[T23.03033] Jaarstukken 2022

32

Gemeente Lansingerland

Programma 3: Sport, cultuur en onderwijs Beoogd maatschappelijk effect Een vitale samenleving voor alle leeftijden, waarin iedereen actief mee kan doen We voeren onze wettelijke taken op het gebied van sport, cultuur, onderwijs en kinderopvang uit. Voor sport houdt dit in dat wij voldoende en adequate binnensportaccommodaties realiseren en exploiteren voor het bewegingsonderwijs in onze gemeente. Op het gebied van onderwijs voldoen we aan onze taken in het kader van de wetten op het primair- en voortgezet onderwijs, waaronder de huisvesting van onze scholen. Hiernaast contracteren wij leerlingenvervoer en handhaven we de leerplicht. Op het gebied van cultuur zorgen we voor de aanwezigheid van bibliotheken en subsidiëren we de lokale omroep. We houden toezicht op de kwaliteit van kinderopvang in onze gemeente en zorgen voor een toegankelijk aanbod van voorschoolse voorzieningen. Naast deze wettelijke taken stimuleren en ondersteunen we inwoners van alle leeftijden om sportief en cultureel actief te zijn. We ondersteunen hiertoe een actief verenigingsleven, stimuleren de organisatie van aansprekende evenementen en zorgen voor een passend aanbod van accommodaties voor onder meer sportbeoefening, cultuur en bibliotheken. Op deze plekken kunnen mensen elkaar ontmoeten en sociale contacten opdoen.

Zo ontstaat samenhang die bijdraagt aan een vitale samenleving waarin iedereen die dat wil actief mee kan doen. In 2022 hebben we ons ingezet om onderwijs voor asielzoekers en Oekraïense kinderen zo goed mogelijk aan te bieden. We maakten afspraken met de schoolbesturen van het basisonderwijs over het opnemen van deze leerlingen. Met het jongerenwerk en het Wolfert-Lansing is Oekraïens onderwijs aan VOleerlingen gefaciliteerd. Na de zomer volgden VO-leerlingen onderwijs in de internationale schakelklas in Rotterdam. Ook zijn we gestart met verkennende gesprekken met de schoolbesturen over specifiek onderwijsaanbod voor niet-Nederlands sprekende leerlingen. In 2022 ontwikkelden we de Samenlevingsvisie. Hierin legden we vast aan welke maatschappelijke vraagstukken we willen bijdragen en hoe we uitlegbare keuzes kunnen maken. Met ons kompas leggen we de komende jaren de focus op bestaanszekerheid, kansengelijkheid, gezondheid en leefbaarheid & veiligheid. Sport, cultuur en onderwijs leveren daar een belangrijke bijdrage aan. De Samenlevingsvisie is, samen met de Omgevingsvisie, onze ‘parapluvisie’ voor nieuwe beleidsontwikkelingen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

12.497

11.569

13.209

13.163

-45

Baten

1.703

1.248

2.022

1.719

-303

Totaal saldo van baten en lasten

-10.794

-10.321

-11.187

-11.445

-258

Onttrekkingen

6.607

201

8.933

8.556

-376

Toevoegingen

6.104

17

7.626

7.626

0

Mutaties reserves

503

185

1.307

930

-376

Resultaat

-10.291

-10.137

-9.880

-10.515

-634

33

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Sport

34

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Lansingerland als sportiefste gemeente op de kaart Bewegen en sporten is voor alle inwoners van onze gemeente belangrijk. Onze sportieve ambities hebben wij vastgelegd in de visie ‘Scoren met sport’ (2019). Wij stimuleren sport en bewegen en maken dit bereikbaar en mogelijk voor iedereen door het realiseren en exploiteren van sportaccommodaties en door middel van directe en indirecte subsidies. We hebben hierbij extra aandacht voor kinderen en jongeren, sociale minima, mensen met een beperking en ouderen. Voor het realiseren van deze ambities zijn vitale sportverenigingen van groot belang. Wij ondersteunen de verenigingen in onze gemeente bij hun rol in de samenleving en hun ontwikkeling. Daarnaast houden we de sportaccommodaties op orde. Dat betekent dat we voldoende capaciteit hebben voor het groeiende aantal inwoners, dat we efficiënt gebruik maken van de accommodaties en dat de accommodaties betaalbaar blijven voor gebruikers en gemeente.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We realiseren, onderhouden en verhuren gemeentelijke sportaccommodaties voor gebruik door scholen, verenigingen en particulieren Omschrijving (toelichting) In het eerste kwartaal van 2022 hadden we nog te maken met coronabeperkingen en zelfs een lockdown. Hierdoor waren de sportaccommodaties tijdelijk gesloten. Na de lockdown kon er gelukkig weer gesport worden. We gaven in 2022 uitvoering aan het Accommodatieplan Sport, door bijvoorbeeld gesprekken te voeren over eventuele nieuwe padelbanen, een start te maken met de ombouw van twee natuurgrasvelden naar kunstgras op Het Hoge Land en de realisatie van een extra hockeyveld.

We stellen een nieuw speelbeleid en een plan voor het realiseren van een beweegvriendelijke(r) openbare ruimte vast Omschrijving (toelichting) Vanwege de nasleep van corona hebben we in 2022 enkel een start gemaakt met deze nieuwe beleidsplannen. We deden een marktverkenning naar bureaus die ons hierbij kunnen ondersteunen. We hebben nog geen keuze gemaakt.

We stimuleren sportbeoefening en zorgen dat dit bereikbaar is voor al onze inwoners Omschrijving (toelichting) In 2022 hebben onze sportcoaches een belangrijke rol gespeeld in de ondersteuning van onze sportverenigingen en daarmee de sportdeelname van onze inwoners. Zo werkten wij samen met hen aan een doorstart van het lokale Sportakkoord en vroegen sportverenigingen via de ‘stimuleringsvoucher’ uitvoeringsbudget aan om activiteiten te ontplooien. Om een nog grotere doelgroep te bereiken, startten we in 2022 een pilot met het Volwassenenfonds Sport en Cultuur als uitbreiding op het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Daarnaast vond in 2022 de G-sportdag vanuit het regionale samenwerkingsverband ‘Inclusief sport en bewegen Haaglanden’ plaats.

35

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

2.546

2.271

2.495

2.544

49

Baten

905

677

755

734

-21

Totaal saldo van baten en lasten

-1.641

-1.594

-1.739

-1.810

-70

Onttrekkingen

212

0

100

100

0

Toevoegingen

165

0

0

0

0

Mutaties reserves

46

0

100

100

0

Resultaat

-1.594

-1.594

-1.640

-1.710

-70

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (nadeel € 49.000) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht. Baten (nadeel € 21.000) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (neutraal) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht.

36

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Cultuur

37

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Een cultuuraanbod dat toegankelijk is voor iedereen en van betekenis voor Lansingerland Cultuur is van grote waarde voor de samenleving en is mede bepalend voor de identiteit van Lansingerland. In de cultuurnota ‘Bruisen, Binden, Boeien’ (2017) hebben wij onze culturele doelstellingen vastgelegd. Wij streven naar een divers cultureel aanbod dat voor iedereen toegankelijk is en waarbij nieuwe verbindingen ontstaan met andere sectoren zoals onderwijs, economie, ruimtelijke ordening, zorg en welzijn. Daarin werken wij samen met culturele partners en inwoners. In 2022 hadden de coronamaatregelen nog effect op de mogelijkheden om van cultuur te genieten. Maar 2022 stond vooral in het teken van het opnieuw opbouwen van culturele activiteiten. Wij hebben als gemeente goed contact onderhouden met de culturele partijen en hen middels noodsteun, subsidiëring en het verstrekken van kennis en informatie via de cultuurcoach ondersteund in het oppakken van de reguliere activiteiten en het ontplooien van nieuwe initiatieven. Aanvullende focus was er op de cultuurhuizen; het laten floreren van Theater ’t Web, doorontwikkelen van de Cultuurfabriek en het toewerken naar realisatie van een nieuwe Cultuurhuis Casa Cadanza.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We continueren de realisatie van het cultuurhuis in Berkel en Rodenrijs Omschrijving (toelichting) In 2022 lag de focus op de verdere uitwerking van het definitief ontwerp van het cultuurhuis naar een technisch ontwerp in bouwteamverband met een aannemer. Daarnaast is een eerste ontwerp gemaakt voor de afbouw en inrichting en zijn de totale investeringskosten herijkt. Dit leidde tot een raadsgang waarmee benodigd aanvullend investeringskrediet en verhoging van de exploitatiesubsidie voor het cultuurhuis is vastgesteld. Daarnaast zetten we de communicatielijn en activiteiten voort rondom het cultuurhuis, met de nieuwe naam Casa Cadanza. Ook troffen we voorbereidingen voor de werving van de voorzitter en directeur voor de oprichting van de stichting.

