[T24.06461] Begroting 2025 - 2028
Tekst van het document
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
13.585
15.131
16.113
16.352
16.262
16.683
Baten
367
576
535
530
326
326
-13.219
-14.555
-15.578
-15.821
-15.936
-16.357
Onttrekkingen
32
114
0
0
0
0
Toevoegingen
114
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-82
114
0
0
0
0
Resultaat
-13.301
-14.441
-15.578
-15.821
-15.936
-16.357
Totaal saldo van baten en lasten
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024'
42
Gemeente Lansingerland
Lasten (totaal nadeel € 982.000) Hulp bij het huishouden (€ 450.000 hogere lasten) De hogere lasten voor hulp bij het huishouden zijn een gevolg van contractueel vastgelegde indexaties en een groei in het aantal cliënten. De cliënten zijn voornamelijk 65+-ers. We verwachten dat deze groeitrend doorzet. Ouderen blijven namelijk langer zelfstandig wonen, maar doen een groter beroep op ambulante voorzieningen zoals hulp bij het huishouden. Tegelijkertijd stijgt het aantal ouderen in de gemeente Lansingerland. Wmo-begeleiding (€ 195.000 hogere lasten) Naast de te verwachten contractuele prijsstijgingen, verwachten wij een groei in het aantal cliënten voor de maatwerkvoorziening begeleiding mantelzorg. Een onafhankelijk onderzoek onder mantelzorgers en professionals bevestigt de behoefte aan en noodzaak van begeleiding mantelzorg. Nieuwe contracten met aanbieders zullen na een inkoopprocedure in 2024 per 1 januari 2025 ingaan. Wij verwachten dat deze nieuwe contracten leiden tot een groei in het aantal indicaties. Wmo vrij toegankelijk (€ 118.000 hogere lasten) Vanuit de Wmo zetten we vrij toegankelijke voorzieningen in. Dit is een voorziening waar een inwoner gebruik van kan maken zonder dat hij of zij daarvoor een indicatie voor nodig heeft. De bedragen die we nodig hebben voor de financiering van de voorzieningen indexeren we met 5% ten opzichte van 2024.
Hierdoor ontstaat een hogere last. Hulpmiddelen Wmo (€ 79.000 hogere lasten) Als Wmo maatwerkvoorzieningen verstrekken wij hulpmiddelen zoals een scootmobiel of elektrische rolstoel die inwoners krijgen als zij een lichamelijke beperking ervaren waardoor zij niet mee aan het normale maatschappelijke verkeer kunnen deelnemen. We zien bij het aantal hulpmiddelen een groei door dubbele vergrijzing van onze inwoners; een stijging in het aantal ouderen en zij leven ook langer. Overige verschillen (€ 140.000 hogere lasten) Doordat het totaalbedrag onder de € 200.000 blijft, is verdere toelichting niet vereist. Baten (totaal nadeel € 41.000) Overige verschillen (€ 41.000 lagere baten) Doordat het totaalbedrag onder de € 200.000 blijft, is verdere toelichting niet vereist. Reservemutaties (totaal nadeel € 114.000) Overige verschillen (€ 114.000 lagere onttrekking) Doordat het totaalbedrag onder de € 200.000 blijft, is verdere toelichting niet vereist.
Kengetallen Sociaal Domein Beleidsveld
Kengetal
Realisatie 2023
Begr 2024
Begr 2025
7%
8%
8%
Onbekend
16.300
15.800
1.989
1.852
1.982
Percentage uitgaven vrij toegankelijke voorzieningen
Onbekend
25%
25%
Percentage uitgaven lokale en regionale maatwerkvoorzieningen
Onbekend
75%
75%
Samenleving Percentage inwoners dat maatwerkondersteuning ontvangt in het kader van de Participatiewet, Jeugdwet of Wmo Jeugd Aantal jeugdigen woonachtig in Lansingerland Aantal jeugdigen waarvoor een of meerdere indicaties zijn afgegeven voor een maatwerkvoorziening
Gemiddelde zorguitgave per jeugdige met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening
€ 9.691 € 11.277
Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte Jeugdzorg
Onbekend
70%
70%
Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte Jeugdzorg
Onbekend
30%
30%
Participatie
43
€ 9.824
Gemeente Lansingerland
Aantal lopende bijstandsuitkeringen op 31 december
617
669
Aantal bijstandsgerechtigden op 31 december
766
838
739
1,17%
1,30%
1,13%
% inwoners met een bijstandsuitkering
590
Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk
44
62
89
Aantal formele schuldhulptrajecten
148
181
190
Gebruik Jeugdfonds Sport en Cultuur
320
334
340
Gebruik Stichting leergeld
736
764
760
1.524
1.268
1.700
Gebruik Collectieve zorgverzekering Maatschappelijke ondersteuning Aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo
2.879
2.905
2.966
Gemiddelde uitgaven per Wmo-cliënt in maatwerkvoorziening.
€ 3.179
€ 3.497
€ 3.569
Gemiddelde uitgaven Wmo-maatwerkvoorziening per inwoner in Lansingerland.
€ 115
€ 141
€ 162
Tevredenheid kwaliteit ondersteuning (bron: CEO)
75%
80%
80%
% door hulp een betere kwaliteit van leven heeft (bron: CEO)
80%
80%
80%
Toelichting op kengetallen Sociaal Domein Samenleving Percentage inwoners met maatwerkvoorziening Dit betreft het percentage inwoners met een maatwerkvoorziening op grond van de Jeugdwet, de participatiewet, de gemeentelijk wet op schuldhulpverlening en de Wmo. Jeugd Aantal jeugdigen woonachtig in Lansingerland We meten het aantal jeugdigen van 0-18 jaar die in Lansingerland wonen en volgen hierbij de meest recente Bevolkingsprognose Lansingerland (2024-2040). We bekijken daarbij of het aandeel jeugd in Lansingerland ten opzichte van het aantal inwoners stijgt of daalt. Aantal jeugdigen waarvoor een of meerdere indicaties zijn afgegeven voor een maatwerkvoorziening We meten het aantal jeugdigen van 0-18 jaar die een of meerdere indicaties hebben voor een maatwerkvoorziening. We gaan er hierbij vanuit dat met de groei (of daling) van het aantal jeugdigen in Lansingerland, ook het aandeel jeugdigen met een of meerdere indicaties mee stijgt (of daalt). We meten hier aan af hoe groot het aandeel jeugdigen is met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening en hoe dit zich verhoudt tot voorgaande jaren (stijgt of daalt dit aantal). Percentage uitgaven vrij toegankelijke voorzieningen We meten het percentage uitgaven voor vrij toegankelijke voorzieningen en zetten dit af tegen de uitgaven voor lokale en regionale maatwerkvoorzieningen.
We willen inzicht krijgen in de verhouding in uitgaven tussen vrij toegankelijke voorzieningen en lokale en regionale maatwerkvoorzieningen. Percentage uitgaven lokale en regionale maatwerkvoorzieningen We meten het percentage uitgaven voor lokale en regionale maatwerkvoorzieningen en zetten dit af tegen de uitgaven voor vrij toegankelijke voorzieningen. We willen inzicht krijgen in de verhouding in uitgaven tussen lokale en regionale maatwerkwerkvoorzieningen en vrij toegankelijke voorzieningen. Gemiddelde zorguitgave per jeugdige met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening We meten de gemiddelde zorguitgave in een jaar per jeugdige van 0-23 jaar met een of meerdere indicaties voor een maatwerkvoorziening. We bekijken daarbij of hoe dit zich verhoudt tot voorgaande jaren (stijgt of daalt dit bedrag). Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte jeugdhulp We meten het percentage uitgaven voor maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte Jeugdhulp en zetten dit af tegen de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte Jeugdhulp. We willen inzicht krijgen in de verhouding in uitgaven tussen regionaal ingekochte hulp en lokaal ingekochte hulp.
