Sport, cultuur en onderwijs ..........................................................................

23 Beleidsveld Sport ...................................................................................................... 24 Beleidsveld Cultuur .................................................................................................... 26 Beleidsveld Onderwijs en kinderopvang ........................................................................... 27 Programma 4: Sociaal Domein .......................................................................................... 33 Beleidsveld Samenleving ............................................................................................. 34 Beleidsveld Jeugd...................................................................................................... 36 Beleidsveld Participatie .............................................................................................. 41 Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................... 44 Programma 5: Kwaliteit openbare ruimte ............................................................................ 49 Beleidsveld Beheer Openbare ruimte .............................................................................. 49 Beleidsveld Afval- en afvalwatermanagement ...................................................................

51 Beleidsveld Vastgoed.................................................................................................. 53 Programma 6: Lansingerland ontwikkelt ............................................................................. 56 Beleidsveld Ruimtelijke ordening ................................................................................... 56 Beleidsveld Infrastructuur en mobiliteit ........................................................................... 62 Beleidsveld Economische ontwikkeling ............................................................................ 68 Beleidsveld Duurzaamheid ........................................................................................... 72 Programma 7: Grondzaken .............................................................................................. 78 Beleidsveld: Grondexploitatie ....................................................................................... 78 Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ............................................................................... 82 Overzicht: Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................... 82 Overzicht Overhead ......................................................................................................

85 Onderdelen Overhead ................................................................................................. 85 Paragrafen ................................................................................................................. 89 Paragraaf Lokale heffingen .......................................................................................... 90 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 95 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................... 106 2

Gemeente Lansingerland

Paragraaf Financiering en treasury ............................................................................... 109 Paragraaf Bedrijfsvoering .......................................................................................... 114 Paragraaf Verbonden partijen ..................................................................................... 129 Paragraaf Grondbeleid .............................................................................................. 152 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ........................................................... 155 Jaarrekening ............................................................................................................. 157 Overzicht van baten en lasten en toelichting .................................................................. 157 Overzicht wet normering topinkomens (WNT) .............................................................. 159 Verschillenanalyse per programma ............................................................................ 160 Overzicht incidentele baten en lasten ........................................................................ 161 Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ........................... 166 Balans en toelichting ................................................................................................

167 Balans ............................................................................................................... 167 Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................... 169 Toelichting op de balans: vaste activa ....................................................................... 174 Toelichting op de balans: vlottende activa .................................................................. 178 Toelichting op de balans: vaste passiva ...................................................................... 183 Reserve Rekenkamer .......................................................................................... 186 Toelichting op de balans: vlottende passiva ................................................................. 189 Niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen .................................... 191 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................... 193 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................. 193 Investeringen ......................................................................................................... 195 Bijlagen jaarrekening ..................................................................................................

207 Single Information Single Audit (SiSa) ............................................................................ 207 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld .............................................. 232 Bijlagen overige ......................................................................................................... 234 Overheveling incidentele budgetten ............................................................................. 234 Verplichte BBV indicatoren ........................................................................................ 236 Stand van Zaken Collegeprogramma ............................................................................. 237

3

Gemeente Lansingerland

Managementsamenvatting Bestuurlijke samenvatting Voor u ligt de Jaarrekening 2025. Het boekwerk met cijfers over de gemeente Lansingerland waarmee we het jaar 2025 afsluiten. Deze cijfers staan niet op zichzelf. De gemeente Lansingerland wordt net als alle andere gemeenten beïnvloed door ontwikkelingen in Nederland en in de wereld. Geopolitieke ontwikkelingen en aanhoudende spanningen hebben gezorgd voor jaren van aanzienlijke inflatie. Dit leidt hier tot stijgende kosten van lopende projecten en investeringen in onze gemeente. Ook hebben geopolitieke spanningen de kwetsbaarheid van onderdelen van de samenleving aan het licht gebracht. Landelijk is de overheid een campagne gestart om de maatschappelijke weerbaarheid te vergroten. In Nederland is 2025 te kenmerken als politiek instabiel. Maatschappelijk is er zichtbaar onrust ontstaan, mede door onduidelijkheid over de Spreidingswet die in februari 2024 is ingegaan. Het kabinet-Schoof had de wens deze wet in te trekken, maar op 3 juni 2025 is het kabinet-Schoof gevallen na een regeerperiode van nog geen jaar. Op 29 oktober is een nieuwe Tweede Kamer gekozen en zijn de landelijke politieke verhoudingen voor de komende tijd bepaald. Naast politieke instabiliteit heeft Nederland te maken met een steeds verder groeiende behoefte aan woningen. De nationale overheid heeft woningbouw als een prioriteit gemarkeerd.

De behoefte aan meer woningen bestaat binnen een context van schaarste. Deze schaarste is onder andere op het gebied van ruimte, financiën, de arbeidsmarkt, mobiliteit, maar ook stroomvoorziening. Netcongestie van het stroomnet en ook het riool is in 2025 steeds zichtbaarder geworden. Binnen deze geschetste nationale en internationale context heeft de gemeente Lansingerland verandering doorgemaakt op diverse dossiers. De bestuursovereenkomst die eind 2024 is gesloten met de provincie Zuid-Holland is in februari 2025 definitief gemaakt en is gestart met de uitvoering daarvan. Dit betekent voor de gemeente onder andere een doorbraak voor de ontwikkeling van een woon- en werkgebied in het Bleizo-kwartier en mobiliteit rond de N209 met gerelateerde woningbouw. In 2025 is de Omgevingsvisie 2.0 door de gemeenteraad vastgesteld. Een belangrijk visiedocument voor de verdere ontwikkeling van Lansingerland. De raad en het college zijn in een gezamenlijk traject gekomen tot een begroting die uitdagend was door financiële onduidelijkheid vanuit het Rijk, dalende Rijksinkomsten en stijgende lokale uitgaven. Financieel sloten we het jaar af met een positief rekeningresultaat. Het positieve resultaat is vooral toe te wijzen aan incidentele meevallers, en een eenmalige administratieve correctie.

Daardoor laat de jaarrekening een positief eindresultaat zien van € 7,3 miljoen, terwijl er bij de Slotwijziging een tekort van € 400.000 was begroot. Dit positieve resultaat neemt echter niet weg dat de gemeente voor een bezuinigingsopgave staat. Structureel gezien was het resultaat beperkt. De gemeente heeft behoefte aan langdurige financiële duidelijkheid en stabiliteit om de verschillen tussen de begroting en de uiteindelijke resultaten beter te laten aansluiten. Dit is van belang om gemeenschapsgeld zo doelmatig mogelijk in te zetten en duidelijkheid te geven aan maatschappelijke partners. Wij onderschrijven de inspanningen die op het landelijke niveau gepleegd worden, onder andere door de VNG, om aandacht te vragen voor verbetering van de financiën van nadeelgemeenten in de gemeentefondssystematiek, waaronder Lansingerland. In deze jaarstukken leest u een uitgebreide analyse van de beleidsinhoudelijke en financiële resultaten die in 2025 werden geboekt. Wij wensen u veel leesplezier!

