[T25.06215] Bijlage 20 - Quickscan flora en fauna
Tekst van het document
Het resultaat 30 april 2025
Projectnummer: 25Q0405 Onderzoekslocatie: Munnikkenpark te Langsingerland De uitkomsten
Vervolg
De initiatiefnemer is voornemens om de locatie, Munnikkenpark te Langsingerland, te ontwikkelen. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet is een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Uit de quickscan blijkt dat er geen negatieve effecten te verwachten zijn op beschermde gebieden en houtopstanden. De aanwezigheid van beschermde soorten op de projectlocatie kan niet worden uitgesloten.
Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde soorten niet noodzakelijk. Maatregelen voor algemene broedvogels, grondgebonden zoogdieren en foerageergebied/vliegroute van vleermuizen zijn wel noodzakelijk. Er mogen geen werkzaamheden plaatsvinden binnen het projectgebied zonder goedkeuring van de ecoloog. De conclusie van deze quickscan is opgesteld aan de hand van de verkregen informatie van de werkzaamheden. Indien deze werkzaamheden wijzigen, leidt dit mogelijk tot een wijziging van de conclusie.
Adviseur ecologie
Daltonstraat 30D 3316 GD Dordrecht @equipe-adviseurs.nl www.equipe-adviseurs.nl
Controleur:
EQUIPE | "s
blad 3 van 39
Inhoudsopgave
pagina
1. 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding.................................................................................................................................................................. 5 Aanleiding............................................................................................................................................................... 5 Doel.......................................................................................................................................................................... 5 Deskundigheid en geldigheid ........................................................................................................................... 5 Leeswijzer.............................................................................................................................................................. 5
2. 2.1 2.2
Projectomschrijving.............................................................................................................................................. 6 Projectlocatie.........................................................................................................................................................6 Projectvoornemen en werkzaamheden .......................................................................................................... 6
3. Methode................................................................................................................................................................. 7 3.1 Bureaustudie.......................................................................................................................................................... 7 3.1.1 Gebiedsbescherming ........................................................................................................................................... 7 3.1.2 Soortenbescherming............................................................................................................................................ 7 3.1.3 Houtopstanden......................................................................................................................................................7 3.2 Beperkt veldonderzoek...................................................................................................................................... 7 4. 4.1 4.1.1 4.1.2 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.4 4.4.1
Bureaustudie..........................................................................................................................................................9 Gebiedsbescherming...........................................................................................................................................9 Natura 2000-gebieden....................................................................................................................................... 9 Bijzondere nationale natuurgebiedenen Natuurnetwerk Nederland (NNN)..............................................9 Soortbescherming..............................................................................................................................................
10 Wettelijk beschermde soorten.........................................................................................................................10 Rode lijstsoorten..................................................................................................................................................13 Houtopstanden ....................................................................................................................................................13 Provinciaal en lokaal beleid .............................................................................................................................. 13 Soortenmanagementplan (SMP) en Pre-SMP............................................................................................... 14
5. Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling.......................................................................................... 15 5.1 Veldwerk ...............................................................................................................................................................15 5.2 Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling........................................................................................15 5.2.1 Algemene broedvogels......................................................................................................................................15 5.2.2 Vogels met jaarrond beschermde nesten ......................................................................................................16 5.2.3 Grondgebonden zoogdieren............................................................................................................................. 18 5.2.4 Vleermuizen ......................................................................................................................................................... 19 5.2.5 Amfibieën ............................................................................................................................................................
20 5.2.6 Reptielen.............................................................................................................................................................. 22 5.2.7 Vissen................................................................................................................................................................... 22 5.2.8 Ongewervelden ................................................................................................................................................. 23 5.2.9 Planten en mossen ............................................................................................................................................ 24 5.2.10 Rode lijstsoorten................................................................................................................................................ 25 6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.5.1 6.5.2
Samenvatting en advies................................................................................................................................... 26 Gebiedsbescherming ....................................................................................................................................... 26 Soortbescherming ..............................................................................................................................................26 Houtopstanden................................................................................................................................................... 26 Provinciaal en lokaal beleid ............................................................................................................................. 26 Advies en vervolg .............................................................................................................................................. 27 Nader onderzoek............................................................................................................................................... 27 Maatregelen ....................................................................................................................................................... 27
7. 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Natuur kansen weiland gecombineerde functie ......................................................................................... 28 Ecologische inrichting met poelen ennatuurlijke oevers............................................................................. 28 Integratie van zonne-energie en biodiversiteit ........................................................................................... 29 Natuurvriendelijk beheer van graslanden..................................................................................................... 29 Aanleg van houtrillen......................................................................................................................................... 30 Extra ecologische maatregelen ...................................................................................................................... 30
E UIPE | “s
blad 4 van 39
7.5.1 Kasten vogels:.................................................................................................................................................... 30 7.5.2 Kasten vleermuizen............................................................................................................................................32 7.5.3 Insectenhotels ................................................................................................................................................... 33 7.6 Realisatie van faunapassages en ecologische verbindingen.................................................................... 33 8.
Verwijzingen...................................................................................................................................................... 35
Bijlage 1: Bijlage 2:
Stappenplan ecologisch onderzoek....................................................................................................36 Fotobijlage............................................................................................................................................... 38
E UIPE | “s
blad 5 van 39
1.
Inleiding
1.1
Aanleiding
Een initiatiefnemer is verplicht te onderzoeken of een ruimtelijke ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet (hierna Ow). Recurrent Energy B.V. is voornemens om de projectlocatie in te richten voor meerdere zonnepanelen. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Ow, is in opdracht van Recurrent Energy B.V., een quickscan flora en fauna uitgevoerd en onderzocht wat er nog meer mogelijk is voor een natuur inclusieve inrichting van het projectgebied.
1.2
Doel
De quickscan flora en fauna heeft in eerste instantie het doel om een overtreding op de Ow voorkomen. Door het vaststellen van de potentie van de projectlocatie voor beschermde- en Rode lijstsoorten en het inschatten van mogelijke effecten van het projectvoornemen op beschermde- en Rode lijstsoorten, gebieden en houtopstanden kan worden bepaald of het project (mogelijk) strijdig is met de Ow. Tevens kan aan de hand van de quickscan worden bepaald wat de mogelijke vervolgstappen zijn. Wanneer uit de quickscan blijkt dat beschermde soorten voor kunnen komen binnen de projectlocatie of wanneer blijkt dat de werkzaamheden een negatief effect kunnen hebben op beschermde soorten, gebieden en houtopstanden is nader onderzoek nodig. Meer uitleg over het stappenplan voor ecologisch onderzoek is terug te lezen in Bijlage 1 van dit rapport. N.B. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd, maar wordt gekeken naar de potentie van het projectgebied voor (zwaar) beschermde soorten. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde soorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd.
