[T21.07000] Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Tekst van het document
K K K K K K K
Verbetert de luchtkwaliteit Is een makkelijk vervoermiddel en voor bijna iedereen beschikbaar Vermindert overig verkeer Versterkt sociale contacten in wijken en buurten Vermindert sociale uitsluiting Geeft een goed gevoel Vraagt minder ruimte dan andere vervoerwijzen
Te voet kom je overal, veilig Om alle bestemmingen en voorzieningen te voet te kunnen bereiken is een fijnmazig netwerk voor voetgangers nodig. Zo’n netwerk bestaat uit trottoirs, voetpaden, voetgangerszones, voetgangersoversteekplaatsen, trappen / hellingbanen. Om het lopen aantrekkelijk te maken streven we continuïteit in looproutes na. Dit houdt in dat de routes direct, logisch en herkenbaar zijn, zonder onnodige obstakels en zonder noodzaak om extra te lopen. Een sociaal- en verkeersveilige looproute is daarbij vanzelfsprekend een randvoorwaarde. Het wandelroutenetwerk is er voor verschillende doelengroepen. Zo zijn er ook recreatieve routes, lange afstand wandelpaden, winkelroutes, schoolroutes maar ook looproutes tussen bijvoorbeeld de woongebieden en het openbaar vervoer. Deze laatste categorie is belangrijk voor het stimuleren van ketenverplaatsingen.
26/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Voetganger krijgt voldoende ruimte voor verplaatsen, verblijven én recreëren Beleving en kwaliteit van routes is belangrijk voor de aantrekkelijkheid van het wandelen en lopen. Belangrijk hiervoor is het bieden van voldoende ruimte voor de voetgangers waar zij kunnen lopen en verblijven. Dit zorgt voor meer veiligheid, ruimte voor economische activiteiten op straat en voor levendigheid. In het spanningsveld qua ruimtegebruik voor voetgangers, fietsers en motorvoertuigen geniet de voetganger in verblijfsgebieden de voorkeur op plekken waar de bereikbaarheid van voorzieningen vooral voor voetgangers van belang zijn. Winkelcentra, recreatiegebieden, parken en pleinen zijn hiervan voorbeelden. In winkelcentra biedt lopen ook kansen tussen parkeerplaatsen en het winkelgebied. Als we zorgen voor de goede randvoorwaarden, hoeft een stukje lopen tussen de auto en de winkel geen obstakel te zijn. Hetzelfde geldt bij mobiliteitshubs (vervoerknooppunten), waarbij er bij het lopen tussen P+R en metro of tussen fietsparkeerplek en bushalte
voldoende ruimte voor voetgangers moet zijn om comfortabel en snel over te kunnen stappen. We inventariseren waar looproutes nog niet voldoen aan compleetheid of kwaliteit, en verbeteren deze waar nodig De fysieke infrastructuur voor voetgangers is hierop ingericht op plekken waar dit nodig is. Het kan hier gaan om goede verlichting, voldoende obstakelvrije ruimte op trottoirs, geleide routes bij belangrijke voorzieningen, goede oversteekvoorzieningen op de juiste plekken, hellingbanen in plaats van trappen, verlagingen in het trottoir, zitvoorzieningen, etc. Randvoorwaarden voor lopen In het kort zijn de volgende aspecten randvoorwaardelijk om lopen aantrekkelijk te maken: V Menselijke maat van bebouwing en het straatprofiel V (visuele) afwezigheid van auto’s V Optie: shared space V Sociale veiligheid, ook ’s nachts. Maak het vanzelfsprekend op elk moment van de dag V Autovrije centra V Snelverkeer langzamer V Zachte overgangen tussen publiek en privaat terrein V Geen obstakels in looproutes V Maak zitplaatsen langs looproutes V Duidelijke routes tussen woonwijken en centra. Rondjes voor met de hond, of hardlopen V Dagelijkse voorzieningen op loopafstand V Directe leefomgeving autoluw of autovrij V Beleving: groen en kunst, materiaalgebruik
27/52
Lansingerland
Lopen is de meest inclusieve vorm van verplaatsen Lansingerland is een sociale gemeente waar iedereen mee kan doen en overal kan komen. Ook mensen met een beperking moeten volwaardig deel kunnen nemen aan de maatschappij, gebruik kunnen maken van voorzieningen en bestemmingen kunnen bereiken. Het te voet kunnen verplaatsen is hiervoor van cruciaal belang. Onder het te voet verplaatsen wordt in dit geval ook het voortbewegen met een hulpmiddel (rollator, rolstoel, scootmobiel, gehandicaptenvoertuig, looprek, wandelstok, blindenstok, blindengeleidehond, etc.) of het voortbewegen met ondersteuning van derden bedoeld.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
De fiets heeft enorme potentie. Het gezondsheidsaspect is een niet te onderschatten motivator voor mensen om de fiets te gebruiken. Gebruikers zijn zelf in beweging. Fietsers geven aan dat men het tegelijkertijd ontspannend en inspannend bezig zijn als prettig ervaren. Dit verder onder het voetlicht brengen is kansrijk. Fietsen is ook nog eens betaalbaar en laagdrempelig. Sinds de komst van de elektrische fiets en de speedpedelec nam de gemiddelde fietsafstand toe. Het aandeel elektrische fietsen neemt nog altijd toe en de verwachting is dat deze trend zich voortzet. De actieradius, zowel van de batterij als het feitelijke gebruik, zal verder toenemen en kan daarmee nog beter concurreren met korte autoverplaatsingen. Deze trend willen we doorbreken. De ligging van de zuidelijke delen van Lansingerland ten opzichte van de binnenstad van Rotterdam zorgt nu al dat grote delen van
de regio goed bereikbaar zijn, vaak al binnen een half uur. De komende jaren zetten we sterk in op de fiets. Faciliteren en stimuleren zijn de woorden die horen bij de rol van de gemeente. In gebiedsontwikkelingen speelt de bereikbaarheid van de fiets de hoofdrol, zowel in de wijk zelf als tussen woonwijken en naar de rest van de regio. Ook voor de bereikbaarheid van de centra van de drie kernen zal de fiets een toenemende rol spelen. Het argument dat fietsers niet veel boodschappen kunnen meenemen, neemt af. Met de komst van allerlei vormen van fietsen neemt ook de hoeveelheid boodschappen en spullen toe die meegenomen kunnen worden. Doordat de fietspaden drukker worden, de snelheidsverschillen groter en doordat fietsen in steeds meer verschillende vormen (breder, sneller) plaatsvindt, neemt verkeersveiligheid op fietspaden af. Met het toenemende gebruik van de fiets komt ook een verhoogde aandacht voor de verkeersveiligheid van deze kwetsbare weggebruiker. Investeringen in
28/52
Lansingerland
5.2 Fiets
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
We lichten het fietsnetwerk door op samenhang, directheid, kwaliteit, comfort en veiligheid, en verbeteren het waar nodig. Willen we de fiets verbeteren dan is een aantal zaken nodig: Vergroten van de directheid Denk aan het voorkomen van hindernissen, vertragende elementen zoals scherpe bochten of drempels. Ook zijn er wegvakken waar fietsers niet zijn togestaan. Speedpedelecs zijn niet toegelaten op fietspaden, maar alleen op bromfietspaden en de autorijbaan. Ook deze snelle doelgroep moet een samenhangend fietsnetwerk ter beschikking hebben, waar deze groep zich comfortabel voelt en zich veilig kan verplaatsen zonder anderen daarbij te hinderen. Daarnaast zijn fietsers gebaat bij het voorkomen van ommetjes. Als we ontbrekende schakels wegnemen dan verbetert het fietsnetwerk aanzienlijk.
Hoogwaardig netwerk Bij autowegen herkennen we gebiedsontsluitingswegen 50, gebiedsontsluitingswegen 30 en erftoegangswegen. Een dergelijke hiërarchie kan ook aangebracht worden in het fietsnetwerk. Er wordt wel eens gezegd: ‘fietsers zijn als water’; ze kiezen zelf de weg van de minste weerstand. Dat maakt een hiërarchie in het fietsnetwerk minder strak. Maar door weginrichting kan onderscheid gemaakt worden tussen snelle doorgaande regionale routes, en meer lokaal gerichte fietsroutes. Op de regionale routes past een hoger ambitieniveau dan op de lokale routes. Een van de factoren die meespeelt in de keuze om een verbinding aan te leggen is de maaswijdte van het netwerk. Het verkleinen van de maaswijdte / vergroten van de fijnmazigheid kan door het wegnemen van de hiaten in het netwerk. Hoe hoger het niveau van het netwerkhiërarchie, hoe grofmaziger het mag zijn. Een overweging is om de verscheidende fietsniveau's gelijk te trekken met die van de auto. Zo kan per kruising tussen auto en fiets bepaald worden wie voorrang heeft. Bijvoorbeeld een regionale fietsroute die een gebiedsontsluitingsweg 30 kruist, zou in dit voorbeeld voorrang krijgen.
