T21.09014 MER Wilderzijde

Separaat wordt een aantal beleidsrijke onderdelen ter besluitvorming voorgelegd, die nadien als wijziging in deze verordening worden geïntegreerd. Deze onderdelen zijn in de verordening gereserveerd. De omgevingsvisie en de omgevingsverordening zijn instrumenten die onderling sterk met elkaar samenhangen. In de systematiek van de Omgevingswet is de inhoud van de omgevingsvisie voor een groot deel leidend voor de inhoud van de omgevingsverordening.Vandaar dat de inhoud van beide kerninstrumenten gelijktijdig zijn vastgesteld. De Omgevingsverordening integreert achttien verordeningen, waaronder de Verordening ruimte 2014. Net als de Verordening ruimte stelt de Omgevingsverordening regels aan gemeentelijke bestemmingsplannen. Hieronder wordt ingegaan op specifieke onderdelen uit de Omgevingsverordening, die voor gebiedsontwikkeling Wilderszijde relevant zijn. Stedelijke ontwikkelingen (Artikel 6.10 Omgevingsverordening Zuid-Holland) Uitgangspunt van de strategie voor de bebouwde ruimte is betere benutting van het bestaand stads- en dorpsgebied (BSD). Stedelijke ontwikkeling vindt daarom primair plaats binnen BSD. Niet alle vraag naar wonen en werken kan en hoeft te worden opgevangen binnen BSD. De ladder voor duurzame verstedelijking, zoals opgenomen in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) bevat het handelingskader.

Hiervoor is de ontwikkeling getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. In 2007 zijn de eerste concrete plannen voor Wilderszijde gepresenteerd. Hierin werd onder andere voorzien in 2.700 woningen in Wilderszijde. De huidige aantrekkende woningmarkt laat zien dat de woningbehoefte nog altijd actueel is. De GIS viewer van de provincie Zuid-Holland laat zien dat het plangebied Wilderszijde binnen het bestaand stedelijk gebied valt (zie figuur 2.1).

Blad 24 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Hiermee wordt invulling gegeven aan het benutten van transformatie binnen het bestaand stedelijk gebied.

Figuur 2.1: Uitsnede GIS viewer provincie Zuid-Holland (Bron: provincie Zuid-Holland). Paars: Stedelijke ontwikkelingen binnen bestaand stedelijk gebied. Het plangebied van Wilderszijde is in het rode kader weergegeven.

Programma Ruimte (2019) Het Programma Ruimte bevat een nadere invulling en operationalisering van ruimtelijk relevante onderdelen van de Omgevingsvisie van Zuid-Holland. Het gaat dan bijvoorbeeld om een locatiespecifieke of programmatische invulling van beleidsbeslissingen uit de Omgevingsvisie. Ook kan het gaan om taken en bevoegdheden van Gedeputeerde Staten. Het is dus enerzijds een beleidsdocument, namelijk uitwerking van de beleidsbeslissingen en anderzijds gericht op uitvoering. In beginsel is het programma zelfbindend. Voor doorwerking naar burgers, bedrijven en andere overheden is inzet van andere instrumenten nodig. Energietransitie De provincie werkt aan het tot stand brengen van nieuwe warmtenetwerken om op (boven)regionale schaal vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Hiervoor gaat de provincie in gesprek met haar partners om te bezien of er op (boven)regionale schaal ruimtelijke reserveringen in de ondiepe ondergrond kunnen worden gemaakt. Wilderszijde ligt in het gebied waar nieuwe warmtenetwerken tot stand gebracht kunnen worden (zie figuur 2.2).

Blad 25 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 2.2: Uitsnede GIS viewer provincie Zuid-Holland met het zoekgebied voor warmtentwerken in het blauw-paars (Bron: provincie Zuid-Holland)

Verstedelijkingsopgave Zuid-Holland staat voor een grote opgave. Tussen 2010 en 2030 zijn circa 230.000 nieuwe woningen nodig. Daarvan zijn er tot nu toe al 80.000 gebouwd, waarmee een opgave voor 150.000 woningen nodig blijft. En dan zijn we er nog niet: tussen 2030 en 2040 moeten aanvullend 60.000 woningen gebouwd worden. Deze opgave staat niet op zichzelf. De bouw van woningen combineren met andere vraagstukken biedt de kans om steden en dorpen in de provincie te versterken. Denk aan de combinatie met bereikbaarheid over de weg of via het openbaar vervoer. Daarnaast biedt de woningbouwopgave een kans om in te spelen op maatschappelijke transities, zoals die op het gebied van energie, klimaat en economie. Woningbouw is dé bepalende factor in verdere verstedelijking van Zuid-Holland. Kwantitatieve woningbouwbehoefte Provincie Zuid-Holland In 2019 heeft de provincie Zuid-Holland de woonbehoefteraming en de bevolkingsprognose geactualiseerd op basis van gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De provincie verwacht dat in de gemeente Lansingerland de woningbehoefte in de periode tussen 2019 en 2040 met meer dan 15 procent zal groeien. Verder verwacht de provincie Zuid-Holland dat er het provinciale woningtekort de komende jaren zal lopen.

Om die reden was er in 2019 behoefte aan de bouw van circa 20.000 woningen in de provincie en in de periode 2020-2030 behoefte aan uitbreiding van de woningvoorraad van circa 130.000 woningen. De woningbehoefte in Lansingerland en de regio Rotterdam is, in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking, onderzocht door Stec groep (zie bijlage 3). Hieruit is gebleken dat er een grote behoefte is aan woningen, met name voor gezinnen met kinderen, starters en ouderen. In paragraaf 3.1.4. is een nadere beschrijving van de actuele (regionale) behoefte aan woningen opgenomen. In januari 2019 is het Regionaal Akkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam

Blad 26 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

2018-2030 ondertekend. Dit akkoord vervangt de woningmarktafspraken tussen de gemeente Lansingerland en de voormalige Stadsregio Rotterdam uit 2014. Het doel van het akkoord is om tot 2030 te voorzien in voldoende woningen en daarnaast de sociale woningvoorraad beter te verspreiden over de regio. Op basis van het Regionaal Akkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030 is een programma aan woningcategorieën samengesteld. Binnen het plangebied van Wilderszijde worden woningen in alle prijscategorieën aangeboden. De verdeling hiervan luidt als volgt:  minimaal 25% van het aantal woningen binnen deze bestemming moet bestaan uit sociale huurwoningen;  minimaal 15% van het aantal woningen binnen deze bestemming moet bestaan uit woningen onder de categorie Betaalbaar Lansingerland;  maximaal 60% van het aantal woningen in deze bestemming mag bestaan uit vrijesectorwoningen. Kwalitatieve woningbouwbehoefte De realisatie van de woonwijk Wilderszijde komt voort uit de groei van de woningbehoefte in Lansingerland en Zuid-Holland (met name voor ouderen en starters). De huidige woningvoorraad van de gemeente Lansingerland is weinig flexibel en kan niet aan deze vraag voldoen. De huidige woonwijken zijn door de recente Vinex-opgave relatief nieuw (voornamelijk gerealiseerd na 1990) en hebben een suburbaan woonmilieu.

Het huidige aanbod bestaat daardoor voornamelijk uit grondgebonden woningen. Er is door STEC in 2019 een onderzoek (Onafhankelijke Markttechnisch advies woningbouwprogramma Wilderszijde, 3 oktober 2019) uitgevoerd naar de actuele regionale en lokale woningbouwbehoefte. Er is in de gemeente Lansingerland meer behoefte aan huur in nieuwbouw, aan appartementen (gelijkvloerse woningen) en kleinere (betaalbare) huur- en koopwoningen. Er bestaat tevens behoefte aan een dorps woonmilieu, als aanvulling op de reeds bestaande woonmilieus in de Randstad. Daarom zet de gemeente in op het aanbrengen van meer differentiatie in de huidige woningvoorraad. Wilderzijde is een plek die moet fungeren in het stedelijk netwerk met veel groen ter plaatse, o.a. Park de Polder. Dit correspondeert met de plannen: het wordt een woonwijk met een gevarieerd aanbod van woningen, complementair aan het bestaande woningbestand van de gemeente, waardoor er meer sociale cohesie en toekomstbestendigheid wordt gecreëerd.

