[T21.04692] Woonvisie Lansingerland 2021-2025 DEFINITIEF

GEMEENTE

smss

Een plek voor iedereen

Woonvisie 2021-2025 Juli 2021

GEMEENTE

Inhoudsopgave Voorwoord.......................................................................................... 4 1

Inleiding........................................................................................5

2. Wonen in Lansingerland................................................................8 3. Trends en ontwikkelingen wonen............................................. 13 4. Missie en visie.............................................................................. 22 Pijler 1 - Een plek voor iedereen...................................................24 Pijler 2 - Fijn en toekomstbestendig wonen ...............................37 Pijler 3 - Wonen in verbondenheid................................................41 Vervolgproces...................................................................................45

2

'Śį Ŝ, Jţ~! ş*0M ,í?ŗ

mm

Y^'

íį?įţ».i

’■4İXİ

Eia 33 ia 0

įāW».'IĚ

íšftip&šã

"- - , .; ; Ü l!ļ I

įäġäffiS

11 İ |ï

Ŵ*.T

Į.Î/

r^ - !?ěbVÍ

te - ^

■:

V- ! ’

--v--

'ŗ..9-^-1 -;V

GEMEENTE

Voorwoord Een plek voor iedereen. Dat is de titel van de Woonvisie Lansingerland die voor u ligt. En dat is ook precies het doel dat we met deze Woonvisie voor ogen hebben. Een plek voor iedereen, waar het thuiskomen is en inwoners het gevoel hebben dat het onderkomen dat zij hebben, past als een warme jas. Lansingerland heeft alles in zich om die fijne plek te bieden. Liggend in de metropoolregio Rotterdam Den Haag, omringd door groengebieden en aantrekkelijke steden. De waardering voor de kwaliteit van leven in onze gemeente is hoog. Inwoners ervaren een sterke sociale infrastructuur. Die krachtige kenmerken moeten we benutten om onze gemeente de komende jaren onder eigen voorwaarden te kunnen blijven ontwikkelen. Een plek voor iedereen is namelijk geen vanzelfsprekendheid meer. We zien de samenstelling van onze gemeente veranderen. We zien ook dat ons huidige woningaanbod niet op deze verandering aansluit. Er is een grote behoefte aan gelijkvloerse woningen voor senioren, aan betaalbare woningen voor lage- en middeninkomens en ook de regionale vraag naar eengezinswoningen blijft onverminderd hoog. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om in deze behoefte te voorzien en te verbinden aan samenhangende opgaven als mobiliteit, economie, duurzaamheid en vraagstukken uit het sociaal domein. Zoals iedereen weet is dit geen gemakkelijke opgave.

We hebben daar als gemeente alle partijen hard bij nodig om belangrijke ontwikkelingen ook voor de toekomst te kunnen realiseren.

onderkomen is universeel, maar niet voor iedereen een gegeven. Dan ben ik dankbaar voor de inzet van onze samenwerkingspartners: woningcorporaties, huurdersvereniging, zorgpartijen, bewonersgroepen, onze buurgemeenten, ontwikkelaars en bouwers. Het geeft vertrouwen dat we deze uitdaging samen aankunnen, ook al zijn het vaak processen van een lange adem. We hebben elkaar nodig, de opgave is groot. Ik sluit af met een citaat uit een gedicht en ditmaal van onze gemeentedichter Mark Boninsegna. Uit zijn gedicht Dromen in Lansingerland de volgende passage: als ik aan de oever van de Rotte sta kijk ik terug en zie in verdronken land grenzen ontstaan door veen gestoken waar jagers zich warmden aan vuur De warmte van een goed onderkomen was eeuwen geleden onder onze vroege inwoners, volgens dichter Mark Boninsegna, een belangrijk goed. Zo zal het altijd blijven. Het vormt de rode draad van onze Woonvisie. Kathy Arends, wethouder Wonen

Over die samenwerking nog een persoonlijke noot. Ik heb in mijn leven al een aantal verre reizen mogen maken en zag daar mensen onder allerlei verschillende omstandigheden wonen. Het verlangen naar een veilig

4

GEMEENTE

1 Inleiding Lansingerland is een aantrekkelijke woon- en werkgemeente die als een groene oase is gelegen in het hart van de metropoolregio Rotterdam Den Haag. Deze aantrekkelijkheid is de afgelopen jaren benut door duizenden woningen te bouwen. Hierdoor zijn wij als gemeente de afgelopen 20 jaar met ruim 60% gegroeid, waarbij we rekening hebben gehouden met ons kenmerkende karakteristieken zoals de groene structuren en de glastuinbouwsector. Daarnaast hebben wij kwalitatieve woonmilieus ontwikkeld om in een veilige en gezonde omgeving op te groeien, te ontmoeten en te bewegen. Hierdoor zien we dat in onze gemeente de sociale verbondenheid nog altijd sterk aanwezig is. Naast het succes van Lansingerland als woon- werkgemeente zien we dat de wereld om ons heen flink is veranderd. Zo heeft de coronacrisis de maatschappij flink ontwricht en zien we de slaagkans van bepaalde groepen op de woningmarkt steeds kleiner worden. Een prangend voorbeeld is de toegenomen wachttijd voor een sociale huurwoning in Lansingerland. Onzekerheid in arbeidscontracten, stijgende woonlasten en een groot tekort aan betaalbare woningen maken dat het verkrijgen van een passende woning voor steeds meer doelgroepen moeilijker is dan voorheen.

Integraal ontwikkelen, afstemmen met diverse belanghebbenden, mobiliteitsvraagstukken, duurzaamheidsopgave en aandacht voor de financiën zijn heel belangrijk, maar maken het ontwikkelen van woningen ook veel complexer dan voorheen. Dit is niet iets wat alleen in Lansingerland speelt, maar ook in de regio en in de rest van Nederland. De opgave kent een lokale, regionale en nationale urgentie. Lansingerland wil met haar Woonvisie werken aan een krachtige samenleving in Lansingerland. Wonen is immers een basisbehoefte. Via het woonbeleid geven we richting aan een toekomstige evenwichtige bevolkingssamenstelling

die past bij het karakter van Lansingerland. Om vergrijzing tegen te gaan en evenwichtig te groeien, voegen we woningen toe. Dit komt ten goede aan de levensvatbaarheid van voorzieningen zoals scholen, verenigingen en retail, maar ook voor de sociale samenhang van de gemeente. In een krachtige samenleving verstevigen, benutten en behouden we de sterke schouders. Dit betekent dat we investeren in de jongvolwassenen, starters, vitale senioren en economisch actieven in de middengroep. Daarnaast is het belangrijk dat er een goede sociale infrastructuur voor senioren, zorgbehoevenden en minima is. Een krachtige samenleving heeft de basis op orde en biedt een vangnet voor kwetsbaren. Voor wonen betekent dit dat passende huisvesting voor zowel de stevige schouders als de kwetsbaren belangrijk is. De Woonvisie Lansingerland 2021-2025 stelt ons in staat om regie te houden op bovenstaande ontwikkelingen. Het is een leidraad om de komende jaren onder eigen voorwaarden te kunnen groeien. De Woonvisie schetst een stip op de horizon over 10 jaar als ambitie, maar kijkt ook verder richting 2040. Zo zorgen we ervoor dat elke stap die we zetten ten aanzien van wonen, bijdraagt aan de krachtige samenleving van de toekomst.

Een toekomst die we samen vormgeven met buurgemeenten, Provincie Zuid-Holland, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, ontwikkelaars en bouwers, woningcorporaties, huurdersvereniging Lansingerland, zorgpartijen en uiteraard onze inwoners. De Woonvisie schetst geen gemakkelijke weg. We gaan een complexe opgave aan waarbij het algemeen belang vaak op spanning zal staan met het individuele belang, waarbij ontwikkelingen het uiterste vragen van financierbaarheid en waarbij we onze partners hard nodig hebben om de opgave te volbrengen. Realisatie van de opgave is ook afhankelijk van externe factoren zoals bijvoorbeeld ontwikkelingen in de bouwsector. Desalniettemin geloven wij in onze aanpak en gaan deze vol vertrouwen aan om zo middels wonen te werken aan een krachtige samenleving. Voor nu en in de toekomst!

5

GEMEENTE

Leeswijzer Na deze inleiding vervolgt de Woonvisie met hoofdstuk 2: ‘Wonen in Lansingerland’. Dit hoofdstuk bevat feiten en cijfers over de huidige woningvoorraad van de gemeente en de drie kernen. Hoofdstuk 3 richt zich op de trends en ontwikkelingen die impact hebben op de woonbehoefte, nu en in de toekomst. Deze twee hoofdstukken komen in hoofdstuk 4 samen in de missie en de visie. Dit hoofdstuk beschrijft het kader om op een gezonde manier de komende jaren te kunnen groeien. De Woonvisie Lansingerland bestaat uit drie pijlers: ‘Een plek voor iedereen’, ‘Fijn en Toekomstig Wonen’ en ‘Wonen in Verbondenheid’. Deze pijlers lichten we in drie aparte paragrafen toe. Tot slot gaan we in het laatste hoofdstuk in op het vervolgproces.

