T20.13826 Evaluatie beleidsaccenten
Tekst van het document
Midterm review deel I: Evaluatie beleidsaccenten sociaal domein
Afdeling: Maatschappelijke Opgaven
T20.13826
Datum: 12 november 2020 Corsanummer: T20.13826
Inhoudsopgave
Inleiding .......................................................................................................................................
Deel A 1 De resultaten 2018-2020 .............................................................................................................. 2 Financiële ontwikkelingen ............................................................................................................ 3 Aanbevelingen ..........................................................................................................................
Deel B 1 Elk kind een kans ....................................................................................................................... 2 Geen kind in de knel ................................................................................................................... 3 De leraar trekt aan de bel ............................................................................................................ 4 Pubers in de spotlight ................................................................................................................. 5 Lansingerland houdt eenzamen aan boord ......................................................................................... 6 Werken aan werk ....................................................................................................................... 7 Grip op geld ............................................................................................................................. 8 Intergenerationeel wonen met passende woningen .............................................................................. 9 Lansingerland heeft oog voor vrijwillige inzet .................................................................................... 10 Voorkomen van zorgmijding door stapeling van lasten ..........................................................................
Pagina 2/43
T20.13826
Inleiding Op 23 februari 2017 stelde de gemeenteraad het Beleidsplan sociaal domein 2018 – 2022, Versterken van veerkracht vast. Bij dit beleidsplan nam de raad ook een besluit over de beleidsaccenten, die onderdeel uitmaken van het beleidsplan en over de financiële inzet per accent. In het beleidsplan hebben we vastgelegd op welke manier we ons beleid monitoren en evaluatie. Dat doen we door de raad te informeren over de voortgang met jaarrapportages en met een Midterm review. Ontwikkeling van de accenten: van de bedoeling naar het effect Bij het vaststellen van het beleidsplan heeft de gemeenteraad ervoor gekozen om de Lansingerlandse standaard (het basisvoorzieningenpakket op grond van onze wettelijke taken in het kader van o.a. de Wet op Jeugdhulp, de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de wet op Schuldhulpverlening) te versterken met 10 beleidsaccenten. Het doel hiervan was om extra te investeren op doelgroepen en thema’s die uit trendanalyses prominent naar voren kwamen, zoals kinderen die bij echtscheiding betrokken zijn of de woonvraag voor de groeiende groep ouderen. In de afgelopen jaren brachten we de raad al twee keer op de hoogte van de stand van zaken van de beleidsaccenten. In deze evaluatie laten we zien hoe ver we zijn met de uitvoering van onze voornemens en wat dat betekent voor de financiële inzet.
De impact van corona op de activiteiten van 2020 In de jaren 2018 en 2019 zijn we samen met de betrokken uitvoeringspartners voortvarend aan de slag gegaan. Van scholen tot wijkverpleegkundigen, van inwoners tot bedrijven, op alle fronten zagen we de wens tot samenwerken en de erkenning van de meerwaarde daarvan. Hiermee zijn verbindingen ontstaan waarmee we het sociaal domein sterker verankeren in de samenleving. 2020 laat zijn sporen achter in deze ontwikkeling. We zien dat veel activiteiten tot stilstand kwamen, maar dankzij de veerkracht van het veld en van de samenleving heeft dat soms ook weer geleid tot succesvolle alternatieven. Vanwege de energie die in 2020 gezeten heeft in continueren wat er mogelijk was en alternatieven ontwikkelen voor wat er nodig was, is er weinig ruimte geweest voor doorontwikkeling in de accenten. Afhankelijk van de ontwikkelingen in de coronacrisis en de mogelijkheden die dat ons biedt, nemen we de ervaringen van 2020 mee naar 2021 zetten we in op doorontwikkeling. Leeswijzer Bij de beleidsaccenten gaan we uit van twee complementaire manieren van monitoring: tellen en vertellen. Dat leest u terug in deze evaluatie. Deel A is het kwantitatieve deel, waarin we ‘tellen’ en meten. In hoofdstuk 1 laten zien wat onze voornemens per accent waren en hoe ver we zijn met de uitvoering.
Hoofdstuk 2 gaat in op de financiële ontwikkelingen in relatie tot de beleidsaccenten. In Hoofstuk 3 leest u de aanbevelingen voor het vervolg. Deel B is het kwalitatieve en verdiepende deel, waarin we vertellen. U leest per accent welke resultaten er in de afgelopen jaren behaald zijn en hoe de ontwikkelopgave er voor de toekomst uitziet.
Pagina 3/43
T20.13826
Deel A
Pagina 4/43
T20.13826
1
De resultaten 2018-2020
In de jaarrapportages heeft u kunnen lezen of de stappen die in het betreffende jaar gezet zijn in de uitvoering van het beleid, waaronder in de uitvoering van de beleidsaccenten. In deze evalautie leest u hoever we zijn met het uitvoeren van de voornemens uit de plannen van aanpak die we eind 2017 opgesteld hebben (zie hiervoor T18.04128). Hieronder volgen de resultaten per accent. De kleuren in de schema’s zeggen het volgende: - Groen: het resultaat is behaald of de actie is afgerond. - Oranje: deze actie is nog niet afgerond of dit punt is nog in ontwikkeling - Rood: deze actie is niet uitgevoerd. De reden daarvoor is benoemd. Onder elk accent leest u welk budget beschikbaar was in 2020 en hoeveel daarvan besteed is. Het betreffen afgeronde bedragen. De bedragen zijn afgelezen in ons systeem op 1 december 2020. ACCENT 1: ELK KIND EEN KANS Met dit accent vergroten we de ontwikkelkansen van kinderen en jongeren in een achterstandsituatie, met de focus leggen op kinderen uit gezinnen met een lage sociaaleconomische status. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 1. Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Preventie Aanjagen bewustwording van de invloed op geld basis- en middelbaar onderwijs
We hebben activiteiten ingezet in basis- en middelbaar onderwijs rondom de Week de invloed van geld.
Signaleren en bereiken Meer zicht op kinderarmoede, verbinding met betrokken partijen, meer specialisme in de toegang en inzetten ondersteuning
We hebben meer zicht gekregen op het aantal kinderen in armoede uit de rapportages van partijen die een bijdrage leveren aan het accent. We hebben de verbinding gelegd tussen de partijen op projectniveau, maar nog onvoldoende tussen de partijen als geheel. Met het Spreekuur Samen doen hebben we een laagdrempelig specialisme in de toegang gebracht.
Afgerond. Niet voortzetten (wordt onderdeel ven plan Schuldhulpverlening?) Afgerond. Niet voortzetten. (thema meenemen bij Jongerenparticipatie?) Afgerond, ambtelijk geborgd
We hebben Speaking Minds ingezet om jongeren te betrekken bij het armoede- en schuldenbeleid.
Er is een mogelijkheid op de website gekomen om zorgen te melden. Het betreft niet alleen zorgen om armoede, maar ook om andere zorgen over de ontwikkelkansen van kinderen. We hebben jaarlijks een thuismentor ingezet voor kinderen uit de doelgroep die van basis- naar middelbaar onderwijs gaan We hebben het buurthuis thuisgebracht met de inzet van Schoolmaatjes ONS voor kinderen van statushouders. We hebben de Family Challenge ingezet om gezinnen in armoede meer bewust te maken van het belang van voeding. De doelgroep bleek moeilijk
Doorontwikkelen
Voortzetten Afgerond
Voortzetten
Voortzetten
Afgerond. Niet voortzetten
Pagina 5/43
T20.13826
bereikbaar, waardoor het bereik klein was. Compenseren Informatie over Kindpakket verbeteren en Kindpakket inzetten en uitbreiden
Informatievoorziening voor scholen is beschikbaar.
We hebben drie jaar achtereen een kalender verspreid onder de inwoners met een uitkering. De kalender bevat tips en informatie over het aanvragen van voorzieningen uit het Kindpakket. We hebben het Kindpakket uitgebreid met een babypakket. Niet gerealiseerd We hebben geen ambassadeurs voor armoede Ambassadeurs voor ingezet. Nog niet duidelijk of het een effectief armoede en inzet instrument is. op startkwalificatie We hebben niet extra ingezet op het behalen van de startkwalificatie, omdat dit al in andere accenten opgepakt wordt. Beschikbaar budget 2020: € 165.000 + € 110.000 (Kindpakket) = € 275.000 Besteed in 2020: € 85.000 + € 115.000 (Kindpakket) = 200.000
Afgerond Afgerond Informatie is beschikbaar via verschillende kanalen Afgerond en geborgd voor de toekomst Niet voortzetten
Niet voortzetten
ACCENT 2: GEEN KIND IN DE KNEL Met dit accent vergroten we de ontwikkelkansen van kinderen en jongeren in moeilijke situaties in brede zin van het woord. Denk aan: (v)echtscheidingen, eenoudergezinnen, huiselijk geweld, gedetineerde ouders, ouders met verslavingsproblematiek, etc. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 2. Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Het actualiseren en gebruiken van de preventiematrix Inkopen en uitbreiden van preventief aanbod
We gebruiken de preventiematrix als toetsingsinstrument voor nieuw aanbod.
Afgerond en geborgd
We hebben een lokaal preventief aanbod met o.a. trainingen ontwikkeld We hebben het aanbod uitgebreid, een coördinator scheidingen ingezet en een scheidingspunt gerealiseerd We hebben een grote conferentie over het thema scheiden georganiseerd waar het onderwijs- en jeugdhulpveld breed was vertegenwoordigd. We hebben een publiekscampagne gehouden in de week van de opvoeding.
voortzetten
Organiseren van themaconferentie en publiekscampagne Verbeteren toegang naar jeugdhulp
We hebben ingezet op één team Jeugd waar voorheen CJG en de gemeentelijke jeugdconsulenten aparte toegangskanalen waren. Dit heeft de toegang tot passende hulp vereenvoudigd voor inwoners en professionals en daarnaast de casusregie verstevigd. Beschikbaar budget 2020: € 135.000 Besteed in 2020: € 90.000
voortzetten
afgerond
Afgerond. Mogelijk herhalen. Afgerond en geborgd
Pagina 6/43
T20.13826
ACCENT 3: DE LERAAR TREKT AAN DE BEL Met dit accent versterken we de samenwerking met onderwijs om problemen in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren en aan te pakken. Wij zetten in op school: de plek waar kinderen het grootste deel van hun tijd doorbrengen. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 3.
Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Organiseren dekkend aanbod jeugdhulp en Passend Onderwijs Inzet op langdurig verzuim
Realisatie van de JOS op school. Hiermee is integrale hulp en ondersteuning gemakkelijk benaderbaar voor scholen.
Afgerond en geborgd
Er is ism met CJG, leerplicht en ggz een plan van aanpak ontwikkeld waarmee we langdurig verzuim kunnen aanpakken. Inzet op De JOS’ers werken samen met de zorgprofessionals zorgprofessionals en directeuren aan het optimaliseren van een veilig in onderwijs voor schoolklimaat voor alle leerlingen en specifieke voor kwetsbare kwetsbare leerlingen. De JOS de spin in het web leerlingen voor het onderwijs voor zorggerelateerde vragen. Organiseren Als start van de Jeugdcoach op School hebben we studiedag werkbijeenkomsten georganiseerd met alle onderwijs- en betrokken professionals rondom het kind jeugdprofessionals (jeugdconsulenten, JOS, zorgprofessionals van de school, medewerkers van Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en jeugdverpleegkundigen van het CJG). Dit heeft ervoor gezorgd dat men elkaar kent en weet wat men van elkaar en elkaars expertise kan verwachten. Beschikbaar budget 2020: € 110.000 Besteed in 2020: € 110.000
Doorontwikkelen in 2021 Afgerond en geborgd
Afgerond
ACCENT 4: PUBERS IN DE SPOTLIGHTS Met dit accent geven we positieve aandacht aan opgroeiende jongeren en luisteren wat zij te zeggen hebben en waar ze behoefte aan hebben. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 4. Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Structureel in gesprek zijn en blijven met jongeren
We hebben een Jeugd Instagram gerealiseerd: @Lansingerlandjeugd.
Afgerond en geborgd
We hebben in 2019 een Hackathon georganiseerd, waarbij we ruim 50 jongeren hebben gevraagd om mee te denken over het beleid. We hebben een Pubers-in-spotlight netwerk opgericht, waarmee we structureel met jongeren in gesprek blijven. Hiermee geven we invulling
Afgerond en mogelijk herhalen Afgerond en geborgd
Pagina 7/43
T20.13826
Bepalen chillplekken Stimuleren eigen initiatieven Preventieactiviteiten
Onderzoek inzet flitsvrijwilligers
aan de motie die hierover is aangenomen in Q4 2019. We hebben in 2020 de jongerencampagne ”Wipwap” voor en door jongeren opgezet tijdens corona. Er zijn 4 chillplekken ingericht in 2019 en er is WiFi toegevoegd in 2020. We hebben het Dakeraf Festival voor en door jongeren georganiseerd in 2019. We hebben de campagne middelengebruik (alcohol, roken, lachgas) georganiseerd in het kader van de Veilige School. Educatieve Escape Game van You!nG uitgevoerd in het kader mediawijsheid (kansen en gevaren social media). Gamen: Via Train de trainer + voorlichting gegeven aan jongeren en ouders in 2019. Niet gerealiseerd.
Afgerond en geborgd
doorontwikkelen Afgerond en mogelijk herhalen Voortzetten
Beschikbaar budget 2020: € 115.000 Besteed in 2020: € 103.000
ACCENT 5: LANSINGERLAND HOUDT EENZAMEN ‘AAN BOORD’ Met dit accent vergroten we de participatie om eenzaamheid en buiten de maatschappij staan te voorkomen. Vooral voor ouderen, een groep die de komende jaren toeneemt, maar ook andere inwoners met een beperking. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 5 Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Eenzaamheid op de kaart en lokale samenwerking op het thema
Ondertekening van het Manifest Samen aan zet Actieve inzet van de lokale werkgroep Samen aan Zet. Het thema is goed op de kaart gekomen dankzij mediacampagnes en aansluiting bij de landelijke coalitie Een tegen eenzaamheid. Activiteitenaanbod in de Week tegen eenzaamheid
Afgerond en geborgd met inzet coördinator.
Er zijn talloze kleine en grotere inwonerinitiatieven tot stand gekomen. Er is een coördinator eenzaamheid aangesteld, die als vraagbaak, verbinder en initiatiefnemer functioneert. Er is een gevarieerd trainingsaanbod ontwikkeld.
Voortzetten
Stimuleren inwonerinitiatieven Ontwikkelen lokaal informatiepunt/ loket Ontwikkelen trainingsaanbod op eenzaamheid
Afgerond en geborgd
Voortzetten
Voortzetten
Voortzetten
Pagina 8/43
T20.13826
Ontwikkeling Dit is niet gerealiseerd, omdat de effectiviteit nog digitale onvoldoende is aangetoond. ondersteuning (matchingssysteem en sociale kaart) Beschikbaar budget 2020: € 36.000 Besteed in 2020: € 20.000
Niet voortzetten
ACCENT 6: WERKEN AAN WERK Met dit accent gaan we met name gebruik van de bijstand tegen door het aanbieden van werk, werkervaringsplekken of als dat niet gaat, betekenisvol vrijwilligerswerk. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 6. Acties Resultaten Advies voor vervolg Een betere aansluiting We hebben formatie toegevoegd aan het team Voortzetten voor leerlingen van Participatie om de verbinding met de PRO/VSO scholen PRO/VSO naar werk tot stand te brengen. Een meer effectieve We hebben formatie toegevoegd aan het team Voortzetten invulling van de SROIParticipatie om SRoI beter in te vullen. Daarnaast is er verplichting regionaal een bouwblokkenmethode voor de uitvoering gerealiseerd. Beschikbaar budget 2020: € 50.000 Besteed in 2020: € € 50.000
ACCENT 7: GRIP OP GELD Met dit accent voorkomen we schulden en pakken we problematische schulden aan. Wij ervaren dat schulden vrijwel altijd een rol spelen bij multiprobleemgezinnen en veerkracht en ontwikkeling in de weg staan. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 7. Acties Inzetten op preventie van schulden Inzetten op vroegsignalering
Resultaten
We hebben, in samenhang met het accent Elk kind een kans, preventieve activiteiten gerealiseerd op basis- en middelbaar onderwijs. We zijn aangesloten bij Vroeg erop af. We hebben hierover afspraken gemaakt met 3B Wonen en DSW. Afspraken met oa energieleveranciers zijn nog niet tot stand gekomen. Inzetten op een Dit onderdeel is nog onvoldoende ontwikkeld, maar nieuwe aanpak van maakt onderdeel uit van de nieuwe wetgeving per 1 schuldhulpverlening januari 2021. Beschikbaar budget 2020: € 67.000 Besteed in 2020: € 62.000
Advies voor vervolg Niet voortzetten en onderbrengen in nieuwe aanpak Doorontwikkelen
Doorontwikkelen
Pagina 9/43
T20.13826
ACCENT 8: INTERGENERATIONEEL WONEN MET PASSENDE WONINGEN Met dit accent zorgen we ervoor dat ouderen en jongeren door elkaar kunnen wonen en stimuleren we onderlinge verbondenheid. We zetten in op passende woningen en op een passende woonomgeving. Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 8. Acties
Resultaten
Inzetten bewustwordingscampagne
We hebben inwonerbijeenkomsten georganiseerd in Bleiswijk en Berkel Noord over Langer thuis wonen. Daarnaast hebben we een woonwaaier ontwikkeld die we gaan verspreiden onder vitale ouderen. Inwonersbijeenkomst Bergschenhoek is niet gerealiseerd vanwege de coronacrisis. We hebben afspraken gemaakt over het aanbrengen van automatische deurdrangers in wooncomplexen. We hebben de blijversregeling ingeregeld en er aandacht aan besteed in de media. We hebben een afwegingskader voor nieuwe kleinschalige woonvoorzieningen voor diverse doelgroepen ontwikkeld. We hebben ook een brede verkenning uitgevoerd naar het vraag en aanbod voor de woon-/zorgvraag van kwetsbare doelgroepen. Niet uitgevoerd, omdat we prioriteit hebben gegeven aan de woon/zorgopgave. Niet uitgevoerd, omdat we prioriteit hebben gegeven aan de woon/zorgopgave.