We stimuleren, verbinden en presenteren het culturele aanbod Omschrijving (toelichting) In 2022 richtten we ons op het opnieuw opbouwen van reguliere culturele activiteiten met de reguliere Subsidieregeling Sociaal Domein en Cultuur aangevuld met benodigde coronanoodsteun. Daarnaast stimuleerden we cultureel initiatief met de Subsidieregeling Levendig Lansingerland. Middels de Cultuurtrein, de uitwerking aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK), droegen we bij aan het op peil houden van culturele leerlijnen op basisscholen. Daarnaast richtten we ons met de inzet van de cultuurcoach op het in stand houden en uitbreiden van het cultureel netwerk en positieve stimulering van een divers aanbod op het gebied van kunst en cultuur buiten school. De ontwikkeling van Expeditie Lansingerland droeg bij aan het weer in aanraking brengen van jeugd en jongeren met kunst en cultuur. De ondersteuning aan de Oudheidkundige Vereniging en Museum Bleiswijk droeg bij aan het in stand houden van het cultureel erfgoed en erfgoededucatie voor de jeugd.

38

Gemeente Lansingerland

We subsidiëren en bestendigen het bibliotheekwerk Omschrijving (toelichting) De focus voor de bibliotheek lag in 2022 op het op- en uitbouwen van het brede maatschappelijke aanbod van de bibliotheek. Naast haar vijf wettelijke taken op het gebied van ter beschikking stellen van kennis en informatie, ontwikkeling en educatie, bevordering van lezen en literatuur, het organiseren van ontmoeting en debat en kennis laten maken met kunst en cultuur, organiseerde de bibliotheek uiteenlopende activiteiten voor specifieke doelgroepen. Centraal stond daarbij taal en ontmoeting voor een diverse doelgroep van Nederlands- en anderstaligen, zowel digitaal als op locatie en in samenwerking met vele maatschappelijke partners.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

1.455

1.638

1.745

1.680

Baten

114

39

39

39

0

-1.341

-1.599

-1.706

-1.641

65

Onttrekkingen

0

105

313

382

69

Toevoegingen

97

0

168

168

0

Mutaties reserves

-97

105

145

214

69

Resultaat

-1.438

-1.494

-1.561

-1.427

134

Totaal saldo van baten en lasten

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (voordeel € 65.000) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en worden daarom niet verder toegelicht. Baten (neutraal) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en worden daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (voordeel € 69.000) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en worden daarom niet verder toegelicht.

39

Gemeente Lansingerland

-65

Beleidsveld Onderwijs en kinderopvang

40

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Goed en passend toekomstgericht onderwijs voor iedereen dichtbij In de visienota Onderwijs 2017-2025 staan de doelen voor de komende jaren. Een gemeente waarin: 1. Goed basis- en voortgezet onderwijs dichtbij huis beschikbaar is voor ouders en leerlingen; 2. Het onderwijs aansluit bij de veranderende behoefte en wensen van de samenleving; 3. Gemeente en onderwijs samen zorgen voor een sluitende ondersteuning voor kinderen die een extra steuntje in de rug nodig hebben; 4. Kinderen worden uitgedaagd om het maximale uit zichzelf te halen. Achterstanden en leerproblemen pakken we snel en adequaat aan. Jongeren hebben toegang tot de onderwijsinstelling die het best bij hen past, binnen of buiten onze gemeente. Verder hebben ze duidelijke carrièremogelijkheden in de regio door een sterke samenwerking tussen VMBO, MBO, WO, Horti Science en het lokale bedrijfsleven.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We voldoen aan onze wettelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting, onder meer door het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Omschrijving (toelichting) We werkten samen met de schoolbesturen aan de uitvoering van de onderwijshuisvestingsprojecten uit het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2020 – 2024 (IHP). Mede vanwege de komst van nieuwe scholen en maatschappelijke ontwikkelingen, actualiseerden we het IHP in 2022. We werkten aan de voorbereidingen voor de vervangende nieuwbouw van de Wiekslag, de Oosthoek, de Prins Johan Friso (Orionstraat) en de Klimophoeve. Daarnaast werkten we aan de voorbereidingen voor restauratie/nieuwbouw van de Parel. De nieuwbouw van de PWA/de Kwakel is in 2022 afgerond. Twee nieuwe scholen, Cadans en Treehouse, zijn gestart in tijdelijke huisvesting in 2022. Ook realiseerden we tijdelijke uitbreiding voor de Gouden Griffel, de Prinses Maxima, de Klipper, de Oosthoek en de Klimophoeve. In 2022 is ook gestart met de voorbereidingen voor permanente uitbreiding van de Klipper, Prinses Maxima en de Gouden Griffel in Berkel Westpolder voor 2023 en 2024. De voorbereiding voor het verduurzamen van het Baken rondden wij af in 2022. Ten slotte zijn wij in 2022 gestart met de voorbereidingen voor tijdelijke en permanente onderwijsvoorzieningen in Wilderszijde.

We zorgen voor een toegankelijk aanbod aan voorzieningen van voor- en vroegschoolse educatie Omschrijving (toelichting) Wij zetten door middel van voor- en vroegschoolse educatie (VVE) extra in op het ondersteunen van kinderen met een risico op onderwijsachterstand. Hiermee streven we ernaar dat deze kinderen een goede start hebben in groep 3 van de basisschool en zo dragen wij bij aan preventieve jeugdhulp. Met de Specifieke Uitkering voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) van het Rijk realiseerden wij in samenwerking met de aanbieder van VVE een toegankelijk aanbod van VVE.

We zorgen voor goede uitvoering van leerlingenvervoer Omschrijving (toelichting) In 2022 voerden we onze wettelijke taak op het gebied van leerlingenvervoer goed uit. Conform onze verordening en beleidsregels zorgden we voor een tijdige afhandeling van alle aanvragen voor leerlingenvervoer. De gecontracteerde vervoerder heeft de leerlingen in Lansingerland volgens de gemaakte afspraken vervoerd.

41

Gemeente Lansingerland

We geven uitvoering aan ons onderwijsbeleid Omschrijving (toelichting) Het verbeteren van de aansluiting van jeugdhulp en onderwijs is één van de vijf beleidsdoelen van de visienota onderwijs. De belangrijkste stap die we hebben gezet is het instellen van de Jeugdcoach op School (hierna: JOS). Ook in 2022 heeft de JOS weer vele jongeren begeleid bij laagdrempelige problemen en de doorverwijzing naar de zwaardere zorg. Met behulp van het Nationaal Programma Onderwijs (hierna: NPO) is de inzet van de JOS in 2022 uitgebreid. Met het Samenwerkingsverband Onderwijs en Bedrijven Oostland (SOB) zorgden we voor een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. Ook in 2022 werkten het beroepsonderwijs, ondernemers in het Oostland en de gemeente Lansingerland samen aan kansrijke carrièremogelijkheden in de regio. We voerden verkennende gesprekken om een samenwerking te bewerkstelligen tussen het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