2.3

Gemeentelijk beleid Toekomstvisie Lansingerland: Op weg naar 2040 In augustus 2007 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Lansingerland het initiatief genomen een toekomstvisie voor de gemeente te ontwikkelen. De toekomstvisie heeft verschillende doelen. Door de toekomst van de gemeente vast te stellen vindt automatisch een afstemming van het beleid van de voormalige gemeenten Bergschenhoek, Bleiswijk en Berkel en Rodenrijs op elkaar plaats. Om tot een eenduidig beleid voor de gehele gemeente te komen is de tijdshorizon verder gelegd dan één of twee collegeperiodes. De toekomstvisie 2040 kan als voorbereiding gezien worden op de Structuurvisie. De toekomstvisie voor de gemeente Lansingerland laat zich in hoofdlijnen bepalen door de volgende accenten:  aantrekkelijk suburbaan wonen;

Blad 27 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

  

leefbaar, zorgzaam met een eigen identiteit; ontspannen groene recreatieve gemeente; een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en het verder ontwikkelen van de greenport.

Met betrekking tot het aspect ‘onderwijs’ wordt in de toekomstvisie gesteld, dat de afstand tot scholen voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs beperkt dient te zijn. De groei van het aantal inwoners leidt daardoor ook tot uitbreiding van deze onderwijssoorten in Lansingerland. Het aanbod moet optimaal zijn om ouders en leerlingen voor de school te winnen. Het basisonderwijs moet daarbij worden ingericht volgens het ‘brede school-concept’. Van ’s morgens tot ’s avonds kunnen de kinderen een op elkaar afgestemd aanbod krijgen van onderwijs, sport, kunst en cultuur en andere sociaal-culturele activiteiten. Structuurvisie Lansingerland (2010) Met de structuurvisie geeft de gemeente Lansingerland de gewenste ruimtelijke ontwikkeling Weer tot 2025. Ook wordt een doorkijk naar de lange termijn gegeven. De ambitie voor de gemeente Lansingerland is:  aantrekkelijk suburbaan wonen;  leefbaar, zorgzaam en met eigen identiteit;  ontspannen groene en recreatieve gemeente;  een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en het verder ontwikkelen van de greenport;  duurzaamheid en een goede ontsluitingsstructuur zijn daarbij randvoorwaarden. Het plangebied is op de structuurvisiekaart (zie figuur 2.3) aangegeven als ‘nieuw stedelijk gebied’ en wordt volgens de structuurvisie tot 2020 ontwikkeld.

Figuur 2.3: Uitsnede kaart Structuurvisie Lansingerland

Vooruitblik Omgevingsvisie (vast te stellen eind 2021) In 2021 zal de omgevingsvisie Lansingerland vastgesteld worden. In de aanloop naar de omgevingsvisie is de Nota Uitgangspunten en Koers Omgevingsvisie Lansingerland opgesteld. De

Blad 28 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Nota is op 16 juli 2020 vastgesteld door de gemeenteraad van Lansingerland. De Nota bevat de belangrijkste uitgangspunten die uiteindelijk zullen gaan landen in de omgevingsvisie, namelijk:  verbonden in de metropool. Lansingerland zet in op sterke ruimtelijke structuren en ruime groengebieden. De omgeving wordt toekomstbestendig ingericht. Bereikbaarheid en verbondenheid zijn belangrijk, waarbij wordt ingezet op moderne en hoogwaardige mobiliteitsvormen.  Vindingrijk en ondernemend. Lansingerland wil lokaal en regionaal werken en ondernemen stimuleren, waarbij wordt ingezet op: ‘innovatieve kennisteelt’ en ‘slimme verduurzaming’.  Gezond samen leven. In Lansingerland is er oog voor mensen en plek voor iedereen. Het leven in Lansingerland is gezond en veilig. Het voorzieningenaanbod is passend bij de gemeente. Nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente sluiten qua karakter aan op de omgeving. Vooruitlopend op de omgevingsvisie kan geconcludeerd worden dat de ontwikkeling van Wilderszijde aansluit bij de uitganspunten die gesteld zijn in de Nota Uitganspunten en Koers Omgevingsvisie Lansingerland. Lansingerland beweegt, visiedocument verkeer en vervoer 2009 - 2020 (2009) Het mobiliteitsplan 'Lansingerland beweegt' bevat de hoofdlijnen van het verkeers- en vervoerbeleid van de gemeente Lansingerland tot en met 2020.

Het visiedocument beschrijft de huidige situatie, analyseert de belangrijkste knelpunten en beschrijft oplossingsrichtingen. De visie noemt dat de hoofdstructuur van het hoofdwegennet onder andere gevormd wordt door de Boterdorpseweg en de N209. Het op peil houden van de capaciteit van deze wegen verdient de voorkeur boven (capaciteits)maatregelen op de overige wegen in de gemeente. De gemeente zet verder in op een hoogwaardig en fijnmazig, goed bewegwijzerd netwerk van sociaal veilige, directe fietsroutes met zo min mogelijk conflictpunten. De visie is uitgewerkt in een maatregelpakket met een prioritering. In dit maatregelpakket worden onder andere een HOV-verbinding tussen Delft en Rotterdam Alexander genoemd met een tracé over de Boterdorpseweg.

Vooruitblik mobiliteitsvisie 2040 (vast te stellen eind 2021)

Eind 2021 zal de nieuwe mobiliteitsvisie 2040 worden vastgesteld. Ter voorbereiding hierop heeft de gemeenteraad op 25-03-2021 uitgangspunten hiervoor vastgesteld. De nota bevat de belangrijkste uitgangspunten die nader worden uitgewerkt en zullen landen in de mobiliteitsvisie 2040. De uitgangspunten zijn gestoeld op een aantal belangrijke trens, namelijk: 1. 2.

3.

De eerste trend is de toename van mobiliteit. Ondanks de digitale mogelijkheden neemt het aantal fysieke verplaatsingen verder toe. De tweede trend is de verduurzaming van de mobiliteit. Enerzijds heeft dit te maken met de technische verduurzaming van de vervoermiddelen, zoals de komst van bijvoorbeeld elektrische fietsen, elektrische auto’s, maar ook een toename van bewustwording over de wijze waarop men reist en het belang dat men steeds meer hecht aan een gezonde leefstijl en leefomgeving. De derde trend is de verandering van mobiliteit, waarbij steeds slimmer wordt gereisd. Voorbeelden hiervan zijn de opkomst van de deelauto, deelfiets en deelscooter, maar ook de toename aan ketenverplaatsingen. Hierbij wordt bijvoorbeeld het belangrijkste deel

Blad 29 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

van de reis per OV afgelegd, waarbij een ander voervoermiddel als voor- en/of natransport wordt gebruikt. Ontwikkelingen als MAAS (Mobility As A Service) zijn een verbindende factor tussen verschillende vormen van mobiliteit. Op basis van bovengenoemde trends zijn zes uitgangspunten vastgesteld, die zich met name richten op verkeersveiligheid, duurzame- en slimme mobiliteit (lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit). 1. De ambitie is 0 verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken in 2040 Verkeersveiligheid is, zeker vanwege de toenemende mobiliteit in de regio, als heel belangrijke pijler onder een gezonde en plezierige openbare ruimte. Het wegnemen van risico’s en het faciliteren van een prettig weggebruik is essentieel. Dit uitgangspunt is met name gericht op de zwakkere verkeersdeelnemenrs (fietsers, wandelaars) 2. Faciliteren van de toenemende mobiliteit Een groei van het aantal inwoners in Lansingerland en de regio gaan gepaard met meer vervoersbewegingen. Dit wil Lansingerland faciliteren. Dit vertaalt zich in een betere bereikbaarheid. Echter geldt deze betere bereikbaarheid niet voor alle modaliteiten. Per modaliteit, per locatie en per doelgroep kan dit anders zijn. 3. Verduurzaming van mobiliteit Actieve vormen van mobiliteit, zoals fietsen en wandelen krijgt meer ruimte.