Inzet collectieve voorzieningen in woongebouwen Inzetten blijversregeling Ontwikkelen afwegingskader nieuwe, kleinschalige wooninitiatieven
Niet gerealiseerd onderzoek student op zolder' en steungezinnen voor kwetsbare jongeren
Afgerond en geborgd
Meenemen naar plan Langer thuis Afgerond
Afgerond en geborgd Afgerond en geborgd Ondergebracht bij doorontwikkeling en trendbreuk jeugdhulp Niet voortzetten Onderbrengen in woon/zorgopgave
Beschikbaar budget 2020: € 5.600 Besteed in 2020: € 2.700
ACCENT 9: LANSINGERLAND WAARDEERT/ HEEFT OOG VOOR DE VRIJWILLIGE INZET Met dit accent geven wij aandacht aan mantelzorgers en vrijwilligers. Zij krijgen de erkenning en waardering die zij in onze ogen verdienen. Wij zorgen ervoor dat steeds meer inwoners zich enthousiast in (blijven) zetten voor elkaar! Uitgebreide informatie leest u in deel B, paragraaf 9. Acties
Resultaten
Advies voor vervolg
Mantelzorgondersteuning Mantelzorgregeling vergoeding reiskosten e.a. bijzondere kosten en uitbreiding cursusaanbod
We hebben een uitgebreid Mantelzorgpakket opgezet. Vanwege het te ruime gebruik en de daarbij oplopende kosten hebben we de ondersteuning ondergebracht in een maatwerkvoorziening voor mantelzorgers.
Afgerond en geborgd
Pagina 10/43
T20.13826
mantelzorgers
We hebben het cursusaanbod voor mantelzorgers uitgebreid via het Steunpunt Mantelzorg. We hebben veel aandacht besteed aan de promotie van vrijwilligerswerk in krant en social media via het VIP Lansingerland. De toeleiding van participatiekandidaten begint steeds meer vorm te krijgen. Dit onderdeel is nog in ontwikkeling.
Vrijwilligers Intensivering promotie vrijwilligerswerk en toeleiding participatiekandidaten naar vrijwilligerswerk en werving en begeleiding competentieplaatsen Beschikbaar budget 2020: € 80.000 Besteed in 2020: € 80.000
Voortzetten
Afgerond
Voortzetten
ACCENT 10: VOORKOMEN ZORGMIJDING DOOR STAPELING VAN LASTEN Met dit accent passen wij de hoogte van de Eigen Bijdragen voor Wmo voorzieningen aan, waardoor wij aandachtgroepen ontlasten. Meer informatie leest u in deel B, paragraaf 10. Acties Resultaten Verlaging max. eigen bijdrage voor We hebben in 2018 de verlaging huishoudens met een laag inkomen gerealiseerd.
Afgerond in 2018
Pagina 11/43
T20.13826
2
Financiële ontwikkelingen
2.1
Budgetinzet voor de beleidsaccenten
Bij het raadsbesluit van 23 februari 2017 over het beleidsplan sociaal domein 2018 – 2022 Versterken van veerkracht was een beleidsruimte € 1.145.000 beschikbaar voor de uitvoering van de beleidsaccenten. Dit budget heeft de raad als volgt ingezet: Nr.
Beleidsaccent
a.
1 2 3 4 5 6 7 8
Elk kind een kans Kinderen uit de knel De leraar trekt aan de bel Pubers in de spotlights Lansingerland houdt eenzamen ‘aan boord’ Werken aan werk Grip op geld Intergenerationeel wonen met passende woningen 9 Lansingerland heeft oog voor de vrijwillige inzet 10 Voorkomen zorgmijding door stapeling van lasten 11 Stelpost uitvoering (waaronder moties jeugd) Tabel 1 toegekend budget per accent in rood
2.2
Licht
b.
Middel
c.
Zwaar
200 10 35 20 15 30
225 72 110 65 65 50 35
275 135 180 90 150 80 85
30
100
150
80
150
200
25
180
262
45
Ontwikkeling van de budgetten
Onderstaande tabel laat de ontwikkeling van de budgetten zien. Bij bedragen in rood staat een toelichting onder de tabel. 2018 en 2019 2020 2021 2022 ev Elk kind een kans € 275.000 € 275.000 € 275.000 € 275.000 geen kind in de knel € 135.000 € 138.000 € 138.000 € 138.000 De leraar trekt aan de bel
€ 110.000
€ 110.000
€ 110.000
€ 110.000
Pubers in de spotlights
€ 115.000
€ 117.000
€ 117.000
€ 117.000
Eenzamen aan boord
€ 65.000
€ 36.000
€ 66.000
€ 66.000
Werken aan werk
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Grip op geld
€ 85.000
€ 67.000
€ 85.000
€ 85.000
Intergenerationeel wonen
€ 30.000
€ 5000
€ 30.000
€ 30.000
Oog voor vrijwilligers
€ 80.000
€ 81.000
€ 81.000
€ 81.000
Incidenteel lastenverlaging voorkomen zorgmijding stelpost
€ 188.000
-
-
-
€ 45.000
€ 11.000
€ 11.000
€ 11.000
€ 1.178.000
€ 890.000
€ 963.000
€ 963.000
(SUB)TOTAAL Taakstelling 2022 ev
-€ 255.000
Beschikbaar in 2022
€ 708.000
Tabel 2 ontwikkeling van de budgetten voor de beleidsaccenten
Pagina 12/43
T20.13826
Toelichting op tabel 2: - Bij het accent Elk kind een kans is het budget in 2018 direct opgesplitst in een deel Kindpakket (€ 110.000 tbv. Stichting Leergeld en Jeugdfonds voor sport en cultuur) en een deel nieuw in te zetten voor het tegengaan van kinderarmoede (€ 165.000). - In 2020 is er op twee accenten incidenteel afgeraamd om de tekorten in het sociaal domein te dekken: Eenzamen aan boord (- € 30.000) en Intergenerationeel wonen (- € 25.000). U heeft daarover besloten bij de Slotwijziging bij de begroting. De aframing was mogelijk omdat op die accenten in 2020 niet het volledige budget nodig was om de activiteiten uit te voeren. - In 2022 zetten we een deel van het budget in voor Blok B, omdat we daarmee bijdragen aan de realisatie van de doelen uit het accent. Het betreft de accenten Pubers in de spotlight een bijdrage van € 20.000) en Eenzamen aan boord (een bijdrage van € 25.000). U heeft daarover besloten bij de besluitvorming over Blok B. - Het accent Grip op Geld had in 2020 € 17.000,- tijdelijk (voor 1 jaar) overgedragen aan team Participatie voor uitvoering Vroeg eropaf, dit is vanaf 2021 weer hersteld.
2.3
Taakstelling op de accenten
Bij de behandeling van de begroting 2021 heeft het college een voorstel gedaan voor een taakstelling van € 205.000 voor 2021 en een taakstelling van € 255.000 voor 2022 en verder op het budget voor de beleidsaccenten. De gemeenteraad heeft bij amendement besloten de taakstelling voor 2021 te laten vervallen en het tekort te dekken uit.