8.496

7.660

8.969

8.940

-29

Baten

684

532

1.228

945

-283

Totaal saldo van baten en lasten

-7.812

-7.129

-7.741

-7.994

-253

Onttrekkingen

6.395

96

8.520

8.075

-445

Toevoegingen

5.842

17

7.458

7.458

0

Mutaties reserves

553

79

1.062

617

-445

Resultaat

-7.258

-7.049

-6.679

-7.378

-698

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (voordeel € 29.000) Onderwijshuisvesting basisonderwijs Er staat een bedrag van € 511.000 euro begroot voor verduurzaming van Het Baken ten behoeve van de overdracht van het schoolgebouw naar het schoolbestuur. De overdracht vindt plaats in 2023, waardoor dit in 2022 een voordeel geeft. Zie eveneens de toelichting bij reservemutaties. Van de drie scholen die in gebruik zijn gegeven aan een schoolbestuur en de school die nog niet is overgedragen, komen de kosten voor onder andere groot onderhoud voor rekening van de gemeente. Ook de vertraagde levering van tijdelijke huisvesting zorgde voor hogere kosten in 2022. Dit veroorzaakt een nadeel van € 267.000. Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs Door hogere groei van het leerlingenaantal in het voortgezet onderwijs valt de doordecentralisatievergoeding hoger uit dan begroot. Daarnaast zorgen nieuwe schoolgebouwen voor een hogere WOZ-waarde, een daarmee hogere OZB-kosten. Dit geeft een nadeel van € 172.000. Uitgestelde werkzaamheden met betrekking tot ventilatie in scholen, waarvoor wij een specifieke uitkering (SUVIS) krijgen vanuit het Rijk, zorgt voor een voordeel van €137.000. Dit veroorzaakt tevens een nadeel in de baten en heeft derhalve per saldo geen effect.

42

Gemeente Lansingerland

Leerlingenvervoer De ritten voor jeugd- en leerlingenvervoer worden door dezelfde aanbieder uitgevoerd conform de aanbesteding. Door een herberekening naar het gemiddeld gereden aantal kilometers voor leerlingenvervoer ten opzichte van jeugdvervoer vindt er een verschuiving plaats in de werkelijke toe te rekenen kosten. De budgetten in zowel programma 4 als programma 3 zijn hierop aangepast in de slotwijziging. Het totale verschil voor beide programma’s tussen de werkelijke kosten en wat we begroot hebben is een nadeel van € 171.000 (nadeel in programma 3 van € 310.000, voordeel in programma 4 van € 139.000). De belangrijkste oorzaken zijn een hogere facturatie voor het jeugdvervoer, een stijging van de losse ritten naast die van de gecontracteerde aanbieder, indexatie en een hogere kilometervergoeding. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De gemeente heeft in totaal € 1.339.000 ontvangen van het Rijk ten behoeve van het NPO wat tot en met juli 2025 besteed mag worden. In 2022 zijn er minder kosten gemaakt dan begroot, wat een voordeel veroorzaakt van € 140.000. Het resterende budget is op de balans gezet. Zie eveneens de verklaring bij de baten. De overige afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht.

Baten (nadeel € 283.000) Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs De specifieke uitkering SUVIS is reeds doorgestort naar de school, echter vinden de werkzaamheden pas plaats in 2023. Dit veroorzaakt een nadeel van € 137.000, zie tevens de toelichting bij de lasten. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) In 2022 zijn er voor het NPO minder kosten gemaakt dan begroot, waardoor er een nadeel ontstaat bij de baten van € 140.000. Zie eveneens de toelichting bij de lasten. De overige afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht. Reservemutaties (nadeel € 455.000) Voor de verduurzaming van Het Baken stond € 511.000 begroot, zie eveneens de toelichting bij de lasten. De werkzaamheden vinden in 2023 plaats, en daarmee ook de reserveonttrekking. De overige afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht.

43

Gemeente Lansingerland

Kengetallen Sport, cultuur en onderwijs Kengetal

Begroot 2022

Realisatie 2022

Sport Gem. wekelijkse uren bewegingsonderwijs primair onderwijs

2

2

Bezettingspercentage gymzalen

30%

30%

Aantal gebruikte strippenkaarten

400

50

Aantal verenigingen met aanbod G-sport

7

7

% rookvrije buitensportverenigingen

50%

53%

Score beweegvriendelijke omgeving (0-100)

73

73

Cultuur Aantal placemaking-activiteiten

10

8

Aantal gesubsidieerde culturele initiatieven

40

24

Aantal scholen dat meedoet met Cultuurtrein

15

23

Aantal grote evenementen

8

5

Aantal bijeenkomsten Cultuurplatform

8

3

17%

16%

140.000

235.224

1.200

1.837

405

306

Aantal leerlingen primair onderwijs

6.893

6.776

Aantal leerlingen voortgezet onderwijs

4.441

4.849

Aantal Integrale Huisvestings Projecten

19

14

Aantal scholen die voldoen aan BENG/ENG

3

3

650

453

100%

99%

Aantal locaties gesubsidieerde peuteropvang

9

9

- Waarvan VVE

6

6

Aantal afgegeven VVE indicaties

45

143

% op tijd gereden ritten leerlingenvervoer

94%

93%

Aantal beschikkingen leerlingenvervoer

280

280

Tijdig afgehandelde aanvragen leerlingevervoer

100%

100%

Percentage inwoners dat lid is van de bibliotheek Totaal aantal uitleningen Aantal deelnemers aan sociaal/culturele activiteiten Aantal deelnemers Piëzo-methodiek Onderwijs en kinderopvang

Trajecten Jeugdcoach op School Handhaving leerplicht

VOLGT

% Jaarlijkse GGD onderzoeken KDV, BSO, GOB uitgevoerd

10

Toelichting op kengetallen Sport, cultuur en onderwijs Sport Gem. wekelijkse uren bewegingsonderwijs primair onderwijs Scholen voor primair onderwijs zijn verplicht om een aantal uren bewegingsonderwijs aan te bieden. De norm hiervoor is in 2020 verhoogd van 1,5 naar 2,0 uur per week. Scholen hebben drie jaar om aan deze nieuwe norm te voldoen. Als gemeente hebben wij een wettelijke taak om zorg te dragen voor voldoende- en adequate accommodaties voor het uitvoeren van dit bewegingsonderwijs. Bezettingspercentage gymzalen Per jaar is een gymzaal circa 1.500 uur beschikbaar voor gebruik door sportverenigingen en particuliere gebruikers. Het werkelijke jaarlijkse gebruik gedeeld door deze 1.500 uur bepaald het bezettingspercentage.

44

Gemeente Lansingerland

Aantal gebruikte strippenkaarten (Beleef!) Sinds de zomer van 2020 kunnen kinderen door gebruik te maken van de stippenkaart (naamswijziging naar Beleef!) op een laagdrempelige manier kennismaken met verschillende sport- en culturele activiteiten. De strippenkaart als middel voor sport en cultuur activering is in coronatijd ontstaan. Echter, veel (vooral sport-)verenigingen bieden al gratis proeflessen aan. De sport- en cultuuraanbieders voeren de proeflessen dus wel uit en nemen actief deel aan Beleef!, maar dienen de proeflessen niet in bij de gemeente vanwege de (te) lage vergoeding en de administratieve last die hiermee gepaard gaat. Daarmee blijft een deel van de cijfers over deelname onder de radar. Aantal verenigingen met aanbod G-sport Verschillende verenigingen bieden activiteiten aan die specifiek gericht zijn of rekening houden met sporters met beperkingen (mentaal of fysiek). % rookvrije buitensportverenigingen Het percentage buitensportverenigingen dat een rookvrij sportterrein heeft. Score beweegvriendelijke omgeving (0-100) De score voor de beweegvriendelijkheid van iedere gemeente wordt jaarlijks gepubliceerd op www.volksgezondheidenzorg.info.

De score is afhankelijk van vier deelindicatoren: publieke sportaccommodaties, speelplekken, recreatie blauw en groen en nabijheid van voorzieningen Cultuur Aantal placemaking-activiteiten Placemaking is een benadering waarbij de publieke ruimte middels programmering in contact wordt gebracht met haar gebruikers en zodoende de gebruikswaarde van de plek wordt verhoogd. Wij zetten het nieuwe Cultuurhuis Casa Cadanza in Berkel op de kaart door middel van placemaking-activiteiten zoals communicatieve en culturele acties op en rondom de plek waar het cultuurhuis wordt gerealiseerd. Daarnaast richten we ons op communicatie-uitingen over het cultuurhuis. Aantal gesubsidieerde culturele initiatieven Wij ondersteunen culturele organisaties met twee regelingen: de culturele basisregeling Cultuureducatie & Cultuurparticipatie (inmiddels de Subsidieregeling Sociaal Domein & Cultuur) en de Subsidieregeling voor Culturele Programmering (inmiddels de Subsidieregeling Levendig Lansingerland). In 2022 zijn er minder aanvragen binnengekomen bij de Subsidieregeling Levendig Lansingerland vanwege de na-effecten van coronamaatregelen. Daarmee zijn minder aanvragen gehonoreerd dan begroot. Aantal scholen dat meedoet met Cultuurtrein De Cultuurtrein is het cultuureducatieprogramma voor basisscholen dat is opgezet door de Bibliotheek Oostland in samenwerking met Kunstgebouwen.

