[I23.05471] Begroting 2024 mbt Basistakenpakket Gemeenschappelijke regeling
Tekst van het document
door een infectieziekte (tertiaire preventie, bv.
te houden voor het individu en zijn omgeving).
medicatie). Met de inzet van een doelgroepgerichte
2. Surveillance
specifieke doelgroep te bereiken).
aanpak waar nodig (om de op dat moment Het consequent verzamelen, analyseren en interpreteren van data over infectieziekten met
5. Netwerk en regie
als doel om gericht acties uit te voeren voor het
Het samenwerken met en verbinden van (zorg)
tegengaan van verspreiding van infectieziekten.
professionals en andere ketenpartners is essentieel
Het detecteren van ernstige/gevaarlijke
om (bedreigingen van) infectieziekten effectief
infectieziekten of varianten hiervan. Informeren van
te kunnen voorkomen of indammen. Team IZB
zorgprofessionals, ketenpartners en beleidsmakers
heeft regie in het onderhouden van contact met
(regionaal en landelijk) over infectieziektesignalen
ketenpartners in de eigen regio (zoals ziekenhuizen,
en adviseren over de te nemen preventieve
verpleeghuizen, huisartsen, verloskundigen,
of bestrijdingsmaatregelen. Ontwikkelen en
laboratoria etc.), met landelijke ketenpartners zoals
onderhouden van een risicoprofiel van de eigen
het RIVM, de NVWA (Nederlandse Voedsel- en
GGD-regio, met behulp van het dashboard
Warenautoriteit) en met andere GGD'en.
infectieziekte en MUIZ (Regionaal Meldpunt Uitbraken Infectieziekten).
6. Voorbereiding op grootschalige
3. Beleidsadvisering Advisering en ondersteuning van de Directeur
Voorbereidingen treffen voor regionale uitvoering van infectieziektebestrijding bij een grootschalige
Publieke Gezondheid, bestuur, stakeholders en
infectieziekte-uitbraak heeft als doel om tijdig
ketenpartners over de publieke gezondheid en
en adequaat te kunnen handelen bij een uitbraak.
het regionale en lokale volksgezondheidsbeleid.
Voorbereidingen zijn o.a. oefenen, scholing, actueel
infectieziekte-uitbraken
Inclusief integrale samenwerking met andere
houden van werkprocessen, infrastructuur en
GGD-professionals die zich bezighouden met
opschalingsplan.
gezondheidsbescherming en preventie. Plus het volgen (en beïnvloeden) van landelijke
7.
ontwikkelingen op inhoudelijk en bestuurlijk niveau,
Kennis en onderzoek zijn de basis voor een
Kennis en onderzoek
zoals besluitvorming vanuit het Rijk, adviezen van
kwalitatief stevige infectieziektebestrijding.
de gezondheidsraad, veranderende wetgeving
Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het opzetten,
etc. Informatievoorziening: proactief en reactief
uitvoeren en begeleiden van wetenschappelijk
informatie verstrekken en kennis uitwisselen.
onderzoek op het gebied van preventie, publieke
Visievorming op het gebied van innovatie
gezondheid en infectieziektebestrijding in nauwe
van preventieprogramma's gericht op
samenwerking met academische werkplaatsen en
infectieziektebestrijding en infectiepreventie.
andere professionals. Met als doel het genereren
En visievorming op samenwerkingsthema's met
van inhoudelijke vakkennis, praktisch
andere public health professionals.
implementeerbare kennis en aanscherping van
46
beleid. De onderzoeksresultaten moeten vervolgens
voor IZB-professionals, studenten en co-assistenten.
vertaald worden naar praktisch implementeerbare
Naast richtlijnontwikkeling en het zelf opleiden van
kennis gericht op specifieke (kwetsbare)
voldoende IZB-professionals betreft dit ook
doelgroepen. Implementatie en inbedding van
professionalisering en academisering van het vakge-bied. In onze regio is één van de vijf
evidence-based werken en ondersteuning bij landelijke richtlijnontwikkeling. De GGD Rotterdam-Rijnmond is opleidingsinstituut
academische centra Publieke Gezondheid (Cephir) gesitueerd.
Kengetallen "
Aantal afgehandelde vragen van burgers en/ of professionals: ã2000
"
Aantal meldingen meldingsplichtige infectieziekten volgens de Wet publieke gezondheid: 1000
"
Aantal uitbraken/clusters: 400
"
Oefeningen ter voorbereiding op grootschalige uitbraken infectieziekten: 3
"
Aantal meldingen van schepen/ adviezen aan schepen (Maritime Declaration of Health (MDoH)-
"
Aantal netwerkbezoeken (zorginstellingen en andere partners): ž100
"
Aantal opgeleide zorgprofessionals: ž20
beoordelingen): 300
Bijzonderheden Uitgangspunt voor de afhandeling van meldingsplichtige ziekten en de bestrijding van uitbraken van infectieziekten zijn de protocollen en draaiboeken van de Landelijke Coördinatie Infectieziekten (LCI)/ Centrum Infectieziektebestrijding (CIb). Bij bestrijding van uitbraken in het werkgebied wordt de betreffende gemeente actief geïnformeerd over de afhandeling en wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. In de Wet publieke gezondheid worden in het kader van de door de Wereldgezondheidsorganisatie opgestelde 'Internationale Gezondheidsregeling' eisen gesteld aan zee- en luchthavens. Voor het gehele havengebied in de regio Rijnmond (A-haven) geldt dat bij ernstige dreiging op of bij uitbraken van infectieziekten voorzieningen aanwezig moeten zijn en procedures worden geïmplementeerd. Dit heeft de GGD in een convenant geregeld met diverse verantwoordelijke instanties. De doelgroep kan zich wenden tot de Port Health Authority Rotterdam (PHAR). Bijgaande productbeschrijving betreft alle regionale basistaken. Extra taken en eventuele extra financiering vanuit de gemeente Rotterdam en het Rijk zijn hierin niet meegenomen.
47
B2. Tuberculosebestrijding
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Regiomanager TBC, team Tuberculosebestrijding
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid
Doel van het product Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van tuberculose in het werkgebied door het vroegtijdig opsporen en behandelen van tuberculose en tuberculose-infecties, surveillance van de verspreiding van tuberculose en het ontwikkelen van beleid.
Doelgroep van het product Bevolking van het werkgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen die een hoger risico hebben voor tuberculose of tuberculose-infectie: immigranten, asielzoekers reizigers, zeevarenden, kinderen van ouders uit risicolanden en werkers met een beroepsrisico.
Activiteiten Landelijk zijn zeven deeltaken voor de infectieziektebestrijding vastgesteld, echter, door afname van tuberculose is er binnen de tuberculosebestrijding extra focus op het op het kwaliteitsbeleid. Dit ter borging van de algehele kwaliteit van de tuberculosezorg en het voldoen aan de vereiste expertiseveldnormen. Bestrijden van tuberculose en voorkomen van
Surveillance
verspreiding
-
-
Behandelen en begeleiden van tuberculosepatiënten en personen met
Het monitoren van de verspreiding van tuberculose om zo nodig maatregelen te kunnen nemen.
een tuberculose-infectie. -
-
Het verwerken van afgiftemeldingen en
Netwerk- en regiefunctie
registratie van tuberculose in het kader van
-
(medische) ketenpartners (bijvoorbeeld
Naar aanleiding van een melding van tuberculose
medische opvang asielzoekers, medische
of vaststelling van een tuberculose-infectie
diensten penitentiaire inrichtingen,
(bronopsporing) het onderzoeken van contacten
verslavingszorg, medische specialisten, etc.) en waar nodig het coördineren van activiteiten.
op tuberculose. -
Het adviseren van individuele burgers (meestal telefonisch en/of online), gemeentebesturen en
Preventie
andere relevante partners zoals zorginstellingen,
-
maatschappelijke opvang, AZC's, etc. -
Het onderhouden van contacten met relevante
de Wet publieke gezondheid.