44
Gemeente Lansingerland
Percentage uitgaven maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte jeugdhulp We meten het percentage uitgaven voor maatwerkvoorzieningen voor lokaal ingekochte Jeugdhulp en zetten dit af tegen de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen voor regionaal ingekochte Jeugdhulp. We willen inzicht krijgen in de verhouding in uitgaven tussen lokaal ingekochte hulp en regionaal ingekochte hulp. Participatie Aantal lopende bijstandsuitkeringen op 31 december Dit getal geeft het aantal bijstandsuitkeringen aan op 31 december. Aantal bijstandsgerechtigden op 31 december Vaak ligt het aantal bijstandsuitkeringen wat lager dan het aantal bijstandsgerechtigden (personen), omdat er meer personen binnen een huishouden van één uitkering afhankelijk kunnen zijn. Bijstandsuitkeringen kunnen dus meerdere uitkeringen binnen een gezin omvatten. De bijstandsgerechtigden zijn de individuele personen. Percentage inwoners met een bijstandsuitkering Percentage bijstandsgerechtigden ten opzichte van de totale beroepsbevolking in Lansingerland. Aantal kandidaten dat is uitgestroomd naar betaald werk Het aantal bijstandsgerechtigden dat is uitgestroomd naar betaald werk en niet langer afhankelijk is van een bijstandsuitkering.
Aantal formele en schuldhulptrajecten Formele trajecten: schuldhulpverleningstraject conform de gemeentelijke wet schuldhulpverlening Informele trajecten: Vrijwillige hulpverlening gericht op financiële kennis en vaardigheden bijbrengen met als doel uit de schulden te komen en te blijven Gebruik Jeugdfonds Sport en Cultuur Het aantal toekenningen aan kinderen door het Jeugdfonds Sport en Cultuur (gericht op sport- en cultuur deelname van kinderen uit minimagezinnen). Gebruik Stichting Leergeld Het aantal kinderen uit minimagezinnen die ondersteuning kregen vanuit Stichting Leergeld. Het is mogelijk dat kinderen aanspraak maken op meerdere voorzieningen (bijvoorbeeld een laptop voor school en een fiets). Gebruik Collectieve zorgverzekering Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering (gemeentepakket) via de gemeente. Dit aanbod is alleen toegankelijk voor inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Wmo Aantal unieke cliënten (jeugd, volwassenen en ouderen) dat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo Dit getal geeft aan hoeveel cliënten gebruik maakt van een Wmo voorziening. Gemiddelde zorguitgaven per Wmo-cliënt in een maatwerkvoorziening Dit cijfer zet de uitgaven voor de Wmo-maatwerkvoorzieningen af tegen het aantal Wmo-gebruikers dat in een jaar ondersteuning vanuit de Wmo ontvangt.
Een stijging kan te maken hebben met stijgende prijzen maar ook met een gestegen gemiddelde zorgzwaarte. Gemiddelde zorguitgaven Wmo-maatwerkvoorziening per inwoner in Lansingerland Dit cijfer zet de uitgaven voor Wmo-maatwerkvoorzieningen af tegen het totaal aantal inwoners binnen de gemeente. Tevredenheid kwaliteit ondersteuning (bron: CEO) We meten dit kengetal via cliëntervaringsonderzoeken. Het percentage geeft aan hoeveel procent van de Wmo-gebruikers tevreden is met de kwaliteit van ondersteuning.
45
Gemeente Lansingerland
Percentage dat door hulp een betere kwaliteit van leven heeft (bron: CEO) We meten dit kengetal via cliëntervaringsonderzoeken. Het percentage geeft aan hoeveel procent van de Wmo-gebruikers door hulp een betere kwaliteit van leven ervaart.
46
Gemeente Lansingerland
Programma 5: Kwaliteit openbare ruimte Beoogd maatschappelijk effect We dragen bij aan de leef- en woonomgeving van de inwoners van Lansingerland Onze ambitie is dat de inwoner van Lansingerland zijn leef- en woonomgeving ervaart als veilig en aantrekkelijk om te wonen, werken, ontmoeten en ontspannen.
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
36.650
37.019
41.176
42.551
43.704
Baten
19.976
18.496
21.003
21.917
22.158
44.837 22.559
Totaal saldo van baten en lasten
-16.675
-18.523
-20.173
-20.634
-21.546
-22.278
Onttrekkingen
2.806
3.517
2.060
1.324
1.225
1.231
Toevoegingen
801
2.457
609
609
609
609
Mutaties reserves
2.006
1.060
1.451
715
616
622
Resultaat
-14.669
-17.463
-18.722
-19.920
-20.930
-21.655
Toelichting op (grote) mutaties in het meerjarenbeeld Hieronder het overzicht van de ingezette bezuinigingsmaatregelen voor dit programma. In de volgende paragrafen, per beleidsveld, is een toelichting opgenomen op de geconstateerde verschillen. Begrotingsknop
2025
2026
2027
2028
05.1.10
Geen gratis zout uitgeven aan inwoners
2.000
2.000
2.000
2.000
05.1.1G.A
A. We verduurzamen de openbare verlichting door de aan en uit momenten beter op de zons opkomst en ondergang af te stellen
-1.637
23.363
23.363
23.363
05.1.2C.A
A. Beheer en onderhoud openbare ruimte op bedrijventerreinen zelf laten uitvoeren en niet meer door parkmanagementorganisaties laten doen. (deel1, budget openbare ruimte)
42.073
42.073
42.073
42.073
05.1.3
De leges voor werkzaamheden aan bestaande en/of nieuwe kabels en leidingen worden kostendekkend verhaald op de aanvrager.
500.000 500.000 500.000 500.000
05.1.6
Poller Bonfut uitzetten, naar beneden zetten en niet beheren
4.000
4.000
4.000
4.000
05.1.7
Geen poller Hoeksekade terugplaatsen bij de reconstructie
9.500
9.500
9.500
9.500
05.1.8
Het stoppen met het organiseren en bijdragen aan de hanging baskets (plantenbakken met geraniums aan de lichtmasten) in de centra.
0
25.000
25.000
25.000
47
Gemeente Lansingerland
05.1.9
Het stoppen met het plaatsen van kerstbomen als verfraaiing in de centra rond de Kerst-periode.
15.000
15.000
15.000
15.000
05.2.2
Koningsdag, stoppen met financiering afvalinzameling
2.700
2.700
2.700
2.700
05.2.3
Stoppen met graffiti verwijdering
8.000
8.000
8.000
8.000
05.3.7
Verhogen tarieven binnensportaccomodaties met 5%
30.000
30.000
30.000
30.000
Beleidsveld Beheer Openbare ruimte Doelstelling Wat willen we bereiken? Een duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte, die technisch op orde is.
Wat gaan we daarvoor in 2025 doen? We beheren en onderhouden de openbare ruimte en voeren de werkzaamheden op basis van de beheerplannen uit Onderhoud van de openbare ruimte is een noodzakelijke basisvoorziening en een gemeentelijke taak. Het huidige onderhoudsniveau is vastgesteld door de gemeenteraad. Voor het reguliere beheergebied is het onderhoudsniveau ‘minimaal B’ (basis/functioneel), voor de centra en stationsgebieden is het onderhoudsniveau ‘minimaal A’ (hoog/mooi en comfortabel). Via inspecties en schouwen controleren we of we aan het afgesproken niveau voldoen.
We betrekken inwoners bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en meten de mate van tevredenheid We betrekken inwoners bij hun leefomgeving en geven hen invloed op zowel de inrichting als het beheer via burgerparticipatie. Dit doen we bijvoorbeeld door inwoners zo vroeg mogelijk bij grote investeringsprojecten in hun wijk en/of buurt te betrekken, ruimte te geven aan zelfbeheerinitiatieven en open te staan voor ‘right to challenge’. In 2025 voeren wij een tevredenheidsonderzoek uit. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland peilt’ voor in. Dit onderzoek herhalen we periodiek om inzicht te krijgen in trends en ontwikkelingen op langere termijn. We sturen waar nodig (en binnen de kaders) bij op de punten waar ontevredenheid over is.
We maken wijken toekomstbestendig door expliciete aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie in onze beheer- en onderhoudsprocessen Bij herinrichting en renovaties hanteren we de geactualiseerde leidraad Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR). Hierin staan eisen en aanbevelingen voor de inrichting van een duurzame en klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. Bij onze wijkaanpakken organiseren we duurzaamheidssessies en brengen kansen voor klimaatadaptie en duurzaamheid in kaart. Daar zetten we specifieke expertise voor in.
