[T21.09019] Vast te stellen Landschaps- en stedenbouwkundig plan, Beeldkwaliteitplan (BKP) Wilderszijde
Tekst van het document
naco
íe Wilderszijde Landschap van Ontmoetingen Landschaps- en Stedenbouwkundig & Beeldkwaliteitplan
ÍS'~^ĩ-?c ř .ř * í '
ľiŕiž^
"Vt-1-.
;
yşä c. 3R *
-
oûco
‘Landschap van ontmoetingen,
PROJECTDATA
Projectnaam
Landschaps- en Stedenbouwkundig ä Beeldkwaliteitplan
Locatie
Lansingerland - Wilderszijde
Opdrachtgever
Gemeente Lansingerland
Opgesteld door
BoschSlabbers Landschapsarchitecten Esther Bergstra Niels van Hasselt Rosanne Vlaar Wijnand Bouw
Datum
juni 2021
Projectnummer
BS20-012
őosch Slabbers
4
BoschSlabbers
INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding ...............................................................
6
4. Themakaarten op wijkniveau ........... ..........
54
Locatie ...................................................................... 9
Bouwhoogten.............................................. ........... 57
Voortbouwen op het bestaande ........................... 9
Voorkanten................................................... ........... 57
Landschaps- en stedenbouwkundig plan ........... 9
Rooijlijnen.................................................... ........... 57
Leeswijzer en opbouw............................................. 9
Accenten...................................................... ........... 58 Voorzieningen............................................. ........... 58
2. Landschaps- en stedenbouwkundig plan ... 10
Geluid
Ontwikkelen met landschappelijke aandacht......13
Materiaalkeuze............................................ ........... 59
........................................................ ........... 59
Verbinding met de omgeving............................... 13 Landschaps- en
5. Binnen de bouwvelden........................ ..........
stedenbouwkundig plan dat werkt......................... 13
Blauw in de bouwvelden .......................... ........... 64
60
Bouwstenen en principes........................................ 15
Groen in de bouwvelden.......................... ........... 66
Bouwstenen van Wilderszijde............................... 16
Woonstraten............................................... ........... 68
Bouwstenen van wijkdeel Groenwijk.................... 18
Bebouwing in Groenwijk.......................... ........... 70
Intermezzo Participatie...........................................20
Bebouwing in Waterwijk.......................... ........... 72
Bouwstenen van wijkdeel Waterwijk..................... 22
Bebouwing in Polderwijk......................... ........... 74
Bouwstenen van wijkdeel Polderwijk....................24
Referentiebeelden architectuur.............. .............76 Erfafscheidingen ....................................... ........... 80
3. Blauw-groen raamwerk .................................
26
Sfeerbeelden blauw-groen raamwerk.................. 30
Parkeren ...................................................... ........... 82 Spelen
........................................................ ........... 84
Hoofdstructuur blauw........................................... 32 Intermezzo Participatie........................................... 34
6. BeeldKwaliteitPlan BKP...................... ..........
86
Bijlagen ..................................................................
98
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
5
Hoofdstructuur groen ........................................... 36 Park
.......................................................................38
Intermezzo Participatie........................................... 42 Wijkontsluitingsweg (WOW)............................... 44 Fietspaden .............................................................. 46 Intermezzo Participatie........................................... 48 Entrees van de wijk ............................................... 50 Iconen van de wijk................................................. 52
Berkel en Rodenrijs
Bergschenhoek
Wilderszijde
Lage Bergse bos
Rotterdam - Hillegersberg
Ligging van het plangebied Wilderszijde
6
BoschSlabbers
1.
Inleiding
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
7
msà
ìilriťívn*? 1850
1900
••■I"
Bçrgscjlennōcki
H o i e r (ì
Bergsrhenmx k *
línKTflt
1
hritrk*i Â'r
J'S K Sr hiebr\t3t-li
'II* \iiyi |f
Srh iŕnm*Aí 1965
1980
&3S
8Sti
crkel Tr » ftļ îiiìJŵMi
-•r Boterdorpschp fìoterdo
Polder Hultittŗ fc«r ,rorkt,f\r
1985
8
Schìtbroek sff Polder
2010
BoschSlabbers
1. Inleiding
LOCATIE
is. Het plan dat voor u ligt dient enerzijds op
Wilderszijde ligt in de Boterdorpse polder die van
het gebied van landschap als toetsingskader en
oudsher opgesloten ligt tussen de Landscheiding
handboek, met een duidelijke beschrijving van de
en de Bergweg, een kade tussen Hillegersberg
kwaliteit die beoogd wordt. Anderzijds is het plan
en Bergschenhoek. De zuidgrens van het gebied
op het gebied van stedenbouw meer richtingge
wordt gevormd door de Wilderskade, een
vend en inspirerend.
scheiding tussen bovengenoemde polder en de
Het document is bedoeld voor verschillende
Schiebroekse polder. Beide polders zijn droog
partijen. Het zal functioneren als het ‘Handboek
makerijen, ontgonnen rond 1850 vanaf de reeds
voor Wilderszijde’ dat zowel de supervisor als de
aanwezige linten. Vanaf eind 19e eeuw begint de
ontwikkelaars handvatten biedt tijdens het planuit-
aanleg van nieuwe infrastructuur in de vorm van
werkingsproces. Ook dient het als leidraad tussen
verbindingswegen tussen de linten en de spoorlijn
partijen om dezelfde koers aan te houden. Op
tussen Rotterdam en Den Haag. Ook is er vanaf
deze manier kunnen de juiste beslissingen sneller
1980 een schaalvergroting in de kavels te zien.
gemaakt worden.
Het patroon en richting van de sloten is hierdoor veranderd ten opzichte van het landschap van
LEESWIJZER EN OPBOUW
voor 1980. Door de komst van de N209 en de HSL
^ In hoofdstuk 2 wordt het landschaps- en steden
na 1980 ligt, het gebied tussen deze twee infra
bouwkundig plan beschreven en verbeeld, op
structuren in. Wilderszijde is een mooie locatie
de schaal van de drie wijkdelen. Hierin wordt
die, ondanks dat deze ingesloten ligt tussen
duidelijk waar de keuzes voor bouwstenen en
infrastructuur, toch een landelijk en rustig karak
principes op gebaseerd zijn: de uitstraling,
ter heeft. Daarnaast ligt het dichtbij de kern van
duurzaamheid en beheer.
Bergschenhoek, ligt het Annie M.G. Schmidtpark
^ Daarna wordt de landschappelijke structuur
aan de andere kant van de HSL, zijn er voorzienin
(het blauw-groene raamwerk) beschreven in
gen in de buurt (bijvoorbeeld scholen). Ook ligt
hoofdstuk 3. Het verbindende karakter van de
het maar één kilometer van het Lage Bergse Bos
landschappelijke structuur is leidend. Dit is de
en op fietsafstand van de stad Rotterdam.
drager van het plan. Het voornaamste doel is
VOORTBOUWEN OP HET BESTAANDE
en de principes die hiervoor nodig zijn.
Deze studie begint niet vanuit het niets. Dit
^ In hoofdstuk 4 worden de belangrijkste land
het duiden van het karakter van de 3 wijkdelen
document bouwt voort op de resultaten van
schappelijke en stedenbouwkundige regels en
het voortgaande werk. Belangrijke documen
doelstellingen getoond en toegelicht.
ten hierbij zijn: masterplan Wilderszijde 2030, beslisdocument, duurzaamheidvisie, groenstruc-
^ In hoofdstuk 5 worden de verschillende thema’s besproken en getoond in themakaarten.
tuurplan, leidraad duurzame inrichting open
^ Hoofdstuk 6 is het feitelijke beeldkwaliteitplan
bare ruimte, inrichtingsplan Park de Polder en
waarin op een 16-tal onderwerpen de doelen
concept plan Buyten.
en regels zijn opgenomen.
LANDSCHAPS- EN STEDENBOUWKUNDIG PLAN Het landschaps- en stedenbouwkundig plan gaat verder waar het masterplan Wilderszijde gestopt
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
9
10 -
BoschSlabbers
2. Landschaps-en Stedenbouwkundig plan
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
11
Si .
. *J
iļ 'v/yý/j
. iTlx;VT1 - - - -— ~ -
ü Gras 250m
Bloemrijk grasland
m Kruidenvegetatie Fietspad WOW m Bouwblok Boom Water
n Landschaps- en stedenbouwkundig plan: hoofdstructuur Wilderszijde
12 -
BoschSlabbers
2. Landschaps- en stedenbouwkundig plan
ONTWIKKELEN MET LANDSCHAPPELIJKE
LANDSCHAPS- EN STEDENBOUWKUNDIG
AANDACHT
PLAN DAT WERKT Keuzes voor inrichting worden gemaakt op basis
Als een bewoner wil je de wijk op verschillende manie ren beleven. Fietsend, wandelend of zittend beschut van regen of zonneschijn. Graag ziet een inwoner
van de uitstraling van de wijk en de wijkdelen. En op basis van klimaatadaptatie en beheer die
andere mensen, ruikt hij de bloemen, hoort hij de bijen
moeten zorgen voor een robuuste wijk. Hiermee
zoemen, de vogels fluiten en ziet hij mensen elkaar
wordt de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd.
ontmoeten. Al bewegend door de wijk herkent hij de verschillende wijkdelen en ontdekt hij spannende
Uitstraling van de wijk en de wijkdelen
groene straten en slootjes.