“De opgave Wonen is van groot belang om de kwaliteit van leven in Lansingerland vast te houden en te versterken. ”

Woonvisie onderdeel van Toekomstperspectief en Omgevingsvisie In 2020 zijn we gestart met het Toekomstperspectief Lansingerland. Het Toekomstperspectief is ontstaan uit het besef dat de samenleving aan veranderingen onderhevig is. De bevolking neemt toe en verandert qua samenstelling, de energietransitie vormt een grote uitdaging, arbeidsmarkt en economie zijn in beweging door onder meer de inzet van nieuwe technologieën. Maar wat betekent dit voor Lansingerland? Hoe werken we samen aan een toekomstbestendige gemeente, waar mensen ook in 2050 nog prettig wonen, werken, en recreëren? Deze vraag beantwoorden we in 2021 door tien opgaven[1] uit te werken in meerjarig, samenhangend beleid en uitvoeringsprogramma’s, zoals deze Woonvisie. De inzichten en programma’s die voortkomen uit het Toekomstperspectief, dienen als bouwstenen voor de Omgevingsvisie die in 2022 wordt opgeleverd. Routekaart START

TOEKOMSTPERSPECTIEF LANSINGERLAND

uiągįį;

[1] De tien opgaven zijn: Wonen, Duurzaamheid, Mobiliteit, Horti Science, Economie, Veiligheid, Jeugd, Volwassenen in de knel, Ouderen Langer Thuis en Kwaliteit van de Leefomgeving.

6

sís®

ŗį&ĩļ5 ^üsSîŞS

mm tmĒţĩis&sk

1 l '- ' rifut i MH 52** ^ K.jļļ r T'U~įjj ffSjpirlig |įjyLc‘íflÍĚÍį

SALE

J

'1 Äri/' m

gOCKJį

ĩâ3ŞŞŚepŠf||

lasi

.

įfigg^

-

wsě «jpP2íM5 'İĨŵW'ŭ

7

:;-'. -1"

į&irìtiffi1.

Wonen in Lansingerland

2. Wonen in Lansingerland De huidige woningvoorraad van Lansingerland bestaat vooral uit eengezinswoningen. Van de in totaal 24.245 woningen zijn ca. 20.000 woningen eengezinswoningen (83%). Onze woningvoorraad is daarmee prima geschikt voor gezinnen, maar niet passend voor de groeiende groep emptynesters/ senioren en de groep jongvolwassenen. Deze twee groepen bestaan nu uit 12.266 huishoudens waarvan een groot deel emptynesters en senioren nu in een eengezinswoning woont.

arffl

73% van de woningvoorraad bestaat uit koopwoningen waarbij de gemiddelde woningprijs C 457.300 is. Dit ligt boven het provinciale gemiddelde van C 389.000. Verder bestaat 19% van de huidige woningvoorraad uit sociale huurwoningen. Daarvan is 45% een appartement en 55% een eengezinswoning. Het percentage van vrije sector huurwoningen 8%.

Qf /fa ĩirļj^SfàĒp* Berkel en Rodenrijs

Open

Pluk de dag

De woningen

De inwoners

De woningmarkt

» » »

»

»

» » »

24.245 woningen 73* koop/27* huur Bergschenhoek 7.184, Berkel en Rodenrijs 12.149, Bleiswijk 4.912 woningen 4.295 (19*) sociale huurwoningen gemiddelde wachttijd 72 maanden 17* meergezinswoningen/ 83* eengezinswoningen Woonmilieu: rustig, groen, aantrekkelijk en (sociaal) veilig

Å

» » » »

»

62.384 inwoners: Bleiswijk 12.013, Bergschenhoek 18.762, Berkel en Rodenrijs 31.609 23.841 huishoudens 11.575 huishoudens met kinderen 12.266 huishoudens zonder kinderen Lansingerland is - ten opzichte van de rest van Nederland een relatief jonge gemeente Zeer tevreden over woonomgeving: 7,7

»

»

» »

r

Uniek

Dynamiek

Totale behoefte tot 2040 is ca. 8.330 woningen Lokale behoefte met name gelijkvloerse woningen Tot 2030: 1.925/ tot 2040: 4.170 Regionale behoefte met name grondgebonden (koop)woningen. Tot 2030: 2.870/ tot 2040: 4.160. Met name grote vraag naar het segment C 225.000 tot C 325.000 koop Behoefte sociale huur tot 2030: 565 egw en 555 app (1.120)Ztot 2040: 770 egw en 1.375 app (2.145)

r

Creatief Bijzonder

o SI -c o 5 o iaľ

■s

Ego

- Groep Sociologische as

Ambitieus

Kalm Rust

Succes

Controle

Bescherming Evenwicht

Zakeiijk

Veilig

De vier leefstijlen

GEMEENTE

Kenmerken kernen en buurtschappen Bergschenhoek Bergschenhoek is compact en kent een heldere ruimtelijke structuur. De kern heeft een vernieuwd centrum en ligt in het hart van Lansingerland en voorziet met de in ontwikkeling zijnde uitleglocatie Wilderszijde in een wijk die verbonden is met heel Lansingerland (metrohalte Rodenrijs, A. M. G. Schmidtpark, voorzieningen in Berkel en Bergschenhoek, recreatiegebied Rottemeren). Wilderszijde is een belangrijke schakel in de gemeente en voorziet als wijk in een toekomstgerichte en groene woonwijk met goede voorzieningen en ruimte voor ontmoeting. De huidige woningvoorraad van Bergschenhoek kent eenzelfde verhouding eengezinswoningen en appartementen als gemiddeld in de gehele gemeente. Ook het aandeel koop en huur is nagenoeg vergelijkbaar. In Bergschenhoek is het aandeel woningen gebouwd tussen 1970 en 1990 met 1^ kleiner dan het gemeentelijk percentage van 25%. Het aantal woningen uit de periode erna (1990 tot 2010) is door de grote VINEX-opgave juist flink groter (55%) dan het gemeentelijk percentage van 43%. De woningen zijn in de loop van tijd om het centrum heen gebouwd waardoor de nieuwbouwwijken altijd een goede aansluiting op het dorpscentrum hebben gehouden.

centrum maakt Berkel en Rodenrijs tot de kern die het sterkst verbonden is met de metropoolregio. In Berkel en Rodenrijs is het rustig en ruim wonen met goed openbaar vervoer en stadse voorzieningen. De nieuwbouwlocaties, waaronder Westpolder/Bolwerk en Meerpolder, kenmerken zich als uitleglocatie.

-- ' . m

.2

“Alle drie de kernen kennen een laag aandeel gelijkvloerse woningen en een groot aandeel koopwoningen. ” Figuur 1. Lansingerland met de drie kernen

Berkel en Rodenrijs Berkel en Rodenrijs representeert zowel de historie als de toekomst van de gemeente. Het Berkelse lint is kenmerkend en belangrijk voor de ruimtelijke samenhang van het gemeentelijke grondgebied. Het loopt bijna over de hele noordzuidlengte van de gemeente en verbindt waardevolle onderdelen aan elkaar. De ligging aan de metrolijn en het hoge voorzieningenniveau van het

Evenals Bergschenhoek kent Berkel en Rodenrijs eenzelfde verhouding ééngezinswoningen en appartementen als de gehele gemeente. Ook het aandeel koopwoningen (7^) is nagenoeg gelijk. Het aandeel van vrije sectorhuurwoningen is iets groter (12%). Het aandeel corporatiehuur is met

9

GEMEENTE

17% iets lager dan gemiddeld in Lansingerland. Berkel en Rodenrijs heeft een relatief groot aandeel woningen die na 2010 zijn gebouwd. Deze bevinden zich in uitleglocaties, waarbij grondgebonden wonen in het groen het uitgangspunt is. Bleiswijk Bleiswijk is van oorsprong een tuindersdorp en heeft een authentieke uitstraling. Het is een hechte gemeenschap met een sterke sociaal maatschappelijke binding. Met de Rotte heeft iedere Bleiswijker een prachtige groene achtertuin. De kern ligt minder centraal in de gemeente Lansingerland en is bescheiden gegroeid en ontwikkeld. Daartegenover staat de nabijheid van het recreatiegebied de Rottemeren, wat de kern aantrekkelijk maakt. Het hart van de kern was ooit glasbouw maar daar is de afgelopen jaren nieuwbouw voor in de plaats gekomen. De enige twee ontwikkellocaties die voor Bleiswijk nog het verschil kunnen maken zijn de Merenweg en Lange Vaart. In Bleiswijk zien we een kleiner aandeel van appartementen dan in de andere twee dorpskernen (14% om 17%). Verder zien we in Bleiswijk een kleiner aandeel koopwoningen (67%) en een groter aandeel corporatie huurwoningen. De woningvoorraad in Bleiswijk is relatief ouder ten opzichte van de woningvoorraad in Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs.