We zorgen voor een veilige buitenruimte
48
Gemeente Lansingerland
Een veilige buitenruimte ontstaat door een integrale aanpak van het beheer en onderhoud in de openbare ruimte en door alertheid in het geval van afwijkingen. Het gaat bijvoorbeeld om afwijkingen als gevolg van het optreden van extreem weer (zoals gladheid of vorstschade) of mankementen in de openbare ruimte (zoals loszittende stoeptegels of defecte lichtmasten). Door monitoring en inspecties constateren en verhelpen we deze afwijkingen snel. De overige afwijkingen reiken inwoners aan. Dit kan via verschillende kanalen waaronder het meldingssysteem, social media, WhatsApp, het spreekuur van de wethouder en contact met de wijkbeheerders. Met deze aanpak beperken we het aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidstellingen tot maximaal 10 per jaar.
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
17.640
19.561
22.639
23.547
24.297
Baten
1.308
1.003
1.470
1.470
1.470
24.971 1.470
Totaal saldo van baten en lasten
-16.332
-18.558
-21.168
-22.077
-22.827
-23.500
Onttrekkingen
907
618
1.159
835
691
620
Toevoegingen
401
350
0
0
0
0
Mutaties reserves
506
268
1.159
835
691
620
Resultaat
-15.826
-18.290
-20.009
-21.242
-22.136
-22.881
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024' Lasten ( € 3.078.000 nadeel) Kapitaallasten (€ 1.408.000 nadeel) De afschrijvingslasten nemen in 2025 toe met € 1.066.000. Dit heeft te maken met diverse projecten die in 2024 worden afgesloten en waarvan de kapitaallasten in 2025 gaan lopen. Voorbeelden hiervan zijn de renovatie van de Schildersbuurt en de Vogelbuurt. Inherent daaraan stijgen ook de rente lasten. Daarnaast is door een herberekening van de omslagrente van 0,75 naar 1.08% de rentelast ook gestegen. De totale stijging van de rentelast bedraagt € 342.000 Indexatie (€ 842.000 nadeel) De kosten van veel beheer en onderhoudswerkzaamheden zijn naar verwachting hoger dan in het afgelopen jaar. De GWW index, van het CBS, die we hiervoor hanteren bedraagt 7.2%. Extra kosten groot onderhoud (€ 500.000 nadeel) Er is voor 2025 extra budget nodig voor het baggeren van de Berkelseplas en de plas langs de Klapwijkseweg Prognose loonkosten (€ 504.000 nadeel) In vergelijking met vorig jaar is de prognose van de loonkosten hoger. Dit wordt volledig veroorzaakt door de verwachte CAO stijging. kosten voor diensten van derden (€ 192.000 nadeel) Dit nadeel heeft betrekking op meerkosten in het kader van de door de raad voorgestelde verduurzaming van het integraal beheerplan IBP (€ 248.000).
Hier staat een verlaging van de kosten van € 80.000 tegenover op Stof- en onkruid. Het restant van € 24.000 extra kosten is verspreid over diverse kleine posten. Extra baten interne verrekening voor kosten groot onderhoud (€ 233.000 voordeel) De helft van de kosten voor het baggeren van de Berkelseplas en de plas langs de Klapwijkseweg zijn gedekt vanuit programma 5.2.
49
Gemeente Lansingerland
Overige afwijkingen (€ 136. 000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 467.000 voordeel) Stijging van de leges (€ 508.000 voordeel) We verhogen de kosten van de leges zodat deze kostendekkend worden. Dit levert een extra voordeel op van € 508.000. Dit is in lijn met begrotingsknop 05.1.3. Overige afwijkingen (€ 41.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (€ 541 voordeel) Reserve baggeren (€ 267.000 voordeel) Er is extra budget nodig voor het baggeren van de Berkelseplas en de plas langs de Klapwijkseweg. Dit budget wordt deels gedekt vanuit de reserve baggeren. Dit heeft een positief effect van € 267.000. Reserve kapitaallasten (€ 274.000 voordeel) Het doorschuiven van diverse projecten vanuit 2023 naar 2024 waarvan de afschrijvingslasten in 2025 gaan lopen heeft een hogere onttrekking van de kapitaallastenreserve tot gevolg. Het voordeel ten opzichte van 2024 bedraagt € 274.000
Beleidsveld Afval- en afvalwatermanagement Doelstelling Wat willen we bereiken? Het duurzaam en kostenbewust inzamelen en transporteren van (afval)water en huishoudelijk afval.
Wat gaan we daarvoor in 2025 doen? We faciliteren de inzameling en verwerking van het afval- en hemelwater Bij renovatieprojecten vervangen we gemengde riolen zoveel mogelijk voor gescheiden rioolsystemen. Daarmee zorgen we voor een lagere belasting voor de rioolwaterzuivering. Bij een reguliere bui staat er net geen water op straat. We sturen op maximaal 4 gegronde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een reguliere bui.
We geven uitvoering aan het Afvalbeleid In 2025 zetten wij extra stappen om de doelstellingen uit het gemeentelijk afvalbeleid te realiseren. We streven naar een verdere daling van de hoeveelheid huishoudelijk restafval en een verhoging van het aandeel gescheiden inzameling. Onze activiteiten staan in het teken van afvalpreventie en het verder verbeteren van het scheiden van afval. We zetten in 2025 ook in op het behouden en verbeteren van de kwaliteit van het ingezamelde afval. Dit doen we door via verschillende kanalen onze inwoners van toegankelijke informatie te voorzien en door het onze inwoners gemakkelijker te maken om dichter bij huis de grondstoffen uit het restafval te scheiden.
We meten de tevredenheid van inwoners over de inzameling en verwerking van afvalwater In 2025 voeren wij een tevredenheidsonderzoek uit over afvalwater. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. We sturen waar nodig (en binnen de kaders) bij op de punten waar ontevredenheid over is.
We meten de tevredenheid van inwoners over de inzameling van huishoudelijk afval
50
Gemeente Lansingerland
In 2025 voeren wij een tevredenheidsonderzoek uit over afvalinzameling. We zetten hier het burgerpanel ‘Lansingerland Peilt’ voor in. We sturen waar nodig (en binnen de kaders) bij op de punten waar ontevredenheid over is.
We ronden de bouw van het Grondstoffen Inzamelstation (voorheen Afvalbrengstation) af In 2025 wordt het nieuwe Grondstoffen inzamelstation opgeleverd.
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
12.661
12.312
13.675
14.556
14.775
15.103
Baten
15.416
14.868
17.028
18.054
18.290
18.659
Totaal saldo van baten en lasten
2.755
2.556
3.353
3.498
3.516
3.556
Onttrekkingen
0
8
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
8
0
0
0
0
Resultaat
2.755
2.564
3.353
3.498
3.516
3.556
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024' Lasten (€ 1.363.000 nadeel) Kapitaallasten (€ 496.000 nadeel) De afschrijvingslasten nemen in 2025 toe met € 152.000. Dit heeft te maken met diverse projecten die in 2024 worden afgesloten en waarvan de kapitaallasten in 2025 gaan lopen. Voorbeelden hiervan zijn "Vervangen en vrijval riool 2024" en "Relinen 2024" . Inherent daaraan stijgen ook de rente lasten. Daarnaast is door een herberekening van de omslagrente van 0,75 naar 1.08% de rentelast ook gestegen. De totale stijging van de rentelast bedraagt € 344.000 Extra lasten interne verrekening voor kosten groot onderhoud (€ 433.000 nadeel) De helft van de kosten voor het baggeren van de Berkelseplas en de plas langs de Klapwijkseweg wordt vanuit programma 5.2 betaald. (zie ook programma 5.1) Dit bedraagt € 233.000. De overige € 200.000 betreft de correctie van reeds in 2024 bestaande interne verrekening. Deze was in 2024 niet in dit programma opgenomen. Prognose loonkosten (€ 287.000 nadeel) In vergelijking met vorig jaar in de prognose van de loonkosten hoger. Dit wordt volledig veroorzaakt door de verwachtte CAO stijging. Hogere kosten contract ophalen restafval (€ 199.000 nadeel) Voor 2025 zijn de tarieven voor de inzameling en verwerking van restafval gestegen. Dit resulteert in hogere kosten.