Het landschaps- en stedenbouwkundig plan bouwt
Daarnaast is het beeld rustig. Zo staan, bijvoorbeeld,
voort op het bestaande polderlandschap. Het
trafo’s en andere nutskasten niet in (doorgaand)
zet de drie verschillende wijkdelen (Groenwijk,
openbaar gebied, maar zijn deze bij voorkeur
Waterwijk en Poiderwijk) aan door invulling te
inpandig opgelost of gaan deze op in het steden
geven aan het beoogde beeld en de sfeer voor de
bouwkundig beeld. Afvalconcentratieplekken zijn
verschillende gebieden (zie bijlage 1). Hiervoor
landschappelijk ingepast. In de wijk zijn de bouw
worden bouwstenen en principes genoemd die
stenen en principes uit dit rapport met liefde toe
deels als voorwaarde en deels als inspiratie dienen
gepast, zodat de nieuwe bewoner van Wilderszijde
om gezamenlijk een prachtige wijk te vormen.
zich thuis voelt in deze prachtige wijk.
Ieder wijkdeel kent een eigen palet aan bouwste nen en principes. Hiermee wordt de verscheiden
VERBINDING MET DE OMGEVING
heid tussen de wijkdelen aangezet en de eenheid
De beleving van de wijk gaat niet alleen om het
binnen de wijkdelen bepaald. Zoals uit het mas
beeld en de sfeer binnen de wijk, maar heeft ook
terplan volgt, kent Groenwijk hogere dichtheden
een relatie met de omgeving. De wijk heeft een gezicht naar de omgeving. Het gaat hierbij om de
in combinatie met een groen karakter. Waterwijk
(fiets)verbindingen, randen en de entrees (zie ook
en Polderwijk heeft een landschappelijk karakter.
hoofdstuk 3). De wijk is veelal omsloten door water
De wijk in zijn geheel vormt hiermee een geleidelij
wat de overgang naar de omgeving verzacht.
kenmerkt zich door wonen in de buurt van water
ke overgang van het dorp Bergschenhoek naar het opener landschap in het zuiden.
Belangrijk hierbij is dat er rekening wordt gehouden met het zicht dat de omgeving heeft op het plan. Zichten vanaf de randen van de wijk zijn daarom aantrekkelijk en geven een beeld van de wijk die zich achter de rand schuilhoudt.
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 13
Drie wijkdelen (Masterplan Wilderszijde)
Bouwhoogte (Masterplan Wilderszijde)
Klimaatadaptatief Wilderszijde
2. Groen doen!
Drie pijlers van het landschaps- en stedenbouw
Een stedelijke omgeving heeft meer last van
kundig plan zijn aandachtspunten voor het be
klimaatverandering dan een dorps- of lande
reiken van een veerkrachtig, klimaatadaptief Wilderszijde.
lijk gebied. Dit heeft vooral te maken met het ontbreken van de aanwezigheid van groen. Om Wilderszijde veerkrachtig te maken is groen
1. Berg water voor later Nieuwbouwwijken hebben door hun toenemende
daarom essentieel. Het gaat daarbij met name om het ontharden van straten, parkeerplaatsen en
hoeveelheid aan verharding meer last van water
pleinen.
overlast. Maatregelen voor het vasthouden en
Groen geeft een impuls aan de gezondheid en het
infiltreren van hemelwater zijn infiltratie groen,
welbevinden van de mensen, verbetert het milieu
waterdoorlatende verharding, berging en water-
en zorgt voor infiltratie van water.
buffers. Hierdoor wordt Wilderzijde een stedelijke
De voordelen van groen op een rij:
spons.
^
Infiltratie, berging en vertraagde afvoer van
De voordelen van de aanwezigheid van water op een rij:
^
regenwater; Door verdamping koelt de lucht af;
^
Door hemelwater te bufferen maken we reser ves voor drogere tijden;
^
Voorkomt hitteopbouw door beschaduwing;
^
Isolerend effect op daken en gevels;
Door hemelwater te infiltreren wordt de ver
^
Mits goed onderhouden, oogt groen vriende
droging van de bodem tegengegaan en kan het water bij warmte verdampen waardoor dichtbebouwde gebieden afkoelen;
^
Verhoogt de ecologische waarde;
^
Vangt fijnstof weg en neemt CO2 op (extra
^
^
^
^
lijk en het verzacht het stenige beeld;
De infiltratie van water heeft een positief
resultaat bij groenblijvende bomen);
effect op de grondwaterstand en daarmee op
^
Beschermt gevel tegen weersinvloeden;
het tegengaan van bodemdaling;
^
Zorgt voor verhoogd welzijn, verlaagt stress
Door hemelwater te bergen, infiltreren of
en versnelt ziekteherstel.
vertraagd af te voeren worden het riool en het
Voordelen van met name bomen zijn wel afhan
oppervlaktewater ontzien;
kelijk van zorgvuldige plaatsing en soortkeuze
Water in de wijk is mooi en vergroot de be
(overlast door hars, hooikoorts, etc.).
wustwording van de noodzaak tot waterberging; ^
Zichtbaar water is toegankelijker voor onder houd.
3. Beplanting met meerwaarde Beplanting kan meerwaarde creëren op het gebied van biodiversiteit zowel in de landelijke als de stedelijke omgeving (zie bijlage 2). Daarnaast betekent beplanting iets voor de
14 -
BoschSlabbers
klimaatadaptatie. Voor Wilderszijde is het belangrijk
Vanaf de volgende pagina worden de bouwstenen
beplantingssoorten uit te kiezen die iets betekenen
voor Wilderszijde en de drie wijkdelen getoond
voor de omgeving.
en toegelicht. De principes van het blauw-groene raamwerk en de bouwvelden worden getoond in
Beheer
respectievelijk hoofdstuk 3 en 5.
De kwaliteit van het vele groen en blauw van Wilderszijde staat of valt bij de beheerbaarheid. De inrichting voor groen en blauw moet passen bij de intensiviteit van beheer. Op sommige plekken zal een oplossing mogelijk zijn waar extensief beheer passend is (zoals bij speelplekken). Op andere plekken in het ontwerp is juist een plek met meer uitstraling, met bijbehorend intensief beheer, op zijn plaats (zoals in de omgeving van voorzie ningen). Materiaalgebruik wordt hier ook op aangepast. Afstemming met beheer, aan de voorkant van het proces, is daarom essentieel. BOUWSTENEN EN PRINCIPES Het netwerk bestaat uit bouwstenen (WAT passen we toe in Wilderszijde; individuele elementen en details) en principe (HOE kan dit eruit zien in de verschillende wijkdelen). De bouwstenen zijn materialen die toegepast kunnen worden om het beeld en de sfeer van de wijk en de wijkdelen te onderschrijven. Afwijken hiervan is mogelijk, er worden voorbeelden getoond ter inspiratie. De bouwstenen kunnen toegepast worden als een interessant detail van een wijkdeel, of als een terugkerend element door heel Wilderszijde. De principes geven antwoord op de vraag HOE de verschillende onderdelen van de wijken er uit zien.
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 15
BOUWSTENEN VAN WILDERSZIJDE
Wilderszijde kent veel groen. Het groen kan
eigenheid te geven wordt gekozen voor één familie
toegepast worden voor verschillende doelen.
van meubilair. Deze maakt de wijk herkenbaar.
