[BV25.0122] Verslag CIE AB d.d. 3 dec 2025

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur

Corsanummer : BV25.0122 Datum vergadering : 3 december 2025 Aanwezig in de raadszaal Commissieleden Leefbaar 3B : Terry Duivesteijn, Johan Philippens. Leon Erwich WIJ Lansingerland : Mark Bik, Ton Jansen CDA : Jan-Willem van den Beukel, Wouter de Ruiter, Job Halkes VVD : Ed van Santen, Christiaan Toussaint D66 : Erik Jonker, Bert Bakker CU : Kees-Willem Markus, Bram Oostdijk GroenLinks : Manon van Splunter, Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi, Nanno Scheringa, Sonnie Biharie VOOR Lansingerland : Petrine van Olst Burgemeester Wethouders

: Jules Bijl : Leon Hoek, Michiel Muis, Simon Fortuyn, Titia Cnossen

Voorzitter Commissiegriffier

: Brecht Weerheijm : Lianne van den Houten

Afwezig Voorzitter PvdA VVD

: Jan Jumelet : Sonnie Biharie : Nathalie van Bakel, Matthijs Machielse

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Goedenavond, fijn dat u er allemaal bent. Het is 19:00 uur, uurtje vroeger dan normaal, maar we gaan wel gewoon beginnen. Fijn dat u het allemaal heeft gehaald, even snel heeft gegeten en hier op tijd aanwezig kan zijn. Ik hoop dat u allemaal heeft gegeten, anders gaat de koekjesvoorraad er snel doorheen. Ik zie de heer Ruijtenberg al klaar zitten. Van harte welkom vanavond bij de vergadering van de commissie Algemeen Bestuur. Ik vervang vanavond uw vaste voorzitter, de heer Jumelet, u zult het met mij moeten doen. Ook heel leuk om een keer aan deze kant te zitten in deze samenstelling. Voelt toch net weer een beetje anders. Hartelijk welkom, commissieleden, inwoners, pers, ambtenaren natuurlijk, mensen die meekijken via de webcast, college bij ons aanwezig vanavond en natuurlijk ook de griffier, altijd heel erg fijn. We hebben een aantal verschuivingen vanavond in bezetting van de commissie. Dat zult u misschien in de loop van de avond zullen wat mensen binnen komen druppelen en wat anderen weer afscheid nemen. Maar we zorgen ervoor dat we hier de hele tijd met een goede vertegenwoordiging zitten. Daarnaast is de heer Fortuyn aanwezig vanaf ongeveer 20:00 uur en is ook de heer Bijl wat later, de burgemeester. Die zit bij een diner van de veiligheidsregio, maar heeft al

1/60

toegezegd het toetje over te slaan, zodat hij hier wel op tijd, enigszins op tijd kan zijn. Dat waren de mededelingen van mijn kant en van de kant van de griffie. Dan kunnen we meteen doorgaan naar het tweede agendapunt. Dat zijn de insprekers. We hebben vanavond één inspreker, dat is de heer Ganeff vanuit Kruisweg over het winddossier. Maar ik zie voordat we beginnen al een punt van orde van de heer Van den Beukel. Mijnheer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, het kan ook onder punt 4, ik weet niet wat u handig vindt. Ik hoor van u dat de heer Fortuyn afwezig is tot 20:00 uur. Wat ik altijd heb begrepen is dat binnen het college de heer Fortuyn het eerste aanspreekpunt is van de bestuursovereenkomst. Daar heeft wel wind alles mee te maken. Is het handig om daarmee te beginnen zonder de heer Fortuyn? Vraag ik me gewoon in alle oprechtheid af. De voorzitter: Dat is een goed punt van uw kant. De portefeuillehouder wind is in ieder geval wethouder Muis hier naast mij. Als de heer Muis zich comfortabel voelt op alle … En zegt ook iets te weten van de bestuursovereenkomst. Ik neem aan dat alle vragen wel beantwoord kunnen worden. Maar als de commissie natuurlijk anders wil, als de commissie liever heeft dat we bijvoorbeeld het even husselen, dan hoor ik dat graag. Wat voor u handig is. Betekent wel dat de inspreker natuurlijk ook even moet wachten op het agendapunt.

Ik zie Heer Ruijtenberg. Dat was de heer Azzouzi, sorry. Dan mag u even eerst. Wie gaat nu? De heer Ruijtenberg. Sorry, mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: U weet het zeker? Dank u wel. Zoals ook de heer Azzouzi zojuist even al opmerkte, tussen ons tweeën dan, het is een bespreekpunt van de raad. Er is slechts één vraag die gesteld staat aan het college. Het is van de raad, het blijft van de raad. Het college is hier ook letterlijk te gast in onze vergaderingen. Wat ons betreft zien we geen enkele belemmering. Zeker ook omdat de heer Muis bij uitstek kennis heeft van wind. Daar gaat het hier over. Om het te gaan behandelen hoeven we onzes inziens niet te wachten op de heer Fortuyn. De voorzitter: Nog andere partijen? Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Ik steun graag het ordevoorstel van de heer Van den Beukel. Het is prima als alle wethouders die erover gaan er zijn. De voorzitter: Nog anderen? Mijnheer Jonker. De heer Jonker: Ik zie de noodzaak niet. De voorzitter: Ik zag de heer Duivesteijn nog. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik volg de lijn GroenLinks/PvdA. Ik vind het heel fijn als onze wethouder er is, maar volgens mij kunnen wij gewoon beginnen met bespreken. De voorzitter: Nog andere partijen die hier graag iets over willen zeggen? Mijnheer Markus.

De heer Markus: Ik hou altijd van bespreekpunten van de commissie, laten we die ook in de commissie houden. Mocht de heer Muis er echt niet uitkomen, dan kunnen altijd dingen nog achteraf geregeld worden. Maar ik twijfel daar geen seconde aan. De voorzitter: Als we dan heel veel snel tellen, de partijen die hebben gezegd, een standpunt hebben ingenomen. Er is een meerderheid van de partijen die zegt, gewoon de vergaderorde zo laten als die nu is. In de commissie stemmen we op basis van partijen, niet

2/60

op basis van leden. Dan laten we de volgorde gewoon zo. Dan hebben we zo meteen als eerste agendapunt 5.a. Dit is ook een punt wat onder punt 4, vaststelling van de agenda, valt. Maar we houden de volgorde voorlopig hetzelfde. 2. Inspreker(s) De voorzitter: Dan gaan we nu wel door naar agendapunt 2. Dat zijn, zoals ik al aangaf, de inspreker, die hier al braaf staat te wachten. Mijnheer Ganeff, aan u het woord. U heeft vijf minuten. Inspreker: De provincie heeft besloten om Kruisweg aan te wijzen als ideaal zoekgebied voor windmolens. De boeren willen hun land niet beschikbaar stellen. Wetenschappelijk onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen heeft aangetoond dat er geen draagvlak is. De klankbordgroep heeft zich uitgesproken tegen windmolens in het Groene Hart. De windmolens worden rechtstreeks aangestoten op het 380 kV landelijk net en lossen niet de plaatselijke netcongestie op. Plan MER bevat scoretabellen met louter nullen en minnetjes wat feitelijk aangeeft dat het zoekgebied ongeschikt is. Er is geen enkele inhoudelijke reden om Kruisweg aan te wijzen in de ontwerp voorkeursbeslissing. De beslissing is op politieke gronden genomen, er moeten hoe dan ook windmolens in Kruisweg komen. Gedeputeerde Potjer heeft ontslag moeten nemen om zijn windmolenbeleid. De kapitein heeft het schip verlaten, maar het orkest speelt gewoon door op de Titanic.

Men heeft zelfs een nieuwe gedeputeerde gevonden in Helmond, die ongetwijfeld thuis geen last zal hebben van windmolens in Lansingerland. Er is nog wel een probleem. De plaatsing van windmolens in het Groene Hart van Lansingerland is tegen het eigen omgevingsbeleid van de provincie. Daarom komt de provincie met de herziening omgevingsbeleid 2025, waarin getracht wordt alle belemmeringen voor windmolens uit de weg te ruimen. De provincie heeft in het coalitieakkoord Krachtig Zuid-Holland 2023-2027 afgesproken zich te houden aan de RES-afspraken. Dit geldt echter niet alleen voor de inspanningsverplichting om de doelen te halen, maar ook voor het respecteren van de afgesproken spelregels. Deze spelregels zijn één op één overgenomen in het omgevingsbeleid. Die probeert men er nu uit te halen. De afspraken met de RES-partners blijven echter bestaan. Alleen windmolens op grote industrieterreinen en parallel aan grote infrastructuur, snelwegen. In de herziening 2024 heeft de provincie stiekem snelwegen verwijderd uit de omgevingsvisie. Het is niemand opgevallen. Het omgevingsprogramma en de omgevingsverordening was men echter eventjes vergeten. Die zijn nu aan de beurt. De provincie probeert nu nieuwe windmolens evenwijdig aan grote infrastructuur te positioneren, zonder dat dit snelwegen hoeven te zijn.

In de NRD Windenergie Lansingerland heeft men geprobeerd de windmolens evenwijdig aan de HSL te zetten. Door een zienswijze is dit gelukkig voorkomen. In het conceptplan MER heeft men het opnieuw geprobeerd, ditmaal om de windmolens evenwijdig aan het hoogspanningstracé te zetten. Ook dit heeft men moeten rectificeren. De provincie noemt het liever redigeren. Het plannetje is nu definitief mislukt. De windmolens staan niet evenwijdig aan een erkende infrastructuur. Ze staan nu zelfs loodrecht op de enige rechtmatige infrastructuur, de A12. Dat is tegen alle afspraken in en niet acceptabel. De zienswijzeperiode voor de herziening omgevingsbeleid 2025 loopt af op 15 december. Ikzelf heb vijf zienswijzen ingediend, die ik graag met u deel. Ik hoop dat de partijen in Lansingerland mij steunen en één of meer van mijn zienswijzen willen overnemen. Een zienswijze vanuit de politiek maakt altijd meer indruk dan de zienswijze van een burgertje. Ik weet al precies hoe deze vergadering gaat verlopen. Alle partijen zijn tegen windmolens bij Kruisweg, maar uiteindelijk gaat niemand er iets tegen ondernemen. Het bestuursakkoord, we mogen geen juridische procedure starten. Onzin. Zienswijzen maken deel uit van het normale democratische proces en zijn helemaal geen procedure. Bovendien mag Lansingerland wel een juridische procedure voeren, alleen niet starten.

Verweren mag altijd als de provincie, de gemeente gaat dagen. Dank u.

3/60

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ganeff. Dan kijk ik even de zaal rond of er verhelderende vragen zijn vanuit de commissie. Allereerst de heer Bik. De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, mijnheer Ganeff. Mijn eerste vraag, hoe vaak heeft u al ingesproken en wat heeft u daar voor uzelf het gevoel voor wat u daarmee bereikt heeft? Inspreker: Hier in Lansingerland heb ik niet zoveel bereikt. Ik heb wel bereikt dat iedereen altijd tegen windmolens was. Maar het bestuursakkoord schijnt toch altijd voor te gaan. Ik spreek ook iedere twee weken bij de provincie in. Dat gaat ietsje beter. Maar als het uiteindelijk weer op stemming aan moet komen dan is de coalitie altijd heilig in de provincie. De voorzitter: Ik zag de microfoon van de heer Van den Beukel. Mijnheer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Dank, voorzitter. Dank aan de inspreker voor zijn inspraak. Ik heb best wel veel vragen, maar ik begin maar even met eentje. U had het over juridische procedure. U komt deskundig over en u merkt dingen op in uw inspraak waarvan u zegt, die kloppen niet met het beleid.

Heeft u ook een inschatting van wanneer er wel een juridische procedure zou worden gevoerd door iemand, bijvoorbeeld bij de Raad van State, wat dan op basis van de dingen die u ziet de kans van slagen zou zijn om dit tegen te houden? Inspreker: Bij de provincie is het zo, dat heeft de provincie ons ook duidelijk gemaakt, er is geen enkel beroep mogelijk. Alleen helemaal op het eind kun je naar de Raad van State. Maar dan zijn we echt al jaren verder. De Raad van State toetst niet of iets juist is of onjuist. Die toetst alleen maar of de procedure goed doorlopen is. Daarom probeer ik nu ook in de provincie steeds aan te tonen dat de procedure, dat die niet juist is. Je kan wel gaan zeggen, je hebt dit en dat vogeltje en zoveel geluidsnorm. Daar red je het niet mee, want dat zijn gewoon bedachte normen die ze dan zelf handhaven. Juridisch heb je daar niks aan. Voor de procedure, daar gaat het om. Je moet procedurefouten zien te vinden. Ik heb er al voldoende gevonden, daar heb ik wel vertrouwen in dat de Raad van State daar wel iets mee gaat doen. De voorzitter: Heeft u een vervolgvraag, mijnheer Van den Beukel, of een nieuwe vraag? Ik kijk nog even rond of er nog andere vragen zijn, dan komen we weer bij u terug. Ik zag in ieder geval de heer Azzouzi. Mijnheer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. U stelt dat het vooral een politiek besluit is.

Welke signalen of documenten wijzen volgens u die richting? Wat kon de provincie doen om een weloverwogen besluit te nemen? Wat kon de provincie anders doen dan? Inspreker: Wat de provincie anders kon doen? De provincie kon natuurlijk alle zaken meenemen die in de voorkeursbeslissing staan. Die kon luisteren naar de omwonenden. Die kon luisteren naar het wetenschappelijk onderzoek van de universiteit. Het is zelfs nu zo dat het onderzoek van de universiteit onder 33.000 mensen, of tenminste huisadressen, dat werd afgedaan als, het zijn allemaal oude mensen. De gemiddelde leeftijd was 56 jaar. We hebben zelf straatgesprekken gedaan met 33 mensen en de meeste jongeren waren best wel voor windenergie. Dat slaat toch helemaal nergens op? Als de provincie alle zaken goed bestudeerd had, dan was er gewoon uitgekomen dat op Kruisweg helemaal geen windmolens konden komen. Het is gewoon omdat GroenLinks, die wil gewoon per se doorgaan met die windmolens. Ik zal u nog wat vertellen, in gemeente Nissewaard, daar is ook een windmolenprobleem. Daar is het zelfs zo dat de PvdA die heeft afscheid genomen van

4/60

GroenLinks, en die gaan apart meedoen met de verkiezingen, voor de windmolens. Dat had ik niet mogen zeggen, want dat is politiek. De voorzitter: Ik kijk nog even rond of er nog meer verhelderde vragen zijn. Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, mijnheer Ganeff. Ik ben benieuwd, want in de brief van de provincie staat dat er tegemoet wordt gekomen aan het standpunt van de klankbordgroep door te zoeken ten zuiden van de A12. Maar was dat het standpunt van de klankbordgroep? U heeft aangegeven dat u daar deel van uitmaakte. Hoe dat precies gelopen is? Inspreker: Dat kan ik wel zeggen. Dat heeft inderdaad tot drie weken vertraging geleid. Maar de klankbordgroep heeft helemaal niet gezegd, zet ze maar aan de andere kant van de A12 neer. De klankbordgroep heeft alleen gezegd, we willen ze niet in het Groene Hart hebben. Dat was het. De voorzitter: Dan zie ik nog een vraag van de heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel. Van GroenLinks. U heeft in uw bijdrage aangegeven dat de heer Potjer, gedeputeerde, opgestapt is vanwege het winddossier. Dat is nogal een stellige bewering. Moest opstappen inderdaad zelfs, wegens het winddossier. Dat is nogal een stellige bewering. Hoe komt u aan die wijsheid en kunt u ons ook daarin toelichten? Want dat is niet wat wij hebben gehoord.

Inspreker: Ik ben daar zelf ook bij betrokken geweest en ik heb ook alle Statenleden daarover gesproken. Er is gewoon, om de coalitie te beschermen, is er gekozen dat hij met bloemen uit de voordeur weg mocht. De voorzitter: Ik stel voor dat we het daar maar even bij laten bij discussies over personen. Als er geen vragen zijn in de eerste ronde, ga ik voor de tweede ronde naar de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Dank u wel, voorzitter. Mijn tweede vraag gaat over de zienswijze. Uw verzoek is om zich aan te sluiten bij uw zienswijzen op de herziening op omgevingsbeleid. Maar die loopt af op 15 december. We hebben geen raadsvergaderingen voor die tijd. Waar we het vanavond ook over hebben is, willen we een zienswijze op het voorgenomen ontwerpbesluit. Is dat ook iets wat u op prijs zou stellen of waar u aan refereert? Of heeft u het echt sec over die zienswijzen op de herziening op omgevingsbeleid? Inspreker: Nee, natuurlijk ook op die plan MER en die voorkeursbeslissing. Maar ik maak nu even haast, omdat die andere, van de herziening, die loopt nu binnen twee weken af. Daar is haast bij gebonden. Maar die andere zienswijzen kunnen nog tot 9 januari ingediend worden. De voorzitter: Andere verhelderende vragen vanuit de commissie? Mijnheer Markus. De heer Markus: Toch nog even een vraag over die klankbordgroep.

De provincie heeft ook een brief gestuurd en daar wordt wat over die klankbordgroep genoemd. Het lijkt dat jullie, er staat inderdaad, spreekt zich duidelijk uit over windenergie. Wat die uitspraak is, is niet helemaal helder. En zeggen ze, in grote lijnen komt het standpunt erop neer dat er een voorkeur is voor de windmolens ten zuiden van de A12. Daarmee lijkt het alsof de

5/60

klankbordgroep heeft gezegd, wind is prima, maar doe het wel ten zuiden van de A12. Kunt u daar even over reflecteren, want ik heb volgens mij ergens anders wat anders gelezen. Inspreker: Liever ten zuiden van de A12 dan ten noorden van de A12. Dat is in ieder geval duidelijk. De voorzitter: Nog een vervolgvraag van de heer Markus. De heer Markus: Volgens mij, dat lees ik in de verslagen, hebben jullie punt één duidelijk gemaakt, we willen liever helemaal geen wind. Dat is misschien goed om even in de openbaarheid aan te geven. Dat is volgens mij het standpunt van de klankbordgroep, liever geen wind, maar als het er moet komen dan maar ten zuiden van. Klopt dat? Inspreker: Dat klopt niet helemaal, dan moet u het goed lezen. De voorzitter: Nog één laatste vervolgvraag van de heer Markus. De heer Markus: U moet het goed lezen, maar vat ik het nou verkeerd samen? Dan hoor ik graag hoe het dan wel zit. Inspreker: Het is nu zo dat de provincie, die heeft het nou zo gezegd, die heeft nu aan de exploitanten gevraagd, zet ze nou zoveel mogelijk ten zuiden van de A12 neer. Maar als dat niet lukt, even goede vrienden, het is maar een inspanningsvoorstelletje, dan mag het gewoon in het Groene Hart. De voorzitter: Tot slot nog andere vragen vanuit de commissie? Laatste kans. Toch nog op het randje, mijnheer Van den Beukel.

De heer Van den Beukel: Ik heb wat vragen gehoord die niet één op één ingingen op wat de heer Ganeff zei. Dan ga ik me ook vrijheid permitteren, als u dat goed vindt tenminste, om een vraag te stellen over iets wat ik wel, volgens mij, op een andere manier heb gelezen vanuit uw hoek, over een windpark bij Spui. Dat is elders in Zuid-Holland. Daar heeft de provincie windmolens geplaatst op een bepaalde plek, maar daarmee ook een scheve schaats gereden op kosten van de belastingbetaler. Dat is een risico dat u hier ook ziet, heb ik gelezen. Kunt u dat duiden voor de commissie? Inspreker: Dat is zo. Dat is Windpark Spui, dat is bij Piershil. Ik weet niet precies waar het ligt, maar ergens ten zuiden van Rotterdam. Daar zijn woningen die liggen op zeshonderd meter afstand van die windmolen, van de laatste windmolen. Het is een vergelijkbare situatie als in Kruisweg. Daar zijn woningen aan de Rotte, die zijn op vijfhonderd meter afstand. Daar heeft een paar weken geleden gedeputeerd Bonte, die heeft moeten toegeven dat die windmolen stilgezet moet gaan worden om overlast te voorkomen. En dat de belastingbetaler, dat de provincie het verschil gaat vergoeden aan de exploitant. In feite is dat gewoon een blanco cheque, want er is helemaal geen afspraak over gemaakt. De exploitant kan vragen wat hij wil. Dat moet hier natuurlijk te allen tijde voorkomen worden.

Het is ook zo dat in de Provinciale Staten, daar is unaniem besloten dat de aanbevelingen van de Randstedelijke Rekenkamer, die hierover gaan, die zeggen, neem al onze aanbevelingen over. Daar zit ook bij een extra eis, dat is de LAeq-eis. Nu wordt gedaan met de Lden-eis. Als het dan bijvoorbeeld drie weken niet waait, dan kan het de rest van het jaar gewoon veel meer lawaai zijn, dan is het gemiddelde goed. Maar de LAeq-eis, die is toegepast in Gelderland. Daar is die nu van kracht. Dat heeft bij Horst en Telgt geleid dat de twee windmolens, vlakbij Ermelo, zijn verdwenen. Dat is echt een meetbare methode.

6/60

Die houdt er rekening mee dat de windmolen ook wel eens stilstaat. Die geeft de daadwerkelijke geluidsoverlast weer. Dat wordt bijvoorbeeld ook in Denemarken gedaan. De voorzitter: Dank voor uw antwoord. Dan zie ik nog een laatste vraag van de heer Duivesteijn. Daarna gaan we dit wel echt afronden. Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Dat is een hele simpele vraag. U noemde vijf zienswijzen die u heeft ingediend. Ik heb er gefragmenteerd in mijn mail twee kunnen vinden, geloof ik. Zou u die ook aan de commissie kunnen sturen? Via de griffie, denk ik. Inspreker: Die zal ik iedereen toesturen. De voorzitter: Dat staat dan genoteerd. Hartelijk dank, mijnheer Ganeff, voor uw inspraak. Dan gaan we zo meteen met het onderwerp verder. Dank u wel. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 3 van de agenda, vaststelling van het verslag van de vorige vergadering. Er zijn geen verzoeken binnengekomen bij de griffie voor wijzigingen van het verslag. Ik neem aan dat we dit verslag vast kunnen stellen. Als ik niks hoor, dan ga ik daarvan uit. Twee verslagen zelfs, hoor ik net naast me. Zowel van de gewone commissie AB als van de begroting. Dan zijn die bij deze vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Dan de vaststelling van de agenda en inventarisatie rondvragen.

Er zijn geen rondvragen bij ons binnengekomen. Hopelijk klopt dat ook. We hebben net al even een korte discussie gehad over de agendavolgorde. Ik stel voor om die ongewijzigd, als die op uw scherm staat vast te stellen. Het kan wel zo zijn, als de burgemeester niet op tijd aanwezig is voor het Huttendorp dat we daar nog een beetje mee moeten gaan schuiven. Maar we nemen aan dat dat gewoon goed komt, aangezien dat het pas het derde bespreekpunt is vanavond. Mocht dat niet zo zijn, dan komen we weer even bij u terug om dat alsnog op te lossen. Bij deze hoop ik de agenda zo vast te kunnen stellen. 5. Bespreekpunten 5.a Winddossier - bestuurlijke besluitvorming provincie - ingebracht door WIJ Lansingerland en CDA De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 5, de bespreekpunten. Het zijn er drie vanavond. Allereerst het winddossier, waar we natuurlijk net al even bij stil hebben gestaan. Vervolgens de evaluatie Horti Science. Tot slot de afronding van het onderzoek Huttendorp. We gaan eerst naar agendapunt 5.a, Winddossier. Er liggen bij de provincie twee stukken ter inzage die invloed hebben op het winddossier in Lansingerland. De ontwerp herziening omgevingsbeleid 2025 en de ontwerp voorkeursbeslissing locaties windenergie Lansingerland.

Wij Lansingerland en het CDA zijn van mening dat de diverse stukken van het winddossier van de provincie elkaar tegenspreken en hebben vragen voor de commissieleden en het college, die u natuurlijk allemaal heeft kunnen lezen. De indieners zijn de heer Bik van WIJ Lansingerland en de heer Van den Beukel van het CDA. We gaan hun eerst zo het woord geven voor de introductie. Daarna komen we bij de overige fracties. Aangezien zij ook het agendapunt hebben ingediend, krijgen ze ook beiden twee

7/60

minuten extra spreektijd. Dan ga ik als eerste naar de heer Bik van WIJ Lansingerland. Mijnheer Bik. Eerste termijn De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. Ik had u voorafgaand aan de vergadering ook even gevraagd, hoe nu verder? Ik kan mijn aankondiging doen en daarna mijn eerste termijn meteen? Ik hoef niet eerst naar de heer Van den Beukel. De voorzitter: U mag meteen uw introductie en uw termijn doen. De heer Bik: Ik wil hem niet voor de voeten lopen namelijk. Dank, voorzitter. Beste commissieleden, goed dat we met elkaar in dialoog kunnen over het door het CDA Lansingerland en WIJ Lansingerland ingebrachte bespreekstuk. De aanloop om tot dit bespreekstuk te komen was voor mij echt een hele worsteling op zich. Met behulp van de griffie en de ambtelijke ondersteuning is het gelukt om de relevante documenten en de procedures op tafel te krijgen en op sommige plekken ook te duiden. Ik heb respect voor de direct omwonenden, waaronder de heer Ganeff, die dit allemaal zelf moeten uitkauwen en ook zonder de ondersteuning die wij vanuit de raad tot onze beschikking hebben. Ik wil mezelf ook niet neerzetten als een ervaringsdeskundige of een anti-wind-drammer, want ik weet dat er rond dit onderwerp verschillende standpunten en meningen zijn.

Ik zou graag vanuit alle oprechtheid en openheid met de commissie van gedachten willen wisselen hoe we de huidige stand van zaken met betrekking tot windturbines kunnen interpreteren en duiden. En ook welke mogelijkheden de commissie ziet om invloed uit te oefenen daar waar gewenst. Zoals in het bespreekstuk aangegeven lopen er een aantal procedures en processen tegelijkertijd. Die staan allemaal in het bespreekstuk beschreven. Dat zijn er, als ik zo naar mijn streepjes kijk, een stuk of zes. Van concept MER tot ontwerp herziening omgevingsverordening. Daarnaast loopt er binnen Provinciale Staten nog een discussie over windlocaties elders in het Groene Hart. Politieke partijen in Zuid-Holland zijn het unaniem eens over de noodzaak zuinig te zijn op het Groene Hart, aldus Omroep West op 15 oktober dit jaar. Indieners stellen dat in deze discussie ook Kruisweg-Oost moet worden meegenomen als onderdeel van het Groene Hart. Dat geldt ook voor de discussie over toepassing van het Goereese model, dat gedeputeerde Bonte onderzoekt en dat de minimale afstand van bijvoorbeeld negenhonderd meter tussen windturbines en woonkernen inhoudt. We hebben vanuit het CDA en WIJ Lansingerland vier vragen geformuleerd die u ook heeft kunnen lezen.

Ik zal zo ook, dat staat de voorzitter me toe, als eerste willen beginnen met het delen van de antwoorden namens onze fractie op de door onszelf gestelde vragen. Dan begin ik nu met mijn eigen inbreng. Dit was de inleiding. Het is wat WIJ Lansingerland betreft niet de bedoeling om de discussie rondom wind in Lansingerland over te doen. Ons standpunt is duidelijk. In mei 2024 heeft de provincie de regie overgenomen en we gaan er simpelweg niet meer over. In de tussentijd heeft onze fractie niet stilgezeten en op de verschillende manieren aandacht gevraagd en onze zorgen geuit. Zo hebben we een aantal keer ingesproken bij de provincie, zijn we aanwezig geweest bij informatieavonden, hebben we de samenwerking met omwonenden gezocht en zijn we met een aantal politieke partijen binnen de Provinciale Staten in gesprek geweest. Daar voeren we nu samen met het CDA het bespreekstuk aan toe. Dan de beantwoording van de vragen. De eerste vraag, hoe duidt u de toelichting die door de provincie is opgesteld naar aanleiding van de lopende procedure? De provincie heeft een ontwerp voorkeursbeslissing genomen, terwijl de herziening omgevingsbeleid 2025 nog niet is vastgesteld. Waardoor zij in de ogen van onze fractie feitelijk vooruit loopt op haar eigen toekomstige beleidskaders.

In de toelichting wordt niet ingegaan op de spanning tussen de open, groene en recreatieve waarden van Kruisweg-Oost als rand van het Groene Hart en de keuze om dit gebied toch als windlocatie aan te wijzen. Het oordeel dat het gebied ruimtelijk passend zou zijn botst wat

8/60

onze fractie betreft met de provinciale omgevingsvisie, waarin het behoud van open, groene structuren expliciet wordt benadrukt. Dan hebben we vraag twee, bent u het met de indieners eens om Provinciale Staten erop te attenderen dat een mogelijk besluit tot het aanwijzen van windenergie locaties in tegenspraak is met de door hen eerder vastgesteld beleid of beleidsdocumenten? Eerdere provinciale documenten, inclusief de omgevingsvisie, benadrukken bescherming van open, groene structuren en randen van het Groene Hart. De aanwijzing van Kruisweg-Oost is hier wat onze fractie betreft niet mee in lijn. Daarnaast, ook zojuist door de heer Ganeff aangegeven als inspreker, de concept MER die heeft geleid tot een scoretabel inderdaad met alleen maar plussen en minnen, of nullen en minnen. Het is duidelijk dat windmolens op geen enkel criterium positief scoren. Onze fractie wil Provinciale Staten in ieder geval op deze punten attenderen. Dan de brief om op te roepen om Kruisweg-Oost in de discussie mee te nemen, uiteraard. De boodschap van ons richting de provincie zou kernachtig het volgende zijn: breid de discussie over de windmolenlocaties in het Groene Hart, die al bij Provinciale Staten loopt, uit naar de locatie Kruisweg-Oost. Dit standpunt wil onze fractie in een brief aan de provincie uiteenzetten.

Met tegelijkertijd het advies om de lessen die geleerd zijn van het Goereese model in de overwegingen mee te nemen. Voor wat betreft de vraag aan het college, die laat ik natuurlijk even voor het college. Tot zover zou ik me willen beperken in eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Interruptie van de heer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb u even uw betoog laten afmaken, want ik ben toch wat in verwarring. Ik ben blij dat dit ingediend wordt door het CDA en door WIJ Lansingerland, maar ik ben toch in verwarring. Want uw partij zit in het college, heeft de bestuursovereenkomst getekend. U heeft ook geen bezwaar gemaakt als partij hier in de raad tegen het feit dat we afstand doen van rechten om eventueel een procedure te doen. Nu komt dat op mij over, en daar ben ik blij mee, probeert u er toch nu alles aan te doen om te kijken of het toch niet mogelijk is dat die windmolens niet komen. Zo interpreteer ik dat. Dat is mijn eerste vraag, klopt dat? De voorzitter: Mijnheer Bik. De heer Bik: Ik heb me vanavond voorgenomen om echt constructief te zijn, ik zal niet met een ja of nee antwoorden. Wat ik al aangaf, we hebben al de regie op de windenergie of op de windturbines hebben we in mei 2024 niet meer in handen. We waren al niet meer in charge, we gingen er niet meer over.

Het enige wat er in de bestuursovereenkomst is afgesproken, is dat er geen juridische procedures zouden worden gestart rondom de windenergie. We gingen er al niet meer over, maar dat is wat er staat. In de ambtelijke overleggen die ik ook heb gehad, in de voorbereiding voor dit bespreekstuk, werd mij steeds meer duidelijk van, wat zijn dan wel onze mogelijkheden die wel of niet raken aan dat bestuursakkoord? Er werd natuurlijk ook al door de inspreker aan gerefereerd, dat is inderdaad wel een onderwerp dat lastig is. Ik hoop ook dat daar in de eerste termijn vanuit college daar wat meer duiding over gegeven kan worden. Aan de andere kant, als je er al niet meer over gaat, de zienswijze is een middel, maar een brief is toch ook een heel krachtig middel, die ook, als wij een brief in de commissie krijgen, wordt die, mag ik hopen, ook heel serieus genomen en meegewogen in de besluitvorming. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik. Ik zie nog een interruptie. Allereerst van de heer Ruijtenberg. Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Misschien dat de heer Van Santen eerst wil. Het is immers, zij zijn in de discussie. Ik heb even een vraag naar aanleiding van een beantwoording van de heer Bik. Voor het debat is het misschien handiger om naar de heer Van Santen te gaan.

9/60

De voorzitter: Goed punt. De heer Van Santen dan eerst. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Hartstikke goed dat we met zienswijzen werken. Ook wat de inspreker daaraan doet, dat steunen wij van harte. Alles wat we kunnen doen om te voorkomen. De inspreker voorspelde al een beetje, niet helemaal goed, want niet alle partijen zijn volgens mij tegen. Maar de meesten wel. Dat komt goed. Alleen het krachtigste is natuurlijk op een gegeven moment een procedure starten. Dat heeft u uit de handen gegeven. De voorzitter: Korte reactie van de heer Bik. De heer Bik: Daar ben ik het niet mee eens. Ik ben ook benieuwd naar uw inbreng. Dan kan ik daar weer op reageren en daarover debatteren met u. De voorzitter: Ga ik naar de heer Ruijtenberg. Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel. Een vraag aan de heer Bik. Hij gaf zojuist in zijn beantwoording aan dat in de bestuursovereenkomst die gesloten is, dat er alleen maar in staat dat we geen juridische procedures gaan hanteren. Maar ik hoop dat de heer Bik helder op het netvlies heeft staan dat er echt nog wat meer staat in die bestuursovereenkomst. Niet geheel onbelangrijk, ook de bouw van ongeveer 5.000 à 6.000 woningen op Bleizo. Hoe duidt u eventuele mogelijke vertraging die er zou kunnen komen door dit winddossier, door deze bespreking, ten opzichte van woningbouw op Bleizo? De voorzitter: Mijnheer Bik.

De heer Bik: Zou u iets duidelijker, iets meer richting willen geven aan waar u heen wilt, want ik weet nu niet wat u precies voor mij vraagt? De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Hoe gaat u het verkopen, om het maar even duidelijker te zeggen aan de mensen, dat op het moment dat u continu overal nee tegen zegt tegen windenergie of tegen duurzame energie of dat soort dingen, terwijl er expliciet iets afgesproken is, dat u daarmee ook de toekomst van Bleizo en die woningen min of meer op het spel zet? De voorzitter: Mijnheer Bik. De heer Bik: Maar nu framet u iets waar ik mee bezig ben. Ik probeer, dat heb ik ook in mijn introductie aangegeven, ik probeer in alle oprechtheid de discussie te voeren om de zorgen die we horen rondom de voorgenomen besluiten, om die te duiden, weg te nemen of eventueel maatregelen op te nemen. Zeker als er gewoon zaken zijn die in tegenstrijdigheid met elkaar lijken. Daar heb ik ook nog ‘lijken’ bij gezegd in plaats van ‘zijn’. Vooral de discussie hierover voeren, en een discussie voeren kan echt nooit een reden zijn in een goede omgangsvorm om dan maar te zorgen dat er vertraging op andere dossiers loopt, omdat we toevallig ergens een mening over hebben. We zijn niet monddood gemaakt, mijnheer Ruijtenberg, wil ik zeggen, door het bestuursakkoord. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bik.

Dan ga ik in eerste termijn naar de andere indiener van de bespreekstuk, dat is de heer Van den Beukel. Mijnheer Van den Beukel, u heeft het woord.

10/60

De heer Van den Beukel: Voorzitter, dank. De inleiding is al voortreffelijk verzorgd door collega Bik. Waarvoor dank. Ik ga gelijk maar beginnen met beantwoorden van de vragen. En die inleiden door te zeggen, dit is een waardeloze situatie waarin we zitten. Daarom is het heel fijn dat we in gezamenlijkheid inderdaad dit toch op de agenda zetten. Dat is niet vanzelfsprekend, want twee weken geleden, de 18e werd het besluit genomen door Gedeputeerde Staten. Pas een week later kregen we een brief van het college en daarin stond niet eens helder dat Kruisweg-Oost de voorkeurslocatie is. We hebben vanuit de raad een goed initiatief genomen om hier wel samen over te spreken, want de situatie is buitengewoon slecht en toch is het niet heel verrassend. Want er gebeurt wat we in februari van dit jaar, waar we al voor waarschuwden. Door in de bestuursovereenkomst niet alleen te zeggen, we gaan niet procederen, maar ook daarin te zeggen, eigenlijk willen we het niet op Bleizo, hebben we uiteindelijk aangestuurd in de realiteit dat de provincie in hun coalitieakkoord afgesproken heeft, we gaan door met wind. Hebben we er ongewild op aangestuurd dat inderdaad ze op Kruisweg komen. Dat daarmee, cru gezegd, Kruisweg toch echt het afvoerputje van Lansingerland dreigt te worden. Dat is triest. Dat is ten eerste inhoudelijk heel dom, onverstandig, onverantwoord.

Zo dicht bij woningen, in vruchtbare akkergrond, dwars op de snelweg. Echt als een kerf het Groene Hart in. Waar echt stapels rapporten over geschreven zijn, dat zouden we nooit doen. Inhoudelijk is het echt heel stom. Maar ook procedureel vinden we het echt een aanfluiting als CDA Lansingerland. Er zijn heel veel punten te noemen waarop het een aanfluiting is. Ik noem er tien. Dan sla ik er nog heel veel over. De eerste is, termen worden verward in alle documenten. Locaties voor windenergie, zoekgebieden voor windenergie. Inflatie van de term, grote infrastructuur. Dat is niet hoe het hoort. Twee, in de NOVEX, ook weer zo'n belangrijk document, is afgesproken dat Landschapspark Zuidvleugel zou worden gerealiseerd zonder ruimte voor windturbines. Kennelijk niks waard. Ten derde, het Provinciale Groene Hartbeleid wordt met voeten getreden. De commissie van de MER heeft er ook voor gewaarschuwd, doe dat niet, doe het in een andere volgorde. Dat gebeurt niet. Ten vierde, de klankbordgroep wordt woorden in de mond gelegd, dat ze de uitkomst zouden steunen. Onwaar. Ten vijfde, de gratuite suggestie dat het wel even wordt opgelost beneden de A12, is gewoon misleidend. Ten zesde, wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit Groningen wordt in diskrediet gebracht door het af te zetten tegen random straatgesprekken. Ten zesde, grondeigenaren worden onjuist aangehaald.

Ten zevende, er wordt gesteld, zonder onderbouwing, dat de markt mogelijkheden ziet. Ten negende, er worden grenswaarden verzonnen van vijf woningen binnen vijfhonderd meter en het rekenkamerrapport Hoog aan de wind wordt genegeerd. Tot slot, terwijl gedeputeerde Bonte heeft toegezegd om te onderzoeken of het Goereese model, waarin windturbines niet binnen negenhonderd meter worden gemaakt van buurtschappen, toegezegd dat te gaan onderzoeken, dreigt wel dit besluit te worden genomen. Dat daar volstrekt strijdig mee is. Hoe is dat nu mogelijk? Kortom, voorzitter, CDA Lansingerland vindt windturbines nabij woningen en in het Groene Hart onacceptabel. En verzet zich daartegen op alle mogelijke manieren. Daarom zijn wij voor een brandbrief aan Provinciale Staten en ook voor een gezamenlijke zienswijze. Dan moet ik even specifiek zijn. Dat zou wat ons betreft, omdat het procedureel anders heel lastig wordt, in elk geval een zienswijze zijn op het voorgenomen ontwerpbesluit. Als er draagvlak is in deze raad voor een extra raadsvergadering, of voor ook een zienswijze op de herziening van het omgevingsbeleid, staan we daar zeer voor open. Maar dan zouden we daar eerst een meerderheid voor moeten vinden. Ik ben heel benieuwd of de rest van de raad er ook zo in staat. Specifiek op het punt van de gezamenlijke zienswijze. Dan hoor ik graag in tweede termijn of dat gaat lukken.

Dan moeten we daar een werkgroepje voor formeren, om dat op te gaan stellen in aanloop naar de volgende raadsvergadering. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Beukel. Wie kan ik dan in eerste termijn het woord geven? Dat is de heer Jonker. Mijnheer Jonker, u heeft het woord.

11/60

De heer Jonker: Dank u wel, voorzitter. Ik wil eerst danken voor het agenderen van dit punt. Ik was vooraf niet zo'n fan, maar ik merk dat er heel veel leuke, interessante, inhoudelijke aspecten aan zitten. Dan is het in een democratie goed als we die nog even met elkaar delen en bespreken. Laat ik eerst beginnen voordat ik beantwoording inga, de algemene lijn van D66 zal niemand onbekend zijn. Wij zijn een principieel voorstander van windenergie. Je hoeft maar een krant open te slaan of een journaal te bekijken en je ziet de urgentie waarom we met die energiekant aan de slag moeten. Tegelijkertijd zien we als D66 ook dat in een volle gemeente als Lansingerland, dat het een ontzettend lastige uitdaging is. We delen daarom ook de analyse die het college eerder maakte, dat windenergie zowel technisch als beleidsmatig zeer lastig te realiseren is in Lansingerland. We vinden ook dat het bizar is hoe de provincie heeft geopereerd in dit dossier, met een vreemde ambitie in het coalitieakkoord, die 12 megawatt inspanningsverplichting omzet naar 15 megawatt resultaatsverplichting voor Lansingerland, en het terugnemen van bevoegdheid door de Gedeputeerde Staten. D66 is in ieder geval blij met de bestuursvereniging waarin Bleizo in ieder geval uit de relatie is genomen voor windenergie, zeker omdat deze locatie zowel technisch als beleidsmatig ongeschikt was en is. Dan de vragen. 1.

Hoe duidt u de toelichting die door de provincie is opgesteld, naar aanleiding van de lopende procedures? Wat ons betreft gaat de provincie nog wel erg voortvarend te werk. We kunnen ons nog steeds niet goed voorstellen dat de provincie tot fundamenteel andere conclusies komt over de mogelijkheden voor wind. We delen de analyse van de indieners van dit bespreekpunt, dat de plannen van de provincie voor windenergie strijdig lijken te zijn met het beleid van diezelfde provincie. Tegelijkertijd gaat de provincie natuurlijk wel over haar eigen ruimtelijk beleid en kan dit beleid aanpassen als ze andere doelstellingen heeft. De provincie lijkt te kiezen voor wind, ook in het Groene Hart, dat is een politieke keuze van de provincie. Dat is hoe het werkt in een democratie. Daar kunnen we soms helemaal niet blij mee zijn, maar zo gaat dat. We verwachten dan ook een zeer kritische bevraging van dit besluit in die Provinciale Staten, daar moet het gesprek ook gevoerd worden, die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor het vaststellen van het beleid. Vanzelfsprekend zullen wij er ook voor zorgen dat de zorgen die leven in Lansingerland aan onze D66 collega's duidelijk worden overgebracht. Dan vraag 2.

Bent u het met de indieners eens om Provinciale Staten erop te attenderen dat een mogelijk besluit tot aanwijzen van windenergie locaties in tegenspraak is met, door hun eerder vastgesteld beleid c.q. beleidsdocumenten? Wat ons betreft staat het ieder raadslid of fractie vrij om actie te ondernemen richting Provinciale Staten. Zoals ik zelf al aangaf, hebben we onze zorgen al geuit richting onze provinciale collega's. Voor een brief over de inhoud voelen wij zelf minder, maar wel opmerkingen over ons proces, of opmerkingen over proces maken, daar kunnen we ons wel in vinden, maar die moeten we dan wel zorgvuldig opstellen en formuleren. Ten derde, bent u bereid om Provinciale Staten via een brief op te roepen om Kruisweg-Oost in de discussie over de windmolenlocaties in het Groene Hart te betrekken en gelijk te behandelen? Ja, wat ons betreft is aandringen op de integraliteit rondom de behandeling van windenergie wenselijk. Het feit dat Gedeputeerde Staten een soort status aparte voor Lansingerland in het leven heeft geroepen, wat al startte bij het statement in het coalitieakkoord, is onwenselijk wat ons betreft. Tegelijkertijd willen we niet de bestuursovereenkomst in de wielen rijden, omdat die ook gewoon waarde heeft op andere gebieden, zoals al is geduid. Daar wil ik het voor nu in ieder geval even bij laten.

De voorzitter: Wie mag ik dan het woord geven? Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Voordat ik begin wil ik vooropstellen dat de provincie de gemeente in het winddossier al een tijdje buitenspel heeft gezet. Het wordt wel eens vergeten en gedaan alsof hier het bestuursakkoord heeft geleid tot windmolens. Maar alle referenties en verwijzingen naar het bestuursakkoord, alsof de gemeente

12/60

daarvoor kiest voor windturbines bij de Kruisweg, zijn simpelweg gewoon onwaar. In 2023 hebben namelijk CDA, VVD, GroenLinks/PvdA en BBB in Zuid-Holland besloten, eenzijdig, dat er windturbines in Lansingerland gaan komen. Dat is een voldongen feit. Via een voorgenomen projectbesluit eind 2023 heeft ze daarmee de regie volledig naar zichzelf toegetrokken. Dat heeft de gemeente niet gedaan door het bestuursakkoord dat ruim een jaar later hier is vastgesteld, dat heeft de provincie gedaan. Leefbaar 3B is fel tegenstander van windturbines en vindt dat de gemeente desnoods de windopgave elders realiseert. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Van Santen. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. Als u dan zo fel tegenstander bent, waarom heeft u dan geen bezwaar gemaakt tegen het feit dat we niet als gemeente nog kunnen procederen tegen het besluit van de provincie? De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u, voorzitter. Dat debat hebben we hier heel goed gevoerd in februari. Daarbij is duidelijk aangegeven dat de juridische procedures op technische gronden zouden zijn en dat het weinig zinvol was als twee overheden tegen elkaar gaan procederen. In dat licht hebben wij dit bestuursakkoord beoordeeld. Ik zag nog een interruptie. De voorzitter: Dat had u inderdaad goed gezien.

Nog een interruptie, van de heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Voorzitter, de heer Duivesteijn zat nog niet in de raad in 2012, maar kent hij wel het convenant Realisatie Windenergie Stadsregio Rotterdam waar gemeente Lansingerland getekend heeft voor windturbines? De voorzitter: Mijnheer Duivesteijn, in 2012 al in de raad of niet? De heer Duivesteijn: Nee, ik zat niet in de raad, voorzitter. Toen was ik nog leuke dingen aan het doen. Nu zijn we serieuze dingen aan het doen. Nu hebben we te doen met het windconvenant dat ooit eerder is afgesloten. Waarbij een inspanningsverplichting van 12 megawatt is gedaan. Dat had ook prima punt 11 in uw proces kunnen zijn. Want nu heeft de provincie ons gehouden aan een resultaatverplichting in plaats van een inspanningsverplichting. Zo had ik nog 3 punten willen toevoegen aan uw 10-puntenlijstje. Maar die komen nog wel verder in mijn woordvoering. Vanuit de gedachte dat Leefbaar 3B tegenstander is van windturbines en desnoods de windopgave elders realiseert, vinden we dat we alle mogelijkheden moeten aangrijpen om die ondingen te kunnen blokkeren hier in Lansingerland. De voorkeursbeslissing voor Kruisweg-Oost negeert simpelweg eerdere onderzoeken die aantonen dat Lansingerland geen geschikte locatie heeft.

Tegelijkertijd wordt in de herziening omgevingsverordening nog Noordpolder en Bleizo als windlocatie aangewezen maar ook het Groene Hart tussen Rotte en Zoetermeer. Terwijl het omgevingsprogramma hetzelfde gebied juist als te beschermen groenblauwe structuur beschrijft. Deze twee provinciale stukken spreken elkaar duidelijk tegen, direct tegen, en de toelichting maakt het proces alleen maar onduidelijker. Wat ons betreft moeten deze tegenstrijden dan ook zeker geduid en benoemd worden door de gemeente. Als Provinciale Staten straks besluit op basis van stukken die elkaar tegenspreken is dat niet alleen onbegrijpelijk voor inwoners, maar ook bestuurlijk risicovol. Daarom vinden wij dat PS, maar ook GS, hier nadrukkelijk op moet worden gewezen. Wat ons betreft worden er voor beide lopende procedures dan ook zienswijzen ingediend. Ten eerste op de ontwerp

13/60

voorkeursbeslissing Windenergie Lansingerland en op de herziening omgevingsbeleid 2025 waarin het Groene Hart als windlocatie is aangemerkt. Alleen op die wijze komt formeel vast te liggen dat deze keuzes niet te rijmen zijn met bestaand beleid en met de gebiedsvisies die de provincie zelf vaststelt. Ten aanzien van de vragen over de provinciale toelichting, die verhult niet dat er 2 procedures door elkaar lopen en dat feitelijk de ene lijn vooruit loopt op de andere lijn. Dat is wat ons betreft geen zorgvuldig proces. Welke garanties hebben we bovendien als Lansingerland dat de provincie straks niet doodleuk alsnog iets besluit met Noordpolder en Bleizo met wind te gaan doen? Voor haar huidige procedures valt ze namelijk ook terug op niet-bindende afspraken, zoals het windconvenant en het coalitieakkoord van Zuid-Holland. Die had ik ook graag aan de 10-puntenlijst willen toevoegen, het coalitieakkoord van Zuid-Holland. Dan de tweede vraag, het attenderen op tegenstrijdig beleid. Wij vinden het zeer noodzakelijk om Provinciale Staten te wijzen op de strijdigheid met eerdere professionele beleidsdocumenten waarin het Groene Hart wordt beschermd. Maar ook dat moeten we gewoon formeel doen in een zienswijze over de voorkeursbeslissing, zodat we alle mogelijkheden hebben gebruikt om ons inwoners op Kruisweg te beschermen tegen die draaiende euromasten.

Dan de derde vraag, KruiswegOost betrekt in het Groene Hartdebat. Natuurlijk moet Provinciale Staten die locatie daar breder trekken in dat Groene Hartdebat. Sterker nog, er wordt door de Provinciale fracties die deel uitmaken van de coalitie geroepen dat zij geen windturbines in het Groene Hart willen. Maar ondertussen kijken ze steevast de andere kant op als het over Kruisweg gaat. Ook wordt het Goereese model geopperd, maar dat wordt dan uitdrukkelijk gedaan in de andere procedure voor de rest van het Groene Hart en niet in dit dossier. Nu moeten ze ook leveren voor Lansingerland. Wat ik in februari heb benoemd en nu nogmaals wil benadrukken, ik vind echt dat deze fracties hier hun Provinciale Staten-collega's moeten aanschrijven om dat zuiver te doen. Voor ons blijft het standpunt in ieder geval onveranderd, geen windmolens in Lansingerland. Wij verwachten dat de gemeente alles inzet wat mogelijk is om deze besluitvorming te beïnvloeden, inclusief het indienen van zienswijzen. De voorzitter: Mijnheer Markus, voor uw termijn of voor een interruptie? Termijn. U was zo snel met klikken. De heer Markus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ik was net even bang in het debatje dat we weer gingen zoeken bij wie nou de schuld lag van dit hele dossier.

Daar wil ik toch even één kort ding over aangeven, ik denk dat we met zijn allen hier de conclusie moeten trekken dat de provincie, hoe dan ook, ergens heeft besloten tijdens een coalitieakkoord dat er in Lansingerland windmolens moeten komen, linksom of rechtsom. Daar kunnen we niet zoveel aan doen. Dan zeg je, waar heb je dat bewijs? Dat hoor je sowieso even in de geluiden, maar dat zie ik ook in de hele procedure hoe die opgezet is. Hoe ik deze procedure voor me zie, even wat er nu voor ligt, dat komt er bij mij een beetje neer als de gemeente Lansingerland zegt, we gaan midden in Bergschenhoek gaan we een woontoren bouwen van 20 hoog. Past toch niet in het bestemmingsplan. Maar we gaan het eerst maar eens even goed ontwikkelen, helemaal realiseren. We gaan er een bouwer bij zoeken, we gaan alles rondbreien. Dan achteraf passen we wel een keer dat bestemmingsplan aan. Dat is wat de provincie Zuid-Holland op dit moment doet met windmolens. Dat kan gewoon niet. Zo werk je niet als overheid, dat is super onzorgvuldig. Dan druk ik me nog zachtjes uit. Dat zijn voor mij, of voor ons als partij, toch wel bewijzen dat Zuid-Holland hier een hele rare procedure volgt. Dat voedt op zijn minst, laat ik het netjes uitdrukken, de gedachte dat zij willens en wetens hier gewoon windmolens in Lansingerland willen hebben. Of dat nou kan of niet.

Mijn voorbeeldje rondom die woontoren in Bergschenhoek en hoe je omgaat met bestemmingsplannen, dat laat ook wel even zien hoe wij omgaan met vraag 1. Die toelichting van de provincie, die schetst een beetje het beeld, pas even kaartje 24 aan, dan is het geregeld, beste mensen. Dan is het allemaal rondgekomen. De heer Van den Beukel

14/60

heeft nog een hoop punten genoemd, maar er is ook door Lansingerland onderzoek gedaan. Er zijn verschillende beleidsregels in hun eigen omgevingsbeleid die dit gewoon niet toestaan. Het is niet even kaartje 24 aanpassen, er moeten veel meer zaken aangepast worden om überhaupt een locatie mogelijk te maken waar je mogelijk wind gaat neerzetten. Het is een hele rare gang van zaken dat de provincie op deze manier acteert. Ook een uitermate zorgelijke ontwikkeling vinden wij. Dat je als overheid op deze manier met inwoners en met lage overheden omgaat, vinden wij een schandalige manier van werken. Moeten we daar Provinciale Staten op attenderen? Dat moge duidelijk zijn. Dat moeten we zowel inhoudelijk als procedureel doen. A, dat bespaart onze collega's daar wat leeswerk. Daarnaast denk ik dat we gewoon de feitelijkheden prima op een rij kunnen zetten om dat op een hele duidelijke manier met ze te delen. Wij zijn zeker bereid om een brief te sturen en daarin zowel procedureel als inhoudelijk echt met goede punten aan te komen om hen te helpen. Want die aanpassing van het omgevingsbeleid in de provincie, dat is een onderdeeltje in de totale aanpassing die moet plaatsvinden. Het is ook nog eens een keer weggestopt. Het is ook nog eens een keer gevaarlijk dat het zo meteen over een heel ander onderwerp gaat. Laten we hier zeker de aandacht op vestigen.

Dat even in reactie hoe de provincie handelt en hoe wij hun brieven en zaken duiden. Daarnaast nog een punt, dat noemde de heer Van den Beukel ook kort, het is toch schrijnend dat zij in een toelichtende brief de MER afdoen als, heel succesvol, het kan prima. Het is al geduid, alles is grijs en nog slechter. Dat is op geen enkele manier waar. Er wordt gedaan, de onderzoeken van de Rijksuniversiteit Groningen, het waren alleen oudere mensen en vrouwen, geloof ik. Dan sla je het heel erg plat. Dat is natuurlijk ook op een rare manier framen van onderzoeken die gedaan zijn. Het is schandalig dat op die manier een brief wordt opgesteld die officieel ook wordt verstuurd. De voorzitter: Ik ga u heel even onderbreken voor een interruptie van de heer Van Santen. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Wat u allemaal zegt, daar ben ik het natuurlijk volledig mee eens. Ik denk iedereen hier bijna wel. Dat zijn heel veel technische aspecten ook. Ik heb net gehoord van uw collega van Leefbaar dat zo'n procedure vooral op technische zaken zit. Ik hoor heel veel technische zaken. Hoe kijkt u dan als we wel de mogelijkheid hadden gehad van een procedure? De voorzitter: Mijnheer Markus. De heer Markus: Volgens mij heb ik aangegeven dat wij groot voorstander zijn om richting Provinciale een brief te sturen waarin we deze zaak opsommen.

Ik denk dat het heel goed is om dat op die manier te doen. Dat even in reactie daarop. Ik wil nog één ding toevoegen, want de Noordpolder in Berkel sneeuwt nu een beetje onder. Maar ook de provincie wil die ook toevoegen aan die kaart. Terwijl er daarvan nota bene nog duidelijker dan op de Kruisweg wordt gezegd, daar gaat geen een bouwer van de windmolen ook maar ooit een windmolen plaatsen. Waarom gaan we dat dan toch toevoegen aan het kaartje? Ik zou ook willen oproepen om, ik snap even te focussen op Kruisweg, maar om even dat wellicht ook even in de brief nog te duiden. Want als het eenmaal op een kaartje komt, we hebben vaak over kaartjes gesproken in deze raad. Als het op kaartjes staat kom je er moeilijk van af. Dat even nog als laatste toevoeging om dat ook nog bij te zetten. Dat even als eerste termijn reactie op de vragen die door de indieners zijn gesteld. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik als volgende mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst. Mevrouw Van Olst: Dank u wel. VOOR Lansingerland is wel principieel tegen windenergie. Windmolens passen niet in Lansingerland en zijn geen oplossing voor de energietransitie,

15/60

maar zorgen voor een extra belasting voor mens, dier en milieu. Al zou je ze dan inderdaad toch willen plaatsen, dan zou ik dat zeker niet in Lansingerland doen, want daar is geen ruimte voor. De andere sprekers hebben dit al gezegd. Die vragen. Inderdaad, de windmolens passen niet in het huidig beleid van de provincie. Daar moeten we ze zeker op attenderen. Kruisweg-Oost meenemen in de Groene Hart-bepalingen, dat lijkt me een uitstekend begin om dit aan te kaarten. Maar ik denk dat het zeker de oproep om een brandbrief te sturen en zienswijzen. Wellicht kunnen de zienswijzen van de inspreker daar ook nog aan meedenken. Dat we inderdaad ook niet de Noordpolder vergeten. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg, was dat uw termijn of nog een interruptie op de valreep? Uw termijn. Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Laat een ding van tevoren heel duidelijk zijn, GroenLinks is een voorstander van duurzame energie. We zijn ook een voorstander van een energiemix. Die energiemix, daar horen zonnepanelen bij. Daar hoort geothermie, hoort daar wat ons betreft bij. En daar hoort wat ons betreft ook windenergie bij. Om de doodeenvoudige reden, wij gaan in deze gemeente ongeveer 11.000 woningen bouwen.

Daar komen allemaal mensen in die willen ook gewoon Netflixen en de vaatwasser aanzetten en het licht aandoen en allerlei andere basisdingen. We weten nu eenmaal met de huidige netcongestie die er is, dat dat gewoon niet te halen is. We zullen ergens energie vandaan moeten halen. We zullen elektra vandaan moeten halen. Dat betekent dat we ook windenergie nodig zullen hebben daarvoor. Dat betekent ook dat we in Lansingerland windenergie nodig zullen hebben. Want, ik mag het van de heer Markus niet doen, maar ik ga het toch nog wel even in herinnering brengen, in 2012, toen was ook de heer Van den Beukel nog niet in de raad. Ik wacht even voor een interruptie. De voorzitter: Ik was zo aandachtig aan het luisteren dat ik de interruptie van de heer Duivesteijn helemaal miste. Dank u wel voor de attendering, mijnheer Ruijtenberg. Mijnheer Duivesteijn. De heer Duivesteijn: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp dat u in deze commissie heel erg inhoudelijk meedenkt. Aan de heer Ruijtenberg, 11.000 woningen, maar die worden toch allemaal nul op de meter of bijna energieneutraal? Daar hebben toch helemaal geen windmolens voor nodig? De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dat klopt inderdaad. Die worden inderdaad energieneutraal. Die gaan van het gas af. Als je van het gas af gaat, heb je elektriciteit nodig.

Die elektriciteit moet ergens vandaan komen, onder andere uit zonnepanelen. Maar daar was u op tegen. Die moet onder andere komen bij geothermie. Maar die moet ook bij windenergie komen. Dat is de realiteit. U kunt het leuk vinden, u kunt het niet leuk vinden, maar de realiteit is nou eenmaal dat windenergie gewoon nodig is. Ook in Lansingerland. Begrijp me niet verkeerd, ik vind het ook geen mooie dingen. Maar het is wel nodig. Het is nodig voor de energietransitie. Ik begrijp de zorgen van de inwoners heel goed. Want dat is ook het volgende punt. Dat dit afgedaan is door de provincie naar de Rijksuniversiteit, dat is niet chique. Dat hoor je gewoon niet te doen op die manier. We vinden ook dat in het volgende traject, het is nu wel opgenomen hierop, maar er wordt pas in ‘26 definitief over besloten. Want in maart kunnen nog allemaal zienswijzen ingediend worden. In maart komt er nog een herziening. Dat die zorgen van die inwoners over die afstand en over het geluid en over slagschaduw en dat soort dingen, dat die allemaal meegenomen moeten worden en dat die eerlijk en transparant meegenomen moeten worden, daar zijn we het mee eens en daar staan we ook wel voor. Maar dat er een vorm van windenergie zal komen, hoe dan ook, daar

16/60

ontkom je gewoon niet aan. Ik vind het niet leuk, maar dat is wel gewoon de keiharde realiteit zoals het er nu is. Dan ga ik toch nog even terug naar wat ik net wilde zeggen voor de interruptie van de heer Duivesteijn. In 2012 hebben wij inderdaad hier een bestuursakkoord afgesloten. In 2012 is afgesloten dat er 12 megawatt aan windenergie zou komen in deze gemeente. Vervolgens hebben 10 jaar lang alle colleges die er toen waren op hun handen gezeten en gehoopt dat het wel over zou waaien als we maar vooral niks zouden doen. Daarna heeft inderdaad de provincie op een gegeven moment gezegd, we gaan het nu overnemen. Dit college, het is niet mijn college, maar dit college verdient wel gewoon alle steun erin en respect ervoor dat ze eindelijk hebben besloten, we gaan er werk van maken, we gaan er iets van doen en we gaan het vervatten in een bestuursakkoord waarmee we én voldoen aan die windopgave én waarmee we voldoen uiteindelijk aan de woningbouw die er zo hard nodig is in Lansingerland. De voorzitter: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Van Santen. Deze had ik wel al gezien. Mijnheer Van Santen. De heer Van Santen: Het is op zich grappig om te zien dat de oppositiepartij de credits geeft aan het college, waar de collegepartijen zeggen, nee dat was niet, dat is allemaal de provincie, we stonden al buitenspel.

Het is opmerkelijk dat er kennelijk verschillend tegen aangekeken wordt, mijnheer Ruijtenberg. Hoe duidt u dat zelf? De voorzitter: Mijnheer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dat er kennelijk verschillend tegen aangekeken wordt. Dat klopt inderdaad. Zo duiden we dat inderdaad. Het is natuurlijk heel makkelijk om de schuld te geven aan een partij die hier niet is, want die kan zich immers niet verdedigen. Maar feitelijk hebben we dit in principe, hebben we dit gewoon aan onszelf te wijten. We hadden veel eerder in 2012 actie moeten ondernemen. Dan de drie vragen. Ik kan er heel kort over zijn. De duiding op de toelichting van de provincie. Ik vind hem, hij is niet altijd even chique op bepaalde punten. Maar ik vind hem wel vrij helder. Ik vind het wel zorgelijk dat er inderdaad niet ingegaan wordt op die punten die de inwoners last van hebben, wat ik net al memoreerde. Ben ik het eens om PS te attenderen op het aanwijzen van tegenspraak in het beleid? Daar ben ik het niet mee eens. Dat geldt ook voor dat we PS niet gaan oproepen om Kruisweg-Oost te betrekken in het Groene Hart. We hebben al heel veel discussies met PS. Ik zie de heer Markus nu. De voorzitter: Ik wilde u even uw zin af laten maken, maar u wilt blijkbaar heel graag de interruptie. Dan geef ik hem inderdaad aan de heer Markus. De heer Markus: Spreker, voorzitter zijn, tegelijkertijd.