Lagere kosten voor goederen en diensten (€ 206.000 voordeel) Naar aanleiding van het Zero-based begroten is naar voren gekomen dat er op de post overige goederen en diensten binnen het beleidsveld Afval- en afvalwatermanagement structureel minder budget benodigd is om de werkzaamheden uit te voeren. Overige afwijkingen (€ 153.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
51
Gemeente Lansingerland
Baten (€ 2.160.000 voordeel) Extra inkomsten afvalstoffenheffing (€ 792.000 voordeel) De extra lasten met betrekking tot inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval worden doorberekend in de afvalstoffenheffing. Dit resulteert in de een voordeel van € 792.000, hiermee worden de extra lasten gedekt. De stijging van deze opbrengsten zit met name in de flexibele deel van de afvalstoffenheffing. Extra inkomsten rioolheffingen (€ 483.000 voordeel)
De extra lasten met betrekking tot het onderhoud en renoveren van het rioolstelsel worden doorberekend in de Rioolheffing. Om de kosten als gevolg van de activiteiten te kunnen dekken, stijgt de rioolheffing vanaf 2022 geleidelijk met 1,25% per jaar tot een kostendekkend niveau in 2041. Dit is conform het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Aanvullend hanteren we dit jaar een indexatie percentage van 1,6% i.v.m. sterk toegenomen prijzen. Dit resulteert in de een voordeel van € 483.000. Hiervan wordt € 382.000 opgehaald bij de rioolheffing voor woningen, € 101.000 komt vanuit de heffing op niet woningen. Onttrekking aan voorziening beheer en onderhoud riolering (€ 840.000 voordeel) De jaarlijkse kosten aan de riolering fluctueren. Om schommelingen op te vangen maken we gebruik van een voorziening, conform het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Doordat de totale kosten hoger uitvallen onttrekken we meer aan de voorziening. Door nu de voorziening sneller in te zetten dan beoogd, is het mogelijk dat de tarieven bij de eerste volgende herziening van het GRP meer stijgen dan verwacht. Overige afwijkingen (€ 45.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Reserve (€ 8.000 nadeel) Overige afwijkingen (€ 8.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
Beleidsveld Vastgoed Doelstelling Wat willen we bereiken? Gemeentelijk vastgoed zetten we in om onze maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Het bezit van vastgoed is geen doel op zich. We zetten ons gemeentelijk vastgoed zo efficiënt mogelijk in met als doel de gewenste maatschappelijke voorzieningen te huisvesten. We streven naar sociaal en financieel rendement binnen een duurzame vastgoedportefeuille.
Wat gaan we daarvoor in 2025 doen? We optimaliseren het maatschappelijk en financieel rendement van de panden
52
Gemeente Lansingerland
In 2023 zijn we gestart met het verder professionaliseren van de gemeentelijke vastgoedorganisatie. Hierin zijn al de nodige stappen gezet én vormt hiermee een basis voor een verdere standaardisering van procedures, waardoor er efficiënter en effectiever wordt gewerkt en daarmee de kosten voor projecten en exploitatie dalen en beter beheersbaar worden. Wij doen dit met de interne organisatie maar ook met Optisport als externe partner die het dagelijks beheer en exploitatie van de portefeuille voor haar rekening neemt. We streven naar een gezond financieel resultaat zoals begroot. Ook streven we naar een verhoging van het maatschappelijk rendement, door integrale samenwerking binnen de domeinen en door samenwerking tussen onze beheerder en de gehuisveste doelgroepen. Voor de commerciële verhuur bieden wij maatwerk waar nodig, binnen de dynamiek van wet- en regelgeving en de gewenste huisvesting voor commerciële partijen.
We verduurzamen het gemeentelijk vastgoed Ook in 2025 gaan wij verder met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Dit doen op natuurlijke momenten waarbij we bij de vervanging kiezen voor een duurzame variant. Hiernaast worden de panden aan de Stampioendreef 1-3 en Sporthal Anjerdreef gasloos gemaakt
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
6.349
5.147
4.862
4.448
4.632
Baten
3.252
2.625
2.505
2.393
2.398
4.763 2.430
Totaal saldo van baten en lasten
-3.097
-2.522
-2.357
-2.056
-2.234
-2.334
Onttrekkingen
1.899
2.892
901
489
534
612
Toevoegingen
400
2.107
609
609
609
609
Mutaties reserves
1.499
785
292
-120
-75
3
Resultaat
-1.598
-1.737
-2.065
-2.176
-2.310
-2.331
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024' Lasten (€ 286.000 voordeel) Lagere onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (€ 366.000 voordeel) De onderhoudslasten zoals deze in het nieuw opgestelde MJOP zijn opgenomen zijn in de begroting verwerkt. Dit resulteert in € 366.000 lagere onderhoudskosten. Hogere energielasten (€200.000 nadeel) De elektrakosten van het zwembad zaten voorheen in het contract met optisport. Dit is per 2024 aangepast. Deze kosten komen nu direct voorrekening van de gemeente. Dit wordt gecompenseerd door lagere lasten in het contract met optisport. Lagere lasten optisport contract (€ 200.000 voordeel) Zie bovenstaande toelichting Overige afwijkingen (€ 80.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 120.000 nadeel) Overige afwijkingen (€ 120.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
53
Gemeente Lansingerland
Reserves Onttrekkingen (1.991.000 nadeel) Investeringskredieten Westpolder deelplan 4 (€ 1.559.000 nadeel) In 2024 is door de raad besloten een storting te doen in de kapitaallastenreserve en deze te onttrekken aan de Enecoreserve ter dekking van de kapitaallasten van een drietal investeringskredieten. Dit is incidenteel en leidt tot een afwijking ten opzichte van 2025. Lagere onttrekking ten behoeven van MJOP (€ 427.000 nadeel) Door de invoering van het nieuwe MJOP is de verwachting dat de onderhoudskosten voor gemeentelijke gebouwen in 2025 €427.000 lager zijn dan in 2024. Dit resulteert in een lagere onttrekking van de reserve. Overige afwijkingen (€ 5.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Reserves Toevoegingen (€ 1.498.000 voordeel) Investeringskredieten Westpolder deelplan 4 (€ 1.559.000 voordeel) In 2024 is door de raad besloten een storting te doen in de kapitaallastenreserve en deze te onttrekken aan de Enecoreserve ter dekking van de kapitaallasten van een drietal investeringskredieten, te weten "Solar carport P+R parkeergarage Westpolder-Bolwerk", "Vervangende nieuwbouw en uitbreiding fietsenstalling metrostation Berkel-Westpolder", "Aanbrengen van verbeteringen aan de huidige P+R". Dit is incidenteel en leidt tot een afwijking ten opzichte van 2025.
Overige afwijkingen (€ 61.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
Kengetallen Kwaliteit openbare ruimte Kengetal
Realisatie Begr 2024 2023
Begr 2025
Beheer openbare ruimte Percentage areaal regulier beheergebied op minimaal onderhoudsniveau B
100%
100%
Percentage areaal regulier beheergebied op minimaal onderhoudsniveau C
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t
Percentage areaal centra en stationsgebieden minimaal onderhoudsniveau A
100%
100%
100%
Percentage areaal centra en stationsgebieden minimaal onderhoudsniveau B
100%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t
Uitgevoerd
Uitvoeren
Uitvoeren
10
10
10
Maximaal aantal storingen per jaar van langer dan 24 uur aan rioolgemalen
1
1
1
Maximaal aantal calamiteiten per jaar door (technische) gebreken aan de riolering
1
1
1
Maximaal aantal calamiteiten door verstopping van de openbare riolering
3
3
3
Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een zeer zware regenbui (ontwerp bui 9, waarbij max. 30 min water op straat)
5
5
5
Maximaal aantal gegrond verklaarde aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van regenval bij een reguliere regenbui
4
4
4
Uitvoeren tevredenheidsonderzoek openbare ruimte via burgerpanel Aantal aansprakelijkheidsstellingen die gegrond zijn verklaard Afval- en afvalwater management
Maximaal aantal aansprakelijkheidsstellingen n.a.v. grondwaterstand Kg restafval per inwoner Verhogen scheidingspercentage Afronden bouw Grondstoffen inzamelstation (GIS)
1
1
1
n.v.t.