2.4
Nieuw beleid en herziening budgetten voor 2022 en verder
In 2021 verwachten we een herbeoordelen van de doelen in het kader van het Toekomstperspectief Lansingerland. Daarin verwachten we meer samenhang tussen het sociaal domein en de beleidsvelden onderwijs en kinderopvang, sport en cultuur en openbare orde en veiligheid. De Lansingerlandse standaard, het wettelijk ondersteuningspakket op basis van onze wettelijke taken op grond van de jeugdwet, de Participatiewet, de Wet Maatschappelijke ondersteuning en de Wet op de schuldhulpverlening, blijft de basis voor het sociaal domein. Daarnaast ontwikkelen we voorstellen voor extra inzet op bepaalde (doel)groepen. We onderzoeken daarbij hoe we het huidige budgetten van het integrale samenlevingsdomein, inclusief het budget van de beleidsaccenten zo effectief mogelijk kunnen inzetten. Vooruitlopend daarop doen we in hoofdstuk 3 een aantal aanbevelingen op basis van de resultaten van de beleidsaccenten geschetst in hoofdstuk 1. Een nadere onderbouwing daarvan leest u in onderdeel B van deze rapportage.
Pagina 13/43
T20.13826
3
Aanbevelingen
We hebben nu drie jaar gewerkt aan de uitvoering van de beleidsaccenten. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste accenten goede resultaten hebben opgeleverd. De daadwerkelijke effecten laten vaak langer op zich wachten. Ons beeld bij de evaluatie is dat we verschillende doelgroepen beter in beeld hebben gekregen. We kregen daardoor ook de rol en werkwijze van andere partijen beter in beeld en brachten daarmee de verbinding tot stand. De aandacht voor de beleidsaccenten leidt tot een gerichtere aanpak Een ander resultaat is dat we met de inzet de beleidsaccenten goed konden aansluiten op landelijke trends en vraagstukken. Het gaat te ver om te zeggen dat de extra inzet heeft geleid tot het terugdringen maatschappelijke problemen als eenzaamheid, echtscheidingen en kinderarmoede, maar de thema’s zijn wel duidelijk op de kaart gekomen, zowel bij inwoners als bij aanbieders. Dat betekent bijvoorbeeld dat onze samenwerkingspartners de problematiek beter en eerder herkennen en daar passende ondersteuning op kunnen bieden. Met de accenten hebben we het volgende bereikt: - Doelgroepen beter in beeld Sommige doelgroepen kwamen beter in beeld, zoals kinderen in armoede, eenzamen, jongeren van PRO/VSO scholen, mensen met zorgwekkende betalingsachterstanden.
Zo heeft bijvoorbeeld de samenwerking met het onderwijs geleid tot een gezamenlijk ondersteuningsaanbod in het basisonderwijs (de JOS) en tot een betere aansluiting van onderwijs naar werk voor PRO/VSO jongeren. - Gerichtere ondersteuning Betere ondersteuning voor bepaalde groepen, zoals voor kinderen in scheidingsituaties, vrijwilligers en mantelzorgers. Dit heeft onder andere geleid tot het scheidingspunt dat vroegtijdig hulp en informatie kan bieden. - Betere aansluiting tussen verschillende domeinen Partijen hebben elkaar beter gevonden door de extra inzet. Denk hierbij aan onderwijs en zorg en aan onderwijs en arbeidsmarkt; - Effectievere inzet De JOS op school is een samenvoeging van schoolmaatschappelijk werk en hulp thuis bij schoolproblemen; - Meer kennis over en contact met de doelgroep Door de extra inzet zijn we in gesprek gekomen met bijvoorbeeld bij pubers en vitale ouderen. Dit zijn groepen die doorgaans geen of weinig hulp krijgen uit de Lansingerlandse standaard. Door het contact met de doelgroep voorkomen we problemen of een grotere hulpvraag, omdat we tijdig inspelen op vragen en behoeften. Aanbevelingen inzet komende jaren Voor 2021 zijn de budgetten voor de accenten ongewijzigd. Het budget is toereikend om de gewenste inzet voort te zetten. Voor de inzet op langere termijn doen wij u de volgende aanbevelingen.
De nadere onderbouwing van de bedragen leest u in onderdeel B van deze evaluatie.
Pagina 14/43
T20.13826
Accent
Advies voort te zetten instrumenten
Elk kind een kans
Het voortzetten van School’s Cool, Schoolmaatjes Ons, Spreekuur Samen doen Het kindpakket maakt al onderdeel uit van de Lansingerlandse standaard. Het voortzetten vanhet scheidingspunt en van het preventieve trainingsaanbod Voortzetten jongerenparticipatie en - inspraak, preventieactiviteiten en bijdrage aan blok B Het budget van dit accent is toegevoegd aan de inzet van de JOS op school (jeugdhulp) Het voorzetten van de coördinator eenzaamheid en activiteiten en campagne en een bijdrage aan blok B Het voorzetten van de extra aandacht voor de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers De kennis en ervaringen uit dit accent mee te nemen in de woon/zorgopgave en de activiteiten onder te brengen in de opgave Langer thuis voor ouderen De inzet onderbrengen in het plan schuldhulpverlening waarmee we uitvoering geven aan bestaande en nieuwe wettelijke taken op het gebied van schulddienstverlening. Het voortzetten van de personele inzet voor de taken
Kindpakket Geen kind in de knel Pubers in de spotlights De leraar trekt aan de bel Eenzamen aan boord oog voor vrijwilligers Intergenerationeel wonen
Grip op geld
Werken aan werk Totaal
Kosten 2022 ev € 84.000 € 115.000 € 135.000 € 117.000 (€ 10.000) € 66.000 € 81.000 € 0
€ 67.000
€ 50.000 € 825.000
Voor 2022 was aanvankelijk een bedrag van € 963.000 beschikbaar. Daar gaat de taakstelling van 255.000 vanaf. Dan resteert een bedrag van € 708.000 om de gewenste inzet te realiseren. Er ontstaat dus een gat van € 117.000 in 2022 bij ongewijzigd beleid. Onze aanbeveling is dat u heroverwegingen maakt over de inzet van de beleidsaccenten bij de Kaderbrief voor 2022.
Pagina 15/43
T20.13826
Deel B
Pagina 16/43
T20.13826
1
Elk kind een kans
Kinderen uit gezinnen met een lage sociaaleconomische status (SES) lopen op latere leeftijd meer risico op werkloosheid, taalachterstand en armoede. Het is ons doel om dit te doorbreken en om de ontwikkelkansen van kinderen in een achterstandssituatie te vergroten.
1.1
Het vertrekpunt Elk kind een kans
Doelgroep
Kinderen uit gezinnen met een lage SES
Plan
Elk kind een kans (T17.08515)
Inzet
Zwaar (€ 275.000)
Wanneer zijn we tevreden?
-
Hoe toetsen we?
1.2
Kinderen in armoede zijn of komen in beeld. Kinderen in armoede krijgen hulp zodat ze zich op school en in de samenleving goed kunnen ontwikkelen. - Gezinnen in armoede maken optimaal gebruik van de financiële en maatschappelijke hulp. - Partijen weten de weg om kinderen in armoede op weg te helpen. We tellen: Het aantal kinderen in armoede dat in beeld is Het aantal gezinnen dat gebruik maakt van ons aanbod We vertellen: Het verhaal van kinderen en / of ouders dat gebruikt maakt van ons aanbod. Het verhaal van partijen over hun ervaringen met kinderen uit de doelgroep
De aanpak
Uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau komt naar voren dat kinderen uit gezinnen met een lage sociaaleconomische status (SES) op latere leeftijd meer risico lopen op werkloosheid, taalachterstand en armoede. Daarom doen we in ‘Elk kind een kans’ voorstellen om kinderen in armoede weerbaarder te maken, om hen vaardigheden aan te leren en om hun talenten te leren gebruiken, zodat ze zich bewust worden van hun plek in de maatschappij en zodat ze in staat zijn om een diploma te halen en hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. We doen dat via een drietal sporen: preventie, signaleren en bereiken en compensatie. Zo hopen we voor een aantal van hen de cirkel van armoede te doorbreken, maar zijn ons ervan bewust dat dit een kwestie van erg lange adem is.
