[T24.06460] Gereedschapskist met begrotingsknoppen m.b.t. Begroting 2025 - 2028

03.1.3A.C Verhogen huurtarieven sportaccommodaties buitensport met 15% Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie

Verhogen huurtarieven sportaccommodaties buitensport met 15% Leon Hoek Inkomsten

25

Knop ontvangstenkant (impact op hoofdlijnen)

We verhogen onze inkomsten door de huurtarieven van sportaccommodaties buitensport te verhogen met 15%. LET OP, Alleen in drukken in combinatie met begrotingsknoppen 03.1.2A.A en 03.1.2A.B.

Toelichting

De maatregel houdt in dat we een hoger tarief gaan hanteren voor de buitensportaccommodaties en dat we afwijken van de in 2023 vastgestelde Tarievennota Sportaccommodaties.

Context

Financieel effect

Tussen 2018 en 2023 waren de tarieven bevroren. In 2023 zijn de tarieven voor sportverenigingen verlaagd. Ook heeft de raad in 2023 de nieuwe Tarievennota vastgesteld. Daarin is opgenomen dat we de huurtarieven jaarlijks op 1 augustus indexeren volgens CPI (Consumentenprijsindex). Hiermee sluiten we aan op het sportseizoen. Dat betekent dat de indexering plaatsvindt per 1 augustus 2025. Daarom kunnen we de hogere huurinkomsten in 2025 niet voor het hele jaar inboeken. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. - We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord 2025 €

Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

2026 12.500

€

2027 25.000

€

2028 25.000

€

25.000

Structureel Verenigingen zullen de huurverhoging doorrekenen aan hun leden. Dat betekent dat inwoners meer gaan betalen voor hun lidmaatschap bij hun sportvereniging (buitensport). Als sporten bij verenigingen duurder wordt voor inwoners, leidt dat mogelijk tot een lager ledenaantal. Mogelijk komen daardoor verenigingen in financiële problemen. Inwoners met een laag inkomen kunnen gebruik maken van het Volwassenenfonds voor Sport en cultuur. Hogere contributies raken vooral inwoners die net boven de inkomensgrens zitten. In het uiterste geval kunnen hogere lasten ertoe leiden dat buitensportverenigingen velden ‘teruggeven’ aan de gemeente. We ontvangen dan geen huur, maar houden wel kapitaallasten. Kosten recht van opstal Op dit moment krijgen een aantal verenigingen te maken met hoge kosten voor het vestigen van het recht van opstal. Hiervoor dienen zij eenmalige notariele kosten te maken van ca € 700 voor de inschrijving van de akte. Daarnaast nemen de jaarlijkse kosten vanwege de retributie en zakelijke belastingen toe. Afhankelijk van de grootte van de clubaccommodaties kunnen deze kosten oplopen tot € 2.500. 26

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

De ambitie van het college om te zorgen voor een passend voorzieningenniveau komt onder druk. Daarnaast kan het afwijken van recent vastgestelde huurtarieven leiden tot veel weerstand bij de buitensportverenigingen. Haalbaar Haalbaar, maar Tarievennota moet aangepast worden Sport Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.1.4 Het realiseren van maximaal twee sportboxen (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Het realiseren van maximaal twee sportboxen Leon Hoek Uitgaven Groen Met het niet plaatsen van de derde sportbox besparen we incidenteel € 8.000 op de algemene reserve en structureel € 2.500 aan abonnement- en onderhoudskosten. De maatregel houdt in dat we het aantal sportboxen maximeren op twee (in plaats van de drie sportboxen uit het amendement). Het inzetten van deze knop heeft geen effect op het begrotingssaldo maar levert een voordeel van € 8.000 op de algemene reserve. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. - We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord Amendement voor het plaatsen van drie sportboxen Op 3 november heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen voor het plaatsen van drie sportboxen in Lansingerland. De raad heeft hiertoe een budget beschikbaar gesteld van € 46.000. De lasten worden gedekt uit de kapitaallasten dekkingsreserve.

De structurele lasten voor de sportbox bestaan uit abonnementskosten en onderhoudskosten. Deze kosten zijn totaal c.a. € 2.500 per jaar.

Financieel effect Incidenteel/structureel

Er is inmiddels een sportbox geplaatst. Het plaatsen van de tweede is in voorbereiding. 2025 2026 2027 2028 € 2.500 € 2.500 € 2.500 € 2.5000 Incidenteel: € 8.000 lagere onttrekking aan de kapitaallastendekkingsreserve. Dit vloeit terug naar de algemene reserve. 27

Maatschappelijk effect Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Structureel: € 2.500 onderhouds- en abonnementskosten. Inwoners kunnen gebruik maken van twee sportboxen in de gemeente in plaats van drie. We geven geen uitvoering aan het Amendement Sportbox van 03-11-2022 (A2022-043) dat de Raad heeft aangenomen. Haalbaar Haalbaar Sport Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.1.5 Halveren inzet beleid, accounthouderschap en relatiemanagement sport (1 FTE) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Halveren inzet beleid, accounthouderschap en relatiemanagement sport (1 FTE) Leon Hoek Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door de inzet van beleid, accounthouderschap en relatiemanagement sport te halveren met 1 FTE. De maatregel leidt ertoe dat er onvoldoende capaciteit is voor vragen en ondersteuning van sportverenigingen en voor het accountmanagement voor samenwerkingspartners/contractpartijen. Met het beleid, accounthouderschap en relatiemanagement sport geven we uitvoering aan de Sportvisie, het Accommodatieplan Sport, het Sportakkoord Lansingerland en werkprogramma Vitaliteit. Beleidsdoelstellingen en ambities komen in het gedrang omdat er niet meer voldoende capaciteit is voor de volgende taken: - Actualiseren van de Sportvisie en van het Accommodatieplan, het ontwikkelen van beleid voor sport en bewegen in de openbare ruimte en van speel- en spelbeleid - Het uitvoeren van de Sportvisie ‘Scoren met sport’ - Het uitvoeren van het Accommodatieplan Sport, waaronder de voorbereiding en de actualisering van de sportvoorzieningen Wilderszijde - Het uitvoeren van het Sportakkoord Lansingerland 2.0, met een inzet op de kwetsbare en jonge inwoners van Lansingerland, op inclusiviteit en een sociaal veilig sportklimaat en op vitale en toekomstbestendige sportverenigingen - Bijdragen aan het Gezond en Actief leven akkoord (GALA) - Het ondersteunen van verenigingen,

bijvoorbeeld met aanpassingen in de accommodatie - Contactpersoon voor vragen van alle sport- en beweegaanbieders in Lansingerland - Uitvoering geven aan het regionale samenwerkingsverband voor mensen met een lichamelijke of mentale beperking We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. 28

-

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord 2025 2026 2027 2028 € 85.000 € 85.000 € 85.000 € 85.000 Structureel De maatregel leidt ertoe dat er onvoldoende capaciteit is voor vragen en ondersteuning van sportverenigingen en voor het accountmanagement voor samenwerkingspartners/contractpartijen. Minder inzetten op sport betekent het verminderen van de preventieve werking van sport: elke euro die we in sport investeren levert winst op het gebied van o.a. jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en veiligheid (overlastmeldingen). Het verbindende element en de gezondheidswinst die we met sport kunnen behalen komen onder druk. We dragen minder bij aan de ambitie van het college om te zorgen voor een passend voorzieningenniveau. Daarnaast dragen we minder bij aan het realiseren van de doelen van de Sportvisie ‘Scoren met sport', het Sportakkoord en het Werkprogramma Vitaliteit. Haalbaar Financieel effect is direct merkbaar. Afbouwregeling is nodig. Sport Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.1.6 Stoppen met combinatiefunctionaris (Sport en Cultuur) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Stoppen met combinatiefunctionaris (Sport en Cultuur) Leon Hoek Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door te stoppen met combinatiefunctionaris (Sport en Cultuur). De maatregel houdt in dat we het contract voor de combinatiefuncties sport en cultuur afbouwen en stopzetten. We hebben daarmee geen capaciteit meer om uitvoering te geven aan de Sportvisie, het Sportakkoord en het Werkprogramma Vitaliteit. Ook aan de cultuurnota kunnen we geen uitvoering meer geven. We minimaliseren onze bijdrage aan het sport-, beweeg- en cultuurklimaat in Lansingerland. De opdracht voor de combinatiefuncties wordt bekostigd vanuit verschillende budgetten, waaronder een groot deel SPUK-middelen (GALA/SPUK). De totale opdracht kent een waarde van ruim € 500.000 per jaar. Daarvan is € 165.000 29

afkomstig uit de gemeentebegroting. Dit is een voorwaarde voor de inzet van de SPUK-middelen. Dat betekent dat we de opdracht voor sport en cultuur niet voortzetten zonder de gemeentelijk bijdrage. Niet ingezette middelen moeten we terugbetalen aan het Rijk.

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Sport- en cultuuraanbieders ontvangen ondersteuning van de combinatiefuncties. Dit zorgt ervoor dat zij vitaal zijn, blijven en/of worden. Dit zorgt er ook voor dat onze inwoners indirect beter ondersteund worden om te sporten/bewegen of aan cultuur te doen. Daarnaast organiseren de combinatiefuncties in samenwerking met de sport- en cultuuraanbieders activiteiten waar onze inwoners direct gebruik van kunnen maken. Het gaat hier om plezier, (mentale) gezondheid en ontmoeting. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. - We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord 2025 2026 2027 2028 € 165.000 € 165.000 € 165.000 € 165.000 Structureel Voor inwoners voor wie sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is verkleinen we de toegankelijkheid tot sporten, bewegen en ontmoeten.

De vitaliteit en toekomstbestendigheid van onze sportverenigingen komt onder druk, omdat zij geen gebruik meer kunnen maken van de ondersteuning van het team van Lansingerland Beweegt (de combinatiefuncties), dat zorgt voor verbinding en vernieuwing in de sport- en cultuursector. We minimaliseren onze bijdrage aan het sport en beweegklimaat in Lansingerland. We kunnen onze sportvisie en het Werkprogramma Vitaliteit niet meer uitvoeren. Het tussentijds openbreken van het contract kan het beeld van een betrouwbare overheid aantasten. Haalbaar Haalbaar Sport en Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.1.7 Intensivering: Het realiseren van de derde sportbox Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder

Intensivering: Het realiseren van de derde sportbox Leon Hoek 30

Categorie Kleurcode Knop intensivering (impact op hoofdlijnen)

Uitgaven

Toelichting

De raad heeft € 46.000 beschikbaar gesteld voor het plaatsen van drie sportboxen. De praktijk laat zien dat er € 19.000 nodig is per sportbox. Om een derde sportbox te kunnen plaatsen is er € 11.000 extra nodig, boven op het beschikbare budget van € 46.000. Dit bedrag wordt over een periode van 10 jaar afgeschreven. Daarnaast is een extra bedrag nodig van €2.500 voor abonnementskosten en beheer en onderhoud van de sportbox. We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. - We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord

Context

Met de intensivering kunnen we de derde sportbox realiseren en geven we uitvoering aan het amendement van 3 november 2022.

Amendement voor het plaatsen van 3 sportboxen Op 3 november 2022 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen voor het plaatsen van 3 sportboxen in Lansingerland. De raad heeft hiertoe een budget beschikbaar gesteld van € 46.000. De lasten worden gedekt uit de kapitaallasten dekkingsreserve. Er is inmiddels een sportbox geplaatst. Het plaatsen van de tweede is in voorbereiding. Financieel effect Incidenteel/structureel

Maatschappelijk effect Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

2025

2026

2027

2028

€ 2.500 € 2.500 € 2.500 € 2.500 Incidenteel: een storting vanuit de algemene reserve in de kapitaallastendekkingsreserve à € 11.000. Structureel: € 2.500 onderhouds- en abonnementskosten. Met de intensivering kunnen inwoners uit de drie kernen gebruik maken van een sportbox. Geen Haalbaar Haalbaar Sport Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.1.8 Intensivering: Voortzetten Expeditie Lansingerland (Sport en Cultuur) Begrotingsknop

Begrotingsknop

Intensivering: voortzetten Expeditie Lansingerland (Sport en Cultuur) 31

Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop intensivering (impact op hoofdlijnen) Toelichting Context

Leon Hoek en Titia Cnossen Uitgaven Met de intensivering kunnen we Expeditie Lansingerland (in aangepaste vorm) voortzetten. Met de intensivering kunnen we Expeditie Lansingerland (in aangepaste vorm) voortzetten. We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Sport. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners: we stimuleren een actief verenigingsleven en dragen bij aan de gezonde leefstijl van inwoners. - We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren - We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat sport en bewegen bereikbaar is voor al onze inwoners - We versterken de Lansingerlandse sportsector met het lokale Sportakkoord We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. Een cultuurhuis in elke kern Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk Voor de voortzetting van Expeditie Lansingerland vanaf 2025 en verder zijn twee scenario’s denkbaar: 1. Amusement; In dit scenario zou de Expeditie het meest lijken op de huidige vorm.

Gezien de evaluatie van de Expeditie kiezen we ervoor niet iedere vakantie meer een programma aan te bieden. Daarnaast wordt er rekening gehouden met activiteiten die niet aanslaan/niet succesvol zijn gebleken. De totale hoeveelheid activiteiten per vakantie gaat hiermee omlaag. We gaan met de huidige/nieuwe organisator (Sport Heroes) in gesprek over de precieze vorm en invulling van activiteiten per vakantie. 2. Doorstroom naar regulier sport- en cultuuraanbod; In dit scenario verleggen we het doel van de Expeditie van amusement naar het structureel in beweging brengen en met cultuur bezig zijn van de jeugd. Dit betekent dat de vorm van de Expeditie aangepast wordt. Alleen in de zomervakantie en Kerstvakantie zullen er activiteiten plaatsvinden. In de periodes na deze vakanties worden tegen meerbetaling activiteitenreeksen van (de meest populaire) activiteiten aangeboden. Dit zorgt voor snellere en laagdrempeligere doorstroming richting reguliere activiteiten bij onze lokale sport- en cultuuraanbieders. Dit scenario sluit aan bij de huidige Sportvisie en Cultuurnota.

Financieel effect Scenario 1 Scenario 2

2025 €

2026 17.500

€

2027 35.000

€

2028 35.000

€

35.000 32

€

Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

24.000

€

48.000

€

48.000

€

48.000

Structureel Met Expeditie Lansingerland stimuleren we het sporten en bewegen voor onze jeugd. Afhankelijk van het scenario dat gekozen wordt, is het hoofddoel van de Expeditie amusement of doorstroom richting regulier sport- en cultuuraanbod. Scenario 1: Deelnemers doen mee om zich te vermaken in de vakanties. De maatschappelijke meerwaarde van dit scenario is dat we de jeugd in aanraking laten komen met sport en cultuur, dus kinderen komen van de bank en komen leeftijdsgenoten tegen. Ook voor ouders is dit een welkome besteding van de vakantie voor hun kinderen.

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Scenario 2: Deelnemers doen nog steeds mee om zich te vermaken in de vakanties, maar krijgen ook de mogelijkheid om een eerste stap richting verdere talentontwikkeling te zetten. De maatschappelijke meerwaarde uit scenario 1 blijkt ook in dit scenario, maar is breder doordat de jeugd structureel bij sport en cultuur actief is. Geen Haalbaar Haalbaar Sport en Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

33

Beleidsveld cultuur 03.2.1F.A Afschaffen subsidieregeling voor Levendig Lansingerland (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop

Afschaffen subsidieregeling voor Levendig Lansingerland

Portefeuillehouder

Titia Cnossen

Categorie

Uitgaven

Kleurcode

Groen

Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen)

We verlagen onze uitgaven door de subsidieregeling Levendig Lansingerland af te schaffen.

Toelichting

De maatregel houdt in dat we kleine (inwoners) initiatieven niet meer financieel ondersteunen. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd:

Context

We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk Financieel effect

2025 €

Incidenteel/structureel

Structureel

Maatschappelijk effect

Het afschaffen van deze regeling zorgt voor verschraling van het aanbod van nieuwe maatschappelijke, culturele en sportieve activiteiten. Denk hierbij aan activiteiten als nieuwe concertformats van muziekverenigingen en initiatieven om met nieuw aanbod leden te werven voor de vereniging. De impulsen die deze regeling mogelijk maakt voor de samenleving verdwijnen en daarmee ook voor een gedeelte de zichtbaarheid van de verenigingen.

Bestuurlijke belemmering

Geen

Juridische haalbaarheid

Haalbaar

Technische haalbaarheid

Haalbaar

Beleidsterrein

Cultuur

Teammanager

Teammanager Maatschappelijke Opgaven

24.500

2026 €

24.500

2027 €

24.500

2028 €

24.500

03.2.1F.B Versoberen subsidieregeling voor Levendig Lansingerland Begrotingsknop

Begrotingsknop

Versoberen subsidieregeling voor Levendig Lansingerland

Portefeuillehouder

Titia Cnossen

Categorie

Uitgaven

Kleurcode

Groen

Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen)

We verlagen onze uitgaven door de subsidieregeling Levendig Lansingerland te versoberen 34

Toelichting

Context

Financieel effect

De maatregel houdt in dat we deze regeling wijzigen in een startersregeling (max. 2 jaar), gericht op het inbedden van een nieuwe activiteit en met kleinere subsidiebijdragen. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk 2025 2026 2027 2028 €

10.500

€

10.500

€

10.500

€

10.500

Incidenteel/structureel

Structureel

Maatschappelijk effect

Het versoberen van de regeling zorgt dat we het particulier initiatief kunnen blijven stimuleren en uitvoering geven aan ons leidende principe: de Samenleving aan zet, tenzij. De impulsen die deze regeling mogelijk maakt in de samenleving, zoals nieuwe concertformats van muziekverenigingen, initiatieven om met nieuw aanbod leden te werven voor de vereniging en incidentele culturele uitstapjes voor bepaalde doelgroepen, blijven we faciliteren met een kleine bijdrage.

Bestuurlijke belemmering

Geen

Juridische haalbaarheid

Haalbaar

Technische haalbaarheid

Haalbaar

Beleidsterrein

Cultuur

Teammanager

Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.2.2 Stoppen met de bijdrage aan Archeologie en Erfgoed Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Stoppen met de bijdrage aan Archeologie en Erfgoed Titia Cnossen Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door de bijdrage aan Archeologie en Erfgoed te stoppen. De maatregel houdt in dat we onze bijdrage afbouwen en dat het museum op zoek moet gaan naar andere financieringsbronnen. Indien er geen of minder budget beschikbaar is voor erfgoed én er geen andere financieringsbronnen kunnen worden aangeboord, betekent dit dat de Oudheidkundige Vereniging en Museum Bleiswijk (OVMB) haar huurverplichtingen niet meer kan voldoen en haar activiteiten moet staken. De subsidie wordt grotendeels ingezet om de huurkosten van de huisvesting te bekostigen. De gemeente heeft destijds een bijdrage van circa € 20.000 gedaan om de verhuizing naar de nieuwe locatie te realiseren. 35

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk - Met archeologie en erfgoed verbinden we de historie aan de toekomst. 2025 2026 2027 2028 € 17.000 Structureel

€

17.000

€

17.000

€

17.000

Het stoppen met de bijdrage betekent dat de huisvesting in Bleiswijk van de OVMB niet meer gedekt is en OVMB zelfstandig de begroting moet rondkrijgen. Er is een kans dat OVMB stopt met de gesubsidieerde activiteiten en dat het erfgoed en de erfgoededucatie niet meer beschikbaar is voor onze inwoners. Het betreft een unieke voorziening die, eenmaal afgebouwd, lastig weer op te bouwen is. Het beeld van een betrouwbare overheid is in het geding. Het volledige budget korten heeft tot gevolg dat de gemeente geen uitvoering geeft aan dit onderdeel van de Cultuurnota en Cultuurhuizennota. Haalbaar Haalbaar Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.2.3K.A Versoberen sociale basis cultuur (nullijn hanteren) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Versoberen sociale basis cultuur (nullijn hanteren) Titia Cnossen Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te versoberen op de sociale basis cultuur.

Financieel effect

De maatregel houdt in dat we de in de Kaderbrief voorgenomen indexering van 5% op de subsidiebudgetten niet doorvoeren. We hanteren daarmee de nullijn voor 2025 ten opzichte van 2024. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk 2025 2026 2027 2028

Incidenteel/structureel

€ 54.000 Structureel

Context

€

54.000

€

54.000

€

54.000

36

Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Culturele subsidiepartijen ontvangen hetzelfde subsidiebedrag als in 2024, terwijl de kosten stijgen. Mogelijk moeten zij hierdoor aanspraak doen op andere inkomsten (zoals fondsen) en verhogen zij hun tarieven. De kans bestaat dat cultuur dan niet meer voor iedereen blijft, maar alleen voor inwoners die dat kunnen bekostigen. Inwoners die (net) niet in aanmerking komen voor het Jeugd- en Volwassenenfonds Sport & Cultuur vallen buiten de boot. Hiermee houden we niet meer vast aan de ambitie uit de Cultuurnota dat ‘Iedere inwoner zijn of haar talenten kan ontwikkelen en kan meedoen aan cultuur’. Geen Haalbaar Haalbaar Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

37

03.2.4 Halveren inzet beleid, accounthouderschap en relatiemanagement cultuur (1 FTE) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Halveren inzet beleid, accounthouderschap en relatiemanagement cultuur (1 FTE) Titia Cnossen Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door de inzet van beleid, accounthouderschap en relatiemanagement sport te halveren met 1 FTE. De maatregel leidt ertoe dat er onvoldoende capaciteit is voor vragen en ondersteuning van cultuurverenigingen en voor het accountmanagement voor samenwerkingspartners/contractpartijen. Met het beleid, accounthouderschap en relatiemanagement cultuur geven we uitvoering aan de Cultuurnota en aan het werkprogramma Vitaliteit. Beleidsdoelstellingen en ambities komen in het gedrang omdat er onvoldoende capaciteit is voor de volgende taken: - Actualiseren van de Cultuurnota en de ontwikkeling van de cultuurhuizen - Het uitvoeren van de Cultuurnota en de Cultuurhuizennota. - De voorbereiding van cultuurvoorzieningen Wilderszijde - Bijdragen aan het Gezond en Actief leven akkoord (GALA) - Contactpersoon en relatiemanagement voor de cultuurverenigingen, met daarbij het beoordelen, toekennen en vaststellen van de subsidies. - Degelijk accounthouderschap voor Bibliotheek Oostland, i.s.m.

gemeente Pijnacker-Nootdorp - Het beantwoorden van vragen van verenigingen over cultuur en de daarvoor beschikbare accommodaties - Ambtelijke begeleiding bij de bouw en realisatie van Casa Cadanza - Het ondersteunen bij de organisatie van de jaarlijkse Open Cultuurdag - Herziening en doorontwikkeling van de Cultuurfabriek We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk 2025 2026 2027 2028 € 85.000 € 85.000 € 85.000 € 85.000 Structureel De maatregel leidt ertoe dat er onvoldoende capaciteit is voor vragen en ondersteuning van cultuurverenigingen en voor het accountmanagement voor samenwerkingspartners/contractpartijen. De verbinding tussen culturele activiteiten vermindert en culturele instellingen worden vanuit de gemeenten minder ondersteund. Dit zal leiden tot een minder vitale cultuursector in Lansingerland. We dragen niet meer bij aan de cultuurhuizen, waarin ontmoeting en verbinding centraal staan. 38

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

We dragen minder bij aan de ambitie van het college om te zorgen voor een passend voorzieningenniveau. We minimaliseren onze bijdrage aan het cultuuraanbod in Lansingerland. Haalbaar Haalbaar Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

03.2.6K.B Verschralen sociale basis cultuur Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Verschralen sociale basis cultuur Titia Cnossen Uitgaven Zwart We verlagen onze uitgaven door te verschralen op de sociale basis cultuur. (LET OP, Alleen indrukken in combinatie met begrotingsknop 03.2.3K.A) De maatregel houdt in dat we ons aanbod van vrij toegankelijke voorzieningen op het gebied van cultuur terugbrengen tot het wettelijk verplichte onderdeel, te weten het Bibliotheekwerk. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Cultuur. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We werken aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland. - Een cultuurhuis in elke kern - Stimuleren, verbinden en presenteren van het culturele aanbod - Subsidiëren en bestendigen van het bibliotheekwerk 2025 2026 2027 2028 € 95.000 € 95.000 € 95.000 € 95.000 Structureel We bouwen aan een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis is voor Lansingerland met cultuureducatie, het presenteren van kunst en met diverse taken van de bibliotheek. Het verschralen van het cultuuraanbod tot het wettelijk minimum raakt de basis van de samenleving en de bijdrage door de gemeente aan leidende thema's uit de Samenlevingsvisie: ‘kansengelijkheid’ en ‘gezondheid’.

Bij het verdwijnen van het cultuuraanbod kunnen inwoners van Lansingerland zich niet meer via cultuur ontplooien, ontwikkelen, minder eenzaam zijn of vitaal oud kunnen worden. Als culturele organisaties niet meer kunnen voortbestaan heeft dat impact op de toekomst van de gerealiseerde cultuurhuizen en het nieuw te bouwen Casa Cadanza. De maatregel heeft mogelijk als gevolg dat de culturele verenigingen stoppen, hun eventuele reserves uitputten en/of hun tarieven verhogen. Cultuur is dan niet meer voor iedereen, maar enkel voor diegene die dat kunnen bekostigen. Inwoners die (net) niet in aanmerking komen voor het Jeugd- en Volwassenenfonds Sport & Cultuur vallen buiten de boot. 39

Bestuurlijke belemmering

Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Het beeld van een betrouwbare overheid is in het geding. Het gedeeltelijk of volledig budget korten heeft tot gevolg dat de gemeente geen uitvoering geeft aan (onderdelen van) de Cultuurnota, de Cultuurhuizennota, de samenlevingsvisie, de plannen rondom eenzaamheid, ouderen en jeugd. Haalbaar Haalbaar Cultuur Teammanager Maatschappelijke Opgaven

Beleidsveld Onderwijs & Kinderopvang 03.3.1 Verhogen leges Kinderopvang

Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop inkomstenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Verhogen leges Kinderopvang Leon Hoek Inkomsten Oranje We verhogen onze inkomsten door de leges voor de kinderopvang te verhogen. De maatregel houdt in dat we de leges voor organisaties kinderopvang voor het tweede achtereenvolgende jaar verhogen. Dat leidt tot een minder gunstig vestigingsklimaat voor organisaties die kinderopvang aanbieden. We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Onderwijs en Kinderopvang. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen bijdragen aan de kansengelijkheid van onze jeugd. We zorgen voor goed en passend toekomstgericht onderwijs voor iedereen dichtbij. We werken aan Regionale samenwerking in het onderwijs. - We geven uitvoering aan ons onderwijsbeleid door samenwerking met onze partners - We voldoen aan onze wettelijke taken op het gebied van onderwijsvesting, onder meer door het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) - We zorgen voor een toegankelijk aanbod aan kinderopvang en voorzieningen van voor- en vroegschoolse educatie - We zorgen voor het toezicht op de naleving van de leerplichtwet - We zorgen voor uitvoering van leerlingenvervoer 2025 2026 2027 2028 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Structureel Lansingerland wordt met deze maatregel minder aantrekkelijk voor kinderopvangorganisaties. Dat heeft gevolgen voor ouders en hun kinderen.

Als er minder opvangplekken zijn of bijkomen staan ouders langer op de wachtlijst voor kinderopvang. Als zij niet tijdig een kinderopvangplek hebben, belemmert dat mogelijk om te gaan werken. De kinderopvang is een plek, waar kinderen leren spelen met andere kinderen en waar aandacht is voor hun ontwikkeling op motorisch, sociaal en taalgebied. 40

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Geen Haalbaar Haalbaar Onderwijs & Kinderopvang Teammanager Maatschappelijke opgaven

03.3.2 Bijstellen leeftijdsgrens peuteropvang Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Bijstellen leeftijdsgrens peuteropvang Leon Hoek Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door de leeftijdsgrens van de peuteropvang bij te stellen. De maatregel houdt in dat we de toegang tot peuteropvang verhogen van twee naar tweeënhalf jaar. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Onderwijs en Kinderopvang. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen bijdragen aan de kansengelijkheid van onze jeugd. We zorgen voor goed en passend toekomstgericht onderwijs voor iedereen dichtbij. We werken aan Regionale samenwerking in het onderwijs. - We geven uitvoering aan ons onderwijsbeleid door samenwerking met onze partners - We voldoen aan onze wettelijke taken op het gebied van onderwijsvesting, onder meer door het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) - We zorgen voor een toegankelijk aanbod aan kinderopvang en voorzieningen van voor- en vroegschoolse educatie - We zorgen voor het toezicht op de naleving van de leerplichtwet - We zorgen voor uitvoering van leerlingenvervoer 2025 2026 2027 2028 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Structureel Peuteropvang wordt later toegankelijk voor jeugdigen in Lansingerland. Lansingerland Peuters kunnen pas op latere leeftijd naar de peuteropvang en blijven langer thuis. Voor een aantal peuters betekent dat een vertraging voor hun sociale en cognitieve ontwikkeling.

Daarmee dragen we minder bij aan kansengelijkheid van inwoners. Geen Haalbaar Haalbaar Onderwijs & Kinderopvang Teammanager Maatschappelijke opgaven 41

Programma 4: Sociaal Domein Beleidsveld Samenleving 04.1.1 Versoberen sociale basis samenleving (nullijn hanteren) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Versoberen sociale basis samenleving (nullijn hanteren) Titia Cnossen Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te versoberen op sociale basis samenleving (nullijn hanteren). De maatregel houdt in dat we de in de Kaderbrief voorgenomen indexering van 5% op de subsidiebudgetten niet doorvoeren. We hanteren daarmee de nullijn voor 2025 ten opzichte van 2024. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Samenleving. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan inclusieve samenleving met gelijkwaardigheid als uitgangspunt. - We waarborgen de publieke gezondheid in onze gemeente - We voeren de Wet inburgering uit - We realiseren opvanglocaties en maatschappelijke voorzieningen voor ontheemde Oekraïners - We bieden laagdrempelige toegang tot hulp voor alle inwoners op verschillende plekken in de gemeente 2025 2026 2027 2028 € 7.000 € 7.000 € 7.000 € 7.000 Structureel Het leidt tot een versobering van het aanbod of van de inzet van samenwerkingspartners die onderdeel uitmaken van onze sociale basis. Dat kan ervoor zorgen dat inwoners niet tijdig of niet genoeg hulp en ondersteuning krijgen. Geen Haalbaar Haalbaar Samenleving Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.1.2 Stoppen subsidie voor EHBO en Reanimatie Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant

Stoppen subsidie voor EHBO en Reanimatie Titia Cnossen Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te stoppen met de subsidie voor de EHBO en Reanimatie. 42

(impact op hoofdlijnen) Toelichting Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

De maatregel houdt in dat we stoppen met onze bijdrage aan EHBO en Reanimatie cursussen. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Samenleving. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We dragen bij aan inclusieve samenleving met gelijkwaardigheid als uitgangspunt. - We waarborgen de publieke gezondheid in onze gemeente - We voeren de Wet inburgering uit - We realiseren opvanglocaties en maatschappelijke voorzieningen voor ontheemde Oekraïners - We bieden laagdrempelige toegang tot hulp voor alle inwoners op verschillende plekken in de gemeente 2025 2026 2027 2028 € 7.500 € 7.500 € 7.500 € 7.500 Structureel De maatregel houdt in dat we stoppen met onze bijdrage aan EHBO en Reanimatie cursussen. Daarmee neemt de vitaliteit van deze vrijwilligersorganisaties af. Hun aanwezigheid bij evenementen is dan niet meer gegarandeerd. We dragen minder bij aan de ambitie uit het werkprogramma van het college om een hartveilige gemeente te zijn. Haalbaar Haalbaar Samenleving Teammanager Maatschappelijke Opgaven

43

Beleidsveld Jeugd 04.2.2 Stoppen met de externe huisartsen consultatiefunctie (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Stoppen met de huisartsen consultatiefunctie Leon Hoek Uitgaven Groen We verlagen onze uitgaven door te stoppen met de externe consultatiefunctie voor huisartsen. De maatregel houdt in dat we de externe consultatiefunctie voor huisartsen voor het vragen van advies over het inzetten van de juiste vorm van jeugdhulp aan kinderen met complexe problematiek stoppen. We blijven inzetten op de samenwerking tussen de huisartsen en Team Jeugd. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit. - Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse Als onderdeel van onze lange termijndoelstelling om jeugdigen met lichte hulp op tijd te ondersteunen, zetten we in op onze samenwerking met de huisartsen. Een van de aspecten is de externe consultatiefunctie voor huisartsen. Maar deze blijkt onvoldoende benut te worden door de huisartsen en daarmee onvoldoende bij te dragen aan de lange termijn doelstelling.

De mogelijkheid om consultatie vanuit Team Jeugd te bieden is passender. We stoppen daarom met de externe consultatiefunctie voor huisartsen. 2025 2026 2027 2028 € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 20.000 Structureel Aangezien de externe consultatiefunctie nauwelijks benut werd, leidt het stoppen met deze functie niet tot een maatschappelijk effect. We blijven echter inzetten om met een scherpere inzet van de huisartsenroute het gewenste effect te behalen. Geen Haalbaar Haalbaar Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven 44

04.2.3A+B Stoppen met jongerenparticipatie (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop

Portefeuillehouder

Stoppen met jongerenparticipatie Let op, intensivering voor 1 jaar toegevoegd zodat in 2025 kan worden afgebouwd. Leon Hoek

Categorie

Uitgaven

Kleurcode

Groen (2025) + Oranje (2026 en verder)

Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

We verlagen onze uitgaven door te stoppen met jongerenparticipatie.

Context

Financieel effect

De maatregel houdt in dat we stoppen met het betrekken van jongeren bij beleid en uitvoering door de gemeente waardoor zij hier niet meer hun bijdrage aan kunnen leveren. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit. - Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse Er is een incidentele intensivering toegevoegd om de afbouw van jongerenparticipatie stapsgewijs te realiseren. Deze incidentele claim komt niet ten laste van het structurele begrotingssaldo. Bezuiniging 2025 €

2026 85.000

€

2027 85.000

Intensivering (incidenteel) 2025 2026 Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

€ -85.000 Structureel

€

€

2028 85.000

2027 0

€

€

85.000

2028 0

€

0

Maatschappelijke participatie heeft een positieve uitwerking op het welbevinden van jongeren en biedt het jongeren de gelegenheid om hun eigen kracht te versterken. Het stoppen met maatschappelijke participatie van jongeren betekent dat we hen een manier ontnemen om mee te praten. Stoppen met jongerenparticipatie betekent dat we geen Catch Ups meer organiseren waarin we met jongeren in gesprek gaan. We geven dan ook geen uitvoering aan de tips en aanbevelingen die uit de vorige Catch Ups naar voren zijn gekomen, zoals het bereiken van jongeren via de sociale media en het creëren van ontmoetingsplekken voor jongeren. We voeren geen MBO 45

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid

Tienskip projectdagen meer uit, waarbij jongeren zich onder leiding van bijvoorbeeld een raadslid buigen over een maatschappelijk vraagstuk. Deze ambitie uit het werkprogramma van het college draaien we terug. Haalbaar

Technische haalbaarheid Beleidsterrein

Haalbaar

Teammanager

Teammanager Maatschappelijke Opgaven

Jeugd

04.2.4 Versoberen sociale basis jeugd (nullijn hanteren) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Versoberen sociale basis jeugd (nullijn hanteren) Leon Hoek Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te versoberen op sociale basis jeugd (nullijn hanteren). De maatregel houdt in dat we de in de Kaderbrief voorgenomen indexering van 5% op de subsidiebudgetten niet doorvoeren. We hanteren daarmee de nullijn voor 2025 ten opzichte van 2024. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit. - Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse 2025 2026 2027 2028 € 56.000 € 56.000 € 56.000 € 56.000 Structureel Het leidt tot een versobering van het aanbod of van de inzet van samenwerkingspartners die onderdeel uitmaken van onze sociale basis. Dat kan ervoor zorgen dat inwoners niet tijdig of niet genoeg hulp en ondersteuning krijgen. Geen Haalbaar Haalbaar Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven 46

04.2.5 Geen aanpassing in tarief diagnostiek Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Geen aanpassing in tarief diagnostiek Leon Hoek Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door geen aanpassing door te voeren in het tarief voor diagnostiek voor lokale aanbieders. In de kaderbrief is een claim ingediend van € 400.000 om het huidige tarief voor lokale diagnostiek te verhogen. Doordat dit tarief momenteel niet kostendekkend is, bieden lokale aanbieders geen diagnostiek aan. De maatregel houdt in dat we lokale aanbieders geen kostendekkend tarief kunnen bieden voor diagnostiek. Daardoor blijven we afhankelijk van het duurdere regionale aanbod voor kinderen die diagnostiek nodig hebben. Ook stagneert de gewenste verschuiving van regionaal naar lokaal aanbod. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit.

- Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse 2025 2026 2027 2028 € 400.000 € 400.000 € 400.000 € 400.000 Structureel Jeugdigen die diagnostiek nodig hebben kunnen niet worden geholpen door lokale aanbieders en zijn daardoor aangewezen op het duurdere regionale aanbod. Geen Haalbaar Haalbaar. De gewenste verschuiving van duurdere regionale hulp naar lokaal aanbod stagneert. Het is mogelijk dat de kosten voor regionaal ingekochte hulp via de GRJR toenemen. Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven

47

04.2.6 Stoppen met ‘plus’ taken binnen het Jeugd- en Jongerenwerk Begrotingsknop

Begrotingsknop

Financieel effect

Stoppen met ‘plus’ taken binnen het Jeugd- en Jongerenwerk Leon Hoek Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door te stoppen met 'plus’ taken binnen het Jeugd- en Jongerenwerk. De maatregel houdt in dat we stoppen met het aanbieden van ‘plus’ taken binnen het jongerenwerk zoals online jongerenwerk, schoolgericht werken, speciaal programma voor eenzaamheid, individuele begeleiding op meervoudige problematiek waardoor een laagdrempelig hulpaanbod verdwijnt en alleen een minimale basis aan jeugd en jongerenwerk wordt geboden. Die basis bestaat uit groepswerk, het ambulante werk (aanwezig zijn op de plekken waar jongeren (samen)komen in de wijken), individuele begeleiding (enkelvoudig), inloop, opvoed informatie en advies, talentgericht werken, meidenwerk, peer-to-peer en jongerenparticipatie. Het jongerenwerk is alleen aanwezig in de ‘basis’ en niet meer op de scholen en online en kunnen alleen in enkelvoudige situaties begeleiding bieden. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit.

- Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse 2025 2026 2027 2028

Incidenteel/structureel

€ 225.000 Structureel

Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Maatschappelijk effect

€

225.000

€

225.000

€

225.000

Door geen ‘plus’ taken van het jongerenwerk meer te bieden kunnen de ondersteuningsvragen van kwetsbare jongeren niet op een laagdrempelige manier opgepakt worden waardoor zwaardere zorg mogelijk nodig is. Ook hebben we hierdoor geen mogelijkheid tot het afschalen van hulp en het normaliseren van (lichtere) problematiek. Doordat we niet meer aanwezig zijn op een aantal belangrijke vindplaatsen zoals online en op school komen we minder snel in contact met de kwetsbare jongeren en kunnen we niet bijdragen aan het voorkomen van schooluitval, criminaliteit en andere problematiek die speelt onder jongeren. Door het stoppen met Join Us hebben we geen programma meer wat inzet op de eenzaamheid onder jongeren. En we bieden het jongerenwerk geen ruimte om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en het door ontwikkelen van de aanpak van het jongerenwerk. Het jongerenwerk draait om het opbouwen van een netwerk en het creëren van een vertrouwensband met jongeren. Als we een belangrijk deel van de 48

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid

Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

werkzaamheden van het jongerenwerk schrappen, heeft dit ook een negatieve invloed op de samenwerking met het netwerk en het vertrouwen van jongeren. Geen In 2024 is het Jeugd- en Jongerenwerk aanbesteed. De nieuwe jongerenwerkorganisatie is per 1 juni 2024 gestart. Afbouw gaat gepaard met frictiekosten en mogelijke juridische consequenties. Haalbaar Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.2.14 Stoppen met preventieve trainingen Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid

Stoppen met preventieve trainingen Leon Hoek Uitgaven Zwart We verlagen onze uitgaven door te stoppen met het aanbieden van preventieve traingen. De maatregel houdt in dat we stoppen met het aanbieden van preventieve trainingen waardoor jeugdigen eerder in (duurdere) maatwerkvoorzieningen terecht komen. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit. - Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse 2025 2026 2027 2028 € 100.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000 Structureel Er is geen aanbod van preventieve trainingen zonder indicatie meer beschikbaar voor jeugdigen (en hun gezin) voor beginnende problematiek (bijvoorbeeld voor sociale weerbaarheid, kind in echtscheiding, opvoedondersteuning voor ouders). Hierdoor komen jeugdigen mogelijk in zwaardere (duurdere) vormen van hulp terecht. Geen Haalbaar Haalbaar 49

Beleidsterrein Teammanager

Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.2.15 Intensivering: Uitvoeren Hervormingsagenda/Toekomstscenario/Stevige lokale teams (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop intensivering (impact op hoofdlijnen)

Toelichting

Intensivering: Uitvoeren Hervormingsagenda/Toekomstscenario/Stevige lokale teams) Leon Hoek Uitgaven Met de intensivering kunnen we de opdracht van de taakstelling voortzetten en de beleidswijzigingen vanuit het Rijk, namelijk de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario en het richtinggevend kader voor Stevige lokale teams verder uitwerken voor de specifieke Lansingerlandse context. Met de intensivering kunnen we de opdracht van de taakstelling voortzetten en de beleidswijzigingen vanuit het Rijk, namelijk de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario en het richtinggevend kader voor Stevig lokale teams verder uitwerken voor de specifieke Lansingerlandse context. Hiermee zetten we in op kostenbeheersing en besparing in de jeugdzorg. Met deze knop realiseren we de inzet van een opgavemanager, beleids- en juridische capaciteit en ondersteuning om de structuur van de huidige opgave vast te houden.

Context

Financieel effect

Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

We houden vast aan onze ambitie voor beleidsveld Jeugd. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: We willen dat alle jeugd in Lansingerland gezond, veilig en kansrijk opgroeit. - Inzet op actief burgerschap en jongerenparticipatie - We werken met een breed preventieprogramma - Inzet op de Jeugdcoach op school (JOS) - Inzet op de praktijkondersteuner (POH) - Inzet op jeugd- en jongerenwerk - Uitvoeren Hervormingsagenda - Inzet op lokale jeugdhulp - Regionale inzet op specialistische jeugdhulp - Voorspellen met data-analyse 2025 2026 2027 2028 € 400.000 € 400.000 € € De baat landt niet in deze knop. We vragen deze intensivering aan om de taakstelling van afgerond € 1.7 miljoen vast te kunnen houden. Incidenteel We gaan als gemeente Lansingerland mee in de beweging van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, Toekomstscenario en richtinggevend kader voor Stevige lokale teams die als doel heeft de jeugdhulp te verbeteren en financieel gezond te maken.

50

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Geen Haalbaar Haalbaar Jeugd Teammanager Maatschappelijke Opgaven

Beleidsveld Participatie 04.3.1 Niet uitvoeren motie menstruatiearmoede (ingezet) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Niet uitvoeren motie menstruatiearmoede Leon Hoek Uitgaven Groen We verlagen onze uitgaven door de motie menstruatiearmoede niet uit te voeren. De maatregel houdt in dat we de motie (M2022-044) de komende jaren niet uitvoeren. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Participatie. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: Wij dragen bij aan zelfredzaamheid en eigen regie voor volwassen inwoners in Lansingerland. We dragen bij aan gelijke kansen voor inwoners bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt. - We leveren maatwerk aan bijstandsgerechtigde inwoners - We ondersteunen inwoners met een laag inkomen met regelingen die bijdragen aan kansengelijkheid en bestaanszekerheid - We voorkomen dat inwoners een bijstandsuitkering nodig hebben - We zetten in op voorkomen van schuldenproblematiek en bieden hulp waar nodig - We zetten ons in om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen 2025 2026 2027 2028 € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 20.000 Structureel Er zijn geen gratis menstruatieproducten beschikbaar in de openbare ruimten (menstruatie uitgiftenpunten: MUP’s) voor inwoners die dat niet zelf kunnen betalen. De motie wordt niet uitgevoerd. Haalbaar Haalbaar Participatie Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.3.2 Stoppen met Rotterdampas

Begrotingsknop 51

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

Stoppen met Rotterdampas Leon Hoek Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te stoppen met de Rotterdampas voor een gereduceerd tarief. De maatregel houdt in dat inwoners met een laag inkomen geen gebruik meer kunnen maken van de activiteiten van de Rotterdampas voor een gereduceerd tarief. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Participatie. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: Wij dragen bij aan zelfredzaamheid en eigen regie voor volwassen inwoners in Lansingerland. We dragen bij aan gelijke kansen voor inwoners bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt. - We leveren maatwerk aan bijstandsgerechtigde inwoners - We ondersteunen inwoners met een laag inkomen met regelingen die bijdragen aan kansengelijkheid en bestaanszekerheid - We voorkomen dat inwoners een bijstandsuitkering nodig hebben - We zetten in op voorkomen van schuldenproblematiek en bieden hulp waar nodig - We zetten ons in om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen 2025 2026 2027 2028 € 130.000 € 130.000 € 130.000 € 130.000 Structureel Het afschaffen van de Rotterdampas heeft een nadelig maatschappelijk effect op gezinnen met een minimuminkomen. Zij kunnen namelijk niet meer voor gereduceerd tarief de Rotterdampas aanschaffen en daardoor niet meer tegen gereduceerd tarief deelnemen aan de sociale en recreatieve activiteiten die de Rotterdampas biedt.

Inwoners kunnen de Rotterdampas nog steeds aanvragen bij de gemeente Rotterdam. Dan ontvangt Rotterdam de leges. Inwoners van Lansingerland komen niet meer in aanmerking voor een gereduceerd tarief. Geen Haalbaar Haalbaar Participatie Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.3.3 Versoberen sociale basis participatie (nullijn hanteren) Begrotingsknop

Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen)

Versoberen sociale basis participatie (nullijn hanteren) Leon Hoek Uitgaven Oranje We verlagen onze uitgaven door te versoberen op de sociale basis participatie (nullijn hanteren).

52

Toelichting

Context

Financieel effect Incidenteel/structureel Maatschappelijk effect

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid Technische haalbaarheid Beleidsterrein Teammanager

De maatregel houdt in dat we de in de Kaderbrief voorgenomen indexering van 5% op de subsidiebudgetten niet doorvoeren. We hanteren daarmee de nullijn voor 2025 ten opzichte van 2024. We versoberen onze ambitie voor beleidsveld Participatie. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: Wij dragen bij aan zelfredzaamheid en eigen regie voor volwassen inwoners in Lansingerland. We dragen bij aan gelijke kansen voor inwoners bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt. - We leveren maatwerk aan bijstandsgerechtigde inwoners - We ondersteunen inwoners met een laag inkomen met regelingen die bijdragen aan kansengelijkheid en bestaanszekerheid - We voorkomen dat inwoners een bijstandsuitkering nodig hebben - We zetten in op voorkomen van schuldenproblematiek en bieden hulp waar nodig - We zetten ons in om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen 2025 2026 2027 2028 € 15.000 € 15.000 € 15.000 € 15.000 Structureel De maatregel kan leiden tot een versobering van het aanbod of van de inzet van samenwerkingspartners die onderdeel uitmaken van onze sociale basis. Dat kan ervoor zorgen dat inwoners niet tijdig of niet genoeg hulp en ondersteuning krijgen. Geen Haalbaar Haalbaar Participatie Teammanager Maatschappelijke Opgaven

04.3.6 Beperken minimabeleid Begrotingsknop Portefeuillehouder Categorie Kleurcode Knop uitgavenkant (impact op hoofdlijnen) Toelichting

Context

Begrotingsknop

Beperken minimabeleid Leon Hoek Uitgaven Rood We verlagen onze uitgaven door € 100.000 minder voor minimalbeleid te begroten. De maatregel houdt in dat we voor een aantal voorzieningen de inkomensgrens waaronder inwoners aanspraak kunnen maken op bepaalde voorzieningen verlagen. Diverse voorzieningen komen in aanmerking voor een verlaging van de inkomensgrens, bijvoorbeeld de bijzondere bijstand, het Jeugdfonds Sport en Cultuur, Stichting Leergeld en de collectieve zorgverzekering. We verschralen onze ambitie voor beleidsveld Participatie. In de begroting 2024 hebben we deze als volgt vastgelegd: