[T23.03033] Jaarstukken 2022

Wij hebben dit jaar voor uw gemeenteraad vier beeldvormende avonden georganiseerd over de invoering van de Omgevingswet. De doelen van de avonden waren: de raad informeren over onze opgave, het kennisniveau verhogen, inzicht geven in en verband leggen tussen de noodzakelijke besluitvorming. Spoor 1: Omgevingsvisie In september 2021 stelde uw raad de ontwerp Omgevingsvisie 1.0 vast. Op 24 februari 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie 1.0 vastgesteld. Deze Omgevingsvisie is de integrale langetermijnvisie van de gemeenteraad voor de hele fysieke leefomgeving en haar grondgebied. De visie is een strategisch beleidsdocument dat de Structuurvisie vervangt en bevat de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied en de hoofdzaken van het beleid op alle relevante terreinen van de fysieke leefomgeving. Met deze visie hebben we als organisatie en samenleving een afwegingskader voor het maken van de juiste keuzes voor Lansingerland. Het is een levendig kerninstrument van de Omgevingswet, dat we aanscherpen op belangrijke ontwikkelingen en bijdragen vanuit de samenleving. Het wordt de centrale plek voor beleid voor de leefomgeving.

Na vaststelling in 2022 zijn eind 2022 ook de voorbereidingen gestart om de omgevingsvisie door te ontwikkelen naar de volgende versie. Er is gestart met het maken van een routekaart, waarbij onder andere aandacht is voor participatie door inwoners. Spoor 2: Omgevingsplan Wij deden uw gemeenteraad voorstellen voor het Plan van aanpak Omgevingsplan 2022-2029, delegatie, het aanwijzen van gevallen bindend adviesrecht en verplichte participatie. Voorafgaand aan het raadsvoorstel en het besluit op 22 september 2022, hebben wij een vijftal beeldvormende avonden georganiseerd om dit besluit goed te kunnen nemen. Ook de verordening Nadeelcompensatie is vastgesteld door uw raad op 24 november 2022. Ook zijn de technische aanpassingen die nodig zijn in de APV verwerkt en vastgesteld. Ondertussen hebben we met de ambtelijke organisatie voorbereid op de nieuwe processen en werkwijze onder de Omgevingswet. Spoor 3: Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) In 2022 zijn een aantal VTH-raadsvoorstellen voorbereid, die voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet aangeboden zullen worden. Een aantal bodemtaken zijn bij de omgevingsdienst DCMR belegd, waarvoor in de begroting structurele kosten zijn opgenomen. Daarnaast is in 2022 vooral geoefend met werkafspraken, vergunningverlening en het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Ook is het proces van de intake- en omgevingstafel ingericht en is hiermee het oefenen opgestart.

91

Gemeente Lansingerland

Spoor 4: Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) We zijn aangesloten op het Digitale Stelsel Omgevingswet landelijke voorziening (DSO-LV). Het DSO is één digitaal loket voor het aanvragen van vergunningen, raadplegen van de geldende regels per locatie en op termijn informatie over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt moet elke gemeente zijn aangesloten op het DSO. Wij zijn als gemeente verplicht om voor drie onderdelen met (lokale) systemen aan te sluiten op het DSO-LV om informatie te versturen en te ontvangen. Zo kunnen wij vergunningaanvragen en meldingen ontvangen uit het omgevingsloket, onze omgevingswetbesluiten publiceren en toepasbare regels publiceren voor het indienen van aanvragen en meldingen. Naast deze aansluitingen (de minimale acties) is oefenen van belang, wat in 2022 heeft plaatsgevonden. De systemen zijn nieuw en het DSO ontwikkeld zich nog, waardoor we samen leren en verbeteren tegelijk. Ook zijn vijf proefpublicaties van het omgevingsplan gedaan en is een toepasbare regel gepubliceerd. Spoor 5: Veranderopgave In 2022 is geanalyseerd welke competenties, kennis en vaardigheden bij medewerkers aanwezig zijn, die onder de Omgevingswet als van belang worden geacht. Ook is in kaart gebracht welke nieuwe/andere rollen en verantwoordelijkheden nodig zijn om te werken met de Omgevingswet.