ť

ïíňiįįÿį. ļgļļW'a*

DBB

p-

-

.

ì

—

.

■īvJë

BSţŞŴ.' '

ĨTTřM

Buurtschappen Lansingerland kent twee buurtschappen: Kruisweg en Rotte. Beide hebben een vergelijkbaar karakter als de linten. Aan de Kruisweg ontwikkelen we alleen waar dit past bij de identiteit van de buurtschap.

10

GEMEENTE

Bergschenhoek

Berkel en

Bleiswijk

Lansingerland

Rodenrijs egw

5.891

83*

10.084

83*

4.224

86*

20.123

83*

app

1.293

17*

2.065

17*

688

14*

4.122

17*

koop

5.316

74*

8.626

71*

3.291

67*

17.796

73*

sociale

1.365

19*

2.065

17*

1.081

22*

4.631

19*

503

7*

1.458

12*

540

11*

1.818

8*

Voor 1940

359

5*

364

3*

246

5*

970

4*

1940-1970

790

11*

1.458

12*

688

14*

3.394

14*

1970-1990

1.221

17*

3.037

25*

1.965

40*

6.061

25*

1990-2010

3.951

55*

5.224

43*

1.424

29*

10.425

43*

Na 2010

862

12*

2.065

17*

589

12*

3.394

14*

Totaal

7.184

100%

12.149

100%

4.912

100%

24.245

100%

Categorie Eengezinswoningen Appartementen/ gelijkvloers Totaal

Aantal 20.123 4.122 24.245

Percentage 83* 17* 100*

Koop Vrije sector huur meer dan > C 751 p/m Sociale huur minder dan < C 751 p/m Totaal

17.796 1.818

73,4* 7,50*

4.631

19,1*

24.245

100*

Tabel 2. Kenmerken woningvoorraad Lansingerland, bron: www.waarstaatjegemeente.nl, nov 2020

huur Vrije sector huur

Tabell. Kenmerkenwoningvoorraaddrie kernen, bron: www.waarstaatjegemeente.nl, nov 2020, Stec

11

mm

» Ã

-

TE KOOP

1 "

pssŭ Vŕ’ĮŢ-ï';

ŴVwm'•■jSffiíSįÿĉfSřjÄ i

Jr**-??» SĪ*İ!»!p a.~.

W&w&sl ř^VÍ-i -* āSçāSŝs.— ìsį&äéŚSí:; ÜÜM ö-iMÍJ*'

I \ tt

"Ţįľ-ļSTľ

wonen

«Wë2 Ą;'^.ĩ:

'

"s. V

- "r

ì?1

GEMEENTE

3. Trends en ontwikkelingen wonen Er is de afgelopen jaren om ons heen veel veranderd, zowel landelijk, regionaal als lokaal. Op het gebied van wonen zien we vooral de lage slaagkans van lage en middeninkomens op de woningmarkt, de toenemende vergrijzing en het huisvestingsvraagstuk van verschillende bijzondere doelgroepen als belangrijke aandachtspunten. We zien ook steeds meer eenpersoonshuishoudens vanwege de vergrijzing en de bewuste keuze om alleen te wonen. Ook zien we meer vraag naar groepswonen en bijzondere woonconcepten.

“De vraag naar betaalbare woningen zien we o.a. aan de toegenomen wachttijd voor een sociale huurwoning. ” Slaagkans voor de lage en middeninkomens kleiner op woningmarkt Onzekerheid in arbeidscontracten, stijgende woonlasten en een groot tekort aan betaalbare woningen maken dat het verkrijgen van een passende woning voor de lage- en middeninkomensgroepen moeilijker is dan voorheen. Deze druk op het betaalbare deel van onze woningvoorraad zien we bijvoorbeeld aan de toegenomen wachttijd voor een sociale huurwoning in Lansingerland1. Het gevolg van het tekort aan betaalbare woningen is dat veel mensen moeilijk een eerste stap kunnen zetten op de woningmarkt. Mensen kunnen pas op een latere leeftijd een woning bemachtigen. Dit is vooral een probleem voor jongvolwassenen. Daarnaast vindt er onvoldoende doorstroming plaats in de woningvoorraad. Om de doorstroom op gang te brengen is het belangrijk dat prijs en product in de hele keten (meer) in overeenstemming zijn. De vraag naar betaalbare woningen zien we in een gelijke hoedanigheid terug in alle drie de kernen.

1 Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2019 2 Jaarlijkse indexering bereikbare huur laag/hoog conform CPI

Betaalbaarheid We merken dat huishoudens met een inkomen tot ca. C55.000 het moeilijk hebben op de woningmarkt. We hebben het hier over de lage- en middeninkomens. Dit komt omdat voor een woning van C457.300 - wat de gemiddelde koopwoningprijs is in Lansingerland - een (gezamenlijk) inkomen nodig is van ca. C80.000. En omdat ongeveer 25% van de koopwoningen in Lansingerland een verkoopwaarde heeft onder de NHG-grens van C325.000 (2021). Dit bedrag ziet het Rijk als uiterste grens van betaalbaarheid. Daarvoor is wel een (gezamenlijk) inkomen nodig van ca. C63.000 (2021). Er zijn in Lansingerland weinig koopwoningen beschikbaar voor de lage- en middeninkomens. Daarnaast mag je om voor een sociale huurwoning in aanmerking te komen als huishouden niet meer verdienen dan maximaal C44.665 (prijspeil 2021). De groep tussen dat inkomen en ca. C55.000 heeft daarmee weinig mogelijkheden op de woningmarkt. Aan de ene kant omdat er weinig aanbod is in het koopsegment, maar ook omdat er in Lansingerland weinig betaalbare woningen zijn in de vrije sector huur. Voor de lage- en middeninkomens hanteert de gemeente drie prijscategorieën die we gezamenlijk als het betaalbare segment zien: Huur2 » » » Koop » » »

Sociale huur (tot C752,33 p/m, prijspeil 2021) Bereikbare middenhuur laag (tussen C752,33 p/m en C900 p/m) Bereikbare middenhuur hoog (minder dan < C1.000 p/m)3

Sociale koop (tot C182.000, prijspeil 2021) Bereikbaar LSL (tussen C182.000 en C254.000)4 Bereikbaar NHG (minder dan < C325.000 of C344.500 t.b.v. energiebesparende maatregelen, prijspeil 2021)

3 Voor Wilderszijde geldt een uitzondering t.a.v. het maximale bedrag bereikbare middenhuur hoog 4 Jaarlijkse Indexatie conform CPI

13

GEMEENTE

Kenmerken sociale huisvesting Het verhuren van een sociale huurwoning is geen onderdeel van de vrije woonmarkt. Dit komt omdat een sociale huurwoning een schaars goed is waardoor de overheid wettelijk regelgeving hanteert voor verhuur. De wachttijd voor een sociale huurwoning is de afgelopen jaren toegenomen. Gemiddeld bedraagt deze in Lansingerland 72 maanden. Conform Europese regelgeving dient tenminste 80% van de vrijkomende sociale voorraad te worden toegewezen aan huishoudens met een inkomen tot C40.024 (2021). Daarnaast mag 10% worden toegewezen aan huishoudens met een inkomen tot C44.655 (2021) De overige 10% mag vrij worden toegewezen. De regionale doelstellingen, zoals die zijn vastgesteld en in het Regioakkoord zijn opgenomen, betreffen voor wat betreffen de sociale huisvesting: »

» » » »

De regio realiseert voldoende woningen in de sociale voorraad. Concreet: de streefvoorraad bedraagt 322.100 sociale woningen in 2030. De regio realiseert een meer evenwichtige spreiding van de sociale woningvoorraad. De regio wil voldoende beschikbaarheid op lokaal niveau en een regionaal gelijkmatiger toegang tot de sociale voorraad voor huurtoeslaggerechtigden. De regio wil voldoende betaalbare woningen met een huur onder de bovenste aftoppingsgrens, zijnde C 640,-, prijspeil 2018, op lokaal niveau en meer balans van deze voorraad in de regio.