Screenen van groepen met een verhoogd risico op tuberculose of tuberculose-infectie
Het bieden van een vangnet aan tuberculose
(zeevarenden, immigranten, asielzoekers,
patiënten en personen met een tuberculose-
gedetineerden).
infectie die niet via de reguliere weg de
-
BCG-vaccinatie bij kinderen van ouders uit
benodigde ondersteuning ontvangen (en
landen waar tuberculose veel voorkomt en
inclusief zorg aan onverzekerden).
bij personen die langdurig in risicolanden gaan verblijven. -
Voorlichten van specifieke groepen.
48
Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-
Beleidsadvisering
uitbraken
-
-
-
Het (on)gevraagd adviseren van het
Het bestrijden van verheffingen van tuberculose ter voorkoming van verspreiding en vermindering
gemeentebestuur, de beleidslijn en andere
van eventuele onrust.
zoals zorginstellingen maatschappelijke opvang,
GGD Rotterdam-Rijnmond, GGD Haaglanden,
AZC's, etc.
relevante lokale, regionale en landelijke partners
GGD Hollands-Midden en GGD Zuid-Holland Zuid werken sinds 2015 samen mee in het REC TBC. Door krachten te bundelen op het gebied
Onderzoek en kennisborging, gekoppeld aan
Kennis en Onderzoek
van tbc-bestrijding kunnen we de pieken in de
de directe tuberculosepreventie en bestrijding
workload en bij (grootschalige) crisissituaties,
-
goed opvangen en de veiligheid van de tbc-zorg
Kwaliteitsbeleid
toekomstgericht waarborgen.
-
Uitvoering van deze taak vindt plaats via het Regionale Expertise Centrum (REC) Tuberculosebestrijding (TBC) Zuid-Holland (ZH).
Inzetten op het behouden van de kwaliteit van tuberculose-zorg en het versterken van de regionale samenwerkingsstructuur
-
Het uitvoeren van REC-visitaties (intercollegiale
REC-TBC ZH betreft een samenwerkingsverband
toetsing en deskundigheidsontwikkeling)
op het gebied van tuberculosebestrijding tussen.
op regionaal niveau. -
Fungeren als opleidingsinstelling voor professionals in de tuberculosebestrijding.
Prestatie-indicatoren/kengetallen "
Aantal meldingen van tuberculosepatiënten: ž 90
"
Aantal registraties van tuberculose-infectie: ž 90
"
Aantal cliëntcontacten: ± 8.000 - 9.000
"
Aantal uitgevoerde tbc-verrichtingen/onderzoeken (longfoto's, Mantoux- en IGRA-testen): ± 6.000 - 6.500
"
Aantal BCG-vaccinaties: ± 1.000- 1.500
"
Percentage tbc-patiënten dat behandeling voltooit: ž 85%
"
Percentage geïnfecteerde personen dat preventieve behandeling voltooit: ž 85%
Bijzonderheden Wanneer na een tbc-besmetting een contactonderzoek gaat plaatsvinden wordt de gemeente actief geïnformeerd en wordt er waar nodig afgestemd over eventuele communicatie richting burger en andere betrokkenen.
49
B3. Soa/hiv-preventie en -bestrijding en bevordering seksuele gezondheid
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak (en aanvullende taken)
Afdeling Publieke Gezondheid, team Seksuele Gezondheid
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid (Wpg)
Doel van het product Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) waaronder hiv (humaan immunodeficiëntievirus) en waar nodig bestrijden van soa en hiv. Het via surveillance monitoren van de ontwikkeling op het gebied van soa/hiv, beleid op dit terrein ontwikkelen en waar nodig de bestrijding van soa/hiv coördineren en het bevorderen van seksuele gezondheid bij mensen met een verhoogd risico.
Productomschrijving Team seksuele gezondheid staat voor het bevorderen van seksuele gezondheid bij mensen met verhoogd risico in de regio Rotterdam Rijnmond. Het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD Rotterdam-Rijnmond is een klantvriendelijk en goed bereikbaar expertisecentrum voor de inwoners van de regio Rotterdam-Rijnmond. Wij bieden oordeelvrije zorg op maat aan onze cliënten, volgen en signaleren hiervoor trends en ontwikkelingen en verwijzen waar nodig door. Daarbij werken we samen met lokale en landelijke organisaties. We werken aan de preventie van soa en kwesties op het gebied van seksuele gezondheid en beantwoorden vragen. Uitgangspunt is het bevorderen van zelfredzaamheid en de regie van de cliënt over eigen leven en gezondheid. In onze dienstverlening benutten en ontwikkelen wij de mogelijkheden voor online contact. GGD Rotterdam-Rijnmond is een opleidingscentrum voor professionals. Wij voeren wetenschappelijk onderzoek uit ter verbetering van de seksuele gezondheid. Wij zijn deskundig, gemotiveerd en werken goed samen en maken optimaal gebruik van elkaars kwaliteiten.
Doelgroep van het product Mensen met een verhoogd risico op soa2 woonachtig in het werk-gebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Cliënten van het centrum seksuele gezondheid kunnen rekenen op vertrouwelijkheid en discretie.
2
Het Centrum Seksuele Gezondheid maakt onderdeel uit van het Regionaal Centrum Seksuele gezondheid Zuld-Holland Zuid, één van de 8 regio's voor aanvullende seksuele gezondheid in Nederland. Je kunt een afspraak maken voor een consult seksuele gezondheid als je aan een van onderstaande voorwaarden voldoet. Namelijk als je: - jonger bent dan 25 jaar; - een man bent die seks heeft met mannen; - afkomstig bent uit een land waar veel soa voorkomt, of je partner is dat; - door een (ex)partner gewaarschuwd bent voor een soa; - klachten hebt die wijzen op een soa; - sekswerker bent; - te maken had met seksueel geweld.
50
Deeltaken soa waaronder hiv Uitvoering van taken in het kader van de Wet publieke gezondheid. AHe deeltaken die voor de algemene infectieziektebestrijding (B1) gelden, zijn ook van toepassing op soa/hiv: 1. Bestrijden van infectieziekten in het bijzonder soa, en voorkomen van verdere verspreiding.
5. Netwerk en regie Het onderhouden van contacten met relevante
Het bestrijden van toename van soa ter voorkoming
(medische) ketenpartners en waar nodig
van verspreiding en ter vermindering van eventuele
coördineren van activiteiten.
onrust. Dit gebeurt door vroege opsporing en behandeling van soa en het informeren/voorlichten
6. Voorbereiding op grootschalige
van iemand die geïnfecteerd is met een soa over
infectieziekte-uitbraken
mogelijkheden om het doorgeven van een soa
Voorbereidingen treffen voor regionale uitvoering
te voorkomen.
van infectieziektebestrijding bij een grootschalige infectieziekte-uitbraak door een soa heeft als doel
Bron- en contactonderzoek
om tijdig en adequaat te kunnen handelen bij een
Bij iedereen met een soa wordt geïnventariseerd
uitbraak. Voorbereidingen zijn o.a. oefenen, scholing,
welke sekspartners mogelijk een bron geweest zijn
actueel houden van werkprocessen, infrastructuur en
of welke blootgesteld zijn geweest. De cliënt krijgt
opschalingsplan. Dit doet team seksuele gezondheid
ondersteuning hoe (ex)partners te informeren.
in samenspraak met team infectieziektebestrijding.
De GGD neemt de partnerwaarschuwing op zich, mocht het nodig zijn. Ook biedt
7.
de GGD ondersteuning aan huisartsen bij
In het basistakenpakket betreft het onderzoek dat
Kennis en onderzoek
partnerwaarschuwing.
gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding
2. Surveillance
een bepaalde groep) en verdiepend onderzoek
(bijvoorbeeld bij stijging van een soa onder Het monitoren van de verspreiding van soa/hiv om
bijvoorbeeld met het laboratorium bij soa die
zo nodig beleidswijzigingen in bijvoorbeeld testen te
vaker in ons werkgebied voorkomen. GGD RR is
kunnen nemen.
opleidingsinstelling voor professionals in de seksuele gezondheidszorg, alsmede artsen Maatschappij &
3. Beleidsadvisering
Gezondheid/infectieziektebestrijding, dermatologen
Het adviseren van gemeentebesturen en van andere
en microbiologen.
relevante partners (scholen etc.). 4. Preventieactiviteiten Het uitvoeren van preventieve activiteiten gericht op soa/hiv en seksuele gezondheid, via outreachende activiteiten bij relevante evenementen. Denk aan bemensing van een kraam bij een Roze Zaterdag. Vangnetfunctie: mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen poogt de GGD hulp te bieden en ze zo nodig door te verwijzen naar de juiste instanties.
Kengetallen Onderstaande activiteiten betreffen regio-gefinancierde wettelijke basistaken waarvoor de GGD zich verantwoordt middels de haljaarrapportage voor het Algemeen Bestuur GGD RR en de gemeenteraden. Outreach: "
Deskundigheidsbevordering 6 trainingen
"
Voorlichting in kleine groep 12
"
De GGD RR bezoekt wekelijks Door2Door Informatie- en dienstencentrum voor sekswerkers. Bij het open spreekuur kunnen sekswerkers - ook mannelijke sekswerkers - terecht voor soa-onderzoek, hepatitis B vaccinaties en/of vragen over seksuele gezondheid: 160
51
"
Festivals/informatiemarkt bereikt 4000 mensen in de regio Rotterdam-Rijnmond. Om een indruk te krijgen over de invloed van de activiteit doen we een klanttevredenheidsonderzoek en betrekken de doelgroep bij verbetering van de dienstverlening.
"
Aantal mensen dat geïnformeerd is over: A.
Partnerwaarschuwing (passieve vorm). Verpleegkundige brengt bij een eerste consult partnerwaarschuwing onder de aandacht met de vraag: stel je hebt een soa, weet je dan wie je zou moeten informeren?: 10.780
B.
Test een cliënt positief voor soa dan zet de verpleegkundige tijdens het behandelconsult in samenspraak met client de partnerwaarschuwing in gang. Gewaarschuwde partners hebben voorrang bij het testen: 2000
Bijzonderheden De GGD verzorgt op het gebied van soa waaronder hiv, naast de basistaken, een aantal aanvullende activiteiten die gefinancierd worden vanuit de Rijksoverheid of andere specifieke financiering: -
Testen en behandelen van soa voor specifieke doelgroepen met verhoogd risico op soa wordt gefinancierd door rijksmiddelen (ministerie van VWS) vanuit de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG);
-
Outreach aanvullend op de basis preventieactiviteiten (basistaak) gefinancierd vanuit de ASG; Pre-expositie profylaxe zorg (PrEP zorg) gefinancierd vanuit rijksmiddelen (VWS) via de tijdelijke subsidieregeling PrEP (tot 1-8-2024);
-
Keuzehulpgesprekken, gefinancierd via GGD GHOR Nederland vanuit Rijksmiddelen;
-
Centrum Seksueel Geweld (CSG) gefinancierd door gemeente Rotterdam (via DUVO-middelen), centrumgemeenten Vlaardingen, Nissewaard (en Dordrecht vanuit regio GGD Zuid-Holland Zuid);
-
Gastlessen seksuele gezondheid in het kader van de Gezonde School thema Relaties en Seksualiteit gefinancierd door de tijdelijke stimuleringsregeling Gezonde Relaties & Seksualiteit van VWS;
-
Onderzoek Seks onder je 25e is een landelijk onderzoek dat eens in de 5 jaar wordt gehouden. De GGD werkt zo veel als mogelijk data gedreven en heeft zich daarom gecommitteerd aan dit onderzoek. De lopende editie is gestart in 2022 en loopt tot begin 2024. Soa Aids Nederland en Rutgers ontvangen subsidie van VWS voor de landelijke sturing van het onderzoek en ondersteuning van de GGD'en. De analyse van de Rotterdam-Rijnmond data voor het landelijke onderzoek en van de regionale ophoging voor de RR regio, wordt betaald door GGD Rotterdam-Rijnmond. Overig onderzoek - onderzoek dat niet ten dienste van de basistaak staat - wordt bekostigd met externe financiering (VWS, subsidie van bijvoorbeeld ZonMw).
Elke financier stelt zijn eigen verantwoordingseisen. Het ministerie van VWS vraagt een inhoudelijke verantwoording van activiteiten uit de ASG-regeling en een single information, single audit (SiSa) verantwoording van de uitgevoerde consulten. De GGD heeft een inspanningsverplichting richting subsidiegever en verantwoordt zich aan de betreffende partij. Gelden die niet aantoonbaar zijn ingezet op de specifieke activiteiten en bijbehorende doelstellingen, worden teruggevorderd.
Plusproduct Nu Niet Zwanger (NNZ) biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Gemeenten kunnen individueel afspraken maken met de GGD over de uitvoering van aanvullende soa/ hiv-preventie en -bestrijding als plusproduct.
52
B4. Technische hygiënezorg
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Infectieziektebestrijding
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid (Wpg). Hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. International Health Regulations (IHR)/ Wet publieke gezondheid, Algemene Plaatselijke Verordening, Warenwet.
Productomschrijving De GGD Rotterdam-Rijnmond houdt zich dagelijks bezig met het geven van hygiëneadviezen aan particulieren, professionals, instellingen en bedrijven om infectieziekten door micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels en parasieten) te voorkomen. De technische hygiënezorg richt zich vooral op het voorkomen van infectieziekten op plekken of bij gebeurtenissen waar veel mensen komen en er kans op besmetting is. Zoals bij tattoo- en piercingshops en seksinrichtingen. Bij evenementen wordt onder ander gecontroleerd of sanitaire- en watervoorzieningen (legionellapreventie) in orde zijn. Ook bij bijvoorbeeld mud runs of natuurspeeltuinen geven wij advies. Maar ook locaties waar kwetsbaren verblijven, zoals de opvang voor dak- en thuislozen of opvanglocaties voor asielzoekers. De deskundige infectiepreventie of technisch hygiënist gaat langs bij een opvang, doet een inspectie en geeft advies.
Doel van het product Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door controle op een veilige en hygiënische omgeving van basisvoorzieningen en deze indien nodig te bevorderen.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen zijn groepen die een hoger risico hebben voor infectieziekten of waar door de leefomstandigheden een groter risico is op verspreiding van infectieziekten zoals bewoners dak en thuislozenopvang, vrouwenopvang of instelling voor verstandelijk gehandicapten.
Activiteiten " "
Advisering gemeente, bijvoorbeeld in het traject
"
Legionellapreventie
van vergunningaanvraag evenementen
"
Voorlichting en advisering bij uitbraken van
Hygiëne-bezoeken bij o.a. -
"
infectieziekten
verblijfsinrichtingen (opvangvoorzieningen
"
Surveillance
voor dak- en thuislozen, sociale pensions)
"
Beleidsadvisering
-
seksinrichtingen
"
Regie- en netwerkactiviteiten
-
evenementen
"
Onderzoek
Bereikbaar voor vragen en klachten vanuit burgers en professionals
53
Activiteiten uitgevoerd voor regio Rotterdam-Rijnmond met andere financieringsbron: "
Vergunningverlening tattoo- en piercing en PMU (permanente make up) studio's
"
Hygiëne-bezoeken bij asielzoekerscentra
"
Verstrekken Ship Sanitation Certificates (Wpg/IHR)
Kengetallen "
Aantal adviezen aan burgers: 150
"
Aantal adviezen aan professionals: 130
"
Aantal hygiëne bezoeken (per categorie; verblijfsinrichtingen, asielzoekerscentra, seksinrichtingen,
"
Aantal bezoeken vergunningverlening tattoo-en piercing en PMU (permanente make up): 130
"
Aantal voorlichtingen: 6
"
Aantal scheepsinspecties: ž1700
evenementen, overige): ž100
Bijzonderheden Klant gefinancierde taken Volgens het Warenbesluit Tatoeëren en Piercen zijn de eigenaren van de bedoelde voorzieningen verplicht tegen betaling advies bij de GGD in te kopen. Het gaat hier om een Rijksverantwoordelijkheid, die krachtens mandaat wordt uitgeoefend op het grondgebied van binnen de regeling deelnemende gemeenten. De GGD verstrekt (in mandaat) een vergunning aan eigenaren die aan de eisen van Hygiëne en veiligheid voldoen. De beschikkingen worden door de GGD namens het Rijk afgegeven. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit is toezichthouder. Volgens de International Health Regulations van de WHO dienen zeeschepen over een geldig Ship Sanitation Certificate te beschikken. Een dergelijk certificaat is een half jaar geldig. In de zeehavens van Nederland kan het certificaat via de betreffende GGD worden aangevraagd. Deze taak wordt door de GGD RR tegen betaling uitgevoerd. Voor vergunningverlening tattoo- en piercing en PMU (permanente make up) studio's en verstrekken Ship Sanitation certificates zijn de inkomsten volgens landelijk vastgestelde leges/tarieven. Hygiëne-bezoeken bij asielzoekerscentra worden conform de PGA-afspraken (Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers) uitgevoerd en vergoed via GGD-GHOR Nederland.
54
B5. Beschermen en bevorderen gezonde leefomgeving
Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door het contact met milieuverontreiniging te beperken en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag.
B5a. Medische milieukunde Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Gezondheid en Milieu
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid
Productomschrijving Voor zowel bewoners als gemeenten is het team Gezondheid en Milieu van de GGD het aanspreekpunt voor vragen over milieu en gezondheid. Bij incidenten en nieuwe ontwikkelingen in de leefomgeving kunnen bewoners zich zorgen maken over hun gezondheid. Zo kan bijvoorbeeld bodemverontreiniging, het plaatsen van windturbines of het aanleggen van een nieuwe weg onrust veroorzaken onder omwonenden. De GGD beantwoordt dan vragen over de gezondheid van ongeruste bewoners. Gaat de vraag over een huurwoning (bijvoorbeeld schimmel in huis of asbest)? Dan kunnen wij contact opnemen met de verhuurder om de staat van de woning te bespreken. De GGD adviseert op aanvraag (reactief) de gemeenten, de bevolking, milieudiensten en -afdelingen, de gezondheidszorg, ruimtelijke planners, stedenbouwers en anderen over kwesties in de leefomgeving die raken aan gezondheid. De afgelopen jaren is er bijvoorbeeld enkele malen advies uitgebracht over de hoogspanningslijnen die door een wijk lopen. Er bestaan zorgen in de wijk over de gezondheid van met name kinderen. Er wordt regelmatig onderzoek gepubliceerd over dit onderwerp. De GGD kan helpen met het duiden van dit wetenschappelijk onderzoek voor deze specifieke situatie en uitleg geven aan bewoners en andere betrokkenen.
Daarnaast signaleert de GGD ongewenste situaties, geeft advies in de nazorg bij incidenten met gevaarlijke stoffen en werkt mee aan onderzoek. Het gaat dan bijvoorbeeld over luchtverontreiniging, loden waterleidingen, bodemverontreiniging, geluidshinder door wegen of vliegtuigen en elektromagnetische velden.
Doel van het product Het beschermen van de gezondheid van burgers door het contact met milieuverontreiniging te voorkomen/te beperken.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond.
55
Activiteiten Medische milieukunde "
Signalering van ongewenste situaties;
"
Reactieve advisering aan gemeente, bevolking, milieudiensten en -afdelingen, gezondheidszorg,
"
Advisering in de nazorg bij de incidenten met gevaarlijke stoffen;
ruimtelijke planners, stedenbouwers etc. bij vragen en incidenten; "
Behandeling van vragen en klachten bij de bevolking (meldingen);
"
Voorlichting en risicocommunicatie, reactief;
"
Onderzoek, reactief (beoordeling, begeleiding).
Kengetallen Medische milieukunde "
Aantal meldingen medische milieukunde: 250
"
Aantal adviezen medische milieukunde: 200
Bijzonderheden Medische milieukunde De GGD RR heeft bilaterale contracten met GGD'en in Zuid-Holland voor tweedelijns ondersteuning op het gebied van milieu en gezondheid. De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeenschappelijke regeling de basistaak 'Medische Milieukunde (B5a) uitvoert voor de deelnemende gemeenten (reactieve werk-zaamheden). Sinds 2023 is het basisproduct 'Collectieve advisering gezonde leefomgeving', (proactieve werkzaamheden) in de gemeenschappelijke regeling opgenomen (zie B5b).
Kosten Zie begroting basistakenpakket.
56
B5b. Collectieve advisering leefomgeving Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Gezondheid en Milieu
Wettelijke basis De Omgevingswet verplicht gemeenten gezondheid mee te wegen in ruimtelijke processen/beslissingen. Met deze basistaak verzorgt de GGD Rotterdam-Rijnmond de collectieve taken voor gemeenten t.b.v. gezondheid.
Productomschrijving Deze basis (B5b) zorgt ervoor dat de GGD ten behoeve van de gehele regio beschikt over adviseurs met specifieke expertise en ervaring (medisch-inhoudelijk en gemeentelijk-procesmatig), over de tools en over het netwerk om inhoudelijk werkbare adviezen te geven voor een gezonde leefomgeving op regionale schaal. Het biedt een basiszekerheid voor inwoners van Rotterdam-Rijnmond, waar de regiogemeenten als collectief verantwoordelijkheid voor dragen. Adviesvragen van individuele gemeenten maken geen onderdeel uit van deze basis. Adviesvragen van individuele gemeenten vallen onder het plusproduct 'Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving' en kunnen gemeenten aanvullend op de basistaak inkopen. Het gemeenschappelijke doel van de basistaak 'Collectieve advisering leefomgeving (B5b)' en het plusproduct 'Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving' is dan ook het bevorderen van de gezondheid van burgers door een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag.
Doel van het product Het doel van de basistaak is een gelijk uitgangspunt t.a.v. advisering over gezondheidsaspecten voor gemeentegrens-overstijgende taken.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond.
Activiteiten Collectieve advisering gezonde leefomgeving "
Ter beschikking hebben en houden van een
dienstverlening aan de gemeenten; "
toolbox (zoals Richtlijnen publieke gezondheid, kernwaarden Gezonde leefomgeving); "
"
"
"
Deelnemen in landelijke inhoudelijk vak- en expertisegroepen met RIVM;
"
Daarbij zijn er ruimtelijke opgaven die de
Vertegenwoordiging publieke gezondheid
gemeentegrenzen overstijgen en waarbij
in regionale gremia zoals Rijnmondberaad
meerdere gemeenten gezamenlijk optrekken.
Omgevingswet en programma Gezond en veilig
Denk hierbij aan de regionale energiestrategie
Zuid-Holland;
(o.a. windmolens, biomassa), aanleg en/
Faciliteren van gemeenten in hun rol voor
of uitbreiding van (snel)wegen, Rotterdam-
een gezonde leefomgeving: trainingen,
The Hague Airport, dossier Havengeluid en
bestuurdersreis, e.a., in samenwerking met de
omgeving i.r.t. de woningbouwopgave, etc.
provincie;
Gevoelige opgaven waarbij het wenselijk is dat
Kunnen werken met basisinstrumenten en
de gezondheidsbescherming van alle inwoners
-processen van de Omgevingswet, waaronder het
op eenzelfde wijze geborgd is, ongeacht de
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO);
gemeente waar je woont. Adviesvragen van
Brengen van samenhang in de
individuele gemeenten maken geen onderdeel
uitvoeringsdiensten DCMR (milieudienst
uit van deze basis maar kunnen geleverd worden
Rijnmond), de Veiligheidsregio Rotterdam
als plusproduct;
Rijnmond (VRR) en de GGD voor efficiënte
"
Netwerk onderhouden, regionaal en landelijk.
57
Kengetal Collectieve advisering gezonde leefomgeving
"
4-maandelijks- kennisbericht voor ambtenaren Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening, Omgevingswet, Milieu. Dit kennisbericht ontsluit kennis en levert handvaten om gezondheid mee te wegen in ruimtelijke processen. Het maakt bovendien zichtbaar wat de GGD voor dit product doet.
"
3 gemeentegrens-overstijgende adviestrajecten met impact op gezondheid van inwoners en een groot effect gebied.
"
100 actief bijgewoonde overleggen veelal intergemeentelijk, of op regionaal en landelijk niveau.
Bijzonderheden Collectieve advisering gezonde leefomgeving Dit product leunt en borduurt voort op de basistaak Medische Milieukunde (B5a). Door deze 'verwevenheid' kunnen beide producten relatief efficiënt worden aangeboden, waarmee de kostprijs laag wordt gehouden. Adviesvragen van individuele gemeenten maken geen onderdeel uit van deze basis. Adviesvragen van individuele gemeenten vallen onder het plusproduct 'Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving' en kunnen gemeenten aanvullend op de basistaak inkopen.
Kosten Zie begroting basistakenpakket.
58
Jeugd en kinderopvanginspecties
C1. Inspecties kinderopvang
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basisproduct inspecties kinderopvang
Afdeling Publieke Gezondheid, Team toezicht kinderopvang
Wettelijke basis Wet kinderopvang
Productomschrijving De GGD houdt voor de gemeenten toezicht volgens de Wet kinderopvang. De toezichthouders doen jaarlijks inspecties bij alle kinderdagverblijven, locaties buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en bij 50% van de gastouders. Soms is het nodig om vaker in een jaar langs te komen. De vorm en omvang van de inspectie verschilt per type voorziening en situatie. Toezichthouders inspecteren risicogestuurd, minder intensief bij locaties waar geen zorgen over bestaan en intensiever bij locaties waar wél zorgen over zijn.
Doel van het product Toezicht op de kwaliteitseisen uit de Wet kinderopvang. De kern van de kwaliteitseisen is dat kinderen volop de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien. Toezichthouders van de GGD zien toe op het naleven van de eisen en dragen zo bij aan het waarborgen van de kwaliteit van de kinderopvang.
Doelgroep van het product Alle kinderopvangvoorzieningen die zijn geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang. Een kinderopvangvoorziening is een kinderdagverblijf (KDV), een buitenschoolse opvang (BSO), een gastouderbureau (GOB) of een voorziening voor gastouderopvang (VGO; een gastouder).
Activiteiten In de Wet kinderopvang worden de inspecties onderscheiden in verschillende onderzoeken^: "
"
"
"
ouders en/of beroepskrachten over de kwaliteit
Jaarlijks onderzoek bij alle KDV, BSO en GOB
van een voorziening. Deze kunnen leiden
waarbij deze voorzieningen minimaal 1x per
tot een incidenteel onderzoek en/of worden
kalenderjaar moeten worden geïnspecteerd vol
meegenomen bij een jaarlijks onderzoek.
gens de wettelijke 100% inspectie-eis waarop de
Jaarlijks afstemmingsoverleg met de gemeenten.
Inspectie van het Onderwijs toezicht houdt.
Jaarlijkse gesprekken met alle houders in de
Toezichthouders inspecteren hierbij
regio waarin de resultaten van het afgelopen jaar
risicogestuurd.
worden besproken en afspraken voor het komend
Jaarlijks steekproefonderzoek bij 50% van de
jaar worden gemaakt.
VGO. Minimaal wordt iedere 3 jaar^ bij een
Regionaal overleg beleidsmedewerkers
VGO een onderzoek gedaan. Onderzoek voor
regiogemeenten waarin de voortgang van
registratie (OVR) bij startende voorzieningen.
de inkoop van de inspecties wordt besproken
Onderzoek na registratie (ONR) binnen 3
en de ontwikkelingen in de kinderopvang. Continue registratie in Gemeenschappelijke
maanden na registratie. "
Behandeling van meldingen en klachten van
Incidentele onderzoeken op basis van signalen
Inspectie Ruimte (GIR) met planning en verrichte
en klachten.
aantallen inspecties per soort opvang en inzicht
Nader onderzoeken bij tekortkomingen
in besteed bedrag t.o.v. inkoop.
(overtredingen) op basis van handhaving door de gemeente.
3 4
In de Wet kinderopvang worden de Inspecties beschreven als onderzoeken. Dit is niet standaard iedere twee jaar. In de praktijk kan bijvoorbeeld VGO X jaarlijks worden geïnspecteerd en VGO Y eens in de 3 jaar.
60
Kengetallen -
AHe ingekochte inspecties van de gemeenten: 2000.
Bijzonderheden De inkoop van de inspecties wordt gedaan aan de hand van landelijke risicoprofielen. Toezichthouders maken het risicoprofiel van alle voorzieningen van kinderopvang (KDV, BSO en GOB) ondergebracht in vier risicoprofielen (groen, geel, oranje en rood). Dit zijn oplopende risicoprofielen qua inzet capaciteit. Bij groen heeft toezicht de minste zorgen, bij rood de meeste. Bij het invoeren van het risicogestuurd toezicht hebben de GGD'en en gemeenten deze risicoprofielen verbonden aan een hoeveelheid uren per inspectie. Naarmate zij het risico aan de hand van deze vier klassen hoger inschatten loopt het aantal uren per inspectie op. Dit risicogestuurd werken en de risicoprofielen zijn daarmee een instrument van bedrijfsvoering en een planningsinstrument. Vanaf 1 januari 2024 is het wettelijk verplicht om kinderopvanglocaties flexibel te inspecteren. Hiermee is er ruimte voor meer maatwerk en/of diepgaander onderzoek. Alle KDV's, BSO's en GOB's moeten jaarlijks geïnspecteerd worden maar de inspectieactiviteiten kunnen voor iedere locatie gerichter worden ingezet en zijn niet of minder voorspelbaar omdat minder kwaliteitseisen verplicht beoordeeld hoeven te worden. In 2022 en 2023 zijn ervaringen opgedaan met flexibel inspecteren. Flexibel inspecteren is budgetneutraal. De gastouders worden steekproefsgewijs geïnspecteerd.
Sinds 2022 zijn er door het Rijk financiële middelen beschikbaar gesteld waarmee gemeenten 50% van de gastouderlocaties kunnen inspecteren. In 2018 is de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) ingevoerd (onderdeel van de Wet kinderopvang). Doel van deze wet is om de pedagogische kwaliteit te verbeteren. De verbeteringen zijn gefaseerd ingevoerd met als laatste invoering van het minimum taalniveau en de specifieke scholingseis voor het werken met baby's. Deze eisen worden vanaf 1 januari 2025 ingevoerd.
61
Bijlage 4: Wet publieke gezondheid
De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader
b. het bestrijden van tuberculose en seksueel
waarbinnen de GGD namens de gemeen
overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en
schappelijke regeling de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten. De kern van de wet is dat
contactopsporing, c.
bron- en contactopsporing bij meldingen
deze het college van burgemeester en wethouders van alle gemeenten opdraagt om de totstandkoming
Het merendeel van de algemene taken (a t/m g)
en de continuïteit van en de samenhang binnen de
en de taken op het terrein van infectieziekte-
publieke gezondheidszorg, en de afstemming ervan
bestrijding vormen de kern van het
met de curatieve gezondheidszorg en de genees
basistakenpakket dat de gemeenschappelijke
kundige hulpverlening bij ongevallen en rampen te
regeling GGD-RR uitvoert.
bevorderen. Ter uitvoering van de bij wet opgedragen taken draagt het college van
Daarnaast worden in de wet specifiek nog de taken
burgemeester en wethouders zorg voor de instelling
voor de jeugdgezondheidszorg en de
en instandhouding van een gemeentelijke
ouderengezondheidszorg genoemd.
gezondheidsdienst. Voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak
zijn dit:
draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor:
a. het op systematische wijze volgen en signaleren
a. het verwerven van, op epidemiologische analyse
van jeugdigen en van gezondheidsbevorderende
gebaseerd, inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking, b. het elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheids-beleid,
c.
van ontwikkelingen in de gezondheids-toestand en -bedreigende factoren, b. het ramen van de behoeften aan zorg, c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen, met uitzondering van het
bedoeld in artikel 13, tweede lid, op landelijk
perinatale onderzoek op phenylketonurie (PKU),
gelijkvormige wijze verzamelen en analyseren van gegevens over deze gezondheidssituatie,
congenitale hypothyroïdie (CHT) en adrenogenitaal syndroom (AGS) en het
het bewaken van gezondheidsaspecten in
aanbieden van vaccinaties voorkomend uit
bestuurlijke beslissingen, d. het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma's, met inbegrip van programma's voor de gezondheidsbevordering,
het Rijksvaccinatieprogramma, d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding, e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen.
e. het bevorderen van medisch f.
milieukundige zorg,
Artikel 6b van de Wet publieke gezondheid bepaalt
het bevorderen van technische hygiënezorg,
dat er een rijksvaccinatieprogramma (RVP) is. Dit is
g. het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, h. het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders.
vormgegeven in artikel 11 van het Besluit publieke gezondheid. De inhoud van het RVP (het vaccinatieschema) en een aanduiding welk gedeelte van het RVP onder verantwoordelijkheid van de gemeenten valt, is in een Algemene maatregel van
Specifiek voor de uitvoering van de algemene
bestuur (Amvb) geregeld. De uitvoering van het RVP
infectieziektebestrijding worden in de wet
is vanaf 1 januari 2019 vastgelegd op drie niveaus:
vervolgens de onderstaande taken genoemd:
de Wpg, een Amvb en deze professionele richtlijn.
a. het nemen van algemene preventieve
De gemeenten hebben de uitvoering van het RVP belegd bij de Jeugdgezondheidszorg.
maatregelen op dit gebied,
62
In de regio Rotterdam-Rijnmond zijn de stichting
In 2021 is de tijdelijke wet maatregelen covid-19 in
Centrum Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond en het
de Wpg opgenomen. Er is daarvoor een nieuw
CJG Capelle aan den IJssel de uitvoerders van de
hoofdstuk toegevoegd (artikelen 58a tot en met 58u
doelstellingen op het terrein van de jeugdgezondheidszorg.
Wpg) waarin de veilige afstand (artikel 58h Wpg), het groepsvormingsverbod (artikel 58g Wpg), het evenementenverbod (artikel 58i Wpg) en de sluiting
Voor de uitvoering van de ouderengezondheidszorg worden in de Wet publieke gezondheid de volgende
van publieke locaties (artikel 58h Wpg) is geregeld.
taken omschreven:
mogelijkheden, zoals het verplichten van
a. het op systematische wijze volgen en signaleren
mondkapjes, het reguleren van contactberoepen en
De wet regelt verder nog een aantal bijzondere
van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand
de bezettingsgraad van hotels. Deze mogelijkheden
van ouderen en van gezondheidsbevorderende
staan in artikel 58j Wpg. Tevens is opgenomen dat
en -bedreigende factoren;
de burgemeester bevoegd gezag wordt voor
b. het ramen van de behoeften aan zorg;
handhaving (artikel 58d Wpg). Artikel 58r Wpg
c. de vroegtijdige opsporing en preventie van
maakt het mogelijk om via de Wpg zelf of aangevuld
specifieke stoornissen als comorbiditeit; d. het geven van voorlichting, advies, instructie en
met een ministeriële regeling extra eisen aan de kinderopvang te stellen.
begeleiding; e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen.
De volledige wettekst is in te zien op: wetten.nl Regeling - Wet publieke gezondheid BWBR0024705 (overheid.nl)
In de Wet publieke gezondheid wordt tevens omschreven dat alle gemeenten binnen twee
Naar aanleiding van de coronapandemie wordt
jaar na openbaarmaking van de landelijke
in 2023 de wet in diverse tranches herzien.
gezondheidsnota een nota gemeentelijk
Eventuele (financiële) consequenties voor de GGD
gezondheidsbeleid vaststellen. Een ander belangrijk
zijn nog niet duidelijk.
deel van de Wpg richt zich op allerlei bepalingen rond de uitbraak van infectieziekten en de controle daarop rond havens en vliegvelden. Voorts regelt de wet de samenhang met de omvang van de veiligheidsregio's en het hanteren van een meldcode voor huiselijk geweld voor GGD'en.
63
GGD RotterdamRijnmond
Gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR)
Gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond Jaarverslag 2022
Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur GGD-RR op 30 maart 2023
Inhoud 1. Inleiding 1.1 - Jaarrapportage
3
1.2 - Basistakenpakket en plusproducten
4
1.3 - Relevante Ontwikkelingen 2022
5
2. Basistaken 2.1 - Geleverde prestaties 2022
8
2.2 - Toelichtingen
14
2.3 - Facturering basistakenpakket
25
3. Overige niet-basistaken
28
4. Algemeen 4.1 - Het bestuur
29
4.2 - Ambtelijk kernteam
30
4.3 - Wet Publieke Gezondheid
31
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
2
Voorwoord Beste bestuurders, collega’s en andere belangstellenden, We blikken in dit jaarverslag terug op het uitzonderlijke jaar dat 2022 was. De Covid-19 pandemie beheerste ook dit jaar een groot deel van ons werk maar daarnaast kregen we ook snel te maken met een nieuwe crisis namelijk de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. Gelukkig zijn we in staat geweest om onze reguliere werkzaamheden op te pakken en verder door te ontwikkelen. De dienstverlening bleef op peil met dank aan alle collega’s die er samen de schouders onder hebben gezet. Hierdoor konden we de inwoners in onze regio van dienst zijn in 2022. Die resultaten zijn door gemeenschappelijke inzet met gemeenten, inwoners en andere betrokkenen tot stand gekomen. Onze organisatie is in beweging en zoals u in dit verslag zult lezen zijn er mooie resultaten behaald die we graag met u delen.
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
3
1. Inleiding 1.1 Jaarrapportage gemeenschappelijke regeling GGD-RR De GGD Rotterdam-Rijnmond zet zich in voor de gezondheid van 1,3 miljoen inwoners in de regio Rijnmond. Als openbare gezondheidsdienst heeft de GGD Rotterdam-Rijnmond een scherp oog voor wat de samenleving vraagt. De GGD zet zich in voor een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg. In 2022 bestaat de gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond (GR GGD-RR)
uit de
volgende gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle a/d IJssel, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Krimpen a/d IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Nissewaard, Vlaardingen en Westvoorne. In dit gebied voert de GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) o.a. de basistaken uit voor het gehele werkgebied. In de regiobegroting 2022 is aangegeven wat de aard, omvang en prijs is van de producten die de GGD Rotterdam-Rijnmond voor de gemeenten uitvoert.
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
4
1.2 Basistakenpakket en plusproducten Voorliggend jaarverslag 2022 heeft betrekking op het basistakenpakket van de GGD-RR zoals vastgelegd in de productbegroting 2022.De begroting van de GGD-RR heeft betrekking op het pakket basisproducten dat de GGD-RR voor alle gemeenten uitvoert met een looptijd van vier jaar (2019 2023). Het productenboek is de inhoudelijke bijlage bij de begroting. Omdat de gemeenschappelijke regeling GGD-RR alleen de bijdrage van de deelnemende gemeenten regelt en geen eigen balans kent (bijdrage van de gemeenschappelijke regeling is een onderdeel van de dienstbegroting van de GGD-RR als onderdeel van het concern gemeente Rotterdam) is dit jaarverslag geen formele jaarrekening in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit is ook met de Provincie Zuid-Holland, als toezichthouder op gemeenschappelijke regelingen, afgestemd. Los van de afspraken rond het basistakenpakket en de verslaglegging daarvan in dit jaarverslag, maken alle regiogemeenten indien gewenst bilaterale afspraken met de GGD over de uitvoering van plusproducten. De plusproducten vallen buiten de regeling, aangezien dit bilaterale afspraken zijn tussen de GGD-RR als onderdeel van de gemeente Rotterdam en de overige gemeenten. Daarom is er vanaf 2013 voor gekozen om over de stand van zaken rond de plusproducten separaat per gemeente te rapporteren.
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
5
1.3 Relevante ontwikkelingen in 2022 Corona organisatie Direct na het ontstaan van de pandemie in 2020 is er gekozen om de werkzaamheden en dienstverlening rond de aanpak Covid-19 separaat te organiseren in de vorm van een programma. Hierdoor zijn we in staat geweest om flexibel en wendbaar in te spelen op verschillende taken die horen bij de het voorkomen, opsporen en bestrijden van het virus. Een aantal van deze taken staat hieronder beschreven: >
Surveillance
>
Testen
>
Bron- en contactonderzoek
>
Vaccineren
>
Outbreak management
>
Monitoring zorgcontinuïteit
>
Telefonische dienstverlening (medische informatielijn)
Ontwikkelingen coronavirus We zien een gunstige ontwikkeling van de pandemie en verwachten dat we uit de pandemische fase geraken in 2023. Wel blijven medische risicogroepen kwetsbaar voor infectie. De GGD blijft alert op nieuwe oplevingen van het virus en staat paraat in overeenstemming met de opdracht zoals die door VWS is gesteld. Sinds begin 2022 zijn er verschillende omikron-varianten van het coronavirus rondgegaan. Deze varianten waren niet ziekmakender dan voorgaande varianten. Echter is 2022 een jaar van uitersten waarbij we onder moeilijke omstandigheden goede resultaten hebben behaald, we benoemen ze hieronder kort: Vaccineren In 2022 is vervolg gegeven aan het beleid om inwoners van bepaalde leeftijdscohorten te vaccineren tegen Covid-19. Daar waar een jaar eerder vooral nadruk lag op de grootschalige campagnes, was er in 2022 direct vanaf het begin van het jaar ook aandacht voor fijnmazig vaccineren in de wijken. Dit onder andere met een pop-up vaccinatielocaties (in o.a. buurtcentra, theaters, kerken/moskeeën, medische centra en ziekenhuizen), groepsvoorlichting, informatie voor huisartsen en marktacties. De GGD is daarnaast met mobiele teams langs groepen zoals dak- en thuislozen, ontheemden en asielzoekers gegaan om te vaccineren. Deze teams hebben ook vele niet-mobiele thuiswonenden op hun huisadres gevaccineerd. In 2022 zijn er ca.
728.000 Covid-19 prikken gezet (2021: 1,6 miljoen). Er zijn in totaal drie vaccinatiecampagnes uitgevoerd in 2022. Dit betrof de boostercampagne, die eind 2021 was gestart, de herhaalprik in de periode van maart tot en met juni, en de najaarscampagne die in september van 2022 is begonnen. Op de vaccinatielocaties is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd, de GGD kreeg hierbij gemiddeld een 8,3. Wij zijn blij met dit resultaat. De regionale vaccinatiegraad van de basisserie voor inwoners van 66 jaar en ouder is 91,1% (landelijk 93,2%, per 1 januari 2023). Voor de herhaalprik is dit in de regio Rotterdam-Rijnmond 63% (landelijk 67,4%). Regionaal wordt er veel ingezet op voorlichting om inwoners te informeren die we moeilijker via de reguliere kanalen en grootschalige campagnes kunnen bereiken. Hiervoor wordt intensief samengewerkt met het wijknetwerk en partners in de regio (o.a. huisartsen, sleutelfiguren, vrijwilligers).
Gemeenschappelijke regeling RotterdamRijnmond
Jaarverslag 2022
6
Testen en bron- en contactonderzoek Testen stond in het 1e half jaar van 2022 plotseling voor een bijzondere uitdaging. Met de besmettelijke Omikronvariant in het begin van het jaar was het noodzakelijk om snel en massaal op te schalen. Met meer dan 16.000 testen in de regio op diverse dagen hebben we massaal de inwoners van de regio kunnen voorzien van een uitslag. Dit gebeurde op veel plekken in de regio, soms grootschalig zoals op het vliegveld maar ook in wijkgebouwen op plekken waar inwoners snel langs konden komen. Er zijn meer dan 19 testlocaties operationeel geweest in de regio, die bij elkaar 629.196 testen hebben afgenomen. Het aantal testen is inmiddels drastisch gedaald van +/- 63.500 testen per week in januari 2022 naar 575 testen per week in december. Dit heeft te maken met een veranderd testbeleid. Sinds 11 april 2022 is het niet meer nodig om na een positieve zelftest een bevestigingstest (confirmatietest) te doen bij de GGD. Het kabinet vond het verantwoord om de rol van PCR-testen bij de GGD’en af te bouwen omdat de huidige virusvariant minder ziekmakend is. Het advies sinds de beleidswijziging van 11 april 2022 stelde dat de volgende doelgroepen nog een test kan doen bij de GGD: ^
Zorgmedewerkers die werken met mensen met een kwetsbare gezondheid;
^
Inwoners van een verpleeghuis of een andere instelling met kwetsbare personen met een
^
Mensen die thuis wonen en naar de dagbesteding gaan (boven de 70 of met een ernstige
^
Mensen die geen zelftest kunnen doen, ook niet met hulp van anderen;
^
Mensen die een herstelbewijs nodig hebben.
kwetsbare gezondheid (boven de 70 jaar of met een ernstige afweerstoornis); afweerstoornis);
Door het verlaagde aantal testafnames en een gewijzigd Bron en Contact-beleid daalde ook het aantal gesprekken van +/- 26.250 casussen per week in januari naar ruim 50 casussen per week in december. Naast bovenstaande dienstverlening hebben we ook dagelijks klaar gestaan voor alle vragen van inwoners aan de telefoon. Met een efficiënt callcenter hebben we velen honderden telefoontjes aangenomen, afspraken gemaakt en medische vragen van inwoners beantwoord. Met het ritme van de dienstverlening wisselde deze taak ook. Zorgcontinuïteit De corona programmaorganisatie heeft de zorgcontinuïteit in de regio Rotterdam-Rijnmond gemonitord, geduid, en het regionaal overleg niet-acute zorg (RONAZ) geadviseerd over op- en afschaling van de Covid-beddencapaciteit binnen zorginstellingen. De druk op de zorg was gedurende 2022 hoog en nam verder toe door circulatie van verschillende virussen (zoals influenzavirus en RS-virus) in combinatie met personele tekorten. Halverwege het jaar begon de Covid-gerelateerde bedbezetting in de regio te dalen. Daarentegen nam de druk op de eerstelijnszorg in de loop van het jaar toe. Met name bij de huisartsen en in de thuiszorg. De code zwart plannen, die kunnen worden ingezet bij zeer ernstige verstoring van de gezondheidszorg zijn in februari 2022 met de partijen afgestemd en afgerond.
De Meerkostenregeling De minister van VWS heeft in de kamerbrief van november 2022 de GGD’ en gevraagd klaar te blijven staan voor de bestrijding van COVID- 19 tot 1 juli 2023. Verder heeft het ministerie van VWS voor 2 jaar (2023-2024) tijdelijke, extra financiële middelen beschikbaar gesteld voor versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP). Met deze tijdelijke extra gelden kunnen GGD’s urgente kwetsbaarheden voor pandemische paraatheid op de korte termijn oplossen,
Gemeenschappelijke regeling RotterdamRijnmond
Jaarverslag 2022
7
bijvoorbeeld door het aannemen of behouden van gekwalificeerde en ervaren medewerkers, met veelal tijdelijke contracten, enkele uit de coronaorganisatie. Deze incidentele middelen voor 2023 en 2024 zijn aanvullend vanuit medebewind op het huidige wettelijk basistakenpakket van de colleges B&W. VWS heeft bij herhaling benadrukt dat de ondersteuning voor versterking middels Rijksmiddelen geschieden in medebewind, omdat VWS niet de verantwoordelijkheid kan en wil overnemen van colleges B&W (zoals belegd in de Wet publieke gezondheid). Uiteraard versterken de landelijke middelen ook de infectieziektebestrijding in Nederland en komt dit ook de regio ten goede. Inrichting van de Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding De Landelijke functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI) zal zich richten op de aansturing/logistiek/uitvoering bij een A-ziekte met pandemisch potentieel. Samen met de GGD’en en het RIVM werkt het LFI momenteel aan inhoudelijke processen en afspraken. De LFI gaat de voorbereiding op een toekomstige pandemie op zich nemen (koude fase) en zorgen voor de operationele aansturing (warme fase), zoals bijvoorbeeld het afsluiten van waakvlamcontracten voor grootschalige inzet van callcentra of logistieke diensten en opzetten van een oefen- en trainingsprogramma voor grootschalige infectieziektecrises.