Wat heeft het gekost? Bedragen x ^1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

14.518

6.834

11.907

13.182

Baten

4.801

2.685

6.006

5.905

1.275 -101

Totaal saldo van baten en lasten

-9.717

-4.149

-5.901

-7.277

-1.376

Onttrekkingen

6.448

1.054

1.621

3.006

1.385

Toevoegingen

1.597

41

542

542

0

Mutaties reserves

4.852

1.013

1.079

2.464

1.385

Resultaat

-4.866

-3.136

-4.822

-4.813

9

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (C 1.275.000 nadeel) In de afgelopen jaren is er gebleken dat er in de voorbereiding meer tijd en kosten voor onderzoek nodig waren voordat er daadwerkelijk een AOK getekend wordt. Dit gaat met name om interne uren in de voorbereiding op het project voordat de overeenkomst is gesloten. In feite zijn de opbrengsten uitgesteld. Het streven is om deze kosten alsnog te verhalen. Dit geldt voor bijvoorbeeld Klein Berkeloo en Driehoek Noordpolder; daar zal nog een AOK voor worden gesloten. Daarom zijn we nu alerter op het maken van kosten voordat er een overeenkomst ligt en overwegen we sneller een project stil leggen tot er een overeenkomst is gesloten. Het merendeel van de overige overschrijdingen valt te verklaren uit extra doorlooptijd en extra kosten i.v.m. juridische procedures. Over alle AOK's zijn de kosten C 1.082.000 hoger uitgevallen dan begroot (nadeel). Echter, deze hogere kosten worden m.n. verklaard door de AOK Wilderszijde. De uitzonderlijk hoge stijging van kosten voor civiel werk heeft voor deze AOK een fors negatieve impact, terwijl de opbrengsten slechts zeer beperkt meestijgen. De totale gebiedsexploitatie voor Wilderszijde is overigens nog neutraal. Voor de invoering van de Omgevingswet hanteren wij een reserve om de kosten voor de komende jaren uit te dekken.

Doordat de minister de datum van de inwerkingtreding opnieuw heeft verplaatst, zijn de werkelijke uitgaven C 364.000 lager dan begroot.

92

Gemeente Lansingerland

Voor de geluidssanering aan de Bergweg-Noord en de Bergweg-Zuid heeft de gemeente subsidie aangevraagd. De baten en lasten zijn ieder C 156.000 budgettair neutraal. Bij de realisatie blijkt dat er vanuit een aantal teams minder uren doorbelast konden worden naar de projecten dan eerder begroot was. Dit resulteert in een hogere last van C 408.000 in 2022. De resterende afwijking is kleiner dan C 100.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (C 101.000 nadeel) Over 2022 hebben we voor de anterieure overeenkomsten (AOK’s) C 420.000 minder opbrengsten dan begroot (nadeel). Zie voor de geluidssanering de toelichting hierboven gegeven bij de lasten (C 156.000 voordeel). Door een hoger aantal aanvragen voor bouw- en sloopvergunningen is er een voordeel van C 50.000 op de leges. In 2022 ontvingen we C 41.000 aan dwangsommen (voordeel). Deze dwangsommen ontvingen we eind 2022 en konden we niet eerder voorzien. De resterende afwijking is kleiner dan C 100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties Lasten (geen afwijking) Er is geen afwijking op de mutaties. Baten (C 1.385.000 voordeel) Het aanvullende verlies op de anterieure overeenkomst voor Wilderszijde van C 1.311.000 is onttrokken aan de algemene reserve (voordeel). De resterende afwijking is kleiner dan C 100.000 en daarom niet verder toegelicht.