1.3
Deskundigheid en geldigheid
Equipe adviseurs is lid van Netwerk Groene Bureaus en heeft ruime ervaring in het uitvoeren van ecologisch onderzoek. Netwerk Groene bureaus is een brancheorganisatie waarbinnen ecologisch adviesbureaus samenwerken aan kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging. De resultaten van deze quickscan hebben een beperkte geldigheidsduur. Gebaseerd op de definitie uit de Omgevingswet Artikel 16.5 lid 1 en Omgevingsregeling Artikel 7.197j2b is de geldigheidsduur in principe drie jaar. Als op basis van de quickscan nader onderzoek wordt uitgevoerd, heeft dit aanvullende onderzoek een geldigheidsduur van in principe twee jaar. De quickscan flora en fauna is een momentopname. Indien er veranderingen optreden in de situatie binnen het projectgebied of in de planvorming, dan kan dit leiden tot andere inzichten en daarmee tot wijziging van conclusies en geldigheid van de rapportage. De Omgevingswet is per 1 januari 2024 ingegaan. Kanttekening bij deze Wet is dat veel onderdelen binnen deze wet nog inhoudelijk invulling krijgen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
1.4
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt dieper ingegaan op de projectlocatie en worden de werkzaamheden omschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 de onderzoeksmethode gepresenteerd. Hierna gaat hoofdstuk 4 in op de resultaten van de uitgevoerde bureaustudie en worden in hoofdstuk 5 de resultaten van het veldonderzoek en de effectenbeoordeling gegeven. In hoofdstuk 6 staat een samenvatting van de conclusies en wordt advies gegeven. In hoofdstuk 7 staat de natuur kansen en tenslotte komt er de geraadpleegde literatuur en websites. In bijlage 1 is een toelichting te vinden op het stappenplan voor ecologisch onderzoek.
E UIPE | “s
blad 6 van 39
2.
Projectomschrijving
2.1
Projectlocatie
In figuur 1 is de projectlocatie weergegeven. Het projectgebied betreft een weiland met een waterbassin, gelegen ten noorden van de Munnikenweg in Berkel en Rodenrijs, gemeente Lansingerland, provincie Zuid-Holland. Rondom het projectgebied bevinden zich diverse sloten. Ten noorden van het projectgebied ligt een woonwijk met meerdere sportvoorzieningen, zoals voetbalvelden en een park. Iets verder naar het noorden bevindt zich de snelweg A12. Ten zuiden van het projectgebied staan meerdere kassen. Verder in zuidelijke richting ligt de stadskern van Berkel en Rodenrijs. figuur 1: projectgebied in blauw omlijnd (QGIS, 2022).
2.2
Projectvoornemen en werkzaamheden
Het planvoornemen betreft de herinrichting van het weiland, met een totale oppervlakte van 12 hectare, waarvan een klein deel wordt ingenomen door een waterbassin. Van deze 12 hectare zal 6 hectare worden ingericht voor de plaatsing van zonnepanelen, waarbij een deel van de panelen op het water wordt gerealiseerd. De overige 6 hectare wordt ingericht ter versterking van de natuurwaarden in het gebied.
E UIPE | “s
blad 7 van 39
3.
Methode
3.1
Bureaustudie
Door middel van een bureaustudie is, in hoofdstuk 4, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.
3.1.1
Gebiedsbescherming
Tijdens de bureaustudie wordt bekeken of de locatie zich binnen de grenzen van beschermde natuurgebieden bevindt. Indien dit niet het geval is, wordt de afstand tussen de projectlocatie en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden, bijzonder nationaal natuurgebied of NNN gemeten en wordt bezien of de werkzaamheden een extern effect kunnen hebben op naastgelegen beschermd gebied.
3.1.2
Soortenbescherming
De werkzaamheden van het initiatief kunnen leiden tot verstoring van alle aanwezige flora en fauna. Om te bepalen of er beschermde flora en fauna aanwezig is, is een bureaustudie en een beperkt veldonderzoek uitgevoerd. Bij de bureaustudie worden de Rode lijstsoorten meegenomen. Rode lijstsoorten zijn met uitroeiing bedreigde of speciaal gevaar lopende dier- en plantensoorten die van nature in Nederland voorkomen. Voor de bureaustudie is gebruik gemaakt van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) (Stichting NDFF, 2009). De NDFF is de meest complete natuurdatabank van Nederland waarbij uitsluitend gevalideerde waarnemingen worden opgeslagen van beschermde en zeldzame planten en dieren. Voor de bureaustudie is een vierkant om het projectgebied gemaakt met een radius van circa 2,5 kilometer om het projectgebied en is de data van de afgelopen vijf jaar genomen. Indien noodzakelijk is de verspreidingsatlas van de NDFF ook gebruikt om een inschatting te maken of een soort op de locatie kan voorkomen (Nationale Databank Flora en Fauna, n.d.). Daarnaast wordt gekeken of van de Rode lijstsoorten uit het NDFF aandachtsoorten of doelsoorten zijn aangewezen vanuit de provincie. Tijdens het beperkt veldbezoek wordt hier specifiek aandacht aan gegeven.
3.1.3
Houtopstanden
Houtopstanden zijn beschermd door middel van de Ow (Bal). Voor het project wordt, door middel van luchtfoto's gekeken of er een boombeplanting aanwezig is, of deze beplanting voldoet aan de definitie van een houtopstand en, indien van toepassing, of het projectvoornemen invloed heeft op deze houtopstand. Vervolgens wordt onderzocht of er een meldings- en of herplantingsplicht geldt.
3.2
Beperkt veldonderzoek
Aanvullend op de bureaustudie wordt een veldbezoek uitgevoerd waarin de potentie van de projectlocatie voor beschermde soorten en Rode lijstsoorten wordt bepaald. Op basis van de door de opdrachtgever geleverde beschrijving van de werkzaamheden wordt een inschatting gemaakt van de effecten op potentieel voorkomende soorten. Waargenomen soorten en effecten worden genoteerd en gepresenteerd in voorliggend rapport in hoofdstuk 5. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde- of Rode lijstsoorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd. Een veldonderzoek wordt bij voorkeur in het voorjaar of de zomer uitgevoerd. Buiten deze periodes kan een veldonderzoek nog steeds worden uitgevoerd, maar sommige soorten zijn dan mogelijk minder goed waarneembaar. Een quickscan vindt echter altijd plaats, ongeacht de weersomstandigheden of het seizoen.
E UIPE | “s
blad 8 van 39
Het veldwerk wordt uitgevoerd door een ecoloog van Equipe Adviseurs. De ecologen van Equipe adviseurs zijn bevoegd conform de definitie van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor het uitvoeren van de werkzaamheden.
E UIPE | “s
blad 9 van 39
4.
Bureaustudie
Door middel van een bureaustudie is, in de onderstaande paragrafen, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.
4.1
Gebiedsbescherming
4.1.1
Natura 2000-gebieden
Het projectgebied ligt op 9.160 meter van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied De Wilck (figuur 2). Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op het Natura 2000-gebied Een eventuele toename van stikstofemissie en stikstofdepositie op Natura 2000-gebied, als gevolg van het projectvoornemen, is hierbij buiten beschouwing gelaten. Hiervoor zal, indien nodig, een AERIUSberekening uitgevoerd moeten worden. figuur 2: ligging projectgebied ten opzichte van Natura 2000-gebied (QGIS, 2022).