Toenemende vergrijzing Lansingerland staat aan de vooravond van een demografische transitie; we krijgen te maken met een toenemende vergrijzing. Alhoewel we op dit moment nog echt een gezinnengemeente zijn, verschuift de bevolking langzaamaan richting een samenstelling waarbinnen de 65-plussers een groot aandeel innemen. De gezinnen worden ‘ouder’; kinderen gaan uit huis (worden starters), ouders vergrijzen en worden emptynesters. In 2030 zijn er 30% meer 65-plussers dan nu. In 2040 is het aantal 70-plussers zelfs verdubbeld. In vergelijking met andere gemeenten in het land valt de vergrijzing mee, maar deze ontwikkeling verdient aandacht omdat de huidige woningvoorraad van Lansingerland met name bestaat uit eengezinswoningen. Er ontstaat dus een behoefte aan een ander woningtype in Lansingerland dan het type waar Lansingerland er op dit moment veel van heeft. Een mogelijk effect van de vergrijzing is dat emptynesters blijven wonen in hun eengezinswoning, wat de doorstroming belemmert. Indirect kan dit gevolgen hebben voor het voorzieningenniveau en verenigingsleven omdat dit effect de aanwas van gezinnen blokkeert. Een passendere woning voor emptynesters kan ervoor zorgen dat ze langer zelfstandig thuis kunnen wonen én de betreffende eengezinswoning op de markt komt voor een (jong) gezin. Deze demografische transitie vindt in alle drie de kernen plaats.

Vanwege de geringe groei van Bleiswijk (weinig jonge gezinnen, veel empty nesters) en het lage aandeel aan appartementen, zien we dat de vraag naar gelijkvloerse woningen zich daar wat prominenter afspeelt.

14

GEMEENTE

Alleenstaanden tot 25 jaar Alleenstaanden 25 tot 35 jaar

u Ũntw, 2Ũ2Ó-2Ũ30 Ũntw. 2030-2040

Gezinnen (en een-ouderhuishoudens) Alleenstaanden en stellen 35 tot 55 jaar Alleenstaanden en stellen 55 tot 75 jaar Alleenstaanden en stellen vanaf 75 jaar

Tabel 3. Ontwikkeling van doelgroepen in de periodes 2020 tot 2030 en 2030 tot 2040, bron: Woningbouw-programmering Lansingerland in beeld Stec Groep, oktober 2020

“In 2030 zijn er 30X meer 65-plussers dan nu. In 2040 is het aantal 70-plussers zelfs verdubbeld. Deze ontwikkeling verdient aandacht omdat de woningvoorraad van Lansingerland met name bestaat uit eengezinswoningen. ” Huisvestingvraagstuk van verschillende (bijzondere) doelgroepen vraagt meer aandacht Het huisvesten van verschillende (bijzondere) doelgroepen is de laatste jaren voor gemeenten een steeds specifiekere opgave geworden. Wij zien de vraag toenemen bij de woonwagengemeenschap, arbeidsmigranten, asielgerechtigden en mensen met woon-zorgvraag. Door een gebrek aan beschikbaarheid aan passende woningen hebben wij ook aandacht voor de zogenaamde spoedzoekers.

Het landelijk beleid om steeds minder intramurale plaatsen ter beschikking te stellen voor mensen met een zorgvraag heeft tot gevolg dat kwetsbare mensen steeds meer zelfstandig dienen te wonen. Ook als zij in eerste instantie intramuraal verblijven, is uitstromen naar zelfstandig wonen het doel. Lansingerland onderkent drie kwetsbare doelgroepen waarvoor zij bijzondere aandacht heeft met betrekking tot het samenspel van wonen en zorg/begeleiding: Kwetsbare jongvolwassenen, inwoners met psychische of psychosociale problemen en ouderen die niet of onvoldoende in staat zijn om (met behulp van een netwerk) zelfstandig thuis te wonen. Het extramurale karakter van de hedendaagse woon-zorgaanpak maakt dat huisvesting van met name de groep van kwetsbare jongvolwassenen en inwoners met psychische of psychosociale problemen op dit moment met voorrang wordt gehuisvest in de sociale huurwoningvoorraad. Het bedienen van een aantal van deze doelgroepen heeft geresulteerd in een situatie waarbij een groot deel van vrijkomende sociale huurwoningen met voorrang wordt toegewezen aan bijzondere doelgroepen met als groot bijeffect dat de slaagkans van een regulier woningzoekende verder afneemt5. De opgave van het huisvesten van bijzondere doelgroepen wordt op gemeentelijk niveau aangegaan. Hierdoor zijn er geen specifieke aandachtspunten op kernniveau.

5 Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2019

15

GEMEENTE

Woningbehoefte Lansingerland Op basis van de onderzochte behoefte (tabel 4) zien we dat de behoefte aan eengezinswoningen tot 2030 nog steeds groot is. De belangstelling gaat vooral uit naar koopwoningen tussen de C225.000 en C310.000. De vraag naar eengezinswoningen komt voornamelijk uit de regio6. Hieruit komt naar voren dat wij als gemeente aantrekkelijk zijn voor (toekomstige) gezinnen uit de regio.

GGB SH tot aftop, grens GGB SH aftop.- tot lib.grens GGB VSHtotC 900 GGBVSHÊ900+ GGBC174K-Ê 225K GGBC225K -Ê310K GGBC310K -Ê425K

5 s

De behoefte aan gelijkvloerse woningen is vooral lokaal gedreven. Een deel van de (toekomstige) senioren in Lansingerland wil hun eengezinswoning graag inruilen voor een appartement, benedenwoning of bungalow. Deze zijn echter beperkt aanwezig in onze gemeente. We zien daarbij dat de voorkeur uitgaat naar alle prijscategorieën. De toegenomen vraag naar een sociale huurwoning in Lansingerland zien we terug in de oplopende wachttijd. Naast te weinig sociale huurwoningen (19% van het woningbestand) komt de toename mede omdat er vanwege de gevolgen van de woningbouwcrisis de afgelopen jaren weinig sociale huurwoningen zijn bijgebouwd.

APP/NULT. SH tot aftop, grens APP/NULT. SH APP/NULT, VSH tot 6 900 APP/NULT. VSH Ê 900+ APP/NULT. totĒ 174K APP/NULT. Cl 74K-E22SK APP/NULT. C225K-Ê 31OK APP/NULT. C 310K-Ě425K APP/NULT. E425K+

Tabel 4. Woningbehoefte 2020-2030 vertaald naar PMC’s (indicatief), bron: Woningbouwprogrammering Lansingerland in beeld Stec Groep, oktober 2020

Sociale huur

In totaal is er (tot 2040) behoefte aan 4.160 eengezinswoningen en ruim 4.170 gelijkvloerse woningen. De behoefte (tot 2040) aan sociale huurwoningen is 2.145, verdeeld in 770 eengezinswoningen en 1.375 gelijkvloerse woningen.

Sociale huur

shoefte 2020-2030 Behoefte 2030-2040

“De vraag naar gelijkvloers woningen komt met name uit Lansingerland. De vraag naar eengezinswoningen komt met name uit de regio. "

Tabel 5. Behoefte 2020-2040 naar woningtype (indicatief), bron: Woningbouwprogrammering Lansingerland in beeld Stec Groep, oktober 2020

6 Woningbouw-programmering Lansingerland in beeld Stec Groep, oktober 2020

16

GEMEENTE

Voorkeur woningtype Huishoudens tot 25 jaar

Grondgebonden woning

Huishoudens 25 tot 50 jaar

Grote voorkeur

Huishoudens 50 tot 65 jaar

als appartement

grondgebonden woning.

Bergschenhoek

Berkel en Rodenrijs

Bleiswijk

70

180

30

Beperkt toevoegen vanwege vrijkomende woningen door doorstroming

İŜÊÀ

Levensloopbestendig, zowel grondgebonden als

350

550

200

app. Huishoudens

Levensloopbestendig,

vanaf 65 jaar

zowel grondgebonden als

mm

. íXŵr. 300

550

200

app.

ğgyjjl

mm

Tabel 6. Lokale behoefte, bron: Woningbehoefteonderzoeken drie kernen Stec Groep, 2019-2020

Als we kijken naar de behoefteonderzoeken7 op kernniveau is er kwalitatief niet veel verschil met de totale behoefte. In alle drie de kernen is er een duidelijke behoefte aan appartementen. Kwantitatief zien we wel verschillen. De behoeftenonderzoeken op kernniveau laten zien dat er een geringe vraag is aan eengezinswoningen in de kernen. De vraag naar eengezinswoningen is vooral een regionale behoefte.