93

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Infrastructuur en mobiliteit

94

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Onze inwoners en ondernemers verplaatsen zich op een duurzame en veilige wijze. We zetten in op een veilig en duurzaam mobiliteitssysteem. Fietsers voelen zich zeker op onze wegen en uitnodigende fietspaden. OV-gebruikers reizen gemakkelijk met betrouwbare en snelle OV-lijnen van en naar goede knooppunten. Volgend op de realisatie van het project fietsverbinding Berkelsdijkje werken we de hoogwaardige regionale fietsverbindingen tussen Zoetermeer en Rotterdam en tussen Delft en Rotterdam Alexander verder uit. We realiseren de verkeersverbinding tussen de Molenweg in Rodenrijs en bedrijventerrein Oudeland. Dit verbetert de verkeersveiligheid. Daarnaast is er bij gebiedsontwikkelingen specifiek oog voor verkeersveiligheid en -afwikkelingen en het stimuleren van het fietsgebruik. Samen met de regio sturen we het mobiliteitsbeleid bij na de gevolgen van de Corona-crisis, onder andere op het openbaar vervoer. We werken de in 2021 vastgestelde Mobiliteitsvisie 2040 uit tot concrete maatregelen. We voeren enkele vervolgonderzoeken uit, waarna we de uitvoeringsagenda voorleggen ter besluitvorming. Daarin hebben we specifiek aandacht voor verduurzaming en de verbondenheid met de regio.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We werken aan een duurzame en veilige bereikbaarheid Omschrijving (toelichting) De vrijliggende fietsverbinding langs het Berkelsdijkje is opengesteld, als onderdeel van de Metropolitane Fietsroute Rotterdam-Den Haag. Ook zijn er bestuurlijke overeenkomsten gesloten met alle betrokken gemeenten en de MRDH over de realisatie van de Metropolitane fietsroutes RotterdamDen Haag alsmede de Metropolitane fietsroute tussen Delft en Rotterdam Alexander. De nieuwe verkeersverbinding tussen het bedrijventerrein Oudeland en de Molenweg is gerealiseerd en opengesteld. Met deze verbinding kan het vrachtverkeer vanuit bedrijven langs de Molenweg via het bedrijventerrein Oudeland ontsluiten op de N471. Hiermee is er geen sprake meer van een verkeersonveilige situatie op de Zuidersingel door veel zwaar vrachtverkeer. In 2022 is de Mobiliteitsvisie 2040 'Een nieuw élan' vastgesteld. Ook is de integrale laadvisie vastgesteld als eerste onderdeel van de uitwerking van de mobiliteitsvisie. De winkelcentra van Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs zijn fietsvrij gemaakt, door alleen nog maar buiten winkeltijden fietsverkeer toe te staan. Twee bushaltes in Bleiswijk zijn opgewaardeerd naar haltes met R-net kwaliteit. Dit betreft de haltes Windmolen en Heulslootweg. De stationsomgeving van station Rodenrijs is in 2021 en 2022 opgewaardeerd.

In 2022 zijn de overdekte fietsenstallingen opengesteld en in gebruik genomen. De overkappingen zijn voorzien van zonnepanelen welke momenteel terug leveren aan het elektriciteitsnet. Per oktober 2022 is de weekendmetro gaan rijden. Dit houdt in dat de E-lijn tussen Rotterdam en Pijnacker Zuid, via Rodenrijs en Berkel Westpolder in het weekend langer doorrijdt tot ca. 01:15 in de nacht.