1.3
De resultaten
DE RESULTATEN VAN 2019 a. Preventie Veel basisschoolleerlingen en middelbare scholieren zijn bewust gemaakt van de invloed van geld Op basisscholen is de Week van het Geld inmiddels een begrip. Op 3 basisscholen is voor groep 3,4,5 de theatervoorstelling meneer Beer gespeeld. Verderop in 2019 waren er op verschillende middelbare scholen interactieve toneelvoorstellingen. Dit blijkt een succesvolle manier om met scholieren in gesprek te gaan over het thema geld. (Het betreft een gezamenlijke inzet vanuit de accenten Elk kind een kans en Grip op geld).
Pagina 17/43
T20.13826
b. Signaleren en bereiken 11 kinderen uit de lage SES-groep hebben hulp gehad bij de overstap van groep 8 naar de brugklas Thuismentoren van Jong Perspectief hielpen zo’n 11 kinderen bij de moeilijke overstap van basisnaar middelbaaronderwijs met het project School’s Cool. De begeleiding duurt ongeveer anderhalf jaar. Daarmee vergroten we de kansen van kansarme kinderen. Alle gezinnen met een uitkering ontvingen de Veel voor een beetje kalender 2019 In 2019 hebben we opnieuw de Veel voor een beetje kalender uitgebracht, waarmee we inwoners met een uitkering en inwoners met een Wmo voorziening hebben bereikt. Deze kalender biedt informatie en tips voor gezinnen met een minimuminkomen, zoals tips voor een gratis dagje uit, informatie over een verjaardagsbox voor kinderen en gezonde recepten. 90 gezinnen uit de doelgroep kregen hulp via het Spreekuur Samen Doen Het Spreekuur Samen Doen is binnen korte tijd uitgegroeid tot een bekende vraagbaak voor huishoudens met een minimuminkomen. Het spreekuur startte officieel in september en bood tot het eind van het jaar aan minimaal 90 inwoners praktische hulp op administratief en financieel gebied, vooral op het gebied van aanvragen voor voorzieningen uit het Kindpakket. c.
Compenseren 270 kinderen uit de doelgroep konden deelnemen aan sportieve en culturele activiteiten In 2019 hebben 244 kinderen via het Jeugdfonds Sport & Cultuur deelgenomen aan een sportactiviteit en 26 kinderen aan een culturele activiteit. Het grootste aandeel in de aanvragen betrof zwemles en lidmaatschap van een voetbalclub. 610 kinderen uit de doelgroep maakten gebruik van voorzieningen uit het Kindpakket Stichting Leergeld kreeg 1721 aanvragen voor een onderdeel uit het Kindpakket. In totaal werden er 610 kinderen geholpen en daarmee 270 gezinnen. Ze ontvingen onder andere schoolspullenpassen, kledingpassen, fietsen en verjaardagboxen van de Stichting Jarige Job. Ook werd er voor het eerst gebruik gemaakt van het babypakket. DE RESULTATEN VAN 2020 a. Preventie De preventieve activiteiten op de scholen vonden geen doorgang in verband met corona. 16 jongeren van het PRO/VSO onderwijs gaven de gemeente advies over armoede en schulden In het project Speaking Minds van stichting Save the children hebben 16 leerlingen het Atrium in Zoetermeer actief meegedacht over het gemeentelijk beleid met betrekking tot armoede en schulden, specifiek ten aanzien van het bereiken van jongeren met geldzorgen en geldproblemen. Zij presenteerden hun adviezen in de raadszaal aan ouders, beleidsadviseurs en de wethouder in februari.
Er heeft nog geen vervolgstap plaatsgevonden ten gevolge van de coronacrisis. b. Signaleren en bereiken Zes gezinnen uit de doelgroep hebben met succes deelgenomen aan de Family Challenge Begin 2020 hebben we ingezet op een gezonde leefstijl door gezinnen mee te laten doen aan de Family Challenge: een combinatie van gezond eten, bewust inkopen doen en bewegen. Het viel niet meer om voldoende gezinnen te bereiken en voor 2021 zal gekeken worden naar een andere interventie op het gebied van gezonde leefstijl.
Pagina 18/43
T20.13826
Kinderen uit 10 gezinnen van statushouders hebben thuis huiswerkbegeleiding ontvangen Schoolmaatjes ONS is in coronatijd gestart met dit project, waarbij een vrijwilliger wekelijks kinderen digitaal heeft geholpen met huiswerk en een vraagbaak is voor het gezin. De bedoeling is dat de vrijwilliger zodra het weer kan, de gezinnen thuis bezoekt en hulp biedt. Ongeveer 15 kinderen kregen hulp van een thuismentor uit het project School’s Cool
“Doordat ik zag hoe de thuismentor met mijn zoon omging, ben ik mezelf ook anders gaan opstellen naar mijn zoon toe. Hierdoor is onze band als vader en zoon sterker geworden en begrijpen wij elkaar een stuk beter”. (vader van een mentorleerling, School’s Cool) Het Spreekuur Samen Doen groeit In 2020 is het spreekuur Samen Doen doorontwikkeld en uitgebreid, met als doel nog meer inwoners met een hulpvraag te bereiken én met meer partijen samen te werken. In het eerste kwartaal 2020 zijn daar bijvoorbeeld 50 aanvragen voor stichting leergeld geweest en 27 vragen over het jeugdsportfonds/cultuurfonds behandeld. c. Compenseren 640 kinderen uit de doelgroep maakten gebruik van voorzieningen uit het Kindpakket In totaal verstrekt de stichting leergeld 1570 voorzieningen uit het kindpakket. Dat is een gemiddelde van 2,3 voorzieningen per kind. Hieronder een overzicht van het soort en het percentage voorzieningen uit het verslag van Stichting Leergeld.
1.4
Conclusie
We hebben geïnvesteerd in onze maatschappelijke partners die ertoe bijdragen dat we gezinnen in armoede beter bereiken. Dit zien we terug in het aantal Samen Doen spreekuren, het aantal kinderen dat geholpen wordt door Jong perspectief en het aantal uitgereikte Kindpakketten. We hebben nog geen zicht op het effect van deze inzet. Die is ook lastig meetbaar. Ook hebben we nog niet voldoende kwantitatieve gegevens over het aantal kinderen in armoede (in beeld) en het aantal kinderen in armoede dat bereikt is.
1.5
Inzicht in vervolg
1.5.1 -
De ontwikkelpunten voor Elk Kind een Kans zijn Bestendigen: Spreekuur Samen Doen, stichting Leergeld, Schools Cool en schoolmaatje ons. Preventie jongeren ontwikkelen in samenhang met Grip op geld Meer onderbouwing: tellen, meer zicht op bereik en effect Verbinden met Kansrijke Start voor het (zeer) jonge kind, een project met betrekking op de eerste 1000 dagen van een kind.
Pagina 19/43
T20.13826
1.5.2 Voorstel voor budgetinzet Onderdeel Budget Samen doen 40.000 Spreekuur Stichting Leergeld en 115.000 Sportfonds Mentorproject 24.000 School’s cool Schoolmaatjes ONS 20.000 Preventie Jongeren Preventie activiteiten op basisscholen
Inzet Structureel (is al) structureel structureel structureel Onderbrengen in preventie schulden stoppen
Toelichting Signaleren en bereiken: “als toegangspartner voor gezinnen in armoede Compensatie. Wordt goed gebruik van gemaakt.
Mogelijke uitbreiding, afhankelijk van het aantal statushouders dat in Lansingerland komt wonen. Preventie aanpak gebruik makend van het advies van Speaking Minds, in samenspraak met Samen Doen SU, Jongerenwerk en Jonge krijger. Nieuwe inzichten geven aan kinderen nog niet effectief bereikt kunnen worden in preventieve zin (voorkomen van) armoede.
Pagina 20/43
T20.13826
2
Geen kind in de knel
In een gezin kunnen problemen spelen die een grote impact hebben op het leven van kinderen, bijvoorbeeld psychische problematiek van ouders, een laag gezinsinkomen, middelengebruik, vechtscheidingen of problematische gezinsrelaties. We willen voorkomen dat kinderen door hun ervaringen hiermee op latere leeftijd in eenzelfde situatie terecht komen als hun ouders. Daarnaast willen we met dit accent de ontwikkelkansen van kinderen vergroten.
2.1
Het vertrekpunt Geen kind in de knel
Doelgroep
Alle ouders en kinderen (0-18 jaar)
Plan
Geen kind in de knel (T17.08229)
Inzet
Zwaar (€ 135.000)
Wanneer zijn we tevreden?