4.1.2
Bijzondere nationale natuurgebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN)
Het projectgebied ligt op 4.350 meter van het dichtstbijzijnde bijzondere nationale natuurgebied of NNN gebied Groene Keyzer (figuur 3). Gezien de afstand tot het bijzondere nationale natuurgebied/NNN en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op een bijzondere nationale natuurgebied of het NNN. De werkzaamheden leiden niet tot onderbreking of versnippering van het netwerk.
E UIPE | “s
blad 10 van 39
figuur 3: ligging proj'ectgebied ten opzichte van het Natuurnetwerk Nederland (QGIS, 2022).
4.2
Soortbescherming
In de onderstaande tabellen zijn de beschermde soorten opgenomen die volgens de NDFF de afgelopen vijf jaar binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied zijn waargenomen (datum uitvoer NDFF: 28 maart 2025). De soorten staan gesorteerd per soortgroep.
4.2.1
Wettelijk beschermde soorten
tabel 1: beschermde zoogdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de proj'ectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Bever
Castor fiber
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Habitatrichtlijn
Boommarter
Mates mates
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten, Ow
Damhert
Dama dama
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten, Ow
Eekhoorn
Scíurus vulgaris
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten, Ow
Otter
Lutra lutra
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Habitatrichtlijn
Steenmarter
Mates foína
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten, Ow
Gewone dwergvleermuis
Pipistreiius pipistreiius
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Laatvlieger
Eptesícus serotinus
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Meervleermuis
Myot/'s dasycneme
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
E UIPE | “s
blad 11 van 39
Rosse vleermuis
Nycta/us noctula
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Ruige dwergvleermuis
Pipistrellus nathusii
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
tabel 2: beschermde amfibieën en reptielen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Alpenwatersalamander
Ichthyosaura a/pestris
Amfibieën
Andere soorten, Ow
Rugstreeppad
Epídalea calamíta
Amfibieën
Habitatrichtlijn
Vroedmeesterpad
A/ytes obstetrícans
Amfibieën
Habitatrichtlijn
Muurhagedis
Podarcis muralís
Reptielen
Habitatrichtlijn
Ringslang
Natrix helvetica
Reptielen
Andere soorten, Ow
tabel 3: beschermde insecten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Gevlekte witsnuitlibel
Leucorrhinia pectoralis
Insecten - Libellen
Habitatrichtlijn
Grote vos
Nympha/ls polychloros
Insecten - Dagvlinders
Andere soorten, Ow
Teunisbloempijlstaart
Proserpínus proserpina
Insecten - Nachtvlinders
Habitatrichtlijn
tabel 4: beschermde vissen en weekdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Platte schijfhoren
An/sus vortìculus
Weekdieren, Land- en zoetwatermollusken
Andere soorten, Ow
tabel 5: beschermde planten en mossen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Dreps
Bromus seca/ínus
Vaatplanten
Andere soorten, Ow
Glad biggenkruid
Hypochaeris glabra
Vaatplanten
Andere soorten, Ow
Kartuizer anjer
Dianthus carthusíanorum
Vaatplanten
Andere soorten, Ow
Naakte lathyrus
Lathyrus aphaca
Vaatplanten
Andere soorten, Ow
Wilde ridderspoor
ConsoUda regalis
Vaatplanten
Andere soorten, Ow
In de onderstaande tabel staan de waargenomen vogels met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 t/m 5) die binnen circa 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 6: vogels met jaarrond beschermde nesten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009).___________________________________________________________ Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Boomvalk
Falco subbuteo
Categorie vaste nesten 4 4
Buizerd
Buteo buteo
Gierzwaluw
Apus apus
2
Grote gele kwikstaart
MotaciUa cínerea
3
Havik
Accipiter genti/is
4
Huismus
Passer domestìcus
2 3
Kerkuil
Tyto alba
Ooievaar
Cíconía cíconía
3
Ransuil
Asío otus
4
E UIPE | “s
blad 12 van 39
Roek Slechtvalk
Corvus frugilegus Falco peregrìnus
Sperwer Steenuil
2 3
Athene noctua
4 1
Wespendief
Pern/'s apivorus
4
Blauwe reiger Boerenzwaluw
Ardea cínerea Hirundo rustica
5 5
Bonte vliegenvanger
Ficedula hypoleuca
5
Boomkruiper Bosuil
Certhía brachydactyta Strix aluco
5 5
Accipiter n/sus
Draaihals Ekster
Jynx torquilla Pica pica
5 5
Gekraagde roodstaart
Phoenicurus phoenicurus
5
Grauwe vliegenvanger Groene specht
Muscicapa striata
5 5
Grote bonte specht Huiszwaluw
Dendrocopos major Deiíchon urbícum
5 5
IJsvogel
Aicedo atthis
5
Koolmees Oeverzwaluw
Parus major Riparia ríparía
5 5
Pícus viridis
Pimpelmees
Parus caeruieus
5
Spreeuw Tapuit
Sturnus vulgaris
5 5
Torenvalk Zeearend
Falco t/nnuncu/us Ha/iaeetus albicilla
5 5
Zwarte kraai
Corvus corone
5
Zwarte roodstaart
Phoenicurus ochruros
5
Oenanthe oenanthe
In onderstaande tabel staan de waargenomen soorten (op basis van NDFF) die zijn vrijgesteld. Het projectgebied ligt in provincie Zuid-Holland. De waargenomen soorten binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie, welke door de Provincie zijn vastgesteld als vrijgestelde soort (op basis van de NDFF), zijn weergegeven in tabel 7. tabel 7: vrijgestelde soorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie. Nederlandse naam Zoogdieren
Wetenschappelijke naam
Vrijstelling
Bosmuis
Apodemus sy/vat/cus
Vrijgesteld in alle provincies
Bunzing
Muste/a putor/us
Vrijgesteld in alle provincies behalve Overijssel, Gelderland, Noord-Holland, Flevoland, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant
Dwergmuis Dwergspitsmuis
Micromys mínutus
Vrijgesteld in alle provincies Vrijgesteld in alle provincies
Egel Haas
Erinaceus europeus
Hermelijn
Muste/a erm/nea
Huisspitsmuis
Crocídura russula
Konijn
Oryctoiagus cun/cu/us
Ree
Capreoius capreoius
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland, Groningen en Utrecht Vrijgesteld in alle provincies
Rosse woelmuis
Ciethrionomys giareoius
Vrijgesteld in alle provincies
Veldmuis Vos
Mícrotus arvaiis
Vrijgesteld in alle provincies Vrijgesteld in alle provincies
Wezel
Muste/a nivaiis
Sorex m/nutus Lepus europeus
Vu/pes vu/pes
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Overijssel Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland, Utrecht en Groningen Vrijgesteld in alle provincies behalve Overijssel, Gelderland, Noord-Holland, Flevoland, Groningen, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant Vrijgesteld in alle provincies
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Overijssel, Gelderland Noord-Holland, Flevoland, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant
E UIPE | “s
blad 13 van 39
Woelrat
Arvícola terrestris
Vrijgesteld in alle provincies
Amfibieën en reptielen Bruine kikker
Rana temporaria
Vrijgesteld in alle provincies
Gewone pad
Bufo bufo
Vrijgesteld in alle provincies
Kleine watersalamander
Lissotríton vulgaris
Vrijgesteld in alle provincies
Meerkikker
Pelophylax ridibundus
Vrijgesteld in alle provincies
Groene kikker/ Bastaardkikker
Pelophylax klepton esculentus
Vrijgesteld in alle provincies
4.2.2
Rode lijstsoorten
In de onderstaande tabel staan de waargenomen categorieën van Rode lijstsoorten die binnen circa 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 8: categorieën van Rode lijstsoorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Categorie 1 Soortgroep
Rode lijststatus en aantallen Gevoelig
Kwetsbaar
Bedreigd
Ernstig bedreigd
Verdwenen uit Nederland
Amfibieën
-
1
-
-
-
Zoogdieren
6
3
-
-
-
Geleedpotigen - Insecten Vlinders, Libellen en Juffers
2
3
1
Insecten - Wespen, Bijen en Mieren
-
4
2
-
-
Korstmossen
2
2
1
-
-
Blad- en Levermossen
-
-
-
-
-
Reptielen
-
2
-
-
-
Schimmels
16
45
20
4
2
Vaatplanten
14
23
8
2
-
Vissen en weekdieren
-
3
1
-
-
Vogels
30
17
8
7
2
Geleedpotigen Insecten- Insecten Sprikhanen en Krekels
4.3
Houtopstanden
Buiten de invloedsfeer van het projectgebied zijn bomen aanwezig. Deze bomen voldoen aan de definitie van een houtopstand. De aanwezige bomen blijven echter behouden waardoor de werkzaamheden niet in strijd zijn met hoofdstuk 4 van de Ow. In het Omgevingsplan worden contouren van de bebouwde kom vastgesteld. Hierbinnen gelden de algemene regels van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) ter bescherming van houtopstanden in het landelijk gebied niet (Artikel 2.28 sub g Ow). In de Omgevingsverordening kan de Provincie maatwerkregels stellen over de herbeplantingsplicht.