Deze is geïnitieerd naar aanleiding van de Rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit. Er wordt ingezet op implementatie, verdieping en borging van cultuureducatie in het basisonderwijs door middel van o.a. trainingen en coaching van docenten, coteaching en inspiratie voor leerlingen en het bevorderen van de samenwerking tussen scholen en culturele aanbieders. Aantal grote evenementen Het aantal grote culturele evenementen, bijvoorbeeld muziek- en dansfestivals en (straat)concerten, dat jaarlijks in onze gemeente georganiseerd wordt. Aantal bijeenkomsten Cultuurplatform Het Cultuurplatform is een netwerkplatform georganiseerd door de cultuurcoach van Lansingerland Beweegt. Binnen het platform worden culturele organisaties uitgenodigd tot kennisdeling en samenwerking. Daarnaast worden zij in hun professionalisering ondersteund middels werksessies. Het Cultuurplatform vindt ca. ieder 8-12 weken plaats, op basis van de vraag vanuit het culturele veld.

45

Gemeente Lansingerland

Percentage inwoners dat lid is van de bibliotheek Bibliotheek Oostland biedt op vier locaties in de gemeente de vijf kerntaken vanuit de bibliotheekwet: ter beschikking stellen van kennis en informatie; bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; bevorderen van lezen en laten kennismaken met literatuur; organiseren van ontmoetingen en debat en laten kennismaken met kunst en cultuur. (Peildatum 1 januari 2022: De gemeente telt op 1 januari 2022 64.110 inwoners. Bron: Basisregistratie Personen (BRP)) Totaal aantal uitleningen Het aantal boeken en andere vormen van media wat jaarlijks door de bibliotheek uitgeleend wordt. Het gaat om het aantal uitleningen voor de Bibliotheek vestigingen in de kernen Bleiswijk, Berkel en Rodenrijs en Bergschenhoek plus het Bibliotheek Jeugdpunt in de Driesprong. Het grootste aantal uitleningen vindt plaats in de leeftijdscategorieën van 0 tot 15 jaar (ca 65% van het totaal aantal uitleningen). 44% van het aantal uitleningen betreft ‘Jeugd Fictie’ boeken. Aantal deelnemers aan sociaal/culturele activiteiten Het totaal aantal deelnemers aan door de bibliotheek georganiseerde sociaal/culturele activiteiten. Aantal deelnemers Piëzo-methodiek De Piëzo-methodiek is een methode om de persoonlijke ontwikkeling van mensen in een kwetsbare positie (en daarmee hun mogelijkheden om te participeren) te vergroten.

Deze methodiek wordt in Lansingerland aangeboden door Bibliotheek Oostland. Onderwijs en kinderopvang Aantal leerlingen primair onderwijs & Aantal leerlingen voortgezet onderwijs Het totaal aantal leerlingen dat onderwijs volgt bij een school in Lansingerland Aantal Integrale Huisvestings Projecten In juli 2020 stelde de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan vast. Direct daarna startten schoolbesturen en gemeente met de voorbereidingen voor de uitvoering van het IHP. Het kengetal beschrijft het aantal projecten waar we aan werken, deze zijn nog niet allemaal afgerond. Aantal scholen die voldoen aan BENG/ENG Het aantal schoolgebouwen dat voldoet aan de eisen voor Bijna EnergieNeutrale Gebouwen (BENG) of EnergieNeutrale Gebouwen (ENG) Trajecten Jeugdcoach op School Op elke basisschool binnen onze gemeente is vanaf januari 2020 een vaste Jeugdcoach op School (JOS). De JOS’ers beantwoorden vragen van ouders en leerlingen op het gebied van opgroeien & opvoeden, verlenen individuele hulpverlening, ondersteunen onderwijsprofessionals en signaleren indien nodig de noodzaak voor zwaardere inzet van jeugdhulp en verwijzen naar Team Jeugd. Handhaving leerplicht De leerplichtambtenaren zien toe op de naleving van de leerplicht en hebben drie wettelijke functies: leerlingen stimuleren (weer) naar school te gaan, vrijstellingen beoordelen en handhaven bij schoolverzuim.

Het kengetal beschrijft het aantal opgemaakte processen-verbaal in 2022. % Jaarlijkse GGD onderzoeken KDV, BSO, GOB uitgevoerd Bij elk kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderbureau vindt er jaarlijks een onderzoek plaats op basis van de geldende voorwaarden uit de Wet kinderopvang. Het aantal jaarlijkse onderzoeken dat wij inkopen is gebaseerd op het aantal locaties dat in het Landelijk Register Kinderopvang geregistreerd staat. Aantal locaties gesubsidieerde peuteropvang Wij subsidiëren jaarlijks voldoende kindplaatsen voor peuters waarvan de ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag en voor peuters met een indicatie voor- en vroegschoolse educatie (vve). Aantal afgegeven VVE indicaties Het Centrum voor Jeugd en Gezin geeft een indicatie voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE) af aan peuters die vallen binnen de gemeentelijke doelgroep voor VVE. In 2022 is de doelgroep voor VVE verbreed, wat resulteert in een hoger aantal afgegeven indicaties. 46

Gemeente Lansingerland

% op tijd gereden ritten Het percentage ritten in het kader van leerlingenvervoer dat binnen de toegestane marges is gereden. Het percentage is het gemiddelde van de tijdigheid in ophalen en afzetten en de reisduur. Aantal beschikkingen Dit betreft alle beschikkingen voor taxivervoer, openbaar vervoer, fiets en kilometervergoeding. Tijdig afgehandelde aanvragen leerlingevervoer Het aantal aanvragen voor leerlingenvervoer dat binnen de norm van 8 weken afgehandeld wordt.

47

Gemeente Lansingerland

Programma 4: Sociaal Domein Beoogd maatschappelijk effect: Meebewegen met de ontwikkelingen en behoeften van de samenleving De samenleving is in beweging en dat geldt zeker voor Lansingerland. Een aantal trends en ontwikkelingen hebben invloed op het sociaal domein in Lansingerland en dat hebben we in 2022 ook gemerkt. In 2022 kreeg Nederland te maken met sterk gestegen energieprijzen en dat heeft ook op de financiële situatie van onze inwoners soms grote impact. Deze ontwikkeling heeft extra inzet gevraagd van onze gemeente. In 2022 hebben we een energietoeslag betaald voor inwoners met een laag inkomen. In 2022 startte Rusland de oorlog met Oekraïne. Ook Lansingerland heeft zich sterk gemaakt voor opvang van ontheemden. De inzet voor de tijdelijke en langdurige opvang van ontheemden vraagt veel van de gemeentelijke organisatie. We werkten samen met onze maatschappelijke partners aan het goed opvangen van Oekraïners, denk daarbij ook aan onderwijsplekken voor kinderen, begeleiding naar werk, en inzet door vrijwilligers. De instroom van asielzoekers blijft toenemen. Dat vraagt inzet van gemeenten, ook van Lansingerland. In 2022 realiseerden we op dringend verzoek van de Veiligheidsregio een crisisopvang voor 50 asielzoekers, in de komende jaren verwachten we een grotere instroom. Het COA is verantwoordelijk voor opvang van asielzoekers.