ZORO-BUSLIJN CARPOOL MOGELIJKHEDEN DUURZAAM EN VOLDOENDE FIETSPARKEREN
FREQUENTIE- A VERHOGING BUS
® DEELMOBIUTEIT
* R-NET
DOORTREKKEN FIETSPAD
MĒĒĒ
29/52
Lansingerland
verkeersveiligheid zijn vaak ook investeringen in de aantrekkelijkheid van de fiets en andersom. Met de geschetste extra fietsen op de fietspaden, met andere snelheden en andere vormen van rijwielen, wordt de veiligheidsopgave eerder groter dan kleiner.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Het openbaar vervoer vervult voor Lansingerland een belangrijke rol. Het is de drager van het vervoernetwerk. De structurerende werking van vaste OV-lijnen (rail en bus) maakt het een goede kapstok om de rest van het vervoernetwerk aan op te hangen. Wat niet te fietsen is qua afstand, dat vult het openbaar vervoer aan. Lansingerland is een gemeente in het midden van de Metropoolregio. Dat geldt ook voor onze inwoners; zij zijn overwegend georiënteerd op de omliggende steden. We versterken de regionale bereikbaarheid. In OV-netwerken zijn diverse niveaus van knooppunten. In de directie omgeving van Lansingerland zijn de volgende knooppunten: Internationaal knooppunt
Rotterdam Centraal Den Haag Centraal
Metropolitaan knooppunt
station Zoetermeer Delft Den Haag Laan van NOI
Bovenlokaal knooppunt Zoetermeer
LansingerlandRodenrijs Zoetermeer
Daarnaast zijn er twee metropolitane knooppunten waarmee Lansingerland op dit moment geen rechtstreekse verbinding heeft. Het reizen naar deze locaties vraagt anno 2021 overstappen. Metropolitaan knooppunt
Schiedam Rotterdam Alexander
Het verbeteren van OV-verbindingen vanuit Lansingerland met de regio richten zich op het versterken of realiseren van deze verbindingen. Kwaliteit of aantrekkelijkheid van openbaar vervoer bestaat uit een aantal aspecten: S Frequentie (gemak en wachttijd) S Reistijd (van halte tot halte, en van deur tot deur, al dan niet in verhouding tot andere modaliteiten) S Comfort en gemak (materieel, reisinformatie, sociale veiligheid) S Overstappen (directheid) S Tarief De afgelopen jaren is de trend zichtbaar dat sterke lijnen sterker worden, en zwakke lijnen zwakker. Hier is sprake van de opwaartse en neerwaartse spiraal. Sterke lijnen bieden een aantrekkelijk product dat weer extra reizigers trekt, waardoor de kwaliteit behouden of versterkt kan worden. De E-lijn is hiervan het levende bewijs. De komende tijd zal deze trend zich voortzetten.
Centrum West Lokaal knooppunt
30/52
Lansingerland
5.3 Openbaar vervoer
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
woningbouw op het openbaar vervoer, inclusief toeleidend busvervoer en fietspaden. Dit smaakt naar meer. De ZoRo is een verbinding waarop de koppeling tussen vervoer en ruimtelijke ontwikkeling nog kan verbeteren. De lijn biedt daarvoor ook ontwikkelruimte. Ook de ruimte en de ligging van het vervoerknooppunt LansingerlandZoetermeer biedt kansen voor aantrekkelijk wonen en werken nabij Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Elders langs de ZoRo-lijn wordt verder onderzocht op welke wijze de ruimtelijke ontwikkelingen beter aan kunnen sluiten op deze belangrijke openbaar vervoerverbinding. Lansingerland voorziet een doorgroei van de ZoRo-verbinding Een toenemend aantal reizigers afkomstig vanuit Lansingerland en Zoetermeer. Een sterker wordend regionale interactie (daily urban system), waarbij ook inwoners van Rotterdam naar Lansingerland en Zoetermeer pendelen, bijvoorbeeld om te werken of te studeren in het Horti Science cluster. Toenemende bewustwording over het belang van het beperken van automobiliteit zal het belang van Zoetermeer - Rotterdam (ZoRo) vergroten.
Ľ'VV -
^"70 Station Lansingerland’ ‘» Zoetermeer
rĩĩ
92-BNZ 2
.Sří':* ÄäŴgš íí«SS 31/52
Lansingerland
Sterke lijnen in Lansingerland De E-lijn is een succes. Voor grote delen van onze gemeente is de E-lijn dé verbinding naar Rotterdam en Den Haag. Het succes is een korte en betrouwbare reistijd direct naar het hart van de twee grote steden. Bovendien sluit de E-lijn aan op de talloze treinverbindingen naar andere regio's, zelfs internationaal. Dit maakt dat wonen nabij de E-lijn aantrekkelijk is voor forensen. De E-lijn ligt decentraal in onze gemeente, grotendeels ten westen van Berkel & Rodenrijs en Bergschenhoek. De noordelijke delen van Berkel en Bergschenhoek en Bleiswijk liggen hier verder vandaan. De buslijnen 170 en 173 verzorgen het verbindende vervoer tussen alle kernen enerzijds en de metro en de spoorlijn anderzijds. De frequenties zijn afgestemd op de E-lijn, waardoor nagenoeg elke metro aansluit op een bus en andersom. De twee ZoRo-buslijnen rijden in hoge frequentie (tot en met 6x per uur). Kwalitatief goed openbaar vervoer ontstaat daar waar vervoerwaarde is. Het bestendigen van de relatie tussen OV-corridors en ruimtelijke ontwikkelingen is in Nederland beleid. Dit geldt ook in Lansingerland. Het succes van de E-lijn is grotendeels te verklaren door het richten van de
Cl
T21.07000
m
2
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Lansingerland
ZORO-BUSLIJN CARPOOL MOGELIJKHEDEN
Befkeisewe'.
ŵ DUURZAAM EN ^ VOLDOENDE EIETSPARKEREN
BUSBAAN VERVANGEN DOOR LIGHTRAIL
méŕ-
DEELMOBILITEIT
mwm
jo DOORTREKKEN FIETSPAD
Het treinstation Lansingerland-Zoetermeer verbindt Lansingerland met de Den Haag, Gouda en Utrecht. De bovengenoemde koppeling tussen ruimtelijke ontwikkeling en een goede OV-bereikbaarheid doet zich op het treinstation sterk voor. Een krachtige hubfunctie van het station draagt bij aan de bereikbaarheid en de ontwikkelkansen van de hele gemeente en de hele regio. Overstappen makkelijk maken De overstap van bus op metro is in de beleving een drempel voor de reizigers. Deze drempel weerhoudt in de praktijk potentiële gebruikers. Een verbetering van openbaar vervoer in Lansingerland moet zich richten op het wegnemen van deze drempel. Het nieuwe busstation dat in 2021 bij station Rodenrijs is opgeleverd is hierin een goede eerste stap. De toekomst voor een fijnmazige ontsluiting ligt in vraaggestuurd en kleinschalig vervoer Sterke lijnen worden sterker. Tegelijkertijd blijft er behoefte aan vervoer tot in de wijken
en buurten. Een fijnmazige bus door de wijk met een lage frequentie, heeft zijn langste tijd gehad. Een dergelijke lijn biedt niet de kwaliteit (lage frequentie, matige betrouwbaarheid, lange rijtijd) wat een meer op de regionale functie gerichte OV-lijn wel kan. De toekomst voor het fijnmazige ontsluiting ligt in vraaggestuurd en kleinschalig vervoer. Dit is een markt in ontwikkeling, waarbij de oplossingsrichtingen nog maar ten dele helder zijn. Denk aan initiatieven als: S Buurtbus (vrijwilligersinitiatief, vaste route, voor iedereen toegankelijk) S 3B-bus (vrijwilligersinitiatief, vraaggestuurd, alleen voor doelgroep) S Regiotaxi (vraaggestuurde taxi met sterke Wmo-component) De ontwikkeling van dergelijke initiatieven kan geïnitieerd worden vanuit de OVvervoerder (als onderdeel van de concessie), vanuit particuliere initiatieven (enthousiaste inwoners of ondernemers), vanuit de markt en vanuit de overheid.