7 De behoefteonderzoeken op kernniveau zijn op basis van enquêtes, de aantallen zijn daarom indicatief

17

GEMEENTE

Waardering woonomgeving Lansingerland kenmerkt zich door een onderscheidend rustig, groen, aantrekkelijk en (sociaal) veilig woonmilieu. Dit heeft een sterke aantrekkingskracht op huishoudens die net buiten de drukte van de stad maar binnen de bereikbaarheid ervan willen wonen. De inwoners van Lansingerland geven een cijfer van 7,7 als aanbeveling om in Lansingerland te (komen) wonen. In de regio Rotterdam is dat 7,1 (cijfers Grote omgevingstest 2018). Het cijfer 7,7 is ook de uitkomst en wordt bekrachtigd door het laatstgehouden Leefbaarheidsonderzoek door Rigo in 2016 (LeMon). Ook kent Lansingerland positieve uitslagen vanuit waarstaatjegemeente.nl. Het betreft het voorzieningenniveau (winkels, scholen, sportvoorzieningen, verenigingsleven) de woon- en leefomgeving en het welbevinden van de inwoners.

Uit het rapport “De Toekomst van Lansingerland” (burgerpeiling t.b.v. Omgevingsvisie 2019) blijkt dat inwoners de gemeente kenmerken met woorden als groen, rustig en natuur. Hierbij wordt er gerefereerd aan het vele aanwezige groen, terwijl Lansingerland centraal ligt in de Randstad. Naast de openbare ruimte met groen binnen de bebouwde kom is onze gemeente omringd door veel groen en water. Denk aan de Rotte en recreatiegebied de Rottemeren. Verder begint in het westen van onze gemeente het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden Delfland met hierin onder andere de Groenzoom. In het zuiden van onze gemeente is er het relatief jonge natuur en recreatiegebied de Vlinderstrik. De Vlinderstrik vormt samen met het Lage en Hoge Bergse Bos in het zuiden de verbinding met de Bleiswijkse zoom. Het noordelijke gebied van onze gemeente bestaat uit grootschalige open polderproductielandschappen.

“Lansingerland kenmerkt zich door een onderscheidend rustig, groen, aantrekkelijk en (sociaal) veilig woonmilieu met een sterke aantrekkingskracht op huishoudens die net buiten de drukte van de stad maar binnen de bereikbaarheid ervan willen wonen. ” 31

Figuur 2. Waardering woonomgeving Lansingerland, bron: Grote omgevingstest 2018

18

GEMEENTE

Ontwikkelingen in interactie met wonen Wonen is onlosmakelijk verbonden met de andere thema’s van het Toekomstperspectief Lansingerland zoals economie, mobiliteit, veiligheid, leefomgeving, duurzaamheid en gezondheid. Voor wat betreft de ruimtelijke aspecten komen deze samen in de Omgevingsvisie. Economie De gemeente Lansingerland positioneert zich als de meest innovatieve glastuinbouwgemeente ter wereld door de Horti Science. De glastuinbouwsector is de grootste economie van Lansingerland en biedt 8.000 banen voor zowel Lansingerland als omliggende gemeenten binnen de Metropool. De sector trekt veel arbeidsmigranten aan en daarbij komt een huisvestingsvraagstuk kijken. Het gaat daarbij niet alleen om het bieden van onderdak aan deze doelgroep, maar het gaat ook om het leefbaar houden van buurten. Naast de glastuinbouwsector trekt ook de logistieke sector in Lansingerland arbeidsmigranten aan. Voor een goede woonomgeving is ook nabijheid van werk heel belangrijk, zowel in de gemeente als op korte reisafstand is veel werkgelegenheid. Mobiliteit Voor een aantrekkelijk woonklimaat is het belangrijk dat we goed verbonden zijn zowel binnen de gemeente als in de regio.

Voor een goed voorzieningenniveau in de gemeente betekent dit dat er voldoende fietspaden en OV-verbindingen tussen de kernen Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs en tussen de verschillende woonwijken nodig zijn. De bereikbaarheid tussen Lansingerland en de omgeving is sterk toegenomen met de komst van de lightrail Rotterdam-Den Haag en de ZoRo-snelbus. Dit sterkt de aantrekkelijkheid van Lansingerland als woongemeente. Ook de goede bereikbaarheid met de auto en de (snel-)fietsverbindingen naar Rotterdam dragen daaraan bij. Willen we als gemeente blijven groeien door het bouwen van woningen, dan is het belangrijk dat onze bereikbaarheid op niveau blijft. Met daarbij steeds aandacht voor de kwaliteit van de openbare

ruimte in de woonwijken. Actuele inzichten ten aanzien van duurzame mobiliteit spelen de komende jaren een grote rol. Dit kan enerzijds uitwerking hebben op de woningbouwontwikkeling en anderzijds op de mobiliteitsopgave. Duurzaamheid Door klimaatverandering krijgen onze inwoners te maken met extremer weer. Hevige neerslag, langdurige periodes van droogte en hitte en overstromingen vormen een risico voor de kwaliteit van wonen en leven. Om dit te voorkomen is het belangrijk om onze woonwijken daarop aan te passen. Hiervoor is een klimaatadaptatiestrategie opgesteld waarin diverse normeringen zijn benoemd. Vanuit het rijk is er de ambitie dat Nederland in 2050 Co2 neutraal is. Hiervoor wordt vooral ingezet om wijken aardgasvrij te maken en woonwijken gebruik te laten maken van duurzame vormen van energie. Dit geldt voor zowel de nieuwbouw als de bestaande bouw. Dit doen we om de klimaatverandering te beperken.

Gezondheid, leefbaarheid en veiligheid Een goed ingerichte groene leefomgeving draagt bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Het nodigt uit tot bewegen en versterkt het gevoel van veiligheid en sociale cohesie in de wijk. De afgelopen jaren deden we ervaringen op het met wijkgericht werken, in afstemming met onze samenwerkingspartners als de huurdersvereniging, woningcorporaties en wijkbewoners om op wijkniveau daaraan te werken. Inwoners zijn

19

GEMEENTE

vertegenwoordigd in klankbordgroepen en worden betrokken bij beleidsveranderingen of fysieke ingrepen in de wijk. Deze aanpak zetten we komende jaren voort. Bij nieuwbouwontwikkelingen hebben we aandacht voor het stimuleren van ontmoetingen om de sociale samenhang te versterken. Landelijke en regionale ontwikkelingen Lansingerland heeft te maken met een aantal landelijke en regionale ontwikkelingen ten aanzien van wonen. Betaalbaarheid als Landelijke woonagenda Landelijk wordt er gesproken over een nieuwe woningnood in Nederland. Daarbij is betaalbaarheid een belangrijk thema. Het Rijk wil daarom woningbouw stimuleren tot de NHG-grens (C 325.000, prijspeil 2021) koop en huur tot C 1.000 p/m. De regeling woningbouwimpuls is daar een voorbeeld van. De komende jaren kunnen we meer stimuleringsmaatregelen verwachten. Het sociaal huurakkoord 2021 laat blijken dat het beteugelen van prijsstijgingen belangrijk is om de betaalbaarheid niet nog meer onder druk te zetten. Provinciale woonagenda De provincie Zuid-Holland en betrokken gemeenten zetten volop in op versnellen van de woningbouw, het borgen van voldoende plancapaciteit en het toegankelijk houden van de woningmarkt voor verschillende doelgroepen. Dit omdat de woningmarktregio’s Haaglanden en Rotterdam een forse woningbouwopgave, zowel op de korte termijn (tot 2025) als de lange termijn (tot 2040) hebben.

Hiervoor is de Woondeal zuidelijke Randstad opgesteld met BZK.

1 - Bouw snel & slim. Tempo op versnelling. 2 - Bouw voor de toekomst. Op de juiste plek, naar behoefte en integraal. 3 - Bouw voor iedereen. Betaalbaar en sociaal voor het gebied als geheel. Ook de provincie Zuid-Holland stelt subsidies beschikbaar ten behoeve van meer sociale huur in de randgemeenten van de regio Rotterdam en capaciteit/ ondersteuning. Regioakkoord en regionale Woonvisie Als gemeente zijn wij onderdeel van het Samenwerkingsverband Regio Rotterdam (SvWrR). Deze samenwerking heeft als belangrijk thema de totale woningbouwopgave en woonruimteverdeling met specifieke aandacht voor de sociale huisvesting. Samen met de provincie Zuid-Holland werken we aan een bredere spreiding van de sociale woningvoorraad. Voor Lansingerland betekent dit een aanzienlijke inspanning ten aanzien van sociale woningbouw om een bijdrage te leveren aan deze spreiding. Daarnaast is op dit moment de regio bezig met het opstellen van een regionale Woonvisie. Agenda middengebied De Alliantie Middengebied is een bestuurlijke samenwerking van de gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland en Zoetermeer. Zij richt zich op het samen en integraal oppakken van een aantal belangrijke opgaven in het Middengebied. De Agenda Middengebied brengt dit onder de aandacht. Wonen in het Middengebied wordt gezien als een complementaire toevoeging aan het hoogstedelijke woonmilieu van Den Haag en Rotterdam.