95

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x ^1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

850

1.415

1.388

1.274

Baten

16

15

12

7

-114 -5

Totaal saldo van baten en lasten

-834

-1.400

-1.376

-1.267

109

Onttrekkingen

10

0

0

0

0

Toevoegingen

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

10

Resultaat

-824I

-1.400 I

-1.376 I

-1.267I

109 I

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (C 114.000 voordeel) Het budget voor Openbaar Vervoer wordt voor het grootste deel ingezet voor de exploitatiebijdrage van de bewaakte fietsenstallingen bij stations. Het beschikbaar budget in 2022 was beoogd voor de exploitatie van twee bewaakte fietsenstallingen. Hiertoe heeft eind 2021 een aanbesteding plaatsgevonden. Wegens een groot tekort aan budget heeft deze aanbesteding niet tot opdrachtverlening geleid. Hierdoor was de fietsenstalling bij Rodenrijs in 2022 nog onbewaakt. Daarvoor in de plaats is geïnvesteerd in camerabewaking op deze locatie. Tegelijkertijd zijn de kosten voor de bewaakte fietsenstalling bij station Westpolder toegenomen. Per saldo levert dit een voordeel van C 30.000 op. De resterende afwijking is kleiner dan C100.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (C 5.000 nadeel) De afwijking is kleiner dan C100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties Er zijn geen verschillen in de reservemutaties.

96

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Economische ontwikkeling

97

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Een economisch succesvolle gemeente met Horti Science als speerpunt Lansingerland is home of Horti Science. Met dit profiel zetten we Lansingerland nadrukkelijk op de kaart als innovatieve gemeente. De gemeente faciliteert ontwikkelingen die passen binnen dit profiel om de economie te versterken. Met vitale, levendige en aantrekkelijke kernen en de bedrijventerreinen hebben we een brede economische basis. In het licht van de uitkomsten van de Kadernota zijn we genoodzaakt de dienstverlening aan ondernemers af te schalen. Dat kan in de praktijk betekenen dat wij minder snel op informatieverzoeken of andere ondersteuning kunnen inspelen. Invulling van de capaciteit is hier mede debet aan.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Samen met onze partners versterken we onze positie als Home of Horti Science Omschrijving (toelichting) Samen met onze partners startten we met de uitvoering van de Horti Science visie. Op het vlak van Innovatie (1), Gebiedsontwikkeling (2), Duurzaamheid (3), Vitale Arbeidsmarkt (4), Vitale Samenleving (5) en Positionering (6) zijn onder andere de volgende resultaten bereikt. Innovatie Horti Science bedrijven zijn mede door inzet en/of bijdrage van de gemeente verschillende innovatieve projecten gestart op het vlak van gewasbescherming, kunstmatige intelligentie, digitalisering, circulair telen, vertical farming en plantgezondheid. Gebiedsontwikkeling In de doorontwikkeling van het Horti Science Park zijn mede dankzij de aangestelde kwartiermaker belangrijke stappen gezet. Zo heeft de WUR besloten -mede gelet op de ambities van de gemeente- een investering te doen van > C15.000.000 in het Horti Science Park. Daarnaast zijn verdere stappen gezet om meerdere instellingen te vestigen op het Park die daarmee bijdragen aan de ambities van de Horti Science visie. Duurzaamheid We ondersteunden en stimuleerden verschillende duurzaamheidsinitiatieven op het vlak van geothermie, restwarmte en waterstof. Vitale arbeidsmarkt We ondersteunden en stimuleerden verschillende initiatieven op het van vlak van hybride onderwijs.

Ook verkenden we samen met MBO Lentiz de mogelijkheden voor een nieuwe locatie in Lansingerland. Tevens startten we in 2022 samen met de Greenport West-Holland een groeifondsaanvraag genaamd ‘katapult’. De subsidieaanvraag heeft betrekking op instroom van talent en het bieden van passende opleidingen (vanuit het concept Leven Lang Leren). Vitale samenleving Voor de inrichting van de ontvangstruimte in het gemeentehuis zijn verschillende Horti Science accenten opgenomen. Positionering Samen met bedrijfsleven en kennisinstellingen gaven we verdere invulling aan ‘Lansingerland Home of Horti Science’. Inhoudelijk en in vorm. Zo ontwikkelden we het logo ‘Home of Horti Science’ en een Lansingerlandse skyline. Beide gaan we in 2023 verder laden richting bedrijfsleven, kennisinstellingen en inwoners.