32/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
We faciliteren autoverkeer op wegen die daarvoor bedoeld zijn Lansingerland is een prettige gemeente om in te wonen en om er te verblijven. De inrichting van de openbare ruimte heeft hierin een cruciale rol. Een hoge verkeersveiligheid draagt bij aan een prettige leefomgeving, evenals het beperken van geluidsoverlast. Een lage snelheid van het autoverkeer in de verblijfsgebieden zorgt voor een hoge verkeersveiligheid en beperkt geluidsoverlast. Het wegennet van Lansingerland is hiërarchisch ingedeeld en kent verscheidene wegcategorieën, allen met een eigen functie
0
Woonstaat 30 km/uur
Wijkontsluitingsweg (30 / 50 km/uur)
en inrichting. De hiërarchische wegenstructuur leidt ertoe dat het verkeer snel naar de hoofdinfrastructuur leidt, daar wordt geconcentreerd en goed kan doorstromen. Het doorkruisen van een woonwijk via woonstraten is daardoor niet noodzakelijk. De inrichting en de functie van een weg moet met elkaar overeenkomen. Conform landelijke richtlijnen kunnen weggebruikers aan de inrichting van de weg aflezen welk verkeersgedrag van hen verwacht wordt. S Een wegencategoriseringskaart geeft aan welke functie een weg heeft in het netwerk. S In verblijfsgebieden is 30 km/uur het uitgangspunt.
Gebiedsontsluitingsweg (50 km/uur)
Gebiedsontsluitingswegen Ons hoofdwegennet bestaat uit gebiedsontsluitingswegen. De maximumsnelheid op deze wegen is 50 km/uur nabij woongebieden, 70 km/uur waar dit in het kader van verkeersveiligheid en leefbaarheid mogelijk is, en 80 km/uur buiten de bebouwde kom. Deze wegen verbinden de woonwijken en bedrijventerreinen met het bovenliggende wegennet van de provincie en het rijk. Op de gebiedsontsluitingswegen wordt het autoverkeer gebundeld. Deze wegen kunnen gebruikt worden om de gemeente te doorkruisen en verbinden de woonwijken snel en veilig met het bovenliggend wegennet. Op gebiedsontsluitingswegen zijn ontsluiten en doorstromen de belangrijkste functies. Langs
Wijkontslui ti ngsweg (30 Z 50 km/uur)
Woonstraat 30 km/uur
deze wegen liggen in principe geen woningen of bedrijven. Ook wordt niet op of langs deze wegen geparkeerd. Wijkontsluitingswegen Ook binnen de woonwijken kent Lansingerland wegen waarop het autoverkeer gebundeld wordt. Dit is bundeling van het autoverkeer vanuit de woonstraten en de woonbuurten en voeren naar de gebiedsontsluitingswegen. Deze wegen noemen wij wijkontsluitingswegen. Deze categorie is nieuw. De wijkontsluitingsweg kent een maximumsnelheid van 30kmZuur en 50 km/uur. Daar waar er overwegend ook woningen, parkeervoorzieningen op resp dan wel langs deze wegen liggen, en waar aparte
33/52
Lansingerland
5.4 Auto
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Erftoegangswegen Alle overige wegen binnen de bebouwde kom zijn erftoegangswegen. Dit zijn de woonstraten of de bedrijventerreinen. De maximumsnelheid is hier 30 km/uur of 15 km/uur in het geval van erven. Ook de overige wegen buiten de bebouwde kom zijn erftoegangswegen en hebben een maximumsnelheid van 60 km/uur. Dit zijn de wegen in het buitengebied.
Dijkwegen en wegen langs oude lintstructuren zijn uitzonderingen. Deze wegen hebben van oudsher zowel een ontsluitende functie als een verblijfsfunctie voor de bewoners, echter behoren deze qua ligging niet altijd logischerwijs bij een woonwijk of woonconcentratie. Ook deze wegen vallen onder de categorie wijkontsluitingsweg en heeft als maximumsnelheid 30 km/uur. Alleen wanneer op de dijk ook een vrijliggend fietspad ligt, is de maximumsnelheid 50 km/uur.
Dorpscentra geen doorgaande routes auto Alle drie de dorpscentra, evenals de wijkcentra zijn per auto bereikbaar. Dit is gefaciliteerd met wijkontsluitingswegen die vanuit de randen van de kernen inprikken naar de dorpskernen. Aan de randen van de centra zijn parkeervoorzieningen aanwezig. Deze zijn met name geconcentreerd rondom de winkels die in de dagelijkse behoeften voorzien, met name bij de supermarkten. Het met de auto doorkruisen van de dorpskernen zonder er een bestemming te hebben is ongewenst en wordt daarom onaantrekkelijk gemaakt. De auto maakt daarbij plaats voor actieve en duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen en fietsen. Hierdoor blijven de dorpscentra autoluw en is er meer ruimte om veilig en comfortabel te verblijven.
CENTRUMGEBIEDEN DUURZAAM EN VOLDOENDE FIETSPARKIREN
PARKEREN OP HALFVERHARDING Ţ
’Şí'1Ŵ
0 AANLEG FIETS-/ VOETPAD
'á WIĮÉr lL ' īí Jţ LAAD PALE
■E
34/52
Lansingerland
fietsvoorzieningen ontbreken, is de snelheid laag (30). Daar waar minder woningen en parkeervoorzieningen langs deze wegen zijn gesitueerd én er vrijliggende fietspaden aanwezig zijn kan veilig 50 km/uur gereden worden. Het is echter niet de bedoeling via de wijkontsluitingswegen een gehele woonwijk of woonkern te doorkruisen. Hier zijn juist de gebiedsontsluitingswegen bij uitstek geschikt voor.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Doordat de auto nadrukkelijk aanwezig is in het straatbeeld wordt niet alleen de kwaliteit van de leefomgeving beïnvloed, maar lijkt de auto in veel gevallen het meest voor de hand liggende vervoermiddel, terwijl dit vaak niet zo is. Alternatieven voor de auto zijn vaker op grotere loopafstand te vinden, terwijl deze vaak net zo geschikt zijn of zelfs meer geschikt zijn voor een reis. In verband met het toenemende aanbod alternatieve, meer duurzame vervoerwijzen hoeft de auto niet meer recht voor de deur te staan. Parkeren op een grotere afstand dan een traditionele 100 meter is daardoor, met name in nieuwe gebieden, acceptabel. Door grotere loopafstanden te accepteren kunnen parkeervoorzieningen meer geconcentreerd worden aangelegd, is er minder zoekgedrag, worden parkeervoorzieningen optimaler benut en is er meer ruimte voor leefbaarheid dichter bij de woningen. In bestaande traditionele woonwijken wordt vaak voor of nabij de voordeur geparkeerd. Vaak kennen deze wijken een hoge parkeerdruk. Oplossingen hiervoor worden in een wijdere omgeving gezocht, bijvoorbeeld
door leegstaande parkeerterreinen verderop in te zetten als overloopgebied. Ook kan het aanbieden van alternatieve vervoerwijzen een oplossing zijn voor een hoge parkeerdruk. Parkeerdruk is nadrukkelijk geen argument om in een bepaalde wijk of buurt niet te verduurzamen of om geen alternatieven aan te bieden. Bestaande reguliere parkeerplekken worden ingezet voor duurzamere alternatieven. Dit kan zijn dat een autoparkeerplaats wordt ingewisseld voor meer fietsparkeerplekken, voor een plek om elektrische voertuigen op te laden of om deelauto’s te plaatsen. Ook worden in zowel bestaande als nieuwe gebieden steeds meer kleinschalige mobiliteitshubs ontwikkeld waarbij meerdere mobiliteitsdiensten samenkomen. Een goed aanbod van deelauto’s op korte loopafstand heeft positief invloed op het naar beneden brengen van het autobezit per huishouden en daardoor ook op het naar beneden brengen van de behoefte aan parkeerplekken. Hierdoor hebben de inwoners een hogere waardering van de leefomgeving. Parkeren op de juiste plek met de juiste parkeerduur Om iedereen gelijke kansen op parkeerruimte te bieden is het belangrijk om te zorgen dat de juiste persoon/auto op de juiste plek geparkeerd staat. Het is de kunst om onbenutte parkeerruimte te voorkomen. Parkeerregulering draagt hieraan bij.