De goede bereikbaarheid en het wonen in het groen zijn daarbij belangrijk dragers. Gezamenlijk willen we daarmee rekening houden in onze woningbouwopgave o.a. door middel van goede afstemming en samenwerking.

Recentelijk heeft de provincie de Zuid-Holland woningbouwagenda vastgesteld8. De provincie roept daarmee op gezamenlijk te bouwen aan de woningbouwopgave. Hiervoor zijn drie actielijnen opgesteld: 8 https://www.zuid-holland.nl/publish/pages/26641 /de-zuid-hollandse-woningbouw-agendadecember2020.pdf

20

i ą i l~ n " EI p ' —

,

i

r-

, ~

IMĨtîíT!! ___.

*tí

5ŽPì '*ţ*, 13 '^'įsEľagBMp

ĮįļMaįţry»y.«4 i'

įşv

■Nou-

jļ ffitjļļ

1ī -

.į 8 įpj5|įr ft

f ĩĩ-f y v-^’iBÉJLiįďy'r

; PjIHk - ~ įįįgHľ ; ľ JH ut jlŽES NB»! «fekJ^WĨ

3Įŗr

ĩ jgËļļfåjļi cäŕ» - -iSi^

,

Ir"tfMKM 5 S^^Ä^jgrtHpWKH^ JP*

m-:hļį^'

Ç^į^^įfijiįĨĚļjļ įį

tíilüi Missie en visie

GEMEENTE

4. Missie en visie “De missie is waar we voor staan, de visie is waar we voor gaan. ” ‘De gemeente Lansingerland staat - samen met haar partners - voor een groene, gezonde en (sociaal) duurzame leefomgeving, waar alle inwoners veilig en prettig kunnen wonen, werken, recreëren en zich verplaatsen. Daar hoort een woningaanbod bij dat past bij de gewenste sociale en demografische opbouw van de samenleving, met behoud van ons woonmilieu en historische en culturele waarden. Wij vinden het belangrijk dat onze bevolkingsopbouw in balans is voor een blijvende krachtige samenleving.’

karakter van de gemeente en de gewenste samenstelling van de samenleving. Pijler 3- Wonen in verbondenheid Wonen zien we niet als een los thema, maar verbinden we sterk aan thema’s zoals economie, mobiliteit, duurzaamheid en de sociale- en fysieke leefomgeving, die samenkomen in het Toekomstperspectief. Wij vinden dat wonen een bijdrage kan leveren aan de sociale verbondenheid in een wijk of buurt. We verbinden ons met de regio door onze plek midden in de metropool te versterken. Dat doen we vanuit onze eigenheid, oog voor ruimtelijke kwaliteit en sterke verbondenheid met de regio. Verder werkt de gemeente niet alleen aan fijn en toekomst-bestendig wonen. Hieraan werken we in nauwe samenwerking met diverse belanghebbenden.

Rekening houdend met bovenstaande missie en de bevindingen uit de vorige hoofstukken richten wij onze Woonvisie op drie pijlers. Pijler 1- Een plek voor iedereen Lansingerland wil iedereen een plek kunnen bieden. Dit betekent dat we de komende jaren extra aandacht hebben voor de lage- en middeninkomens én senioren. Om verder een krachtige samenleving te kunnen blijven zijn, is het belangrijk dat we daarnaast ook werken aan sterke schouders en aandacht hebben voor groepen die gebaat zijn met bijzondere woonvormen. Lansingerland wil namelijk een gemeente zijn waar alle inwoners zoveel als mogelijk kunnen wonen in een voor hen passende woning. Pijler 2- Fijn en toekomstbestendig wonen Om fijn en toekomstbestendig te kunnen wonen is het belangrijk dat we rekening houden met dat wat Lansingerland als woonmilieu sterk maakt, en hetgeen er moet worden ontwikkeld om in de krachtige samenleving te voorzien. We stemmen daarom woningbouwontwikkelingen af op het

22

;V'- 4

. 5 -. - - . "

'ŞíaSsíGäK^

i «ŭ,

3?ŞļŞř

Ĩ'^-S-'"hr

V'/ t

.Tri V///.

VL',

.

ļSgįŴV

b;iÿ-

1 - Een plek voor iedereen

GEMEENTE

Pijler 1 - Een plek voor iedereen Lansingerland wil iedereen een plek bieden. Dit betekent dat we de komende jaren extra aandacht hebben voor de lage- en midden­ inkomens én senioren. Om een krachtige samenleving te blijven, is het belangrijk dat we ook werken aan sterke schouders en aandacht hebben voor groepen die gebaat zijn met bijzondere woonvormen. Lansingerland wil namelijk een gemeente zijn waar alle inwoners zoveel als mogelijk kunnen wonen in een voor hen passende woning. Onze prioriteiten 1.

2.

3.

Huisvesting voor doelgroepen in de knel We hebben bijzondere aandacht voor doelgroepen waar op dit moment onvoldoende geschikte/passende huisvesting voor beschikbaar is: lage en (lage) middeninkomens, senioren, jongeren, spoedzoekers en emptynesters. Huisvesting voor bijzondere doelgroepen We hebben aandacht voor huisvesting van bijzondere doelgroepen zoals inwoners met een woon-zorgvraag, statushouders en woonwagenbewoners waarvoor de gemeente al dan niet primair verantwoordelijk is. Huisvesting voor de sterke schouders We houden bij woningbouw rekening met het benutten en behouden van stevige schouders voor een krachtige samenleving: jongvolwassenen, economisch actieven, gezinnen en vitale senioren.

9 Dit geldt voor de nieuwe, grote ontwikkellocaties waar nog geen contracten aan ten grondslag liggen. Voor die locaties waar al wel contracten voor zijn gesloten, maar die nog in een vroegtijdig stadium van

TOELICHTING 1. Huisvesting voor doelgroepen in de knel Op dit moment is er onvoldoende passende woonruimte voor lage en (lage) middeninkomens, senioren, jongeren, spoedzoekers en emptynesters. Bij nieuwbouwontwikkelingen hebben wij daarom bijzondere aandacht voor deze doelgroepen door passende woningen te bouwen. Voor nieuwe woningbouwontwikkelingen maken we daarom afspraken over het aandeel betaalbaar waaronder sociaal en het aandeel gelijkvloerse woningen. Bij grote ontwikkellocaties streven we naar een percentage van ca. 50% betaalbaar. Daarnaast hanteren we bij deze ontwikkellocaties gemiddeld 40% gelijkvloerse woningen als uitgangspunt9. Bij deze ontwikkellocaties hanteren we een verhouding appartementen/eengezinswoningen van ca. tweederde/ eenderde in de prijscategorieën sociale huur en bereikbare middenhuur/koop, als onderdeel van betaalbaar. Ten aanzien van kleine(re) ontwikkellocaties geldt maatwerk. Ook hier streven we naar een aandeel betaalbaar en gelijkvloerse woningen, mits dit passend is binnen het project en de omgeving. Hiermee bedienen we niet alleen doelgroepen maar helpen de doorstroming op gang.

“Bij grote ontwikkellocaties streven we naar een percentage van ca. 50X betaalbaar. Daarnaast hanteren we bij deze ontwikkellocaties gemiddeld 40X gelijkvloerse woningen als uitgangspunt. ”

ontwikkeling zijn, onderzoeken we samen met de ontwikkelende partijen of en waar er nog ruimte is om het aandeel betaalbare en gelijkvloerse woningen te vergroten.

24

GEMEENTE

Grote en kleine studie- en ontwikkellocaties Bovengenoemde ambities voor grote(re) studie- dan wel ontwikkellocaties gelden voor de (potentiele) locaties: Wolfend, Bleiswijk, Wilderszijde en de kleinere studielocatie Driehoek Noordpolder. Daarnaast biedt de locatie Bleizo-West als mogelijke gebiedsontwikkeling kansen om een bijdrage te leveren aan onze woningbouwopgave. Tezamen bieden deze locaties mogelijkheden voor de ontwikkeling van ca. 9.000 woningen, waarvan ca. 2.400 woningen sociaal en 2.000 woningen bereikbare middenhuur/koop zijn. Naast deze locaties kennen we ook andere locaties, die kleinschaliger van aard zijn. In totaal gaat het daarbij om ca. 2.000 woningen, waarvan ca. 300 woningen sociaal en ca. 90 bereikbare middenhuur/koop zijn. We bekijken bij elk van deze locaties wat er mogelijk is om een bijdrage te leveren aan de ambities van onze Woonvisie. Het totale aantal te bouwen woningen van ca. 11.000 overstijgt de behoefte van ca. 8.500 (tot 2040) die uit behoefteonderzoeken naar voren. Dit komt omdat we meer sociaal bouwen in het kader van Meer Evenwicht in de regio en daarbij meer variatie in wijken willen aanbrengen. Bovendien willen wij als onderdeel van de Zuidelijke Randstad een bijdrage leveren aan de verstedelijkingsopgave. Daarnaast houden we rekening met eventuele planuitval cq. vertraging.