Het LFI heeft ook de opdracht om voor een soepele opschaling met de GGD’en te komen tot meer uniforme werkwijzen en systemen en moet borgen dat de voorbereide opschaling goed aansluit op de reguliere regionale infectieziektebestrijding. Dit vergt een intensieve interactie tussen regionale GGD’en en het LFI. Het LFI zal hiervoor ook eisen stellen aan de GGD. Voor elkaar in Rijnmond In de ambtelijke werkgroep Voor Elkaar in Rijnmond is in 2022 ingezet op kennisuitwisseling, zowel inhoudelijk als op de diverse (subsidie)regelingen. Onderwerpen waarop inhoudelijke kennis is uitgewisseld en experts zijn uitgenodigd om hierover te spreken, zijn onder meer actuele ontwikkelingen rondom opgaven gezondheidsverschillen en - achterstanden, mentale gezondheid en het landelijk preventieakkoord mentale gezondheid en regionale ontwikkelingen rondom Kansrijke Start. Het project Rookvrij is geëvalueerd en de rapportage met aanbevelingen voor verdere implementatie is besproken met alle gemeenten en ter informatie gedeeld met het AB. Hoewel veel is gerealiseerd vormt capaciteit in de gemeenten een struikelblok voor goede borging. Voor de tweede helft van 2022 is een subsidie aangevraagd bij het landelijke bureau GGD GHOR NL en gehonoreerd om de voortgang van het project Rookvrij met voldoende capaciteit te kunnen realiseren.
Toekenning van subsidie voor 2023 en verder, die ook is aangevraagd, wordt nog verwacht. In de aanloop naar 2023 is door de GGD een ZonMw subsidie aangevraagd namens gemeenten in de regio: ‘Leren van Welzijn op Recept in de regio Rotterdam-Rijnmond’. Deze subsidie is toegekend en heeft als doel samen te leren om de aanpak van Welzijn op Recept in gemeenten te kunnen verbeteren en om de kennisfunctie van de GGD nader in te kunnen vullen. In februari 2023 gaat dit project van start. Er is verder geïnventariseerd welke gemeenten gebruik willen maken van aankomende regelingen rondom signalering alcoholproblematiek onder volwassenen en preventieve aanpakken gericht op het voorkomen van kanker. Tot slot zijn in de aanloop naar 2023 informatie en ideeën uitgewisseld rondom het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK-regeling.
Gemeenschappelijke regeling RotterdamRijnmond
Jaarverslag 2022
8
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
9
2. Basistaken 2.1 Geleverde prestaties in 2022 In de begroting 2022 zijn van de basistaken de producten gedefinieerd inclusief de te leveren prestatie. In onderstaande tabel wordt per product de prestatie per gemeente weergegeven. Bij de prestatiegegevens wordt vervolgens behalve aantallen zo veel mogelijk ook toelichting gegeven. Omdat niet altijd concrete prestaties zijn afgesproken in de begroting kan ook niet in alle gevallen een vergelijking tussen begroting en realisatie worden gemaakt. In dat geval is het afzetten van gegevens tegenover de realisatie van vorig jaar alternatief om zicht te krijgen op de stand van zaken. De GGD Rotterdam-Rijnmond rapporteert over de uitvoering van het basistakenpakket tot nu toe via een twee-tussentijdse rapportage (gebaseerd op een afsluiting na 4 maanden en afsluiting na 8 maanden). In december 2022 is in de vergadering van het AB besproken of een halfjaarverslag en een jaarverslag na 12 maanden wenselijk zou zijn. Er wordt nog gekeken naar de in het AB geopperde mogelijkheden om in plaats van een halfjaarverslag een 5 maandsrapportage te maken die nog voor de zomer in het AB besproken kan worden.
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
10
Begroting 2022 10
7,7
In 2021: 7,7
30
15
196.332
175.000
Ja
Laatste monitormoment is ingevoerd op website
Rotterdam
regio totaal incl
Rotterdam
regio totaal excl
Westvoorne
Vlaardingen
Schiedam
Ridderkerk
Nissewaard
Maassluis
Lansingerland
Krimpen aan den IJssel
Hellevoetsluis
Goeree-Overflakkee
Capelle aan den IJssel
Brielle
Barendrecht
Albrandswaard
Rotterdam
Indicator 1 kengetal
Basisproduct
10
VASTE DEEL BASISTAKENPAKKET Ondersteuning bestuur Aantal adviezen algemeen bestuur Tevredenheidscore over GGD - 2-jaarlijkse meting Wethoudersbezoeken Informatievoorziening
Aantal unieke bezoekers website algemeen
Integrale monitor
Website/gezondheidsatlas
0-100 jarigen
waar informatie digitaal aanwezig is Aantal schoolrapportages
52
(VO-scholen)
Eens in de 4 jaar
Voor elke gemeente kernboodschappen voor
15
lokaal gezondheidsbeleid Aantal presentaties en
Drieluik/infographic na elk Nvt
onderzoek
van vraag Afhankelijk van vraag
Aantal training/workshops
0
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling RotterdamRijnmond
jaar Afhankelijk
1
adviezen voor gemeenten
GGD
Eens in de 4
11
2
Begroting 2022
Rotterdam
Rotterdam
Westvoorne
Vlaardingen
Schiedam
Ridderkerk
Nissewaard
Maassluis
Lansingerland
Hellevoetsluis
Rotterdam
Brielle
2
Barendrecht
5
0
Albrandswaard
regio totaal incl
regio totaal excl
Krimpen aan den IJssel
Goeree-Overflakkee
Capelle aan den IJssel
Indicator 1 kengetal
2
Oefeningen
Basisproduct Trainingen
over gezondheidsatlas GROP
Infectieziekte-
Aantal meldingen
366
8
21
6
21
12
7
3
17
17
33
20
35
29
6
235
601
1.100
bestrijding
Aantal outbreaks
187
0
14
1
11
14
5
8
24
6
20
23
15
29
2
172
359
250
24
3
0
0
6
0
1
0
1
1
3
2
4
1
1
23
47
150
20
0
0
0
1
0
0
0
0
0
1
0
4
1
0
7
27
50
0
2
Aantal beroepsgebonden besmettingsaccidenten Aantal particuliere besmettingsaccidenten Oefeningen ter voorkoming van grootschalige uitbraken infectieziekten T uberculosebestrijding
Aantal meldingen van tbc-
43
0
1
0
1
1
9
1
0
0
4
2
2
3
1
25
68
100
62
1
1
1
8
1
2
2
2
1
9
0
3
1
0
32
94
100
Aantal cliëntcontacten
6.444
69
106
31
307
47
343
334
148
79
242
103
315
232
28
2.384
8.828
11.000
Aantal longfoto’s
4419
31
35
10
179
27
85
272
60
28
93
45
165
87
9
1126
5545
5.750
Aantal mantouxtesten
348
10
20
10
21
5
134
26
22
7
25
12
33
26
4
355
703
1.600
Aantal IGRA testen
286
6
13
2
33
2
12
15
10
10
14
3
22
27
3
172
458
400
Aantal BCG-vaccinaties
561
10
26
5
14
6
12
12
31
17
38
22
53
35
1
282
843
1.500
>90%
>85%
>90%
>80%
patiënten Aantal registraties van infectie
Percentage tbc-patiënten dat behandeling voltooit Percentage geïnfecteerde
Jaarverslag 2022
Gemeenschappelijke regeling
GGD RotterdamRijnmond
12
Begroting 2022 6
3.390
2.000
64
177
250
Rotterdam
regio totaal incl
Rotterdam
regio totaal excl
Westvoorne
Vlaardingen
Schiedam
Ridderkerk
Nissewaard
Maassluis
Lansingerland
Krimpen aan den IJssel
Hellevoetsluis
Goeree-Overflakkee
Capelle aan den IJssel
Brielle
Barendrecht
Albrandswaard
Rotterdam
Indicator 1 kengetal
Basisproduct
2
personen dat preventieve behandeling voltooit Soa/hiv-preventie en -bestrijding
Trainingen aan docenten/ professionals van versch. onderwijstypen Aantal mensen dat is bereikt met gastlessen of andere activiteiten seksuele vorming
Technische
Aantal adviezen Z inspecties
hygiënezorg
Z vergunningen
Medische milieukunde
113
2
3
2
7
4
7
0
7
3
8
2
11
8
0
Aantal meldingen
143
6
6
0
9
4
1
2
4
0
11
5
14
4
3
69
212
400
Aantal adviezen