Om de winkelcentra vitaal en aantrekkelijk te houden is het belangrijk dat deze voor iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn, met alle modaliteiten. Parkeren in de centra hoeft weliswaar niet middenin het centrum te gebeuren en er mag best een stukje gelopen worden, wel willen we iedereen de kans
35/52
Lansingerland
Parkeren en leefbaarheid in balans: Een grote loopafstand naar parkeervoorzieningen vergroot de mogelijkheden voor alternatieven Het ruimtebeslag van de auto in de openbare ruimte is groot. Een toenemend autobezit per huishouden en een toenemend aantal huishoudens hebben in grote mate invloed op de (inrichting van de) openbare ruimte en daarmee de uitstraling en leefomgeving. Ondertussen neemt het belang van een kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte in ons drukke bestaan steeds verder toe. In de openbare ruimte zoeken we naar balans tussen ruimte voor de auto en ruimte voor leefbaarheid (groen, bewegen, spelen).
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
de openbare ruimte optimaal benut. Echter, langparkeren op de P+R terreinen is nooit de bedoeling, omdat dit de capaciteit voor de forensen negatief beïnvloed, en daarmee ook minder bijdraagt aan ketenmobiliteit. Om dit te voorkomen kan de gemeente innovatieve maatregelen treffen. Ook is Lansingerland bereid om parkeerregulering in de P+R voorzieningen uit te breiden door parkeerheffing te innen.
Parkeerregulering bij trein- en metrostations niet uitsluiten De trein- en metrostations worden zeer goed gebruikt. Omdat deze stations niet naast ieders deur liggen gebruikt men een ander vervoermiddel als voortransport. Rondom deze stations zijn bushaltes aanwezig, ruime fietsenstallingen aanwezig en zijn er ook autoparkeerplekken. Het aantal autoparkeerplekken bij de stations is schaars, maar wordt niet verder uitgebreid. Daarvoor in de plaats is inzet op duurzame mobiliteitsvormen als voor- en natransport. Als er parkeerproblemen ontstaan in woongebieden rondom stations, is parkeerregulering in de vorm van parkeerschijfzones ook hier wenselijk en is de gemeente niet terughoudend dit in te voeren of verder uit te breiden. De P+R voorzieningen bij de trein- en metrostations zijn bij uitstek bedoeld voor forensen. Enerzijds kunnen deze gebruikt worden door inwoners van Lansingerland die verder van het station wonen om vervolgens de reis per trein of metro te vervolgen. Anderzijds worden de P+R terreinen ook gebruikt voor forensen die de auto parkeren om juist het laatste deel van de reis per openbaar vervoer te vervolgen. Op de momenten dat een P+R terrein niet gebruikt wordt door forensen staat het anderen vrij deze ook te gebruiken. Op deze wijze wordt
De gemeente volgt de technische ontwikkelingen op het gebied van de relatie tussen voertuig en weg/openbare ruimte Technologische ontwikkelingen aan de kant van voertuigen en voertuigtechnieken volgen elkaar in razendsnel tempo op. Ook worden geregeld nieuw type voertuigen ontwikkeld en goedgekeurd voor de openbare weg. Deze ontwikkelingen vragen flexibiliteit van de gemeente als wegbeheerder en doet een beroep op het aanpassingsvermogen van mens en maatschappij. De uitdaging voor Lansingerland is ervoor zorgen dat ook de infrastructuur flexibel meegroeit met deze ontwikkelingen. Andersom zorgen ontwikkelingen aan infrastructuurzijde ook voor het beter benutten van het wegennet en ontwikkelen aan de voertuigzijde. Voorbeelden zijn de komst van de intelligente verkeerslichten, waarbij voertuig en verkeerslicht met elkaar communiceren en elkaar informatie doorgeven. De afwikkeling van kruispunten verbetert hierdoor, wat onnodige vertragingen kan voorkomen. Lansingerland volgt deze ontwikkelingen op de voet, werkt waar mogelijk mee aan ontwikkelingen aan zowel voertuigzijde als aan de infrazijde, voor zover deze bijdragen aan de verduurzaming van de mobiliteit, het
36/52
Lansingerland
bieden om naast de fiets, het openbaar vervoer en andere mobiliteitsvormen ook met de auto naar het centrum te komen. Voor een goede doorloop en beschikbaarheid van parkeerplekken te garanderen is het daarom niet toegestaan om in het centrum de hele dag te parkeren. Na het centrumbezoek wordt weer plaats gemaakt voor een volgende centrumbezoeker. Parkeerschijfzones (blauwe zones) stimuleren dit en helpen hierbij.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
voor onze bereikbaarheid. Logistieke bedrijven vestigen zich nabij de autosnelwegen A12 en A16, buiten de woongebieden en groengebieden. Met een korte aanrijdtijd zijn ze in no-time onderweg naar de klant. Bedrijven hebben behoefte aan een efficiënt transport. De doorstroming naar het Rijkswegennet is belangrijk. Er is een afname te constateren van het belang dat men hecht aan louter een korte reistijd. Betrouwbaarheid wordt belangrijker dan een korte rijtijd op-zich. Met het gebruik van incarsystemen die niet alleen de slimste route aangeeft. Hiervoor is data over doorstroming en reistijdverwachting noodzakelijk. Een hub om over te laden op het spoor kan transport over langere afstanden verduurzamen en efficiënter te maken. Een initiatief als Holland Railterminal Bleiswijk kan hieraan beantwoorden.
5.5 Logistiek Bereikbaarheid Greenport, Horti Science en glastuinbouw essentieel De Greenport met de Horti Science kenmerkt onze gemeente. (inter)nationale bedrijven vormen samen een krachtige innovatiecluster. Het goed bereikbaar houden van deze sector is van vitaal belang voor de regionale economie. Een belangrijke kracht van Lansingerland is de centrale locatie in de regio. Deze kwaliteit wordt ook gezien door logistieke bedrijven. Menig groot logistiek bedrijf vestigde zich in Lansingerland. Dit vraagt bijzondere aandacht
BEDRIJVENTERREINEN Bedrijventerrein Gudeiann
rf* AANLEGGEN FIETSPAD
Q DUURZAME T LOGISTIEK
LAADPALEN BIJ BEDRIJVEN
PAKKET
'şrrfàrţäJÜ įg ú ‘ ^_^ VERBREDEN VOETPAD
I
37/52
Lansingerland
beperken van economische schade of het behouden dan wel verbeteren van de verkeersveiligheid. Hierin trekken we gezamenlijk op met andere overheden en marktpartijen, waarbij de markt veelal de snelheid van de ontwikkelingen bepaalt.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
In Lansingerland zijn als onderdeel van het Horti Science cluster meerdere distributiecentra en grote logistieke centra gevestigd. Deze grote partijen regelen zelf hun transportbewegingen. De rechtstreekse invloed van de overheid op logistiek bij bedrijven is beperkt. Wel kan de gemeente samen met grote bedrijven, koepels en belangenverenigingen zoeken naar hoe deze nog efficiënter kan. Dit draagt bij aan florerende bedrijven, maar ook aan een lagere (piek)belasting van het wegennet. De transportbewegingen naar het buitenland zullen naar verwachting als laatste overgaan naar emissieloos. De hoge snelheid en de lange afstanden blijven het langst buiten bereik van de nieuwe technieken. Deze lange ritten beginnen ook in Lansingerland, waardoor deze voertuigen in onze gemeente blijven komen. Er zijn steeds meer rijtaken die geautomatiseerd worden, te beginnen op de snelweg. Deze technieken zijn veel belovend om de rijtaak van de chauffeur te verlichten. Welke impact het heeft op het wegennet is
nog onduidelijk. Weginrichting is steeds vaker digitaal beschikbaar in open databases. De gemeente als wegbeheerder levert deze informatie aan. Veilige en schone logistiek in de winkelcentra Onze gemeente kent winkelcentra die goed bereikbaar zijn voor leverend verkeer, zowel bestelbussen als bevoorrading voor de supermarkten. Verkeersveiligheid is in winkelcentra met het oog op de grote vrachtwagens een bijzonder aandachtspunt. Supermarkten krijgen steeds vaker aangeleverd. Bij nieuwe ontwikkelingen hebben we hiervoor nadrukkelijk aandacht. Achteruitrijdende vrachtwagens vormen een risico dat we willen vermijden. Dit komt door onvoldoende zicht en extra zwenken van de trailer. Uitgangspunt is dat bevoorradend verkeer vooruit de laad- en loslocatie nadert, en ook weer vooruit wegrijdt. Laden en lossen gebeurt bij voorkeur (semi-)inpandig om geluidhinder voor omwonenden te voorkomen. De techniek voor emissieloze aandrijving in personenauto’s ontwikkelt zich gunstig; zowel de technische prestaties als het kostenaspect. De techniek spitst zich vooral toe op elektrische aandrijving, die binnen handbereik van steeds meer mensen komt, en waarvan de actieradius steeds minder wantrouwen oplevert voor lange (vakantie)ritten. Ten tijde van het schrijven van deze visie is elektrisch rijden ook bij bestelbussen in opkomst.
De techniek voor grote voertuigen zoals vrachtauto’s is nog niet zo ver. Er wordt met additieven wel gewerkt aan het beperken van CO2 en NOX bij dieselvoertuigen. De verwachting is dat binnen enkele jaren emissieloze zware voertuigen binnen handbereik komen van de logistieke sector. Dat kan elektrisch en met
38/52
Lansingerland
We zijn met de sector in gesprek over de ontwikkelingen in de logistieke markt, en wat bedrijven nodig hebben om de volgende stap te zetten. De vervoersector doet zelf onderzoek naar optimalisatie van de transportketen. Denk aan het combineren van ritten en het rijden in colonne met mogelijk prioriteit bij verkeerslichten. Door rekening te houden met de rijkarakteristiek van vrachtwagens en net even meer groen te geven, is de algehele doorstroming beter en daar profiteert iedereen van. Samen met wegbeheerders als de provincie Zuid-Holland en de gebruikers ontwikkelen we deze techniek en zoeken naar de beste optimalisatie.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
In enkele omliggende gemeenten werkt men met milieuzones en zero emissie stadslogistiek. Dit kan ook voor Lansingerland op termijn ook interessant worden. Centrale overslaglocaties aan de rand van de winkelcentra zijn wellicht niet eens nodig; de nabijheid van de distributiecentra van de grote retailers maakt het mogelijk rechtstreeks vanuit de distributiecentra met kleine (emissieloze) voertuigen te bevoorraden. Door de unieke ligging van meerdere centra van supermarkten in Lansingerland, kan onze gemeente een voortrekkersrol spelen in de uitrol hiervan. Qua actieradius van deze voertuigen liggen onze centra perfect. Kansen voor efficiënte en veilige logistiek tot in de woonwijken Er is een trend waarneembaar dat bedrijven boodschappen en pakketten aan huis leveren. Gemak en snelheid zijn voor klanten overtuigende argumenten om hiervoor te kiezen. Waarom nog de deur uit gaan? Het leidt tot een toename van bestelbusjes in de woonwijken. Veelal wordt er op de rijbaan stilgestaan op snel te kunnen afleveren.
Soms komt de verkeersveiligheid en doorstroming in gedrang. Nog niet duidelijk is hoe hiermee om te gaan. Lansingerland volgt de landelijke ontwikkelingen hierin. Wel is het de ambitie om de pakketbezorging aan de voordeur te verduurzamen door meer in te zetten op emissieloze voertuigen die hiervoor worden ingezet. Ook wordt duurzaamheid van überhaupt de hele logistieke sector steeds belangrijker. Gelet op de distributiecentra van de toonaangevende supermarkten in onze gemeente, kan Lansingerland de plek zijn waar nieuwe logistieke innovaties als eerste plaatsvinden. Verdere omvorming van het wagenpark (zowel vrachtwagens als binnenstedelijke leveringen, als bezorgdiensten tot aan de voordeur) is aanstaande. Met in eerste instantie beperkte actieradius, zal Lansingerland als eerste binnen bereik liggen van de nieuwe emissieloze voertuigen. Enkele (online) supermarkten bezorgen al elektrisch met kleine voertuigen. Aanvullend voordeel van deze kleine voertuigen is dat zij beter passen in de woonwijken. Naast emissieloos zijn deze voertuigen wendbaar en stil. Voor pakketbezorging kunnen ook minihubs ingezet worden. Op centrale plekken in de woonwijken of winkelcentra kunnen pakketjes achtergelaten worden, waarna inwoners op een voor hen geschikt moment het pakketje afhalen. Deze diensten kunnen ook geleverd worden door (kleine lokale) ondernemers tegen een commissie.
39/52
Lansingerland
waterstof. De ervaringen die al opgedaan worden met busvervoer, ook in onze regio, is daarbij erg waardevol. De grote logistieke bedrijven in onze gemeente kunnen naar verwachting op eigen kracht of met landelijke subsidie de transitie naar emissieloos maken. Dat kan door bijvoorbeeld een laad- of tanklocatie op eigen terrein te realiseren.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
De ruimte voor uitbreiding van infrastructuur voor de auto en het openbaar vervoer neemt af en de openbare ruimte staat onder druk. Nieuwe oplossingen die efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte mogelijk maken zijn nodig. Gelukkig zijn deze oplossingen volop in ontwikkeling. Slimme mobiliteit -smart mobility- oftewel het slim inzetten van informatie- en communicatietechnologieën, helpt om de regio duurzaam, bereikbaar en economisch sterk te houden. Onze inwoners geven we zo een keuzemogelijkheid; welk vervoermiddel is voor welk deel van de verplaatsing het handigst. Deelmobiliteit leidt naar verwachting niet snel tot grote verschuivingen, maar we zetten een aantrekkelijk alternatief tegenover autobezit. Deelmobiliteit spreekt een groeiende doelgroep aan. Zonder het concept wordt deze markt niet aan geboord. Met andere woorden: het aanbod ontlokt de latente vraag. Energie in de markt voor nieuwe initiatieven benutten. We faciliteren en volgen actief de technologische ontwikkelingen en conceptontwikkeling. De ontwikkelingen in slimme mobiliteit (smart mobility) gaan hard. Technische ontwikkelingen volgen elkaar op, en initiatieven worden met groeikapitaal op de markt gezet met als doel snel op te schalen. Hierop actief beleid schrijven is lastig; de overheid kan kaders of regulering toepassen op negatieve effecten.
Beleid zal te snel worden ingehaald door de praktijk en daardoor snel achterhaald zijn. Een adaptieve en marktvolgende tactiek zijn het meest effectief. Wij bieden marktpartijen
zo goed als mogelijk de ruimte om nieuwe en innovatieve mobiliteitsconcepten te testen dan wel definitief te implementeren binnen onze gemeente. Hiervoor trekken wij samen op met andere regiopartners, zoals de MRDH en omliggende gemeenten. Waar mogelijk zetten wij zelf ook nieuwe technieken in die bijdragen aan een beter bereikbaar Lansingerland. Lansingerland wil bijdragen daar waar de markt zelf geen kansen ziet en dit (in de opstartfase) overbrugbaar is. Ook kan de gemeente een rol vervullen als beheerder van de openbare ruimte. Deelmobiliteit Deelmobiliteit, als solitair vervoermiddel of als onderdeel van een ketenreis, is nog in ontwikkeling. De uitdaging is om gemak de boventoon te laten voeren. Nog niet duidelijk is welke ontwikkeling het marktgedreven kan meemaken, en waar een zetje van de overheid nodig is. De rol van faciliteren is onze basishouding, maar we kijken goed waar de ontwikkelingen onze steun kunnen gebruiken. Naast het voorkomen van verplaatsingen en het stimuleren van schone vervoermiddelen zorgt een goede doorstroming, slimme afwikkeling en een verknoopt en multimodaal mobiliteitssysteem voor verduurzaming. Mobiliteitshubs Het concept is nog niet uitgekristalliseerd, maar wel veel belovend. Door verschillende mobiliteitsdiensten te clusteren op één locatie ontstaan er ‘mini-centraal stations’ in een wijk.
Dit valt te combineren met het afhalen van pakketjes, waarvoor je niet hoeft thuis te blijven maar kan ophalen als het jou uitkomt. Mobiliteitshubs kunnen beantwoorden aan de behoefte om in de wijken alternatieven te bieden voor particulier eigen vervoer.
40/52
Lansingerland
5.6 Verknoping van mobiliteitsconcepten en systemen
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
stellen alle informatiebronnen beschikbaar voor een slimmer mobiliteitssysteem. Dit doen we privacy-proof en in samenwerking met regionale partners. Slimme mobiliteit Op het gebied van infrastructuur bereiden wij ons voor op de verdere automatisering van rijtaken. Het eind plaatje is automatisch vervoer Een belangrijk instrument hierin is een heldere en eenduidige weginrichting, bebording, bebakening en markering. Dit helpt automatische voertuigen om de weg te lezen, en het gewenste verkeersgedrag te interpreteren. Nieuwe verkeerslichten, pollers, doseerinstallaties, etc. worden ‘slim’ uitgevoerd. Dit betekent dat zij kunnen communiceren met (automatische) voertuigen wat enerzijds bijdraagt aan een betere verkeersafwikkeling en anderzijds ervoor zorgt dat weggebruikers beter en sneller kunnen anticiperen op het verkeerslicht.
METROSTATIONS Metrostation 'Westpddet KETENMOBILITEIT
LAADPALENj PARK 8i RIDE (S
FREQUENTIE VERHOGING BUS
DUURZAAM EN VOLDOENDE FIETSPARKEREN
DEEL MOBILITEIT
VERBETEREN VERBLIJFSKWALITEIT VOOR VOETGANGERS EN FIETSERS
41/52
Lansingerland
We stellen data beschikbaar die bijdragen aan slimme mobiliteit Om dit voor elkaar te krijgen, slimme toepassingen te kunnen ontwikkelen en inzetten is veel (live) informatie nodig. Dit kan informatie zijn uit voertuigen, navigatiesystemen, verkeerslichten, verkeerscamera’s, parkeergarages, openbaar vervoer, etc.. Deze informatie kan vervolgens slim worden ingezet zodat reizigers meer keuzevrijheid hebben, een reis of route beter kunnen plannen met live verkeersinformatie en informatie over wegafsluitingen, maar bijvoorbeeld ook om voertuigen automatisch te laten rijden. Het gaat bijvoorbeeld om parkeerinformatie, verkeersintensiteiten, geplande wegafsluitingen/omleidingen, informatie uit verkeerslichten, data uit elektrische oplaadpalen, weerstations, etc. Gemeentelijke overheden beschikken over de benodigde informatiebronnen die voor slimme toepassingen ingezet kunnen worden. Wij
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
5.7 Mobiliteitsmanagement Meer dan ooit denken bedrijven na over de duurzaamheid van hun producten of diensten. De productieketen bepaalt de ecologische voetdruk van een product, en transport maakt hiervan onderdeel uit. Met andere woorden: een duurzaam product moet ook duurzaam vervoerd worden. Hetzelfde geldt voor de mobiliteit van de medewerkers. Wellicht nog belangrijker is het gezond houden van de medewerkers die goed in hun vel zitten. Verder speelt kostenreductie speelt een rol. Steeds meer ondernemers zetten zelf al stappen. Bijvoorbeeld door elektrische laadpunten op het parkeerterrein. Of door fietsen ter beschikking te stellen. Het gebruik van openbaar vervoer en deelsystemen wordt aangewakkerd door aanbieders van op zakengerichte reisproducten. De Nederlandse Spoorwegen loopt hierin voorop, maar er komen meer aanbieders. Onder het term Mobiliteit-als-een-Service (MaaS) biedt één kaart of app toegang tot openbaar vervoer, deelauto’s, deelfietsen en -scooters, en aanverwante diensten als parkeren en taxi’s. Deze diensten zijn zeker voor zakelijk gebruik interessant omdat de werkgever geen
omkijken meer heeft met declaraties en losse facturen. Bedrijven zijn actief voor gezonde en duurzame mobiliteit. Waar nodig ondersteunt de overheid met kennis. Hetzelfde geldt ook voor onderwijsinstellingen, centrumondernemers en andere organisaties met een relatief hoge verkeersaantrekkende werking. Veel kennis wordt landelijk of regionaal beschikbaar gesteld. De gemeente stelt deze kennis voor bedrijven, onderwijsinstellingen en alle andere organisaties die veel verkeersbewegingen genereren beschikbaar. We gaan in gesprek met hen om te horen waar hun behoefte zit.
5.8 Duurzame mobiliteit Het verduurzamen van de mobiliteit is een belangrijke drager van de energietransitie. Het doel van de energietransitie is om klimaatverandering zoveel mogelijk af te remmen. De overstap op duurzame (hernieuwbare) energie beperkt de uitstoot van CO2 en is daarmee een van de kerndoelen van de energietransitie. De schoonste mobiliteit is het voorkomen er van. Naast het emissieloze lopen en fietsen zijn er steeds meer duurzame mogelijkheden om een verplaatsing te maken op zowel de korte als de lange afstand. Schone(re) vervoermiddelen zijn in opkomst en ook het openbaar vervoer is steeds schoner. Desondanks is het voorkomen van mobiliteit het meest duurzaam. Korte verplaatsingen kunnen niet worden uitgesloten. Als deze korte verplaatsingen zo
42/52
Lansingerland
Bij ruimtelijke ontwikkelingen meteen aan de slag met deelmobiliteit Deelmobiliteit beperkt het ruimtegebruik van onze mobiliteit. Immers, meer huishoudens delen samen een vervoermiddel. Dat maakt een kans om direct bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen deelmobiliteit onderdeel te maken van een mobiliteitsplan. Zo wennen de nieuwe bewoners of gebruikers van een pand direct het gebruik van deelsystemen. Hier ligt een rol voor de ontwikkelaar. Voordeel is ook dat afspraken direct vanaf de start te maken zijn.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Als we ervoor kunnen zorgen dat verplaatsingen over lange afstanden niet meer nodig zijn, draagt dit het meeste bij aan de verduurzaming van de mobiliteit, of beter gezegd, het voorkomen van emissie. Inzet van actief Rijksbeleid is hierbij een voorwaarde. Door de ligging tussen de steden Rotterdam en Den Haag waar veel werkgelegenheid is, zijn zware woon-werk verplaatsingen onoverkomelijk. Landelijk gezien zijn meer van de helft van de verplaatsingskilometers werkgerelateerd. Lansingerland vormt hierop geen uitzondering. Dit vertaalt zich in hoge mobiliteitspieken in de spitsperiodes en relatieve dalen in de daluren. Door actief thuiswerken te stimuleren kan de woonwerkpiek afgevlakt worden. Dit bespaart onnodige (auto)kilometers en voorkomt de realisatie van de infrastructuur die nodig is om deze piek op het wegennet te verwerken. Schone voertuigtechniek Lang niet alle werkgerelateerde verplaatsingen zijn te voorkomen. Als dan toch een verplaatsing moet worden gemaakt, is het zaak om deze verplaatsing te verduurzamen. Verschoning van de vervoermiddelen, stimuleren van het gebruik
van collectief openbaar vervoer, lange afstand fietsgebruik dragen hier positief aan bij. Schone voertuigtechnieken zijn volop in ontwikkeling. Deze ontwikkelingen zijn vooral gericht op het verduurzamen van het vervoermiddel, het aangenamer maken van verplaatsen en ook het vergroten van de voertuigveiligheid/verkeersveiligheid. Daarnaast komen er in rap tempo ook tal van nieuwe type voertuigen. Dit zijn veelal nieuwe Light Electric Vehicle (LEV’s). Hierdoor ontstaan er meer duurzame alternatieven om een verplaatsing op de korte en middellange afstand te maken. Ontwikkelingen in schone voertuigtechnieken is veruit de snelste methode om uitstoot van mobiliteit de verlagen. Deze ontwikkelingen komen vooral vanuit de markt en vergen aanpassingsvermogen van de gemeente en samenleving. In Lansingerland bieden we waar mogelijk ruimte voor nieuwe en schone vormen van mobiliteit, zonder daarbij oog te verliezen op de nadelen van nieuwe voertuigen of voertuigtechnieken. Elektrische laden Er komen steeds meer elektrische personenauto’s ten opzichte van nietelektrische in Lansingerland. Wijdverspreide uitrol van elektrische oplaadpalen neemt de angst weg voor een tekort aan oplaadmogelijkheden.