Daarnaast draagt openbaar vervoer en slimme mobiliteit ook bij aan de verduurzaming van mobiliteit. Dit wordt gefaciliteerd dan wel uitgebreid. 4. Modernisering van vervoeroplossingen Ontwikkeling op het gebied van ketenmobiliteit en deelmobiliteit krijgen in Lansingerland de ruimte om verder te ontwikkelen. Grote vervoerstromen worden beter gefaciliteerd met hoogwaardige openbaarvervoer verbindingen, zoals het intensiveren van metrolijn-E en het vervangen van de ZoRo busverbinding naar een railverbinding. 5. De gemeente neemt verantwoordelijkheid en stimuleert anderen Lansingerland neemt geen afwachtende houding aan maar neemt waar nodig zelf een trekkersrol en stimuleert marktpartijen te ontwikkelen en stimuleert ondernemers en inwoners om duurzamer en slimmer te reizen. 6. Locatiegerichte prioriteitenladder Per (ontwikkel)gebied liggen de prioriteiten anders. In bestaande (oude) gebieden is relatief veel ruimte voor de auto. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen heeft OV en fiets de hoogste prioriteit, gevolgd door de emissieloze auto en daarna pas de brandstofauto. Lansingerland Duurzaam De gemeente Lansingerland heeft de ambitie vastgesteld om in 2050 een CO2-neutrale gemeente te zijn. Hiertoe is de duurzaamheidsvisie ‘Lansingerland duurzaam’ opgesteld, die op 18 juli 2019 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Door een inzet op de thema’s energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie wil de gemeente ook voor de toekomst de kwaliteit van wonen en zijn aantrekkelijke leefomgeving behouden en de impact op het milieu en het klimaat te minimaliseren. Dat betekent de overgang van fossiele bronnen naar energie uit hernieuwbare bronnen, gesloten grondstofklinglopen met een zo hoog mogelijk behoud van waarde en de aanpassing aan klimaatverandering om de negatieve effecten hiervan op te vangen, zodat een zekere mate van klimaatbestendigheid ontstaat. Daarbij geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld, maar vraagt de gemeente ook iets van andere partijen.

Blad 30 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

De uitgesproken energieambitie voor Wilderszijde is energieneutraal. Ook wordt de doelstelling CO2-neutraal in beleidsdocumenten gebruikt voor de hele gemeente Lansingerland waar Wilderszijde deel van is. In paragraaf 7.2 wordt nader ingegaan op het thema duurzaamheid. Kader duurzame gebiedsontwikkeling Eind 2017 is voor de gemeente Lansingerland een routekaart ontwikkeld voor verduurzaming van de gemeente op de lange termijn. De routekaart geeft een uitwerking aan de thema’s energie, klimaatadaptatie en circulaire grondstoffen. Ook wordt beschreven wat de ambities zijn op deze thema’s en op welke manier de gemeente, samen met de relevante stakeholders, deze ambities gaat realiseren. De routekaart is in 2018 vastgesteld. Het kader duurzame gebiedsontwikkeling (DGO) fungeert hierbij als richtlijn voor alle projecten om gezamenlijk de vastgestelde duurzaamheidthema’s invulling te geven. De scope van het kader DGO is als volgt: 1. De notitie geeft het duurzaamheidskader voor nieuwbouwontwikkelingen van woningen binnen de gemeentegrenzen van Lansingerland. Alle projectgroottes ten aanzien van woningaantallen zijn hierin begrepen. 2. De notitie geeft een uitwerking aan de drie door de gemeente geselecteerde focusthema’s: Energie, Klimaatadaptatie, Circulaire Grondstoffen. Deze focusthema’s zijn één op één afgeleid uit de routekaart die op dit moment wordt opgesteld. 3.

De notitie geeft per thema de ondergrens de te realiseren duurzaamheidprestaties. Projectgebonden kunnen hier aanvullingen en toevoegingen op worden gedaan. 4. Het kader DGO is een richtlijn. In de notitie zijn de duurzaamheidsrichtlijnen per focusthema omschreven. In hoofdstuk 7 van dit MER is de ontwikkeling van Wilderszijde getoetst aan de duurzaamheidsrichtlijnen. Leidraad duurzame inrichting openbare ruimte De leidraad DIOR beschrijft de minimale eisen die de gemeente Lansingerland stelt aan de inrichting van de openbare ruimte in Lansingerland. Daarmee helpt het instrument stedenbouwkundigen, (technisch) ontwerpers en uitvoerders om een duurzame openbare ruimte te realiseren die goed te beheren is door de gemeente en haar aannemers. In de leidraad DIOR zijn onder meer eisen opgenomen over:  oppervlaktewater;  civiele kunstwerken;  wegen en verkeer;  kabels en leidingen;  bebording & straatmeubilair;  openbare verlichting;  afval & schoon;  groen. Nota parkeren Lansingerland en Nota parkeernormen In deze nota zijn de hoofdlijnen voor het auto- en fietsparkeerbeleid voor de periode 2013 – 2020 vastgelegd. Dit beleid is nog steeds vigerend. In 2022 wordt het beleid herzien, na het vaststellen van de nieuwe mobiliteitsvisie. De parkeernota vloeit voort uit het “Visiedocument verkeer en vervoer 2009-

Blad 31 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

2020”, dat gaat voor duurzame bereikbaarheid en inzet op milieuvriendelijke vervoerwijzen, ketenmobiliteit en mobiliteitsmanagement. Uniformering van de parkeernormen voor de kernen van Lansingerland en het behoedzaam uitbreiden van parkeergelegenheid in verband met openbaar groen en buitenspeelruimte is de ambitie. Bij het auto- en fietsparkeren moet telkens gezocht worden naar de juiste balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en economie. Daarnaast wordt ingezet op het verleiden van de verkeersdeelnemer om ook gebruik te maken van andere vervoerswijzen dan de auto, zoals de fiets en het openbaar vervoer om de bereikbaarheid en leefbaarheid te bevorderen. Waar mogelijk wordt ruimte geboden voor de auto, maar tegelijkertijd wordt fietsgebruik gestimuleerd door goede parkeervoorzieningen in centra en bij het OV. Het parkeerbeleid van Lansingerland is gebaseerd op de volgende uitgangspunten. 1. Kosteneffectiviteit: de gemeentelijke middelen zijn zeer beperkt. Gekeken wordt naar een efficiënte wijze van parkeren in aanleg en in beheer. Bij de kosten van beheer gaat het niet alleen om fysiek beheer, maar ook om de kosten van handhaving. 2. Duurzaamheid: onder duurzaam parkeerbeleid wordt verstaan: a. Economische duurzaamheid, waarbij parkeren op lange termijn voorziet in de behoefte van winkels en bedrijven om hun klanten te ontvangen; b.

Ecologische duurzaamheid, waarbij gestreefd wordt naar een milieuvriendelijke wijze van mobiliteit, zoals het stimuleren van het gebruik van het OV en de fiets 3. Positieve aanpak: de gemeente Lansingerland streeft naar beperking van gemeentelijke regels en de bijbehorende handhaving. De gebruiker moet daarom ‘verleid’ worden tot het gewenste gedrag. De te hanteren auto- en fietsparkeernormen zijn in een separate ‘Nota parkeernormen’ vervat. Voor de ontwikkeling van Wilderszijde zal rekening gehouden worden met de Nota parkeren Lansingerland en de Nota parkeernormen. Voor Wilderszijde heeft de gemeenteraad op 26 juni 2020 specifieke uitgangspunten vastgesteld:  Vooralsnog wordt de parkeernorm niet verlaagd;  De ontwikkeling van het autobezit en in het bijzonder van elektrische auto’s wordt periodiek gemonitord;  De wijk wordt zo ontworpen dat het goed mogelijk is om een beleid te voeren dat volgend is op de ontwikkeling van de daadwerkelijke behoefte aan openbare parkeerruimte en openbare laadpalen. Voor de ontwikkeling van Wilderszijde wordt via de beleidsregels parkeren rekening gehouden met de Nota parkeren Lansingerland en de Nota parkeernormen. Daarnaast zijn er gebiedsspecifieke beleidsregels ten aanzien van parkeren voor Wilderszijde in de beleidsregels parkeren opgenomen. Welstandsnota Het welstandsbeleid dat in de welstandsnota (vastgesteld d.d.