Er ligt echter ook een taak bij de gemeente, onder andere bij het organiseren van eerstelijns zorg, onderwijs en taallessen. In 2022 had 7% van het aantal inwoners een ondersteuningsbehoefte. Dit komt overeen met het percentage dat we hebben begroot. Voor de komende jaren zien we een sterke groei van het aantal ouderen met een ondersteuningsbehoefte als gevolg van dubbele vergrijzing en dementie. In vergelijking met 2021 heeft er in 2022 geen stijging van het aantal ouderen met een hulpvraag plaatsgevonden. In 2022 waren er 2.363 unieke cliënten die gebruik maken van een maatwerkvoorziening Wmo. Ook het aantal jeugdigen groeit door en de impact van corona heeft in 2022 doorgewerkt. Het wordt steeds duidelijker dat de problematiek van jeugd zwaarder en complexer wordt. Dit vroeg extra inzet van onze uitvoering (Team Jeugd) en van de zorgaanbieders. Een krachtige samenleving met gezonde en veerkrachtige inwoners Met het beleidsplan Versterken van Veerkracht hebben we de afgelopen raadsperiode gewerkt aan het op orde brengen van de basis. Daarmee bedoelen we het goed organiseren van hulp en ondersteuning voor individuele inwoners in de vorm van preventieve en maatwerkvoorzieningen: de Lansingerlandse Standaard. We hebben de toegang tot hulp en ondersteuning goed belegd, waardoor inwoners met een hulpvraag de weg weten te vinden.

Daarnaast hebben we preventieve voorzieningen ingericht om steeds meer aan de voorkant van de problematiek te komen. We bouwen voort op de basis die met de Lansingerlandse Standaard is aangebracht voor hulp aan individuele inwoners. In 2022 werkten we daarom aan de Samenlevingsvisie. De Samenlevingsvisie is in 2022 ontwikkeld in samenwerking met netwerkpartners, raad, college en gemeentelijke organisatie. De gemeenteraad heeft de Samenlevingsvisie in februari 2023 vastgesteld.

48

Gemeente Lansingerland

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

52.642

52.322

59.013

57.021

-1.992

Baten

12.587

9.857

13.297

12.114

-1.183

Totaal saldo van baten en lasten

-40.055

-42.466

-45.716

-44.907

809

Onttrekkingen

3.971

1.129

3.142

2.818

-324

Toevoegingen

2.531

882

1.642

1.642

0

Mutaties reserves

1.440

246

1.500

1.177

-324

Resultaat

-38.615

-42.220

-44.216

-43.731

485

49

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Samenleving

50

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Een sterke en verbonden samenleving waaraan iedereen kan meedoen Om een sterke en verbonden samenleving te creëren waaraan iedereen mee kan doen hebben we diverse taken uitgevoerd die daaraan bijdragen. Denk bijvoorbeeld aan de uitvoering van de Wet publieke gezondheid en de Wet inburgering. De uitvoering van deze wetten dragen bij aan de gezondheid van inwoners en aan het meedoen aan de samenleving. Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning hebben we ons met onze ketenpartners ingespannen om vrijwilligerswerk mogelijk te maken. Ook ondersteunen we zo goed als mogelijk de mantelzorgers in de gemeente zodat zij veerkrachtig kunnen blijven. Met de komst van vluchtelingen en asielzoekers in onze gemeente hebben we een extra uitdaging om ook aan hen passende ondersteuning te bieden. De gemeente en de ketenpartners hebben zoveel als mogelijk bij het bieden van de ondersteuning rekening gehouden met de achtergrond van deze (tijdelijke) inwoners. We hebben hier veel lokale initiatieven gezien die bijdragen aan samenredzaamheid, een samenleving waarbij we verantwoordelijkheid niet alleen voor onszelf nemen maar ook voor elkaar.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We benutten de kracht van de samenleving Omschrijving (toelichting) We hebben een uitgebreide pool van vrijwilligers die zich inzetten als coach bij de sportvereniging, werken als ‘maatje’ voor de inwoner of maaltijden bezorgt. Aan het einde van 2022 hadden 1025 mantelzorgers zich geregistreerd bij het Mantelzorgsteunpunt. Om deze mantelzorgers te bedanken voor ondersteuning aan hun naasten hebben we in 2022 een week van de mantelzorgers georganiseerd. Mantelzorgers hebben deelgenomen aan workshops, een cabaretvoorstellingen bijgewoond of hebben een lokaal verwenpakketje opgehaald. Zij dragen tenslotte bij aan de ‘samenredzaamheid’ in Lansingerland.

We garanderen de publieke gezondheidszorg in onze gemeente Omschrijving (toelichting) In 2022 heeft de GGD, namens de gemeente, zorg gedragen voor het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners. De focus heeft in 2022 met name gelegen op corona, de monkeypox uitbraak, het ontwikkelen van een nieuwe basistaak ‘advisering gezonde leefomgeving’ in het kader van de omgevingswet. Ook is er veel aandacht uitgegaan naar het ontwikkelen van het basistakenpakket 20242026 met de bijbehorende meerjarenbegroting. Wij hebben deelgenomen aan de werkgroep Voor Elkaar in Rijnmond waarin er een uitwisseling van informatie plaats vindt tussen de gemeenten over de preventieve gezondheidszorg.

We voeren de nieuwe Wet inburgering uit Omschrijving (toelichting) Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering ingegaan. Gemeenten zijn nu verantwoordelijk voor het aanbieden van een passend inburgeringsaanbod aan inburgeraars. Dit bestaat uit een (taal)leerroute, een cursus over de kernwaarden van de Nederlandse samenleving en een module Arbeidsmarkt & Participatie. Verder heeft de gemeente de taak om (asiel)statushouders die inburgeren de eerste zes maanden financieel te ‘ontzorgen’.

51

Gemeente Lansingerland

September 2022 stroomden de eerste kandidaten pas binnen die moesten inburgeren onder de nieuwe wet. Dit kwam doordat de gehuisveste statushouders in de maanden daarvoor nog inburgeringsplichtig waren onder de oude wet. Elke inburgeraar onder de nieuwe wet kreeg eerst een leerbaarheidstoets van ons aangeboden en is daarna aangemeld voor een van de 3 verschillende leerroutes. In 2022 zijn 11 deelnemers gestart met de Zelfredzaamheidsroute aangeboden door Bibliotheek Oostland. 6 personen zijn aangemeld voor de B1-leerroute bij TopTaal, waarvan er een is gestart in december. Voor de Onderwijsroute bij Albeda en de Erasmus Universiteit is nog niemand aangemeld.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

3.258

3.603

6.176

6.496

Baten

0

3

2.068

2.863

320 795

Totaal saldo van baten en lasten

-3.258

-3.600

-4.108

-3.633

475

Onttrekkingen

472

0

478

228

-250

Toevoegingen

111

0

193

193

0

Mutaties reserves

361

0

285

35

-250

Resultaat

-2.898

-3.600

-3.823

-3.598

225

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€320.000 nadeel) Wet inburgering €407.000 voordeel Voor de volume-afhankelijke inburgeringsprogramma’s stelt het rijk een specifieke uitkering middelen beschikbaar (SPUK). De aantallen vallen lager uit dan verwacht, waardoor de kosten lager liggen. Het resterende bedrag zal uiteindelijk afgerekend worden met het Rijk (zie toelichting onder baten). Per saldo is dit nagenoeg budgetneutraal. Noodopvang Asielzoekers Tobias Asserlaan €68.000 nadeel De gemeente heeft de Veiligheidsregio ondersteund bij het creëren en beheren van de asiel noodopvang aan de Tobias Asserlaan. Veel kosten zijn rechtstreeks door de Veiligheidsregio betaald. Echter, voor een deel van de kosten heeft de gemeente de kosten voorgefinancierd. Bij de afwijking baten zult u dan ook zien dat de Veiligheidsregio deze en andere kosten binnen andere beleidsvelden (waaronder overhead) aan ons vergoed heeft. Langdurige Opvang Oekraïners €624.000 nadeel 2022 was een zwaar en bewogen jaar voor de Oekraïners. De gemeente Lansingerland heeft de handschoen opgepakt om de ontheemden onderdak en verzorging te bieden. Kort na het starten van de oorlog hebben we hulpbehoevende Oekraïners opgevangen in de Kulck. Daarnaast zijn we gestart met het ontwikkelen van een locatie voor Langdurige Opvang Oekraïners, de eerste locatie aan de Sporthoeklaan in Bergschenhoek.