4

Gemeente Lansingerland

Beleidsinhoudelijk resultaat Het jaar 2025 was het derde jaar waarin het college verder vorm gaf aan de uitvoering van het collegewerkprogramma ‘Samen verantwoord aan de slag’: de vertaling van het coalitieakkoord 2022– 2026. Het werkprogramma bevat de concrete acties om de ambities uit het coalitieakkoord te realiseren. In de bijlage van deze jaarstukken vindt u per ambitie de voortgang van het werkprogramma. Waar in 2023 de Samenlevingsvisie is vastgesteld, is in 2025 de Omgevingsvisie 2.0 vastgesteld. Daarnaast hebben de gemeenteraad en het college samen verder vormgegeven aan de grote opgaven zoals de opgave Nieuwkomers (o.a. oplevering Tobias2) en het Integraal Huisvestingsplan voor onderwijs. Deze resultaten op het gebied van onder andere wonen, duurzaamheid, jeugdhulp en veiligheid leest u uitgebreid in de toelichtingen per programma en beleidsveld.

Financieel resultaat Bedragen x € 1.000 Saldo 2025 Primitieve begroting

-2.020

Begroting na wijzigingen

-403

Jaarrekening

7.251

Jaarrekening t.o.v. begroting na wijzigingen

7.654

Solide financiële uitgangspositie Het jaar 2025 sluiten we af met een incidenteel positief resultaat van circa € 7,3 miljoen. Dit resultaat wijkt € 7,7 miljoen positief af ten opzichte van de slotwijziging waarbij wij verwachtten een negatief resultaat te behalen van € 400.000. Dit resultaat bestaat uit een positief structureel resultaat van € 1.853.000 en een negatief incidenteel resultaat van € 2.256.000. De grootste afwijking ten opzichte van de Slotwijziging 2025 betreft de winstuitkering van € 4 miljoen als gevolg van het opheffen van Bedrijvenschap Hoefweg. Overige afwijkingen worden toegelicht in het onderdeel "Financiële verschillen t.o.v. Slotwijziging 2025". Voor het handhaven van de financiële positie van Lansingerland volgen wij de in het coalitieakkoord onderschreven pijler van een structureel sluitende begroting. Met een ratio weerstandsvermogen (incl. Enecoreserve) van 4,8 (2024: 4,9) heeft Lansingerland een solide uitgangspositie. De ratio van 4,8 ligt hoger dan de oorspronkelijke begroting voor 2025 (3,0). Dit komt hoofdzakelijk voort uit de actualisatie van het MPG in 2025. De ratio bij de jaarrekening 2025 ligt ruim boven de bandbreedte van de door de raad gewenste marge 'ruim voldoende' (tussen de 1,4 en 2,0), waarbij de Raad streeft naar een ratio van 1,7. Exclusief de Enecoreserve zou de ratio weerstandsvermogen uitkomen op 2,0.

Ook dat valt binnen de bandbreedte van 'ruim voldoende'. De netto schuldquote komt uit op 30% (2024: 30%). Conform de signaleringswaarde opgesteld door de Provincie Zuid-Holland valt deze waarde van de netto schuldquote in de categorie minst risicovol (<90%).

5

Gemeente Lansingerland

Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 7,7 miljoen voordeliger dan begroot, waarvan € 3,4 miljoen incidenteel. Van het structurele resultaat hebben een aantal voordelen een tijdelijk karakter en hebben dus geen effect op de begroting 2026. Hiermee blijft een zorgpunt het structureel in evenwicht zijn van de baten en lasten, ook voor onze gemeente. Bij de komende begrotingen is het onverkort van belang om kritisch te blijven kijken naar ons structurele begrotingssaldo en daarbij keuzes te maken en maatregelen te treffen om in de toekomst financieel solide te blijven. In het begrotingsjaar 2025 maakten we deze keuzes ook voor de begroting 2026. Voor de jaren na 2026 zijn nog aanvullende maatregelen nodig om tot een structureel sluitende meerjarenbegroting te komen.

Financiële verschillen t.o.v. Slotwijziging 2025 Financiële verschillen t.o.v. Slotwijziging 2025 In onderstaande tabel wordt een toelichting gegeven op het jaarrekeningresultaat ad € 7.251.000 voordelig ten opzichte van het resultaat in de Slotwijziging ad € 403.000 nadelig. Dat overzicht ziet er als volgt uit:

Resultaat 2025 0 Saldo Slotwijziging 2025

Voordeel/ Verklaring in programma Nadeel -403 Nadeel

Verwacht resultaat 2025

-403

Gerealiseerd resultaat 2025

7.251 Voordeel

Afwijking ten opzichte van de slotwijziging

7.654 Voordeel

Toelichting afwijkingen: 1. Winstuitkering Bedrijvenschap Hoefweg 2. Algemene uitkering gemeentefonds 3. Correctie interne doorbelastingen 4. Definitieve afrekening GRJR 5. Voorziening wethouderspensioen 6. Diverse kleine verschillen

3.965 Voordeel Algemene Dekkingsmiddelen 595 Voordeel Algemene Dekkingsmiddelen 3.725 Voordeel Diversen 766 Voordeel 4. Sociaal Domein -1.130 Nadeel -267 Nadeel

1. Bestuur en dienstverlening Diversen

7.654 Voordeel

Toelichting per afwijking 1. Op 10 december 2025 heeft het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Hoefweg besloten om de winst van € 7,93 miljoen voor 50% aan de gemeente Lansingerland en voor 50% van de gemeente Zoetermeer uit te keren. De winstuitkering bedraagt € 3.965.000. Over deze afwijking hebben wij u reeds geïnformeerd middels raadsbrief U25.05830 met onderwerp winstuitkering Bedrijvenschap Hoefweg. Dit betreft een incidenteel resultaat.

6

Gemeente Lansingerland

2. In 2025 is een voordeel van € 595.000 op de algemene uitkering uit het gemeentefonds verantwoord. Dit voordeel heeft betrekking op correcties over voorgaande jaren (2022–2024) die in 2025 zijn ontvangen. De Decembercirculaire 2025 laat voor het uitkeringsjaar 2025 juist een lichte negatieve bijstelling zien. In de raadsinformatiebrief U25.06026 is een nadere toelichting gegeven op de uitkomsten van de Decembercirculaire 2025. 3. In 2025 hebben we meer uren doorbelast aan projecten dan begroot bij de slotwijziging. In de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 3,7 miljoen ten opzichte van de slotwijziging. Ten opzichte van de primaire begroting 2025 (vastgestelde begroting) is het voordeel echter € 455.000. In het afgelopen jaar heeft binnen het domein Ruimte en Economie een organisatiewijziging plaatsgevonden, waarbij de teams opnieuw zijn ingedeeld. Als gevolg hiervan was de administratie tijdelijk minder overzichtelijk. In de zomerrapportage 2025 is daardoor een te hoge verwachte doorbelasting opgenomen. Deze is bij de slotwijziging 2025 onjuist gecorrigeerd, waarbij per saldo de uren teveel naar beneden zijn bijgesteld. Deze bijstelling bij de slotwijziging heeft overigens niet geleid tot aanvullende bezuinigingen of andere beleidsmatige keuzes in 2025. Het betreft daarom alleen een administratieve correctie voor het jaar 2025.