26 april 2012) uiteen wordt gezet, is bedoeld om de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Lansingerland te behouden en te stimuleren. Elk bouwplan moet, zowel op zichzelf als in relatie tot zijn omgeving, voldoen aan de redelijke eisen van welstand, volgens criteria die zijn vastgesteld in de gemeentelijke welstandsnota. Bovendien mogen bestaande bouwwerken niet in ernstige mate in strijd zijn met

Blad 32 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

redelijke eisen van welstand, ook weer volgens de criteria in de welstandsnota. Alleen als de gemeenteraad een gebied of een object als ‘welstandsvrij’ aanwijst, vervalt de preventieve welstandsbepaling. In Lansingerland wil de gemeente echter bij een deel van de vrije gebieden een vangnet behouden in de vorm van een paar summiere criteria om excessen te voorkomen. Gesproken wordt daarom van ‘vrij met excessenregeling’. Het welstandsbeleid van Lansingerland is uitgewerkt op basis van vier welstandsniveaus:  welstandsvrij;  vrij met excessenregeling;  licht;  bijzonder. Het plangebied voor Wilderszijde is aangeduid als ‘Woongebieden na 1985’ en ‘Recreatie- en sportgebieden’ (ter plaatse van Park de Polder). Het welstandsbeleid is er op gericht de samenhang binnen de wijk en de architectonische kwaliteiten ervan te waarborgen, zonder het particulier initiatief teveel in te perken. Voor de Woongebieden na 1985 geldt daarom een licht welstandsniveau. Welstandseisen zijn vooral gericht op de samenhang tussen bebouwing en openbare ruimte. Verder zijn ze bedoeld om het op niet passende manier veranderen van de vaak opvallende architectuur te voorkomen, omdat dit een nadelige invloed kan hebben op het straatbeeld als geheel.

In het Beeldkwaliteitsplan (Landschappelijk en Stedenbouwkundig Plan) behorende bij dit bestemmingsplan zijn in de toetsingsmatrix de welstandeisen voor Wilderszijde nader beschreven. Park de Polder is een recreatiegebied. De recreatiegebieden hebben een hoge mate van openbaarheid. De gebiedskwaliteit ligt vooral in de landschappelijke karakteristiek en kan afdoende via het bestemmingsplan gewaarborgd worden. In de recreatiegebieden is bovendien weinig bebouwing aanwezig. Het welstandsniveau kan daarom ‘vrij met excessenregeling’ zijn. Woonvisie Lansingerland 2015 -2020 De gemeente Lansingerland wil met de woonvisie Lansingerland 2015-2020 haar visie en beleid uitdragen op het vlak van woningen, woonomgeving, woningbouw en doelgroepen van woonbeleid. Daarbij vindt aansluiting plaats met de overkoepelende missie van de gemeente om zorg te willen dragen voor een gevoel van welbevinden bij iedere inwoner op het terrein van wonen, werken en recreëren in Lansingerland. Uit deze woonmissie volgen drie beleidsdoelen: 1. Behouden/Vergroten van keuzevrijheid en een gevarieerd woningaanbod; 2. Bieden van gevarieerde en veilige woonmilieus waarbij we het dorpse en landelijke karakter bekrachtigen; 3. Versterken van een duurzame- woon- en leefomgeving.

Wilderszijde wordt een woonwijk met een gevarieerd aanbod van woningen, complementair aan het bestaande woningbestand van de gemeente, waardoor er meer sociale cohesie en toekomstbestendigheid wordt gecreëerd. Nota Cultuurhistorie Plus Om de ambitie om als gemeente Lansingerland uit te groeien tot een aantrekkelijke parkstad waarin het goed wonen, werken en recreëren is, te verwezenlijken, voert de gemeente een uitgesproken ruimtelijk kwaliteitsbeleid. De nota Cultuurhistorie Plus vormt hiervoor de basis.

Blad 33 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Binnen het plangebied van gebiedsontwikkeling Wilderszijde zijn geen bijzondere cultuurhistorische elementen en structuren aangegeven.

2.4

Conclusie Gebiedsontwikkeling Wilderszijde draagt bij aan en past in de landelijke, provinciale en gemeentelijke beleidsdoelstellingen voor stedelijke voorzieningen.

Blad 34 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

3

Planscenario en optimalisatievarianten In een m.e.r. worden alle ‘redelijkerwijs te beschouwen alternatieven’ beschouwd. Met alternatieven wordt gedoeld op grote verschillen in de wijze waarop de voorgenomen activiteiten gerealiseerd kunnen worden. Dit betreft bijvoorbeeld het beschouwen van een significant groter of kleiner (woningbouw)programma. Bij het planscenario voor Wilderszijde is uitgegaan van de maximale ontwikkelingsmogelijkheden die het op te stellen bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor Wilderszijde biedt. Voor gebiedsontwikkeling Wilderszijde is één planscenario (vanuit het Masterplan Wilderszijde 2030) onderzocht en beoordeeld op de milieueffecten. Waarom er niet meerdere planscenario’s onderzocht zijn in dit MER is beschreven in paragraaf 3.3. Naast het planscenario voor Wilderszijde zijn er drie optimalisatievarianten onderzocht, die maatregelen bevatten voor het optimaliseren van het planscenario. Deze optimalisatievarianten zijn niet beoordeeld op het niveau van het planscenario. Er is wel gekeken hoe deze optimalisatievarianten kunnen bijdragen aan de effecten van het planscenario. Op basis hiervan kan in de verdere planuitwerking worden gekozen voor één of meer maatregelen uit de optimalisatievarianten. De optimalisatievarianten zijn beschreven in paragraaf 3.4.

De uitgangspunten voor het planscenario en de optimalisatievarianten komen voort uit de ambities (paragraaf 3.2) die voor Wilderszijde zijn opgesteld. De ambities komen voort uit het Ambitiedocument Wilderszijde. De uitgangspunten voor het planscenario en de optimalisatievarianten komen uit het Masterplan Wilderszijde 2030.

3.1

Huidige situatie Plangebied Het plangebied van Wilderszijde is gelegen in de gemeente Lansingerland. Deze gemeente telt circa 61.000 inwoners. Wilderszijde ligt ten zuiden van de kern Bergschenhoek tegen Rotterdam Noord (Hillegersberg en Schiebroek) aan (zie figuur 3.1). Het plangebied is circa 133 hectare groot en wordt aan de noordzijde begrensd door de Boterdorpseweg, aan de westzijde door de hogesnelheidslijn (HSL), aan de oostzijde door de Zestienhovenweg (N209) en aan de zuidzijde door de Wildersekade.

Blad 35 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Schiebroek Hillegersberg

Figuur 3.1: De ligging van Wilderszijde in omgeving (links) en de globale begrenzing plangebied (rechts)

Huidig gebruik Binnen het plangebied zijn reeds enkele deelgebieden in de afgelopen jaren ontwikkeld met bebouwing of park (zie figuur 3.2). Een deel van deze ontwikkelingen is voortgekomen uit de randvoorwaarden die zijn opgesteld ten tijde van de ontwikkeling van het Masterplan Wilderszijde uit 2005, zoals de realisatie van het gemeentehuis van Lansingerland en het middelbare school gebouw Wolfert Lansing. Binnen het plangebied vindt tijdelijke natuurontwikkeling plaats.

Blad 36 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Sporthal

Toekomstige locatie middelbare school Wolfert Lansing

Gemeentehuis Lansingerland Paardenhouderij

Middelbare school Melanchthon Middelbare school Wolfert Lyceum Islamitisch cultureel centrum

Loon- en grondwerkbedrijf Park de Polder

Annie M.G. Schmidtpark

N209

HSL Vrije kavels voor circa 25 woningen

Rotterdam The Hague Airport Wildersekade

2 km Figuur 3.2: Plangebied Wilderszijde (netto plangebied = 98 hectare)

A16

In het plangebied zijn verscheidene functies aanwezig, zoals een tijdelijke school en het gemeentehuis van Lansingerland (zie figuur 3.3). Aan de westzijde van het plangebied staan enkele beeldbepalende gebouwen waarin voorzieningen zoals het islamitisch cultureel centrum, scholen en een sporthal zijn gevestigd (zie figuur 3.4 tot en met 3.6). Aan de noordoostzijde is sprake van een mix van functies, zoals woningen en een loon- en grondwerkbedrijf (zie figuur 3.6). Aan de zuidzijde worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd.

Figuur 3.3: Gemeentehuis Lansingerland

Blad 37 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 3.4: Sporthal De Zijde

Figuur 3.5: Wolfert Lyceum en het islamitisch cultureel centrum

Figuur 3.6: Loon- en grondwerkbedrijf (bron foto’s: Cyclomedia, 2017)

In de huidige situatie ligt een fietsverbinding van Bergschenhoek via Park de Polder naar het buitengebied Rottezoom en Schiepolder door het plangebied. Park de Polder valt binnen de geluidscontour van Rotterdam The Hague Airport. Hier kan niet gebouwd worden en het park moet gehandhaafd blijven. Omgeving Ligging ten opzichte van bestaande woningbouw Het plangebied ligt ten zuiden van de kern Bergschenhoek en ten zuidoosten van de kern Berkel en Rodenrijs. De noordrand van het plangebied kenmerkt zich door bestaande bebouwing (hoogte 15 meter) van de kern Bergschenhoek. Aan de zuidzijde van het plangebied is grondgebonden woningbouw gelegen (hoogte 12 meter).

Blad 38 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Ligging ten opzichte van bestaande infrastructuur Het plangebied ligt binnen een driehoek van snelwegen. Wilderszijde ligt aan de N209 en de A16 Rotterdam. Deze twee wegen bieden met de N471 een snelle verbinding naar de A12, A4, A13, A16 en A20 (zie figuur 3.7). Het plangebied is aan de westkant op drie manieren ontsloten: via het viaduct Boterdorpsweg (auto en langzaam verkeer), een fietsbrug ter hoogte van de bushalte Koegelwieckplantsoen en de onderdoorgang (voor auto en langzaam verkeer) ter hoogte van de Wilderskade. Het gebied heeft een goede ligging ten opzichte van openbaar vervoersnetwerken (zie figuur 3.7 en 3.8). Verder wordt Wilderszijde doorkruist door een regionaal fietsnetwerk dat ligt op de groene corridor tussen Rotterdam, Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp. Het fietsnetwerk wordt gebruikt door forensen, scholieren en recreanten.

Wilderszijde

Verbindingsweg toekomstige A16

Figuur 3.7: De ligging van Wilderszijde ten opzichte van openbaar vervoersnetwerken, autowegen en Rotterdam The Hague Airport. Groene lijn = ZoRo tracé, blauwe pijlen = huidige busverbinding, dunne zwarte stippellijn = Randstad Rail, dikke zwarte stippellijn = A16 Rotterdam (bron: Kennisatlas Wilderszijde, 2016).

Blad 39 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Boterdorpseweg ZoRolijn

Randstadrail lijn E

Huidige busverbinding

Wilderszijde

Leeuwenakkerweg Zestienhovenweg

Wildersekade HSL

Verbindingsweg toekomstige A16

Figuur 3.8: De ligging van Wilderszijde ten opzichte van bestaande en toekomstige vervoersnetwerken

Wilderszijde ligt op een kruispunt van diverse (H)OV verbindingen in de regio:  De Randstadrail lijn E (zwarte stippellijn in figuur) met station Rodenrijs op circa 800 meter afstand van het plangebied. De Randstad rail ontsluit Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer;  De ZoRolijn (groene lijn in figuur) met bushaltes Boterdorpseweg, Koegelwieckplantsoen en metrohalte Rodenrijs. Het ZoRo tracé is een bustracé die rijdt met eenzelfde intensiteit als de Randstad Rail en sluit aan op Randstad Rail station Rodenrijs en Station Zoetermeer-Oost;  Huidige busverbinding (blauwe lijn in figuur) met bushalte Boterdorpseweg en bushalte Tobias Asserlaan naast het gemeentehuis. Aan de westkant van het plangebied ligt het HSL-traject tussen de luchthaven Schiphol en station Rotterdam Centraal.

3.2

Ambities De ambities voor Wilderszijde laten een wensbeeld zien van hoe Wilderszijde er in de toekomst uit komt te zien. De ambities vormen de basis voor de uitgangspunten van het planscenario, zoals beschreven in het Masterplan Wilderszijde 2030. De beoordeling van de gebiedsontwikkeling Wilderszijde in dit MER gebeurt op basis van de uitgangspunten van het planscenario (zie paragraaf 3.3), die zijn vastgelegd in het ruimtelijk besluit (bestemmingsplan verbrede reikwijdte) voor Wilderszijde. De ambitie voor Wilderszijde is om een ‘Landschap van ontmoetingen’ te creëren waarin de wijk verbonden is met haar omgeving en de verbinding legt tussen haar bewoners onderling. In het woonlandschap komen gemeenschappelijke en kleinschalige commerciële functies, gericht op de

Blad 40 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

dagelijkse voorzieningen en/of horeca. Het landschap van Wilderszijde wordt verder gekenmerkt door een groene en recreatieve omgeving die aanzet tot spelen, sporten, wandelen en ontspannen. Het landschap is onder andere een plek waarin duurzaamheidsvraagstukken ingevuld kunnen worden. Het landschap functioneert ook als een koppeling tussen de bebouwde omgeving en het buitengebied. Wilderszijde is een kwalitatieve plek waar men tot rust kan komen (zie figuur 3.9).

Figuur 3.9: Impressies landschap van ontmoetingen (bron: Ambitiedocument Wilderszijde, 2017)

In het ‘Landschap van ontmoetingen’ staan de volgende thema’s centraal: groen en wonen, bereikbaarheid en toekomstbestendigheid. Deze thema’s worden achtereenvolgens verder beschreven. Groen en wonen Wilderszijde ligt in het hart van de stedelijke regio Rotterdam Den Haag. Er zijn goede mobiliteitsvoorzieningen aanwezig, zoals de ZoRo-lijn, Randstad Rail en de A16 Rotterdam, die ervoor zorgen dat men vanuit Wilderszijde gemakkelijk elders kan werken in de Randstad. Anderzijds heeft de omgeving van Wilderszijde een suburbaan karakter en biedt het veiligheid in combinatie met een regionaal recreatief landschap. De groene en openbare ruimtes zijn de ontmoetingsplekken van Wilderszijde en essentieel voor het sociaal welbevinden. Er wordt gekozen voor een stedenbouwkundige aanpak die vertrekt vanuit de landschappelijke onderlegger (zie figuur 3.10).

Figuur 3.10: Impressies landschap tot aan de voordeur (links) en watergang Wilderzijde (rechts) (bron: Ambitiedocument Wilderszijde, 2017 en Masterplan, 2020)

Wilderszijde krijgt een gevarieerd woningaanbod dat inspeelt op de sociale en demografische opbouw van de gemeente. Naast de realisatie van 2.400 tot 3.000 woningen is voorzien in

Blad 41 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

kleinschalige commerciële functies en scholen. Door de mix van functies sluit de wijk aan bij de behoeften van de toekomstige bewoners en gebruikers van de wijk, met name starters, (jonge) gezinnen, ouderen en alleenstaanden. Hiermee draagt Wilderszijde bij aan de sociale opgave van Lansingerland. Toegankelijk Wilderszijde is een wijk die profiteert van een goede bereikbaarheid en tegelijkertijd een veilige en prettige routing moet bieden voor inwoners en recreanten. De leefbaarheid en de verkeersveiligheid staan centraal (zie figuur 3.11).

Figuur 3.11: Impressies fietsassen als dragers binnen de wijk (links) en brede verbindende fietspaden als verbinding naar de omgeving (rechts) (bron: Ambitiedocument Wilderszijde, 2017 en Masterplan Wilderszijde, 2020).

De A16 Rotterdam en hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) lijnen zorgen voor een goede ontsluiting van Wilderszijde. Binnen in de wijk wordt er veel ruimte geboden aan het fiets- en wandelverkeer. Op basis van de goede bereikbaarheid van Wilderszijde met het openbaar vervoer en de fiets is het zogenaamde ‘STOP’-principe leidend. Dit principe impliceert dat de logica van de Stappers (voetgangers) en de Trappers (fietsers) voorop staan, gevolgd door de aansluiting op het Openbaar en collectief vervoer, en als laatste de bereikbaarheid voor Personenauto’s. Toekomstbestendigheid Wilderszijde is een toekomstbestendige wijk op het gebied van klimaatadaptatie en energie. In Wilderszijde wordt een openbare ruimte gerealiseerd die optimaal is ingericht om extreme weersomstandigheden op te vangen (zie figuur 3.12).

Blad 42 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 3.12: Lokale energieopwekking (links) en voorzieningen voor duurzame mobiliteit (rechts) (bron: Ambitiedocument Wilderszijde, 2017)

3.3

Planscenario

3.3.1

Totstandkoming planscenario Na tientallen jaren planontwikkeling voor het plangebied van Wilderszijde besluit de gemeente Bergschenhoek in 2001 over te gaan naar uitvoering. In 2004 wordt de naam van de locatie bij collegebesluit veranderd in Wilderszijde en in 2005 wordt het Masterplan onder de naam ‘Masterplan Wilderszijde Bergschenhoek’ vastgesteld in de gemeenteraad. Ondanks alle veranderingen die de aanstaande gemeentelijke fusie met zich meebrengt, gaat de ontwikkeling van Wilderszijde door. Zo wordt het gebied deels voorbelast. In 2008 zijn de bestemmingsplannen ‘Wilderzijde I’ (d.d. 3 januari 2008) en ‘Wilderzijde II’ (d.d. 27 november 2008) vastgesteld, maar al snel blijkt dat vanwege de crisis er te weinig woningen worden verkocht om in 2010 met de bouw te kunnen starten. In 2011 besluit de gemeente de ontwikkeling te staken, behalve die van bovenwijkse voorzieningen op de randen van het plangebied en het nieuwe gemeentehuis van Lansingerland, dat in 2012 wordt geopend. Eind 2016 wordt de totale planontwikkeling opnieuw opgestart. Intussen zijn sinds 2001 veel maatschappelijke en economische veranderingen geweest met gevolgen voor zowel rijksbeleid als gemeentelijk beleid, waaronder klimaatproblematiek, vergrijzing en de opkomst van de circulaire- en deeleconomie.

Daarnaast bevatten de voorgaande plannen, die op een VINEXontwikkeling waren gebaseerd, een behoorlijk eenzijdig woningtype en een tekort aan betaalbare woningen voor ouderen, starters en lagere inkomensgroepen. Omdat de woningbehoefte is veranderd, worden de bestaande kaders uit 2005-2008 bijgesteld. Hiertoe zijn sinds 2016 het Ambitiedocument Wilderszijde (2017), de Nota van Uitgangspunten (2017) en het Beslisdocument Masterplan Wilderszijde opgesteld. De kaders die hieruit voortkomen vormen de basis voor een nieuw Masterplan en bestemmingsplan. Ambities vastgelegd Er zijn verschillende marktpartijen met een grondpositie of ontwikkelrecht in het plangebied van Wilderszijde. Met deze marktpartijen is samenwerking gezocht om het plangebied tot ontwikkeling te brengen. Samen met deze partijen zijn kaderstellende ambities geformuleerd, welke zijn vastgelegd in het Ambitiedocument Wilderszijde (2017).

Blad 43 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Het Ambitiedocument Wilderszijde bevat de kwalitatieve doelen en realistische uitgangspunten voor de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Wilderszijde. Hiermee wordt de onderscheidende identiteit voor Wilderszijde neergezet. De kaders uit het ambitiedocument en beslisdocument zijn verder uitgewerkt in het Masterplan. Het Masterplan is kaderstellend voor de verdere planontwikkeling. Uitgangspunten vastgelegd In januari 2018 is door het College van B&W de Nota van uitgangspunten (NvU) vastgesteld. De NvU is een vervolguitwerking van het Ambitiedocument met als doel om specifiek voor de gemeente een inhoudelijk kader weer te geven, gericht op de integrale ontwikkeling van de wijk. In deze NvU zijn per beleidsthema de uitgangspunten voor het Masterplan verwoord. De Nota geeft de ondergrens van het ambitieniveau weer. Op basis van de Nota van Uitgangspunten is een basisvariant van het Masterplan opgesteld waarin de ambities ruimtelijk zijn vertaald in een globaal stedenbouwkundig plan. Bij de start van het opstellen van het MER was het Masterplan nog niet vastgesteld. Inmiddels is het Masterplan wel vastgesteld. Op basis van de NvU en het concept Masterplan is bepaald welke uitgangspunten er voor het planscenario gehanteerd kunnen worden. Deze zijn gebruikt voor het uitvoeren van de gebiedsonderzoeken. Vanuit het Masterplan is één planscenario tot stand gekomen.

Er zijn in het proces om te komen tot het planscenario veel keuzes gemaakt, die uiteindelijk geleidt hebben tot de uitgangspunten in paragraaf 3.3.2. De keuzes over locatie, ontsluiting en programma zijn hieronder toegelicht. Locatiealternatieven Bij het maken van de keuzes voor Wilderszijde is er geen locatiealternatief naar voren gekomen. Bij de plannen in 2005 was het ook de bedoeling om Wilderszijde op deze locatie te realiseren. Daarnaast is deze locatie ingegeven vanuit de verschillende vigerende beleidskaders, zoals die van de provincie Zuid-Holland (paragraaf 2.2) en de gemeente Lansingerland (paragraaf 2.3). Deze overheden hebben het plangebied van Wilderszijde aangewezen voor stedelijke ontwikkeling. Ontsluitingsalternatieven Bij het maken van keuzes voor het planscenario zijn er verschillende ontsluitingsalternatieven onderzocht. Naast de hoofdontsluiting op de Boterdorpseweg zijn ook secundaire ontsluitingswegen onderzocht via De Zijde (op Randweg-West), via Wildersekade (op de Rodenrijseweg) en via Schiebroekseweg. Voor alle mogelijke opties voor een derde ontsluitende weg voor Wilderszijde geldt dat het geen weg kan worden die de status heeft of zou kunnen krijgen van een onafhankelijke gebiedsontsluitingsweg.

Direct (Wildersekade) of indirect (Schiebroekseweg) ontsluiten naar het zuiden is niet verantwoord vanwege onevenredige belasting van de nog te ontwikkelen locatie Hordijk en de ongewenste verkeerstoename op de Rodenrijseweg. Uiteindelijk is een secundaire aansluiting (erfontsluiting) vanuit Wilderszijde op De Zijde wel mogelijk geacht en onderdeel geworden van de verdere planuitwerking. Hiermee zijn alle mogelijke ontsluitingsalternatieven in beeld. Programma alternatieven Voor het planscenario is een bandbreedte van het aantal woningen te realiseren woningen gehanteerd. Deze bandbreedte is 2.400 tot maximaal 3.000 woningen. In het kader van de

Blad 44 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

gebiedsonderzoeken is ervoor gekozen om de maximale effecten van het planscenario in beeld te brengen. Dit zijn dus de effecten van 3.000 woningen (inclusief bijbehorende voorzieningen).

3.3.2

Uitgangspunten planscenario Op basis van de ambities en de Nota van Uitgangspunten (BUUR, 2017) en het concept Masterplan (BUUR, 2020) zijn de uitgangspunten voor het planscenario bepaald. Met deze uitgangspunten zijn de onderzoeken voor het opstellen van het MER uitgevoerd. Onderstaand zijn de uitgangspunten voor het planscenario weergegeven. Groen en water Wilderszijde heeft een toekomstgericht groen-blauw netwerk: de groenstructuur bedraagt circa 18% van het netto grondoppervlak van het plangebied, het water 10% (zie figuur 3.13).

Figuur 3.13: Impressie groen-blauw netwerk Wilderszijde (bron: Masterplan Wilderszijde, 2020)

Blad 45 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Het groen-blauwe netwerk vormt een aaneengesloten systeem: van het regionaal park, via een fijnmazig netwerk van sloten en groene vingers tot diep in de woonbuurten. Een directe toegang tot het groen is essentieel als woonkwaliteit in Wilderszijde. Dit gaat samen met het streven naar een duurzame en klimaatadaptieve wijk. Het groen-blauwe netwerk biedt ruimte voor ontmoetingen, met uitnodigende plekken waar publieksgerichte functies een plek krijgen. De centraal gelegen parkzone maakt een oost-west verbinding tussen het Park de Polder en het Annie M.G. Schmidtpark en vormt het groene hart van Wilderszijde. Er komt ruimte voor waterberging, zowel in oppervlakte als in volume. Het water wordt zoveel mogelijk ter plaatse gebufferd, bijvoorbeeld in bufferbekkens, groendaken en watertanks. De watergangen worden met elkaar en met de watergangen buiten Wilderszijde verbonden. De watergangen behoren tot hetzelfde peilvak. Bij extreme regenval kan water tijdelijk gebufferd worden in een overstroombare zone. Verharding wordt alleen functioneel toegepast. Waar het gebruik dit toelaat wordt gekozen voor waterdoorlatende materialen. De waterstructuur in Wilderszijde krijgt natuurvriendelijke oevers. Water krijgt ook een gebruiksfunctie. Er komen spelaanleidingen rondom de waterstructuur en er worden aanlegsteigers gerealiseerd.

Er wordt tenminste één zijde van de hoofdwatergang openbaar toegankelijk gemaakt ten behoeve van onderhoud van de watergang en de oevers. De oppervlakte groen en water ten opzichte van het overige ruimtegebruik van het plangebied is weergegeven figuur 3.16. Mobiliteit De hoofdtoegang van autoverkeer tot Wilderszijde vindt plaats via twee rotonden vanaf de Boterdorpseweg. Deze worden verbonden via een stromingsweg (50 km/uur) die door de wijk loopt. Vanaf de wijkontsluitingsweg wordt het autoverkeer via erftoegangswegen (≤ 30 km/uur) verder verdeeld in de wijk. Tevens is er ook een secundaire verbinding via De Zijde richting de Randweg West, welke in de referentiessituatie twee scholen, een sporthal en een islamitisch cultureel centrum ontsluit (zie figuur 3.14). De zuidelijke kavels worden ontsloten niet via Wilderszijde ontsloten maar via de Wildersekade, die ten zuiden van het plangebied is gelegen. Bij het ontsluiten van Wilderszijde wordt de bestaande verkeersstructuur niet aangepast.

Blad 46 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 3.14: Wijkontsluitingsweg (50 km/uur) en de secundaire ontsluiting via De Zijde (bron: Masterplan Wilderszijde, 2020)

In het plangebied worden verschillende voet- en fietspaden gerealiseerd. Twee hoofdfietsroutes doorkruisen de wijk van zuid naar noord en maken de fysieke en visuele verbinding met het centrum van Bergschenhoek. Dit worden de dragers van het langzaam verkeer netwerk in Wilderszijde. De hoofdfietsroutes (zie figuur 3.15) worden onderscheidend en herkenbaar vormgegeven. Het uitgangspunt is dat voetgangers en fietsers voorrang hebben op het autoverkeer.

Blad 47 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 3.15: Fietsroutes in Wilderszijde (rode lijnen) (bron: Masterplan Wilderszijde, 2020)

De voet- en fietspaden worden aangesloten op het regionaal netwerk richting de bestaande (winkel)centra van Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Rotterdam-Noord. Er komt een verbinding met het Annie MG Smidt Park, via wandel- en fietsroutes. Routes die naar de ovhaltes leiden worden veilig uitgevoerd, met verlichting en sociale controle vanuit de aanliggende bebouwing. In principe gelden in Wilderszijde dezelfde parkeernormen als in de rest van Lansingerland. Wel heeft de gemeenteraad specifieke uitgangspunten vastgesteld voor het parkeren in de openbare ruimte bij appartementencomplexen, dit is opgenomen in de ‘Beleidsregels parkeren’ die onderdeel zijn van het bestemmingsplan. Rondom de ov-haltes (langs de HSL en de Boterdorpseweg), op maximaal 500 meter van deze haltes, worden minder parkeerplaatsen gerealiseerd dan in het overige delen van het plangebied. Een deel van het parkeren wordt opgelost in openbare ruimtes waar meervoudig gebruik van de parkeerruimte mogelijk is, bijvoorbeeld daggebruik door leerkrachten en avondgebruik door bezoekers en bewoners. De parkeerruimte wordt zo ingericht dat het in de toekomst een ander gebruik kan krijgen, bijvoorbeeld groen. Zo kan er ingespeeld worden op een andere parkeerbehoefte in de toekomst. Wonen In totaal komen er 2.400 tot 3.000 woningen, waarbij het aantal van 3.000 als maximum wordt beschouwd.

De woningen worden gerealiseerd in diverse woonmilieus met verschillende

Blad 48 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

bebouwingsdichtheden en groen. De woonmilieus worden aangesloten op verkeersmodaliteiten die passen bij die woonmilieus. De dichtheid van de woningen is het hoogst in het noordwesten van het plangebied rondom de ov-haltes (bebouwing van maximaal 28 meter hoog) en neemt af richting het zuidoosten van het plangebied (twee onder één kap en vrijstaande woningen van maximaal 12 meter hoog). Zo sluit Wilderszijde met een hoge woningdichtheid aan op de bestaande kern van Bergschenhoek en een lage woningdichtheid aan op Park de Polder (zie figuur 3.16 voor een impressie).

Figuur 3.16: Impressie toekomstig ruimtegebruik in Wilderszijde. De bebouwingsdichtheid varieert per plandeel en neemt vanuit het noordwestelijke deel van het plangebied africhting het zuidoostelijk deel. De gemiddelde dichtheid sluit aan bij een dorps woonmilieu (bron: Masterplan Wilderszijde, 2020)

Blad 49 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

In Wilderszijde wordt een gevarieerd woningaanbod gerealiseerd dat inspeelt op de sociale en demografische opbouw van de gemeente en dat past bij de identiteit van de gemeente. Een breed aanbod wordt gegarandeerd, waarbij ook alternatieve woonvormen een plek krijgen. Waarbij bijvoorbeeld gedacht kan worden aan nieuwe woonzorg concepten voor ouderen of begeleid of beschermd wonen. Diversiteit staat voorop, zowel in tijd als in ruimte. Er wordt gebouwd voor zowel de sociale sector (incl. sociale huur) als voor de vrije sector (huur en koop). Tevens wordt ingezet op de realisatie van levensloopbestendige woningen. Voorzieningen In Wilderszijde komt maximaal 10.000 m² aan maatschappelijke voorzieningen en maximaal 4.015 m² aan commerciële voorzieningen. In ieder geval is ruimte gereserveerd voor:  Drie basisscholen;  Een sporthal;  Een gezondheidscentrum;  Een sociaal-cultureel ontmoetingscentrum;  Kinderdagverblijven;  Kleinschalige detailhandel, horeca en overige diensten. Er wordt voorzien in specifieke regels voor een specifiek gebied om voorzieningen mogelijk te maken. Dit om deze te concentreren en leefbaarheidseisen te voorkomen. Wilderszijde krijgt voorzieningen die passen bij het woonprogramma en de mobiliteit: lokale voorzieningen op loop- of fietsafstand.

De voorzieningen dragen bij aan het faciliteren van de dagelijkse behoeften en zijn een belangrijke factor in het faciliteren van ontmoetingen. De voorzieningen zijn een bronpunt voor ontmoetingen, zoals bijvoorbeeld een bakkertje met een koffiebar, een buurtsuper met een ‘pakket afhaalpunt’ of flexibele werkplekken in combinatie met kleine kantoorfuncties. De voorzieningen worden geclusterd in en rond de centrale parkzone, nabij de belangrijkste fietsroutes en de stromingsweg. Ze zijn zo altijd bereikbaar met zowel fiets als auto (zie figuur 3.17). Er komt geen zelfstandig winkelcentrum in Wilderszijde. Er komen wel kleinschalige commerciële functies, gericht op de dagelijkse voorzieningen en/of horeca in aanvulling op de bestaande centra in Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs. Sportaccommodaties zijn afdoende aanwezig in de nabije omgeving. Zo is er in het plangebied van Wilderszijde een bestaande sporthal aanwezig. Verder ligt in de directe omgeving Sportpark de Sporthoek (ten oosten van het plangebied) en liggen er verschillende sportaccommodaties in de plaats Hilligersberg (ten zuiden van het plangebied). In het Annie MG Smidt Park (ten noordenwesten van het plangebied) ligt het zwembad De Windas. Er worden verbindingen vanuit Wilderszijde naar deze voorzieningen aangelegd.

Blad 50 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

Figuur 3.17: Zoekgebied locaties voorzieningen voor dagelijkse behoeften en ontmoetingen (bron: Masterplan Wilderszijde, 2020)

Energie In Wilderszijde is energieneutraliteit op gebouwniveau vastgesteld. Daarbij kunnen ontwikkelende partijen kiezen voor het bouwen van nul-op-de-meter woningen óf voor het bouwen met een vastgestelde gemiddelde GPR-score (Gemeentelijk Praktijk Richtlijn) van gemiddeld 8.0. Bij het indienen van een bouwaanvraag dient een GPR certificaat geleverd te worden. In een 'nul op de meter-woning' wordt het netto energiegebruik tot nul gereduceerd. Dit gebeurt door slim gebruik te maken van energiebesparende en energieopwekkende voorzieningen, bijvoorbeeld zonnepanelen, warmtepompen en zonneboilers. In de openbare ruimte van de wijk wordt ingezet op ontwerpoplossingen die bijdragen aan de energieneutraliteit in de buurt of voor de wijk als geheel. Zoals bijvoorbeeld op het gebied van

Blad 51 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

centrale oplaadvoorzieningen, energieverdelings- punten voor auto’s/ motoren/ fietsen et cetera en openbare verlichting. Circulariteit Voor circulariteit staat een aanpak centraal die uitgaat van de levensduurbenadering. Bekeken over de totale levensduur van bijvoorbeeld een woning is de CO2-footprint laag. De plattegrond van een school of winkel is eenvoudig aanpasbaar aan toekomstige wensen. En wanneer een brug aan het eind van zijn levensduur is zijn onderdelen eenvoudig her te gebruiken. Elk type gebouw of object heeft een eigen levensduur en eigenaar. Daarom zijn er verschillende keuzes te maken en accenten te leggen. Zie hiervoor de onderstaande tabel. Tabel 3.1: Aanpak circulair bouwen in Wilderszijde

Er is voldoende ruimte voor nieuwe oplossingsrichtingen, inzichten en innovatie. Voor circulariteit in Wilderszijde wordt uitgegaan van de volgende principes:  Alle gebouwen hebben een lage CO2-footprint. Stuur – behalve bij Nul-op-demeterwoningen – met GPR-gebouw op een goede score voor het thema milieu.  Voorzieningen als scholen en winkels zijn dusdanig ingericht dat ze gemakkelijk kunnen worden getransformeerd. Stuur met GPR-gebouw op flexibiliteit, bijvoorbeeld doordat ruimten eenvoudig te vergroten of verkleinen zijn.  Infrastructuur als wegen en bruggen worden gebouwd met duurzame materialen. Bruggen zijn circulair ontworpen en aan het eind van de levensduur demontabel. Tijdens aanbestedingen is circulariteit, duurzaamheid en demontabel bouwen een gunningscriterium.  Hanteer altijd een gangbaar materialenpaspoort. In de regels van het bestemmingsplan is bepaald dat bij de (gedeeltelijke) ontwikkeling van Wilderszijde sprake moet zijn van een duurzame ontwikkeling. Bij de aanvraag om een omgevingsvergunning moet aangetoond worden dat er aan deze eis voldaan wordt. Wanneer er sprake is van een duurzame ontwikkeling is uitgelegd in de 'Beleidsregels duurzaamheid' die onderdeel uitmaakt van de 'Beleidsregels bestemmingsplan Wilderszijde'.

In de 'Beleidsregels duurzaamheid' is voor de thema's, energie, circulariteit, groen en water bepaald wat er gedaan moet worden om te voldoen aan het criterium van duurzame ontwikkeling.

3.4

Optimalisatievarianten Uit het onderzoek van het planscenario kunnen knelpunten (ten aanzien van wet- en regelgeving of het halen van ambities) naar voren komen, bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid

Blad 52 van 190

Gebiedsontwikkeling Wilderszijde Milieueffectrapport projectnummer 420517.100 8 november 2021 Gemeente Lansingerland

(verkeersdruk) of leefbaarheid (bijvoorbeeld geluid en gezondheid). Met de optimalisatievarianten worden de oplossingsrichtingen onderzocht voor openstaande vraagstukken en opgaven. In aansluiting op de ambities en de doelen die gesteld zijn voor gebiedsontwikkeling Wilderszijde worden als aanvulling op het planscenario drie optimalisatievarianten onderzocht die passen in het ‘Landschap van ontmoetingen’: 1. variant Groen en Wonen; 2. variant Bereikbaarheid; 3. variant Toekomstbestendigheid (energie, grondstoffen en klimaatadaptatie). De invulling van de bovenstaande drie optimalisatievarianten voor Wilderszijde zijn via werksessies met de gemeente Lansingerland, het stedenbouwkundig bureau en de opsteller van het MER tot stand gekomen. De optimalisatievarianten bestaan uit verschillende maatregelen die bijdragen aan de ambities van Wilderszijde. Zo zijn er bijvoorbeeld maatregelen om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren, maatregelen die inzetten op een betere bereikbaarheid van Wilderszijde en maatregelen die Wilderszijde klimaatbestendiger maken. In de werksessies is gekeken welke maatregelen haalbaar en gewenst zouden zijn en of deze passen bij de ambities voor Wilderszijde. Vervolgens zijn deze maatregelen gecategoriseerd en ondergebracht bij één van de optimalisatievarianten.

Maatregelen die bij meerdere optimalisatievarianten passen zijn ondergebracht bij de meest voor de hand liggende optimalisatievariant (de bereikbaarheidsmaatregelen zijn alleen bij de optimalisatievariant ‘Bereikbaarheid’ ondergebracht). Zo ontstaat er een duidelijk onderscheid tussen de optimalisatievarianten en kunnen maatregelen met elkaar vergeleken worden. De maatregelen die in de werksessies bedacht en ontworpen zijn, zijn optimaliserend: ze dragen, ten opzichte van het planscenario, bij aan een gewenst effect. De maatregelen zijn daarom beschreven en beoordeeld ten opzichte van de effecten van het planscenario. De effecten van de optimalisatievarianten zijn dus beoordeeld ten opzichte van een andere referentiesituatie: een plansituatie waarin het planscenario voor Wilderszijde is gerealiseerd. Het bestemmingsplan Wilderszijde geeft randvoorwaarden mee voor de ontwikkeling, maar geeft geen blauwdruk. Flexibiliteit is het uitgangspunt. De optimaliserende maatregelen in de optimalisatievarianten kunnen bijdragen aan het woon- en leefklimaat, maar zijn niet expliciet vastgelegd in de regels van het bestemmingsplan.