Hoe toetsen we?
2.2
Ouders weten waar zij heen kunnen met vragen en voor advies. We informeren ouders regelmatig over opvoedthema’s. Er is een dekkend preventief aanbod (bijvoorbeeld extra ondersteuningstrajecten en nieuwe trainingen). Organisaties die met kinderen werken weten welk aanbod in Lansingerland aanwezig is. We tellen: - Het aantal ouders en kinderen dat deelneemt aan trainingen en ondersteuningstrajecten. - Het aantal ouders, professionals en vrijwilligers dat (voorlichtings)bijeenkomsten bezoekt. We vertellen: - De ervaringen van ouders en kinderen die gebruik maken van ons aanbod.
De aanpak
Met het beleidsaccent ‘geen kind in de knel’ zetten we in op preventieve ondersteuning van kwetsbare kinderen en gezinnen. De oorzaken daarvan verschillend van aard. Met dit accent willen we dat kinderen door middel van een integraal aanbod op selectieve preventie hun ontwikkelkansen vergroten en dat kinderen weerbaar en vaardig zijn om te kunnen omgaan met complexe situaties zoals problematiek van ouders, (vecht)scheidingen of problematische gezinsrelaties.
2.3
De resultaten
DE RESULTATEN VAN 2019 Ruime aandacht voor de succesfactoren van het opvoeden We voerden een publiekscampagne om aandacht en bewustwording te creëren voor maatschappelijke opvoedthema’s zoals de prestatiedruk/hoge verwachtingen onder kinderen en over het vormgeven van ouderschap. Het is de bedoeling om hiermee urgentiebesef te kweken voor het feit dat ouders met hun opvoedstijl/levensstijl bijdragen aan het gevoel van (on)geluk van kinderen.
Pagina 21/43
T20.13826
De toegang voor jeugdhulp is verbeterd door Team Jeugd Daarnaast realiseerden we Team Jeugd, waarin CJG en jeugdconsulenten voor ouders en professionals beter bereikbaar zijn op één telefoonnummer. Kinderen krijgen door betere afstemming tussen de professionals sneller passende zorg die hun situatie verdient. Preventieve trainingen Er is een divers aanbod aan vrij toegankelijke, preventieve trainingen ontwikkeld. De coördinatie van de toegang tot dit aanbod is vanaf 2019 formeel belegd bij Kwadraad. Een pedagoog van Kwadraad is bekend met het aanbod aan trainingen en voert een lichte toets uit. Betere hulp voor kinderen in een scheidingssituatie Ten slotte realiseerden we het Scheidingspunt Lansingerland waar ouders die voornemens zijn te gaan scheiden om hulp en informatie kunnen vragen. We realiseren hiermee dat de situatie voor kinderen zo soepel als mogelijk verloopt en er aandacht is voor de gevoelens van kinderen. Met deze inzet willen we vechtscheidingen voorkomen. Vechtscheidingen kunnen ernstige problematiek bij jeugdigen veroorzaken DE RESULTATEN VAN 2020 Preventieve trainingen zorgen ervoor dat eenvoudige opvoedvragen ook laagdrempeling opgepakt kunnen worden. Ze dragen daarmee bij aan de normalisatie van opvoedingsproblemen. Zo zijn er bijvoorbeeld preventieve trainingen specifiek over peuters en over pubers.
Een training in groepsverband draagt er ook aan bij dat ouders met elkaar in gesprek kunnen gaan. Daarnaast zetten we extra in op het preventieve aanbod voor kinderen waarmee we kinderen die vastlopen snel een laagdrempelige training aanbieden die hen weerbaarder maakt en we daarmee jeugdhulp helpen te voorkomen. Trainingen helpen ouders en kinderen beter door een scheidingssituatie heen We verstevigden de inzet op (gezamenlijk) ouderschap door aanbod te creëren voor ouders ter voorkoming van scheidingen. Informatie, voorlichting en ondersteuning bij scheidingen Tevens verstevigden we het professionele netwerk rondom het scheidingspunt waarmee ouders betere ondersteuning kunnen krijgen rondom huisvesting, financiën, juridische zaken. Bij het scheidingspunt zijn in 2020 28 hulpvragen gesteld (waarvan 19 door cliënten en 9 door netwerkpartners) Deze gezinnen zijn verder geholpen om op een veilige manier door de scheiding heen te komen.
2.4
De conclusie
Een groot deel van deze activiteiten vallen inmiddels onder de Lansingerlandse Standaard en is ‘basisaanbod’.
2.5
Inzicht in vervolg
2.5.1 De ontwikkelpunten voor Geen kind in de knel zijn: Inzetten op een Uitvoeringsplan Preventieve interventies jeugd o.i.d., waarin we elementen uit de verschillende jeugdaccenten samenvoegen. We denken aan een integraal aanbod selectieve preventie (gericht op doelgroepen voor onder andere: - Kinderen die opgroeien in armoede - Migranten kinderen
Pagina 22/43
T20.13826
-
Kinderen uit kwetsbare opvoedingssituaties (zoals geen kind in de knel) Kinderen in echtscheidingen (voortzetten scheidingspunt, evt mediation, evt hou me vast) Jeugdigen die in aanraking komen met politie (eventueel overbrengen naar Pubersin the spotlight) Problematisch Schoolverzuim (maar dit kan ook bij samenwerking onderwijs-jeugdhulp) Normaliseren van ‘problematisch’ gedrag Op gang brengen van draagvlak voor aanpak problematiek rondom prestatiedruk en hoge verwachtingen die op kinderen rusten en voor problemen zorgen.
2.5.2
Voorstel voor budgetinzet
Onderdeel Preventief aanbod:
Budget 100.000
Structureel
Scheidingspunt
27.500
Structureel
Toelichting Dit budget maakt deel uit van het basisaanbod. Er zijn meerjarige contracten afgesloten voor de uitvoering. Het scheidingsloket ondersteunt ouders vroegtijdig.
Pagina 23/43
T20.13826
3
De leraar trekt aan de bel
Sommige jongeren en gezinnen hebben hulp in de thuissituatie en hulp op school. Er is niet altijd sprake van samenwerking en samenhang tussen deze verschillende vormen van hulp. Met dit plan versterken we de verbinding tussen (passend) onderwijs en de (preventieve) jeugdhulp.
3.1
Het vertrekpunt
Doelgroep Plan Inzet Wanneer zijn we tevreden?
Hoe toetsen we?
3.2
De leraar trekt aan de bel Alle kinderen in Lansingerland tussen 6-18 jaar De leraar trekt aan de bel (T17.11924) Middel (€ 110.000) Ondersteuning is voor scholen gemakkelijk benaderbaar en inzetbaar. We hebben afspraken over een structurele samenwerking met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Onderwijszorgarrangementen zijn ontwikkeld en geïmplementeerd. Een goede samenwerking tussen betrokken partijen (scholen, leerplicht, jeugdverpleegkundigen) voorkomt langdurig verzuim van leerlingen. We tellen: Het aantal leerlingen dat langdurig verzuimt. De ondersteuningsplannen waarin zorg en onderwijs zijn geïntegreerd. Het aantal leerlingen met een onderwijszorgarrangement. We vertellen: Ervaringen over de verbeterde samenwerking tussen onderwijs, samenwerkingsverbanden en de gemeente.
De aanpak
In dit accent focussen we ons op de samenwerking en samenhang tussen (preventieve) jeugdhulp en onderwijs. Als startpunt hebben we een analyse uit op de huidige verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp uitgevoerd waaruit we een actieplan hebben opgesteld (T18.10635). De belangrijkste acties hebben betrekking op de benadering van hulp voor leerkrachten/scholen. Hier hebben we, in samenwerking met de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs fors op ingezet door middel van de Jeugdcoach op School. Dat is de belangrijkste inzet geweest voor dit accent in de afgelopen 2 jaren.
3.3
De resultaten
DE RESULTATEN VAN 2019 Samenwerking leidt tot een gezamenlijke agenda voor passend onderwijs Een intensieve samenwerking met samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs is van belang om goede bestuurlijke afspraken over welke problematiek je samen kunt aanpakken en waar je in het grijze gebied tussen beide wetten elkaar nodig hebt om voor de inwoners afspraken te maken zoals bijvoorbeeld over het vormgeven van onderwijszorgarrangementen, druk op het speciaal onderwijs, problematiek rondom hoogbegaafdheid en thuiszittersproblematiek. JOS op school is klaar voor uitvoering Het concept van JOS’ers op school is ontwikkeld en staat in de startblokken. Daarmee inzet op versterken verbinding tussen het onderwijs en jeugdhulp op casusniveau. De JOS integreert twee functies namelijk schoolmaatschappelijk werk en jeugd- en gezinscoaching (gemeentelijke jeugdhulp).