In de begroting 2026 is (terecht) geen rekening gehouden met deze mutatie uit de slotwijziging. Als organisatie zetten we ons in op het vergroten van de uitvoeringskracht en dit effect zien we nu toenemen. Hierdoor zijn meer uren geschreven op de projecten, dit is vooral zichtbaar in het laatste kwartaal 2025. Als deze lijn zich voortzet heeft dit een positief resultaat voor 2026. Voor 2026 staat een actie gepland om de realisatie van de uren beter te bewaken en bij de tussentijdse P&C producten ook beter te kunnen beoordelen of alle uren volledig en correct aan projecten worden doorbelast. 4. Uit de definitieve jaarrekening van de GRJR blijkt dat het resultaat € 766.000 voordeliger uitvalt dan oorspronkelijk in de boekhouding was verwerkt. Deze cijfers waren gebaseerd op de concept jaarrekening van de GRJR. De definitieve jaarrekening hebben wij 21 april 2026 ontvangen. In beleidsveld 4.2 Jeugd wordt dit verder toegelicht. 5. Door de Wet toekomst pensioenen worden APPA-pensioenen per 1 januari 2028 overgedragen aan pensioenfonds ABP. De Commissie BBV heeft begin december hierover de uitspraak gedaan dat decentrale overheden de overdrachtswaarde van APPA naar ABP al vanaf begrotingsjaar 2025 moeten opnemen, met toepassing van voorgeschreven rekenmethodes.

De berekeningen van extern bedrijf Visma, die voor ons de hoogte van de voorziening wethouderspensioen bepaalt, zijn gecontroleerd en volgens actuariële standaarden uitgevoerd. 6. De overige verschillen betreffen diverse afwijkingen van kleinere omvang, die nader worden toegelicht in de programma’s. In het jaarverslag is het onderdeel ‘Verschillenanalyse per programma’ opgenomen, waarin een overzicht wordt gegeven van de toelichting op de kosten, zoals weergegeven onder het kopje ‘Wat heeft het gekost’ binnen de programma’s.

7

Gemeente Lansingerland

Jaarverslag

8

Gemeente Lansingerland

Programma 1: Bestuur en dienstverlening Beoogd maatschappelijk effect We dragen bij aan de bestaanszekerheid van onze inwoners en aan een inclusieve samenleving We willen een voorspelbare en betrouwbare overheid zijn. Daarom werken we aan een optimale dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Hiermee dragen we bij aan de bestaanszekerheid van onze inwoners. Een goede dienstverlening betekent ook dat we ons beleid-, wet- en regelgeving begrijpelijk maken, zodat inwoners in staat zijn zoveel mogelijk zelfstandig hun zaken te regelen. We dragen bij aan een inclusieve samenleving door toegankelijk en bereikbaar te zijn voor alle inwoners in zowel onze dienstverlening als onze eigen organisatie.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

7.952

7.260

7.397

8.807

Baten

1.508

1.355

1.373

1.542

1.410 169

Totaal saldo van baten en lasten

-6.444

-5.905

-6.025

-7.266

-1.241

Onttrekkingen

0

0

0

0

0

Toevoegingen

25

0

0

0

0

Mutaties reserves

-25

0

0

0

0

Resultaat

-6.469

-5.905

-6.025

-7.266

-1.241

Beleidsveld Gemeenteraad, college en griffie Doelstelling Wat wilden we bereiken? Lansingerland is een bestuurskrachtige gemeente. Het college en de gemeenteraad werkten in 2025 verder aan een goed, efficiënt en integer bestuur. Openheid was daarbij de norm, in de samenwerking onderling en in de contacten met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Samen met de samenleving ontwikkelden we onze werkwijze door, op basis van de Visie Burgerparticipatie en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma. Zo versterken we onze democratische besluitvorming en zorgen we voor goed afgewogen besluiten. Het college bleef in 2025 zorgen voor een goede kwaliteit van de voorbereiding van politiek-bestuurlijke besluitvorming. In 2025 is verder gewerkt aan het optimaliseren van de werkprocessen en besluitvormingsprocessen.

9

Gemeente Lansingerland

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? Uitvoering coalitieakkoord Het college en de gemeenteraad besturen samen Lansingerland, dit is in lijn met het coalitieakkoord 2022-2026. Hierin staan op hoofdlijnen de gezamenlijke ambities en afspraken. Ook in 2025 voerde het college het werkprogramma ‘Samen verantwoord aan de slag’ verder uit: de vertaling van het coalitieakkoord. Een groot deel van de afspraken is gerealiseerd. Belangrijke resultaten: In het fysieke domein hebben we voortgang geboekt op onder andere woningbouwontwikkelingen uit de woonvisie. Samen met de provincie Zuid-Holland is gewerkt aan een integrale aanpak om de ontsluiting, de veiligheid en de doorstroming te verbeteren. Ook is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) geactualiseerd. In het sociale domein is ingezet op de uitwerking van het werkprogramma vitaliteit door uitvoering te geven aan projectplannen die uit het werkprogramma voortkomen. En er is een belangrijke stap gezet in de versterking van het Horti Science Park. Met de oprichting van het Horti Science Innovation Center (HIC), in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR), StartLife, Delphy en YES!Delft, is de verbinding tussen kennis, innovatie en ondernemerschap verder verstevigd.

Ook is er een pilot gestart waarbij ouderen met een inkomen tot 120% van het bijstandsniveau gratis gebruik kunnen maken van het OV in het servicegebied van de RET. Afgelopen jaar hebben college en raad een gezamenlijk en intensief traject gelopen om te komen tot de begroting 2026-2029. Gemeenteraad, college en griffier Begin 2025 nam Pieter van de Stadt afscheid als burgemeester. De commissaris van de Koning stelde Jules Bijl aan als waarnemer. Ondertussen ging de gemeenteraad op zoek naar een nieuwe burgemeester. Hiervoor werd input opgehaald bij inwoners, jongeren, verenigingen, ondernemers en andere organisaties. Ook werden er gesprekken gevoerd met mensen met wie de burgemeester veel samenwerkt. De gemeenteraad stelde een Vertrouwenscommissie in. Zij maakten namens de raad een profielschets waarin stond wat de nieuwe burgemeester moest kunnen. En voerde gesprekken met kandidaten. De gemeenteraad besloot om Rik van der Linden aan te bevelen als nieuwe burgemeester. Op 18 december 2025 werd hij in een openbare raadsvergadering geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Lansingerland. Los van de zoektocht naar een nieuwe burgemeester werd er in 2025 veel vergaderd. Ook ging de raad verschillende keren buiten het gemeentehuis op pad. Om te leren en te luisteren. De raad sprak over onderwerpen waar inwoners een duidelijke mening over hadden.

Zoals de opvang van vluchtelingen en statushouders. En de omgevingsvisie. De raadzaal was daarom vaak goed gevuld. Met insprekers en toehoorders. Maar ook met ‘Gasten van de Raad’ en deelnemers aan de cursus Politiek Actief. Ook kwamen bijna 1.000 scholieren naar de raadzaal om een raadsvergadering na te spelen. Verder startten de voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Er werden kieslijsten gemaakt en partijprogramma’s geschreven. De griffie bereidde zich voor op een goed inwerktraject voor de nieuwe gemeenteraad.