Zo geeft gras openheid aan een gebied maar ook zorgt dit voor ook voor gebruiksruimte waar
andere verlichting, waardoor deze als sliert door
kinderen kunnen spelen en waar buurtbewoners
de wijk herkenbaar is, bij voorkeur hoog en zicht
elkaar kunnen ontmoeten om samen activiteiten
baar. De verhardingtypen passen zowel bij het meer dorpse karakter van Groenwijk als het lande
te ondernemen. Bomen geven beschutting en
De wijkontsluitingsweg (WOW) heeft hierin een
kunnen lijnen in de wijk accentueren als deze in
lijke karakter van Waterwijk en Polderwijk.
een rij staan. Solitaire bomen en heesters bieden schaduw en kleden ruimtes aan en vormen door
Bij plekken waar rekening gehouden moet worden
hun sierwaarde een accent in de wijk. Om de wijk
zijn bij materiaalkeuzes.
met geluidsbelasting, is dit een afwegingskader
V- -
Gras is gebruiksgroen (activiteiten) en geeft veel open heid in de wijk
Boomgaard geeft beschutting
Enkele bomenrij onderstreept lineariteit
Haag onderstreept de lineariteit van de wijk en de oude polderstructuren
Dubbele bomenrij geeft beschutting
Solitaire boom (van eerste, tweede of derde categorie, bijzonder blad of bijzondere sierwaarde)
16 -
BoschSlabbers
; ' .į' i V wü
(Meerstammige) heester voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
(Gebakken) klinker, passend binnen het karakter van Lansingerland
--■o-
Huisstijl meubilair Wilderszijde herkenbaar door de hele wijk
Waterdoorlatende tegel bij parkeervakken
Verlichting wijkontsluitingsweg voor herkenbaarheid
Standaard trottoir tegel (30x30)
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 17
BOUWSTENEN VAN WIJKDEEL GROENWIJK
In Groenwijk, waar de dichtheid van bebouwing
De beperkte ruimte zorgt dat wateropvang vaak
hoger is dan in de andere wijken, wordt vol inge
samengaat met verharding. Een bioswale en een
zet op het optimaal beleven van groen. Daarom
waterplein zijn voorbeelden van goede oplossin gen om water op te vangen in dit wijkdeel en extra
worden beplantingsoorten toegepast met een hoge belevingswaarde. Kleur, geur, eetbare be
kwaliteit toe te voegen.
planting en seizoengevoeligheid zijn hierbij erg be
De voorzieningen in deze wijk vragen om een
langrijk en onderstrepen het dorpse karakter. Door
andere uitstraling in ruimtelijke kwaliteit, een luxe
het toepassen van verschillende soorten wordt ook
(circulaire, duurzame) tegel is hierbij goed denk
de biodiversiteit versterkt.
baar. Om ontmoetingen in deze wijk te stimuleren krijgt dit wijkdeel een eigen ‘dorps’ bankje.
Plukgroen voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
Bloemrijk grasland voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
Bloeiende struiken voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
Vaste planten voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
Eetbaar groen voor kleur, geur, biodiversiteit en seizoensbeleving
18 -
BoschSlabbers
Wateropvang oplossing in het straat profiel, die ook belevings
Luxe tegel om voorzieningen in de wijk een andere uitstraling te
waarde toevoegt (bijvoorbeeld een bioswale)
geven
Wateropvang met een dubbele functie: gebruiksruimte én hemelwater opvang (bijvoorbeeld een waterplein)
Straatmeubilair met herkenbare identiteit zorgt voor samenhang
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 19
INTERMEZZO PARTICIPATIE In de ‘intermezzo’s’ hebben wij de resultaten van
voor de openbare ruimte vanuit buurt (bestaande
de verschillende participatie momenten van dit traject opgenomen. De resultaten worden hier
en nieuwe inwoners) meenemen. Daarom is er in, 2
getoond zodat ontwerpers deze in het vervolgtra
sessies, met de buurt samengewerkt. Hierbij zijn
ject kunnen gebruiken. Verder zijn de resultaten
de gewenste functies en sfeer die de buurt voor
nog niet expliciet opgenomen in de resultaten van
de openbare ruimte voor ogen heeft opgehaald.
dit plan. Het biedt inzicht in wat bewoners belangrijk
De input is terug te vinden op intermezzo pagina’s
Webinars, een online enquête en 2 online werk
die de thema’s: inrichting van het park, inrichting
vinden en wat zij zien als inspiratie voor het ont werp, op het gebied van ecologie, Park de Polder,
van het fietspad, overgang Park de Polder en de
het nieuwe park en het centrale fietspad.
de wensen ten opzicht van het algemene beeld van
watergangen behandelen. Op deze pagina worden de openbare ruimte besproken.
Voor de buurt, door de buurt Het landschap van Wilderszijde is door de eeuwen heen door de mensen gevormd. Ook nu zijn het nog de mensen die het landschap maken. Het land schaps- en stedenbouwkundig plan wil de wensen
Resultaten online enquête Niet belangrijk
Weet ik niet
Duurzaamheid
Belangrijk
Heel belangrijk
Sporten
Biodiversiteit/ecologie
Kimaat
Welke thema’s vindt u belangrijk in de openbare ruimte van de nieuwe wijk?
Wandelen
8 (88 984)
Spelen met je (klein)kinderen
5 (55.684)
Hardlopen
3 (33.384; 2 (22.284)
De hond uitlaten Natuur ontdekken
Q-6 (66.784)
Zwemmen
1 (11.184)
Varen
■2 (22.284)
Volkstuin onderhouden
1 (11,184)
8 (88.984)
Fietsen
1 (11,184)
Hond uitlaten met de bakfiets
Welke activiteiten doet u in uw directe omgeving?
Niet belangrijk
Weet ik niet
Biodiversiteit
Opvang regenwater
Wat vindt u belangrijk binnen het thema duurzaamheid?
20 -
Bosch:
Heel belangrijk
Belangrijk
Centrale
Minder autoverkeer
Koele buitenruimtes
OPGEHAALDE INSPIRATIE BEELDEN
' -
-^1 i'? A Voorbeelden van kunst in openbare ruimte - beeldend, tijdelijk of om te gebruiken
Gebiedseigen bewegwijzering
Betrek jongeren bij het proces
Wijk vertelt de historie van de plek bijvoorbeeld met plaquettes
‘Ouderwetshofje’ voor nieuwe huishoudens
gedzęlią
BERGSCHEN ívHOEK. ^
BOTER van
ĤiHZgtrShz
Historie 1944: polders die onder water zijn gezet door de bezetter,
Historie: Einde inundatie, veel vis in Wilderszijd'
en de locatie van een Duits kamp in de Boterdorpsepolder Wilders:
Landschap van ontmoel
21
BOUWSTENEN VAN WIJKDEEL WATERWIJK
In Waterwijk willen we de beleving van water
Tezamen met de randen van de wijk en het type
optimaliseren. De aanwezigheid van water komt
verharding is deze wijk duidelijk anders dan de
daarom op allerlei manieren terug in het beeld. Dit
andere wijken. Het bloemrijke grasland, de gras
kan zijn in de vorm van wadi’s, zichtbare goten,
sen en de hoge smalle opgaande bomen benadruk
stapstenen over het water en vlonderpaden. Riet
ken de relatie met het omliggende landschap en
als soort is onlosmakelijk verbonden met water en
het water.
is daarom vooral langs de randen terug te vinden.
Bloemrijkgrasland kleur, geur, biodiversiteit en
Zichtbare wateropvang toepassen binnen de groenstructuur in
seizoensbeleving
de wijk (bijvoorbeeld een wadi)
Grassen voor benadrukken het landschappe lijke karakter
Smalle hoge opgaande bomen die het zicht begeleiden
Riet benadrukt de waterrijke omgeving en het
Stapstenen die water en spelen combineren
polderlandschap
22 -
BoschSlabbers
Zichtbare goten die waterafvoer zichtbaar maken
Bewoners toegang bieden tot het water, en de aanwezigheid van water benadrukken, bijvoorbeeld door vlonderpaden
Herkenbare oeverranden (bijvoorbeeld schanskorf van duurzaam
Verharding die het waterrijke karakter benadrukt van dit wijkdeel
materiaal) als identiteit drager van dit wijkdeel
(bijvoorbeeld kinderkopjes)
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 23
BOUWSTENEN VAN WIJKDEEL POLDERWIJK
In Polderwijk wordt met beplanting het landelijke
bosje. Beplanting is in dit wijkdeel natuurlijker
en natuurlijke karakter van de omgeving de wijk in getrokken. Dit zorgt voor een onderscheidende be
aangeplant, bijvoorbeeld in de vorm van een losse bomenrij of bossages. Verharding is hier minder
leving van groen, waar meer ruimte is voor ruigte
aanwezig. Paden kunnen gemaaid zijn of voorko
en ecologische oevers, en een groter onderscheid
men in de vorm van schelpenpaden.
tussen open beplanting en dichte beplanting in het openbaar groen. Open vegetatie bestaat uit kruidenvegetatie of grassen, dichtere beplanting uit een hakhout-
V-.-Î'-W-. tv - * -* - * - * ►••v.V.
Kruidenvegetatie voor benadrukken het landschappelijke
Wadi voor zichtbare wateropvang en groenstructuur in de wijk
karakter
-1
Grassen benadrukken het landschappelijke karakter
Losse bomenrij onderstreept het landschappelijke karakter
JMy ij
Riet benadrukt de waterrijke omgeving en het polderlandschap
24 -
BoschSlabbers
Knotbomen onderstrepen het landschappelijke karakter
]l 11'U* vu Hakhout onderstreept het landschappelijke karakter
.
.