Beide projecten brengen kosten met zich mee. In de slotwijziging hebben we hier al wat budget voor ingezet. We hebben nu meer zicht op de totale kosten in 2022 en komen nog tot een nadelig effect van €624.000,-. Echter, deze lasten worden vergoed door de rijksoverheid. Aan de batenkant zien we dan ook een sterke toename. Hiermee worden de lasten en baten in evenwicht gebracht. De opgave vereist dan ook tot op heden nog geen financiën van de gemeente. Dat past binnen de randvoorwaarde die het college hiervoor gesteld heeft op 21 juni 2022: “Financieel moeten de effecten van de opvang neutraal zijn voor de gemeente Lansingerland” De verschillen tussen begroot en werkelijk bij de andere voorzieningen hebben een klein voor- of nadeel, maar zorgen als som voor een nadelig verschil van €35.000.

52

Gemeente Lansingerland

Baten (€795.000 voordeel) Wet inburgering €212.000 nadeel Voor de volume-afhankelijke inburgeringsprogramma’s stelt het rijk via een specifieke uitkering middelen beschikbaar (SPUK). Dit bedrag is gebaseerd op een schatting van de aantallen inburgeraars die wij moeten begeleiden. De kosten die wij maken voor de inburgeringsprogramma’s, en de eindafrekening bij het Rijk, zijn vervolgens gebaseerd op de daadwerkelijke aantallen inburgeraars. En deze aantallen zijn veel lager uitgevallen dan verwacht. Medio augustus stroomden pas de eerste kandidaten binnen. Hierdoor zijn minder deelnemers gestart dan waarvoor wij een uitkering hebben gekregen. Een deel van dit bedrag is gereserveerd voor 2023 voor nog te betalen nota’s. Het restant zal uiteindelijk afgerekend worden met het Rijk. Bekostiging Noodopvang Tobias Asserlaan door de Veiligheidsregio €136.000 voordeel Door de gemeente is inzet gepleegd en zijn kosten gemaakt om de noodopvang aan de Tobias Asserlaan te creëren en beheren. Deze kosten worden door de Veiligheidsregio vergoed. Langdurige Opvang Oekraïners €874.000 voordeel Bij de verschilverklaring van de lasten heeft u kunnen lezen dat er in 2022 flink wat kosten zijn gemaakt om de Kulck en de Langdurige Opvang Oekraïners op te starten en te beheren. Deze kosten worden vergoed door het rijk, vandaar dat we hogere baten zien dan begroot. De kosten zijn immers ook groter.

We zien een ophogend effect van €250.000 t.o.v. de lasten. Dit heeft te maken dat we verwachtten een deel van de kosten te dekken uit de reserve die is ingesteld voor de Oekraïne opvang. We zien nu dat deze kosten ook gedeclareerd kunnen worden. De onttrekking uit de reserve komt dan ook te vervallen. De verschillen tussen begroot en werkelijk bij de andere voorzieningen hebben een klein voor- of nadeel, maar zorgen als som voor een nadelig verschil van €3.000. Mutatie reserves (€250.000 nadelig) Geen onttrekking uit reserve ten behoeve van Oekraïne opvang €250.000 nadeel We voorzien dat we alle kosten met betrekking tot opvang Oekraïners kunnen declareren bij de rijksoverheid. Een onttrekking uit de reserve is dan ook niet meer van toepassing.

53

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Jeugd

54

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op en ontwikkelen zich tot zelfredzame inwoners Onze gemeente groeit hard en heeft veel jonge inwoners. Lansingerland had op 1 januari 2022 64.110 inwoners (CBS) en 34% van onze inwoners was jonger dan 28 jaar. Hoewel het aandeel jeugdigen in verhouding tot volwassenen ten opzichte van de vorige jaren iets afneemt, neemt het totaal aantal kinderen en jongeren nog altijd toe. Met veel van onze jonge inwoners gaat het gelukkig heel goed. Sommigen hebben hulp nodig. In 2022 hebben 1877 jongeren, in de leeftijd van 0 t/m 22 jaar jeugdzorg ontvangen en daarvoor een of meerdere indicaties voor hulpverlening gekregen. Voor jeugd is Lansingerland een kansrijke gemeente om in op te groeien. We vinden het belangrijk dat kinderen en jongeren gehoord worden en actief betrokken worden bij zaken die invloed hebben op hun leven. We hebben in 2022 een start gemaakt met jongerenparticipatie. Zo heeft Epic Youth vanaf begin 2022 in iedere schoolvakantie online activiteiten georganiseerd. Denk hierbij aan een online kookworkshop, digital art, een fortnite game-avond en dans workshop. Deze activiteiten zijn bedacht door jongeren uit Lansingerland zelf en zij hebben geholpen bij het organiseren hiervan. Ook zijn er jongeren geweest die mee hebben gedacht over de herinrichting van de Sterrenbuurt.

Daarnaast zijn we gestart met het project ‘ontmoetingsplekken jeugd’, waarbij we actief de behoeften en wensen van de jeugd ophalen met betrekking tot ontmoeten. We geven de jeugd een stem en gaan aan de slag met hun behoeften en wensen. Dit project wordt voortgezet in 2023.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Samenleving: ouderschap en opgroeien in Lansingerland Omschrijving (toelichting) Opgroeien en opvoeden is niet altijd makkelijk. We hebben in 2022 gewerkt aan een opvoedklimaat waarbij deze uitdagingen erbij mogen horen. Dit draagt bij aan het niet onnodig inzetten van zorg. We subsidieerden vernieuwde online themabijeenkomsten van het CJG. Ouders worden hiermee ondersteund in de opvoeding en het CJG droeg bij aan het debat rondom normalisering. Ook zijn we gestart met de pilot Steunouder. We hadden hiervoor €50.000 begroot. Een steunouder geeft steun aan ouders en plezier aan het kind. Kinderen worden een of twee dagdelen opgevangen door de steunouder. Door deze hulp krijgt het kind rust, regelmaat en structuur en ouders krijgen ruimte om op adem te komen en de eigen draagkracht te vergroten. Door de inzet van een steunouder verkleint het risico dat (zwaardere) hulpverlening nodig is. In 2022 is de coalitie Kansrijke Start opgezet met lokale partners. We gingen in gesprek met (kwetsbare) ouders over opvoeden in Lansingerland. Wat vinden ze goed gaan en wat missen zij nog? Sommige ouders gaven bijvoorbeeld aan dat ze eenzaam zijn omdat hun familie niet in Nederland woont en zij zelf geen werk of vrienden hebben. Ook ervaren sommige ouders het (geboorte)zorgsysteem als complex.

Op basis van hun input zijn we met de lokale coalitie plannen aan het maken. We zijn gestart met de contactpersoon geboortezorg die de verbinding is tussen de geboortezorg en het sociaal domein. Zo worden (aanstaande) ouders met een hulpvraag sneller en preventiever geholpen.

55

Gemeente Lansingerland

Jeugdhulp: We verbeteren of stabiliseren de probleemsituatie van jeugdigen en gezinnen Omschrijving (toelichting) Inkoop jeugdhulp We zetten in op passende en effectieve hulp. In 2022 hebben twee grote inkoopprocedures plaatsgevonden waarmee ingezet is op een dekkend zorglandschap. Het gaat hierbij om de lokaal ingekochte jeugdhulp voor begeleiding, behandeling en dagbesteding en om de regionale inkoop vanuit de GRJR voor specialistische jeugdzorg. In beide inkoopprocedures zijn afspraken gemaakt over zorgcontinuïteit zodat jeugdigen die al in zorg waren, niet zonder zorg komen te zitten indien hun aanbieder niet opnieuw gecontracteerd zou worden. De contracten gaan per 1 januari 2023 in. Wachtlijsten Een van de grootste knelpunten waar we het afgelopen jaar mee te maken hadden, zijn de wachtlijsten. De wachtlijsten bestaan bij onze eigen toegang (Team Jeugd), waar een wachttijd is van 6 maanden, maar ook bij de zorgaanbieders. De belangrijkste oorzaken zijn de tekorten op de arbeidsmarkt en het gebrek aan doorstroming tussen verschillende partijen in het jeugdveld. Regionaal is er ingezet op het terugdringen van de wachtlijsten voor de specialistische ambulante hulp. Door onder andere betere zorgbemiddeling en casusregie is de gemiddelde wachttijd van 29 weken naar 14 weken teruggebracht.

14 weken is de maximale wachttijd volgens de landelijke Treeknorm maar in de praktijk wachten kinderen soms langer. Dit varieert per zorgaanbod. Lokaal hebben we ook op diverse manieren ingezet om de inwoners op de wachtlijst te ondersteunen. Denk hierbij aan lichte ondersteuning als het project ‘Zacht in je Kracht’ waarbij kinderen door middel van diverse activiteiten fysiek en mentaal weerbaarder worden en ze meer zelfvertrouwen krijgen. Daarnaast zetten we in op stabilisering van de problematiek: we willen dat jongeren tijdens het wachten op de behandeling niet te maken krijgen met een verergering van hun klachten. Jeugd met een Beperking Het afgelopen jaar hebben we in de slotwijziging de kosten op moeten hogen voor Jeugd met een Beperking. Er zijn hier twee oorzaken voor. We zien dat de problemen van cliënten complexer worden. In 2022 merkten we de effecten van Corona nog en door de wachtlijsten verergerde de problematiek mogelijk ook. Voor hen is zwaardere hulp nodig. De besteding per cliënt is daardoor toegenomen. Ten tweede waren er maatwerkcontracten nodig voor anders gecontracteerde aanbieders. Dit is nodig omdat cliënten zorg nodig hadden die niet standaard gecontracteerd is. Daardoor stegen de kosten. Zowel het aantal cliënten met een maatwerkcontract als het gemiddelde bedrag per cliënt is gestegen t.o.v. 2021.

Specialistische jeugdhulp Bij sommige vormen van specialistische jeugdzorg is het aantal kinderen uit Lansingerland dat van die zorg gebruik maakt stabiel gebleven in 2022. Dat geldt voor kinderen die opgenomen zijn in een instelling, kinderen in een gezinshuis of die worden voorbereid op zelfstandig wonen en voor kinderen die een behandeling overdag krijgen. Voor de ambulante zorg zien we wel een stijging in aantallen. De gevolgen van de wijziging in het woonplaatsbeginsel zien we in Lansingerland vooral terug in de pleegzorg en opname. Het aantal cliënten is gedaald in 2022. Bij pleegzorg zien we de grootste verschuiving in aantallen. In 2021 betaalde Lansingerland de pleegzorg voor 65 kinderen en in 2022 voor 17 kinderen. Echter opname is het duurste zorgproduct, een verschuiving van enkele jeugdigen heeft grote financiële consequenties. De veranderingen op de zorgproducten opname en ambulant laten een dusdanige toename zien dat het voordeel van het woonplaatsbeginsel teniet wordt gedaan. Veilig Thuis Rotterdam-Rijnmond Het aantal meldingen in Lansingerland bij Veilig Thuis over huiselijk geweld en kindermishandeling steeg t.o.v. 2021 van 249 naar 281 in 2022. Veilig Thuis kampte in 2022 met oplopende wachtlijsten. Hierdoor wordt niet altijd op alle meldingen een veiligheidsbeoordeling gedaan binnen de wettelijke termijn van 5 dagen.

Wel wordt er in alle gevallen een screening gedaan binnen 24 uur. Met de inzet van extra personeel in het laatste kwartaal van 2022 wordt er extra ingezet op het wegwerken van de wachtlijst. Dit loopt door in 2023.

56

Gemeente Lansingerland

Preventie: We voorkomen problemen bij risicogroepen met effectieve interventies Omschrijving (toelichting) Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Team Jeugd is de toegang voor jeugdhulp en bestaat uit de jeugdconsulenten en het CJG. Het CJG is zichtbaar aanwezig in het netwerk en kan doorverwijzen indien nodig. Alle expertise is gebundeld in 1 team Jeugd: jeugdverpleegkundigen, jeugdconsulenten met een jeugdhulpverleningsachtergrond maar ook jeugdartsen en een expert jeugd GGZ. Hierdoor kan de professional met de best passende expertise de brede uitvraag doen. Zo pakt het CJG de lichte casussen op waarbij ingezet kan worden op vrij toegankelijke zorg. Daarnaast worden vanuit het aanvullend preventief pakket van het CJG preventieve trainingen en interventies ingezet. Kwadraad leverde ook kortdurende pedagogische interventies zoals sociale vaardigheidstrainingen, weerbaarheidstrainingen, trainingen voor kinderen in echtscheiding en kinderen met ouders met psychiatrische problematiek. Jeugdcoach op School (JOS) en Praktijkondersteuner jeugd GGZ (poh jeugd) Met Jeugdcoaches op School en Praktijkondersteuners Jeugd GGZ versterkten wij onze lichte hulp dichtbij de inwoners. Met deze lichte hulp willen we de instroom in de (zwaarbelaste) specialistische jeugdzorg verminderen.

Vragen op het gebied van opvoeden en opgroeien vereisen namelijk niet altijd een zwaar professioneel hulpverleningstraject. Soms is lichte ondersteuning of een preventieve training voldoende. De Jeugdcoach op School schakelt tussen gezin, Team Jeugd, school en hulpverlening en/of biedt zelf lichte ondersteuning. In 2022 zijn zij op 24 basisscholen en 6 middelbare scholen 453 nieuwe trajecten gestart (290 lichte trajecten en 163 zware trajecten). Dit is iets minder dan we verwachtten maar ten opzichte van 2021 (368) zijn er 85 trajecten meer gestart. In 2022 zijn 312 trajecten afgesloten t.o.v. 241 trajecten in 2021 (71 meer). Ouders gaan vaak met hun opvoedvragen naar de huisarts om samen te zoeken naar passende hulp. Voor veel vragen kan een Praktijkondersteuner Jeugd GGZ uitkomst bieden. Ouders en kinderen krijgen hierdoor waar nodig snel en dichtbij goede hulp. Zes huisartsenprakijken boden in 2022 ondersteuning door een praktijkondersteuner. In 2022 zijn 130 trajecten gestart. 98 van deze trajecten zijn door de praktijkondersteuner zelf begeleid of werden na een enkel gesprek afgesloten zonder vervolg en 32 trajecten zijn doorverwezen naar met name Basis GGZ en Specialistische GGZ. In 75% van de trajecten was geen doorverwijzing naar jeugdhulp (meer) nodig. Het gesteld doel van 40% is hiermee ruimschoots gehaald.

De praktijkondersteuners dragen daarmee bij aan het beheersbaar houden van de instroom in jeugdhulp. Ten opzichte van 2021 is een flinke daling te zien in het aantal trajecten dat door de huisarts naar de praktijkondersteuner is doorverwezen (2021: 229 en 2022: 130). Dit kan verklaard worden doordat één huisartsenpraktijk geen beschikking meer had over een praktijkondersteuner door personeelstekort.

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Realisatie 2021

Primitief 2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Afwijking 2022

Lasten

20.285

19.259

21.449

21.046

-404

Baten

408

0

123

123

0

Totaal saldo van baten en lasten

-19.877

-19.259

-21.326

-20.922

404

Onttrekkingen

3.198

1.055

1.736

1.736

0

Toevoegingen

1.858

869

947

947

0

Mutaties reserves

1.340

186

790

790

0

Resultaat

-18.536

-19.074

-20.537

-20.133

404

57

Gemeente Lansingerland

Waar zitten de financiële afwijkingen? Lasten (€404.000 voordeel) Jeugd GGZ (€176.000 voordeel) Hervormingsagenda In het kader van de landelijke hervormingsagenda en de transformatie van de jeugdhulp zetten we onder andere in op het verlichten van de wachtlijstproblematiek. Daarnaast zetten we in op preventieve activiteiten zoals extra ondersteuning voor ouders en mediation bij scheidingsproblematiek. In 2022 hebben we niet het volledige budget kunnen besteden door personele krapte/inzet Oekraïne crisis. In de slotwijziging is het budget al naar beneden bijgesteld. In de jaarrekening blijkt dat we ook in de rest van 2022 niet alles konden besteden. Vervoer jeugd GGZ De ritten voor jeugd- en leerlingenvervoer worden door dezelfde aanbieder uitgevoerd conform de aanbesteding. Door een herberekening naar het gemiddeld gereden aantal kilometers voor leerlingenvervoer ten opzichte van jeugdvervoer vindt er een verschuiving plaats in de werkelijke toe te rekenen kosten. De budgetten in zowel programma 4 als programma 3 zijn hierop aangepast in de slotwijziging. Het totale verschil voor beide programma’s tussen de werkelijke kosten en wat we begroot hebben is een nadeel van €171.000. De belangrijkste oorzaken zijn een hogere facturatie voor het jeugdvervoer, een stijging van de losse ritten naast die van de gecontracteerde aanbieder, indexatie en een hogere kilometervergoeding.