98

Gemeente Lansingerland

Uitvoering ontwikkelperspectief Bleizo-West Omschrijving (toelichting) Het voornemen was om voor de gebiedsontwikkeling Bleizo-West de ontwikkelstrategie eind 2022 vast te laten stellen door de gemeenteraden van Lansingerland en Zoetermeer. Dit is niet gebeurd. In februari 2022 hebben Provinciale Staten van Zuid-Holland namelijk besloten het omgevingsbeleid voor Bleizo-West vooralsnog niet aan te passen. De gemeente is gevraagd aanvullende onderbouwing aan te leveren over vier thema’s: energie, wonen, economie en gezonde leefomgeving. Gedurende 2022 heeft hierover meerdere malen ambtelijk en bestuurlijk overleg plaatsgevonden met het college van Gedeputeerde Staten. Dit heeft nog niet tot een aanpassing van het provinciaal standpunt geleid. Om de planvorming niet verder te vertragen, is gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van de ontwikkelstrategie. Aanleiding hiervoor zijn enkele beleidsmatige ontwikkelingen die ruimte bieden aan de gebiedsontwikkeling Bleizo-West, zoals de MRDH-bedrijventerreinenstrategie en de regionale afspraken over wonen. Onze inzet is erop gericht de ontwikkelstrategie eind 2023 ter vaststelling aan te bieden aan beide gemeenteraden.

We hanteren een gebiedsgerichte aanpak voor de bedrijventerreinen Omschrijving (toelichting) Als gevolg van het Didam-arrest is de verkoop van de laatste kavels op Oudeland stilgelegd. In dit arrest heeft de Hoge Raad bepaald dat op basis van het gelijkheidsbeginsel de verkoop van roerende zaken in beginsel op basis van een openbare procedure moet plaatsvinden. De selectie vindt dan plaats op basis van objectieve, toetsbare en redelijke selectiecriteria. Deze criteria zijn in een multidisciplinair team opgesteld. Aan de hand van deze criteria zal dus de verkoop van de laatste kavels plaatsvinden. Mede dankzij deze stagnatie van nieuw aanbod zijn we wel in situatie beland waarin we de bedrijventerreinen moeten optimaliseren en inbreiden om groeiruimte aan de economie, werkgelegenheid en innovatie te blijven bieden. In 2022 is begonnen met het in kaart brengen van de huidige stand van zaken op de bedrijven, het nulmoment. De 14 bedrijventerreinen in de gemeente Lansingerland hebben diverse profielen en zullen zo ieder een eigen ‘beter benutten’-aanpak krijgen. Dit alles zal worden vastgelegd in een gemeentelijke visie voor de bedrijventerreinen. Een belangrijke factor in de toekomst van de bedrijventerreinen zijn de uitdagingen van duurzaamheid, circulair grondstoffengebruik, digitalisering en arbeidsmarkt.

Ondernemers die zich hebben georganiseerd, zijn beter in staat het hoofd te bieden aan deze uitdagingen. Het verhogen van de organisatiegraad tussen ondernemers en vastgoedeigenaren onderling is een belangrijk speerpunt voor de gemeente. Eind 2022 is begonnen met een verkenning voor de oprichting van een nieuwe BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) op bedrijventerrein Weg en Land. Ook is een kwartiermaker gestart die de ondernemers op bedrijventerreinen aanmoedigt om zich te organiseren. Het gestagneerde aanbod van bedrijfsruimte geeft een zeer grote druk op de commerciële vastgoedmarkt. Lokale ondernemers zijn hierdoor genoodzaakt om verder te groeien buiten de gemeente. Daar waar relevant zijn signalen afgegeven om het areaal bedrijfsbestemming niet verder in te krimpen. Zo is bij de gebiedsvisie Bosland aangegeven dat deze bedrijfsbestemming een uniek profiel heeft en behouden dient te worden. Ook worden er bij individuele aanvragen voor bestemmingswijziging ten koste van de bedrijfsruimte goed gekeken of er echt geen andere optie is. Idealiter ontwikkelen we hier een handelingskader voor.