<= % tov 2023
= of < % tov 2024
61%
70%
= of < % tov 2024
n.v.t.
n.v.t.
Uitgevoerd
In onderzoek
Uitvoeren
Uitgevoerd
Vastgoed Het plaatsen van zonnepanelen op Zwembad De Windas
Toelichting op kengetallen Kwaliteit openbare ruimte
54
Gemeente Lansingerland
Kwaliteit Openbare Ruimte Het vastgestelde onderhoudsniveau voor de centra en de stationsgebieden is A (hoog) en het vastgestelde onderhoudsniveau voor alle overige gebieden is B (basis). Via schouwen en inspecties monitoren we de kwaliteit om deze doelstellingen te behalen. In 2024 voeren we onder onze inwoners een Belevingsonderzoek uit naar het gebruik van en de ervaring met de openbare ruimte. Hierbij zetten we het digitaal inwonerspanel ‘Lansingerland Peilt’ in; wij streven naar een gemiddeld (afgerond) rapportcijfer van een 7 voor de gehele gemeente. Voor 2025 stellen wij ons maximaal 10 gegrond verklaarde aansprakelijkheidstellingen als doel. Afvalwatermanagement De kengetallen voor riolering komen overeen met de gestelde doelen en KPI’s uit het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025. Afval De kengetallen voor afval (kg restafval per inwoner en scheidingspercentage) zijn afkomstig uit het gemeentelijk Afvalbeleid 2021-2025 ‘Van Afval naar Grondstof’.
55
Gemeente Lansingerland
Programma 6: Lansingerland ontwikkelt Beoogd maatschappelijk effect Ook in een groeiend Lansingerland blijft het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
17.647
23.680
17.855
18.495
17.774
Baten
10.982
7.677
6.014
6.183
5.821
17.870 5.821
Totaal saldo van baten en lasten
-6.664
-16.003
-11.841
-12.312
-11.953
-12.049
Onttrekkingen
6.628
5.446
274
45
45
45
Toevoegingen
2.133
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
4.494
5.446
274
45
45
45
Resultaat
-2.170
-10.557
-11.567
-12.267
-11.908
-12.004
Toelichting op (grote) mutaties in het meerjarenbeeld Hieronder het overzicht van de ingezette bezuinigingsmaatregelen voor dit programma. In de volgende paragrafen, per beleidsveld, is een toelichting opgenomen op de geconstateerde verschillen. Begrotingsknop
2025
2026
2027
2028
06.2.1
Kostendekkende leges gehandicaptenparkeerplaatsen
7.900
7.900
7.900
7.900
06.2.2
Kostendekkende leges bij ontheffingen artikel 87 RVV (ontheffing verkeersregels)
15.000
15.000
15.000
15.000
06.2.3
Aanpassing bewakingsvorm fietsenstallingen (onbemand of zelfservice met toegangspoort)
200.000 200.000 200.000 200.000
06.3.2C.B
Beheer en onderhoud openbare ruimte op bedrijventerreinen zelf uitvoeren en niet meer door parkmanagementorganisaties laten doen (deel 2, budget economie).
8.000
8.000
8.000
8.000
06.4.4
Verplaatsen Energieloket naar balie in gemeentehuis
0
0
40.000
40.000
06.4.5D.A
Gefaseerde afbouw subsidie vergroenen schoolpleinen
20.000
40.000
60.000
60.000
Beleidsveld Ruimtelijke ordening Doelstelling Wat willen we bereiken?
56
Gemeente Lansingerland
Ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan een verbonden, vindingrijk en gezond Lansingerland De Omgevingsvisie Lansingerland geeft antwoord op de vraag wat de uitdagingen voor de gemeente zijn en welke keuzes we voor de toekomst moeten maken voor een verbonden, vindingrijk en gezond Lansingerland. De thema’s Kwaliteit van de Leefomgeving, Wonen, Mobiliteit, Economie, Horti Science en Energietransitie (duurzaamheid) dragen bij aan de in de Omgevingsvisie benoemde pijlers: ‘Verbonden in de metropool’, ‘Vindingrijk en ondernemend’ en ‘Gezond Samen Leven’. Een gestructureerde invoering van de Omgevingswet De Omgevingswet is één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving die alle bestaande wetten op dat gebied (ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur) vervangt. Met als doel: eenduidige regelgeving en makkelijk vindbare informatie over de fysieke leefomgeving. Zodat de gemeente als hoeder van de fysieke leefomgeving de balans kan bewaken tussen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving, behoud en versterken van de omgevingskwaliteit en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen ten gunste van maatschappelijke ontwikkelingen.
Wat gaan we daarvoor in 2025 doen? We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingsvisie Lansingerland (1.0) – vastgesteld op 24 februari 2022 - is de langetermijnvisie van de gemeente over de fysieke leefomgeving van Lansingerland. De Omgevingsvisie geeft op strategisch niveau inhoudelijk richting aan de gewenste duurzame ontwikkeling van de gemeente met aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en behoud en beheer van bestaande omgevingskwaliteiten. Conform het raadsbesluit om de Omgevingsvisie verder door te ontwikkelen, beogen we –na voorbereiding in 2024- in het voorjaar van 2025 de vaststelling van de Omgevingsvisie 2.0. In 2025 gaan we op basis van startnotities aan de slag met het werken met de zes opgavegerichte Omgevingsprogramma’s: Kwaliteit van de Leefomgeving, Energietransitie, Mobiliteit, Economie, Horti Science en Wonen. Omgevingsprogramma’s dragen bij aan de uitvoering van de Omgevingsvisie en vormen een schakel tussen Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. We bouwen per bouwsteen het Omgevingsplan verder op, met als doel om in 2032 een alomvattend Omgevingsplan te hebben conform de Omgevingswet. Tevens bereiden we Omgevingsplanwijzigingen voor gebiedsontwikkelingen.
We voeren wet- en regelgeving op het gebied van omgevingsrecht vlot, zorgvuldig en adequaat uit Ook in 2025 optimaliseren we onze werkprocessen verder naarmate we meer ervaring opdoen met het werken onder de Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Zo borgen we een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de werkzaamheden.
We voeren wet- en regelgeving op het gebied van omgevingsrecht vlot, zorgvuldig en adequaat uit Ook in 2025 optimaliseren we onze werkprocessen verder naarmate we meer ervaring opdoen met het werken onder de Omgevingswet (OW) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Zo borgen we een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de werkzaamheden.
We werken aan een sterke woonomgeving midden in de metropool Van Woonvisie naar Omgevingsvisie en Omgevingsprogramma Wonen De in 2021 vastgestelde Woonvisie en in 2022 vastgesteld bijbehorend uitvoeringsprogramma worden in 2025 opgenomen in de Omgevingsvisie 2.0 en het Omgevingsprogramma Wonen. Daarbij blijft nadrukkelijk aandacht voor doelgroepen die niet vanzelfsprekend huisvesting vinden. Denk aan lage- en middeninkomens, jongeren en kwetsbaren waar wonen en zorg een met elkaar verbonden vraagstuk is. Grote woningbouwontwikkelingen zoals Wilderszijde, Bleiswijk, Wolfend, Westpolder/Bolwerk (deelplan 4 West) en Bleizo-West maken voor deze doelgroepen het grote verschil. Bij deze woningbouwontwikkelingen is 50% van de woningen geprogrammeerd als betaalbaar (sociale huur en betaalbare huur en koop). Daarnaast programmeren we bij deze ontwikkelingen 40% als gelijkvloerse woning (appartementen) en ca. 5% voor bijzondere doelgroepen. Bij andere wat kleinere ontwikkelingen passen we maatwerk toe.