10

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

4.025

3.544

3.647

4.718

Baten

2

0

0

0

1.071 0

Totaal saldo van baten en lasten

-4.023

-3.544

-3.647

-4.718

-1.071

Onttrekkingen

0

0

0

0

0

Toevoegingen

1

0

0

0

0

Mutaties reserves

-1

0

0

0

0

Resultaat

-4.024

-3.544

-3.647

-4.718

-1.071

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 1.071.000 nadeel) Extra dotatie wethouderspensioen (€ 1.130.000 nadeel) Door de Wet toekomst pensioenen worden APPA-pensioenen per 1 januari 2028 overgedragen aan pensioenfonds ABP. De Commissie BBV heeft begin december hierover de uitspraak gedaan dat decentrale overheden de overdrachtswaarde van APPA naar ABP al vanaf begrotingsjaar 2025 moeten opnemen, met toepassing van voorgeschreven rekenmethodes. De berekeningen van extern bedrijf Visma, die voor ons de hoogte van de voorziening wethouderspensioen bepaalt, zijn gecontroleerd en volgens actuariële standaarden uitgevoerd. Overig (€ 59.000 voordeel) Het verschil van € 59.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Beleidsveld Samenwerking en Participatie Doelstelling Wat wilden we bereiken? Effectievere samenwerking en participatie Lansingerland is een groeigemeente met een aantal grote maatschappelijke opgaven rondom de samenleving en de omgeving, zoals: wonen, mobiliteit, duurzaamheid, onderwijs en recreatie. De centrale ligging in de randstad zorgt dat we met veel andere overheden, maatschappelijke partners en ondernemers te maken hebben. Voor het realiseren van onze bestuurlijke en maatschappelijke ambities blijven we ons inspannen in diverse regionale samenwerkingsverbanden.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We werken aan regionale positionering en bestuurlijke profilering We werken aan de regionale positionering en bestuurlijke profilering

11

Gemeente Lansingerland

Bij elke opgave brengen we onze doelen, resultaten en bijbehorende (public affairs- en lobby) strategie in beeld. Naast regionale ontwikkelingen, hebben we ook oog voor landelijke en mondiale bewegingen die ons beleid en resultaten (positief) kunnen beïnvloeden. De public affairs-strategie helpt Lansingerland om de handelingsperspectieven te vergroten, ambities te realiseren en zo het verschil te maken voor onze gemeente en regio. Dit doen we door actief beleid te voeren om zowel de kernkwaliteiten van Lansingerland krachtig(er) te positioneren als de belangen van de gemeente bij derden effectief voor het voetlicht te brengen. Lansingerland blijft gepositioneerd worden als ‘Home of Horti Science’. Daarnaast was er binnen de organisatie en de raad aandacht voor de financiële ontwikkelingen binnen de verbonden partijen. Aan verbonden partijen is gevraagd kritisch naar hun financiële behoeften te kijken en, waar mogelijk, negatieve trend te doorbreken. We zetten in op burgerparticipatie De relatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers blijft voor het college een belangrijk uitgangspunt. In 2025 hebben wij verdere uitvoering gegeven aan de in 2023 door de raad vastgestelde Visie Burgerparticipatie Samen Besturen (T22.04931) en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma (T24.03081).

We zien dat inwoners steeds vaker vanaf het begin willen meedenken en meedoen bij beleidsvorming, uitvoering en evaluatie, en zelf initiatieven nemen waarbij zij de gemeente als partner zien. Participatie wordt daarmee steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel van ons handelen: we werken mét de gemeente, niet alleen voor de gemeente. Binnen projecten en beleidsprocessen is hier concreet invulling aan gegeven, terwijl we organisatie en bestuur blijven ondersteunen in het verder ontwikkelen en verankeren van deze werkwijze. In 2025 is daarnaast de Verordening Burgerparticipatie Lansingerland 2026 (T25.04668) voorbereid, ter vervanging van de verordening uit 2018 en in lijn met de Wet versterking participatie op decentraal niveau, zodat participatie structureel wordt geborgd in onze gemeentelijke processen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

355

338

418

418

0

Totaal saldo van baten en lasten

-355

-338

-418

-418

0

Resultaat

-355

-338

-418

-418

0

Waar zitten de financiële afwijkingen? Op dit beleidsveld zitten geen financiële afwijkingen.

12

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Dienstverlening Doelstelling Wat wilden we bereiken? Omschrijving (toelichting) We droegen bij aan de bestaanszekerheid van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties We hebben ons in 2025 ingezet om een voorspelbare en betrouwbare overheid te zijn. Door te investeren in toegankelijke en goed bereikbare dienstverlening die aansluit bij de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, hebben we bijgedragen aan hun bestaanszekerheid en zelfredzaamheid. Inwoners ervaarden een goede dienstverlening Onze dienstverlening is doorlopend in ontwikkeling. Daarbij staat inclusieve en toegankelijke dienstverlening centraal, zodat alle inwoners gelijkwaardig gebruik kunnen maken van gemeentelijke voorzieningen. Daarmee blijven we nauw aangesloten bij ontwikkelingen in de samenleving. Door actief te luisteren en te observeren konden we wensen en behoeften van inwoners meenemen in beleid en uitvoering. Onze bereikbaarheid en service zijn daardoor verbeterd, zowel fysiek als online. Inwoners wisten het mobiel servicepunt goed te vinden. Met de servicebus komen we op een laagdrempelige manier in contact met onze inwoners en kunnen we goede dienstverlening bieden. De vernieuwde publieksruimte in het Huis van de Samenleving functioneert als centrale en gezellige ontmoetingsplek met een speciale koffieruimte.

De digitale dienstverlening via lansingerland.nl is vereenvoudigd door processen verder te digitaliseren. Op de website communiceren we in begrijpelijke taal. We hebben de aanspreekvorm gewijzigd naar de je-vorm. Daarmee spreken we de lezer persoonlijker aan.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We werkten aan goede klantbeleving Kanaalsturing voor goede klantbeleving Een goede klantbeleving draagt in belangrijke mate bij aan het vertrouwen van onze inwoners in ons handelen. Wanneer inwoners zich gehoord, begrepen en goed geholpen voelen draagt dit bij aan een positieve relatie tussen de gemeente en samenleving. In 2025 zetten we ons in om de klantbeleving te verbeteren door inwoners via alle kanalen duidelijk en begrijpelijk te helpen. Het uitgangspunt is persoonlijk, warm en efficiënt contact, zonder onnodige doorverwijzingen tussen kanalen. We betrekken kanaalsturing bij de brede herijking van de visie op dienstverlening. We werken toe naar een samenhangende en slimme inzet van communicatiekanalen en een verdere verbetering van de klantinteractie. We verbeterden onze bereikbaarheid Bereikbaarheid In 2025 waren we telefonisch goed bereikbaar en werkten we aan verdere verbetering van deze bereikbaarheid. De focus lag op het versterken van de interne telefonische afstemming en het verminderen van het aantal terugbelnotities. In 2025 hadden we 1.304 minder terugbelnotities dan in 2024. Het aantal telefoongesprekken was in 2024 53.897 en in 2025 51.720. Daarnaast monitorden en toetsten we de vastgestelde servicenormen regelmatig om de kwaliteit van de telefonische dienstverlening te blijven verbeteren.

De tijd waarin we een inwoner telefonisch te woord stonden was 31 seconden. De gemiddelde wachttijd aan de balie was minder dan 1 minuut en inwoners konden binnen 2 weken een afspraak bij ons inplannen.

