[I25.20887] 3B_wonen_jaarverslag_2024_v04_def-externe-versie
Tekst van het document
7. Liquide middelen Rabobank rekening-courant Rabobank spaarrekening Rabobank rekening-courant ( voormalig ASB ) BNG rekening-courant
22.667 81.371 10.116 2.005.481
4.577 220.000 125.050 3.395.677
2.119.635
3.745.304
De liquide middelen staan ter vrije beschikking.
76
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
PASSIVA 8. Eigen vermogen 31-12-2024
31-12-2023
C
C
3.346.759 647.268.538
2.848.932 557.810.156
650.615.297
560.659.088
Herwaarderingsreserve Herwaarderingsreserve VOV Herwaarderingsreserve vastgoedbeleggingen
Per 31 december 2024 is in totaal C 647,3 mln aan ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen vermogen begrepen (2023: C 557,8 mln) zijnde het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat van het vastgoed in exploitatie en de kostprijs. De waardering van dit vastgoed is in overeenstemming met het Handboek modelmatig waarderen bepaald en is daarmee conform de in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en daaruit afgeleide ministeriële besluiten geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving. Bij de bepaling van de herwaarderingsreserve is geen rekening gehouden met het effect van vennootschapsbelasting. Uitgaande van waardering tegen beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie is een bedrag van C 372,5 mln in het eigen vermogen begrepen dat op basis van het beleid van de corporatie niet kan worden gerealiseerd. De realisatie van het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde is sterk afhankelijk van het te voeren beleid van 3B Wonen. De mogelijkheden voor de corporatie om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit in exploitatie te realiseren zijn beperkt door wettelijke maatregelen en maatschappelijke ontwikkelingen zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen.
Omdat de doelstelling van de corporatie is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed in exploitatie slechts een beperkt deel vervreemd worden. Daarnaast zal bij mutatie van de woning slechts in uitzonderingssituaties de huur worden verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijke onderhouds- en beheerslasten hoger dan ingerekend in de marktwaarde, voortvloeiend uit de beoogde kwaliteit- en beheersituatie van de corporatie.
77
Herwaarderingsreserve VOV
Herwaarderingsreserve vastgoedbeleggingen
Totaal
C
C
C
Stand per 1 januari 2024 Waardedaling resp. -stijging vastgoed in exploitatie Vrijval wegens verkoop vastgoed in exploitatie Mutatie herwaardering
2.848.932 497.827
557.810.155 90.061.839 -603.456 -
560.659.087 90.061.839 -603.456 497.827
Stand per 31 december 2024
3.346.759
647.268.538
650.615.297
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Verloopstaat
2024
2023
e
e
Stand per 1 januari
121.308.817
117.914.615
Stand per 31 december na resultaatbestemming Resultaatbestemming voorgaand boekjaar Overige reserves ASB per 1 januari Mutatie herwaarderingsreserve
121.308.817 -4.593.089 -89.956.213
117.914.615 2.353.003 908.040 133.158
Stand per 31 december
26.759.515
121.308.816
Stand per 1 januari Resultaatbestemming voorgaand boekjaar Resultaat huidig boekjaar
-4.593.089 4.593.089 98.188.334
2.353.003 -2.353.003 -4.593.089
Stand per 31 december
98.188.334
-4.593.089
Overige reserves
Voorstel resultaatbestemming:
Resultaat boekjaar
De directeur-bestuurder stelt aan de raad van commissarissen voor het resultaat over het boekjaar 2024 ten bedrage van e98,8 mln ten laste van de overige reserves te brengen. Dit voorstel is nog niet in de jaarrekening 2024 verwerkt.
9. Voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Onrendabele investeringen en herstructureringen Stand per 1 januari Saldering met vastgoed in ontwikkeling Dotatie a.g.v nieuwe vorming ORT
10.465.817 -2.484.670 5.336.615
6.250.903 -6.250.903 10.465.817
Stand per 31 december
13.317.762
10.465.817
De verwachte looptijd van de dotatie van e13,3 mln is 2 jaar.
78
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
10. Langlopende schulden
Schulden aan banken Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Waarborgsommen
31-12-2024
Waarvan langer dan vijf jaar
31-12-2023
Waarvan langer dan vijf jaar
C
C
C
C
214.287.758
173.963.245
210.151.168
164.959.658
4.988.007 255.162
-
-
-
4.646.503 255.162
219.530.927
173.963.245
215.052.833
164.959.658
-
De aflossingsverplichtingen voor de komende periode zijn als volgt: Vanaf 1 tot 6 jaar: C 32,4 mln. Vanaf 6 jaar: C 174,0 mln. Totale aflossingsverplichting: C 206,4 mln.
Rentevoet en aflossingssysteem De gemiddelde rentevoet van de opgenomen leningen overheid en kredietinstellingen bedraagt 2,3707o (2023: 2,380Zo). Er zijn twee roll-over leningen met een variabele hoofdsom met een variabele rente, afhankelijk van het (1-maands) EURIBOR. De leningen overheid en kredietinstellingen worden op basis van annuïteiten, lineair of fixe ineens afgelost. De gemiddeld gewogen rentevaste periode ultimo boekjaar is 18,3 jaar (2023: 17,9 jaar). Het aflossingsbestanddeel zal in het komende jaar circa C 6,5 mln. bedragen.
Marktwaarde leningen De marktwaarde van de leningen bedraagt per 31 december 2024 C 228,0 mln. (2023: C 210,5 mln.). De marktwaarde is gebaseerd op de contante waarde van de rente- en aflossingsverplichtingen waarvan als rentequote de 6-maands EURIBOR wordt gebruikt.