GR Jeugd (€292.000 voordeel) In voorliggende jaarrekening zijn de bedragen opgenomen op basis van de voorlopige jaarrekening van de GRJR. Op basis van de productieverantwoordingen met accountantsverklaringen kan de werkelijke realisatie nog afwijken. Het huidige overschot is te verklaren door een afrekening van de vlaktaks (verdelen van de meerkosten eerdere jaren over de deelnemers GRJR) over 2020. De verschillen tussen begroot en werkelijk bij de andere voorzieningen hebben een klein voor- of nadeel, maar zorgen als som voor een nadelig verschil van €63.000. Reservemutaties (neutraal) De afwijkingen zijn kleiner dan € 100.000 en daarom niet verder toegelicht.

58

Gemeente Lansingerland

Beleidsveld Participatie

59

Gemeente Lansingerland

Doelstelling Wat wilden we bereiken? Financieel zelfredzame, betrokken volwassenen Met de meeste volwassen inwoners gaat het goed. Onze ondersteuning richtte zich specifiek op de groep volwassenen inwoners die extra ondersteuning nodig heeft om mee te doen in de samenleving of op de arbeidsmarkt. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die in armoede leven, die geen baan kunnen vinden of die schulden hebben en daardoor gezondheidsproblemen ontwikkelen en geïsoleerd leven. We hebben ingezet op preventie, om te voorkomen dat onze inwoners in financiële problemen raakten, schulden ontwikkelde en/of afhankelijk werden van een uitkering. Voor inwoners die toch financiële problemen of schulden hadden en/of afhankelijk raakten van een uitkering boden we ondersteuning. Onze hulp en ondersteuning was afhankelijk van en gericht op de specifieke behoeften van de betreffende inwoner. Onze vier belangrijkste doelstellingen voor 2022 waren: 1) Ons aanbod aan werkzoekende inwoners en de vraag van werkgevers in de regio sluiten op elkaar aan. 2) Werkgevers in onze arbeidsmarktregio dragen bij aan een inclusieve arbeidsmarkt met passende werkplekken. 3) Onze inwoners doen naar hun hoogst mogelijke draagkracht mee in de maatschappij door middel van betaald werk, vrijwilligerswerk of een andere vorm van dagbesteding.

4) We verstevigen onze aanpak van schuldenproblematiek en zijn hierdoor klaar voor een stijgende vraag die (mogelijk) voortkomt uit de coronacrisis.

Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? We voorkomen dat inwoners een bijstandsuitkering nodig hebben Omschrijving (toelichting) We zetten extra in op gratis scholings- en loopbaanadvies door middel van samenwerking met het Leerwerkloket Zuid-Holland Centraal. We zagen daarbij een toename van het aantal aanmeldingen tot een totaal van 50 inwoners tijdens de maandelijkse spreekuren op het gemeentehuis. In 2023 organiseert het Leerwerkloket een inloopcafé in Lansingerland, om zo nog meer inwoners te bereiken. Ook werkten we in de regio samen met het Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC), dat werkzoekenden, werknemers en ondernemers met onder andere kosteloze (om)scholing en begeleiding helpt. Zij hielpen in 2022 in totaal 29 inwoners uit Lansingerland. Daarnaast zetten we extra in op de preventie van jeugdwerkloosheid. Door scholingsadviesgesprekken, een Jongerensteunpunt en intensieve begeleidingstrajecten zorgden we ervoor dat jongeren naar school of werk gaan. Voor jongeren werkten we samen met De Jonge Krijger, een gespecialiseerde partij die coaching- en adviestrajecten voor jongeren aanbiedt. In 2022 adviseerden of coachten zij 33 jongeren richting school of werk.

60

Gemeente Lansingerland

We leveren maatwerk aan bijstandsgerechtigde inwoners Omschrijving (toelichting) Om beter aan te sluiten op de hulpvragen van bijstandsgerechtigde inwoners, hebben we per 01 april 2022 de re-integratievoorzieningen opnieuw ingekocht. De nieuwe aanbieders die sindsdien onder contract staan spelen beter in op de specifieke behoefte van verschillende doelgroepen zoals statushouders, nieuwe arbeidsbeperkten en kandidaten die eerst geactiveerd moeten worden. Voor kandidaten die een kleine afstand hebben tot de arbeidsmarkt, werd ingezet op directe bemiddeling of het zodanig versterken van een kandidaat dat deze na het beëindigen van de begeleiding in staat is om te werken. Inwoners met een langere afstand tot de arbeidsmarkt hadden vaak andere (gecombineerde) vormen van ondersteuning nodig. De nieuwe re-integratietrajecten zijn in 2022 minder ingezet dan waarop we hadden gerekend. Dit komt onder andere doordat de nieuwe contracten per 01 april ingingen. Daarnaast was er in 2022 sprake van personeelswisselingen in het team. Consulenten van de gemeente zijn begonnen met het programma ‘Lansingerland Start’. Kandidaten die een uitkering hebben aangevraagd nemen deel aan workshops waarin rechten en plichten, maar vooral het aspect werk en participatie belicht worden. Uit deze groepen zijn direct matches ontstaan waardoor er geen uitkering meer nodig was of direct beëindigd kon worden.

Ook hebben de consulenten een nauwe samenwerking opgebouwd met het Leerwerkloket, waardoor kandidaten gratis scholings- en loopbaanadvies kregen. Het absolute aantal dossiers van bijstandsuitkeringen steeg in 2022 van 603 naar 609. Dat betekent een stijging van 1%. Dit is positiever dan waarop we hadden geanticipeerd. We gingen in eerste instantie uit van het CPB/Berenschot-scenario waarbij het aantal bijstandsuitkeringen in 2022 zou stijgen met 3,55%. Daarbij is de bevolking van Lansingerland in 2022 gegroeid met 1,67%.

We voorkomen schuldenproblematiek bij onze inwoners Omschrijving (toelichting) In mei 2022 startte de ketenregisseur schuldhulpverlening. Hiermee boden we inwoners de mogelijkheid om laagdrempelig het gesprek te voeren over hun financiële situatie. Daarnaast boden we ketenpartners een mogelijkheid om ingewikkelde situaties te bespreken met de gemeente. Zo versterkten we het netwerk. We maakten afspraken met de schuldenfunctionaris van de rechtbank Rotterdam. Wanneer een rechter merkt dat iemand schulden heeft, dan neemt deze contact op met de schuldenfunctionaris. In de rechtszaak doet de rechter uitspraak, de schuldenfunctionaris neemt vervolgens contact op met de inwoner en verwijst mensen snel door naar de ketenregisseur schuldhulpverlening. Zo kunnen wij inwoners die normaal gesproken niet zo snel naar de gemeente zouden stappen, een hulpaanbod doen. Financiële problemen of schulden verhielpen we zoveel mogelijk met schuldhulptrajecten. In totaal namen in 2022 ongeveer 131 inwoners deel aan een formeel schuldhulpverleningstraject. Ongeveer 23 inwoners sloten hun schuldhulpverleningstraject met succes af, waarna zij schuldenvrij een nieuwe financiële start konden maken. We zagen eind 2022 het aantal aanvragen schuldhulpverlening iets dalen. Dit was tegen de verwachting in. We hielden in de begroting juist rekening met een groei van 5%.