13

Gemeente Lansingerland

Registratie en beheer klantcontacten We troffen in 2025 voorbereidingen voor de inzet van een Customer Relationship Management (CRM)systeem. Hiermee kunnen we klantcontacten beter registreren en beheren, zodat inwoners hun verhaal slechts één keer hoeven te doen en sneller en beter geholpen worden. Het starten van een aanbesteding voor het CRM-systeem is nog niet gerealiseerd, omdat een groot deel van de beschikbare capaciteit binnen dienstverlening is ingezet voor de organisatie en uitvoering van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing in oktober 2025. Mobiel servicepunt Sinds eind 2024 rijdt onze elektrische bus voor laagdrempelige dienstverlening naar onze kernen en buurtschappen. Het voorziet in een duidelijke behoefte. Er zijn in 2025 veel afspraken gemaakt voor het mobiel servicepunt. In Bergschenhoek kwamen 349 mensen op afspraak. In Berkel en Rodenrijs ontvingen we 392 bezoekers op afspraak. In Bleiswijk bezochten 402 inwoners met een afspraak het mobiel servicepunt. De bus rijdt op verzoek ook naar de buurtschappen, daar was in 2025 vrijwel geen belangstelling voor. Twee keer was de bus in Kruisweg en geen enkele keer in De Rotte. Inwoners kunnen onder andere paspoorten, identiteitsbewijzen en rijbewijzen aanvragen. Daarnaast verstrekten we informatie over onder andere de aanvraag van een gehandicaptenparkeerkaart en hulpmiddelen. We gaven ook PMD zakken mee.

Huis van de Samenleving Met de verbouwing van de centrale hal van het Huis van de Samenleving hebben we een belangrijke stap gezet in het verbeteren van onze dienstverlening. Begin 2025 is de verbouwing voltooid met de plaatsing van nieuwe stoelen en met een plek voor onze barista. De publieksbalies en spreekkamers zijn volledig gemoderniseerd en de aankleding van de centrale hal is vernieuwd. Deze verbeteringen maken de ruimte functioneler en zorgen voor een uitnodigende plek waar inwoners en ondernemers zich welkom voelen en elkaar kunnen ontmoeten. We gingen door met digitaliseren Nieuwe dienstverleningsovereenkomst website Onze huidige website is in 2018 in gebruik genomen en hebben we sindsdien stapsgewijs verder ontwikkeld. Daardoor voldeed de bestaande dienstverleningsovereenkomst met de webleverancier niet langer aan de actuele behoeften. In 2025 zijn we daarom gestart met voorbereidingen voor het aangaan van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst, die zich richt op het beheer, de ondersteuning en de hosting van de website. Daarmee zorgen we voor een stabiele en betrouwbare digitale dienstverlening. Chatbot en live chat Het voornemen was om de website uit te breiden met een chatbot en live chatmogelijkheid. Vanwege de snelle digitale ontwikkelingen en de opkomst van nieuwe AI-tools hebben we besloten deze dienstverlening nog niet te starten.

We nemen de ruimte om de mogelijkheden en randvoorwaarden zorgvuldig te heroverwegen. Zo kunnen we de toekomstige inzet van chatbot- en livechatfunctionaliteiten optimaal laten aansluiten bij digitale ontwikkelingen en de behoeften van onze gebruikers. Toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening We maakten de digitale dienstverlening eenvoudiger, zodat onze inwoners en ondernemers makkelijk online zaken met de gemeente kunnen doen. Zo zijn de e-diensten voor producten van Burgerzaken verder uitgebreid. Daarnaast hebben we meer websites en apps digitaal toegankelijk gemaakt. Ook op het gebied van de Wet open overheid (Woo) maken we vorderingen. De voorbereidingen zijn getroffen om een open datawebsite te realiseren. Zo zorgen we voor de uitvoering van de Woo. We hebben ook stappen gezet rond de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Hierbij is een digitaal aanvraagkanaal ingericht voor een groot deel van de processen die van toepassing zijn op de wet.

14

Gemeente Lansingerland

We bereidden ons voor op de gemeenteraadsverkiezing Voorbereiden gemeenteraadsverkiezing We zijn gestart met de voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezing die in maart 2026 plaatsvindt. Deze voorbereidingen omvatten onder andere het organiseren van de verkiezingsdag, een uitslagenavond en het centraal tellen van de stemmen. De voorbereiding werd onderbroken doordat in juni 2025 het kabinet viel en we meteen overschakelden op de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing in oktober 2025. Hierdoor stond het jaar voor een groot deel in het teken van het organiseren van verkiezingen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

3.572

3.377

3.332

3.671

339

Baten

1.505

1.355

1.373

1.542

169

Totaal saldo van baten en lasten

-2.066

-2.022

-1.960

-2.130

-170

Onttrekkingen

0

0

0

0

0

Toevoegingen

24

0

0

0

0

Mutaties reserves

-24

0

0

0

0

Resultaat

-2.090

-2.022

-1.960

-2.130

-170

Waar zitten de financiële afwijkingen? Omschrijving (toelichting) Lasten (€ 339.000 nadeel) Afdracht Rijksleges (€ 174.000 nadeel) De verhoogde raming van de inkomsten leges reisdocumenten is per abuis in de primaire begroting niet aangepast voor het Rijksdeel, maar alleen voor het gemeentelijke deel. Dit resulteert in een € 174.000 hoger dan geraamde afdracht van Rijksleges, waar een gelijke baat tegenover staat. Overig (€ 165.000 nadeel) Het verschil van € 165.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 169.000 voordeel) Afdracht Rijksleges (€ 171.000 voordeel) De verhoogde raming van de inkomsten leges reisdocumenten is per abuis in de primaire begroting niet aangepast voor het Rijksdeel, maar alleen voor het gemeentelijke deel. Dit resulteert in een € 171.000 hoger dan geraamde afdracht van Rijksleges, waar een gelijke baat tegenover staat. Overig (€ 2.000 nadeel) Het verschil van € 2.000 nadelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

15

Gemeente Lansingerland

Kengetallen Bestuur en dienstverlening Kengetal

Begroot 2025

Realisatie 2025

100%

100%

Aantal inwoners lid digitaal burgerpanel

2.100

2.079

Aantal uitgezette enquêtes via het burgerpanel

min. 5

4

Gemiddelde wachttijd aan de balie met afspraak

< 1 min.

< 1 min.

Telefonische bereikbaarheid binnen 30 seconden

< 30 sec.

(31 sec)

Maken van een afspraak

< 2 weken

< 2 weken

Gemeenteraad, college en griffier Beantwoording van artikel 37 vragen binnen wettelijke termijn (30 dagen) Samenwerking

Dienstverlening

Aantal uitgezette enquêtes via het burgerpanel Er zijn het afgelopen jaar vier onderwerpen geweest waar de gemeente het burgerpanel voor heeft ingezet. Een passend vijfde onderwerp heeft zich het afgelopen jaar niet aangediend.

16

Gemeente Lansingerland

Programma 2: Openbare Orde en Veiligheid Beoogd maatschappelijk effect We dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van Lansingerland Lansingerland is een leefbare en veilige gemeente om in te wonen, ondernemen, opgroeien en recreëren. Dat is zo en dat houden we zo. Onze goede scores op het gebied van leefbaarheid, veiligheid, voorzieningen en veiligheidsbeleving zijn echter geen vanzelfsprekendheid. Als groeiende gemeente en onderdeel van een metropoolregio vraagt dit continue inzet.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024 Lasten

Begr 2025

7.541

Baten Totaal saldo van baten en lasten

Begroting 2025 na wijziging 8.426

Realisatie 2025

8.378

Afwijking 2025

8.050

-328

75

52

22

140

118

-7.466

-8.374

-8.356

-7.910

446

Onttrekkingen

124

0

0

0

0

Mutaties reserves

124

0

0

0

0

Resultaat

-7.342

-8.374

-8.356

-7.910

446

Beleidsveld Openbare Orde en Veiligheid Doelstelling Wat wilden we bereiken? We wilden leefbare, veilige en krachtige wijken voor onze inwoners Lansingerland is een veilige en leefbare gemeente. Zowel in veiligheidscijfers als voor wat het veiligheidsgevoel betreft scoren we goed. We hebben gewerkt aan onze zichtbaarheid in de wijken, door bijvoorbeeld actief in te zetten op concrete gevallen van woonoverlast en jeugdoverlast. Ook wilden we de betrokkenheid van inwoners bij de veiligheid en leefbaarheid vergroten. We verbonden zorg en veiligheid voor kwetsbare mensen en hun omgeving om veiligheidsproblematiek te voorkomen Veiligheid en zorg gaan in hand om veiligheidsproblemen en leefbaarheidsvragen in de wijken goed aan te kunnen pakken. We werkten daarom aan vroegtijdige signalering en preventie van problematische situaties. We zijn daarin onderdeel van een groot netwerk van zorg- en veiligheidspartners. Een goede en zorgvuldige samenwerking en informatie-uitwisseling is cruciaal. We wilden dat inwoners en bedrijven minder vaak slachtoffer zijn van digitale criminaliteit We ondersteunden onze inwoners en ondernemers in de bewustwording over en het weerbaar worden tegen digitale criminaliteit. De focus lag daarbij vooral bij de jeugd. We vergrootten daarnaast onze eigen weerbaarheid tegen cyberincidenten.

17

Gemeente Lansingerland

We wilden onze inwoners en bedrijven weerbaar maken tegen criminele en ondermijnende activiteiten Ondermijnende criminaliteit heeft grote effecten op de samenleving en daar hebben we aanhoudende aandacht voor. We zetten in op preventie waarbij de focus lag op jongeren en andere kwetsbare groepen, in samenwerking met onze partners. Waar nodig traden we repressief op. We zorgden voor adequate en efficiënte hulpverlening in crisissituaties Op het gebied van de fysieke veiligheid, in het bijzonder de rampenbestrijding en crisisbeheersing, heeft de gemeente een opgave. We bereidden ons samen met de Veiligheidsregio voor op rampen en crises, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor het proces bevolkingszorg en daarvoor een opgeleide en getrainde organisatie heeft.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We droegen bij aan leefbare, veilige en krachtige wijken Samenwerking in de keten We hebben de samenwerking in de wijken versterkt met partners zoals scholen, jongerenwerk, politie en boa’s. Zo organiseerden wij samen met de politie drie samenwerkingsdagen, waarbij het thema wijkgericht werken centraal stond. Daarnaast hebben er elf structurele overleggen plaatsgevonden waarin overlast door jeugdigen werd besproken. Tijdens deze overleggen werd afgestemd welke partner welke acties onderneemt om de overlast in beeld te brengen en waar nodig aan te pakken, in samenwerking met verschillende partijen, waaronder het jongerenwerk, de politie, Youz, Halt en Pak je Kans. Wij attendeerden jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar actief op de risico’s van het gebruik van vuurwerk door hen een informatieve kaart op het huisadres toe te sturen. Daarbij werden zij ook gewezen op de activiteiten van het jongerenwerk. We zijn gestart met de groepsaanpak. In samenwerking met de politie, het Openbaar Ministerie, het jongerenwerk en team Jeugd brachten wij jongeren in beeld. Deze jongeren zijn ingedeeld in twee groepen en kwamen in beeld na politieonderzoek naar crimineel en baldadig gedrag.

Met de inzet van de groepsaanpak konden wij een onderscheid maken tussen verschillende categorieën, variërend van overlastgevend gedrag tot crimineel gedrag, zowel zichtbaar als minder zichtbaar in de openbare ruimte, en samen met de partners de juiste interventies zoeken. Daarnaast maakten we een start met het verbeteren van de informatievoorziening voor inwoners, partners en collega’s, onder andere via onze eigen website. De aanpak verschoof daarbij steeds meer van reactief naar proactief en preventief. Een voorbeeld hiervan is het verstrekken van informatie aan bewoners door middel van de wittevoetjesactie (waarbij we door middel van het plaatsen van papieren voetjes inwoners attendeerden op de risico’s van inbraak). Daarnaast hebben wij de Stichting Buurtpreventie Lansingerland geholpen met de formele oprichting en werkten we met hen aan samenwerkingsafspraken. We sloten aan bij zes regionale overleggen van de Veiligheidsalliantie Rotterdam, die de gemeenten handvatten boden om het gesprek met bewoners aan te gaan en te blijven voeren. Ook voerden we overleggen met scholen over veiligheid op school en werkten we aan het convenant Veilige School, dat in 2026 wordt vastgesteld. Verder intensiveerden we de aanpak van woonoverlast. We kwamen eerder in actie bij burenruzies en andere overlastsituaties en werkten daarbij samen met lokale partners.

Hierdoor konden we vaker voorkomen dat situaties escaleerden. Ook stelden we kaders op voor het aanpakken van woonoverlast. We hebben we in totaal 58 casussen besproken in het woonoverlast-overleg (7 koopwoningen en 51 huurwoningen).

18

Gemeente Lansingerland

Met de politie maakten we gezamenlijke gebiedsscans om overlast en problematiek in de wijk in beeld te krijgen. Hiermee kunnen we gerichter prioriteren en handelen en onze aanwezigheid in de wijk aanpassen op wat er speelt. We voerden ook gerichte acties uit op het gebied van handhaving, bijvoorbeeld op het fietsverbod in centrumgebieden. In samenwerking met de politie deden we controles op fietsverlichting. Met deze inzet droegen we bij aan veiligheid in de wijken en in het verkeer. We hebben in totaal 345 processen-verbaal (inclusief waarschuwingen) uitgeschreven voor het fietsen in het voetgangersgebied. Hartveilige gemeente We werkten aan een hartveilige gemeente door het creëren van bewustwording bij inwoners. De gemeente heeft hierin een faciliterende en aanjagende rol. We vinden het van belang dat (groepen) bewoners en/of ondernemingen een AED plaatsen en onderhouden maar vooral ook dat er voldoende burgerhulpverleners zijn om deze te gebruiken als dat nodig is. Wanneer wij in contact kwamen met bewoners of ondernemers die een AED hebben of overwegen, moedigden wij bovendien aan dat zij zich aanmelden bij HartslagNu zodat bekend is waar AED’s in onze gemeente zijn. De afgelopen periode hebben we gesproken met de EHBO/AED-verenigingen in Lansingerland en met hen de noodzaak van opgeleide bewoners besproken.

Verder hebben we in de handhavingsvoertuigen van de BOA’s ook AED’s geplaatst, zodat ook de BOA’s wanneer zij in de buurt zijn, kunnen ondersteunen bij een reanimatie. De BOA’s worden doorlopend getraind om EHBO toe te passen of een reanimatie uit te voeren. We versterkten de samenwerking tussen zorg en veiligheid om veiligheidsproblematiek te voorkomen Intensieve samenwerking Lokaal werkten we steeds beter samen: partners beoordeelden gezamenlijk of sprake was van een veiligheidsprobleem. Daarnaast spraken we af hoe we handelen bij voelbare maar niet formele problematiek en hoe maatwerk kan bijdragen aan het versterken van de (subjectieve) veiligheid. Zo hebben we elk jaar te maken met ongeveer tien complexe casussen op het gebied van zorg en veiligheid. Hiervan schalen we er gemiddeld vier op naar het regionale Zorg- en Veiligheidshuis (ZVHRR). We werkten intensief samen met partners zoals de politie, het ZVHRR, GGZ en maatschappelijke organisaties om in deze situaties de juiste hulp in te zetten. Zoals hierboven ook al aangegeven brachten we in 2025 twee jeugdgroepen in beeld en stelden hiervoor een gerichte groepsaanpak op samen met het Openbaar Ministerie en de politie. Dat is niet alleen repressie, waar dat passend was geleiden we de jongeren ook naar zorgtrajecten.

Zoals elk jaar voerden we diverse integrale acties uit met partners in de regio gericht op veiligheid in de gemeente. In 2025 zijn er 90 panden gecontroleerd en daarnaast hebben de BOA’s veel losse controles (soms samen met ketenpartners) uitgevoerd. We vergrootten de digitale veiligheid in onze omgeving en in de eigen organisatie Digitale veiligheid We werkten nauw samen met het digitale team van de politie. Er is regionaal geoefend met een cyberscenario in de Veiligheidsdriehoek. Daarnaast is het programma HackShield beschikbaar gebleven voor jonge inwoners: met dit programma leren ze op een speelse manier over digitale geletterdheid en digitaal burgerschap. We hebben Hackshield bij de scholen onder de aandacht gebracht, zodat leraren en leerlingen zelfstandig gebruik kunnen maken van de lessen in Hackshield. Intern zetten we ook stappen om onze eigen weerbaarheid tegen cyberincidenten te vergroten. Landelijk wordt daarvoor onder meer gewerkt aan de Cyberbeveiligingswet ook wel NIS2-richtlijn. Wij bereidden ons als gemeente voor op NIS2. Zie hiervoor ook de paragraaf Bedrijfsvoering.

19

Gemeente Lansingerland

We investeerden in maatschappelijke weerbaarheid tegen criminele en ondermijnende activiteiten Maatschappelijke weerbaarheid We zetten in op bewustwording bij alle kinderen uit groep 8 van de basisscholen. Door diverse interactieve workshops gedurende het schooljaar maakten wij de kinderen bewust van verleidingen en leren wij hun hoe hierin de juiste keuzes te maken. In 2025 is dat op 17 basisscholen gebeurd, tegenover 20 in 2024. Hoewel wij Kapot Sterk (lesprogramma om leerlingen weerbaar te maken tegen criminaliteit en groepsdruk) aan alle 25 basisscholen aanbieden, namen niet alle scholen dit jaar deel. Sommige scholen konden vanwege het grote aanbod de workshops niet in hun lessen inpassen, andere werkten met combinatieklassen van groepen 7 en 8; deze scholen nemen het lesprogramma om het jaar af omdat anders leerlingen twee jaren achter elkaar dezelfde workshops krijgen. In 2025 hebben in totaal 29 groepen en 665 kinderen Kapot Sterk gevolgd. Daarnaast vergrootten we de maatschappelijke weerbaarheid door het aanbieden van “Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO)”-trajecten op bedrijventerreinen en bewustwordingsbijeenkomsten voor ondernemers om de terreinen zo veilig mogelijk te houden en minder aantrekkelijk te maken voor ondermijnende criminaliteit. Automotive branche Regionaal werd de aandacht gevestigd op de aanpak van de automotive branche.

Wij controleerden de gehele automotive branche binnen de gemeente vanuit het Digitaal Opkopers Register (DOR) en Digitaal Opkopers Loket (DOL) en legden huisbezoeken af in samenwerking met de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) bij woonadressen waar volgens de Kamer van Koophandel (KVK) automotive bedrijven stonden ingeschreven. Hierbij werden geen grote misstanden aangetroffen. Controles Zoals elk jaar voerden we diverse integrale acties uit met partners in de regio. In 2025 zijn er 90 panden gecontroleerd op mogelijke misstanden en criminele activiteiten. Daarnaast hebben de BOA’s veel losse controles (soms samen met ketenpartners) uitgevoerd, onder andere in het kassengebied. Toepassing Wet BIBOB De Wet BIBOB stelt ons als gemeente in staat om een toets uit te voeren bij vergunningaanvragen, aanbestedingen, samenwerkingsverbanden en transacties om het risico dat de gemeente ongewild het plegen van strafbare feiten of witwassen van wederrechtelijk verkregen vermogen faciliteert. In 2025 heeft het college de geactualiseerde Beleidsregels Wet BIBOB vastgesteld. In deze Beleidsregels is vastgelegd in welke gevallen de gemeente de wet BIBOB toepast en hoe zij daarbij te werk gaat.

Met de Beleidsregels Wet BIBOB 2025 is het beleid weer up-to-date (bijvoorbeeld aangepast naar de Omgevingswet) en zijn nieuwe werkvelden toegevoegd aan het toepassingsbereik (onder meer aanbestedingen in de zorg). De gemeente heeft in drie gevallen bovendien in het eigen BIBOBonderzoek aanleiding gezien om een advies te vragen bij het Landelijk Bureau BIBOB van het Ministerie van Justitie. We zorgden voor adequate en efficiënte hulpverlening bij rampen en crises Rampen en crisis De gemeentelijke crisisorganisatie is in 2025 opgeleid en getraind (95% van alle teamleden). Daardoor zijn we beter voorbereid op rampen. Daarnaast werken we samen met de Veiligheidsregio RotterdamRijnmond en de regiogemeenten voor de doorontwikkeling van Bevolkingszorg. Ook zijn we zichtbaarder binnen de Veiligheidsregio en hielpen we actief mee met de doorontwikkeling van Bevolkingszorg.

20

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2024

Begr 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking 2025

Lasten

7.541

8.426

8.378

8.050

Baten

75

52

22

140

118

-7.466

-8.374

-8.356

-7.910

446

Totaal saldo van baten en lasten

-328

Onttrekkingen

124

0

0

0

0

Mutaties reserves

124

0

0

0

0

Resultaat

-7.342

-8.374

-8.356

-7.910

446

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€ 328.000 voordeel) Doorbelaste kosten (€ 320.000 voordeel) Het voordelige saldo op de lasten wordt grotendeels verklaard door lagere doorbelaste personeelskosten. Door openstaande vacatures die gedurende het jaar niet of later dan gepland konden worden ingevuld, is minder personele inzet gerealiseerd dan begroot. Overig (€ 8.000 voordeel) Het verschil van € 8.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 118.000 voordeel) Het verschil van € 118.000 voordelig bestaat uit één of diverse kleinere afwijkingen en valt onder de € 200.000, en wordt daarom niet verder toegelicht.

Kengetallen Openbare orde en veiligheid Kengetal

Begroot 2025

Realisatie 2025

Gemiddeld rapportcijfer veiligheid van de buurt

n.v.t

n.v.t

Aantal basisscholen die HackShield uitvoeren

25

-

Aantal basisscholen die Kapot Sterk uitvoeren

25

17

Openbare orde en veiligheid

Aantal integrale acties met partners in de regio

100

90

Percentage teamleden bevolkingszorg dat minimaal op niveau is opgeleid en geoefend

95%

95%

Aantal scholen die Hackshield uitvoeren We hebben Hackshield bij de scholen onder de aandacht gebracht, zodat leraren en leerlingen zelfstandig gebruik kunnen maken van de lessen in Hackshield. We hebben (in tegenstelling tot 2024) in 2025 niet zelf lesgegeven op scholen en daarom staat de realisatie op 0.

21

Gemeente Lansingerland

Aantal basisscholen die Kapot Sterk uitvoeren 17 basisscholen voerden het project Kapot Sterk uit. Dit zijn 29 groepen en in totaal 665 kinderen. Dit zijn acht basisscholen minder dan in 2024. Drie scholen hiervan hebben aangegeven vanwege het vele aanbod niet meer aan te willen sluiten bij het project. Deze scholen nemen bijvoorbeeld al soortgelijke lessen af via bureau Halt. De andere vijf scholen gaven aan om het jaar deel te nemen omdat zij combinatieklassen hebben van groepen 7 en 8 waardoor bij jaarlijkse deelname de kinderen twee jaar achter elkaar dezelfde workshops aangeboden krijgen. Aantal integrale acties met partners in de regio We hebben diverse integrale acties uitgevoerd met partners in de regio, gericht op veiligheid in de gemeente. In 2025 zijn er 90 panden gecontroleerd op mogelijke misstanden en criminele activiteiten. Dit zijn er tien minder dan wij ons oorspronkelijk als ambitie stelden. Dit komt door een krappe bezetting bij de boa’s ondermijning. Daarnaast laat de stabiliteit op de bedrijventerreinen (relatief weinig verloop van bedrijven gevestigd op de terreinen) ons toe hier iets minder op in te zetten en de aandacht de verbreden naar andere thema’s zoals de kwetsbare doelgroepen arbeidsmigranten en jeugd en zorgfraude.

22

Gemeente Lansingerland

Programma 3: Sport, cultuur en onderwijs Beoogd maatschappelijk effect We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners We ondersteunen een actief verenigingsleven, omdat we daarmee de netwerkkracht van onze inwoners versterken. We stimuleren een gezonde leefstijl, daarom realiseren we voldoende en passende sportaccommodaties en beheren de binnensportaccommodaties voor het bewegingsonderwijs in onze gemeente. We dragen bij aan kansengelijkheid van onze inwoners We hebben een belangrijke wettelijke taak op het gebied van onderwijshuisvesting voor het primair- en voortgezet onderwijs. We zorgen ervoor dat er voldoende plek is voor onderwijs in Lansingerland, blijven werken aan goede en gezonde onderwijslocaties en spelen in op de groei in onze gemeente. Daarnaast dragen wij zorg voor leerlingenvervoer, voor leerlingen die door een beperking niet zelf naar school kunnen reizen of leerlingen die naar een speciale school gaan. We handhaven de leerplicht, zodat alle leerlingen naar school kunnen gaan. We houden toezicht op de kwaliteit van kinderopvang in onze gemeente. We dragen bij aan leefbaarheid en veiligheid van Lansingerland We stimuleren een veerkrachtige samenleving en dragen bij aan een goed voorzieningenaanbod. Daarom zorgen we voor een passend aanbod van accommodaties voor onder meer cultuur, sportbeoefening en bibliotheken.

Op deze plekken kunnen mensen elkaar ontmoeten en sociale contacten opdoen. Zo ontstaat samenhang die bijdraagt aan een vitale samenleving waarin iedereen die dat wil actief mee kan doen. Ook stimuleren we het organiseren van aansprekende evenementen en subsidiëren we de lokale omroep.

Wat heeft het gekost? Een toelichting op de verantwoordingscriteria rechtmatigheid is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Bedragen x €1.000 Realisatie 2024 Lasten Baten

Begr 2025

15.982

Begroting 2025 na wijziging 17.346

18.211

Realisatie 2025

Afwijking 2025

17.269

-942

2.342

1.905

2.701

2.547

-154

Totaal saldo van baten en lasten

-13.640

-15.441

-15.511

-14.723

788

Onttrekkingen

793

2.343

28.191

28.012

-179

Toevoegingen

652

186

26.477

26.477

0

Mutaties reserves

140

2.158

1.715

1.536

-179

Resultaat

-13.500

-13.284

-13.796

-13.187

609

23

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Sport Doelstelling Wat wilden we bereiken? Lansingerland sportief op de kaart Bewegen en sporten is voor alle inwoners van onze gemeente belangrijk. Het draagt bij aan een gezonde leefstijl en aan mentale veerkracht. Onze sportieve ambities hebben we vastgelegd in de visie ‘Scoren met sport’ (2019) en het Accommodatieplan sport (2021). We zetten in op het bereikbaar en toegankelijk maken van sport en bewegen voor alle inwoners. We hadden hierbij extra aandacht voor kinderen en jongeren, inwoners met een minimuminkomen, inwoners met een beperking en ouderen. Daarnaast investeerden we in vitale sportverenigingen door hen te ondersteunen bij hun rol in de samenleving en in hun ontwikkeling. Tot slot zorgden we voor voldoende en geschikte sportmogelijkheden voor ons groeiende aantal inwoners.

Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? We realiseerden, onderhielden en verhuurden gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren Verhuur sportaccommodaties Voor het beoefenen van veel sporten zijn sportaccommodaties noodzakelijk. Met het aanbod aan binnensportaccommodaties voldoen we aan onze wettelijke taken op het gebied van bewegingsonderwijs. We zetten in op het efficiënt inroosteren van onze binnensportaccommodaties zodat we de groei van de Lansingerlandse sportverenigingen kunnen borgen. De sportverenigingen maakten vooral gebruik van de sporthallen. De bezettingsgraad hiervan lag in 2025 op gemiddeld 74%. Het gebruik van gymzalen blijft minder aantrekkelijk voor verenigingen. De bezettingsgraad van de gymzalen lag gemiddeld op 30% ten opzichte van 28% in 2023. In 2025 renoveerden we het veld van korfbalvereniging de Weidevogels. Op het sportpark het Hoge Land legden we een nieuw hockeyveld aan waarmee HBR over 6 velden beschikt. Voor sporthal Wilderszijde stelden we een programma van eisen op en is de aanbesteding voor het ontwerp en de bouw opgestart. We gaven uitvoering aan het kader van de beweegvriendelijke buitenruimte Openbare ruimte De openbare ruimte leent zich uitstekend voor diverse vormen van sportbeoefening en is daarmee ‘het grootste sportpark’ in onze gemeente.

Daarnaast biedt het ook ruimte voor spelen en ontdekken door kinderen en nodigt de buitenruimte idealiter uit tot een actieve bewegingsstijl. In 2025 plaatsten we twee sportboxen waarmee sporten in de openbare ruimte toegankelijker werd. In Bergschenhoek is de sportbox 167 keer geopend, in Bleiswijk 335 keer en in Berkel en Rodenrijs 194 keer. Ook kozen we in samenwerking met initiatiefnemers en omwonenden een locatie voor de realisatie van de pumptrack. Op de indicator beweegvriendelijke omgeving scoren we 72 punten van de 100 punten. Hierbij worden punten toegekend aan voorzieningen, sportaccommodaties, speelplekken en groen blauwe recreatie. Dit betreft de laatst bekende (en meest actuele) meting van 2024. In 2023 scoorden we 73 punten.