57
Gemeente Lansingerland
Het voortzetten van het voor onze gemeente onderscheidende rustige, aantrekkelijke woonmilieu benutten we als factor voor een krachtige samenleving. Bovenstaande vertalen we op projectniveau en landt vanuit het Omgevingsprogramma in de Nota van uitgangspunten, Masterplannen en/of omgevingsplan. Het huidige uitvoeringprogramma en de Woonvisie omschrijven verder een aantal instrumenten ten behoeve van het bouwen en betaalbaar houden van wonen. Hier zal in 2025 in de Omgevingsvisie en bij het opstellen van het Omgevingsprogramma Volkshuisvesting ook aandacht voor blijven. Een voorbeeld daarvan is de Starterslening die in 2022 voor minimaal twee jaar beschikbaar is gesteld en in 2023 is geëvalueerd en succesvol is gebleken. Afstemming in de regio Om onze positie in de regio ten volste te benutten is regionale afstemming van onze woonopgave noodzakelijk. Denk hierbij aan het aantal (betaalbare) woningen en het vraagstuk rondom de ontwikkeling van Bleizo-West. De Regionale Realisatieagenda Wonen (Woondeal), waarin we afspraken hebben gemaakt over het aantal (betaalbaar) te bouwen woningen, is begin 2023 ondertekend. Afstemming tussen gemeenten, regio, provincie en Rijk over de uitvoering van deze agenda blijft in 2025 een belangrijke opgave.
Daarnaast is de wet Regie Volkshuisvesting in de maak, welke impact kan hebben op woningbouwontwikkelingen en werkt de provincie Zuid-Holland aan de actualisatie van zijn Omgevingsbeleid. Woningbouwontwikkelingen De huidige planning is om (eind) 2025 575 woningen waarvan 111 sociale huurwoningen en 118 overige betaalbare woningen op te leveren. We gaan in 2025 intensief verder met de ontwikkeling van ca. 2.700 woningen in Wilderszijde. Daarnaast brengen we in 2025 ook de ontwikkeling rondom het station Westpolder verder. Voor de woningbouwontwikkeling in Bleiswijk werken we in 2025 richting het omgevingsplan. Ook de locatie Driehoek Noordpolder brengen we conform coalitieakkoord in 2025 verder richting bouw. Voor de verdere ontwikkeling van locatie Wolfend doorlopen we een extra fase ten behoeve van de verkeersontsluiting met name richting de N209. Specifieke doelgroepen Het college heeft in 2021 besloten om flexwoningen (als flexibele schil rondom de reguliere woningvoorraad) te ontwikkelen. Flexwoningen zijn bedoeld voor spoedzoekers en statushouders. In 2023 zijn als bijdrage aan deze opgave 78 flexwoningen opgeleverd aan de Sporthoeklaan in Bergschenhoek. In totaal omvat deze ontwikkeling 132 flexwoningen, waarvan een deel ook wordt ingezet voor de opvang van Oekraïense ontheemden.
In 2025 werken we aan een soortgelijke ontwikkeling in Berkel en Rodenrijs nabij de Noordeindseweg. De Taakstelling huisvesting statushouders is de afgelopen jaren flink toegenomen. We verwachten in 2025 een even omvangrijke taakstelling als in 2024. Dit is exclusief de achterstand die zoals het er nu uitziet uit 2024 wordt meegenomen. Dit betekent dat we in 2025 te maken hebben met een taakstelling van circa 200 te huisvesten statushouders. Deze opgaven worden vanaf Q3 2024 uitgevoerd door het opgaventeam Nieuwkomers. Ten behoeve van ondersteuning van Horti Science en de logistieke sector, het zorgen voor goede woonen leefomstandigheden voor de arbeidsmigranten en het leefbaar houden van buurten, hechten we sterk aan het stimuleren en faciliteren van kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten binnen onze gemeente. We onderhouden daarvoor actief contacten met marktpartijen. In 2025 beogen we verdere realisatie van de verschillend lopende particuliere initiatieven. In 2025 blijven we ons inzetten op de herontwikkeling van woonwagencentrum Bosland. Kwaliteit Leefomgeving Vanuit Leefomgeving zetten we in op de hoofdthema’s: milieu, water (incl. bodem) , groen, natuurwaarden: biodiversiteit en ecologie, recreatie en de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving (incl. cultuurhistorie).
We doen dit door op een gedegen manier beleid te ontwikkelen en te bouwen aan een gezonde bodem voor een robuuste, vitale en duurzame toekomst.
We werken samen met onze partners aan de uitvoering van het milieubeleidsplan
58
Gemeente Lansingerland
De inspanningen op het gebied milieu zijn gericht op de lange termijn. De bouwstenen bodem en water pakken we apart op (zie water). We stellen milieubeleid op voor de milieuthema’s geluid, luchtkwaliteit, bodem, externe veiligheid, geur, trillingen en licht. Hiervoor is een Nota van Uitgangspunten opgesteld. In 2025 werken we aan strategische doelen voor de Omgevingsvisie 2.0 en tactische doelen voor het Omgevingsprogramma Leefomgeving. Het Milieubeleidsplan als instrument verdwijnt ten gevolge van de Omgevingswet waarbij voor de Wet milieubeheer (Wm) overgangsrecht geldt. In het milieubeleid wordt een sterke verbinding gelegd met opgaven uit de Samenlevingsvisie en de doelstellingen voor een gezonde leefomgeving. De uitwerking van het thema milieu voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsprogramma Leefomgeving doen we samen met onze ketenpartners en met bewoners onder andere via een dialoogavond en een burgerpeiling.
We werken samen met onze partners aan een Groen Blauwe Leefomgevingsvisie Groen/ natuurwaarden Bij gebiedsontwikkelingen sturen we op een gezonde leefomgeving voor mens en dier. We ontwikkelen een duidelijke en toetsbare kader voor natuur inclusief bouwen. In 2025 zetten we in op de vertaling van het beleid voor groenblauw (vrhn.: Groen Blauwe Leefomgevingsvisie) naar Omgevingsvisie en het Omgevingsprogramma Leefomgeving in de pijler ‘groenblauw’. We ontwikkelen een norm voor groen in woonwijken en gaan door met het nodige onderzoek (waardebepaling) wat nodig is voor het behoud en de versterking van groen (biodiversiteit). Ook zetten we verder in op de ontwikkeling van bewustwording, educatie en voorlichting met betrekking tot groen en blauw als basis voor een gezonde leefomgeving voor mens en dier (ecologie). De gemeente ontwikkelt en beheert groen en recreatiegebieden en profileert zich als een groene gemeente waar ook ruimte is voor mensen van buiten de gemeente om hier te recreëren. Door de toename van het aantal recreanten staat de balans tussen recreatie en natuur onder spanning. In 2025 gaan we voor een evenwichtige ontwikkeling van de groene flanken. De Rottemeren blijven herkenbaar onderdeel van het polderlandschap van Lansingerland, hierbij zetten we stevig in als deelnemer van het recreatieschap Rottemeren.
Aan de landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) Midden-Delfland zetten we de samenwerking met betrokken partijen voort met als doel de bescherming en ontwikkeling van de rijke cultuurhistorie van dit waardevolle landschap. Onze focus ligt daarbij op ons natuur- en recreatiegebied de Groenzoom dat deel uitmaakt van het Midden-Delflandgebied. De doorontwikkeling van de groene flanken ligt besloten in de verbinding van het Rottemerengebied en de Groenzoom door het afmaken van de Noordrand Rotterdam. In 2024 zijn we gestart met het Triangelpark. In 2025 pakken we ook de Hoekse parken en groenblauwe ribben op. De verbinding tussen oost en west heeft een grote meerwaarde voor de ontwikkeling en versterking van de recreatieve en ecologische verbindingen wat de basis is voor een goede balans in natuur en recreatie. Water De inspanningen op het gebied milieu en ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving zijn gericht op de lange termijn. Daarbij speelt het bodem-watersysteem een doorslaggevende rol bij wat mogelijk is in Lansingerland. Hierdoor is onze gemeente beter bestand tegen klimaatverandering en voorkomen we nog meer druk op de biodiversiteit.
We zetten constructief in op de samenwerking met ketenpartners om tot uitvoering te komen van maatregelen die bijdragen aan de doelstellingen Kaderrichtlijn water (KRW) en de verbetering van de waterkwaliteit binnen onze eigen gemeente grenzen. Daarbij zetten we in op het ontwikkelen van beleidsregels en regels in het omgevingsplan en het monitoren en handhaven van dat beleid. In samenwerking met het cluster duurzaamheid geven we uitwerking aan de doorontwikkeling van de maatregelen met betrekking tot onze klimaatdoelstellingen. Grote opgave voor het thema water is de ontvlechting en herdefiniëring van het beleid voor stedelijk water. Tot nu toe is dit voornamelijk opgepakt vanuit de praktische uitvoering, dit borgen we vanuit strategisch en tactisch beleid in omgevingsvisie en omgevingsprogramma Leefomgeving waardoor sturing mogelijk is op bijvoorbeeld de afkoppeling van het rioleringssysteem.