':swä *— Bossages onderstrepen het landschappelijke karakter
Verharding van paden onderstreept de overgang naar het landschap (bijvoorbeeld schelpenpaden)
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 25
26 -
BoschSlabbers
3. Blauw-groen raamwerk
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 27
hoofd structuur groen-biauwe raamwerk, overstuigt buurten, plek ligt vast
groen binnen de buurten, plek ligt niet vast, maar vormt wel een'netwerk'(groene plekken staan in verbinding met elkaar), vormgeving passend bij karakter van de wijk (bijv.: wadi's in waterwijk; woonstraten, waarin ruimte wordt opgenomen voor groen, vormgeving passend bij het karakter van de wijk (bijv.: hagen in polderwljkl
Schematische weergave blauw-groen raamwerk door de wijk, raamwerk en de bouwvelden
Natuurvriendelijke oever
Voorbeelduitwerking: natuurvriendelijke oevers binnen blauw-groene netwerk
28 -
BoschSlabbers
3.
Blauw-groen raamwerk
Wilderszijde heeft een toekomstgericht groen
kruisen de wijk van zuid naar noord en maken de
blauw netwerk: de hoofdgroenstructuur bedraagt
fysieke en visuele verbinding met het centrum van
18% van het netto grondoppervlak van het plan
Bergschenhoek. Het groen-blauwe netwerk vormt
gebied, het water 10%. Hiermee maakt het blauw
een aaneengesloten systeem: van het groene
groen raamwerk de wijk veerkrachtig en klimaat-
buitengebied (het Rottemeren gebied, Lage Bergse
adaptief: het voorziet in de vereiste waterbuffering
Bos tot Park de Polder) naar het centrale park van
en zorgt voor afkoeling. De blauwe-groene struc tuur heeft een grote biodiversiteit.
Wilderszijde, via een fijnmazig netwerk van sloten en groene vingers tot diep in de wijk. Een directe
Het blauwe-groene netwerk biedt ruimte voor
toegang tot het groen is essentieel als woonkwali
ontmoetingen, met uitnodigende plekken waar
teit in Wilderszijde. Dit gaat samen met de doel
publieksgerichte functies een plek krijgen.
stelling naar een duurzame en klimaatadaptieve wijk waarvoor de maatregel geldt dat groen binnen
Het blauw-groene raamwerk vormt ook het ver
het bereik van 50 meter van de voordeur ligt.
bindende karakter in Wilderszijde. Blauw en groen zijn als netwerk herkenbaar in de wijk en beweegt
Onderdelen binnen het blauw-groen raamwerk
zich van robuuste hoofdstructuur, via het groen in
zijn:
de buurten naar een steeds fijnmaziger netwerk
^
Hoofdstructuur blauw
door de hele wijk. De hoofdstructuur is duidelijk
^
Hoofdstructuur groen
zichtbaar op de plankaart. Het fijnmazige groene
^
Wijkontsluitingsweg (wow)
netwerk is hierop niet ingetekend, dit wordt in een
^
Fietspaden
later stadium uitgewerkt binnen de bouwvelden.
^
Entrees
^
Iconen van de wijk
In de wijk komen natuur- en gebruikswaarden goed samen. Dit zie je bijvoorbeeld terug in de watergangen in de hoofdstructuur. Van de oevers wordt hier 50% natuurvriendelijk ingericht. Daarbij wordt bij elke watergang één van beide oevers toegankelijk gemaakt voor publiek. De centraal gelegen parkzone maakt een oostwest verbinding tussen het Park de Polder en het Annie M.G. Schmidtpark en vormt het hart van de groenstructuur in Wilderszijde. Ook fiets- en voetgangersverbindingen krijgen een plek binnen de groenstructuur. Twee hoofdfietsroutes door
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 29
SFEERBEELDEN BLAUW-GROEN RAAMWERK GROENWIJK
Royaal groen in groenstructuur (autovrije straat)
ÄļŞBL.. ^rĩäsï
' 'į
'■'9L*. h
1
ss««s|^ Grasoever met bomen (talud min 1:3)
Park
WATERWIJK
i" 1 Ml i lil
--
^-: Groenstructuur gecombineerd met water
Riet in combinatie met water
30 -
BoschSlabbers
Wonen aan het water
POLDERWIJK
■
J 1 -r-
i-’v J".
Polderkarakter in de wijk
Wadi
; V.. įÃ-? '.
^.r ,
' ļHÊV jļ
It feiXíjř i
J-jŭkTļ Natuurlijke oever met bloemrijk grasland
Natuurlijke oever met kruidenvegetatie
FIETSPAD i
--
-r
i», i
Mï'ĩ
nf ÉŚÍ:
_____ Verhoogd fietspad met begeleidende beplanting
Losliggend wandelpad
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 31
grastalud
ecologische oever oever voor publiek toegankelijk
'I••I, '
1
openbaar A. Doorsnede Groenwijk
HOOFDSTRUCTUUR BLAUW Uit masterplan:
In Polderwijk kennen de oevers een kruidenvege-
*
De hoofdwatergangen hebben een variabele
tatie die bijdraagt aan de natuurlijke karakter van
breedte tussen 10 en 15 meter.
deze wijk.
^ ^
^
De overige watergangen hebben een varia bele breedte tot 9 meter.
Zichtbare duurzaamheid en ecologie
Minimaal 50 % van de totale oevers is na
Water in de omgeving stroomt oppervlakkig af
tuurvriendelijk ingericht (met flauwe hellin
richting de watergangen; van dakgoot tot sloot.
gen, minimaal 1 op 3, waar mogelijk 1 op 5).
De oevers kennen een minimale verhouding van
Tenminste één van de oevers is voor publiek
1:3, waar de natuurvriendelijke oever waar moge
toegankelijk.
lijk een 1:5 verhouding kent. Deze zijde is rijkelijk voorzien van plasdras bermen. Zuidoevers worden
In de hoofdstructuur zijn vier verschillende tinten
zoveel mogelijk aangeplant met bomen om zo
blauw te herkennen. Deze ondersteunen de diver
opwarming van het water te beperken.
siteit van de drie verschillende wijken en kennen elk een eigen karakter. Waterwijk kent hierin twee verschillende profielen. Palet aan materialen De vier verschillende tinten blauw kennen een ander type beplanting en een andere uitstraling. De oevers van Groenwijk zijn voornamelijk inge richt met grastaluds. Hierdoor wordt gebruik van deze ruimte gestimuleerd. Bomen geven schaduw en dragen bij aan het lommerrijke karakter van de wijk. De oevers van Waterwijk kennen twee typen: 1. Het eerste type bevindt zich rondom de wijk. Deze maakt de wijk kenbaar anders, bijvoor beeld een schanskorf met daarvoor een brede plasdras rietoever die ecologische betekenis
D.
heeft. 2. De noordzuid-oevers langs de hoofdstructuur in Waterwijk kennen een natuurlijke oever met bloemrijkgrasland.
32 -
BoschSlabbers
Themakaartje hoofdstructuur blauw
herkenbare oever (bijvoorbeeld schanskorf) ecologische oever plasdras rietoever
openbaar
B. Doorsneden Waterwijk (rand van de wijk)
ecologische oever :
oever voor publiek toegankelijk
‘
privé
openbaar
C. Doorsnede Waterwijk
oever voor publiek toegankelijk kruidenvegetatie ecologische oever
privé
D. Doorsnede Polderwijk
openbaar
INTERMEZZO PARTICIPATIE INRICHTING OVERGANG PARK DE POLDER EN WATERGANGEN Resultaten online enquête Hoe zien de verschillende fietspaden er in u ogen
Hoe zien de verschillende fietspaden er in u ogen uit? -pad door het park
uit? - diagonaal fietspad
6 t
ysj
Resultaten van de werksessie die mee worden genomen in de verdere uitwerking 1. Behoud van het natuurpad bij Park de Polder
W*-"
2. Gebied rondom de plas wel toegankelijk maar doormiddel van een sloot niet verbonden met de wijk 3. Watergangen kennen ecologische oevers en ge-
Éfcí.ľĽ-' I
bruiksoevers 5. Waterranden zijn sociaal veilig ingericht 6. Waterranden zijn zacht vormgegeven, vegetatie
-*‘
~ -
^ t įļļgk^*’ jt'lg*** i*^**^^
van nat naar droog
*
*
Waterranden zijn sociaal veilig ingericht
•r*-~ , "
Mi Waterranden zijn robuust
BoschSlabbers
Vegetatoe van nat naar droog
3ersoon
OPGEHAALDE INSPIRATIE BEELDEN
Toevoegen van een broekbos bij Park de Polder
Eilandjes in de watergangen voor vergroten ecologische diversiteit
Toepassen van eendenmanden
Waterspeelplekken langs de watergangen
IPS»»®®
Wr -•'i'm.dfr't, •tïĘsmĚÏ
zit-picknickplekken aan het water
Steigers door het water
Wilderszijde - Landschap vai
35
A,
C
Themakaartje hoofdstructuur groen
HOOFDSTRUCTUUR GROEN Uit masterplan: *
^
De groenstructuur binnen het groen-blauwe
Polderwijk kent lange zichtlijnen die door opgaand
netwerk bedraagt 18 % (ten tijde van master
groen worden geaccentueerd. Bomen zijn hier elzen,
plan 20a Á) van het netto plangebied.
wilgen, essen en populieren. Tezamen met kruidenve-
De groenstructuur in Wilderszijde is herken
getatie geeft het groen een natuurlijke en landelijke
baar en verbindt de buurten in de wijk en de
sfeer aan de wijk.
wijk met de omgeving. ^ ^ ^
In de wijk gaan herkenbare groene publieke
Zichtbare duurzaamheid en ecologie
ruimtes samen met openbare voorzieningen.
Soorten hebben buiten belevingswaarde een meer
De groene ‘dooradering’ in de wijk gaat in
waarde voor biodiversiteit of het verbeteren van het
samenhang met water en infrastructuur.
microklimaat.
Het groen is op loopafstand ^50m) van de
Groene ruimten nodigen uit tot ontmoeten en be
woningen te bereiken.
wegen en voegen daarmee iets toe aan een gezonde wijk.
In de hoofdstructuur zijn vijf verschillende tinten groen te herkennen. Deze ondersteunen de diversi teit van de drie verschillende wijken, het park en het fietspad. Het park is op de volgende pagina uitgelicht en het fietspad op pagina 42. We gaan hier in op de 3 verschillende wijk delen. Een deel van het groen rondom de wijken maakt deel uit van de oevers en wordt hier niet verder behandeld. Palet aan materialen In Groenwijk overheerst royaal groen de publieke ruimte. Hier worden verschillende bomen aangeplant die het goed doen in een stedelijke omgeving. Deze geven schaduw en zorgen voor een fijn microklimaat. Hierbij worden zichtlijnen open gehouden. De bomen worden ondersteund met gras en sierbeplanting. In Waterwijk staat waterbeplanting centraal. Riet en wadi’s versterken het karakter van de wijk. Bomen zijn water gerelateerd: els, moerascypres, wilg. Bloemrijk grasland geeft kleur in deze wijk.
36 -
BoschSlabbers
verschillende soo
Ni, ļţ.
open z
sierbeplanting
htliin
- '
* ‘
F**
J
openbaar
A. Doorsnede Groenwijk
bloemrijk grasland
openbaar
privé
B. Doorsnede Waterwijk
kruidenvegetatie
openbaar
privé
C. Doorsnede Polderwijk
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 37
PARK
een compacte voetprint en geen eigen buitenruimte
Uit masterplan:
of terras. Terrassen zijn een integraal onderdeel van
*
het parkontwerp.
De centrale parkzone vormt het levendige, groene hart van Wilderszijde.
^ ^ ^
Zowel aan de randen van de parkzone als in
Zichtbare duurzaamheid en ecologie
het park kan worden gewoond.
Het park maakt onderdeel uit van een belangrijke
Het park wordt geprogrammeerd met pu
ecologische structuur en beplanting ondersteund
blieksgerichte voorzieningen.
deze structuur. Het park kan bij uitstek dienen als
Er is plaats voor sport en spel en recreatieve
een overwinteringsbiotoop voor dieren. Hierbij is te
activiteiten.
denken aan blijvend groen, variaties met takkenril
^
Het contact met het water zorgt voor rust.
len, bladerhopen en oeverbosjes. Beplanting bestaat
^
De parkzone wordt deels omzoomd met
voornamelijk uit inheemse bloemen en kruiden ten
groen ten behoeve van een gevoel van ge
bate van insecten. Het park nodigt uit tot ontmoe
borgenheid.
ten en bewegen en voegt daarmee iets toe aan een gezonde wijk.
Structuur van het park Het park is een aaneengesloten groene ruimte, met een langgerekte vorm. Om te zorgen voor speelsheid en diversiteit, wordt de ruimte opgedeeld in ver schillende ruimtes met een eigen karakter. Tussen de verschillende ruimtes ontstaat zo een spannend spel tussen besloten en open. Diverse functies worden aan deze ruimtes gekoppeld, de padenstructuur rijgt de verschillende gebieden aan elkaar. De inrichting kent verschillende natuurlijke en duurza me materialen. De kaart op deze pagina laat zien dat het park een minimale oppervlakte van 42.000 m2 kent. Dit dient uitgevoerd te worden binnen het groene kader. Woningen liggen met de voorzijde naar het park gericht en voorzieningen worden geclusterd in en rond de omgeving van het park. Gebouwen in het park Er worden twee gebouwen voorzien binnen het park: een paviljoen binnen de parkzone en een gebouw in Park de Polder. Beide gebouwen zijn alzijdig, gaan een interactie aan met het park en zijn zorgvuldig in gepast in de groene omgeving. Ze worden uitgevoerd in natuurlijke materialen. Ook hebben de gebouwen
38 -
BoschSlabbers
r""""
I
i
Oppervlakte park, t.o.v. groen in de omgeving
h—————j
Locatie van gebouw in Park de Polder
Indicatieve locatie van paviljoen in parkzone
Concept: De padenstructuur rijgt de verschillende kamers aaneen in het langgerekte park
l/aarroute ! ka no/sub) Functlepllnt
chlļŗeţs0a(^
Rozentuin
ylí- 'W
. . vj Uitkijkpunt
\ '***A.—**'** i i j j ^ j 'V j .1
Klauteifcos
mooie wandeling Levendig school plein/tuin
Theehuis
Į
Speelveld
j j j
ontdekkende wandeling
Hardloop rondje
MfXwímtswím
VVV
.nvnnn
Functiekaart
doorkijk door heel Wllderszijde
P
ontdek de wijk
1” struinen door het geniet van de schaduw ontdekken
levendigheid op de achtergrond
het water
Ondeļì verskillende dieren un de'
ŕ V VJ
^JiavwJJ’
VV3İÍ11
Belevingskaart
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 39
SFEERBEELDEN PARK
- .
1
^ fèą
kO
'ÜMW
Spelen en water
"lMĚäi
Spelen en water
Vlonderpad
Tuin
ZXĪ * ţįî *»,į
-..3581
Speelpark
Route door het park ,nm
.-•■'■.z ' -J
T
'yäŞ*
Kleinschalig terras
8*'
A
RBuB Heemtuin 40 -
BoschSlabbers
(School)tuin
kijkheuvel
Y\» - -rV
'K
•ŵ*
V;ĩ : openbaar
A.
Voorbeeld doorsnede - kijkheuvel die mensen over de wijkontsluitingsweg (wow) trekt
•n. ■•Ar-'vV. I.* . *
(1 »
«ţ
. íjļ*’ïîvİ
openbaar
B.
Voorbeeld doorsnede - park met paviljoen
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 41
INTERMEZZO PARTICIPATIE INRICHTING VAN HET PARK Resultaten online enquête Welke activiteiten zou u graag in het nieuwe park
Welke sfeer ziet u graag terug in het park?
willen doen? Zelfde activiteiten als voor de openbare ruimte ^
Wandelen en ontmoeten
^
Gezellig met de kinderen bbq’en
^
Een kleine speelplaats, beetje voetballen, ijsje eten
^
Wandelen, kijken, luisteren
^
Buiten theater
^
Spelen met de kinderen, rust opzoeken, wande len
^
Wandelen, fietsen (4x)
^ •
Wat drinken op een leuk terrasje Kinderen spelen (geen hond uitlaten hier) 55,6*1
Resultaten van de werksessie die mee worden genomen in de verdere uitwerking 1.
Groen in het park is om te beleven
2.
Het park is opgedeeld in kamers met verschil lende sferen en functies die aan elkaar worden geregen door de paden structuur
3.
Het park is complementair aan de omliggende
4.
Het park heeft grote bomen die iets doen voor
parken klimaatadaptatie 5.
In het park komt alleen kleinschalige horeca voor
6.
Het park is veilig overdag en ’s avonds
7.
Spelen en water zijn veilig op elkaar afgestemd
Het park heeft grote bomen die iets doen voor klimaatadaptatie
Het park is veilig overdag en ’s avonds
te-.
\ T
'MKĵ II jļ i
f
A Wį
In het park komt alleen kleinschalige horeca voor
jabbers
Spelen en water zijn veilig op elkaar afgestemd
OPGEHAALDE INSPIRATIE BEELDEN
ľ&m
-.4 - ' . p' .. 4 mr*
^įķįrr-. SSr" !: w
■MH9&
ģįģįŷ
ćii&ý:!.V jfåļn \ j'% ,-
3P^ Thematuinen in het park )heemtuin
in, rozentuin etcetera’
•"
3»-* \ rís
ťí'Zt 2SN ui. Ljįffi.ļMULi
Een schaapskudden beheert het park
Ŵ1S11 BÉ -^r/Vr^řV
‘«4* Bijvriendelijke beplanting, insecten hotels en educatie
Kilometrering op de paden voor hardlopen
las Plukbos
Landsingerland in Libelle/land
Laarzenpad- moeras
Wilderszijde - Landschap van on
43
A2.
B.
C.
ľ"
“l
L.
j
Ruimte voor een alternatieve invulling kruising wijkontsluitingsweg met diagonale fietspad en haakse bocht over het water
I
I
i____i WIJKONTSLUITINGSWEG (WOW)
Zoekgebied middenberm 16m breed
Themakaartje wijkontsluitingsweg (wow)
Uit masterplan: *
^
^
^
Wilderszijde wordt ontsloten via een ring-
De rijbaan van de wijkontsluitingsweg loopt kort
structuur (wow) op de beide rotondes Boterdorpseweg.
door Polderwijk. Hier kent de wijkontsluitingsweg een afwijkende inrichting, zonder middenberm,
De wijkontsluitingsweg heeft een dimen-
met een wandelpad erlangs aan de zijde van het
sionering van twee rijbanen van 3,5 meter
water, met kruidenvegetatie en enkele solitaire
breed volgens de normen van duurzaam veilig wegverkeer.
bomen.
Op de wijkontsluitingsweg (max. 50 km/uur)
Bruggen
sluiten de verschillende woonbuurten aan
Bruggen gaan met een boog over het water voor
via erftoegangswegen (max. 30 km/uur).
het versterken van de beleving “over het water
De wijkontsluitingsweg krijgt een wisselen
gaan’. Hiermee kom je ook in een andere wijksfeer.
de, groene profilering variërend tussen 15 en
De bruggen hebben een transparante reling om
23 meter.
het zicht op het water te maximaliseren. De brug gen bestaan uit duurzame materialen en hebben
De wijkontsluitingsweg volgt de drie verschil
hoge circulaire waarde, bijvoorbeeld hout.
lende wijken en krijgt een andere vorm in de verschillende wijken.
Verlichting De wijkontsluitingsweg wordt verlicht met een
Palet aan materialen In Groenwijk heeft de wijkontsluitingsweg een
hoge mast die afwijkt van de rest van de wijk zodat deze weg herkenbaar is in de wijk.
maximale breedte. In het midden is een brede groenstrook te vinden die omwonenden gebruiken
Geluid
om een rondje te lopen en biedt een verbinding
De bebouwing staat op voldoende afstand van
naar de omgeving (bijvoorbeeld met het park). De
wijkontsluitingsweg vanwege de geluidsbelas
strook wordt ingericht met plantensoorten met
ting. Dove gevels worden niet toegepast langs de
een hoge belevingswaarde (kleur, geur, seizoens-
entree van de wijk.
gevoeligheid), passend bij het karakter van het wijkdeel. In Waterwijk is de wijkontsluitingsweg ingericht met water en brede groenstrook met bloemrijkgrasland. Hierdoor wordt de waterbeleving in deze wijk versterkt.
44 -
BoschSlabbers
’tàįįjtĩt-
A1. Groenwijk, royale groene as in het
A2. Groenwijk, 5m brede groene midden-
midden van de rijbanen
baan, met groen aan weerszijde.
B. Waterwijk, rijden langs het water en het riet
C.
Polderwijk, rijden langs natuurlijk groen en water
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 45
Themakaartje Fietspaden 1. diagonale fietspad /2. fietspad in het park /3.het Wilgenlaantje
FIETSPADEN Uit masterplan:
een kleurig eigen type beplanting en een dubbele
*
De nieuwe hoofdfietsroutes hebben een
bomenrij.
rijloper van 4,5 meter breed met daarlangs
Het fietspad in het park (2.) is onderdeel van de park-
aan weerszijden 2,5 meter groen en eventu eel water.
paden waarbij het fietspad een bredere profilering
Het diagonale fietspad heeft daarbij nog een langsliggend voetpad van 2 meter breed.
door een kleurig eigen type beplanting die de verbij
^ ^
kent. Het fietspad wordt aan de noordzijde begeleid zondering van het fietspad is.
De overige fietsroutes (grotendeels al aange legd) blijven gehandhaafd of worden ver
dubbele knotwilg bomenrij waarbij het landschappe
Het Wilgenlaantje (3.) wordt gekenmerkt door de
lengd conform de bestaande profilering.
lijke karakter wordt onderstreept.
De fietsroutes verbinden de wijk met de omgeving.
Bruggen
Het diagonale fietspad (tussen de Wildersekade
Bruggen gaan met een boog over het water voor
en de fietstunnel naar Bergschenhoek centrum) en
het versterken van de beleving “over het water
het pad door het park (tussen Park de Polder en
gaan’. Hiermee kom je ook in een andere wijkdeel.
het A.M.G. Schmidtpark) zijn nieuw. Het fietspad
De bruggen hebben een transparante reling om
door het park wordt in sfeer en beeld vooral beïn
het zicht op het water te maximaliseren. De brug
vloed door de omgeving. Het diagonale fietspad
gen bestaan uit duurzame materialen en hebben
krijgt een eigen karakter. Het bestaande fietspad,
hoge circulaire waarde, bijvoorbeeld hout.
het Wilgenlaantje, behoudt zijn karakter en sfeer en doet mee in het geheel van de groenstructuur. De fietspaden kennen allen dezelfde materialisering waardoor deze herkenbaar zijn in de wijk. Palet aan materialen Het diagonale fietspad (1.) krijgt een eigen karakter dat over de hele lijn doorgetrokken wordt. Het fiets pad, uitgevoerd in standaard rood asfalt, wordt iets verhoogt ten opzichte van zijn omgeving aangelegd waardoor vanaf het pad meer overzicht is over de wijk. Verlaagd ten opzicht van het fietspad ligt een wandelpad. Dit pad krijgt door het toepassen van een losser materiaal (bijvoorbeeld schelpen of gravel) een informeel karakter. Beiden worden begeleid door
46 -
BoschSlabbers
-^
voorbeelden inrichting fietspad
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 47
INTERMEZZO PARTICIPATIE INRICHTING VAN HET FIETSPAD Resultaten online enquête Hoe zien de verschillende fietspaden er in u ogen
Hoe zien de verschillende fietspaden er in u ogen
uit? - diagonaal fietspad
uit? -pad door het park
.
Į» S-
hiï
.
Tjļ'
'^7
fe.-
(ļf-
Ke»
Resultaten van de werksessie die mee worden genomen in de verdere uitwerking 1.
Elk fietspad zijn eigen karakter
2.
Het fietspad heeft een recreatief karakter
3.
Het fietspad is veilig voor alle gebruikers van
4.
De fietspaden kennen een goede bereikbaarheid
het pad (verkeersveilig en sociaalveilig) vanuit de wijk, niet vanuit elke straat 5. 6.
Het pad is breed genoeg voor uitwijken Wandelaars krijgen bij voorkeur hun eigen ge
7.
Verlichting is daar waar kan ecologisch verant
scheiden pad
"4
woord - ; -'Sí
Wandelaars krijgen bij voorkeur hun eigen gescheiden pad
Het pad is breed genoeg voor uitwijken
BoschSlabbers
Verlichting is daar waar kan ecologisch verantwoord
OPGEHAALDE INSPIRATIE BEELDEN
■^h
„J-'.y-
ļ) ķ-i tř »V:
kul
Rustpunten liggen bij voorkeur van het pad af, zodat de bezoe-
Kruispunten zijn veilig ontworpen. Kruizende paden kunnen bij-
ker/bewoner uitgenodigd wordt om de omgeving te verkennen. Daarnaast is het veiliger voor kinderen om deze plekken niet te
voorbeeld verweven worden met het materiaal van het doorgaande recreatieve pad. Hierdoor is het kruisende pad meer zichtbaar.
dicht bij het recreatieve doorgaande pad te hebben.
Wilderszijde - Landschap van onti
49
Themakaartje entree
ENTREES VAN DE WIJK Wilderszijde kom je binnen op de fiets, met de auto of te voet. Je komt dan binnen in één van de drie wijkdelen. De entrees krijgen binnen de drie verschillende wijkdelen een eigen sfeer die altijd uitnodigend en herkenbaar is. De entrees vanaf de WOW krijgen ook een herkenbaar karakter. Een mogelijke manier om dit vorm te geven is een ‘deurmat’: verharding en beplanting passend bij het wijkdeel. Dit onderstreept de overgang naar een ander wijkdeel. Palet aan materialen Vanuit de omgeving kom je Groenwijk met de auto
Voorbeelduitwerking deurmat Groenwijk
'
binnen onder de bomen als warm welkom. Ook de verschillende wijkdelen die je vanaf de wijkontsluitingsweg binnengaat, kennen een ‘groene deurmat’ die bestaat uit opgaande bomen. Waterwijk kom je binnen over een brug met zicht op het water. De entrees kennen een eigen ‘deurmat’ met kinder kopjes en elzen, die verwelkomt en herkenbaar heid geeft aan de wijk. In Polderwijk zijn de deur
Voorbeelduitwerking deurmat Waterwijk
matten vormgegeven met klinkers en populieren. Met de fiets word je verwelkomt door fruitbomen die herkenbaar zijn en met de seizoenen een ander beeld geven.
Voorbeelduitwerking deurmat Polderwijk
50 -
BoschSlabbers
nieuwe bebouwing
rijbaan
rijbaan
SE*' Ĥ v -ĩflP Ĵ+&- V
BW
openbaar
privé
Doorsnede entree Groenwijk west - wijkontsluitingsweg
nieuwe bebouwing
rijbaan
rijbaan
bestaand fietspad (Wilgenlaantje)
gemeentehuis Lansingerland
Wpl ■vv/ï *
openbaar
privé
privé
Doorsnede entree Groenwijk oost - wijkontsluitingsweg
losliggend wandelpad
diagonaal fietspad
. įyjŗ} ïV
openbaar Doorsnede entree onder de fruitbomen - fiets entree
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 51
ICONEN VAN DE WIJK Iconen versterken de identiteit van de wijk. Het zijn elementen die herkenbaar zijn. Palet aan materialen In de uitwerking van de wijk is aandacht voor iconen. Voorbeelden van iconen kunnen zijn: ^ Verlichting ^ Banken ^ Bruggen ^ Kunstroute De beelden hiernaast bieden inspiratie voor moge lijke wijkiconen. Deze hebben in hun wijk of park gezorgd voor extra identiteit en herkenbaarheid. De uitwerking voor de iconen van Wilderszijde wordt later bepaald. Iconische brug Maximapark, Utrecht
■SvA t'V •V N \ '
'üîírfiií iJüřti ů Iconische brug Maximapark, Utrecht
52 -
BoschSlabbers
ŵtn
VWîH.-’SŴMI’SWH JJ'J
Verlichting, deels van hout
Putdeksel, Kattenbroek, Amersfoort
•mtjįļ
‘aiMOfMi
Lichtmast, Schijndel
Iconische bank, Maximapark, Utrecht
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 53
54 -
BoschSlabbers
4. Thema’s op wijkniveau
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 55
aia»
131/75*1
Y V : alzijdig gebouw
Maximale bouwhoogtes in de wijk (weergegeven in meters t.o.v.
Belangrijke voorkanten in de wijk
maaiveld)
in de rooilijn markante punten
H rooilijnen mogen maximaal 2 meter verspringen 11111
alle hoeken zorgvuldig ontwerpen i.r.t. het totaal ensemble
rooilijnen mogen maximaal 3 meter verspringen
hoeken architectonisch of met groen zorgvuldig ontwerpen
rooilijnen mogen maximaal 1 meter verspringen
Rooilijnen
optionele markante punten
Belangrijke accenten en doorzichten in de wijk
belangrijke locatie. voor voorzieningen
school
Zoekgebieden voor voorzieningen in de wijk
56 -
BoschSlabbers
geluid van vliegtuigen is in de hele wijk aandachtspunt
Plekken om rekening te houden met geluidsbelasting (in het ontwerp)
0
4. Thema’s op wijkniveau
In dit hoofdstuk worden de belangrijkste land
sentatief. De plekken waar dit gewenst is zijn:
schappelijke en stedenbouwkundige doelstellingen en bijbehorende regels getoond en toegelicht.
^
Aan de Boterdorpseweg
^
Aan de WOW
^
Aan het park
BOUWHOOGTEN
^
Aan het Wilgenlaantje in Groenwijk
Diversiteit in bouwhoogten in het algemeen, en hoogteaccenten in het bijzonder, leveren een
^
Aan het diagonale fietspad aan één zijde, om de diagonale lijn te accentueren.
belangrijke bijdrage aan de oriëntatie binnen de wijk, de identiteit van een plek en de ruimtelijke kwaliteit.
Er zijn ook een aantal alzijdige gebouwen aange duid; In Groenwijk bij een drietal plekken waar een accent wordt gecreëerd door het verschil in bouw
De maximale hoogtes in Wilderszijde wordt beïn
hoogte, en in Polderwijk op een bijzonder kavel
vloed door twee factoren:
aan de Wilderskade, tussen HSL en het diagonale
1. De nabijheid van OV-haltes en voorzieningen
fietspad.
vragen om een hogere dichtheid alsmede een grotere bouwhoogte
ROOILIJNEN
2. Beperkingen in verband met het vliegverkeer van Rotterdam The Hague Airport
Op een aantal plekken is het van belang om te
De grootste bouwhoogte van 28 meter kan daar
de Boterdorpseweg en de wijkontsluitingsweg. Dit
door gerealiseerd worden in Groenwijk, vooral in
past bij de hoge dichtheid van de bebouwing en
de hoek van de HSL en de Boterdorpseweg. Er is
de robuuste uitstraling van het wijkdeel. Langs de
een gradiënt te zien naar lagere hoogtes van west
Boterdorpseweg zorgt voor wandvorming en een
naar oost, in alledrie de wijkdelen.
representatief aanzicht van Wilderszijde vanuit
In Wilderszijde is diversiteit in bouwhoogte een
zorgt dit voor een architectonische begeleiding
beperkt middel om stedenbouwkundige accenten
van deze groene as.
bouwen in de rooilijn, namelijk in Groenwijk langs
Bergschenhoek. Langs de wijkontsluitingsweg
te realiseren, vanwege de eerder genoemde be perkingen. Langs de Boterdorpseweg en de WOW is dit op enkele plekken mogelijk.
Over het algemeen kan voor de drie wijkdelen het volgende worden gezegd: ^
In Groenwijk staan de woningen zoveel mo
VOORKANTEN
gelijk in de rooilijn. De hoeken worden altijd
In de wijk worden een aantal locaties aangeduid
in de rooilijn ontworpen. De tussenliggende
waar de woningen met de voorzijde naartoe
delen kunnen licht verspringen (maximaal 1 meter).
worden gesitueerd. Voorkanten van woningen brengen levendigheid in een straat en zijn repre-
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 57
Jíà- «r
Voorbeeld accent: pocket park
ļfe-'řv'v
^
In Waterwijk ontstaat een lossere opbouw in de wijk, doordat de bebouwing kan versprin gen t.o.v. de rooilijn (maximaal 2 meter).
^
Voorbeeld accent: groene wand
In Polderwijk kunnen woningen nog meer ver springen t.o.v. de rooilijn (minimaal 3 meter). Vrijstaande woningen kunnen eventueel
A
pandsgewijs verspringen.
ACCENTEN Accenten dienen als markeringen die helpen bij oriëntatie, maar ook om betekenis te geven aan een plek. Daarmee kunnen accenten een belangrij ke bijdrage leveren aan ruimtelijke kwaliteit. Voorbeeld accent: groen dak
Voor de drie wijkdelen worden een aantal bijzon dere locaties benoemd, die uitermate geschikt zijn voor het realiseren van een accent. Dit zijn plekken die goed zichtbaar zijn, gelegen aan belangrijke zichtlijnen, aan (kruisingen van) hoofdfietsroutes of de Boterdorpseweg. Dit kan een accent zijn wat betreft bouwhoogte (waar dit mogelijk is binnen de hoogtebeperkingen die gelden), maar ook een groot object (zoals groene gevels of een groen dak), of een bijzondere inrichting van de openbare ruimte (pocket park, kunst).
Voorbeeld accent: kunst en spelen
Daarnaast doen we ook een uitspraak over de drie wijkdelen in het algemeen: ^
Groenwijk: alle hoeken worden als ensemble ontworpen.
■* İ
Lá!. . |į*í Mná
Voorbeeld accent: kunst en water
58 -
BoschSlabbers
^
Waterwijk en Polderwijk: hoeken architecto nisch of met groen zorgvuldig ontwerpen.
VOORZIENINGEN
zetten eerder de fiets te nemen voor een bood
Voorzieningen brengen leven in een wijk. Wij staan
schap of activiteit.
voor menging van functies en zijn voor kleine initiatieven op bijzondere plekken in de wijk. Voor “echte” voorzieningen, maatschappelijk en com
GELUID-ADAPTIEF BOUWEN Wilderszijde kent een hoge geluidsbelasting. Het
mercieel is vastgelegd dat deze in Groenwijk langs
is daarom goed om rekening te houden met geluid
de WOW en het park kunnen worden gerealiseerd.
bij uitwerking van plannen. Dit geldt met name langs de HSL, de Boterdorpseweg en de WOW. In
Uitgangspunt hierbij is dat de concentratie rond de kruising van het fietspad door het park en de
het algemeen zorgt vliegverkeer van Rotterdam
diagonaal komt.
The Hague Airport ook voor geluid. Binnen het plangebied zorgt dit niet voor beperkingen voor
Voor voorzieningen stellen wij een extra hoge
wat betreft woningbouw, vanwege de ligging
verdiepingsvloer voor en een markante uitstraling
buiten zogenaamde de 56db(A) contour (waarbin
van de functie (maatschappelijk of commercieel)
nen geen nieuwbouw van woningen mag plaatsvin
naar de belangrijke openbare ruimte. Sowieso is
den).
voor bebouwing langs de WOW in Groenwijk een
Toch is het vliegverkeer een belangrijke bron van
hogere begane grond wenselijk om toekomstige
geluid in het gebied. Het blijft dus zaak om in de
functieverandering mogelijk te maken.
verkaveling binnen de bouwvelden aandacht te besteden voor stille plekken achter de bebouwing.
Scholen zijn op bijzondere plaatsen in de wijk gepositioneerd. De buitenruimtes van scholen
Binnen de aangegeven zones dient het ontwerp
zijn integraal onderdeel van de publieke ruimte.
rekening te houden met geluidsbelasting. Dit kan
Schoolpleinen worden groen vormgegeven en zijn
bijvoorbeeld door afstand te houden tot de bron,
ook buiten openingstijden zoveel mogelijk toegan
of door geluids-afschermende bebouwing toe te
kelijk en bruikbaar door kinderen uit de buurt. Met
passen. Maar ook door een slimme structuur van
de ligging en positionering van de scholen wordt
verkaveling te hanteren, of door geluidluwe bui
fietsverkeer gestimuleerd. Voor eventuele voor-
tenruimtes te ontwerpen.
rijdfuncties om kinderen naar school te brengen met de auto wordt inventiviteit van de ontwerper gevraagd, ook hier graag zo vormgeven dat een
MATERIAALKEUZE In geheel Wilderszijde wordt bij de materiaalkeuze
dergelijke functie integraal onderdeel is van de
rekening gehouden met de duurzaamheid, cir
buitenruimte.
culariteit, bijdrage aan klimaatadaptatie van het
Bijzondere aandacht is gewenst voor de vormge
die reflectie beperken).
materiaal en geluid-adaptief bouwen (materialen ving van comfortabele, goed ingepaste fietsenstal lingmogelijkheden dichtbij de voorzieningen. Dit is een belangrijk onderdeel om mensen ertoe te
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 59
60 -
BoschSlabbers
5. Binnen de bouwvelden
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen
- 61
BOUWVELDEN VAN GROENWIJK
BOUWVELDEN VAN WATERWIJK
BOUWVELDEN VAN POLDERWIJK
62 -
BoschSlabbers
5.
Binnen de bouwvelden
Dit hoofdstuk betreft de bouwvelden en zegt, naast het blauw en groen, op hoofdlijnen iets over passende stedenbouw in de verschillende wijkdelen. De aspecten die hier worden benoemd zijn een afgeleide van H4. In de bouwvelden zijn de verschillende sferen van de wijkdelen belangrijk. Het stedenbouwkundige beeld speelt op dit niveau een rol en is mede bepa lend voor het versterken van de verschillen tussen de wijken. Het streven is niet alleen diversiteit tussen de wijken, maar ook diversiteit binnen de bouwvelden en straten. Hiervoor is een goede programmati sche mix noodzakelijk, maar ook een diversiteit in architectuur. Dit is te bereiken door verschillende architectonische stijlen toe te passen, maar ook door verschillende architecten per bouwveld in te zetten. Onderdelen binnen de bouwvelden zijn: ^
Blauw in de bouwvelden
^
Groen in de bouwvelden
^
Woonstraten
^
Bebouwing
^
Stressgevoelige randen
^
Erfafscheiding
^
Parkeren
^
Accenten in de wijk
^
Spelen
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 63
BLAUW IN DE BOUWVELDEN
'ņ: t-
Uit masterplan: *
De overige watergangen hebben een varia bele breedte tot 9 meter.
^
Minimaal 50% van de oevers is natuurvrien delijk ingericht (met flauwe hellingen, mini maal 1 op 3, waar mogelijk 1 op 5).
^
V&JLİ
1 K-tó
Eén van de oevers is permanent voor publiek
mm
toegankelijk. Palet aan materialen
Referentiebeeld royaal groen tussen wegen in Groenwijk
In Groenwijk zijn bioswales te vinden die de struc tuur in de wijk begeleiden. Naast het kleurige ka rakter bufferen ze water in de wijk. Als elementen zijn hier waterpleinen te vinden. In Waterwijk zijn, naast een netwerk van sloten, wadi’s als structurerende elementen te vinden. Deze ruimtes kunnen ook gebruikt worden als speelruimte. Het open landschap met slootjes en vaarten en zichtlijnen van binnen naar buiten is karakteristiek voor de Polderwijk. Hier vangen wadi’s overtollig regenwater op.
Referentiebeeld Waterwijk riet met water
Zichtbare duurzaamheid en ecologie Water in de omgeving stroomt oppervlakkig af richting het groen en de watergangen.
Referentiebeeld Polderwijk
64 -
BoschSlabbers
bioswale
rijbaan
privé
openbaar
privé
Bioswale in Groenwijk
rijbaan
privé
openbaar
privé
| Wadi in Waterwijk
rijbaan :
privé
openbaar
wadi
privé
Wadi in Polderwijk
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 65
«\30ï
Voorbeelduitwerking groen: autovrije straat in Groenwijk
GROEN IN DE BOUWVELDEN Uit masterplan: ^
Het groen-blauwe netwerk vormt een aan eengesloten systeem: van het regionaal park, via een fijnmazig netwerk van sloten
w !|
en groene vingers tot diep in de woonbuur ten. ^
Een directe toegang tot het groen is essenti eel als woonkwaliteit in Wilderszijde.
^
Dit gaat samen met het streven naar een duurzame en klimaatadaptieve wijk, waar voor de maatregel geldt dat groen binnen 50 meter van de voordeur ligt.
Palet aan materialen
Voorbeelduitwerking groen: wadi in Waterwijk
De hogere dichtheid, de aanwezigheid van lokale voorzieningen en de directe ligging aan het cen trale park, maken Groenwijk heel dynamisch. De groene ruimtes nodigen uit tot sociaal contact. In Waterwijk bestaan de groene ruimten in de wijk onder andere uit wadi’s en oevers. Deze gebieden worden ook gebruikt om te spelen en te recreëren. In Polderwijk woont men in de nabijheid van de natuur, die een zekere mate van ruigte kent.
Voorbeelduitwerking groen: ruigte in Polderwijk
66 -
BoschSlabbers
Kpř'-'
collectieve tu n compacte (voor)tuin
compacte (voor)tuir
iV'..vşŕ
"A
' ! *’ļ
privé
privé
openbaar
Voorbeelddoorsnede Groenwijk
vlondertuin
vlondertuin
mm
______ privé
____________ openbaar
privé
Voorbeelddoorsnede Waterwijk
ruime achtertuin
ruime achtertuin groene ‘ruigte’
privé
openbaar
privé
Voorbeelddoorsnede Polderwijk
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 67
Voorbeeld groene woonstraat
WOONSTRATEN Uit masterplan: *
De woonstraten (max. 30 km/uur) krijgen voor tweerichtingsverkeer een profilering van minimaal 12 meter breed (rijbaan 5 meter, met ruimte voor voetgangers en groen van minimaal 3 meter).
^
Woonstraten met eenrichtingsverkeer krijgen een profiel van minimaal 11 meter breed (met een rijbaan van 4 meter).
^
De woonstraten worden leefbaarder en aantrekkelijker naarmate deze minder belast worden door autoverkeer.
Palet aan materialen In Groenwijk bieden autovrije straten kansen voor spel en ontmoeting en hebben een groen karakter. In de woonstraten zijn de voortuinen vaak klein, of
Voorbeeld groene woonstraat
bestaan in de vorm van geveltuinen, maar is ook voldoende ruimt voor groen. In Waterwijk is de nabijheid van water voelbaar en zichtbaar door onder andere de aanwezigheid van watergoten en grachtjes. In Polderwijk benadrukken hagen de lengtewerking van de straten. In Polderwijk en Waterwijk zijn de voortuinen ruim, maar het is mogelijk om te spelen met voortuindieptes, mits het groene karakter van de woonstraat in Water- en Polderwijk geborgd blijft. Zichtbare duurzaamheid en ecologie In de verschillende straten wordt, waar mogelijk, opgaand groen toegevoegd. Bomen geven schaduw en zorgen voor een fijn microklimaat. Alle planten voegen meerwaarde toe op het gebied van biodi versiteit. In Groenwijk loopt in sommige straten en
Al -
bioswale door de straat die het water opvangt. Voorbeeld groene woonstraat
68 -
BoschSlabbers
5»s geveltuin
geveltuin
-;
m*Sí iď.i
privé
openbaar
privé
Voorbeelddoorsnede Groenwijk
voortuin
privé
open goot
voortuin
openbaar
privé
Voorbeelddoorsnede Waterwijk
voortuin
privé
voortuin
openbaar
privé
Voorbeelddoorsnede Polderwijk
Wilderszijde - Landschap van ontmoetingen - 69
BEBOUWING IN GROENWIJK Uit masterplan: *
of gebouwen in zichtlijnen is een accent in architectuur
In Groenwijk is plek voor de hoogste dichtheid
gewenst, om de oriëntatie en diversiteit binnen de wijk
in bebouwing binnen Wilderszijde, passend bij
te ondersteunen.
de ligging t.o.v. Bergschenhoek. De structuur en opbouw van de wijk zorgen daarbij voor een
Hoeken
robuuste uitstraling, passend bij Lansingerland.
In Groenwijk worden hoeken als ensemble ontworpen,