Pagina 24/43
T20.13826
Regionale samenwerking zorgt voor aanpak ‘grensverkeer’ Regionale werkgroep onderwijs-jeugdhulp om gemeente-overstijgende problematiek op te pakken zoals grensverkeer (mn bij VO, thuiszitters, organiseren van een regionale visie op dit thema). Samenwerking onderwijs en jeugdhulp op lokaal niveau is verbeterd Lokale werkgroep gestart waarbij alle belanghebbenden elkaar leren kennen (denk aan leerplichtambtenaar, jeugdverpleegdkundige, samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs, jeugdconsulent, beleidsmedewerker onderwijs en beleidsmedewerker jeugd en straks ook coördinator JOS) met als doel elkaars werelden kennen, problematiek duiden en agenderen op juiste bestuurlijke tafel. DE RESULTATEN VAN 2020 Succesvolle start van JOS op school JOS op Primair onderwijs zeer succesvol, eerste resultaten. Het lijkt erop dat er minder kinderen specialistische jeugdhulp krijgen en kinderen beter en passender worden ondersteund door de samenwerking met de school. Er is een stevige verbinding ontstaan tussen wat school en ouders aan problematiek signaleert en wat de beste aanpak is voor een duurzaam resultaat voor het kind. JOS’ers speelden belangrijke rol bij het ondersteunen van ouders rondom problematiek die door Corona/lock-down in gezinnen met zich mee bracht.
Samenwerking onderwijs, leerplicht en team Jeugd is sterk verbeterd De werkgroep ontwikkelde een projectplan voor inzet op schoolziekteverzuim en thuiszittersproblematiek. Hiermee preventiever te werk gaan bij signalen van kinderen die verzuimen door betere samenwerking tussen scholen, leerplicht en Team Jeugd. Ook worden er samen met het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs en Team Jeugd gezamenlijke ‘werkbijeenkomsten’ jeugd per kern georganiseerd voor uitvoerende professionals (scholen en jeugdhulp). Zij komen bij elkaar komen en leren van elkaar met als doel beter en effectiever samen te werken bij zorgleerlingen.
3.4
Inzicht in het vervolg
3.4.1 De ontwikkelpunten voor De leraar trekt aan de bel zijn: De doorontwikkeling van de JOS op het VO is een belangrijk ontwikkelpunt binnen dit accent. Op verzoek van het Voortgezet Onderwijs wordt in het eerste jaar gewerkt volgens de variant waarbij de scholen zelf verantwoordelijk blijven voor de functie van het Schoolmaatschappelijk werk. De JOS is wel gekoppeld aan alle VO-scholen en maakt inmiddels deel gaan uitmaken van de zorgstructuur van de scholen. In nauwe samenwerking met de schoolbesturen en zorgprofessionals onderzoeken we hoe we de JOS op het VO na schooljaar 2021-2022 gaan inpassen. Een tweede ontwikkelpunt wat past binnen dit beleidsaccent is de intensivering die door de Kamer gevraagd wordt op het gebied van Passend Onderwijs en Jeugdhulp waarin voor gemeenten een belangrijke en sturende rol is weggelegd. 3.4.2 Voorstel voor budgetinzet De gemeenteraad heeft voor het beleidsaccent ‘de leraar trekt aan de bel’ structureel € 110.000 beschikbaar gesteld. Samen met het huidige budget voor Schoolmaatschappelijk Werk (voor het Primair Onderwijs) en Jeugd- en gezinscoaching én aanvullende middelen van het Onderwijs is dekking gegarandeerd voor de inzet van de JOS. Na bespreking in de commissie Samenleving 14 maart 2019 en na een besluit van BW (BW1900405), zijn de middelen van het beleidsaccent de
Pagina 25/43
T20.13826
leraar trekt aan de bel vanaf 2020, in zijn geheel in de functie JOS’ vastgezet voor de periode van 1 januari 2020 tot 1 januari 2024. Hierover is tevens met de schoolbesturen (PO en VO) een bestuurlijke afspraak over gemaakt (I19.15897).
Pagina 26/43
T20.13826
4
Pubers in de spotlight
In Lansingerland wonen veel jongeren in de puberleeftijd. Met de meeste van hen gaat het ‘gewoon goed’. Maar omdat ze in een uitdagende levensfase zitten, kunnen deze jongeren af en toe best een zetje in de rug gebruiken. Met dit accent willen we ervoor zorgen dat we ons op een positieve manier richten op de jongeren in Lansingerland.
4.1
Het vertrekpunt Pubers in de spotlights
Doelgroep
Alle jongeren in Lansingerland tussen 12 en 18 jaar
Plan
Pubers in de spotlights (T17.40104) Zwaar (€ 150.000) Jongeren in Lansingerland denken actief mee met de gemeente. Jongeren in Lansingerland komen niet in problemen. Jongeren zijn geïnformeerd over wat ze bij de gemeente kunnen halen en brengen. Inwoners gaan het gesprek aan met de jongere inwoners. We tellen: Het stijgend gebruik van de jeugd Instagram @Lansingerlandjeugd. Het aantal gerealiseerde chillplekken. Het aantal activiteiten voor en door jongeren. We vertellen: Over de dialoog met jongeren. Over de waardering van de jongeren voor de chillplekken. Over de activiteiten voor en door jongeren.
Inzet Wanneer zijn we tevreden?
Hoe toetsen we?
4.2
De aanpak
Met Pubers in de Spotlight richten wij ons op een positieve manier op jongeren in Lansingerland. Wij willen Lansingerland een nog prettigere plek maken om te wonen, leven en zich te ontwikkelen. Hierbij luisteren we naar de jongeren zelf en starten we samen met hen initiatieven. In 2020 kwam hier een plan uit voort, dat vervolgens wegens het coronavirus is aangepast op de lokale situatie. Met Pubers in de Spotlight zijn we in contact gebleven met onze jongeren.
4.3
De resultaten
DE RESULTATEN VAN 2019 Groeiend aantal actieve volgers op Instagram @Lansingerlandjeugd Veel jongeren maken gebruik van de vier chillplekken die gerealiseerd zijn in 2019. Festival DAKERAF: een indoor jongerenfestival Educatieve Escapegame over de gevaren van social media Hackathon voor jongereninspraak met ruim 50 jongeren Doorontwikkeling van Jeugd- en Jongerenwerk, gericht op coaching en specialistisch jongerenwerk DE RESULTATEN VAN 2020 Groeiend aantal actieve volgers op Instagram @Lansingerlandjeugd (ruim 1600) Aanleg WiFi bij chillplekken. Voortzetting doorontwikkeling van Jeugd- en Jongerenwerk
Pagina 27/43
T20.13826
4.4
Corona activiteitenplan met o Instagram Live op @Lansingerlandjeugd: live sessies met burgemeester en wethouder o Online Fifa-toernooi, georganiseerd door Jeugd- en jongerenwerk o “Aan de deur bij…” filmpjes over Lansingerlandse jongeren in coronatijd op @Lansingerlandjeugd. Jongerencampagne Wipwap: een campagne om jongeren uit te nodigen om ideeën te delen en mee te denken over de (effecten van) de coronacrisis en hoe zij hun toekomst voor zich zien in de gemeente Lansingerland.
De conclusie
Wij richten ons op een positieve manier op jongeren in Lansingerland. Wij willen Lansingerland een nog prettigere plek maken om te wonen, leven en zich te ontwikkelen. Hierbij luisteren we naar de jongeren zelf en starten we samen met hen initiatieven. De uitwerking van dit accent raakt ook de motie die in november 2019 is aangenomen die ingaat op het structureel in gesprek zijn met jongeren. Dit doen we op verschillende manieren. We hebben een Pubers in de Spotlight-netwerk opgezet, waarin verschillende lokale partijen zich inzetten voor de Jeugd in lansingerland en in contact zijn met jongeren. Ook de speciale jeugd Instagram @Lansingerlandjeugd zetten we in voor jongerencommunicatie en jongereninspraak. Toen er in 2020 een plan lag voor Pubers in de Spotlight, is deze met de komst van het coronavirus aangepast op de lokale situatie en is het Pubers in de Spotlight-netwerk in contact gebleven met de jeugd. Ook zijn we in het verlengde van ons Pubers in de Spotlight-netwerk gestart met de digitale jongerencampagne “Wipwap”, om jongeren uit te nodigen om hun ideeën en ervaringen te delen en mee te denken over de (effecten van) de coronacrisis.