Provincie gaat uit van 130% plancapaciteit en hier sluiten wij bij aan.

Sociaal Grote ontwikkellocaties Overige ontwikkellocaties Totaal

2.400 300 2.700

Bereikbare huur/koop 2.000 90 2.090

Overig

Totaal

4.600 1.610 6.210

9.000 2.000 11.000

Tabel 7: Prijscategorieën totale woningbouwopgave Lansingerland (ca.)

25

GEMEENTE

Voor de volgende doelgroepen doen we verder: Lage inkomens (tot C 44.665, prijspeil 2021) Deze groep - die is aangewezen op een sociale huurwoning - bieden we een betere plek in Lansingerland door 25% van de woningen in de grote woningbouwprojecten te programmeren als sociale huurwoning. Voor BleizoWest en Driehoek Noordpolder zien we kansen voor 30% sociaal. Naast het toevoegen van sociale huurwoningen houden we rekening met afspraken over de woningtoewijzing uit het Regioakkoord. In de prestatieafspraken met de corporaties en de huurdersvereniging leggen we dit (meer)jaarlijks vast. Het huurprijsbeleid, betaalbaarheidsbeleid, energielastenbeleid, de doorstroommakelaar, het terugdringen van scheefwonen en maximering van jaarlijkse verkoop van sociaal bezit heeft ook invloed op het aantal beschikbare sociale huurwoningen. Met de corporaties en de huurdersvereniging maken we ook daarover afspraken in de Prestatieafspraken om zo het aantal vrijkomende woningen waar mogelijk te vergroten. We kiezen ervoor om ons in te zetten voor sociale huurwoningen in de nieuwbouw (door een toegelaten instelling). Het realiseren van sociale koopwoningen met een koopprijs tot C182.000 (prijspeil 2021) is op dit moment niet realistisch. Wordt een dergelijke woning gebouwd dan gaat dat ten koste van de kwaliteit of duur waarop deze woning betaalbaar blijft voor de doelgroep.

“In totaal programmeren we ca. 50X betaalbaar waarvan 2530X sociale huurwoningen en 20-25X bereikbare middenhuur- of koopwoningen in de grotere g woningbouwprojecten."

Middeninkomens (C 45.000-C 55.000) We zien een toenemende vraag naar huurwoningen boven de sociale huurgrens (C 752,33- C 1.000) en koopwoningen in de prijsklasse C 182.000 C 254.000. De bijbehorende prijssegmenten zijn met name voor middeninkomens van belang. Zij komen namelijk niet in aanmerking voor een sociale huurwoning en het merendeel van de aangeboden koopwoningen in Lansingerland is onbetaalbaar voor deze groep. Daarom programmeren we 20-25% van het woningbouwprogramma van de grote ontwikkellocaties in het bereikbare prijssegment. Wij werken daarbij met een staffel zodat er over de gehele breedte binnen dit segment wordt gebouwd, waarbij extra aandacht is voor huur en de lage prijssegmenten: ^ bereikbare middenhuur laag (tussen C 752,33 p/m en C900 p/m) ^ bereikbare middenhuur hoog (minder dan < C1.000 p/m)10 ^ bereikbaar koop LSL (tussen C 182.000 en C254.000) ^ bereikbare koop NHG (minder dan < C 325.000, prijspeil 2021) Senioren We willen dat onze senioren in Lansingerland passend kunnen blijven wonen. Dit kunnen we doen door gelijkvloerse woningen in diverse prijscategorieën en woningtypen te ontwikkelen. De nadruk ligt hierbij op sociaal en het middensegment zodat er voor de lage- en middeninkomens voldoende wordt gebouwd.

We hanteren daarom als uitgangspunt dat gemiddeld 40% van de woningen in de grote woningbouwontwikkelingen als gelijkvloerse woningen wordt gebouwd. Verder programmeren we ca. twee derde van de te bouwen sociale huurwoningen én bereikbare middenhuur- of koopwoningen als gelijkvloers. We houden daarbij rekening met levensloopbestendigheid. Kleinere ontwikkelingen kunnen ook interessant zijn voor gelijkvloerse woningen, als de locatie zich hiervoor leent. Verder kijken we op projectniveau naar de mogelijkheden van bijzondere woonvormen voor

10 Voor Wilderszijde geldt een uitzondering t.a.v. het maximale bedrag bereikbare middenhuur hoog

26

GEMEENTE

senioren waarbij veiligheid en samenwonen belangrijke waarden zijn en wonen en zorg nog geen verbonden vraagstuk is. Levensloopbestendig wonen Omdat wij in de woonbehoefte van senioren willen voorzien is levensloopbestendig wonen belangrijk. In afstemming met de woningcorporatie 3B Wonen worden de te bouwen sociale huurappartementen daarom gebouwd volgens het Woonkeur Nieuwbouw Basispakket. Voor sociale huurappartementen voor 75-plussers is de nabijheid van voorzieningen ook belangrijk voor de levensloopbestendigheid. Voor appartementencomplexen waar we verwachten dat de seniorendoelgroep met een zorgvraagg er gaat wonen, bespreken we samen met 3B Wonen hoe deze appartementen gebouwd kunnen worden volgens Woonkeur Nieuwbouw - Pluspakket Wonen met Zorg’. Bij particuliere ontwikkelingen onderzoeken we op projectniveau samen met de ontwikkelaar wat er nodig is aan aanpasbare woningen. Dit zijn woningen die zonder grote bouwkundige aanpassingen levensloopbestendig kunnen worden gemaakt. We denken samen na hoe appartementen aanpasbaar kunnen worden gebouwd in een straal van 400 meter van een huisarts, gezondheidscentrum of voorziening met wonen en zorg. Dit toetsen we aan de woonzorgwijzer Plus.11

Starters en jongeren Starters worden bediend door hetgeen er eerder is voorgesteld bij de lageen middeninkomens. Daarnaast blijft het beleid bestaan dat de gemeente in Lansingerland woonachtige jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken een brief stuurt waarin zij geattendeerd worden op de mogelijkheid en voordelen van inschrijving als woningzoekende bij Woonnet-Rijnmond. Bij de

starterskoopwoningen geven we verder voorrang aan (koop)starters die een sociale huurwoning in Lansingerland achterlaten of thuiswonende jongeren volgens de 50/50 benadering. Huisvesting voor jongeren is met name interessant dicht bij OV-knooppunten zoals bij metrostation Berkel Westpolder en station Lansingerland-Zoetermeer.

2. Huisvesting voor bijzondere doelgroepen Binnen onze gemeente zijn er diverse bijzondere doelgroepen met verschillende woonvraagstukken. De gemeente heeft hier soms de primaire verantwoordelijkheid voor en bij andere doelgroepen is een andere partij de primair verantwoordelijke. Bij de grotere woningbouwontwikkelingen hebben wij de ambitie om ca. 5% van de woningen te programmeren voor bijzondere doelgroepen.

I. Doelgroepen waarvoor de gemeente primair verantwoordelijk is Inwoners met een woon-zorgvraag Er zijn drie doelgroepen waarvoor nieuwe huisvesting dient te worden gerealiseerd met als doel zo zelfstandig als mogelijk te wonen: » Kwetsbare jongvolwassenen (17 tot 27 jaar) De regionale afspraak om een voorziening te creëren met minimaal 18 plekken voor deze doelgroep in Lansingerland voert de gemeente uit. Hiervoor werkt de gemeente samen met de betrokken zorgorganisaties Pameijer, Enver en Middin. Samen maken we een programma van eisen met uitwerking van de ondersteuning in de zorgbehoefte passend bij deze doelgroep. We werken hierbij ook uit, in overleg met 3B Wonen als logische partij, hoe wij de doelstelling kunnen uitvoeren om de jongeren na 2 jaar

11 Website woonzorgwijzer Plus, categorie Voorzieningen, locaties, huisarts, gezondheidscentrum, wonen en zorg: https://ll.wzwkaart.info/map/gallery

27

GEMEENTE

zoveel als mogelijk te laten uitstromen naar een zelfstandige woonsituatie. » Inwoners met GGZ-problematiek De afspraak om voor deze doelgroep het aantal plekken van beschermd wonen uit te breiden, voert de gemeente uit. De gemeente stelt hiervoor een programma van eisen op samen met de regiogemeenten Beschermd Wonen. Samen met de regiogemeenten stemmen wij af hoe wij een voorziening kunnen bouwen die aansluit op de regionale behoefte. Onderdeel hiervan is een vraagontwikkelingsonderzoek en analyse van de zorgbehoefte van de huidige bewoners in de bestaande voorziening in Bleiswijk. Ouderen die niet of onvoldoende in staat zijn om (met behulp van een netwerk) zelfstandig thuis te wonen Het gaat hier voornamelijk om ouderen met somatische problemen. Hiervoor stuurt de gemeente actief op het realiseren van passende en betaalbare huisvesting. Samen met de woningcorporaties, projectontwikkelaars en zorgorganisaties onderzoeken we bij welke projecten geclusterde woonvormen voor deze doelgroep kunnen worden gerealiseerd. Doel is om deze woonvormen te realiseren in de nabijheid van voorzieningen zoals winkels, eerstelijns-zorgvoorzieningen zoals een huisartsenpost en/ of een verpleeghuis. »

Woonwagenbewoners De gemeente wil een plek bieden voor woonwagenbewoners. Daarom is in de afgelopen jaren beleid gevoerd om tot normalisatie van diensten, eigendommen en verhoudingen tussen de gemeente en de huurders/ gebruikers van de standplaatsen op woonwagencentra in de gemeente te komen. Wij houden daarbij zo goed als mogelijk rekening met de behoefte van de woonwagenbewoners. Onderzoek laat zien dat er de komende tien jaar een uitbreiding gewenst is van woonwagens in Lansingerland. Vanuit de woonwagengemeenschap Meerweg gaat het om ca. 10-15 woonwagens. Voor de woonwagen­ gemeenschap Bosland gaat het om ca. 3 woonwagens. Het ligt voor de hand deze uitbreiding te koppelen aan de twee reeds bestaande woonwagenlocaties Meerweg en Bosland. Voor Bosland loopt hiervoor op het moment van schrijven een project. Bij het inschrijven en toewijzen van woonwagens hanteren we dezelfde principes en uitgangspunten als toegepast bij sociale huurwoningen (denk aan toewijzing op inschrijfduur en wachttijd), en nemen we de opgehaalde wensen vanuit de gemeenschap mee. Regelingen daarover koppelen we aan de Verordening woonruimtebemiddeling 2020.

Statushouders De landelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders vraagt jaarlijks van de gemeente om het toewijzen van sociale huurwoningen. In verband met passend toewijzen richten we ons met name op gezinnen. Omdat huisvesting van asielgerechtigden na koppeling binnen 10 weken moet plaatsvinden, is de asielgerechtigde te beschouwen als urgent.

28

GEMEENTE

Spoedzoekers Doordat de woningmarkt op slot zit omdat onder andere zittende huurders nauwelijks verhuizen naar een andere woning en nieuwkomers door de wachttijd beperkt in aanmerking komen voor een woning, kan een flinke groep mensen niet bediend worden. Dit geldt ook voor mensen die plotseling door omstandigheden snel woonruimte nodig hebben. Het gaat hierbij om gescheiden mensen zonder urgentiebeschikking, uitstromers uit instellingen, mantelzorgers voor bepaalde tijd, (ex-) studenten, asielgerechtigden, expats en werkende jongeren. Vanwege hun behoefte aan woonruimte op korte termijn, heten zij spoedzoekers.

hiervoor wettelijke uitgangspunten en richtlijnen. Indien gewenst kunnen het mantelzorgsteunpunt en de gemeente hierover informeren. Dak- en thuislozen De verantwoordelijkheid voor de opvang van deze doelgroep ligt bij de gemeente Rotterdam. In overleg met Rotterdam bespreken we, indien het (voormalige) inwoners zijn uit Lansingerland, hoe er vanuit deze voorzieningen uitstroom mogelijk is naar sociale huurwoningen binnen onze gemeente.

BZK biedt een handreiking aan gemeenten om de ontwikkeling van flexwoningen te onderzoeken. Flexwonen als tijdelijke woonvorm kan bovenstaande groepen helpen. De (on)mogelijkheden van Flexwonen worden onderzocht. .

Vrouwenopvang De verantwoordelijkheid voor de opvang van deze doelgroep ligt bij de gemeente Rotterdam. In overleg met Rotterdam bespreken we, indien het (voormalige) inwoners zijn uit Lansingerland, hoe er vanuit deze voorzieningen uitstroom mogelijk is naar sociale huurwoningen.

II. Doelgroepen waarvoor een andere partij primair verantwoordelijk is

Ex-gede tineerden Op verzoek van de Reclassering zoeken we naar een passende woonoplossing. Hierbij werken samen met o.a. de corporaties.

Ouderen in een verpleeghuis De gemeente stemt met het zorgkantoor af over wat er nodig is tot 2030 om de groeiende vraag naar verpleeghuisplekken op te vangen. Samen met DSW onderzoeken wij de noodzaak en financiële mogelijkheid om een respijtvoorziening te realiseren. Dit is voor de doelgroep tijdelijk niet thuis kunnen wonen, maar die nog niet naar het verpleeghuis hoeven.

Arbeidsmigranten Wij zien het huisvesten van arbeidsmigranten als essentieel onderdeel van de sociale en economische opgaven en specifiek de Horti Science en logistieke sector. We treden hierbij regisserend op in samenwerking met de markt.

Mantelzorgwoningen Wij zien een toenemende vraag voor mantelzorgwoningen en ondersteunen dit waar mogelijk. Daarbij staat voorop wat de cliënt, samen met zijn of haar sociale omgeving, zelf kan doen. Zowel landelijk als lokaal gelden

29

GEMEENTE

3. Huisvesting voor de sterke schouders Lansingerland wil een gemeente zijn waar alle inwoners kunnen wonen in een voor hen passende woning, met oog op een evenwichtige samenleving. Om een krachtige samenleving te kunnen blijven zijn is het belangrijk dat we tegenover de vergrijzing ook werken aan onze sterke schouders. Dit betekent dat we investeren in de jongvolwassenen, starters, vitale senioren. We doen dit door passende woningen te bouwen voor deze doelgroepen zoals eerder benoemd. We willen daarnaast ook huisvesting blijven bieden voor de economisch actieven en gezinnen. Ook bij de laatste doelgroep zien we namelijk een grote en nog groeiende behoefte aan (betaalbare) woningen. De woonkwaliteit van Lansingerland maakt het aantrekkelijk voor gezinnen om er te wonen en we voorzien hiermee in een regionale behoefte. Bij nieuwbouwontwikkelingen willen we deze kwaliteit benutten om gezinnen aan te blijven trekken ten behoeve van een krachtige samenleving. Het blijven bouwen van eengezinswoningen is dus belangrijk zowel bij grote als bij kleine ontwikkelingen. Zo bedienen we niet alleen doelgroepen, maar werken we aan een krachtige samenleving en helpen we de doorstroming op gang.

“Om een krachtige samenleving te kunnen blijven zijn is het belangrijk dat we tegenover de vergrijzing ook werken aan onze sterke schouders. Concreet betekent dit dat we investeren in de jongvolwassenen, starters, vitale senioren. We doen dit door passende woningen te bouwen voor deze doelgroepen zoals eerder benoemd. We willen daarnaast ook huisvesting blijven bieden voor de economisch actieven en gezinnen. ”

Prioritering Een plek voor iedereen bieden betekent dat we veel verschillende woningtypen moeten bouwen om in de behoefte te voorzien van de verscheidenheid aan doelgroepen. We beseffen ons dat er een afweging moet worden gemaakt tussen de vele bestaande woningtypen. Er zijn namelijk beperkte locaties die ontwikkeld kunnen worden en sommige woningtypen hebben meer (gemeentelijke) aandacht nodig om te bouwen dan anderen. We geven daarom prioriteit aan woningen die iets toevoegen aan de bestaande voorraad en de doorstroming bevorderen en waarbij de gemeente een belangrijke rol heeft om ze te realiseren (pag. 31-32) Rol gemeente Bij woningtypen waar de gemeente een actieve rol heeft, gaan we sturen op het realiseren van deze woningen. We stellen hiervoor duidelijke kaders op in bijvoorbeeld nota van uitgangspunten en Masterplannen. Gemeentegrond zetten we ervoor in en we gaan op zoek naar middelen om ontwikkelingen te versnellen of te optimaliseren. Bij woningtypen waar de gemeente een faciliterende rol inneemt zijn de initiatiefnemers aan zet. De gemeente wijst ze bijvoorbeeld de weg voor een vergunningaanvraag. Indien CPO een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan onze woningbouwopgave, dan wordt op het niveau van projectontwikkeling gekeken naar de kansen en mogelijkheden.

30

Woningtype Actieve rol gemeente

Doelgroep

Aanleiding

Aanpak

Betaalbare gelijkvloerse woningen

- jongvolwassenen/ starters

- grootste lokale woonvraag

- 50% betaalbaar bij grotere woningbouwontwikkelingen: