[T21.07000] Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Tekst van het document
i; tf
ff
i * \t
mwMW
Oen Haaa
O» ttltt**
o 8 l-artsingerland-Zoetermeer ‘
'•'.«ras
mŝ; m śm&W
,aig
VM?İ; ,* VlXXS.
iř -.“?Ŵ
v.
-V-
.
-:v
• :Å-
ŵ
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040 'Een nieuw eLan' slim, veilig 8t duurzaam Versie 18 november 2021 T21.07000 Status: raadsbehandeling
®
Ì0
in
O
Cl
T21.07000
m
2
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Voorwoord........................................................................................................... 3 1 Aanleiding....................................................................................................... 4 Beleid en context.............................................................................................. 5 2 2.1 Het Rijk.................................................................................................... 5
3
4
5
6 7
2.2
Provincie Zuid-Holland................................................................................ 10
2.3
Metropoolregio Rotterdam - Den Haag.............................................................. 11
2.4
Omgevingsvisie Lansingerland........................................................................ 12
2.5
Duurzaamheidsvisie Lansingerland.................................................................. 14
2.6
Samenlevingsvisie Lansingerland..................................................................... 15
Trends & ontwikkelingen.................................................................................... 16 3.1 Trend 1: Verkeersveiligheid vraagt aandacht ...................................................... 16 3.2
Trend 2: Toenemende mobiliteit .................................................................... 16
3.3
Trend 3: We zijn duurzamer en gezonder onderweg .............................................17
3.4
Trend 4: Onze mobiliteit verandert de komende jaren sneller dan ooit...................... 18
Strategische doelen.......................................................................................... 20 4.1 We gaan voor nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken ........................... 20 4.2
We groeien mee met de toenemende behoefte aan mobiliteit ................................ 21
4.3
We maken onze mobiliteit duurzamer en gezonder...............................................22
4.4
We werken aan moderne vervoersoplossingen.....................................................24
4.5
Passende rol gemeente................................................................................ 24
Onze visie op de vervoerwijzen............................................................................ 26 5.1 Lopen (en wandelen) .................................................................................. 26 5.2
Fiets.......................................................................................................28
5.3
Openbaar vervoer...................................................................................... 30
5.4
Auto.......................................................................................................33
5.5
Logistiek..................................................................................................37
5.6
Verknoping van mobiliteitsconcepten en -systemen..............................................40
5.7
Mobiliteitsmanagement............................................................................... 42
5.8
Duurzame mobiliteit................................................................................... 42
Onze visie op de gebieden.................................................................................. 45 Nawoord........................................................................................................52
2/52
Lansingerland
Inhoudsopgave
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Voorwoord Een nieuw éLANsingerland. Een nieuwe Mobiliteitsvisie voor Lansingerland. We kijken vooruit naar 2040, bijna twintig jaar in de toekomst. Als we zien hoe onze mobiliteit de afgelopen twintig jaren veranderd is -ook in Lansingerland- dan weten we dat ons de komende tijd veel staat te wachten. Onze kracht Lansingerland ligt centraal in de regio. Onze inwoners zijn echte regiobewoners. Hier prettig wonen, elders werken of studeren. Veel van onze bedrijven zijn regionaal, landelijk, internationaal georiënteerd. De verbinding met de regio is vooral op het zuiden en het westen gericht. Vanwege de ligging en de verplaatsingsmogelijkheden in Lansingerland zijn veel werkplekken en recreatieve bestemmingen binnen relatief korte tijd bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en auto. Het railververvoer is van hoge kwaliteit maar ligt ten opzichte van de bebouwing in de kernen decentraal. De E-lijn ligt aan de westrand van Berkel & Rodenrijs. Het treinstation LansingerlandZoetermeer (ligt in het noorden naast bedrijventerrein Prisma. Het busvervoer, waaronder ook de Rnet lijnen 170 en 173 zorgt voor een snelle en hoogfrequente busverbinding vanuit de kernen naar de verschillende metro- en treinstations. Onze uitdagingen Onze strategische ligging in de regio is een kwaliteit. Qua verkeer heeft de medaille ook een keerzijde.
Het verkeer tussen de omliggende steden rijdt veelal door Lansingerland. De provinciale wegen vervullen die functie in het netwerk. We zien dat deze zwaar belast zijn, zeker tijdens de spits. Ten tijde van het vaststellen van deze visie (Q4 2021) speelt de Coronacrisis. Welke blijvende effecten dat heeft op ons dagelijks leven weten we nog niet. Maar enkele trends versnellen zich. De wens om te verduurzamen klinkt sterker dan ooit. En ondertussen worden er de komende jaren duizenden woningen gebouwd in en rondom Lansingerland. Hoe vindt dat verkeer straks zijn weg? Wat zijn onze voorkeuren om ons te verplaatsen? Aan deze veranderingen willen we ruimte geven, met een visie die past bij Lansingerland. Met de kwaliteiten van dorp, stad en regio. We wonen hier en werken of studeren elders. De bedrijven in onze gemeente doen zaken op wereldniveau. Dat vraagt om een blik naar buiten. Tegelijkertijd is Lansingerland een vereniging van kernen. Bereikbaarheid voor jong en oud is belangrijk. Een sterke samenleving vraagt om onderlinge verbondenheid. Mobiliteit biedt dat letterlijk en figuurlijk.
3/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
S S S S S S
Werken aan stevig verduurzamen van onze mobiliteit Zorgen dat iedereen in de samenleving kan meedoen Het stimuleren van gezond en veilig bewegen Versterken van onze economische kracht Faciliteren van de groei van de gemeente en de regio Creëren van een prettig en gezond woonklimaat en het faciliteren van recreatieve (groen)voorzieningen
Onze visie Meer mensen in de regio, verduurzaming, mensen gezond houden; er zijn scherpere keuzes nodig voor de toekomst. Wat hebben onze inwoners en ondernemers straks nodig, en wat moet de gemeente daarvoor de komende tijd organiseren? Deze visie is modulair opgebouwd. We analyseren het bovenliggende beleid en de trends die zich in Nederland en in onze gemeente voordoen. Op basis daarvan formuleren we vier strategische doelen. Die werken we zowel per vervoerwijze als per gebiedstype uit. Met deze visie hebben we de antwoorden nog niet. Maar dit document geeft wel de richting aan de mobiliteitsvisie waaraan we de komende tijd werken. En het geeft de gespreksonderwerpen waarover we met stakeholders in gesprek willen. Hóe we daaraan werken, dat beschrijven we in het hierop volgende Mobiliteitsplan en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma. Onderwerpen die aan bod komen in het mobiliteitsplan zijn onder andere, maar niet beperkt tot het volgende: S Parkeerbeleid S Wegencategoriseringsplan S Verkeersveiligheidsplan S Integrale laadvisie elektrische mobiliteit S Deelmobiliteitsplan
4/52
Lansingerland
De rol van Lansingerland in de regio zien we ook terug in de Omgevingsvisie en de Samenlevingsvisie.
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
1 Aanleiding Een veranderende wereld De wereld om ons heen verandert snel, en dat geldt zeker ook voor onze mobiliteit. Een groot bewustzijn over ons milieu en de keuzes die we daarover te maken hebben; een steeds drukker verkeerssysteem, maar ook nieuwe vervoerconcepten vragen een aanscherping van de inzet van de gemeente. Als we onze ambities op het vlak van samenleving, participatie, wonen, economie, verduurzaming en leefomgeving willen halen, moeten we reeds bestaande trends het hoofd bieden. In het hoofdstuk trends gaan we hier dieper op in. Toekomstperspectief Lansingerland In 2020 startte de gemeente met het Toekomstperspectief Lansingerland, om in een veranderende samenleving de kwaliteit van leven in Lansingerland te behouden en te versterken. Tien opgaven worden sinds 2020 uitgewerkt in een meerjarig, samenhangend beleid en uitvoeringsprogramma’s. Een krachtige samenleving is een verbonden samenleving. Juist daarom is Mobiliteit één van de thema’s van het Toekomstperspectief Lansingerland. De andere negen zijn: Wonen, Duurzaamheid, Horti Science, Economie, Veiligheid, Jeugd als Bouwsteen voor de Toekomst, Versterken van Veerkracht, Ouderen Langer Thuis en Kwaliteit van de Leefomgeving.
Mobiliteit betreft zowel het realiseren van snelle OV-verbindingen voor het woon werkverkeer in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag als het goed ontsluiten van de groene gebieden die Lansingerland omringen. Een optimale bereikbaarheid van economische
toplocaties zoals het Horti Science park is van groot belang voor het aantrekken van talent en bedrijven. De keuze voor duurzame en innovatieve manieren van verplaatsen levert winst op voor de directe leefomgeving. Zo dragen we vanuit het thema mobiliteit bij aan de economische ontwikkeling van de regio en de kwaliteit van leven en gezondheid van onze inwoners. Mobiliteitsplan Lansingerland 2009-2020 ‘Lansingerland Beweegt’ is vastgesteld op 29 mei 2009 en liep tot 2020. De visie was gebaseerd op het afmaken van de wegenstructuur voor het autoverkeer om Lansingerland toekomstbestendig te maken. De N470 en N471 zijn opgewaardeerd tot provinciale wegen. Ook de Boterdorpseweg is opgewaardeerd en de Oostmeerlaan en Oudelandselaan zijn met de komst van de nieuwe woonwijken Westpolder en Meerpolder aangelegd. Met de busbaan Zoetermeer - Rodenrijs, metrolijn E en station Lansingerland-Zoetermeer is ook het openbaar vervoernetwerk meer afgestemd op de groei van de gemeente. In de bijlage van het Mobiliteitsvisie 2040, zit een analyse van de acties uit de Mobiliteitsplan 2009 - 2020. De daarin genoemde maatregelen en doelen zijn grotendeels gerealiseerd en bereikt. De visie uit 2009 biedt niet meer de inspiratie voor de toekomst waaraan we werken. Ook biedt het geen houvast meer bij beleidskeuzes, ons handelen en onze externe lobby.
De wereld van de mobiliteit zag er in 2009 anders uit dan tegenwoordig. Denk aan de opkomst van de elektrische fiets, het
5/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
looptijd van de visie. Daarnaast is het gebruik van openbaar vervoer sinds 2009 door de ingebruikname van de E-lijn en de ZoRobusbaan flink gestegen. Meer hierover is terug te vinden in het hoofdstuk Trends.
Routekaart
2-1 JAN
TOEKOMSTPERSPECTIEF LANSINGERLAND
O
čërQiXļ,
mm Vtífi SļOi
6/52
Lansingerland
toegenomen bewustzijn over duurzaamheid, de energietransitie en de (recente) opkomst van deelmobiliteit. Ook kijken mensen tegenwoordig anders aan tegen autobezit en gebruik. Dat vond allemaal plaats tijdens de
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
QÍ Z)
2 Beleid en context De Mobiliteitsvisie Lansingerland staat niet op zichzelf. Van de gemeente wordt verwacht dat we bovenliggend beleid overnemen. Het Rijk, de provincie en de Metropoolregio zijn hierbij leidend. Daarnaast heeft ook de gemeente zelf strategische beleidsdocumenten; de Omgevingsvisie en de Samenlevingsvisie in spe. De hoofddoelen van deze overheden en ook de gemeentevisies weerklinken in deze Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040 en geeft daaraan nadere uitwerking.
2.1 Het Rijk Het Rijk publiceerde tussen 2019 en 2020 enkele Toekomstbeelden, met daarin per modaliteit de belangrijkste vooruitzichten voor de komende tijd. Hoewel het niet echt beleidsstukken zijn, geeft het wel aan waar de komende jaren de focus van het Rijk ligt, en waarheen Nederland zich beweegt. Algemene strategische doelen S Veiligheid als belangrijke randvoorwaarde S Mobiliteitsgroei gaat in de toekomst niet meer gepaard met meer onveiligheid en impact op het milieu S Verduurzamen mobiliteit en verbetering leefbaarheid S Nationale netwerken op orde: beter benutten, aanleg en geïntegreerd systeem S Goederenvervoer -versterking mainports en corridors, verduurzaming en digitalisering S Een robuust mobiliteitssysteem S Bereikbare en leefbare stedelijke en landelijke gebieden Internationale mobiliteit S Technologie en data bieden kansen
C/5
S
S S
Grootstedelijke agglomeraties (zoals de MRDH): Voortgaande verschuiving van auto naar ov en vooral fiets Overige steden: Weinig behoefte aan ov, verschuiving naar auto en vooral fiets Niet-stedelijke gebieden: Auto blijft koning en zelfs een argument voor verhogen aantrekkelijkheid
Strategische doelen openbaar vervoer S Accommoderen verstedelijkingsopgaven S Versterken economische potentie S Invulling geven aan klimaat en milieuopgaven S Verbeteren veiligheid, gezondheid en leefomgeving S Vergroten ontplooiingskansen mensen en versterken sociale cohesie S Openbaar vervoer in breder (keten en ruimtelijk) perspectief S Inzetten op deur-tot-deur-reis S Stedelijk Netwerk Nederland S Focus op de kracht van het openbaar vervoer S Veilig, duurzaam en efficiënt openbaar vervoer Fiets draagt bij aan: S Woningbouw- en verstedelijking S Mobiliteit in steden S Mobiliteit in landelijk gebied S Gezondheid S Klimaat en duurzaamheid S Leefbaarheid S Kansen voor mensen S Hoofdroutes - vlot en veilig doorfietsen in het hele netwerk S Fietsparkeren - moeiteloos en veilig je fiets stallen S Fietsstimulering - benutten van potentie
7/52
u' CTQ O) —i ^
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Ontwikkeling auto S De auto biedt ons een forse actieradius en vrijheid, en zal ingebed worden op een nieuwe manier in toekomstig mobiliteitssysteem S De auto blijft ook in de toekomst een belangrijk onderdeel van ons mobiliteitssysteem. Voor het merendeel van de afgelegde kilometers en het merendeel van het aantal reizen wordt de auto gebruikt. Verwachtingen dat
S
S
jongeren geen auto meer aanschaffen blijken niet uit te komen. Het wagenpark groeit verder door. Alleen in de centra van de steden is een afname zichtbaar. De auto wordt veiliger en schoner. En zal in de toekomst steeds veiliger en schoner blijven worden. Door innovaties en schonere brandstoffen uiteindelijk geheel elektrisch rijden.
Van... Focus op aanpakken van congestie (files)
Naar. Een integrale aanpak (gebieds-, netwerk- en corridorgericht) op basis van bredere maatschappelijke opgaven (zoals schaarse ruimte, leefbaarheid, veiligheid)
Vastleggen voor de langere termijn
Flexibel, adaptief beleid, zoals koppeling met realiseren van woningbouwafspraken
Modaliteiten centraal One size fits all
Eén samenhangend mobiliteitssysteem Differentiatie rol auto naar type gebied en verplaatsing Meer inzetten op innovaties, benutten van de bestaande capaciteit en positieve vraagbeïnvloeding.
Faciliteren van de vraag naar mobiliteit door vergroten van capaciteit mobiliteitssysteem Focus op aanleg nieuwe infrastructuur Afzonderlijke (infra)projecten op basis van knelpunten
Omgevingswet De komst van de Omgevingswet zorgt dat de overheid integraler gaat werken, en dat het aantal wetten en regelingen vermindert. Ook de Planwet verkeer en vervoer valt hieronder. De Omgevingswet geeft geen inhoudelijke richting. Wel verandert het instrumentarium
Focus op in stand houden en optimale benutting van infrastructuur Inzetten op vergroten van de capaciteit bij meerwaarde voor het systeem, met daarbij aandacht en focus op de robuustheid en het functioneren van het gehele systeem voor de gemeente om richting te geven aan een goede ruimtelijke ordening. Vanuit het doel van een integrale aanpak, valt verkeer en vervoer hier ook onder. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie wordt dit inhoudelijk ingekleurd. De Mobiliteitsvisie volgt hierop.
8/52
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Klimaatakkoord In het Klimaatakkoord van Parijs is in 2015 afgesproken dat de opwarming van de aarde wordt beperkt tot minder dan twee graden opgave om de nationale broeikasgasuitstoot in 2030 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990 is het centrale doel van dit Klimaatakkoord. Op Europees niveau is een CO2-reductie van 55% in 2030 als doel gesteld, welke naar verwachting ook in de Nationale doelstellingen wordt overgenomen. S S
S S
S
GEM EENTE
T21.07000
Zorgeloze mobiliteit, voor alles en iedereen in 2050. Geen emissies, uitstekende bereikbaarheid en toegankelijk voor jong en oud, arm en rijk, valide en mindervalide. Betaalbaar, veilig, comfortabel, makkelijk én gezond. Slimme, duurzame, compacte steden met optimale doorstroming van mensen en goederen. Mooie, leefbare en goed ontsloten gebieden en dorpen waarbij mobiliteit de schakel is tussen wonen, werken en vrije tijd.
Dit is de visie die de deelnemers aan de ‘Mobiliteitstafel van het klimaatakkoord’ willen bereiken door in te zetten op een integrale benadering van het mobiliteitssysteem, waarbij alle modaliteiten en de infrastructuur optimaal worden ontwikkeld en benut én uiteindelijk alle modaliteiten schoon zijn. Hiermee wordt niet alleen voldaan aan de afspraken van Parijs, maar wordt ook een significante bijdrage geleverd aan de terugdringing van overige
Celsius ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. Het streven is om de opwarming beperkt te houden tot anderhalve graad. De milieuschade. Voor de Mobiliteitstafel is onderscheid gemaakt in vijf inhoudelijke thema’s. Duurzame energiedragers S Hernieuwbare energiedragers S Stimuleren waterstof S Duurzaam inkopen overheden Stimulering elektrisch (personen)vervoer S Streven naar 100% emissieloze nieuwverkoop van personenauto’s in 2030 Verduurzaming logistiek S Middelgrote zero-emissiezones stadslogistiek in 30 tot 40 grotere gemeenten in 2025 S Zero-emissie bouwverkeer en mobiele werktuigen S Klimaatneutrale en circulaire grond-, weg- en waterwerken S 30% reductie van de CO2-uitstoot door achterland en continentaal vervoer in 2030 S Binnenvaart Verduurzaming personenmobiliteit (inclusief zakelijk reizen, OV en fiets) S 8 miljard zakelijke (auto)kilometers minder in 2030 Verkenning andere vormen van bekostiging mobiliteit
9/52
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
2.2 Provincie Zuid-Holland Provincie Zuid-Holland heeft de Visie Ruimte & Mobiliteit als haar beleidsdocument. Vier belangrijke pijlers zijn: Beter benutten en opwaarderen van wat er is Het mobiliteitsnetwerk wordt compleet gemaakt en beter benut. Dat vindt plaats door: S Op orde brengen en opwaarderen van het netwerk. S Betere benutting infrastructuurnetwerk door afstemmen aanbod op vraag naar mobiliteit. S Verbeteren van de balans tussen mobiliteit en de kwaliteit van de omgeving, zodat mobiliteit veilig is, de omgeving leefbaar is en bijgedragen wordt aan energietransitie en ruimtelijke kwaliteit. S De provincie staat achter het stimuleren van meer keuzebewustheid van reizigers bij het woon-werkverkeer. Primaire partijen daarbij zijn werkgevers, werkgeversverenigingen en -koepels. S De provincie benadert het mobiliteitssysteem als één geheel, waarin de verschillende modaliteiten optimaal worden verknoopt. Netwerken van verschillende overheden grijpen op elkaar in. S Daarbij ligt het primaat voor het verbeteren van personenvervoer in de dichtbevolkte gebieden bij het hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) en de fiets. In dunbevolkte gebieden ligt het primaat bij de auto en wordt het OVaanbod afgestemd op de vraag en de specifieke doelgroepen. Voor de mainport en greenport stimuleert de provincie multimodaal goederenvervoer.
Vergroten van de agglomeratiekracht S Het vergroten van de agglomeratiekracht vraagt om verbindingen en ruimtelijke kwaliteiten die de ontmoeting tussen mensen en de uitwisseling van goederen en informatie mogelijk maken. Dat gaat niet alleen om het toevoegen van vierkante meters of tracés. Het gaat ook om het leggen van sociale en economische relaties, om meer onderlinge verbondenheid, zodat bestaande voorzieningen en gebieden beter kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het geheel. S Schaalvoordelen worden ook gerealiseerd door een efficiëntere benutting en vervlechting van de logistieke netwerken van de mainport en greenports. Verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit S De provincie stelt hoge kwaliteitseisen aan de inpassing van de eigen infrastructuur. Dit vraagt soms om extra investeringen. Ook bij bestaande wegen kunnen inpassingsmaatregelen overwogen worden, al dan niet in combinatie met groot onderhoud. S De daling van het aantal verkeersslachtoffers stagneert. Om de daling verder te bevorderen, blijft de provincie werken aan oplossingen. Een betere verkeersveiligheid zorgt in de eerste plaats voor minder verkeersslachtoffers, maar ook voor minder incidentele files. S De provincie stimuleert gemeenten en regio’s om goed fietsbeleid te voeren.
10/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
2.3 Metropoolregio Rotterdam - Den Haag Lansingerland werkt nauw samen met de Metropoolregio Rotterdam - Den Haag. Het samenwerkingsverband van 23 gemeenten kent twee domeinen; Economisch Vestigingsklimaat en de Vervoersautoriteit. Gemeenten wordt gevraagd het regionale beleid te laten doorklinken in het lokale beleid.
Lansingerland
Bevorderen van de transitie naar een water en energie-efficiënte samenleving S De sector verkeer en vervoer biedt kansen om een groot effect te realiseren in energietransitie. De provincie wil voorloper zijn op energiebesparing bij uitvoering van groot onderhoud en bij het energieneutraal maken van provinciale wegen tijdens het reguliere gebruik. S Als dominante vervoerswijze blijft de auto belangrijk. De grootste congestieproblemen doen zich voor in de spitsuren rond de stedelijke agglomeraties. Naast de mainport Rotterdam en toegang tot de grote steden Den Haag en Rotterdam, zal in ieder geval de bereikbaarheid van de as LeidenKatwijk en de greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop en WestlandOostland moeten worden verbeterd. S Wettelijke milieueisen voor lucht, geluid en externe veiligheid komen steeds meer vanuit de EU. De provincie zal investeren in geluidsreducerende maatregelen aan infrastructuur. Daarnaast zullen investeringen in de doorstroming ervoor zorgen dat verkeer minder hoeft af te remmen en op te trekken.
De Strategische Agenda van de gehele Metropool kent vijf pijlers. Voor de Vervoerautoriteit zijn deze strategische doelen vertaald naar topeisen voor de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid. Concurrerende economie In 2025 kunnen 10% meer mensen de 11 economische toplocaties in 45 min. bereiken met OV en de fiets. In 2025 is de betrouwbaarheid van reistijd op de belangrijkste verbindingen, in het bijzonder voor het goederenvervoer, 95% op hoofdwegennet en 90% op onderliggend wegennet. In 90% van de gevallen mag de reistijd in de spits over een traject niet meer zijn dan 1,5 keer de gemiddelde reistijd in die spits. Kansen voor mensen In 2025 kunnen de mensen vanuit 90% van de woongebieden 10% meer arbeidsplaatsen/voorzieningen in 45 minuten bereiken met OV en fiets. Kwaliteit van plekken In 2025 is de gebruikerswaardering van de stedenbaan-knopen minimaal 7,5 op 90% van de knopen. In systeemeisen gespecificeerd: S (Inter-)nationaal OV-knooppunt 8 of hoger S Metropolitaan OV-knooppunt 7,5 of hoger S Lokaal OV-knooppunt 7 of hoger De duurzame regio In 2025 een afname van 30% van de CO2uitstoot voor het gehele vervoersysteem ten opzichte van de huidige situatie. Efficiënt en rendabel In 2025 een afname van de beheer- & exploitatielasten voor het gehele OV-systeem met 10% ten opzichte van de huidige situatie.
11/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
2.4 Omgevingsvisie Lansingerland Lansingerland in ontwikkeling Lansingerland is onderdeel van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en bevindt zich tussen de bijzondere groene gebieden van het Groene Hart en MiddenDelfland. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag bestaat uit 23 gemeenten met samen 2,3 miljoen inwoners. De metropoolregio groeit tot 2030 met ongeveer 400.000 inwoners. Het leeuwendeel van de nieuwe inwoners zal gaan wonen en werken in de steden. Om hen te huisvesten zijn er
ongeveer 170.000 extra woningen nodig in de regio. De groei heeft effect op de mobiliteit en op de vraag naar werk en ruimte voor werklocaties en voorzieningen. In Lansingerland komt de dynamiek van de Metropool samen met de rust van groene en karakteristieke waarden. We versterken onze positie midden in de Randstad door Lansingerland nog meer te verbinden met de omgeving. ‘Verbonden’ is voor Lansingerland een breed begrip. Enerzijds gaat het om onze fysieke verbindingen. Voorbeelden zijn de groei van onze kernen aan oude linten en onze groen en waterstructuren die doorlopen tot in het Groene Hart en het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. Anderzijds gaat het over (snel)wegen en metro- en spoorlijnen, die ons verbinden met alle steden in de regio. Verbonden zijn gaat ook over het aangaan van samenwerkingen in de regio. In de verbonden regio maken we werk van een toekomstbestendige omgeving. De verstedelijkingsopgave kan niet los worden gezien van de infrastructuur. Woningen bouwen kan alleen als openbaar vervoer, wegen en fietspaden daar goed op afgestemd zijn. En de economie vereist dat de energietransitie daarbij goed verloopt. We gaan voor nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken Verkeersveiligheid is een belangrijke pijler onder een gezonde en plezierige openbare ruimte.
Daarbij krijgen de zwakkere verkeersdeelnemers (fietsers, voetgangers, ouderen en mindervaliden) expliciet de aandacht. Routes voor voetgangers moeten ook toegankelijk zijn voor mensen die minder mobiel zijn, onder andere door drempelloze opgangen.
12/52
Lansingerland
De Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid stelt naast de topeisen ook opgaven als het gaat om voor het netwerk openbaar vervoer, fiets en ketenmobiliteit, alsmede de verduurzamingsopgave, verkeersveiligheid, mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement, Intelligente Transport Systemen en goederenvervoer. Dit zijn allemaal relevante mobiliteitsaspecten voor Lansingerland, waar onderhavige mobiliteitsvisie invulling aan geeft. Ten tijde van het schrijven van de Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040 evalueert de MRDH de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid. De verwachting is dat de basis van de Strategische Bereikbaarheidsagenda niet wijzigt. Wel zal mogelijk de topeis voor reistijd/betrouwbaarheid van het autonetwerk vervallen. Daarnaast zal in de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid aannemelijk de nadruk gelegd worden op verdere CO2-reductie en verduurzaming. De regionale opgaven verstedelijking en mobiliteit worden dichter bij elkaar gepositioneerd.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
We maken onze mobiliteit duurzamer en gezonder Onze oriëntatie op de regio maakt hoogwaardig openbaar vervoer onmisbaar (verstevigen metro E-lijn). Ook de fietsverbindingen moeten zowel tussen de kernen als binnen de regio sterk zijn. Mobiliteit in enige vorm moet voor iedereen toegankelijk en nabij zijn (metropolitaan fietsnetwerk). Groenblauwe corridors (stroken met water en beplanting) langs de routes zorgen ervoor dat de wandel- en fietspaden herkenbaar en aantrekkelijk zijn en dat ze bijdragen aan een prettig leefklimaat. Bovendien dragen ze bij aan goede verbindingen voor planten en dieren (ontwikkelen groenblauwe ribben). Daarnaast is het van belang dat er voldoende rustpunten zijn en dat ze overzichtelijk zijn, zeker op kruispunten en oversteekplaatsen. De invulling van de betere bereikbaarheid is gebiedsgericht en wisselt ook per doelgroep. We hanteren hierbij een reële adaptieve maar ambitieuze aanpak. We werken aan moderne vervoersoplossingen Bij nieuwe ontwikkelingen kijken we kritischer dan voorheen naar de traditionele plek van de auto. Ingrepen in de inrichting van onze infrastructuur horen daarbij. Denk
Toegankelijk en sociaal veilig De openbare ruimte moet ook voor mensen die minder mobiel zijn, goed toegankelijk zijn. Zij moeten zich vrij van punt a naar b kunnen bewegen. Als er op dit vlak belemmeringen zijn, worden deze weggehaald. Ook is het van belang dat de sociale veiligheid in de gemeente hoog is. Mensen moeten zich veilig voelen op straat en in de openbare ruimte. Mochten er plekken zijn waar het onveilig is (of voelt), dan krijgen deze extra aandacht. Ook bij nieuwe ontwikkelingen is hier vanaf het begin voldoende aandacht voor. Dit kan door te zorgen voor voldoende levendigheid, licht en hoogwaardig groen (oog voor mensen). Hoogwaardige knooppunten In aanvulling op bestaande ontwikkelingen kunnen nieuwe woningbouwinitiatieven ontstaan. Die moeten zoveel mogelijk worden geclusterd nabij vervoersknooppunten en voorzieningencentra (knooppuntontwikkeling). Door de ontwikkeling van hoogwaardige knooppunten kunnen we nieuwe woonvormen realiseren, bijdragen aan onze eigen vraag en de regionale opgave en gelijktijdig de hoogwaardige verbindingen, goede voorzieningen en karakteristieke kwaliteiten versterken. Dit maakt het makkelijker voor mensen om primair voor het openbaar vervoer te kiezen als ze langere afstanden moeten
13/52
Lansingerland
We faciliteren de toenemende behoefte aan mobiliteit Een groei van het aantal inwoners van de regio gaat gepaard met meer vervoersbewegingen. Desondanks proberen we de bereikbaarheid te vergroten. Per locatie en per doelgroep zal hier verschil in zitten. We kiezen niet voor verdere uitbreiding van wegen, maar zetten vol in op alternatieven om de regionale bereikbaarheid optimaal te houden.
aan maximumsnelheden, fysieke maatvoering, parkeer- en stallingsgelegenheid, ruimte voor keten- en deelmobiliteit et cetera. Deze transitie geldt voor nieuw én bestaand gebied. De grote vervoerstromen in onze regio worden bediend met hoogwaardig openbaar vervoer. Er zal echter ook behoefte zijn aan fijnmazigere oplossingen, bijvoorbeeld tussen de kernen en in de centra. Hier is maatwerk mogelijk.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Gezond Samen Leven Op verschillende locaties zijn we druk bezig met het ontwikkelen van nieuwe woongebieden, of zijn we de mogelijkheden hiervoor aan het onderzoeken. In de kernen willen we voorzien in de woonbehoefte van jongeren, gezinnen en ouderen uit Lansingerland en de regio. Op de korte termijn ligt de nadruk op de ontwikkeling van Westpolder/Bolwerk en Wilderszijde. Metrostations Westpolder en Rodenrijs zijn locaties met (beperkte) kansen voor knooppuntontwikkeling. Daarna kijken we naar ontwikkel- en verdichtingskansen rondom voorzieningencentra en OV- en autoverbindingen. Voor de langere termijn onderzoeken we de kansen voor Bleizo-West. Dit is het gebied rondom het treinstation Lansingerland-Zoetermeer. Dankzij de ligging op een knooppunt, nabij trein, tram, bus en snelweg, is het een ideale locatie voor een moderne invulling. Er wordt momenteel een ontwikkelperspectief opgesteld waarin de mogelijkheden nader worden uitgewerkt.
2.5 Duurzaamheidsvisie Lansingerland Vanuit Europa wordt als ambitie een CO2reductie van 55% in 2030 gesteld. Het rijk stelt met het klimaatakkoord nadere doelen voor onder andere de verduurzaming van de mobiliteit die bijdragen aan de energietransitie. Zo wordt o.a. als doel gesteld dat vanaf 2030 geen personenauto’s met verbrandingsmotoren meer verkocht worden en is alle automobiliteit 2050 emissieloos. Deze doelstellingen zijn in de lokale duurzaamheidsvisie Lansingerland als volgt vertaald: S 2025 - 30% minder uitstoot t.o.v. 2015 S 2030 - alle OV emissieloos S 2035 - alle nieuwe auto’s CO2 emissieloos S 2050 - alle mobiliteit CO2 emissieloos
CENTRUMGEBIEDEN Winkelcentrum Bergschenhoek A FREQUENTIE VERHOGING BUS PARKEREN OP HALFVERHARDING
PARKEREN OP AFSTAND DUURZAAM EN
VOLDOENDE FIETSPAftKEREN
-
, T- !Ì*
-
l m ti
i ìiïZl.
4 LA AD PALEN
tfi DEELMOBILITEIT
VERBETEREN VERBLIJFSKWALITEIT VOOR VOETGANGERS EN FIETSERS
14/52
Lansingerland
afleggen. Door op deze plekken mensen de mogelijkheid te bieden om gebruik te maken van mobiliteitsdeelconcepten (zoals escooters, e-auto’s en deelfietsen), wordt het een echt knooppunt.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Iedereen in onze samenleving is in de gelegenheid om er aan deel te nemen. Het verkeer- en vervoersysteem moet bijdragen aan deze inclusieve samenleving. Zo moet het voor alle doelgroepen op een of andere wijze mogelijk zijn zich (zelfstandig) te kunnen verplaatsen, zodat vervoerarmoede in onze gemeente niet kan ontstaan. Dat gaat verder dan technische toegankelijkheid. Vrienden en familie moeten elkaar kunnen vinden, en culturele en zorgvoorzieningen zijn bereikbaar. We denken na over de locaties van deze voorzieningen.
Daarnaast is actief bewegen belangrijk; gezond bezig zijn begint niet in de sportzaal of bij de fitness, maar juist in de openbare ruimte bij onze dagelijkse bezigheden. Denk aan een rondje lopen of fietsend naar de winkels. De openbare ruimte moet hiertoe uitnodigen. Ten tijde van het vaststellen van de Mobiliteitsvisie 2040 is de Samenlevingsvisie Lansingerland nog in ontwikkeling. Duidelijk is dat mobiliteit een grote rol speelt bij het behalen van strategische doelen. Bij het uitwerken van de Samenlevingsvisie stemmen we af met de uitwerking van de Mobiliteitsvisie tot Mobiliteitsplan en het bijhorende uitvoeringsprogramma.
15/52
Lansingerland
2.6 Samenlevingsvisie Lansingerland
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
3 Trends & ontwikkelingen Deze visie is opgebouwd aan de hand van waarneembare trends in Nederland en in Lansingerland. De Mobiliteitsvisie geeft een antwoord op deze trends. Ook worden ontwikkelingen hier verder meegenomen. De gemeente heeft daarbij de keuze uit vier knoppen: accepteren - bijsturen - versterken mitigeren.
3.1 Trend 1: Verkeersveiligheid vraagt aandacht Landelijk en regionaal zal ook de komende jaren aandacht blijven voor verkeersveiligheid. Dat is nodig want de verkeersongevallencijfers bewegen de verkeerde kant op. De aandacht verschuift van ongevallocaties naar een risicogestuurde aanpak. Ook educatie en gedragsbeïnvloeding krijgt een steeds belangrijkere plek. Landelijke cijfers In 2018 vielen er 678 doden in het verkeer. Deze stijging met 6% ten opzichte van 2010 (640) komt vooral voor rekening van fietsers en gebruikers van gemotoriseerde invalidenvoertuigen. In vergelijking met 2010 is onder fietsers het aantal verkeersdoden per gefietste kilometer gestegen met 20%. Onder inzittenden van auto’s daalde het aantal verkeersdoden per gereden kilometer met 15%. Het aantal verkeersdoden onder 80plussers is sinds 2010 harder toegenomen dan de omvang van deze groep; in de categorie 40-80-jarigen bleef het aantal verkeersdoden per persoon vrijwel gelijk, terwijl het bij de
leeftijdscategorieën 0-20 en 20-40 jaar daalde. Het aantal ernstige verkeersgewonden met zwaar letsel steeg met bijna 50%. De landelijke ontwikkeling van verkeersslachtoffers zet zich afgelopen jaren voort, en de verwachting is dat dat zonder aanvullende maatregelen zo blijft. Met de toename van (ernstige) verkeersongevallen neemt ook de maatschappelijke impact toe.
3.2 Trend 2: Toenemende mobiliteit De regio groeit de komende jaren stevig. In de Zuidelijke Randstad is er de ambitie om 230.000 extra woningen te realiseren. De nieuwe inwoners gaan ook op stap en dat legt een druk op het volledige mobiliteitssysteem. Met name de fiets en openbaar vervoer zullen de komende jaren stevig groeien. Door de toenemende mobiliteit pakken we ook vaker de auto. Zonder maatregelen groeit de automobiliteit stevig door. Daardoor staat de bereikbaarheid en leefbaarheid onder druk. Autoverkeer tussen de grote steden in de zuidelijke Randstad rijdt door het Middengebied. Lansingerland, met de N209, N470 en N471, zal de gevolgen merken van hogere verkeersintensiteiten over een groter deel van de dag. De toenemende mobiliteit is ook te merken met de komst van de A16 Rotterdam. De snelweg zal meer autoverkeer naar zich toetrekken. Daar is een snelweg ook voor bedoeld, maar het extra verkeer telt op bij de reeds genoemde autonome groei van het verkeer.
16/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Wind in de rug De E-lijn rijdt (post-Corona) in de spits twaalf keer per uur per richting naar Rotterdam. Er wordt gewerkt aan een frequentieverhoging, ook richting Den Haag. Bovendien rijdt de Elijn dan ook buiten de spitsuren vaker door. Naar verwachting is dat rond 2028 het geval. De E-lijn is dan een zeer stevige regionale corridor. Landelijk is er veel aandacht voor hoogwaardig openbaar vervoer. Hierin wordt ook geïnvesteerd. Dit betekent niet altijd railverbindingen, maar ook hoogwaardige busverbindingen zoals ZoRo-bus en R-net worden versterkt en uitgerold. De komst van de A16 Rotterdam geeft ook kansen: tegelijkertijd worden fietsroutes verbeterd en de nieuwe verbinding geeft ook mogelijkheden voor busroutes naar Rotterdam Alexander en/of Kralingse Zoom.
Tegenwind De aandacht in het openbaar vervoer komt meer te liggen op sterke, verbindende lijnen. Reizigers vinden de frequentie en snelheid van deze lijnen aantrekkelijk. De reizigersstromen leiden daar tot investeringen om de kwaliteit te verbeteren. De keerzijde is dat routes met een meer ontsluitend karakter minder reizigers trekken. Hierdoor ontstaat enerzijds een opgaande spiraal bij goede routes, maar een neerwaartse spiraal bij zwakkere lijnen. Op een gegeven moment kunnen zwakkere lijnen door het ijs zakken en verdwijnen.
3.3 Trend 3: We zijn duurzamer en gezonder onderweg We stellen hoge eisen aan onze leefomgeving. Juist Lansingerland biedt een prachtige balans tussen ruim wonen met groen rondom, en nabijheid van goede (stedelijke) voorzieningen. We hebben meer en meer oog voor onze gezondheid. Bewegen wordt onderdeel van ons alledag. Niet alleen in de sportschool; ook in de dagelijkse bezigheden. Het aandeel dure fietsen -elektrisch of racemodel- neemt toe. Dat doen we omdat we graag op de pedalen trappen om onszelf uit te dagen en te ontspannen. Maar ook ontdekken we de fiets als goed alternatief voor de auto of de drukke OV-lijnen. In de grote steden over de hele wereld zien we de wens om autoluwe en autovrije gebieden. Deze beantwoorden de behoefte om de menselijke maat terug te brengen. Zo is de buitenruimte bijvoorbeeld onze sportzaal geworden. Leefbaarheid op straat staat weer voorop in plaats van de technische verkeersfunctionaliteit. De voetganger en de fietser hebben het primaat. Resultaat is een
17/52
Lansingerland
We worden met z’n allen steeds mobieler. Ondanks digitale communicatiemiddelen en de acceptatie daarvan, blijft er behoefte aan menselijk contact en ontmoeting. Het aantal verplaatsingen neemt toe. Onze reismotieven worden steeds diverser, wat betekent dat de bestemmingen maar ook de reismomenten steeds verscheidener worden. Denk aan de groei van het recreatieve verkeer in onze groengebieden, en de toenemende populariteit van een ‘terrasje pakken’. Ook belangrijk is dat we tot op hogere leeftijd actief en mobiel zijn. We nemen deel aan sociale en maatschappelijke activiteiten, ook buiten onze eigen directe woonomgeving. Daarnaast is logistiek steeds meer just-in time, en groeit de bijhorende bedrijvigheid rond de A12 en de A16. De logistiek dringt bovendien met bezorgdiensten steeds dieper onze woonbuurten in.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Enkele autofabrikanten zinspelen er nu al op om op den duur geen enkele auto met verbrandingsmotor meer te verkopen.
Tegenwind De automobiliteit zet stevig door. Autobezit en autogebruik nemen landelijk gezien nog niet af. Zonder aanvullende maatregelen zet dit druk op gezonde mobiliteit en de duurzaamheidsopgave. Het aantal verkeersongevallen (met ernstige slachtoffers) neemt toe. Met het drukker worden van het verkeer zal dit zich doorzetten.
3.4 Trend 4: Onze mobiliteit verandert de komende jaren sneller dan ooit
Uitstoot De sector verkeer en vervoer veroorzaakt meer dan twee derde van de totale uitstoot van NOx en een derde van de totale uitstoot van fijnstof (PM10) binnen Nederland. Aan de stikstofdepositie in Nederland draagt de sector verkeer en vervoer circa 10% bij. Het wegverkeer stoot de meeste CO2, NMVOS en fijnstof uit, maar deze emissies dalen wel. Sinds 2010 zijn alle emissies door de sector verkeer en vervoer gedaald, met uitzondering van de CO2-emissies; de CO2-emissies gemeten volgens het IPCC-voorschrift, waarbij niet alle CO2-emissies meetellen, zijn wél gedaald. Ondanks de toegenomen afgelegde afstand daalt de NOx-uitstoot zowel bij personenauto’s ţ-13%) als bij bestelauto’s ţ6%) en vrachtauto’s ţ-53%). De fijnstofuitstoot daalt eveneens (resp. -62%, -62% en -60%). Met in totaal 143.000 elektrische en pluginhybrideauto’s in het personenautopark in 2018 staat Nederland in Europa op de vijfde plaats. Het aandeel van elektrische auto’s in de nieuwverkoop van personenauto’s bereikt in 2018 een nieuw Nederlands record van 5^. Verder stoten nieuwe auto’s steeds minder uit en worden deze steeds zuiniger.
Hoe we aankijken tegen mobiliteit verandert ook. Dat is nog veel belangrijker. Denk bijvoorbeeld aan de beweging van bezit naar bewust gebruik. Het is een meer bewuste houding die jonge generaties kenmerkt. Heb ik wel een auto nodig? Wil ik vervoermiddelen bezitten, of kan ik ook lenen of huren zodra ik deze nodig heb? Hoe houden we deze instelling vast in de volgende levensfasen? Wind in de rug Informatietechnologieën maken het mogelijk dat we een app zien of de bus onze halte al nadert. Of we bestellen vervoer op afroep. Deze bestaande technieken zijn nog lang niet uitontwikkeld. De komende tijd zullen we verdere integratie van technische systemen zien, maar ook van verschillende modaliteiten. Met de fiets naar de halte, met metro naar de stad, en dan verder met een deelscooter kan nu al; wie weet wat de volgende stap wordt? Een groot deel van de samenleving is er klaar voor. Niet alleen de technische mogelijkheden veranderen. Ook werkgevers denken na over slimme mobiliteitsoplossingen voor hun werknemers. Daarnaast is onze innovatieve Greenport- en logistieke sector continu op zoek naar nog slimmere en efficiëntere oplossingen. Daarbij gaat duurzaam en emissieloos transport een steeds grotere rol spelen in het koopgedrag van de consument of B2B-afnemer.
18/52
Lansingerland
prettigere stedelijke omgeving. Hier en daar verschuift deze behoefte zich ook naar de randgebieden en kleinere kernen rond de steden.
Cl
T21.07000
m
2
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Vaste OV-lijnen met een zwakke vervoerbasis worden vervangen door maatwerksystemen die op afroep of op vrijwilligersbasis rijden. Dat kan voor enkele reizigers een achteruitgang in frequentie zijn, of een drempel opwerpen. Tegelijkertijd geven dergelijke systemen wel de mogelijkheid beter in te spelen op de daadwerkelijke vraag van de doelgroep. Denk aan van deur tot deur vervoer of de tijdstippen waarop gereden wordt. Maatwerk kan zo ook juist een nog onbeantwoorde behoefte vervullen.
S
S
S
Gebruik van vervoerwijzen S Gebruik fiets en e-fiets blijft toenemen. Fiets is veelal een belangrijke vervoerwijze voor verplaatsingen binnen steden. Gebruikers e-fiets worden steeds jonger en gebruiken deze steeds meer voor woon-werkverkeer. Door de e-fiets neemt de actieradius toe.
Vooral in de vrije tijd zijn we steeds vaker en steeds verder te voet onderweg. Treingebruik in Nederland neemt toe, vooral door bevolkingsgroei en verbeterde kwaliteit treindiensten. Gebruik bus, tram en metro neemt vooral door bevolkingsgroei toe. Markt voor multimodale verplaatsingen is gering maar vooral sterk bij stedelijke hart-ophartrelaties met de trein. Autobeschikbaarheid en het reismotief zijn de belangrijkste variabelen die verklaren of iemand wel of niet multimodaal reist. Het vervoerd gewicht van het goederenvervoer is tussen 2010 en 2018 gegroeid met 8^, doordat de wereldhandel toenam en de bouwsector aantrok. Het reistijdverlies per afgelegde kilometer is in 2018 gedaald met 12% ten opzichte van 2010. De maatschappelijke kosten door files en vertragingen op de hoofdwegen zijn na een daling rond 2014 bijna terug op het niveau van 2010. De tijd en het geld die burgers en bedrijven jaarlijks aan mobiliteit besteden, nemen licht toe.
WOONWIJKEN REGIOTAXI VOOR SENIOREN
© HERINRICHTING
«eat
19/52
Lansingerland
Tegenwind Met de opkomst van de (snelle) fiets verschijnen er ook allerlei nieuwe vormen van ‘tweewielers’ op het fietspad. De omvang, wendbaarheid en snelheid van deze rijwielen wisselt. Het wordt druk op het fietspad, en gebruikers kunnen elkaar in de weg zitten en hebben uiteenlopende behoeften.
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
4 Strategische doelen 4.1 We gaan voor nul verkeersslachtoffers door vermijdbare oorzaken Conform het Rijksbeleid, regionale beleid van provincie en Metropoolregio Rotterdam - Den Haag streven we naar nul verkeersslachtoffers met vermijdbare oorzaken. Verkeersveiligheid is een belangrijke pijler onder een gezonde en plezierige openbare ruimte. Iedereen moet zonder zorgen deel kunnen nemen aan het verkeer. Het wegnemen van risico’s en het faciliteren van een prettig weggebruik is essentieel. Er zijn drie pijlers onder het thema verkeersveiligheid: weginrichting, educatie & gedrag en handhaving. Deze drie pijlers moeten leiden tot het juiste gedrag in het verkeer op straat. De trend is een stijging van het aantal ongevallen met ernstig letsel. Deze ongunstige ontwikkeling willen we keren. Het is daarom passend bij de rol van de gemeente als we oog hebben voor alle drie de pijlers. De provinciale wegen en de buitengebieden. De verkeersveilige fysieke inrichting van wegen en straten is een belangrijk onderdeel van verkeersveiligheid. Ook op de doorgaande wegen die niet in beheer zijn bij de gemeente zijn we kritisch. Hier gebeuren naar verhouding meer ongevallen met ernstig letsel. Van de provinciale wegen springt de N209 er negatief uit; deze weg is druk en vanuit de historie krap bemeten. Ook op bedrijventerreinen is aandacht voor verkeersveiligheid.
De ruime bemeten infrastructuur geeft gelegenheid tot hogere snelheden.
We streven naar eenduidige en herkenbare weginrichting en bebording in overeenstemming met landelijke regels en richtlijnen. Landelijk is er een trend om bromfietsen en snorfietsen van het fietspad te verplaatsen naar de rijbaan. Ook wordt op steeds meer plekken gewerkt om de gemiddelde snelheid naar beneden te krijgen. In Lansingerland neemt de behoefte hiernaar op de steeds drukkere fietspaden ook toe. De zwakkere verkeersdeelnemers (fietser, bromfietser en wandelaar) en mindervaliden krijgen expliciet de aandacht in het verkeersveiligheidsbeleid. Dit vertaalt zich het duidelijkst in aandacht voor gedrag en educatie. Educatie, bij in het bijzonder jeugd maar ook ouderen, werkt omdat zij een kwetsbare doelgroep vertegenwoordigen. Bovendien is jong geleerd oud gedaan. Op jonge leeftijd investeren in het kennen van de verkeersregels en veilig gedrag blijft een leven lang effectief. Hiervoor is de samenwerking met de scholen en sportverenigingen noodzakelijk. Handhaving is belangrijk voor het borgen van de verkeersveiligheid. Gerichte inzet op snelheid, drankgebruik en verdovende/opwekkende middelen, maar ook huftergedrag en andere overtredingen dragen bij aan een beheersbaar wegbeeld. Bovendien vermindert dit de hinder die omwonenden van een weg ervaren door geluid en stoer gedrag op de weg.
Parallel daaraan is ook een zachte aanpak denkbaar, bijvoorbeeld fietsverlichtingsacties en bewustwordingsacties over snelheid en het jaarlijkse ‘Wij gaan weer naar school’.
20/52
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
daarin maatregelen die zijn gebaseerd op de deze risico-indicatoren.
4.2 We groeien mee met de toenemende behoefte aan mobiliteit We streven naar een betere bereikbaarheid van onze kernen Tussen de kernen in Lansingerland onderling ontstaat steeds meer uitwisseling en vervoerbehoefte. We streven naar een bétere bereikbaarheid. Dat betekent niet voor alle modaliteiten altijd méér bereikbaarheid. Een betere bereikbaarheid is soms ook wat langzamer aan doen omdat dat veiliger is. Of bijvoorbeeld meer kwaliteit voor de fiets als dat de verblijfskwaliteit verbetert. We werken uit wat die betere bereikbaarheid precies inhoudt en met welke modaliteit we dat invullen. Per locatie en per doelgroep kan dat verschillen. We faciliteren de toenemende mobiliteit in de regio Onze regio groeit en dat geldt ook voor onze gemeente. De groei van het aantal inwoners in de regio gaat gepaard met meer vervoersbewegingen en voertuigkilometers voor alle verschillende vervoerwijzen. Dit willen we proactief opvangen en verstandig faciliteren, zodat mobiliteit geen belemmering vormt voor de verstedelijkingsopgave. Lansingerlanders zelf zijn echte regiobewoners: we voelen ons thuis in, en zijn verbonden met onze woonkern maar we maken ook gebruik van werkgelegenheid, onderwijs en voorzieningen in de omgeving. De toenemende behoefte aan mobiliteit leidt tot een toenemende oriëntatie op de rest van Zuid-Holland. Ook dat willen we faciliteren.
21/52
Lansingerland
Risicogestuurde aanpak In de afgelopen decennia was een duidelijke dalende trend zichtbaar in het aantal verkeersslachtoffers (met letsel) en het aantal verkeersdoden. De dalende trend is gestopt en het aantal ernstige verkeersslachtoffers en verkeersdoden neemt toe. Er is een trendbreuk noodzakelijk om de stijging een halt toe te roepen. Hiertoe heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het Strategisch Plan van Aanpak Verkeersveiligheid 2030 (SPV) opgesteld. De kern van het SPV luidt: naar nul verkeersslachtoffers via een risicogestuurde aanpak. Dit houdt in dat de verkeersveiligheid niet alleen het aantal ongevallen dat op een bepaalde locatie plaatsvindt, maar dat aan de hand van risico-indicatoren bepaald wordt hoe verkeersveilig de openbare ruimte is.
Samen met de Metropoolregio zijn de volgende belangrijkste risico-indicatoren vastgesteld, welke ook door Lansingerland worden gehanteerd: S Fietsinfrastructuur - Te smalle fietspaden Inrichting van het fietspad Inconsistente infrastructuur S Duurzaam Veilige infrastructuur Inrichting 30 en 50 km/uur gebieden - Te hard rijden binnen de bebouwde kom Onveilige schoolomgevingen S Gedragsbeïnvloeding Scholieren uit het basis- en voortgezet onderwijs (0-15 jaar) Jongeren op snor- en bromfiets (16-17 jaar) Onervaren bestuurders (18-24 jaar) Kwetsbare senioren op een (elektrische) fiets (60+ jaar) In de uitwerking van mobiliteitsvisie wordt een lokale uitvoeringsagenda verkeersveiligheid opgesteld met
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Openbaar vervoer tussen de kernen en naar de omliggende steden moet een impuls krijgen Op sommige openbaar vervoerverbindingen is een schaalsprong nodig. Alleen dan biedt het vervoersysteem voldoende capaciteit en een aantrekkelijke kwaliteit. Verhoging van de frequentie van metrolijn-E naar Rotterdam en Den Haag helpt hierbij. Het opwaarderen van de ZoRo (Zoetermeer-Rotterdam) buslijn naar een hoogwaardige railverbinding (metro/tram) biedt de meeste kans op het verbeteren en aantrekkelijk maken van het openbaar vervoer voor Lansingerland én de regio. Het creëren van woongebieden en werkgelegenheid langs de ZoRo-busbaan helpt bij het versnellen van de beoogde schaalsprong. Toegankelijkheid voor iedereen is vanzelfsprekend We zijn tot op hogere leeftijd mobiel, en de samenleving verwacht dat ook van ons. Mobiliteit in enige vorm moet voor iedereen bereikbaar zijn. Toegankelijkheid voor iedereen is vanzelfsprekend. Dat gaat verder dan alleen de technische toegankelijkheid van trottoirs; ook informatievoorziening, kleurgebruik, herkenbaarheid en
eenduidigheid spelen mee. Ook nabijheid van voorzieningen maakt dat iedereen in Lansingerland kan mee doen. Doorgaand regionaal autoverkeer buiten de kernen om. Doorgaand lokaal autoverkeer buiten de centra om De provinciale wegen zijn de plek waar het doorgaande regionale verkeer moet rijden, maar ook deze wegen lopen vol. De hogere categorieën wegen moeten goed doorstromen om te voorkomen dat verkeer zijn weg zoekt over lokale wegen. Dit voorkomt hinder voor weggebruikers en omwonenden. Onze ondernemers vertrouwen ook op een goed netwerk van wegen om hun goederen te vervoeren. De toename van logistiek in onze gemeente is vooral te merken op de provinciale wegen, en rond de aansluitingen met het Rijkswegennet. Het wegennet biedt korte, maar vooral betrouwbare rijtijden. Het delen van data en het scherp bijsturen van verkeerslichten kunnen deze betrouwbaarheid vergroten.
4.3 We maken onze mobiliteit duurzamer en gezonder Het verduurzamen van onze volledige mobiliteit heeft prioriteit We zijn hierin ambitieus. We geven de ruimte aan de actieve en duurzame vormen van mobiliteit; fietsen en lopen. Daar waar automobiliteit in beeld is streven we emissieloze voertuigen na, zowel voor het personen- als het goederenvervoer. We zetten in op actieve vormen van mobiliteit, te weten fiets en lopen. De drager van onze mobiliteitssysteem wordt het openbaar vervoer samen met de fiets. We zetten in op een transitie naar het denken over een goede bereikbaarheid. Deze transitie
22/52
Lansingerland
Regionale hoogwaardige fietsverbindingen verbeteren en stimuleren We streven naar betere, duurzame verbindingen met de regio. Investeren in het aantal woningen en de oriëntatie op de regio vraagt ook investeren in hoogwaardig openbaar vervoer en goede fietsverbindingen. We investeren in langeafstand fietsroutes en het creëren van directe, comfortabele en veilige routes vanuit de kernen naar deze snelle fietsverbindingen toe. Hierdoor kunnen deze fietsroutes concurreren met andere minder duurzame vervoerwijzen.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
We hanteren per gebiedstype een prioriteitenladder, bestaande uit de elementen: S Fiets en wandelen S Openbaar vervoer S Slimme vervoeroplossingen en deelmobiliteit S Schone automobiliteit S Brandstofauto’s Deze ladder betekent dat we modaliteiten niet overal gelijkwaardig faciliteren. De invulling van de ladder is gebiedsgericht en wisselt ook per doelgroep. Zo willen we een realistische maar ambitieuze transitie in gang zetten. Adaptief toewerken naar dit doel is voor ons vanzelfsprekend.
We hanteren een gebiedsgerichte prioriteitenladder, met per gebied de prioritering van de diverse vervoerwijzen. Per gebiedstype in Lansingerland bepalen we de prioritering van de vervoerwijzen en het tempo van de transitie.
WOONWIJKEN Riŗs/oningen Kastanjelaar)
mm&ĻAADPALEN
# DEfLMoġíifrsir FIETSVERBIÇ4Q7NG
,
PARKEREN OP ', V . HALFVERHÂRDINĠ^' ' . Aír '
l.
■■■sïïïī AANLEG VEILIGE
OVERSTEEKPLAATS SCHOOLZONES
AANLEG KISS 6t RIDE
23/52
Lansingerland
verwerken we in ons beleid en we handelen hiernaar, zowel in planvorming als fysiek buiten op straat. Een onderdeel daarvan is het beperken van de ruimte voor de auto. Ingrepen in de inrichting van onze infrastructuur horen daar bij. Denk aan maximum snelheden, fysieke maatvoering, parkeer-/stallingsgelegenheid, ruimte voor deelmobiliteit, etc. Deze transitie geldt voor nieuw én bestaand gebied.
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
aan ons handelen. We zijn daarin koersvast. We werken immers aan lange termijndoelen.
De grote vervoerstromen in onze regio worden bediend met hoogwaardig openbaar vervoer. Met de bundeling van zware reizigersstromen kunnen we daar een hoge kwaliteit bieden. En de fiets biedt individueel van-deur-tot-deur vervoer. De gemeente stimuleert - wie daarvan gebruik kan maken - dat ook te doen. Voor specifieke doelgroepen zal er echter ook behoefte zijn aan fijnmazigere oplossingen. Dit doet zich bijvoorbeeld voor tussen de kernen onderling en in de centra. Ook op bedrijventerreinen is een onvervulde wens tot aansluiting op het openbaar vervoernetwerk.
Lansingerland is een netwerkende organisatie. We werken samen met andere partijen met het oog op wederzijds voordeel. Voor de uitvoering zijn we afhankelijk van derden. Daarbij stimuleren en ondersteunen wij.
Ketenmobiliteit en deelmobiliteit ondersteunen we. De markt krijgt de ruimte om initiatieven te ontplooien. Ketenmobiliteit en deelmobiliteit ondersteunen we en krijgt de ruimte. Vervoerinitiatieven worden minder aanbodgericht en meer vraagafhankelijk. Ontwikkelingen gaan snel. We kiezen per ontwikkeling onze rol. Daarnaast willen we samen met onze mobiliteitspartners in gesprek over mobiliteit. Werkgevers en ondernemers willen we helpen hun logistiek en woon-werkverkeer te verduurzamen. Met winkeliersverenigingen gaan we in gesprek over de verkeersafwikkeling in de centra.
4.5 Passende rol gemeente Onze gemeente staat midden in de samenleving. Lansingerland weet wat onze inwoners en ondernemers willen. Met een goede bereikbaarheid en een fijne en veilige leefomgeving schept de gemeente de randvoorwaarden om efficiënt te ondernemen en plezierig te wonen. De strategische doelen geven de komende tijd inhoudelijk richting
De rol van de gemeente willen we op frisse wijze invullen. Ook willen we een herkenbare en betrouwbare overheid en partner zijn waarin we duidelijkheid kunnen verschaffen in taken en rollen voor overheid, markt en samenleving. En tegelijkertijd kan het pad naar onze doelen wisselen. Meer dan ooit moeten overheden adaptief handelen. We leren en zijn adaptief. We kijken wat de markt of de samenleving nodig heeft. Onze visie - maar ook ons meer tactische uitvoeringsagenda - willen we daarop inrichten en actueel houden. De gemeente is niet het enige orgaan dat actief is in de wereld van mobiliteit. We hebben een visie maar die realiseren we niet in ons eentje. Met buurgemeenten stemmen we grensoverschrijdende projecten en belangen af. Met de Metropoolregio Rotterdam - Den Haag bespreken we het regionaal belang, en maken we gebruik van (subsidie)regelingen om realisatie van projecten te bespoedigen. Ook met provincie en Rijk werken we samen, vooral waar het grotere investeringen in bereikbaarheid betreft. Verder werken we samen op het gebied van verkeerseducatie op scholen, met de onderwijsinstellingen en de Metropoolregio Rotterdam - Den Haag.
24/52
Lansingerland
4.4 We werken aan moderne vervoersoplossingen
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
Als wegbeheerder nemen we onze verantwoordelijkheid. Dat doen we ook bij ruimtelijke kaders en vergunningverlening. Bij ruimtelijke initiatieven speelt bereikbaarheid steeds vaker een belangrijke rol. Met de Mobiliteitsvisie, (parkeer)normen, regelgeving en handhaving borgen we ons beleid. De gemeente heeft ook sturende instrumenten, denk aan parkeerregime en de toetsende rol in het kader van een Omgevingsvergunning. Waar nodig zetten we deze instrumenten in: het eerlijke verhaal is ook dat we soms nee zeggen. Deze regelgeving kan per doelgroep of per locatie verschillen, en daarover communiceren we transparant.
25/52
Lansingerland
We leren van andere regio’s in de omgeving of in Europa. We volgen de ontwikkeling en kansen zo snel mogelijk op. We betrekken lokale ondernemers bij het nastreven van onze doelen. We treden in gesprek over wat zij willen bereiken, en zoeken naar gezamenlijke doelen. We stimuleren en ondersteunen. Waar nodig leggen we contacten tussen partijen die elkaar anders niet vinden. We netwerken, delen kennis, leggen contact, inspireren en zetten een koers uit. Daar waarop wij geen invloed hebben, zijn wij transparant en duidelijk over. Soms is de markt aan zet even geven we die ruimte.
GEM EENTE
T21.07000
Mobiliteitsvisie Lansingerland 2040
5 Onze visie op de vervoerwijzen 5.1 Lopen (en wandelen) Lopen is de basis als het gaat om mobiliteit. Lopen - al dan niet met een hulpmiddel, of rollen - doen we als het goed is allemaal. Het is de meest natuurlijke, bereikbare, gezonde en duurzame wijze van verplaatsen. Daarnaast is het ook nog eens goedkoop. Bovendien vormt lopen de basis voor het gebruik van alle andere vervoerwijzen, of het nu gaat van het lopen tussen thuis en de auto, of bijvoorbeeld het lopen vanaf de fietsenstalling naar een winkel. Lopen heeft ook een recreatieve waarde, namelijk wandelen, of zelfs hardlopen. Dit heeft voor velen een nog hogere belevingswaarde en sociale waarde dan de fiets. Toch wordt deze vervoerwijze vaak overgeslagen in beleidsdocumenten, mogelijk door de ogenschijnlijke vanzelfsprekendheid. Desondanks heeft de gemeente Lansingerland hier een visie op. Lopen is binnen onze gemeente een laagdrempelige manier van voortbewegen. Het belang van lopen wordt groter als we zorgen dat voorzieningen nabij woningen zijn. Hetzelfde geldt voor de motivatie om te lopen als de voorzieningen dichtbij zijn. Een aantrekkelijke en toegankelijke infrastructuur hoort hierbij. Kenmerken van lopen K Heeft een relatief kleine actieradius K Verbetert de gezondheid van het individu en daarmee ook de volksgezondheid K Stimuleert buitenrecreatie K Brengt leven in de centra