Zekerheden De leningen zijn voor een bedrag van C 213 mln. geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Er zijn 2 roll-over leningen met variabele hoofdsom waarvan nog C 5 mln. kan worden opgenomen. Ten behoeve van de leningen van kredietinstellingen zijn zekerheden gesteld door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Verloopstaat
2024
2023
C
C
Stand per 1 januari Opgenomen gelden Overgenomen leningen ASB Aflossing
202.853.198 13.500.000 -3.788.791
178.853.426 24.000.000 4.902.772 -4.903.000
Stand per 31 december Aflossingsverplichting komend boekjaar
212.564.407 -6.518.565
202.853.198 -1.178.903
Langlopend deel per 31 december
206.045.842
201.674.295
Langlopende schulden
De komende vijf jaar heeft 3B Wonen een aflossingsverplichting van C 32,4 mln. Leningen ASB Per 1 januari 2023 is het bezit van ASB inclusief de leningen overgenomen. Voor deze leningen is door ASB hypotheek verleend op het bezit aan de Laan van Romen, Freesiastraat en de Warmoezerij. Deze leningen zijn niet geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw en zijn als niet-Daeb leningen verantwoord. Het schuldrestant van deze leningen bedraagt per 31 december 2024 C 3,9 mln (2023:C 4,1 mln).
79
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Agio leningen Agio leningen
2024
2023
stand per 1 januari
8.710.868
8.943.906
Vrijval Agio herstructurering derivaten Vrijval Agio Vestia lening
-187.526 -46.469
-186.816 -46.222
Stand per 31 december
8.476.873
8.710.868
Aflossingsverplichting komend boekjaar
-234.957
-233.995
Stand per 31 december
8.241.916
8.476.873
Agio Herstructurering derivaten Agio Vestia lening
6.382.737 1.859.179
6.570.976 1.905.897
totaal
8.241.916
8.476.873
Specificatie
De aflossingsverplichtingen voor de komende periode zijn als volgt: Vanaf 1 tot 6 jaar: C 1.189.343. Vanaf 6 jaar: C7.052.573. Totale aflossingsverplichting: C 8.241.916. In 2019 heeft 3B Wonen besloten om twee renteswaps van totaal C 10 mln. te laten doorzakken in twee nieuwe leningen. De swaps hadden op het moment van doorzakken een negatieve marktwaarde van C 7,5 mln. De negatieve marktwaarde is omgeslagen in een rente opslag van de nieuwe leningen waardoor er sprake is van een agio op de nieuwe lening. De marktwaarde voor een vastrentende lening met vergelijkbare hoofdsom en looptijd is lager dan de marktwaarde van de nieuwe "doorzak" leningen. Per 31 december 2024 bedraagt de agio C 6,6 mln. Dit bedrag valt gedurende de looptijd van de nieuwe leningen (einddatum 2057 en 2059) vrij. Eind 2021 heeft 3B Wonen in verband met de leningruil van Vestia een nieuwe lening aangetrokken. Ten opzichte van de ontvangen nominale hoofdsom treedt daarbij een verlies op in de vorm van een agio. Dit verlies bedraagt de contante waarde van de jaarlijkse bijdrage gedurende de looptijd van 40 jaar, met de marktrente 40 jaar fixe als disconteringsvoet. Per 31 december 2024 bedraagt de agio voor deze lening C 1.859.179 mln. In de presentatie is het kortlopend gedeelte van de agio leningen verantwoord onder de kortlopende schulden.
Vi 80
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r 31-12-2024
31-12-2023
e
e
Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden
Verloopstaat
4.988.007
4.646.503
2024
2023
e
e
Verkrijgingsprijs begin boekjaar Herwaardering begin boekjaar
2.744.632 1.901.871
2.744.632 1.925.033
Stand per 1 januari
4.646.503
4.669.665
Herwaardering ontstaan in het boekjaar
341.504
-23.162
Mutatie 2024
341.504
-23.162
2.744.632 2.243.375
2.744.632 1.901.871
4.988.007
4.646.503
Verkrijgingsprijs einde boekjaar Herwaardering einde boekjaar Boekwaarde per 31 december
31-12-2024
31-12-2023
e
e
255.162
255.162
Waarborgsommen Waarborgsommen
81
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
11. Kortlopende schulden 31-12-2024
31-12-2023
e
e
Aflossingsverplichtingen langlopende schulden Schulden aan kredietinstellingen Kortlopend gedeelte agio leningen
6.518.565 234.957
1.178.903 233.995
6.753.522
1.412.898
2.193.019
2.354.249
1.752.526 125 599.102
775.432 4.011 45.017 746.735
2.351.753
1.571.195
208.786 2.355.296 113.110 488.900 39.393 45.096
345.106 2.299.426 83.514 450.180 12.490
3.250.581
3.190.716
Schulden aan leveranciers Schulden aan leveranciers
Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Omzetbelasting Loonheffing Pensioenen Vennootschapsbelasting
Overlopende passiva Nog te ontvangen facturen Nog te betalen rente en aflossing Niet opgenomen vakantiedagen Vooruitontvangen huur Nog te betalen schade zonnepanelen Diversen
82
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
NIET IN DE BALANS OPGENOMEN REGELINGEN EN VERPLICHTINGEN Voorwaardelijke verplichtingen WSW obligoheffing Obligo is een belangrijk onderdeel van het borgstelsel en de zekerheidsstructuur voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Het borgstelsel is erop gericht geldgevers voldoende zekerheden te bieden in ruil voor lagere financieringslasten voor deelnemers. Daarvoor dient WSW te beschikken over een minimaal risicovermogen. WSW doet een beroep op de obligoverplichting van deelnemers als de ontwikkeling van het risicovermogen hiertoe noodzaakt. Het jaarlijks obligo geldt als een heffing die jaarlijks kan worden geïnd. Door middel van heffing van jaarlijks obligo blijft het risicovermogen van WSW op peil. Dit is met name noodzakelijk voor het voldoen van reguliere rente- en aflossingsverplichtingen ('dienst der lening') die WSW moet voldoen wanneer WSW wordt aangesproken op verstrekte borgstellingen. In feite zorgen wij ervoor dat de jaarlijkse betalingen op deze wijze worden gedekt. Het jaarlijks obligo is maximaal 0,3407o van het geborgd volume aan leningen ultimo het afgelopen kalenderjaar. Over 2024 heeft 3B Wonen 0,02970Zo obligoheffing betaald over het schuldrestant per 31 december 2023 ad. e 204.070.818 is e 60.609. Wanneer het jaarlijks obligo onvoldoende is om het risicovermogen aan te vullen, doet het WSW een beroep op het gecommitteerd obligo.