De uitdaging hierbij is om de uitrol verder te continueren, mee te gaan in de snelle opvolging van technologische ontwikkelingen aan zowel voertuigkant als oplaadkant, evenals het zorgen voor voldoende capaciteit van de ondergrondse infrastructuur (samen met de netbeheerders). Fiscale stimuleringsmiddelen vanuit het rijk en prijsontwikkelingen van voertuigen en brandstoffen dragen ook bij aan de snelheid
43/52
Lansingerland
veel mogelijk te voet of met de fiets plaatsvinden, is daarbij geen uitstoot van CO2. Het realiseren van een meer compacte woonomgeving met functiemenging van voorzieningen nabij de woongebieden helpt bij het voorkomen van verplaatsingen. Nabijheid is hierbij het sleutelwoord. Voor Lansingerland is het realistisch om ‘dagelijkse’ voorzieningen zoals bijvoorbeeld een supermarkt en een kapper nabij woningen te hebben. Een fijnmazig netwerk van voetgangersvoorzieningen en fietsvoorzieningen binnen woongebieden en dagelijkse voorzieningen is in dit kader van het voorkomen van verplaatsingen cruciaal.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Waterstof interessante techniek voor voertuigen Ook andere elektrische voertuigen dan de ‘stekkerauto’ krijgen in Lansingerland de ruimte. Zeker de voorkeurstechniek voor vrachtwagens kan zich anders ontwikkelen dan die van personenauto’s. Met name waterstof biedt kansen. Er lopen in Nederland
meerdere experimenten. De gemeente kan dit faciliteren door ruimte te bieden aan een of meerdere waterstoftankstations. Op bedrijventerrein Prisma is een locatie vergund, dichtbij het logistieke cluster van Lansingerland. (deel)Mobiliteit gemeentelijke organisatie De gemeentelijke organisatie heeft een voorbeeldfunctie en zorgt voor een 100% geëlektrificeerd eigen wagenpark en deelauto’s. Ook bij gemeentelijke aanbestedingen voor vervoer (bijvoorbeeld leerlingenvervoer) zorgen we voor duurzame mobiliteit. Mogelijk kunnen de deelauto’s naast gemeentemedewerkers ook door particulieren worden gebruikt. Daarnaast zijn stimuleringsmaatregelen mogelijk.
44/52
Lansingerland
van de transitie naar elektrische mobiliteit. In 2040 is er een volledig dekkend netwerk aan oplaadmogelijkheden voor elektrische personenauto’s. Dit netwerk van ‘slimme’ oplaadvoorzieningen vormt samen met alle aangesloten auto’s voor een ‘stedelijke batterij’ die tijdelijk energie uit zon en wind opslaat wanneer er een overschot is. Dit netwerk geeft deze energie weer af zodra er een tekort is.
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
6 Onze visie op de gebieden We hebben een visie op de rol van de vervoerwijzen in onze gemeente. Doel is dat we een voor Lansingerland passende ontwikkeling in gang zetten. Daarbij hebben we oog voor het gegeven dat Lansingerland een heterogene gemeente is. Er zijn verschillende gebieden: woonwijken, bedrijventerreinen, reactiegebieden en winkelgebieden. Elk van deze gebieden vraagt om een toegespitste aanpak om de hoofddoelen te bereiken. Zo kijken we naar de kansen die een gebied biedt en ook de haalbaarheid van maatregelen. Streven is voor Lansingerland en haar inwoners en bedrijven zoveel mogelijk maatwerk te leveren. Door per gebiedstype een nadere uitwerking te maken van onze visie, werken we effectief en realistisch. Redeneerlijn en ontwerpfilosofie Een gebiedsgerichte aanpak is een redeneerlijn en ontwerpfilosofie voor nieuwe gebiedsontwikkelingen en herinrichtingen. Ook bij andere beleidskeuzes geeft deze gebiedsgerichte prioriteitenladder houvast. Per gebied leggen we prioriteitenvolgorde vast. In een gebied of wijk geven we een of twee modaliteiten het primaat in de mobiliteit. Daarmee geven we duidelijk minder prioriteit aan de andere. Dit bepaalt ons handelen. Bijvoorbeeld waarop we investeren, en waarop dus niet of veel minder.
Of als in een buurt groot onderhoud is of als er meldingen binnenkomen; dan geeft deze ladder ook aan in welke volgorde we de oplossing zoeken. We hebben een duidelijke visie voor 2040 en houden ons aan de prioriteitenladder. Er is geen onduidelijkheid waarvoor de gemeente kiest en welke modaliteit de ruimte krijgt.
We werken per gebied uit in welk tempo we de transitie actief willen doorvoeren. De invulling van de prioriteitenladder kan daarom de komende tijd in de uitvoeringsagenda adaptief aangepast worden. Tempo en ambitie In bestaand gebied ligt al veel vast; in de fysieke ruimte of in de verwachtingen van de inwoners/gebruikers. Toch willen we ook hier actief de transitie in gang zetten. Dit doen we in een passend tempo. Dit komt tegemoet aan een goede balans tussen de mobiliteitstransitie en de Lansingerlandse maat. Daar zit ook een groeimodel in: we vertrekken vanuit wie we nu zijn, en ontwikkelen door tot wie we willen worden. Alles passend in de trends van het toekomstperspectief en de regionale trends. De prioritering komt op tafel met nieuwe gebiedsontwikkelingen en inbreidingen. Ook bij reconstructie of herinrichting van openbaar gebied of riolering volgen we de redeneerlijn. Lansingerland hanteert deze rederneerlijn bij elke ruimtelijke ontwikkeling van enige omvang. De gemeente kan beargumenteerd afwijken. Een bescheiden haalbaarheid van het gewenste effect of de technische maakbaarheid kunnen hier aan ten grondslag liggen. Daar waar de ladder meer ruimte voor fiets of OV aangeeft, is minder ruimte voor de auto denkbaar.
Net als de besluitvorming in Wilderszijde en Westpolder (respectievelijk 2020 en 2021) is de bandbreedte waarbinnen aan de (parkeer-)knoppen gedraaid wordt, beperkt. Er is niet alleen impact op parkeernormen, maar ook op afwegingen over de inrichting van de openbare ruimte bij
45/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Deze indeling en de bijgevoegde kaarten moeten niet verward worden met een bestemmingsplankaart of de Omgevingsvisiekaart. Dit is puur een indeling op basis van het verkeerskundig functioneren van een gebied. De cirkels rond de hoogwaardige OV-
haltes zijn indicatief. De buslijn door Bleiswijk achten we ten tijde van schrijven niet hoogwaardig genoeg om doorslaggevend impact te maken op mobiliteitskeuzes van inwoners. Het is aantrekkelijk openbaar vervoer en we zetten ons in om het te verbeteren, maar inwoners laten momenteel niet de aanschaf van een auto er van afhangen.
Bergschenhocfc
Lansingerland
herinrichting, of bij meldingen over parkeerproblemen etc.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
1. Emissieloze auto 2. Brandstof auto 3. Fiets 4. OV 5. Lopen
Å
Dit zijn de grote buitengebieden met hortigerelateerde bedrijvigheid. Het glastuinbouwgebied met de bijhorende verwerkingsbedrijven functioneren verkeerskundig gezien als een bedrijventerrein. Een weginrichting die zwaar vrachtverkeer van en naar logistieke- en tuinbouwbedrijven faciliteert. Ruime draaicirkels, wegen die breed genoeg zijn voor twee passerende vrachtwagens. Door de ligging in het buitengebied zijn de afstanden tot OV-haltes in de regel vrij groot. Er liggen wel kansen om met innovatieve en/of maatwerkconcepten het gebied te ontsluiten. Het overbruggen van de last-mile speelt hierbij een belangrijke rol, bijvoorbeeld van en naar de dichtstbijzijnde OV-knoop. Werknemers van uitzendbureaus in de glastuinbouw werken vaak al met een vorm van carpooling, wat efficiënte vervoerstromen oplevert. Ook kansrijk zijn initiatieven waarbij logistieke vervoerstromen gecombineerd worden. Regionale bedrijventerreinen 1. Deelvervoer 2. Emissieloze auto 3. Brandstofauto 4. OV 5. Fiets
Á
In deze gebieden domineert de grootschalige logistiek. In Lansingerland zijn dat Prisma, Klappolder en Oudeland. Een weginrichting die zwaar vrachtverkeer van en naar logistieke- en tuinbouwbedrijven faciliteert. Ruime draaicirkels, wegen die breed genoeg zijn voor twee passerende vrachtwagens. In verhouding tot glas is het aandeel werkgelegenheid wat hoger. Daarmee is ook het personenvervoer prominenter aanwezig. Per grondoppervlakte zijn er meer werknemers. Door de sterkere clustering van reizigers neemt de effectiviteit van het bundelen van vervoerstromen toe, waardoor collectief vervoer vanuit de markt kansrijk is. De drie regionale bedrijventerreinen zijn dan ook van voldoende grootte om innovatieve vervoeroplossingen aan te bieden. Bij sterke reizigersstromen kan ook openbaar (spits)vervoer op gang komen. Dit kan het beste georganiseerd worden vanuit de vragende partijen zelf. Een parkmanagement of een vereniging van eigenaren die de vraag inventariseert en daarbij het passende aanbod organiseert. Lokale bedrijventerreinen Denk aan bedrijventerreinen zoals: Industrieweg Rodenrijs, Weg & Land Bergschenhoek, Hoefslag Bleiswijk. 1. Fiets 2. Lopen 3. Emissieloze auto 4. Brandstofauto 5. OV Veel, wat kleinere bedrijven dicht op elkaar. Bedrijvigheid richt zich vaak op ‘business to consumer’, waarmee er meer particulier verkeer is.
De werknemers- en bezoekersaantallen liggen hoger. Autoverkeer is meer gericht op personenauto’s en
47/52
Lansingerland
Bedrijventerrein: glasgebied
Cl
T21.07000
m
2
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Groen en recreatie 1. Lopen 2. Fiets 3. Emissieloze auto 4. Brandstofauto 5. OV
BUITENGEBIED
Groenzoom, de Rottemeren, Lage- en Hoge Bergsche Bos, het Annie M.G. Schmidtpark. In onze buitengebieden voeren verblijven en langzame mobiliteit de boventoon. Meanderen, niet doorstromen. Recreëren en bewegen gaan hier hand in hand. De gebieden zijn per auto bereikbaar, maar niet tot in de haarvaten. Parkeren gebeurt aan de randen om de groene kwaliteit te behouden. Deze parkeerplaatsen kunnen fungeren als recreatiehubs. Door het beschikbaar stellen van fietsen of stepjes, wat kleinschalige voorzieningen, maar ook eenvoudige zaken zoals beginpunten van wandelroutes, is uit de auto stappen en verder lopen helemaal niet erg.
___ Å CARPOOL 0» MOGELIJKHEDEN DUURZAME LOGISTIEK © AANLEG FIETSPAD
-.rřïL ļ -1 ľ üiìililliįir :
!
LAADPALEN BIJ BEDRIJVEN
luiillllilUi'
DEEL-
w WÓBILITEIT
I: m
48/52
Lansingerland
bestelbussen dan op grote vrachtwagens. Fietsers vinden hun weg. In vergelijking met de andere gebieden in de categorie bedrijventerreinen kennen lokale bedrijventerreinen hogere intensiteiten. Veelal is er een hoge parkeerdruk, zeker bij de al wat oudere gebieden. Deze terreinen liggen dicht tegen de kernen aan. Door de ligging nabij de kernen speelt ook het fietsverkeer een grotere rol. Dit kan nog verder ten positieve benut worden.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Winkelcentra 1. Lopen 2. Fiets 3. Emissieloze auto 4. Brandstofauto 5. OV
Å
In de vier hoofdwinkelcentra zijn volop voorzieningen. Tijdens het winkelen staat het verblijven in het centrum voorop. Lopen en wandelen geven we daarom volop de ruimte. Fietsen met een bestemming in het centrum krijgt vooral aan de randen van de centra de ruimte. Doorgaand fietsverkeer door de dorpscentra van Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs heeft geen prioriteit, waar lopen dat wel heeft. Fietsen rondom de centra
wordt geoptimaliseerd met goede inprikkers zodat, dicht bij de winkels langs de randen van de voetgangersgebieden goede fietsparkeervoorzieningen komen. Deze kracht van de fiets willen we goed faciliteren. In enkele gevallen kunnen grote hoeveelheden gestalde fietsen wel tot hinder leiden. Voor de langere termijn kan het verder faciliteren van de fiets naar het centrum ook betekenen dat we bij de entrees goede fietsvoorzieningen treffen. Een degelijke stalling met een fijne uitstraling waar de fiets veilig staat werkt drempelverlagend. De winkelcentra zijn goed bereikbaar per auto. Die behoefte zal in de toekomst niet anders zijn. De gemeente zal autoparkeren ook in de toekomst de ruimte geven. Wel kan dit op een andere manier. Minder ruimhartig faciliteren van parkeerplaatsen hoort daarbij. Daarnaast is ook de plek van parkeren een variabele. Parkeren op afstand is een goed middel om lopen en fietsen prioriteit te geven. Voorwaarde hiervoor is dat de looproutes tussen de parkeerplaatsen en het centrum herkenbaar en prettig zijn. Een voorbeeld hiervan zien we in de praktijk al in Berkel centrum, waar het haltermodel is ingevoerd: parkeren aan de west- en oostzijde, met duidelijke parkeerterreinen aan de uiteinden. Met de fiets kom je op meer plekken in het centrum.
In de winkelcentra wordt geparkeerd op parkeerclusters aan de randen van het winkelgebied, te weten parkeerterreinen of garages. Openbaar vervoer ligt op relatief grote afstand ten opzichte van de winkelcentra, met Berkel Westpolder als duidelijke uitzondering. Door de fijnmazige infrastructuur en het ontbreken van
49/52
Lansingerland
Parkeren kan op deze locaties erg seizoens- of activiteitafhankelijk zijn. Dat kan leiden tot parkeerterreinen die een groot deel van het jaar leeg staan, wat leidt tot een onaantrekkelijk beeld. In deze gevallen is het denkbaar om parkeerplaatsen deels groen uit te voeren met doorgroeibare grasbetontegels. Afstanden tot openbaar vervoerhaltes zijn groot tot zeer groot: de bereikbaarheid per OV is over het algemeen matig. Er zijn lokaal uitzonderingen, waarbij het Annie M.G. Schmidtpark er positief uitspringt door de ligging naast de ZoRo-busbaan. Groengebieden kunnen een rol spelen in het aanbieden van een aantrekkelijke fietsroute van A naar B. Hier wordt recreëren gecombineerd met utilitair fietsen. Fietsen kent hier ook een sportief element: het solitair of in groepsverband wielrennen. Waar nodig scheiden we deze stromen als verkeersveiligheid of comfort in het gedrang komen. We realiseren dit samen met onze partners waaronder het Recreatieschap Rottemeren.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
De winkelcentra Bloemenbuurt Rodenrijs en Berkel-noord zijn van een omvang dat dat niet leidt tot wezenlijke andere mobiliteitskeuzes van bezoekers en omwonenden. Weliswaar zijn juist buurtwinkelcentra ‘om de hoek’ bij uitstek geschikt om op de fiets de dagelijkse boodschappen te doen, maar het leidt niet tot een ander autobezit in de wijk. Ze vallen daarom buiten deze categorie. Woonwijken 1. Lopen 2. Fiets 3. Emissieloze auto 4. Brandstofauto 5. OV
____Å
Dit betreft de directe leefomgeving van onze inwoners, elke dag weer. Woongenoot bestaat uit een zorgvuldige afweging tussen een groene omgeving, en voldoende plek voor de auto (voor diegene die er een hebben). Dit zijn de ‘reguliere’ woonwijken. De CROW kent deze gebieden als ‘rest bebouwde kom’. Verblijven heeft in deze wijken een belangrijke plek. Het autobezit wordt gefaciliteerd maar de inrichting en ruimtelijke kwaliteit zijn er niet primair gericht op de verkeerskundige functie.
Lansingerland
doorgaande wegverbindingen zijn de centra niet goed geschikt voor klassiek openbaar vervoer. Maatwerk, al dan niet voor doelgroepen, is hier passender. Ook het vooren natransport vanaf het reguliere openbaar vervoer is voor verbetering vatbaar.
Woonwijken ‘bovenop’ HOV 1. OV 2. Lopen 3. Fiets 4. Emissieloze auto 5. Brandstofauto
__ Å
Dit geldt voor woonwijken die echt ‘bovenop’ de E-lijn of het NS-spoor staan. Dit zijn specifiek benoemde gebieden waar de bereikbaarheid per hoogwaardig OV echt prevaleert. Denk aan Westpolder 4W en Bleizo-West. Het effect op inrichtingskeuzes en parkeernormen is hier het grootst. Woonwijken nabij OV-knopen bieden ook de kans om het parkeren voor zowel de woon- als P+R-functie te combineren. Het zogeheten dubbelgebruik zorgt voor een efficiënt gebruik van het benodigd aantal parkeerplaatsen, en dus van de beschikbare ruimte. Waar mogelijk zal de gemeente dubbelgebruik nastreven. Als er parkeerproblemen ontstaan in woongebieden rondom stations, is parkeerregulering in de vorm van parkeerschijfzones, vergunninghoudersparkeren of zelfs tarieven stellen aan parkeren ook hier wenselijk. De gemeente is niet terughoudend dit in te voeren of verder uit te breiden. Woonwijken nabij rail of ZoRo 1. 2. 3. 4. 5.