59
Gemeente Lansingerland
Ruimtelijke kwaliteit leefomgeving Voor de ruimtelijke kwaliteit Leefomgeving ontwikkelen we vanuit de cultuurhistorische/ landschappelijke onderlegger voor het behoud, versterken en toekomstbestendig maken van herkenbare ruimtelijke structuren (o.a. Rotte, landscheiding), cultureel waardevolle bebouwingsstructuren (linten), gebouwen en objecten zodat de identiteit van een gebied centraal komt te staan. Voor de omgevingskwaliteit onderzoeken we de mate waarin we tegemoet komen aan de waarden (gebruikerswaarde, belevingswaarde, toekomstwaarde) van een gebied voor verschillende belangen. Het ruimtelijke kwaliteit door ontwikkeling op strategisch niveau (omgevingsvisie 2.0), tactisch niveau (omgevingsprogramma) en uitvoeringsniveau (omgevingsplan en beleidsregel voor welstand).
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
12.496
11.696
11.402
12.329
11.620
Baten
10.309
4.618
4.656
4.892
4.530
11.687 4.530
Totaal saldo van baten en lasten
-2.187
-7.079
-6.746
-7.437
-7.090
-7.157
Onttrekkingen
3.127
934
0
0
0
0
Toevoegingen
2.133
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
994
934
0
0
0
0
Resultaat
-1.194
-6.144
-6.746
-7.437
-7.090
-7.157
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024' Lasten (€ 294.000 voordeel) Recreatie ( € 178.000 nadeel) Vanaf 2025 is de deelnemersbijdrage van de Gemeenschappelijke regeling Recreatiegebied verhoogd op basis van een nieuwe verdeelsleutel. Structuur- en bestemmingsplannen ( € 794.000 voordeel) Per saldo geen effect op de begroting. Betreft met name administratieve verrekeningen van anterieure overeenkomsten, zie ook de baten. Omgevingswet Bouwsteen 1 ( € 810.000 voordeel) Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat bouwsteen 1 van de omgevingswet wordt afgerond. Hierdoor zijn de kosten aanzienlijk lager als in eerdere jaren. Omgevingswet Bouwsteen 2 ( € 336.000 nadeel) Bouwsteen 2 van de omgevingswet wordt opgestart en zal in 2025 verder worden opgepakt en uitgewerkt. Prognose loonkosten ( € 640.000 nadeel) In vergelijking met vorig jaar zijn de kosten van de loonprognose hoger. Dit saldo is voornamelijk het gevolg van de verwachte CAO-stijging in 2025 Overige afwijkingen ( € 156.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
60
Gemeente Lansingerland
Baten (€ 38.000 voordeel) Structuur- en bestemmingsplannen ( € 914.000 nadeel) Zie lasten Leges Bouwvergunning ( € 952.000 voordeel) We begroten flink meer legesinkomsten voor 2025, gebaseerd op de korte-termijnplanning van de diverse nieuwbouw(deel)projecten (o.a. Wilderszijde en Westpolder Bolwerk, als ook de uitgifte van enkele grotere bedrijfskavels). De grotere bouwaanvragen leveren een substantieel deel van de totale legesinkomsten op. Reservemutaties (€ 934.000 voordeel) Omgevingswet ( € 696.000 voordeel) Zie lasten Leefomgeving ( € 50.000 voordeel) Voor het project kaderrichtlijn Water was er incidenteel € 50.000 toegekend. Overige afwijkingen ( € 188.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
Beleidsveld Infrastructuur en mobiliteit Doelstelling Wat willen we bereiken? Lansingerland streeft ernaar de groei van de gemeente te faciliteren en tegelijkertijd de bereikbaarheid te waarborgen, zonder concessies te doen aan verkeersveiligheid en leefbaarheid. Onze inwoners, ondernemers en bezoekers moeten zich op een duurzame, veilige en gezonde wijze kunnen verplaatsen, waarbij de leefbaarheid voor inwoners hoog blijft. Onderweg (kunnen) zijn is een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven en onze economie, en zal dat ook in de toekomst blijven. Een goede bereikbaarheid draagt bij aan onze welvaart en de kwaliteit van onze leefomgeving. Tegelijkertijd heeft een relatief hoog autogebruik en (auto)bereikbaarheid juist een negatieve impact op het klimaat. In Lansingerland en de regio blijft de bevolking groeien, waardoor het steeds drukker wordt op de wegen, fietspaden en in het openbaar vervoer. Dit komt mede door de bouw van nieuwe woningen en toename van bedrijvigheid, maar ook doordat mensen steeds vaker onderweg zijn. Daarnaast hebben mensen in Lansingerland gemiddeld steeds meer auto's, wat veel ruimte inneemt voor zowel parkeren als op de wegen. De bereikbaarheid van Lansingerland en de regio komt (verder) onder druk te staan. Provinciale wegen zoals de N209 en snelwegen zoals de A12 en A16 raken tijdens de spits steeds voller met vertraging tot gevolg.
Ook de lokale ontsluitingswegen, zoals de Boterdorpseweg en Klapwijkseweg, krijgen het steeds zwaarder te verduren. Tegelijkertijd zorgt deze toename ook voor een toename van leefbaarheidsproblemen, zoals geluidsoverlast en verkeersonveiligheid. De uitdaging is om enerzijds de groei van de regio en aantal mensen die onderweg zijn te faciliteren en anderzijds om de druk op de wegen af te remmen. Ook moet de mobiliteit verduurzamen. Hiervoor is de zogenaamde ‘mobiliteitstransitie’ gestart.
61
Gemeente Lansingerland
Een belangrijk onderdeel van deze transitie is het verleggen van de focus van alleen autoverkeer naar ook andere vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en nieuwe, slimme vervoersoplossingen. Denk aan deelauto's, deelfietsen, deelscooters en in de toekomst ook zelfrijdend vervoer. Het combineren van vervoermiddelen, zoals fietsen naar de metro, met de metro naar de stad en daar een deelfiets gebruiken, ook wel 'ketenmobiliteit' genoemd, speelt een rol in slimmer en duurzamer reizen. Auto- en fietsparkeervoorzieningen bij stations dragen hieraan bij. Maar ook veilige fietsroutes naar de stations en naar de belangrijkste werklocaties in de regio. Het hebben van dagelijkse voorzieningen op korte afstand, zorgt ervoor dat meer verplaatsingen te voet worden gemaakt. Dit laatste zorgt voor bereikbaarheid door nabijheid van voorzieningen. In omliggende grotere gemeenten wordt een belangrijke stap richting de verduurzaming van de mobiliteitssector ingevoerd, namelijk de invoering van zero-emissie zones voor bedrijfsvoertuigen. Vervuilende voertuigen mogen dan de stadscentra niet meer in. Dit heeft ook een positief effect de verduurzaming van het wagenpark bedrijfsvoertuigen in Lansingerland.
Naast het faciliteren van de groei van mobiliteit en het stimuleren van ander reisgedrag, blijft het verbeteren en behouden van verkeersveiligheid essentieel en een absolute voorwaarde. De trend is momenteel negatief. Het aantal verkeersongevallen met letsel neemt toe. Deze trend willen we keren door het verkeerssysteem in Lansingerland veiliger te maken. Daarbij is de ambitie om te gaan voor nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken. Daarbij is specifiek aandacht voor de zwakkere verkeersdeelnemer (fietsers en voetgangers). We maken onze mobiliteit duurzamer en gezonder. Fietsers voelen zich comfortabel en veilig op onze wegen en uitnodigende fietspaden. OV-gebruikers reizen gemakkelijk met betrouwbare en snelle OV-lijnen van en naar goede knooppunten. Daarbij streven we moderne vervoersoplossingen na, waarbij ketenmobiliteit en deelmobiliteit een belangrijke rol spelen. We groeien mee met de toenemende behoefte aan mobiliteit. Hierbij streven we naar een betere bereikbaarheid van onze kernen, meer hoogwaardige fietsverbindingen en beter openbaar vervoer tussen de kernen.