4.4
Provinciaal en lokaal beleid
Op basis van de Ow kan een Provincie of stad ook een eigen beleid en regelgeving voeren om aanvullende soorten en/of gebieden te beschermen. Hierbij valt te denken aan weidevogelleefgebied of een ecologische hoofdstructuur of hoofdgroenstructuur binnen een stad. Het beleid en regelgeving voor deze gebieden staat in theorie vermeld in het Omgevingsplan van de Gemeente.
E UIPE | “s
blad 14 van 39
In de beginfase van de Omgevingswet zijn de Omgevingsplannen nog niet ingevuld en is in andere regionale beleidstukken nader beleid en regelgeving terug te vinden. Hiervoor raadplegen wij het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). Voor de locatie van uw project is dit stelsel op moment van opstellen van de quickscan nog niet op orde. Op basis van de uitgevoerde bureaustudie blijkt dat er geen rekening gehouden moet worden met overige relevante (provinciale/gemeentelijk) bescherming.
4.4.1
Soortenmanagementplan (SMP) en Pre-SMP
Binnen steeds meer steden in Nederland wordt een gebiedsbreed onderzoek naar specifieke beschermde soorten en biodiversiteit in een gebied voor bepaalde activiteiten van ruimtelijke ontwikkeling gedaan. Met dit gebiedsbreed onderzoek kan een gebiedsgerichte Omgevingsvergunning (GGO) onder de Omgevingswet worden aangevraagd waardoor niet iedere bewoner of particulier binnen desbetreffende gemeente zelf een Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit hoeft aan te vragen maar gebruik mag maken van de GGO. Wanneer een gebouw of pand in stedelijke omgeving meegenomen is in een SMP is er geen nader onderzoek meer benodigd voor de soorten die zijn onderzocht in dat SMP. Binnen het SMP is vastgesteld voor welk type werkzaamheden er gebruik gemaakt mag worden van de GGO, in de meeste gevallen is dit voor verduurzaming en renovatie. Als u de werkzaamheden uitvoert onder de GGO op basis van een SMP zult u zich moeten houden aan de voorwaarden, uitvoering en methodiek van desbetreffend SMP. Ook als een SMP nog in ontwikkeling is kan het zijn dat uw project zonder uitgebreid nader onderzoek door kan gaan, wel kunnen maatregelen van toepassing zijn op de wijze en periode van uitvoering. Er is dan sprake van een Pre-SMP. Om te raadplegen of uw project valt onder een SMP of Pre-SMP wordt geadviseerd om contact op te nemen met de DCMR Milieudienst Rijnmond via: info@dcmr.nl.
E UIPE | “s
blad 15 van 39
5.
Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling
5.1
Veldwerk
Op 8 april 2025 is een oriënterend veldonderzoek uitgevoerd. Het doel van dit veldbezoek is het in kaart brengen van de potentie van de projectlocatie voor (beschermde en Rode lijst) soorten. In de onderstaande tabel zijn de gegevens van het uitgevoerde veldonderzoek en de weersgesteldheid samengevat. tabel 9: uitgevoerd veldbezoek en weersgesteldheid (KNMI, weerstation De Bilt, n.d.). Datum
Aanvang bezoek
Temperatuur ^C)
Wind (richting en snelheid (Bft))
Bewolking
08-04-2025
9:30
12
NO2
Geen bewolking
De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door ecoloog
5.2
Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling
Het projectgebied betreft een weiland met een waterbassin, gelegen ten noorden van de Munnikenweg in Berkel en Rodenrijs, gemeente Lansingerland, provincie Zuid-Holland. Rondom het projectgebied bevinden zich diverse sloten. Ten noorden van het projectgebied ligt een woonwijk met meerdere sportvoorzieningen, zoals voetbalvelden en een park. Verderop gelegen naar het noorden bevindt zich de snelweg A12. Ten zuiden van het projectgebied staan meerdere kassen. Verder in zuidelijke richting ligt de stadskern van Berkel en Rodenrijs. De soorten die zijn waargenomen tijdens het veldbezoek staan in onderstaande 8. tabel 8: waargenomen soorten tijden het veldonderzoek. Waargenomen soort Fauna: aalscholver, blauwe reiger, Canadese gans (met nest + eieren), fazant, groenling, houtduif, kauw, meerkoet, mol, Nijlgans (met 6 jonge), spreeuw, tiendoornige stekelbaars (juveniel), tjiftjaf, wilde eend, haas (kadaver), houtduif (kadaver) Flora: pinksterbloem, smeerwortel, speenkruid, watermunt In de volgende paragrafen zullen de bevindingen en effectenbeoordeling van het veldonderzoek worden toegelicht per soortgroep.
5.2.1
Algemene broedvogels
Voor alle in het wild levende (ook de algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt vanuit de Omgevingswet een verbod op handelingen die opzettelijke vaste rust- en verblijfplaatsen, nesten of eieren beschadigen, vernielen of verstoren. Het opzettelijke doden, vangen of verstoren van vogels, is eveneens niet toegestaan. Broedende vogels zijn altijd beschermd, ongeacht de periode van het jaar. Echter, in de praktijk betekent dit vaak dat storende werkzaamheden alleen buiten het broedseizoen (grofweg 15 maart tot 15 juli) uitgevoerd mogen worden (Vogelbescherming, n.d.). Daarnaast kunnen ook buiten deze periode broedende vogels aanwezig zijn waar te allen tijde rekening mee gehouden moet worden. Gedurende het veldonderzoek zijn eventueel aanwezige bomen en/of bosschages gecontroleerd op de aanwezigheid van nesten en broedvogels. Tijdens het veldbezoek zijn nesten aangetroffen van algemene broedvogels. Binnen het projectgebied zijn geen bomen of struikgewassen aanwezig waarin nesten zijn aangetroffen. Het gebied bestaat voornamelijk uit kort gras, wat weinig beschutting biedt voor broedvogels die normaal gebruikmaken van weilanden. Achter het waterbassin is echter een strook hoog gras aanwezig. Tijdens het projectbezoek werd daar een nest van de Canadese gans waargenomen, waarin ook drie eieren lagen.
Ook was er een nest van een meerkoet waargenomen in een luik, gelegen aan de Munikenweg. Daarnaast waren er meerdere juveniele Nijlganzen aanwezig die nog niet konden vliegen.
E UIPE | “s
blad 16 van 39
Dit wijst erop dat het gebied wel degelijk geschikt is als broedlocatie voor algemene broedvogels; voornamelijk weide- en watervogels. Conclusie algemene broedvogels Samenvattend, binnen het projectgebied zijn broedvogels te verwachten. Maatregelen zijn noodzakelijk om verstoring van broedvogels te voorkomen (zie H6). figuur 4: geschiktheid algemene broedvogels. A. Nest Canadese gans (Noordzijde projectgebied, achter de waterbassin)
B. Nest meerkoet (Zuidzijde projectgebied, aan de Munnikenweg, geel omcirkeld)
C. Jonge nijlganzen (geel omcirkeld)
5.2.2
Vogels met jaarrond beschermde nesten
Nestlocaties van de boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zwarte wouw genieten een jaarrond beschermde status (categorie 1 t/m 4). Voor de verstoring van deze vaste rust- en verblijfplaatsen en belangrijk leef- of foerageergebied is ook buiten het broedseizoen een vergunning noodzakelijk. Andere beschermde vogels met 'jaarrond beschermde nesten' (categorie 5) zijn alleen binnen het broedseizoen beschermd of als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 2021). Gedurende het veldonderzoek is gecontroleerd of er nesten of sporen van vogels met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor vogels met jaarrond beschermde nesten.
5.2.2.1
Categorie 1 t/m 4
Gebouw bewonende soorten De huismus en de gierzwaluw zijn typische soorten die dicht bij de mens leven (BIJ12, 2017; BIJ12, 2022). Ze maken gebruik van gebouwen om in te nestelen.
E UIPE | “s
blad 17 van 39
De huismus en gierzwaluw maken nesten onder dakpannen, maar ook in gaten en kieren in gebouwen. Ook gebruiken ze nestkasten om in te broeden. De huismus komt vaak voor in een wat rommelige omgeving met veel opgaande vegetatie waar ze voldoende voedsel en beschutting kunnen vinden. Voor de gierzwaluw is aanwezigheid voornamelijk afhankelijk van aanwezigheid van voldoende geschikte broedplaatsen (holten) in gebouwen, waar ze vrij in kunnen vliegen. Tijdens het veldonderzoek zijn er geen huismussen of gierzwaluwen waargenomen. Binnen het projectgebied zijn bovendien geen geschikte vestigingsmogelijkheden voor deze soorten aanwezig, vanwege het ontbreken van geschikte bebouwing. De enige potentiële verblijfplaatsen bevinden zich bij de woningen aan de west- en zuidzijde van het projectgebied, waar dakpannen aanwezig zijn. Deze woningen bevinden zich echter niet binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden en blijven behouden. Uilen en roofvogels Uilen en roofvogels maken gebruik van (grote) bomen waarin zij hun nest bouwen (al dan niet op bestaande nesten van andere vogels zoals de ekster en zwarte kraai) (Bijlsma, 2015). Tevens maken ze ook gebruik van nestkasten om in te broeden. Deze nestkasten kunnen aan panden, bomen of losstaand worden aangetroffen.
Om te onderzoeken of het plangebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels wordt gezocht naar (oude) nesten of boomholtes welke in potentie geschikt zijn voor de vogels. Tevens wordt gezocht naar uitwerpselen en braakballen van de soorten die veelal te vinden zijn onder bomen die gebruikt worden als slaapplaats, foerageergebied of nestplaats. Ook het aantreffen van prooien of prooiresten, zoals kleine zoogdieren of vogels, geeft een indicatie of het projectgebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels. Binnen het projectgebied is er een kadaver van een haas en een houtduif waargenomen. Deze kadavers kunnen wijzen op een jachtgebied van roofvogels. Echter bevindt het projectgebied zich in stedelijk gebied, met geregeld menselijke verstoring. Binnen de invloedsfeer zijn geen (grote) bomen en geschikte nestkasten waargenomen. Verblijf van uilen en roofvogels kan derhalve worden uitgesloten. Grote gele kwikstaart, ooievaar en roek De grote gele kwikstaart is een vogelsoort die zijn leefgebied voornamelijk heeft aan de oevers van beken en rivieren (Vogelbescherming, n.d.). Bij voorkeur worden de oevers omzoomd door loofbos of loofbomen. In bebouwd gebied is de grote gele kwikstaart alleen terug te vinden als er een beek door het gebied loopt.
Ze maken nesten nabij stromend water in nissen van bruggen of gebouwen of boomwortels in de oevers. De grote gele kwikstaart wordt vaak waargenomen in de wintermaanden omdat het aantal overwinteraars in Nederland dan groot is. De ooievaar is een vogelsoort die in de nabijheid van bij de mens leeft, rond extensief beheerde weilanden (Vogelbescherming, n.d.). Ze maken broedsels op (menselijke) bouwsels zoals telefoonpalen, schoorstenen of door de mens gemaakte palen met platform. De roek is een soort die in een kolonie leeft, vaak in de buurt van vrijstaande hoge (groepen) bomen langs o.a. snelwegen, treinsporen en kanalen (BIJ12, 2017). Ze foerageren op ongewervelden in graslanden. Het projectgebied biedt geen geschikte elementen voor een geschikte broedlocatie, zoals hierboven beschreven, voor de grote gele kwikstaart en de ooievaar. Dit geldt eveneens voor de roek. Hoewel er bepaalde landschapselementen aanwezig zijn, zoals bomen langs snelwegen of drukke wegen, voldoen deze niet aan de vereiste hoogte en zijn er geen nesten aangetroffen. De aanwezigheid van nesten van deze soorten binnen het projectgebied kan daarom worden uitgesloten.