Het gecommitteerd obligo stellen deelnemers zeker door middel van een zogenaamde obligolening. De obligolening is een lening met een variabele hoofdsom waarop in beginsel niet getrokken wordt. Zolang er niet getrokken wordt op de obligolening, betalen corporaties over het niet opgenomen deel een bereidstellingsvergoeding aan de bank. De niet opgenomen obligolening telt niet mee in de Loan To Value, maar is wel onderdeel van de onderpandratio. De obligolening wordt aanvullend aangetrokken bovenop de geborgde leningen. Dit valt niet binnen het actuele borgingsplafond en zal afzonderlijk worden geregistreerd. Dit betekent dat corporaties bij het aantrekken van (reguliere) financiering uitgaat van het geldende borgingsplafond. Het is van belang dat de hoofdsom van de obligolening zich ontwikkelt in lijn met de geborgde schuld per jaareinde. Bij een wijziging in de omvang van de door WSW geborgde lening portefeuille wijzigt tevens de hoogte van de hoofdsom van de obligolening op basis van de overeenkomst. De overeenkomst van de obligolening zelf wijzigt niet; het bedrag hoeft alleen in een bijlage bij de overeenkomst van de obligolening jaarlijks te worden aangepast. In 2021 heeft 3B Wonen een obligolening afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten.
In 2024 is de hoofdsom via amenderingsovereenkomst vastgesteld op e 5.306.000, de rente over het opgenomen deel is gebaseerd op 6-maands Euribor met een opslag van 30 basispunten. Over het niet opgenomen deel is een bereidstellingsprovisie verschuldigd van 17 basispunten op jaarbasis. Per 31 december 2024 bedraagt het niet opgenomen deel e 5.306.000.
Volmacht WSW In een notariële overeenkomst is vastgelegd dat tot zekerheid voor nakoming van de verplichtingen het WSW volmacht heeft om recht van hypotheek en pandrecht op de woningen te vestigen. Het WSW is gemachtigd het recht uit te oefenen bij onder andere (dreigende) niet kredietwaardigheid, bij sanering, bij borging onder categorie 6 (tijdelijke liquiditeitstekorten), bij situaties van crossdefault, bij (dreigende) overtreding van convenanten en bij aanstelling van een externe toezichthouder. In 2021 heeft 3B Wonen een onherroepelijke volmacht verleend aan het WSW tot het vestigen van rechten van hypotheek en pand voor een bedrag van e 602.400.000 inclusief rente, boete en kosten op het DAEB bezit.
Achtervangovereenkomst Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Er is een generieke achtervangovereenkomst met het WSW en gemeentes afgesloten. De nieuwe achtervangovereenkomst tussen WSW en de gemeente Lansingerland treedt in werking op 1 mei 2024.
83
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Bijdrage Autoriteit Woningcorporaties De bijdrage van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) is een jaarlijks terugkerende heffing. Voor 2024 heeft 3B Wonen C 28.523 betaald.
Loopbaanontwikkelbudget Als gevolg van CAO afspraken is er een jaarlijks loopbaanontwikkelingsbudget beschikbaar. Voor de werknemers van 3B Wonen is per 2024 nog C 88.345 beschikbaar. Werknemers kunnen maximaal 5 jaar sparen. ln 2024 hebben 5 werknemers gebruik gemaakt van dit budget voor totaal C 13.258. Gezien de beperkte omvang en de onzekerheid dat werknemers gebruik gaan maken van dit budget is in de jaarrekening geen voorziening opgenomen.
Dekkingsgraad pensioenfonds SPW De risico's van loonontwikkeling, prijsindexatie en beleggingsrendement op het fondsvermogen zullen mogelijk leiden tot toekomstige aanpassingen in de jaarlijkse bijdragen aan het pensioenfonds. De risico's komen niet tot uitdrukking in een in de balans opgenomen voorziening. In geval van een tekort bij het pensioenfonds heeft de onderneming geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen anders dan hogere toekomstige premies. De beleidsdekkingsgraad per 31-12-2024 betreft 130,3o7o.
Overloop onderhoud naar 2024 De budgetten van diverse begrote projecten in 2024 van planmatig onderhoud C 173.087 (energetische maatregelen C 0) worden overgeheveld en uitgevoerd in begrotingsjaar 2025. Dit is een klein bedrag ten opzichte van de begroting.
84
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Aangegane verplichtingen nieuwbouwprojecten Raamovereenkomst Wilderszijde OCW realisatie 130 sociale huurwoningen Waterwijk Wilderszijde Op 3 april 2024 is een raamovereenkomst getekend met Volker Wessels Vastgoed B.V. voor de realisatie van 130 sociale huurwoningen in Waterwijk in de periode 2023 - 2028 door middel van de fasegewijze ontwikkeling van de sociale huurwoningen. In deze overeenkomst zijn de werkwijzen en uitgangspunten ten aanzien van de planontwikkeling van de sociale huurwoningen vastgelegd. De verkoop van de bouwpercelen worden per fase vastgelegd in een separate koopovereenkomst tussen OCW en 3B Wonen en er wordt per fase een separate turnkey aannemingsovereenkomst voor de realisatie van de sociale huurwoningen opgesteld. Voortvloeiend uit deze raamovereenkomst zijn in 2024 zijn 3 overeenkomsten getekend en is 1 project in uitvoering genomen. Het betreft een project van 20 eengezinswoningen (in uitvoering), een project van 8 eengezinswoningen en een project met 52 meergezinswoningen. De totale (restant) verplichting hiervan is C 14,4 miljoen. Een project van 25 eengezinswoningen aan de Markermeerstraat is in uitvoering. De restant verplichting voor dit project is 1,1 miljoen. Gebeurtenissen na balansdatum Projecten In 2025 zijn er nieuwe turn key overeenkomsten getekend voor een 3-tal bouwprojecten.
Het betreft een project voor 58 meergezinswoningen en een project voor 9 eengezinswoningen, met een aangegane verplichting van respectievelijk 12,8 miljoen en 2,8 miljoen. Beide projecten komen in 2025 tot uitvoering op de locatie Wilderszijde. Voor het 3e bouwproject van 5 meergezinswoningen aan de Westersingel zijn turn key overeenkomsten getekend voor 1,4 miljoen. Nieuwe Leningen Op 7 januari 2025 is een contract voor een nieuwe geborgde lening van 10 miljoen geeffectueerd. De lening heeft een rentepercentage van 2,85707o, een looptijd van 6 jaar en een stortingsdatum per 30 januari 2025.
85
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
6
r
TO E LICHTING OP DE WINST-EN-VERLIESREKENING OVER 2024
NETTO RESULTAAT EXPLOITATIE VASTGOEDPORTEFEUILLE 2024
2023
e
e
12. Huuropbrengsten Huren daeb woningen Huren niet daeb woningen Huren bedrijfsruimte daeb Huren bedrijfsruimte niet daeb Huren parkeren daeb Huren parkeren niet-daeb Huren flexwoningen gemeente daeb
32.481.527 1.022.588 1.714.709 100.229 39.333 25.910 1.921.500
30.895.448 1.019.523 1.662.601 102.906 38.143 24.849 687.610
Huurderving wegens leegstand Mutatie voorziening dubieuze huurdebiteuren
37.305.796 -403.861 -207.558
34.431.080 -350.245 -
36.694.377
34.080.835
Gemiddelde huurverhoging van de DAEB-woningen per 1 juli 2024 is 4,960/ (2023:-1,70/). Gemiddelde Huursomstijging (conform dVi-definitie) over 2024 bedraagt 4,70Zo (2023:-18/0). De huurderving in 2024 is 1,08Z (2023: 1,01Z).
13. Opbrengsten servicecontracten Woningen en woongebouwen Teruggave servicecontracten Vergoedingsderving wegens leegstand
1.406.325 -61.661 -36.898
1.255.273 191.217 -18.668
1.307.766
1.427.822
Dit betreffen de bijdragen die de huurders bovenop de netto-huurprijs betalen voor glasverzekering, rioolfonds, schoonmaken, complexbeheer, elektriciteitsverbruik algemene ruimten, etc. De vergoedingen voor levering en diensten zijn gebaseerd op geraamde kosten en worden, indien noodzakelijk, jaarlijks aangepast en voor zover van toepassing afgerekend.
14. Lasten servicecontracten Energie en water Kosten schoonmaken Onderhoudskosten groenvoorziening Kosten camera beveiliging Kosten glasverzekering Zonneschermen Complexbeheer Rioolontstopping Beheerkosten VVE Diverse overige lasten
86
692.070 507.691 3.851 60 153.987 931 193.440 54.200 16.910 754
787.115 487.052 5.661 69 142.758 174.044 53.238 15.854 60.862
1.623.894
1.726.653
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r 2024
2023
e
e
15. Lasten verhuur en beheeractiviteiten Toegerekende organisatiekosten Energie labels Kosten NEN 2580
3.538.442 43.140 14.782
3.036.911 87.871 46.345
3.596.364
3.171.127
De toegerekende organisatiekosten aan verhuur en beheeractiviteiten volgen uit de kostenverdeelstaat. Daarin worden de organisatiekosten, welke onder andere bestaan uit lonen en salarissen en overige bedrijfskosten, op basis van een interne inschatting van de urenbesteding naar activiteiten verdeeld. Hierbij wordt in hoofdlijnen onderscheid gemaakt naar exploitatie, projectontwikkeling, verkoop en leefbaarheid.
Lonen, salarissen en sociale lasten Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenlasten Kosten uitzendkrachten
3.251.195 550.328 360.510 533.462
2.442.585 396.711 307.239 920.608
4.695.495
4.067.143
Personeelsleden Gedurende het jaar 2024 had de corporatie gemiddeld 44 werknemers in dienst (2023:38). Dit aantal is gebaseerd op het aantal fulltime equivalenten. 2024
2023
FTE
FTE
Onderverdeeld naar: Directie Klant Bedrijfsvoering Staf
1,00 24,90 10,03 8,26
1,00 23,88 7,22 5,96
44,19
38,06
De afschrijvingen, lonen, salarissen, sociale lasten en overige bedrijfslasten zijn op basis van de kostenverdeelstaat als organisatiekosten toegerekend aan de verschillende bedrijfsactiviteiten.
87
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Totaal
1.
13.
14.
15.
16.
18.
kosten verantwoord
Vastgoed-
Lasten
Verkoop
service-
Lasten onderhouds-
Overige
beleggingen
Lasten verhuur- en
direct e
contract en
beheer
activiteiten
operatio
vast goedportefeuille
in de jaarrekening
activiteiten
24. Kosten
25. Overige
26. Leefbaar
overige
organisatie-
heid
activiteiten
k o st e n
nele l asten
lonen Ä salarissen
3.251.195
54.541
117.422
1.478.345
609.549
0
4.687
140.132
649.640
196.879
sociale lasten
550.328
10.073
22.002
264.740
96.367
0
793
23.769
102.384
30.200
pensioenlasten
360.510
7.601
9.724
157.955
65.982
0
520
15.482
80.190
23.056
uitzendkrachten
533.462
0
0
166.614
35.087
0
0
12.119
313.623
6.019
overige personele
425.188
0
0
148.624
42.589
0
0
12.189
211.183
10.603
5.120.682
72.215
149.148
2.216.279
849.573
0
6.000
203.690
1.357.020
266.757
85.008
0
0
53.055
21.477
0
0
4.797
0
5.680
70.035
0
0
43.710
17.694
0
0
3.952
0
4.679
afschrijving software
110.366
0
0
68.881
27.883
0
0
6.228
0
7.374
afschrijving vervoersmiddelen
21.024
0
0
19.838
0
0
0
1.186
0
0
286.433
0
0
185.484
67.054
0
0
16.163
0
17.733
1.969.580
0
0
1.136.680
308.299
0
0
91.293
351.777
81.531
7.376.695
72.215
149.148
3.538.443
1.224.926
0
6.000
311.146
1.708.798
366.020
kosten totaal personele kosten afschrijving kantoor afschrijving inventaris
totaal afschrijvingen totaal overige bedrijfslast en totaal toegerekende organisat iekosten
2024
2023
e
e
16. Lasten onderhoudsactiviteiten Planmatig onderhoud Dagelijks onderhoud Mutatie onderhoud Vraaggestuurd onderhoud Asbestsanering Bijdrage VVE - onderhoud Toegerekende organisatiekosten
6.703.043 2.414.669 2.309.227 1.644.187 168.407 557.689 1.224.926
5.559.354 2.532.039 2.224.310 1.076.459 75.481 470.999 1.117.634
15.022.148
13.056.276
84.587 1.482.621 141.778 -2.092
65.629 1.349.117 145.041 88.734
1.706.894
1.648.521
16.052.843
15.906.080
-22.859 1.255.802
-15.961 -306 1.000.602
1.232.943
984.335
17. Overige directe operationele lasten exploitatie bezit Vve bijdrage Belastingen Verzekeringen Overige
TOTAAL VAN NETTORESULTAAT EXPLOITATIE VASTGOEDPORTEFEUILLE
18. Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille Verkoopkosten verkoop woningen Mutatiekosten verkoop woningen Verkoopopbrengst verkoop woningen
88
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Voor het verkochte sociaal en commercieel vastgoed in exploitatie is de boekwaarde de marktwaarde in verhuurde staat. Voor het teruggekochte vastgoed onder VOV dat is doorverkocht zonder voorwaarden, is de boekwaarde de marktwaarde op terugkoopmoment onder aftrek van de contractuele korting. Het in de winst-en-verliesrekening verantwoorde resultaat bij verkoop van vorengenoemd vastgoed is derhalve beperkt, gezien het geringe verschil tussen de opbrengstwaarde en de boekwaarde. 2024
2023
e
e
19. Toegerekende organisatiekosten Toegerekende organisatiekosten
6.000
4.500
Boekwaarde huurwoningen
732.349
671.487
TOTAAL VAN NETTO GEREALISEERD RESULTAAT VERKOOP VASTGOEDPORTEFEUILLE
494.594
308.348
-5.336.615 -3.833.454
-10.465.817 -2.457.390
-9.170.069
-12.923.207
3.079.145
350.308
97.864.106
1.230.659
100.943.251
1.580.967
497.827 -341.504
-33.764 23.162
156.323
-10.602
91.929.505
-11.352.842
268.218 111.032 4.139
315.030 93.899 -
383.389
408.929
311.146
300.391
20. Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille
WAARDEVERANDERINGEN VASTGOEDPORTEFEUILLE
21. Overige waardeveranderingen vastgoedportefeuille Dotatie a.g.v. nieuwe vorming ORT Bijzondere Waardevermindering
22. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille Waardeveranderingen Niet-DAEB vastgoed in exploitatie Waardeveranderingen DAEB vastgoed in exploitatie geclassificeerd als vastgoedbelegging
23. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden Waardeverandering vastgoed VOV Waardeverandering terugkoopplicht VOV
TOTAAL VAN WAARDEVERANDERINGEN VASTGOEDPORTEFEUILLE NETTO RESULTAAT OVERIGE ACTIVITEITEN
24. Opbrengsten overige activiteiten Opbrengsten uit beheer voor derden Energie prestatie vergoeding Overige
25. Kosten overige activiteiten Toegerekende organisatiekosten
89
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r 2024
2023
e
e
26. Overige organisatiekosten WSW obligoheffing Toegerekende organisatiekosten Diverse bijdragen en heffingen
60.609 1.708.798 111.895
251.017 1.452.763 80.467
1.881.302
1.784.247
131.043
137.910
In de overige organisatiekosten is inbegrepen het honorarium van de externe accountant. Het honorarium is als volgt gespecificeerd: Controle van de jaarrekening
Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die zijn uitgevoerd door de externe accountant zoals bedoeld in art. 1, lid 1 Wta (Wet toezicht accountantsorganisaties). De accountants-, advies- en andere controlekosten hebben betrekking op de in rekening gebrachte honoraria voor het betreffende boekjaar ongeacht of de werkzaamheden reeds gedurende het boekjaar zijn verricht. De externe accountant voor het controlejaar 2024 is Baker Tilly (conform voorgaand boekjaar).
27. Leefbaarheid Leefbaarheidsprojecten Toegerekende organisatiekosten
607.584 366.020
459.212 315.601
973.604
774.813
226.100
190.769
-4.905.476 -43.287 -31.165 -20.052
-4.581.559 -52.705 -171 -33.376
-4.999.980
-4.667.811
Financiële baten en lasten
28. Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Overige
29. Rentelasten en soortgelijke kosten Rente leningen Borgstellingsvergoeding WSW Rente overige schulden Bereidsstellingsprovisie
90
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
30. Belastingen Schattingen De acute en latente belastingen in de jaarrekening zijn bepaald met inachtneming van de fiscale regels volgens de door de sector met de belastingdienst gemaakte afspraken (Vaststellingsovereenkomst I en II). De toepassing van deze regels is op een aantal onderwerpen niet zonder meer duidelijk en voor discussie vatbaar. Deze onderwerpen zijn onder andere het onderscheid tussen onderhoudskosten en verbeteringen, de toerekenbare kosten inzake projectontwikkeling en de inschatting van het op basis van een fiscale winstplanning naar verwachting te verrekenen deel van beschikbare fiscale verliezen. Eerst bij de aangifte zal blijken of en in hoeverre de fiscus de door 3B Wonen gevolgde standpunten zal overnemen en accorderen. Om die reden kan de in de jaarrekening bepaalde acute en latente belasting achteraf nog aan veranderingen onderhevig zijn. De fiscale aangifte zijn tot en met 2020 zijn definitief vastgesteld. Inmiddels heeft de belastingdienst aangegeven dat vanaf 1 januari 2023 genoemde vaststellingsovereenkomsten niet worden verlengd vanwege de integrale belastingplicht. Het verschil tussen het wettelijke belastingtarief en de effectieve belastingdruk wordt hoofdzakelijk verklaard door afwijkende waarderingsgrondslagen voor het vastgoed in Exploitatie en in ontwikkeling.
Belastingdruk winst-en-verliesrekening De belastinglastAbate over het resultaat in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening bestaat uit de volgende componenten:
Vennootschapsbelasting Mutatie actieve belastinglatentie
2024
2023
e
e
-2.732.107 42
-2.531.451 4.340
-2.732.065
-2.527.111
Het gemiddelde wettelijke belastingtarief bedraagt 25,80Zo (2023: 25,80Zo). De effectieve belastingdruk ad 30Zo (2023:-1220Zo) wordt veroorzaakt door het benutten van fiscale verliescompensatie en fiscaal vrijgestelde winstbestanddelen. Dit betreft ondermeer verschillen in de verwerking van resultaten uit projectontwikkeling, afschrijvingen op het vastgoed, de verwerking van interest.
91
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
7
r
OVERIGE INFORMATIE
Pensioenlasten De gehanteerde pensioenregeling van 3B Wonen is ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). De belangrijkste kenmerken van deze pensioenregeling zijn: * Er is sprake van een middelloonregeling. * Er is sprake van een ouderdoms- en nabestaandenpensioen. * De pensioen(richt)leeftijd is 68 jaar. * De regeling kent zowel een partner- en wezenpensioen, waarbij het partner- en wezenpensioen is verzekerd door middel van een opbouwregeling (uitkeringsovereenkomst). Voor het ouderdomspensioen, partnerpensioen en wezenpensioen stelt het bestuur van het pensioenfonds jaarlijks een premie vast. Deze is momenteel vastgesteld op 2707o van de pensioengrondslag gecorrigeerd met de deeltijdfactor. * Als de middelen van het pensioenfonds het toelaten, zal het bestuur van het pensioenfonds de ingegane pensioenen en de premievrije aanspraken van gewezen deelnemers aanpassen overeenkomstig de consumentenprijsindex voor alle huishoudens. Voor actieve deelnemers geldt dat het bestuur streeft naar verhoging met de loonontwikkeling van de branche Woningcorporaties. De toeslagverlening is voorwaardelijk. Er is geen recht op toeslagverlening en het is voor de langere termijn niet zeker of en in hoeverre toeslagverlening zal plaatsvinden.
Het bestuur van het pensioenfonds beslist evenwel jaarlijks in hoeverre pensioenuitkeringen en pensioenaanspraken worden aangepast. De belangrijkste kenmerken van de uitvoeringsovereenkomst zijn: 1. Deelneming in het bedrijfstakpensioenfonds is verplicht gesteld voor de werknemers en bestuurders van de toegelaten instelling. 2. De toegelaten instelling is uitsluitend verplicht tot betaling van de vastgestelde premies. In geen geval bestaat een verplichting tot bijstorting. 3. Er is geen sprake van recht op teruggave/premiekorting. De (maand)dekkingsgraad van SPW bedraagt ultimo 2024 129,07o (ultimo 2023: 128,807o). De beleidsdekkingsgraad bedraagt ultimo 2024 130,37o (ultimo 2023 131,507o). Met deze beleidsdekkingsgraad voldoet het pensioenfonds aan de minimaal vereiste 104,27 die is voorgeschreven door De Nederlandse Bank (DNB). Er is daarom geen sprake van een dekkingstekort. De dekkingsgraad is ook hoger dan de vereiste dekkingsgraad van 126,47. Er is daarom ook geen sprake van een reservetekort. Het bestuur van het pensioenfonds heeft in 2024 besloten de opgebouwde aanspraken van (gewezen) deelnemers en de ingegane pensioenen per 1 januari 2025 te verhogen met een gedeeltelijke toeslag. Er was ruimte voor een gedeeltelijke toeslag, omdat de beleidsdekkingsgraad per eind augustus 2024 hoger was dan 1107.
Voor gewezen deelnemers en pensioengerechtigden was de ambitie van het fonds 2,707 (stijging van de prijzen in de periode van juli 2023 tot en met juli 2024) en is een toeslag verleend van 2,007. Voor actieve deelnemers was de ambitie van het fonds 10,07 (cao-verhogingen in de sector in de periode van 31 juli 2023 tot en met 31 juli 2024) en is een toeslag verleend van 7,417.
92
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
WNT-VERANTWOORDING 2024 STICHTING 3B WONEN Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is van toepassing op 3B Wonen. Het voor 3B Wonen toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2024 C 170.000.
1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking. Tevens leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling
Gegevens 2024 H. Vliet Vlieland
Bedragen x C 1 Functiegegevens
Directeur bestuurder 1/1 - 31/12 1,0 ja 132.873 22.588
Aanvang en einde functievervulling in 2024 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) dienstbetrekking Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal
155.461
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
170.000
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t. N.v.t.
Gegevens 2023 Functiegegevens
Directeur bestuurder 1/1 - 31/12 1,0 ja 131.362 21.034 -
Aanvang en einde functievervulling in 2023 Omvang dienstverband 2023 (in fte) dienstbetrekking Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Maximum Bezoldiging Vrije rubriek
93
Subtotaal
152.396
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
163.000
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
1c. Toezichthoudende topfunctionarissen
Gegevens 2024 Bedragen x C 1 Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2024
E.E. Pannebakker
Y.M.L. van Eck
M.A.M. Immers
P. de Vries
Voorzitter RvC 1/1 - 31/12
Lid RvC
Lid RvC
Lid RvC
1/1 - 31/12
1/1 - 31/12
1/1 - 31/12
Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
18.360
12.240
12.240
12.240
25.500
13.600
13.600
13.600
-
-
-
-
Bezoldiging
18.360
12.240
12.240
12.240
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Het bedrag van de overschrijding en reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
Gegevens 2023 Bedragen x C 1
E.E. Pannebakker
Functiegegevens
Voorzitter RvC
Lid RvC
Lid RvC
Lid RvC
1/1 - 31/12
1/1 - 31/12
1/1 - 31/12
1/1 - 31/12
17.064
11.736
11.736
11.736
24.450
16.300
16.300
16.300
Aanvang en einde functievervulling in 2023
Y.M.L. van Eck
P. de Vries
M.A.M. Immers
Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
94
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Gegevens 2024 Bedragen x C 1
H.D. Lootsma
Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2024
Lid RvC 1/1 - 31/12
Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald en nogniet terugontvangen bedrag
12.240 16.300 -
Bezoldiging
12.240
Het bedrag van de overschrijding en reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t. N.v.t.
Gegevens 2023 Bedragen x C 1
H.D. Lootsma
Functiegegevens
Lid RvC
Aanvang en einde functievervulling in 2023
21/6 - 31/12
Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
6.238 8.664
3. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met dienstbetrekking die in 2024 een bezoldiging boven het individuele WNT-maximum hebben ontvangen. Er zijn in 2024 geen ontslaguitkeringen betaald aan overige functionarissen die op grond van de WNT dienen te worden vermeld, of die in eerdere jaren op grond van de WOPT of de WNT vermeld zijn of hadden moeten worden.
95
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
8
r
GESCHEIDEN VERANTWOORDING DAEB/ NIET-DAEB
Gescheiden balans (voor resultaatbestemming) 2024
2023
DAEB
Niet-DAEB
DAEB
Niet-DAEB
e
e
e
e
ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Software (licenties) DAEB vastgoed in exploitatie Niet-DAEB vastgoed in exploitatie Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie
322.888
6.590
966.733.696
393.002
10.838
858.388.341 28.278.502
24.874.212
2.915.373
3.176.017
2.677.111
2.916.452
8.976.134
-
5.618.235
-
978.625.203
31.454.519
866.683.687
27.790.664
2.371.302
48.394
2.323.906
64.090
25.769.176 592.000 289.933 6.570.976
-
22.137.867 1.184.000 289.891 6.758.502
-
-
33.222.085
-
30.370.260
-
417.474 296.000 142.331 403.832
8.520 61.682 7.263
395.025
10.906
287.629 2.647.755
7.921 13.402
1.259.637
77.465
3.330.409
32.229
630.334
1.489.300
1.863.565
1.881.739
1.016.431.449
33.076.268
904.964.829
29.779.560
Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie
Financiële vaste activa Netto vermogenswaarde niet-DAEB Interne lening Latente belastingvordering(en) Agio herstruct. derivaten
-
Vlottende activa Vorderingen Huurdebiteuren Vorderingen op groepsmaatschappijen Overige vorderingen Overlopende activa
Liquide middelen
96
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
2024
2023
DAEB
Niet-DAEB
DAEB
Niet-DAEB
e
e
e
e
PASSIVA Eigen vermogen Herwaarderingsreserve Overige reserves Resultaat boekjaar Resultaat boekjaar
650.615.298 26.759.515
15.137.229 7.000.638
98.188.329
3.631.309
775.563.142
25.769.176
548.816.192 133.151.715 -4.593.090
11.842.896 9.386.327 908.644
677.374.817
22.137.867
Voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen
13.317.762
10.465.817
Langlopende schulden Schulden aan banken Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Waarborgsommen Interne lening
210.509.992
3.777.766
206.040.064
4.111.104
2.648.982 210.642 -
2.339.026 44.520 592.000
2.457.077 210.642 -
2.189.426 44.520 1.184.000
213.369.616
6.753.312
208.707.783
7.529.050
6.586.852 2.041.196 -
166.670 41.657 296.000
1.412.898 2.291.062 -
63.184 -
2.316.703 3.236.178
35.050 14.403
1.549.068 3.163.384
22.127 27.332
14.180.929
553.780
8.416.412
112.643
1.016.431.449
33.076.268
904.964.829
29.779.560
Kortlopende schulden Aflossingsverplichtingen langlopende schulden Schulden aan leveranciers Schulden aan groepsmaatschappijen Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Overlopende passiva
97
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Gescheiden winst-en-verliesrekening
2024
Huuropbrengsten Opbrengsten servicecontracten Lasten servicecontracten Lasten verhuur en beheeractiviteiten Lasten onderhoudsactiviteiten Overige directe operationele lasten exploitatie bezit
DAEB
Niet-DAEB
DAEB
Niet-DAEB
e
e
e
e
35.563.254 1.236.929 -1.551.933 -3.524.724 -14.664.591
1.131.122 70.837 -71.963 -71.640 -357.556
32.943.706 1.389.504 -1.680.313 -3.089.621 -12.743.320
1.137.130 38.318 -46.340 -81.506 -312.956
-1.691.255
-15.640
-1.685.029
-43.960
15.367.680
685.160
15.134.927
690.686
1.232.942 -6.000
250.000 -
588.255 -3.000
396.080 -1.500
-732.349
-106.126
-346.969
-324.518
494.593
143.874
238.286
70.062
-9.313.943
-
-12.923.207
-
97.864.106
3.079.145
1.230.659
350.308
46.358
109.966
-3.144
-7.458
88.596.521
3.189.111
-11.695.692
342.850
Opbrengsten overige activiteiten Kosten overige activiteiten
96.244 -4.923
287.145 -306.223
93.820 -292.329
315.109 -8.062
Nettoresultaat overige activiteiten
91.321
-19.078
-198.509
307.047
-1.844.673
-36.630
-1.618.568
-38.990
Nettoresultaat exploitatie vastgoedportefeuille Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille Toegerekende organisatiekosten Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille
Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille Overige waardeveranderingen vastgoedportefeuille Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden
Waardeveranderingen vastgoedportefeuille
Overige organisatiekosten
98
2023
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Leefbaarheid Bedrijfsresultaat
99
DAEB
Niet-DAEB
DAEB
Niet-DAEB
e
e
e
e
-955.096
-18.507
-774.813
-
101.750.346
3.943.930
1.085.631
1.371.655
Rentebaten interne lening DAEB en NietDAEB Rentelasten interne lening DAEB en NietDAEB Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Rentelasten en soortgelijke kosten
221.578 -4.871.746
-47.360 4.522 -128.234
185.649 -4.597.337
-59.200 5.120 -116.697
Financiële baten en lasten
-4.602.808
-171.072
-4.352.488
-170.777
Resultaat voor belastingen
97.147.538
3.772.858
-3.266.857
1.200.878
Belastingen
-2.590.518
-141.549
-2.234.877
-292.234
Resultaat Niet-DAEB
3.631.309
-
908.644
-
Resultaat na belastingen
98.188.329
3.631.309
-4.593.090
908.644
47.360
59.200
JAARREKENING
2024
JAARREKENING
r
Gescheiden kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de directe methode. 2024
2023
DAEB
Niet-DAEB
DAEB
Niet-DAEB
e
e
e
e
Kasstroom uit operationele activiteiten Operationele ontvangsten Rente ontvangsten interne lening Rente ontvangsten (exclusief interne lening)
47.360
59.200
Overige bedrijfsontvangsten
221.578 35.894.396 1.435.984 6.683
4.522 1.137.931 75.861 225.462
185.650 32.541.960 1.138.965 93.880
5.120 1.137.130 38.318 315.109
Saldo ingaande kasstromen
37.606.001
1.443.776
34.019.655
1.495.677
Rente uitgaven interne lening Betalingen aan werknemers Onderhoudsuitgaven Overige bedrijfsuitgaven Betaalde interest Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van resultaat Leefbaarheid externe uitgaven niet investering gebonden Vennootschapsbelasting
-3.771.060 -14.268.018 -6.264.631 -4.863.307
-47.360 -379.375 -322.372 -146.005 -128.234
-4.144.213 -11.203.894 -4.956.075 -3.648.980
-59.200 -115.597 -282.961 -88.823 -116.697
-170.051
-2.454
-276.423
-
-596.397 -2.738.193
-11.187 -141.547
-459.212 -1.147.620
-292.234
Saldo uitgaande kasstromen
-32.671.657
-1.178.534
-25.836.417
-955.512
4.934.344
265.242
8.183.238
540.165
1.255.802
-
603.164
-
Huurontvangsten Vergoedingen
Operationele uitgaven
Kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten MVA ingaande kasstroom Verkoopontvangsten bestaande huur Verkoopontvangsten woongelegenheden (VOV) na inkoop in dPi periode Verkoopontvangsten bestaande huur, woon- en niet woongelegenheden NietDAEB
Ontvangsten uit hoofde van vervreemding van materiële vaste activa
324.518
-
250.000
-
397.438
1.255.802
250.000
927.682
397.438
14.613.551 2.481.777
431.272
22.460.576 2.353.575
-
MVA Uitgaande kasstroom Nieuwbouw huur Verbeteruitgaven
100
JAARREKENING
2024