Wat gaan we daarvoor in 2025 doen? We werken aan een duurzame en veilige bereikbaarheid In 2025 gaan we werken met de Omgevingsvisie 2.0, waarin integrale strategische doelen en ambities zijn benoemd, mede op het onderwerp mobiliteit. Deze visie werken we uit in een Omgevingsprogramma Mobiliteit. Onderdelen van deze visie en het omgevingsprogramma Mobiliteit zijn onder andere een nieuw verkeersveiligheidsplan, wegencategorisering en parkeerbeleid. Aan deze plannen zijn concrete resultaten en acties gekoppeld, zoals het herzien van de bebouwde komgrenzen in het kader van de Wegenverkeerswet 1994 en de introductie van de GOW (gebiedsontsluitingsweg) 30 op meerdere wegen in de gemeente. Daarnaast werken we een aanpak voor toekomstbestendige deelmobiliteit uit. Samen met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag werken we aan een nieuwe regionale multimodale mobiliteitsvisie, als uitwerking van de Strategische agenda 2023-2027. De ambities op het gebied van mobiliteit worden zo nodig herzien opgenomen in de op te stellen omgevingsvisie 2.0. Doelen, acties en concrete resultaten uit het verkeersveiligheidsbeleid en gemeentelijk verkeer en vervoerplan worden opgenomen in passende omgevingsprogramma('s).
62
Gemeente Lansingerland
Bij gebiedsontwikkelingen is in eerste instantie specifiek aandacht voor de actieve en duurzame vormen van mobiliteit. We hanteren per gebiedstype een prioriteitenladder overeenkomstig het STOMP principe, bestaande uit de elementen: 1. Stappen 2. Trappen 3. Openbaar Vervoer 4. Mobility as a service (Slimme vervoeroplossingen en deelmobiliteit) 5. Privé auto Deze ladder betekent dat we modaliteiten niet overal gelijkwaardig faciliteren. De invulling van de ladder is gebiedsgericht en wisselt ook per doelgroep. Zo willen we een realistische maar ambitieuze transitie in gang zetten naar meer duurzame, actieve mobiliteit.
63
We vervolgen de realisatie van de Metropolitane fietsroute ‘Delft/Rotterdam Alexander’ en starten met de realisatie van de Metropolitane fietsroute 'Zoetermeer/Rotterdam'. Dit verbetert de lokale en regionale fietsbereikbaarheid, draagt bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen en faciliteert de toekomstige inwonersgroei van de gemeente en regio. Met deze routes is het doel om meer woon-werk relaties binnen een 45 minuten fietsafstand te creëren.
Het ontbrekende fietspad aan de Gerberasingel wordt aangelegd.
Bij metrostation Berkel Westpolder wordt gestart met de voorbereidingen en realisatie van een nieuwe fietsenstalling aan de zijde van de P+R garage. Daarbij wordt het aantal fietsrekken fors uitgebreid.
Ten behoeve van bewaking van fietsenstallingen wordt de lobby voortgezet om dit onder te brengen in de concessie van de vervoerder (RET) onder verantwoordelijkheid van de vervoerautoriteit MRDH.
We continueren de gezamenlijke regionale verkenning van de Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-corridor Zoetermeer Rotterdam (ZoRo-Rail).
Een nieuwe R-net bushalte aan de Laan van Mathenesse bij het Horti Science Park wordt gerealiseerd. Dit zal de OV bereikbaarheid van bedrijven en onderwijsinstellingen in dit gebied, zoals Jumbo, Dynalogic, en de Wageningen Universiteit, aanzienlijk verbeteren.
Ten behoeve van de verduurzaming van de automobiliteit breiden we het regulier laadnetwerk met elektrische oplaadpalen verder uit.
Samen met de provincie Zuid-Holland werken we de resultaten van het multimodaal verkeerskundig verkeerskundig onderzoek naar de N209 uit. Het doel hiervan is het verbeteren van de (regionale) bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid op en rondom de N209. Daarmee kunnen de voorbereidingen om te komen tot een omgevingsplan voor de gebiedsontwikkelingen Merenweg, Wolfend voortzetten.
Ook wordt naar aanleiding van het Multimodaal Mobiliteitsonderzoek Klappolder een ontsluitingsvariant in participatie met de stakeholders en belanghebbenden in de omgeving uitgewerkt, met als doel het bedrijventerrein toekomstbestendig verkeersveilig en bereikbaar te houden en herstructurering van de Chrysantenweg mogelijk te maken.
We zetten de OV-Lobby bij MRDH en de vervoerders voort. Deze lobby richt zich op minimaal het behouden van de huidige kwaliteit van het openbaar vervoer, betere ontsluiting met het openbaar vervoer van de centra van de drie kernen en het heropstarten van de dienstregeling van de BOB buslijnen. Voor 2026 wordt een nieuw busplan voor de busconcessie van RET opgesteld. Het doel van dit busplan is om tegen gelijkblijvende kosten meer reizigers te bedienen. Wij nemen deel aan de planvorming en houden daarbij rekening met de OV bereikbaarheid van de Centra en het voorbereiden op de groei van de gemeente.
Maatregelen ten behoeve van een structurele verbetering van de verkeersveiligheid van de rotonde Berkelse Poort wordt verder uitgewerkt tot een voorstel aan de gemeenteraad.
Gemeente Lansingerland
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Realisatie 2023
Begroting na wijziging 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Lasten
1.512
2.454
1.817
1.818
1.839
Baten
8
18
33
33
33
33
-1.504
-2.437
-1.784
-1.785
-1.806
-1.817
Totaal saldo van baten en lasten
1.850
Onttrekkingen
820
703
45
45
45
45
Mutaties reserves
820
703
45
45
45
45
Resultaat
-684
-1.734
-1.739
-1.740
-1.761
-1.772
Verschillen 'Begroot 2025 ten opzichte van 'Begroting na wijziging 2024' Lasten (€ 637.000 voordeel)
Verkeerskundige onderzoek N209 ( € 327.000 voordeel) Het meerjarige verkeerskundig onderzoek N209 is afgerond in 2024. Openbaar Vervoer ( € 200.000 voordeel) Zie begrotingsknop 06.2.3 Aanpassing bewakingsvorm fietsenstallingen (Onbemand of zelfservice met toegangspoort) Overige afwijkingen ( € 110.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (€ 15.000 voordeel) Overige afwijkingen (€ 15.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (€ 658.000 voordeel) Verkeerskundige onderzoek N209 ( € 327.000 voordeel) Zie lasten. Verkeerskundige Klappolder ( € 152.000 voordeel) Het meerjarige verkeerskundig onderzoek Klappolder is afgerond in 2024. Overige afwijkingen ( € 179.000 voordeel) De afwijking is kleiner dan € 200.000 en daarom niet verder toegelicht.
Beleidsveld Economische ontwikkeling Doelstelling Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige werklocaties voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
64
Gemeente Lansingerland
Het hebben van de juiste bedrijfsruimte op de juiste plek is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor bedrijven. Ook voor de bedrijven in de tuinbouwketen. Deze voorwaarde wordt steeds belangrijker naarmate de schaarste aan bedrijfsruimte groter wordt. Voor ondernemers die willen groeien en/of verduurzamen is het niet makkelijk om geschikte bedrijfsruimte te vinden. Onze inzet gaat zich hier meer op focussen. Daarbij hanteren we het uitgangspunt “het juiste bedrijf op de juiste plek”. Bedrijven die zich makkelijk mengen met wonen of andere functies, vestigen zich bij voorkeur in de centrumgebieden of op de linten. Zodat op bedrijventerreinen voldoende ruimte blijft voor bedrijven hogere milieucalcificaties. Het midden- en kleinbedrijf die hun bedrijfsruimte willen optimaliseren, gaan we faciliteren en informeren over kansen. Dit geldt ook voor kansen in de transitie naar de nieuwe economie. Deze is duurzaam, digitaal en circulair. Deze onderdelen zullen een onderdeel vormen van de omgevingsvisie, binnen het omgevingsprogramma economie zullen we onder andere kaders voor werklocaties opstellen. Ondernemers met vragen over schoon, heel en veilig verwijzen we door. Meer complexe vraagstukken van ondernemers kunnen we alleen oppakken met behulp van incidentele externe middelen.