4.5
Inzicht in het vervolg
4.5.1 De ontwikkelpunten voor Pubers in de spotlight zijn: Verbreden en versterken van het netwerk Pubers in de spotlight en voortzetten preventieactiviteiten. Verstevigen jongereninspraak en –participatie. 4.5.2
Voorstel voor budgetinzet
Onderdeel
Budget
Jongerencommunicatie - Jongereninspraak - Chillplekken (WiFi4EU) - Stimuleren eigen initiatieven - Flitsvrijwilligers Deelaccenten preventie - Middelengebruik - Social Media & Gamen - Diversiteit Bijdrage aan Blok B
€ 70.000
Structureel Incidenteel stoppen Structureel
€ 27.000
structureel
€ 20.000
Structureel vanaf 2022
Toelichting
Pagina 28/43
T20.13826
5
Lansingerland houdt eenzamen aan boord
Eenzaamheid - het ervaren van een gebrek aan betekenisvolle contacten - komt op alle leeftijden en in alle lagen van de bevolking voor. Met dit accent willen we eenzaamheid voorkomen en bestrijden.
5.1
Het vertrekpunt
Plan
Lansingerland houdt eenzamen aan boord Alle (volwassen) eenzamen of inwoners met een grote(re) kans hierop, in het bijzonder ouderen en mensen met een beperking Samen aan zet (T17.10117)
Inzet
Middel (€ 65.000)
Wanneer zijn we tevreden?
Inwoners uit Lansingerland voelen zich steeds minder vaak eenzaam. We werken samen om eenzaamheid te voorkomen en te bestrijden. We evalueren aan de hand van het plan van aanpak Samen Aan Zet We luisteren naar ervaringen van inwoners/1stelijns-/professionals en bespreken hun ervaringen in de werkgroep Samen Aan Zet We toetsen het percentage inwoners dat zich eenzaam voelt: in 2022 willen we onder het landelijk gemiddelde zitten met het eenzaamheidscijfer (GGD monitor)
Doelgroep
Hoe toetsen we?
5.2
De aanpak
Naast de bestaande activiteiten voor inwoners die bijdragen aan het versterken van de onderlinge sociale contacten besteden we extra aandacht aan de gevaren van vereenzaming en de dreiging hiervan voor specifieke groepen en bij specifieke gebeurtenissen. We zijn daarbij realistisch in onze verwachtingen. Het voorkomen en tegengaan van eenzaamheid is niet eenvoudig. Eenzaamheid is vaak het gevolg van ingewikkelde maatschappelijke situaties en daarbij is het ervaren van eenzaamheid een subjectief beleven dat niet alleen is op te lossen met het versterken van het sociaal netwerk. Na het eerste jaar van het beleidsaccent is een evaluatie gemaakt waarbij we zijn nagegaan of we “op koers varen”. Het hoofddoel van onze aanpak richt zich op het terugdringen van Eenzaamheid. Hierbij zijn de cijfers van de GGD monitor onze leidraad. Een nieuwe meting (2022) zal een beeld geven van de resultaten van onze aanpak. We zijn daarbij echter realistisch in onze verwachtingen. Eenzaamheid is vaak het gevolg van ingewikkelde maatschappelijke situaties en daarbij is het ervaren van eenzaamheid een subjectief beleven dat niet alleen is op te lossen met het versterken van het sociaal netwerk.
5.3
De resultaten
DE RESULTATEN VAN 2019 Eind 2019 is een evaluatie gemaakt waarbij we zijn nagegaan of we “op koers varen”. We formuleerden de volgende conclusies/resultaten:
Pagina 29/43
T20.13826
Het thema is op de kaart gekomen, er is meer deskundigheid ontstaan op het thema en er is meer integraliteit in de beleidsontwikkeling Door de organisatie van workshops, info- en voorlichtingsbijeenkomsten, filmvertoning en forumdiscussie is er bij inwoners meer bekendheid ontstaan en het thema is bespreekbaar. We investeerden in kennisoverdracht en het aanleren van signalerings- en gespreksvaardigheden bij professionals en vrijwilligers door het organiseren van workshops (3), info- en voorlichtingsbijeenkomsten (8), Er zijn trainers (8) opgeleid die met name gecertificeerd zijn om specifieke trainingen te verzorgen. We agendeerden het thema bij bestaande overlegstructuren (Jeugd/veiligheid/ruimte) en zijn aangehaakt bij lopende projecten (Omgevingswet Bleiswijk, Parelduiken, Nieuwkomers in Hergerborch, Kunst en erfgoed). Aandacht voor eenzaamheid onder jongeren en nieuwe verbindingen door kunst en cultuur We bespraken met professionals uit de jeugdhulpverlening vermoedens van (toenemende) eenzaamheid onder jeugd. Deze signalen werden herkend. Dit gaf aanleiding om de aanvankelijke doelgroep van volwassenen te verbreden. In de activiteiten die vanuit de kunst & cultuursector zijn opgestart werd een verbinding gemaakt tussen jeugd en ouderen (LanZingt, Levensverhalen op muziek).
De kracht van samenwerking is gebleken Naast inspirerende en motiverende werkgroepbijeenkomsten (7x gemiddeld 15 deelnemers uit verschillende disciplines) hebben subgroepen voorstellen uitgewerkt en zijn activiteiten tot stand gekomen (Samen aan tafel). Samenwerking met de kunst- en cultuursector leiden tot het opstarten van 5 projecten. Activiteiten in 2019 Bij het aanbod van activiteiten richten we ons op preventie, vroegtijdige aanpak en specialistische hulpverlening (bij ernstige eenzaamheid). Verwijzing en het werven van deelnemers verliep via de werkgroep en aangehaakte organisaties. We organiseerden activiteiten rondom de week van de Eenzaamheid (Dansvoorstellingen, maaltijden, tentoonstelling, koffie bij de bakker) en rondom de kerstperiode. We werkten als “coalitiegemeente” mee aan de landelijke aanpak van VWS (Eén tegen Eenzaamheid) door kennisuitwisseling via leertafels (3x). Verankering in de lokale structuur We hebben een begin gemaakt met een duurzame inbedding van de aanpak in de lokale structuur. Dit leidde (in 2020) tot de aanstelling van een coördinator Eenzaamheid. Daarnaast werken we aan het realiseren van een centraal meldpunt en het opstellen van een sociale kaart. DE RESULTATEN VAN 2020 Corona heeft de aanpak van Eenzaamheid nog meer aandacht, maar ook meer urgentie, gegeven.
De coronacrisis heeft geleid tot mooie nieuwe initiatieven en veel nieuwe partijen. Tegelijkertijd wordt de aanpak door de beperkingen die het virus oplegt bemoeilijkt. Ontmoetingsactiviteiten werden gecanceld. Bezoekregelingen werden ingeperkt. Het gevaar voor toenemende eenzaamheid is reëel.
Pagina 30/43
T20.13826
Aanpak eenzaamheid onder jongeren krijgt meer vorm Er vinden besprekingen plaats tussen het CJG en het Jeugd- en Jongerenwerk. In een plan van aanpak wordt vastgelegd op welke wijze ingezet wordt op het terugdringen van eenzaamheid onder de jeugd. De geplande werkconferentie om in samenwerking met de lokale jongerenwerkorganisaties aandacht te geven aan de aanpak van eenzaamheid (met name onder de jeugd) kwam begin 2020 door Corona te vervallen. Deze bijeenkomst zal alsnog digitaal worden georganiseerd. De activiteiten van 2020 Het faciliteren en stimuleren van de organisatie van online activiteiten. Inmiddels heeft een aantal activiteiten digitaal plaatsgevonden (werkgroep Samen aan zet, kunst in de bieb, LanZingt). Organisaties zijn opgeroepen zoveel mogelijk in contact te blijven met hun leden/deelnemers/cliënten. Specifieke hulpverlening vindt online plaats (training Creatief leven) We bieden in de wintermaanden van 2020 extra aandacht aan het thema “aandacht voor Elkaar” door extra persberichten en in samenwerking tussen verschillende organisaties wordt een aantal “Coronaproof” activiteiten aangeboden. Het faciliteren van de voortzetting van het initiatief/ matchingsplatform “Samen Lansingerland”. De aanpak van Eenzaamheid wordt hierbij betrokken.