5.2.2.2
Categorie 5
Tijdens het veldbezoek zijn vogels waargenomen die behoren tot categorie 5, zoals de blauwe reiger. Binnen het projectgebied wordt echter geen geschikt broedhabitat voor deze soorten verwacht, vanwege het ontbreken van geschikte habitats zoals vijvers of plassen. Ook voor de overige categorie 5-soorten worden geen geschikte omstandigheden verwacht door de aanwezigheid van beheerd weiland, het ontbreken van hogere bomen en/of struiken, en het ontbreken van woningen of geschikte oevers binnen het projectgebied. Buiten het projectgebied zijn er wel meerdere bomen waargenomen waar een ekster gebruik van kan maken. Tijdens het veldbezoek werden er echter geen nesten aangetroffen in deze bomen. Deze bomen blijven wel behouden tijdens de werkzaamheden.
E UIPE | “s
blad 18 van 39
5.2.2.3
Conclusie vogels met jaarrond beschermde nesten
Samenvattend, aanwezigheid van vogels met jaarrond beschermde nesten zijn uitgesloten. Met de voorgenomen werkzaamheden worden derhalve geen vogels met jaarrond beschermde nesten verstoord en/of worden nesten beschadigd en/of verwijderd. Nader onderzoek is dan ook niet noodzakelijk. figuur 5: kadavers (potentieel door roofvogels gedood en opgegeten). A. Kadaver haas
5.2.3
B. Kadaver Houtduif
Grondgebonden zoogdieren
Grondgebonden zoogdieren gebruiken veelal begroeide en natuurlijke verbindingszones zoals struwelen en groenstroken als foerageergebied, verblijfplaats of leefgebied. Verblijfplaatsen worden vaak gemaakt in openingen en/of holen in de bodem, bomen of gebouwen. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van openingen, holen en sporen van beschermde zoogdieren. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor (grondgebonden) zoogdieren. Tijdens het onderzoek is ook ingeschat of er mogelijk verstoring plaatsvindt aan in het water levende zoogdieren, zoals zeezoogdieren. Marterachtigen Marterachtigen, hebben beschutting nodig om zich van verblijfplaats naar foerageergebied te begeven (Bouwens, 2017; BIJ12, 2017; Zoogdiervereniging, n.d). Hierbij maken ze gebruik van kleinschalige landschapselementen en vermijden ze open plaatsen en wegen. Vaak worden hiervoor lijnvormige landschapselementen gebruikt zoals houtwallen, takkenrillen, bos- en struweelranden en rommelhoekjes. Daarnaast is het van belang dat er foerageerplekken aanwezig zijn met voldoende dekking en voedselaanbod. Veelal maken marterachtigen gebruik van diverse verblijf- en/of rust- en schuilplaatsen binnen één territorium.
Soms wordt gebruikt gemaakt van al bestaande holen van andere dieren, maar ook in takkenrillen, hout- en/of steenstapels of (verlaten) schuurtjes. De boommarter maakt ook gebruik van holen in bomen als nestplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Specifiek de das graaft zijn verblijfplaats (burcht) op plekken waar de bodem goed vergraafbaar is, vaak een helling aanwezig is, voldoende beschutting aanwezig is en gras- of akkerland in de buurt ligt (bijvoorbeeld in houtwallen of in bosranden) (BIJ12, 2017). Tijdens een projectbezoek is een kadaver van een houtduif aangetroffen. De aard van de aantasting kan duiden op predatie door een bunzing, wat doet vermoeden dat het gebied mogelijk incidenteel wordt gebruikt als jachtgebied.
E UIPE | “s
blad 19 van 39
Het projectgebied biedt echter geen geschikt leefgebied of verblijfplaats voor de soort. Essentiële elementen zoals dichte begroeiing, houtwallen, hoog gras en ondergrondse holen ontbreken. Aangezien bunzingen doorgaans gebruik maken van holtes van bijvoorbeeld konijnen (welke niet zijn waargenomen) is structureel gebruik uitgesloten. De bunzing is in Zuid-Holland vrijgesteld van bescherming onder de Omgevingswet. Juridisch gezien zijn mitigerende maatregelen niet vereist. Indien gewenst kunnen wel vrijwillige maatregelen worden genomen om het gebied als foerageergebied geschikt te houden. Ook de steenmarter en de boommarter zijn volgens de NDFF waargenomen binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied. Op basis van hun habitatvereisten kunnen deze soorten echter worden uitgesloten als daadwerkelijk aanwezig binnen het projectgebied. Voor de steenmarter ontbreken belangrijke landschapselementen zoals oude schuren, heggen, houtwallen en bosjes, die nodig zijn voor schuil- en nestgelegenheid. De boommarter is gebonden aan oude, aaneengesloten bossen met voldoende boomholtes, welke in het projectgebied niet aanwezig zijn. Overige grondgebonden zoogdieren Volgens de NDFF is binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied een waarneming van de bever (Castor fiber) geregistreerd.
Vanwege het ontbreken van geschikte waterlichamen en de afwezigheid van rivieren of meren met (broek)bossen met soorten als wilg en populier, kan de aanwezigheid van de bever in het projectgebied worden uitgesloten. Ook andere beschermde grondgebonden zoogdieren worden uitgesloten op basis van de aanwezige habitat. Door de verharding, menselijke verstoring en omliggende infrastructuur is het gebied ongeschikt voor soorten als de otter, die gebonden is aan rustige, natuurlijke oevers; het damhert, dat grootschalige bosrijke gebieden verkiest; en de eekhoorn, die afhankelijk is van oude bomen en bosstructuur. Tijdens het projectbezoek is een kadaver van een haas aangetroffen. De aanwezigheid van het kadaver kan erop wijzen dat hazen incidenteel gebruikmaken van het gebied om te foerageren. Gezien de locatie en het ontbreken van geschikt habitat, zoals kleinschalige open landschappen (bijvoorbeeld akkers en weilanden), wordt structurele aanwezigheid van hazen in het gebied echter niet waarschijnlijk geacht. Hazen komen daarnaast voor in open bos, heide en kwelders, maar binnen het weiland zijn geen sporen (zoals keutels, wissels of legerplaatsen) aangetroffen die duiden op frequente aanwezigheid. Op basis van de aard van de vraatsporen aan het kadaver wordt aangenomen dat de haas slachtoffer is geworden van een predator, waarschijnlijk een roofvogel.
Conclusie grondgebonden zoogdieren Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde (grondgebonden) zoogdieren, opening of holen van beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen. Echter biedt de locatie wel potentie voor deze soortgroep. Aanwezigheid van beschermde (grondgebonden)zoogdieren is dan ook niet uit te sluiten. Mogelijk kunnen algemeen voorkomende soorten op de locatie aanwezig zijn en daarom geldt altijd de zorgplicht. Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar soort wezel niet noodzakelijk. Echter maatregelen zijn wel noodzakelijk (zie H6).
5.2.4
Vleermuizen
5.2.4.1
Verblijfplaatsen
Vleermuizen gebruiken spleten, kieren en holtes van bomen of donkere ruimtes in gebouwen als verblijfplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Dit is afhankelijk van de soort. Daarnaast gebruiken vleermuizen een netwerk van foerageergebieden en vliegroutes. Tijdens het veldbezoek is de potentie van de locatie voor vleermuisverblijfplaatsen onderzocht en is gelet op sporen. Tevens is onderzocht welke functie de locatie kan hebben voor vleermuizen. Daarbij is gebruik gemaakt van de checklist van het huidige Vleermuisprotocol (Netwerk Groene Bureaus en Zoogdiervereniging, 2021). Objecten en elementen die geschikt worden geacht als verblijfplaats voor vleermuizen zijn beschermd door middel van de Ow. Tijdens het veldbezoek zijn de bomen binnen de invloedssfeer van het projectgebied onderzocht. Hierbij zijn geen holen of openingen aangetroffen die geschikt zijn voor boom bewonende vleermuissoorten.
E UIPE | “s
blad 20 van 39
Daarnaast zijn er op het weiland geen gebouwen aanwezig met gaten of openingen die geschikt zouden kunnen zijn voor gebouw bewonende vleermuissoorten. Conclusie verblijfplaatsen vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt niet geschikt bevonden als zomer-, kraam-, paar- en/of winterverblijfplaats met betrekking tot de groep van vleermuizen. Een massawinterverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis is op voorhand ook uit te sluiten aangezien er geen pand aanwezig is binnen het projectgebied. Nader onderzoek naar deze verblijfsfunctie(s) is derhalve niet noodzakelijk.
5.2.4.2
Foerageergebied en vliegroute
Naast verblijfplaatsen maken vleermuizen ook gebruik van migratieroutes, vliegroutes en foerageergebieden (Zoogdiervereniging, n.d.). Foerageergebied en vliegroutes zijn alleen beschermd als deze essentieel zijn voor aanwezige vleermuizen. Belangrijke structuren voor aanwezigheid van een foerageergebied zijn bijvoorbeeld waterlichamen en/of insect aantrekkende flora. Lijnvormige elementen zoals een watergang, een dijklichaam of een bomenrij zijn belangrijks voor vleermuizen ter oriëntatie gedurende verplaatsing (vliegroute) en migratie. Binnen het projectgebied zijn geen lijnvormige elementen aanwezig die geschikt zijn voor gebruik door vleermuizen. Aangezien de werkzaamheden voornamelijk op het weiland plaatsvinden, worden er binnen het projectgebied geen negatieve effecten op vleermuizen verwacht. Echter, langs de volledige noord- en zuidzijde van het projectgebied bevindt zich een bomenrij die mogelijk fungeert als foerageergebied of vliegroute voor vleermuizen. Deze bomenrij blijft tijdens de werkzaamheden intact, maar omdat deze zich binnen de invloedsfeer van het projectgebied bevindt, zullen passende mitigerende maatregelen worden getroffen. Conclusie foerageergebied en vliegroute vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt geschikt bevonden als foerageergebied en vliegroute met betrekking tot de groep van vleermuizen.
Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar een foerageergebied en/of vliegroute niet noodzakelijk. Maatregelen zijn echter wel van toepassing (zie H6). figuur 6: geschiktheid foerageergebied en vliegroute vleermuizen. (Bomenrijen noord- en zuidzijde projectgebied (in geel omlijnd).
5.2.5
Amfibieën
Amfibieën zijn (in meer of mindere mate) afhankelijk van de aanwezigheid van water (Ravon, n.d.). Binnen het biotoop (leefgebied) van deze soortgroep is dus altijd, op overbrugbare afstand, water noodzakelijk.
E UIPE | “s
blad 21 van 39
Voor diverse kikker- en paddensoorten kan dit water kan ook van tijdelijke aard zijn, bijvoorbeeld door het ontstaan van een plas in karrensporen of natte plekken in een weiland. Het waterhabitat wordt doorgaans gebruikt in de zomerperiode als voortplantingsplaats. In de winter trekken de meeste amfibieën zich terug op het land, waar zij zich op een droge en beschutte plek ingraven of verstoppen. Echter overwinteren een aantal soorten ook op de bodem van wateren, zodat zij als eerste kunnen beginnen aan de voortplanting in het voorjaar (Ravon, n.d.). Overwintering op het land heeft als nadeel dat soorten allereerst naar het water moeten trekken in het voorjaar; de zogenaamde 'paddentrek'. De eigenschappen van zowel land- als waterhabitat variëren sterk per soort. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde amfibieën. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde amfibieën. Binnen het projectgebied zijn meerdere sloten aanwezig met open landschap en begroeid water, wat wijst op een geschikt habitat voor algemene soorten zoals de gewone pad en de groene kikker. Volgens de NDFF-database worden binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied ook meerdere beschermde soorten verwacht, waaronder de alpenwatersalamander, rugstreeppad en vroedmeesterpad.
De soorten zoals alpenwatersalamander en vroedmeesterpad worden echter niet in het projectgebied zelf verwacht, vanwege het ontbreken van specifieke habitatkenmerken. Zo ontbreekt een bosbiotoop voor de alpenwatersalamander en ontbreekt het aan ruderale plaatsen (groeven, oude bebouwing en kerkhoven) en hellingbossen en graften dat geschikt is voor vroedmeesterpad. Bovendien hebben de aanwezige sloten steile oevers of bevatten een steile beschoeiing langs de oevers wat het voor amfibieën bemoeilijkt om zich hier te vestigen. Het projectgebied is ook gecontroleerd op de aanwezigheid van de rugstreeppad. Volgens gegevens uit de NDFF-database is er een waarneming waargenomen bij een woning op ongeveer 50 meter afstand van het projectgebied. Deze waarneming betreft een auditieve observatie, waarbij een roep van de rugstreeppad is gehoord. Het geluid van deze soort kan echter over een afstand van maximaal één kilometer worden waargenomen, waardoor de exacte locatie van de pad moeilijk te bepalen is. Dit impliceert dat de waarneming mogelijk niet direct betrekking heeft op het projectgebied zelf. Daarnaast wordt het projectgebied gekenmerkt door omringende drukke wegen, zoals de N470 en brede sloten met steile oevers. Deze fysieke barrières kunnen de migratie en vestiging van de rugstreeppad belemmeren.
Bovendien ontbreekt het in het gebied aan geschikte voortplantinghabitats, zoals ondiepe, tijdelijke poelen die snel opwarmen en vrij zijn van vis en andere amfibieën. Ook is er een gebrek aan goed vergraafbare bodems, die essentieel zijn voor de rugstreeppad om zich in te graven en te overwinteren (RAVON, z.d.). Als er gekeken wordt naar de gehele verspreiding van de rugstreeppad worden deze vooral waargenomen in de omliggende natuurgebieden waarin deze habitateisen meer voorkomen. Deze factoren maken het onwaarschijnlijk dat de rugstreeppad zich in het projectgebied heeft gevestigd of daar voorkomt. Conclusie amfibieën Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde amfibieën waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde amfibieën kan derhalve worden uitgesloten. Mogelijk kunnen wel algemeen voorkomende amfibieën op de locatie aanwezig zijn en daarom geldt altijd de algemene zorgplicht. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde amfibieën is dan ook niet noodzakelijk.
E UIPE | “s
blad 22 van 39
figuur 7: geschiktheid amfibieën. A. Steil oever en schoten langs de oever (zuidzijde projectgebied)
5.2.6
B. Steile oevers (te midden van het projectgebied)
Reptielen
In Nederland komen zeven soorten reptielen voor welke allemaal beschermd zijn onder de Ow (Ravon, n.d.). Reptielen zijn vaak schuw van aard waardoor zij (zeer) verstoringsgevoelig zijn en menselijke verstoring vermijden. Vaak worden reptielen dan ook aangetroffen in natuurgebieden of tuinen/parken op de rand van deze natuurgebieden, heide, duinen- of bosgebied en ruderale terreinen. Van belang zijn open plekken binnen het habitat waar zij zich kunnen opwarmen in de zon en meer beschutte plekken waar ze zich terug kunnen trekken en verblijven. Dergelijke verblijfplaatsen kunnen zijn onder liggend hout, vegetatie, stenenhopen, maar ook in oude (konijnen)holen of holtes bij boomwortels. Aanwezigheid van waterlichamen is voor een aantal beschermde reptielen niet noodzakelijk. De ringslang, levendbarende hagedis zijn wel echte vochtminnende soorten en de hazelworm heeft een voorkeur voor enigszins vochtige gebieden. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde reptielen. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde reptielen. Volgens de NDFF-database worden binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied geen reptielen verwacht. Vanwege de stedelijke ligging, de mate van menselijke verstoring en het ontbreken van broeihopen kan de aanwezigheid van reptielen worden uitgesloten.
Conclusie reptielen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde reptielen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde reptielen kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde reptielen is dan ook niet noodzakelijk.
5.2.7
Vissen
De in Nederland beschermde vissen komen voor in diverse typen waterlichamen (Ravon, n.d.). Zo komen soorten als de steur en houting voornamelijk voor in grotere wateren zoals rivieren, meren een zee. De beekdonderpad, beekprik, elrits, kwabaal komen juist voor in beken en riviertjes en de grote modderkruiper in wat kleinere relatief ondiepere wateren met een goed ontwikkelde modderlaag. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen die geschikt zijn voor beschermde vissoorten. Indien mogelijk en noodzakelijk is een schepnet gebruikt om de diepte en bodemlaag van het waterlichaam te bepalen. Aan de hand daarvan is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde vissen. Tijdens het veldonderzoek zijn er geen beschermde vissoorten waargenomen en is er ook geen geschikte habitat voor deze soorten aangetroffen. Wel worden algemene vissoorten in het gebied verwacht. Zo is tijdens het projectbezoek een tiendoornige stekelbaars waargenomen. Het gebied wordt doorkruist door diverse sloten. Deze sloten zullen tijdens de werkzaamheden niet worden aangetast.
E UIPE | “s
blad 23 van 39
Conclusie vissen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde vissen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde vissen kan worden uitgesloten. Wel zullen algemeen voorkomende vissoorten in het water leven en moet rekening worden gehouden met de zorgplicht. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde vissen is dan ook niet noodzakelijk. figuur 8: Geschiktheid vissen. A. Schepnet waarneming tiendoornige-stekelbaars (juveniel, geel omcirkeld)
5.2.8
B. Meerdere sloten verdeelt over het projectgebied
Ongewervelden
De groep ongewervelden valt onder te verdelen in een aantal subcategorieën. Onderstaand worden deze toegelicht. Insecten (vlinders, libellen en kevers) Veel vlindersoorten zijn afhankelijk van de aanwezigheid van een specifieke waardplant (Vlinderstichting, n.d.). Deze plant is nodig als voedselbron voor de rupsen van de vlinder. Aanwezigheid van een specifieke waardplant is daarom vaak een voorwaarde voor aanwezigheid van een specifieke vlindersoort. Waardplanten zijn vaak inheems en kenmerkend voor een typische vlindersoort (bijvoorbeeld de eik voor de bruine eikenpage). Tijdens het veldbezoek zijn er geen vlinders waargenomen. Volgens de NDFF is de grote vos binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied waargenomen. Deze vlindersoort komt voornamelijk voor in bosrijke omgevingen. Voor overwintering heeft de grote vos behoefte aan holle bomen en stapels hout, habitatkenmerken die binnen en rondom het projectgebied ontbreken. Daarnaast ontbreken ook de benodigde waardplanten, zoals populier, sleedoorn, wilg en iep. Hierdoor kan de aanwezigheid van deze soort in het projectgebied worden uitgesloten. Libellen zijn juist zeer afhankelijk van de aanwezigheid van natte landschapselementen, zoals beken en rivieren, plassen en poeltjes, (park)vijvers, al dan niet met oever- en watervegetatie (Vlinderstichting, n.d.).
Een nat landschap is nodig voor de afzet van de eieren in of nabij het water. Aanwezigheid van landhabitat, zoals bosranden, graslanden en houtwallen zijn eveneens belangrijk als foerageergebied en schuilgelegenheid. Tijdens het veldbezoek zijn er geen libellen waargenomen. Habitatskenmerken zoals beken en rivieren ontbreken in het projectgebied. Hoewel er wel water aanwezig is, zijn er geen geschikte locaties aangetroffen voor de ei-afzet van libellen, zoals ondiepe, begroeide oevers. De aanwezigheid van libellen kan dan ook worden uitgesloten. Daarnaast zullen de watergangen tijdens de werkzaamheden niet worden aangetast. Kevers komen in tal van landschappen voor, waarbij de brede geelrandwaterroofkever en gestreepte waterroofkever gebonden zijn aan een waterhabitat (Stichting EIS Nederland, n.d.). De heldenbok, juchtleerkever, vermiljoenkever en het vliegend hert leven juist op het land en zijn afhankelijk van (dood) hout van bomen.
E UIPE | “s
blad 24 van 39
Tijdens het veldbezoek zijn er geen kevers aangetroffen. Ook zijn er geen beschermde kevers waargenomen binnen 2,5 kilometer volgens NDFF. Kevers komen onder andere voor in vochtige bossen waar dood en vochtig hout te vinden is. Andere kevers zoals de waterroofkever vestigt zich in gebieden met grote en matig ondiepe wateren. Het projectgebied voldoet niet aan deze habitatseisen. Hierdoor valt de aanwezigheid van beschermde keversoorten uit te sluiten. Weekdieren Onder de beschermde ongewervelden vallen ook de Bataafse mossel en de platte schijfhoren (Verspreidingsatlas, n.d.; Natura2000, 2008). Deze soorten leven in het water. Zo leeft de Bataafse mossel in (schone) snelstromende rivieren en beken en de platte schijfhoren juist in wateren (plassen en sloten) met een rijke begroeiing van bijvoorbeeld draadalg of krabbenscheer. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen en waterplanten die geschikt zijn voor beschermde ongewervelden. Aan de hand van de bevindingen is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde ongewervelden. Tijdens het veldbezoek zijn er weekdieren waargenomen, waaronder een lege schelp van de gewone schijfhoren (zonder levende slak). De werkzaamheden zullen plaatsvinden op het weiland en niet in de sloten in en rondom het projectgebied.