We versterken de centrumgebieden met een duidelijke strategie Omschrijving (toelichting) Lansingerland heeft meerdere centrumgebieden. In al deze centrumgebieden komen inwoners en bezoekers van buiten de gemeente, om te winkelen, elkaar te ontmoeten en de verschillende (publieke) voorzieningen te bezoeken. In 2022 is een start gemaakt met de visie Vitale Kernen. Prettig verblijven, wonen en werken. We zijn gestart met het in kaart brengen van de huidige stand van zaken in een zogenaamde nulmeting.

99

Gemeente Lansingerland

De herinrichting van Bergschenhoek heeft het beoogde resultaat behaald; het centrum ziet er aantrekkelijk uit, er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de functies in de buitenruimte en volgens inwoners bruist het weer. Ook in Berkel centrum West vordert de bouw en belooft het een erg fraaie uitbreiding te worden. In 2022 is een aanbesteding doorlopen voor de inrichting van het openbaar gebied. De uitvoering van dit plan duurt twee jaar. Voor Berkel Centrum Oost is het concept bouwplan voor 80 sociale huurwoningen op de locatie Hergerborch gereed. De bestemmingsplanprocedure staat op de planning voor begin 2023, net zoals de technische uitwerking van de inrichting van het openbaar gebied.

Wat heeft het gekost? Bedragen x ^1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

3.705

2.452

1.762

1.469

Baten

628

245

335

244

-293 -91

Totaal saldo van baten en lasten

-3.077

-2.206

-1.427

-1.225

202

Onttrekkingen

2.391

1.505

1.956

1.785

-170

Toevoegingen

431

0

1.225

1.225

0

Mutaties reserves

1.960

1.505

731

560

-170

Resultaat

-1.117 I

-7011

-696 I

-665 I

32 I

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (C 293.000 voordeel) In 2020 ontvingen we van de GR Bleizo een bedrag van C 800.000 voor de visievorming Bleizo-West. De visievorming is in twee delen geknipt: een ontwikkelperspectief en een ontwikkelstrategie. In oktober 2021 hebben de gemeenteraden van Lansingerland en Zoetermeer het ontwikkelperspectief vastgesteld. Het opstellen van de ontwikkelstrategie lag stil in afwachting van besluitvorming van de provincie ZuidHolland. Inmiddels zijn de voorbereidende werkzaamheden daarvoor wel weer opgepakt. Echter, schuift een deel van de verwachte kosten door naar 2023 (C 39.000). Doordat hier de ontvangst vanuit GR Bleizo tegenover staat, is deze mutatie budgettair neutraal. Voor Horti Science blijkt de te voeren aanbesteding voor windturbines in de vorm van planten (een project op het snijvlak van duurzaamheid en kunst in de openbare ruimte) een langere doorlooptijd te hebben dan verwacht. Dit heeft geleid tot C 170.000 lagere kosten in 2022 (voordeel) en daarmee een lagere onttrekking uit de Algemene Reserve. Dit budget hevelen we over naar 2023. De resterende afwijking is kleiner dan C100.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (C 91.000 nadeel) Zie voor Bleizo-West de toelichting hierboven bij de lasten. De resterende afwijking is kleiner dan C100.000 en daarom niet verder toegelicht.

Reservemutaties Lasten (geen afwijking) Er is geen afwijking op de lasten in de reservemutaties. Baten (C 170.000 nadeel) Zie voor Horti Science de toelichting hierboven gegeven bij de lasten.

Gemeente Lansingerland