[BV25.0051] Verslag commissie Samenleving d.d. 12 mei 2025

Dan even de vraag, algemene reserve acceptabel? Ik heb het net al gezegd. Laten we gewoon primair inzetten op die 8 ton vinden binnen het beschikbare budget. Dus die vraag is dus eigenlijk, nee. Heel kort en duidelijk. En op welke wijze wil de commissie geïnformeerd worden? Wij hebben als CDA eerder ook een motie ingediend, bij elke 50.000 euro kostenoverschrijding moet dit punt langs de raad. En die wil ik eigenlijk weer even uit de kast trekken en zeggen van, laten we daar gewoon ons aan vasthouden. Dus bij elke overschrijding van 50.000 euro of meer, dan willen we daar in ieder geval kennis van nemen als raadsleden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bergwerff. Nog een interruptie van de heer Lieverse voor u. De heer Lieverse: Voor de zekerheid. De heer Bergwerff zegt, we moeten binnen het budget blijven. En hij zegt ook, het is primair, moeten we inzetten op. Dus hoe absoluut is dat? Je zou kunnen zeggen, we stoppen het hele project. Of we gaan versoberen, of we gaan het verplaatsen. Maar dat zijn oplossingen die in onze smaak nadeliger zijn dan doorgaan en het

19/31

over een klein jaartje kunnen openen. Of heeft u suggesties hoe dan binnen het budget het op te lossen? De voorzitter: Mijnheer Bergwerff nog. De heer Bergwerff: Alles wat nu de ChristenUnie naar voren brengt, dat zou kunnen om binnen het budget te blijven. Dat is absoluut waar. Ik vind het idee van Leefbaar best leuk, crowdfunding van, noemen we het Casa en dan een merk, Casa Philips Cadanza. Of Casa Appartementen Cadanza, dat kan ook nog natuurlijk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bergwerff. Is dat een termijn, mijnheer Smolders? Dan heeft u het woord, D66. De heer Smolders: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Smolders, wilt u iets beter in de microfoon spreken, alstublieft? Dan bent u goed te verstaan ook voor de mensen thuis. De heer Smolders: Het was voor de fractie van D66, net als voor andere partijen hier, een teleurstelling dat we weer met kostenoverschrijding te maken hebben. We hebben al flink geïnvesteerd in Casa Cadanza, maar helaas blijken de middelen toch weer te kort te komen. Daar spelen ook wel exogene factoren een rol, waar je als college ook minder invloed op hebt, zoals prijsontwikkeling in de markt, van 16 naar 800 is ongeveer 5 procent. Dat is niet heel veel, maar als je alles op gaat tellen, kom je inderdaad op 42 procent uit. Dus als die optelling blijft volgen, dan is het meer dan teleurstellend. Het blijft dus wel heel veel geld.

En we zijn blij dat college in navolging van vragen van WIJ, waarvoor dank, op zoek gaat naar mogelijkheden voor toepassing van versobering en optimalisatie. Dus ik zou willen vragen om dat nog eens een keer opnieuw te doen om te kijken of je nog verder kunt optimaliseren of versoberen, zodat je niet al het budget gaat gebruiken, maar dat het… Eén van die vraagstellingen van de heer Alsemgeest is om te kijken wat binnen dat budget nog te doen is. Dat is onzes inziens eigenlijk wel een eerste vereiste, dat je eerst naar het budget kijkt van het project wat je hebt. Dat is heel normaal om daar mee te beginnen. Maar dan wel nog meer dan dat. Het idee van mevrouw Gielis over Casa, ik zou bijna zeggen merknaam Cadanza, om niet meteen merknamen hier in deze publieke sectoromgeving te noemen, spreekt me ook wel aan. Andere cofinancieringsmiddelen zouden misschien ook wel een rol kunnen spelen. Dus ik zou aan het college willen verzoeken om daar eens even goed naar te kijken wat de mogelijkheden zijn. Misschien wel een Europese subsidie van kunst en cultuur. Maar goed, we vinden het wel belangrijk dat dit huis, dat Lansingerland, en Berkel en Rodenrijs in het bijzonder, want daar staat nog geen cultuurhuis van die omvang, dat er wel cultuur aangeboden wordt, zoals ook andere partijen aangeven. Dus zomaar rücksichtslos de stekker eruit trekken, dat lijkt ons geen goed idee.

Hetgeen betekent dat we dan mogelijk het kloppende culturele hart van Lansingerland gaan treffen. Even kijken, heb ik alles gehad? Ja, dat is het. Nog even naar de vragen kijken. Volgens mij heb ik daar ook antwoord op gegeven. Vraag drie, op welke wijze wil de commissie geïnformeerd worden bij blijvende voortgang over de realisatie van de Casa Cadanza? Ik zou zeggen, gewoon een rapportage per commissie, maar niet per elke 50.000 euro weer een heel debat openen. Dat vind ik echt voor 50.000 euro zonde van het ambtenarenapparaat. Dank u wel.

20/31

De voorzitter: Is dat nog een interruptie, mevrouw Gabin? Dank u wel, mijnheer Smolders, voor uw termijn. En dan ga ik naar mevrouw Gabin van GroenLinks. Mevrouw Gabin: Dank u wel, voorzitter. Wij zitten anders in de wedstrijd. GroenLinks steunt nog steeds voluit de realisatie van cultuurhuis Casa Cadanza. Het is een belangrijke investering in cultuur, ontmoeting en samenhang in onze gemeente. Dus wij staan erachter. Ik ga even de vragen langs. De overschrijding, is dat acceptabel? In ons geval, ja. Deze overschrijding is in onze ogen verdedigbaar. Ze komt niet alleen door de late ondertekening, maar ook door noodzakelijke extra kosten vanwege de bewoonde omgeving. Binnen het bestaande budget blijven, zou ten koste gaan van de kwaliteit. De voorzitter: Mevrouw Gabin, ik ga u onderbreken voor een interruptie. Eerst van de heer Alsemgeest. De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Gabin zegt, de overschrijding vinden wij acceptabel. Maar dan moet ik even terug naar die bewuste in 2022. En toen hebben wij met elkaar een bedrag afgesproken. En dat was inclusief 7 procent extra geld om duurdere dingen te doen en 5 procent onvoorzien. Dus dat was al anderhalf miljoen, ging het over, om extra kosten die mogelijk op zouden borrelen te …. Dus dan denk ik, en dan nu nog 8 ton erbij.

Wat blijft dan acceptabel? De voorzitter: Wat blijft dan acceptabel, is dat uw interruptie? Oké, de rest was een halve termijn, mijnheer Alsemgeest. Maar goed. Mevrouw Gabin, gaat u verder. Mevrouw Gabin: Wij hebben inderdaad gezegd dat het in onze ogen verdedigbaar is. En in hoeverre is het acceptabel, een overschrijding? Volgens mij staat het gebouw al daar. Dus het afbreken of het versoberen, dat gaat moeilijk. Dus wat ons betreft moet er alles gedaan worden om zo'n cultuurhuis te realiseren in alles waar we van tevoren afspraken over hebben gemaakt. De voorzitter: Dan heb ik nog een interruptie voor u van mevrouw Gielis. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Dan zou ik aan mevrouw Gabin willen vragen, welke offers bent u dan bereid te geven als alles maar overschreden wordt? We hebben een controlerende rol en we gaan nu ergens overschrijden, prima. Maar je hebt één huishoudpotje en dat kan maar één keer op. De voorzitter: Helder. Mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Die 800.000 is een voorlopige inschatting. Het kan altijd nog lager uitvallen. Dat moeten we maar eens bezien. En ik zal even verder gaan met mijn bijdrage, want dan heb ik een voorstel. Wij geven namelijk de voorkeur aan een dekking uit de Eneco-reserve. Dus niet per se uit de algemene reserve. Casa Cadanza voldoet aan het toetsingskader.

En de inzet van Eneco-gelden verbetert zelfs ook de weerstandsratio, zoals het college zelf ook al heeft aangegeven. En bovendien, in 2022 is dit ook al zo gegaan. En wat ons betreft gaan wij die lijn doortrekken. De voorzitter: Mevrouw Gabin, ik ga u dan nog even onderbreken voor een interruptie van mevrouw Gielis.

21/31

Mevrouw Gielis: Nou vind ik het toch wel raar worden, voorzitter. Dank u wel voor het woord. In 2022 is het ook al zo gegaan. Toen ging het al niet goed. Dus omdat het toen zo niet goed is gegaan, gaan we het nog een keer niet goed doen. Dat is toch niet helemaal de bedoeling? De voorzitter: Mevrouw Gabin. Mevrouw Gielis, dat was wel uw laatste interruptie deze termijn. Mevrouw Gabin: Wij willen niet in het verleden blijven hangen. We zitten nu met een opgave en wij willen vooruit. De voorzitter: Helder. Is dat ook het einde van uw termijn, mevrouw Gabin, of wilt u nog verder? Mevrouw Gabin: Ik wil nog even antwoord geven op vraag drie, op welke wijze wij geïnformeerd willen worden. Wat ons betreft is een reguliere update via de maandelijkse informatieronde uit het college voldoende. En bij urgente zaken per raadsbrief. zo blijft de raad ook goed geïnformeerd en is zij in positie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gabin. Dan ga ik naar u, mijnheer Xhemaili, voor een termijn, PvdA. U heeft het woord. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Hoe duur wordt onze cultuur? Volgens mij zei de heer Kampinga het, het mooie rijmen, heel cultureel gerijmd hierover. Een zelfrespecterende middelgrote gemeente die we nu zijn, moet een waardig cultuurhuis hebben. Zeker als we in de nabije toekomst naar 9000 inwoners gaan, met alle bouwontwikkelingen die we hebben.

Een cultuurhuis, volgens mij benoemde mevrouw Gabin het, is verbindend. Inwoners van alle leeftijdscategorieën kunnen daar terecht. En als iemand naar een cultuurhuis gaat, die gaat er eerder heen. Dus die gaat ook wat spenderen in Berkel Centrum. En blijft daarna wellicht ook hangen, dus gaat hij ook weer spenderen. Dus het is goed voor de lokale economie om een cultuurhuis te hebben. Dan gaan we naar de vraag over de overschrijding. Overschrijdingen zijn nooit leuk. Begroten is niet altijd makkelijk. Je wilt dingen altijd binnen budget doen, maar soms lopen dingen anders dan bedacht en over gefilosofeerd. Vraag één, acht u voorliggende overschrijding acceptabel? Ja. De fractie van de PvdA vindt het heel belangrijk dat we hier een waardig cultuurhuis hebben. Dus die 800.000 vinden wij acceptabel. Vindt u de eventuele gehele of gedeelde dekking vanuit de algemene reserve acceptabel? Ook, ja. Het gebruik van de algemene reserve bij een gemeente betekent dat de gemeente geld inzet dat eerder opzij is gezet als een buffer of een spaarpot. Deze reserves zijn bedoeld om financiële tegenvallers op te vangen of om tijdelijke tekorten te dekken zonder dat er meteen bezuinigd hoeft te worden. Daarvoor dient een algemene reserve, dus tegenvallers die niet structureel zijn, op te vangen. Of dat belastingen verhoogd moeten worden.

Dat is ook belangrijk te benoemen, dat die niet verhoogd worden. Het moet gaan om incidentele uitgaven, zoals een investering in een project dat niet structureel is. Dat is de Casa Cadanza, is eenmalig en ik hoop binnenkort ook gereed. Eerder werd door de collega's besproken om te versoberen of helemaal af te schalen. Dat kan niet, want we kunnen geen desinvestering doen in Casa Cadanza. En wat ook belangrijk is, als er genoeg weerstandsvermogen over blijft, dan zie ik het probleem niet waarom we geen algemene reserve kunnen gebruiken. Vraag drie, op welke wijze wil de commissie geïnformeerd worden en blijven over de voortgang van de realisatie van Casa Cadanza? Volgens mij zei de heer Smolders terecht, via een maandelijkse

22/31

rapportage in de commissie is voldoende. En we hoeven niet een heel ambtenarenapparaat daarover te laten werken. Dus dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Xhemaili. Dan ga ik tot slot naar de heer Lieverse van de ChristenUnie in deze eerste termijn. De heer Lieverse: Dank u, voorzitter. Het is teleurstellend dat we opnieuw te maken hebben met een flinke overschrijding van het krediet voor Casa Cadanza. Geheel terecht dus dat WIJ dit voor ons nieuwe gegeven ter bespreking geagendeerd heeft. Dank u wel daarvoor. Teleurstellend zeg ik, maar tegelijkertijd erkennen we dat het college zich aantoonbaar heeft ingezet om binnen de kaders te blijven. De overschrijding is deels ontstaan buiten directe invloed van het college. Denk aan de prijsstijgingen in de bouwsector en aan noodzakelijke aanpassingen op de bouwlocatie. Bijvoorbeeld vanwege de inmiddels opgeleverde woningen eromheen. Ook de vertraging in de ondertekening van de aannemingsovereenkomst in 2022 speelde een rol. Deze bleek mede te zijn veroorzaakt door technische onduidelijkheden en overleg tussen ontwikkelaar en installatieadviseur. Dat dit risico pas laat zichtbaar werd, onderstreept vooral hoe complex dit soort trajecten zijn. Toch is het belangrijk dat we als raad kritisch blijven reflecteren.

Hebben we als raad tijdig de juiste signalen gekregen? Zijn risico's voldoende zichtbaar en bespreekbaar geweest? Hoe zorgen we er samen voor dat we in de toekomst eerder en vollediger worden meegenomen bij soortgelijke projecten? De reflectie is niet bedoeld als verwijt, maar als gezamenlijke verantwoordelijkheid van raad en college. Tegelijkertijd blijven wij het belang van het cultuurhuis voluit steunen. Wij steunen dus niet om het project stop te zetten of ingrijpend te versoberen. Waar het CDA, zoals we net hoorden, niet bij voorbaat tegen is. Het is een investering in de gemeenschap. Het is in een eigentijdse bibliotheek, in levendigheid, in ontmoeting, in cultuur. We zien daarom uit naar de verdere uitwerking van het dekkingsvoorstel. We zullen dat kritisch, maar zeker ook constructief beoordelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lieverse. We gaan voor de beantwoording naar wethouder Cnossen. Wethouder, u heeft het woord. Beantwoording college Mevrouw Cnossen: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, commissie, voor het uitoefenen van uw controlerende taak. Want dat was precies ook de bedoeling van het schrijven van deze brief aan de raad. Ik ga toch even een aantal dingen in een iets ander perspectief zetten.

In november 2022 zat er inderdaad druk op de besluitvorming, omdat de termijn verliep waarop de gemeente de kavel kon afnemen van de ontwikkelaar Berkel Centrum West, BCW, de combinatie. Daarom moesten wij op dat moment een besluit nemen. En bleek dat het eerdere krediet inderdaad niet voldoende was. Alleen het totale krediet, voorzitter, is openbaar. Dus deelbedragen noemen wij hier niet. In november 2022 hebben we dit besluit genomen in de verwachting, door de ontwikkelaar geschetst, dat we heel snel met de aanneemovereenkomsten verder zouden gaan. Maar de heer Lieverse noemde denk ik net ook al, de ontwikkelaar liep er tegenaan dat de technisch installateur niet kon leveren wat de bedoeling was voor dit cultuurhuis. Dus vanuit de ontwikkelaar is toen gezocht naar een andere technisch installateur. En dat heeft inderdaad tijd gekost, waardoor de aanneemovereenkomsten bijna een jaar later pas werd getekend. En toen ook gestart kon worden. Daar ziet u de gevolgen van, dat de vertraging van de bouw een aantal consequenties had met meer geld. Ik wil ook graag in perspectief zetten dat wij tot 31

23/31

december 2024 binnen het budget waren. Laat het even tot u doordringen. We hebben inderdaad voortdurend het hele proces gestuurd en versobering gezocht om binnen dat budget te blijven. Dus tot 31 december 2024 was er geen overschrijding en hoefde ik die dus ook niet aan de raad te melden. Via de motie waar de heer Bergwerff aan refereerde is er inderdaad een afspraak over een 1 procent overschrijding die langs de raad moet. Klopt. Maar nogmaals, tot die tijd hebben we alles binnen dat budget gehouden. Maar dat was een hele tour de force. En de bibliotheek heeft bijvoorbeeld ook nog een SPUK-subsidie gekregen die we weer konden gebruiken voor een stukje inrichting wat ten goede zou komen aan de bibliotheek. Dus op die manier is er echt heel, met allerlei kunst en vliegwerk is binnen dat budget gebleven. En hebben we ook als college nee gezegd tegen extra uitgaven. U ziet in de beantwoording van de technische vraag ook ergens staan. De vraag kwam vanuit met name de stichting Casa Cadanza, de gebruiker, om de goederenlift op te waarderen, zodat naast de piano, zal ik maar even zeggen, in die lift, er ook personen in mochten. Dat zou een ophoging van budget van 2 ton betekenen. Daar hebben we nee tegen gezegd. Hoewel we heel goed snappen waarom dat nodig was. We hebben ook een aantal inrichtingsposten hebben we echt op bezuinigd.

In januari 2025 werden de offertes aangevraagd voor de inrichting van het hele cultuurhuis. De bouw, dat ziet u, die is zo'n beetje klaar. En bij die inrichting zien we nu een kort tekort komen, het is er nog niet, van 8 ton. En dat hebben we u dus heel vroegtijdig gemeld. We hebben u in februari al een briefje gestuurd waarin aangekondigd werd van, weet je, dit gaat het gewoon niet meer lukken binnen het budget. En we komen in maart, april met een brief met het definitieve bedrag wat we met elkaar bij de zomernota willen regelen. En ook heel bewust vanuit het college hebben we het niet willen uitstellen. Want zoals gezegd, die uitgaven zijn er nog niet. We kunnen nog offertes uitstellen of afbestellen, wat dan ook. Maar die komen eraan. Maar ik wil wel voor, het college wil voor het projectteam wat hiermee bezig is gewoon wel een richting bepalen. Daar zitten wij ook voor. Dat is onze taak om dat te laten zien. Dus vandaar, u bent geïnformeerd inderdaad over de 8 ton overschrijding. De voorzitter: Wethouder, voordat u verder gaat, een vraag van de heer Alsemgeest. Of een interruptie. De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, het overvalt mij een beetje dat de wethouder nu zegt dat eigenlijk die overschrijding pas 1 januari 2025 bekend was.

Want er staat in de raadsbrief geschreven dat er ook medio 2023 is gezocht naar mogelijke bezuiniging om de kosten binnen het vastgestelde krediet te krijgen. Waarom zoeken we in 2023 naar bezuinigingen als er nog geen overschrijding is? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Cnossen: Ik had u beloofd binnen het budget te blijven, mijnheer Alsemgeest. Dus gedurende al die tijd, tot 31 december, bij wijze van spreken ‘24, is door bezuinigen, versoberen, andere fondsen aanboren, zijn we binnen dat budget gebleven. Dus door die bezuiniging van medio ‘23, bleven we binnen het budget. Dat staat in de brief. Dus had de wethouder er eerder mee moeten komen, wat u vroeg, nee, het is nu bekend geworden, we zien het er nu aankomen. Ik wil ook op een aantal punten reageren, van Leefbaar 3B, mevrouw Gielis, dank u wel voor uw vragen. U kwam ook weer, en ook in de technische vragen, met de extra stoelen. Wij hebben als college dat met een brief aan u afgedaan, die toezegging, en daar heeft u mee ingestemd. En u leest in de technische beantwoording nog wel dat er toch een aantal stoelen bijgeplust kunnen worden door er een rijtje voor te zetten. Dus ik denk die inspanningsverplichting, dat we daar als college ruim aan voldaan

24/31

hebben, en echt uw boodschap ter harte hebben genomen, om het toch zo goed mogelijk te doen. Ik kijk even naar andere punten. Dus toch weer even, die tijdlijn, waar Leefbaar 3B ook om vroeg. Er kwam een, voorzitter, een aanvullende vraag van Leefbaar, om die tijdlijn ook uit te schrijven. Dat kan alsnog geleverd worden. Ik heb hem hier wel op schrift staan, maar de tijd was te kort om dat nog voor deze vergadering bij u aan te leveren. Ook voor vorige week donderdag was dat helemaal niet gelukt. Maar die tijdlijn heb ik hier voor me. Ik denk niet dat ik hem helemaal voor moet lezen, maar wel april ‘22 ontwikkelovereenkomst, november ‘22 aanvullend krediet. Dan gaan we al deze jaren door met ook de feestelijke paal, maar ook al die bezuinigingspunten die we hebben gepasseerd. Dan komen we toch nu bij de brief van 8 maart over de overschrijding die we nu aan zien komen. En hoe wil het college dat oplossen? Uiteraard vraagt u dat. En de 8 ton kwam, die overkomt je. Je ziet dat het noodzakelijk is, omdat die offertes dat aangeven om de inrichting in te vullen. Dus we hebben ook gekeken, kunnen we ergens bezuinigen? Dat zou betekenen, één filmzaal minder. Dat zou ook weer betekenen, een slechtere exploitatie van het cultuurhuis, wat minder huur oplevert, et cetera. Dus vanuit het college hebben we daar voorlopig nee tegen gezegd.

Waar we wel naar gekeken hebben, de vertraging heeft geld gekost bij de bouw. Maar er is ook geld wat voor subsidie voor de stichting, en de stichting is geen eigenaar van het gebouw, laat dat helder zijn, dat is de gemeente. Maar de stichting heeft subsidie gekregen al de afgelopen jaren in de veronderstelling dat we mogelijk in ‘25 al open gingen om daar naartoe te werken. En daar is geld van overgebleven, wat zij terug hebben moeten storten, dat zit in een bepaalde reserve. En ik ben het met u eens, als er ergens vertraging is, dan moeten we met elkaar kijken hoe we het oplossen. Dus het college is zeker van plan om dat, in overleg uiteraard met de stichting, te doen. Maar om iets, ik ga even technisch worden als een soort wethouder financiën, over te hevelen vanuit die bestemmingsreserve naar dit investeringskrediet, hebben we toch ook een raadsbesluit nodig. Daarnaast ligt er ook bij de bibliotheek weer een vraag om te kijken of we vanuit geld uit het gemeentefonds hier ook nog een extra bijdrage kunnen doen. Dus met alle partijen gaan wij in overleg om te kijken hoe we dit samen kunnen dragen. Maar voorlopig, voorzitter, ik wil daar wel helder in zijn, willen we niet kijken naar een filmzaal minder inrichten. Want dat gaat dus weer ten koste van diezelfde exploitatie. Dus op die manier kijkt het college vooruit.

En we willen dat nu gemeld hebben aan de raad om u bij de zomernota zo goed mogelijk voorbereid te hebben. De verwachting… De voorzitter: Wethouder, excuus. Voordat u verder gaat, een interruptie van mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: Wat wij absoluut niet willen is dat hogere investeringen leiden tot hogere huren voor maatschappelijke organisaties of stichtingen. Kan de wethouder daar meer duidelijkheid over geven op wiens bordje dat dan komt te liggen? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Cnossen: We hebben zo'n mooie wet, en nou ben ik even aan het bedenken, Markt en Overheid zal die wel heten, M&O, yes, ik heb hem, die voorschrijft dat je een kostendekkende huur hoort te vragen. En door één van de commissieleden is net al aangegeven, het staat ook in de beantwoording van de technische vragen, op het moment dat we een hogere huur vragen aan een maatschappelijke organisatie, zien we dat weer terug in de subsidie. Dus dat is het systeem zoals het hier werkt. En dat geldt uiteraard ook voor de stichting, voor de bibliotheek. Dus op die manier moeten we daar naar kijken. Maar

25/31

dat is echt een wettelijk voorschrift wat wij nakomen. Ik denk dat ik de vraag, hoe gaat de wethouder dit oplossen? Ik ga dit samen met alle partners, met het college en het hele team wat zit op Casa Cadanza, de komende maanden bekijken hoe we pakweg de helft van die 8 ton in een andere dekking kunnen zoeken. Ik denk dat ik de vragen van mevrouw Gielis van, had dat dan eerder bekend moeten worden, ook voldoende toegelicht heb. Creativiteit van Casa Cadanza zelf, minder eigen kosten, dat helpt niet zo. Het pand is van de gemeente, de gemeente investeert in het pand. En de stichting Casa Cadanza huurt het van de gemeente. De heer Kampinga had ik verder geen vragen van… U noemde het woord mismanagement, voorzitter. Ik denk dat dit project super gemanaged is, dan ik de afgelopen jaren u geen tekort heb hoeven melden. De heer Bergwerff. De motie noemde u terecht. Ik heb de motie in mijn hoofd van 1 procent overschrijding, dat melden we aan de raad. Maar dat maakt denk ik niet zoveel uit. De heer Smolders wou nog naar versoberen kijken, ik denk dat ik daar voldoende op gereageerd heb. Dank, mevrouw Gabin, voor uw woorden en uw steun. En ook richting de heer Xhemaili. Hebben we tijdig de juiste signalen gehad, vroeg de heer Lieverse zich nog af. Ik hoop dat ik daar voldoende over gezegd heb.

Ik wil het niet langer maken, want ik denk dat er veel informatie al in de technische beantwoording zit, voorzitter. De voorzitter: Blijft u nog even bij ons, wethouder. Ik heb nog een interruptie van de heer Smolders. De heer Smolders: Even voor de helderheid, voorzitter, zegt daarmee de wethouder dat verdere versoberingen geen optie zijn om de kwaliteit in stand te houden? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Cnossen: Op dit moment zie ik die mogelijkheid niet. Maar als we die opdracht van de raad krijgen, dan gaat er bijvoorbeeld een filmzaal af of de horeca wordt niet ingericht. Dat zijn de opties. En dat is nu waar offertes voor klaar liggen, waar opdracht voor moet worden gegeven. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan nog een vraag van mij als uw voorzitter. Ik hoorde u zeggen over de tijdlijn, die kan ik u wel toesturen en dat was wellicht de bedoeling voor vorige donderdag. Gaat u die tijdlijn toesturen aan de commissie of wat? Want ik snap even niet precies wat u daar heeft toegezegd. Dus hoe bedoelde u dat? Wethouder Cnossen. Mevrouw Cnossen: Het was een aanvullende vraag vanuit de fractie van Leefbaar, voorzitter. En het lukte ons niet om die voor donderdag en ook voor vandaag schriftelijk te beantwoorden. Ik heb hem hier wel in mijn annotatie. Dus de toezegging zou wat mij betreft zijn dat die via de griffie gewoon aan de hele raad wordt gestuurd.

Is die duidelijk? De voorzitter: Van mijn rechterzijde hoor ik dat hij duidelijk is, wethouder. Dus dank voor die aanscherping. Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn en gaan we voor de tweede termijn naar de commissie. Dan wil ik u vragen, mijnheer Alsemgeest, om die tweede termijn te openen. U zal toch wel wat kort moeten proberen te zijn. Dus misschien is het handig dat u dan vooral benadrukt wat u eventueel nog van de commissie wilt weten of welke vervolgstappen u zelf overweegt naar aanleiding van uw bespreekpunt. Maar het is natuurlijk aan u. Openen de tweede termijn met de heer Alsemgeest van WIJ Lansingerland.

26/31

Tweede termijn De heer Alsemgeest: Dat moet zeker snel zie ik nu, voorzitter. Voorzitter, dank u wel. Dank aan de wethouder voor het beantwoorden van de vragen. Het is goed om te horen dat alle fracties eigenlijk het belang van het cultuurhuis onderschrijven. Maar ook dat ze kritisch zijn over de uitgaven van het cultuurhuis. Sommige fracties komen met leuke ideeën om de tekorten op te lossen, zoals sponsoring en anderen willen zelfs de Eneco-gelden inzetten. Wat de wethouder gaat doen, dat horen wij vanzelf. Maar goed, wethouder, u hoort, er wordt in ieder geval opbouwend meegedacht. Wat de fractie van WIJ Lansingerland betreft, bezuinigingen of versoberingen zijn geen goede insteek om het probleem op te lossen. De wethouder noemt het ook geen goed idee om bijvoorbeeld de filmzaal niet in te richten. Een filmzaal niet in te richten. En we zijn het daar helemaal mee eens. Wij denken dat het veel beter is om ergens geld te genereren om het op te lossen en niet te bezuinigen. Ik heb nog wel één vraag aan de wethouder. Nadat ik haar natuurlijk een interruptie had gedaan bij de wethouder, kwam bij mij de vraag nog boven, die 7 en die 5 procent, waar zijn die gebleven? Zijn die al op? Of zijn die er nog, dat onvoorzien en dat duurder worden van de materialen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alsemgeest.

Dan ga ik nog naar mevrouw Gielis, nog behoefte in deze tweede termijn? Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Mijn eerste dringende vraag heeft u zelf net al voor gezorgd, dat er een tijdlijn gaat komen op niet al te lange termijn. Dank. Wij waarderen de inspanningen van het college die ze gedaan hebben, en dat weten we, dat er alles aan gedaan is om zoveel mogelijk te besparen. Maar wij roepen toch nog een beetje op voor extra creativiteit. Onder andere het voorstel van D66 de Europese subsidie even te onderzoeken, of sponsoring, of crowdfunding. Daar willen we toch echt heel graag nog een beroep op doen. En verder is mijn tijd denk ik nu al op. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gielis. Ik hoop toch nog steeds ergens in deze periode mee te maken dat iemand op 0000 landt met zijn termijn. Maar u had het bijna gedaan, mevrouw Gielis. U had mij bijna een nog blijere voorzitter gemaakt. Wij gaan gauw verder met de heer Kampinga van de VVD in deze tweede termijn. De heer Kampinga: Voorzitter, als je extra bronnen zou weten aan te boren, dat zegt niks over de discipline waar we nu mee werken en die kennelijk niet nageleefd wordt. Dat vind ik toch wel een punt. Ik vind gewoon, als je na een paar keer enorme verhogingen, dan kun je wel zeggen van, we doen het allemaal heel gedisciplineerd. We gaan nou crowdfunding doen.

Ik zou er geen voorstander, ja, ik ben wel voor crowdfunding, maar dan is het gewoon, waar is het end dan? De voorzitter: Dan ga ik nog naar de heer Bergwerff in deze tweede termijn. Nog behoefte? U heeft het woord. De heer Bergwerff: Voorzitter, een aantal dingen viel ons op. De wethouder sprak over de overschrijding inrichtingskosten van het gebouw. Maar in de raadsbrief wordt gesproken over hoofdoorzaak bouwwerkzaamheden. Goed, dat verwarde ons een beetje. WIJ Lansingerland zei net terecht, medio 2023 is er dus al gezocht naar bezuinigingen. Dat betekent toch dat vrij snel, nadat we in 2022 dat extra bedrag hebben vrijgemaakt,

27/31

eigenlijk al vrij snel werd geconstateerd van, oh, we gaan het waarschijnlijk niet redden. Laten we maar meteen starten met het zoeken naar bezuinigingen. En dat baart ons toch wel nog meer zorgen dan we al deden. Uiteindelijk, het eerlijke verhaal is, men zoekt naar oplossingen. Volgens mij hebben we al eerder gesproken, misschien zelfs de vorige raadsperiode, over commerciële sponsoring en dergelijke. Dat was toen heel ingewikkeld, dat lukte allemaal niet. Hopelijk is zo'n mogelijkheid er nu wel en is een commerciële organisatie daar wel toe bereid. Wij volgen het met enige spanning. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bergwerff. Dan nog naar de heer Smolders, D66. U heeft het woord. De heer Smolders: Dank u wel, voorzitter. Laten we even vooropstellen, D66 vindt het heel belangrijk dat er een voorwaardig goed cultureel aanbod is in Lansingerland. Dus we willen dat Casa Cadanza van hoge kwaliteit blijft en dat de versoberingen die kwaliteit niet moeten gaan aantasten. Aan de andere kant steun ik ook wel de oproep vanuit de raad bij verschillende partijen om te zoeken naar cofinanciering of subsidies of iets meer creativiteit. De argumenten van de wethouder van dat het niet gaat, vind ik eigenlijk onvoldoende klinken. Dan zou ik toch wel meer onderbouwing willen hebben waarom het niet gaat. Je ziet het elders ook dat het kan.

Dus dat zou hier dan ook moeten kunnen, zou je denken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smolders. Dan ga ik nog naar u, mevrouw Gabin, deze tweede termijn. Nog een reactie vanuit u? Nee. Even kijken, mijnheer Xhemaili van de PvdA. U heeft het woord. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Ik ga mijn best doen om op 0.0 te komen, met drie minuten te gaan. Nee, gekkigheid. Allereerst wil ik de indieners van WIJ Lansingerland wel bedanken voor het bespreekpunt. Dat heb ik in mijn eerste termijn niet gedaan. Excuses daarvoor, dus dank voor het indienen. Ik was volgens mij vrij helder dat wij vanuit de PvdAfractie een cultuurhuis essentieel vinden voor Lansingerland, dus daar moeten we vol op inzetten. En ook de 8 ton ongedaan maken in de overschrijding. En niet door het versoberen van Casa Cadanza, want we moeten gewoon goede cultuuraanbiedingen bieden. Dus dank daarvoor. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Xhemaili. Dan tot slot in deze tweede termijn de heer Lieverse van de ChristenUnie. De heer Lieverse: Voorzitter, we zien dat het college zich aantoonbaar inspant en dat gedurende het hele proces gedaan heeft om de kosten te beheersen. We zien ook dat er sprake is van externe factoren, zoals prijsstijgingen, aanbestedingsproblematiek en vertragingen. We hoorden namelijk zojuist nog dat er ook half 2023 al hiervoor inspanning werd gedaan en het dus bovenop het proces zat.

Beetje vreemd dat het CDA het raar vindt dat er bovenop het proces gezeten wordt om de kosten beheersbaar te houden. Helaas zijn kostenoverschrijdingen geen unieke verschijnselen in de bouwprojecten van deze schaal. Laten we niet kiezen voor paniek, maar dit op verantwoorde wijze oplossen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lieverse. En dan ga ik nog voor een korte reactie naar de wethouder. Ik heb nog een aantal vragen gehoord. Wethouder Cnossen, u heeft het woord.

28/31

Beantwoording college Mevrouw Cnossen: Dank u wel. De 7 procent en de 5 procent, waar zijn ze gebleven? Uiteindelijk, als we naar de dag van vandaag kijken, dan hebben we die allemaal gebruikt. De 5 procent onvoorzien, tot vorig jaar, bijvoorbeeld bij die vraag voor die opwaardering van die lift, hadden we de hele post onvoorzien voor in kunnen zetten. Dat had toen nog gekund. Hebben we nee tegen gezegd. Dus tot, weer die 31 december, zal ik maar zeggen, stond die post, was het hele budget in gebruik. En na die tijd hebben we echt een overschrijding gekregen. Dus nogmaals, voorzitter, tot 31 december 2024, door alle bezuinigingen en versoberingen, zijn we binnen het budget gebleven. En dat was de afspraak die we met de raad hadden. Dus dan begrijp ik inderdaad het CDA niet, waarom ze dan weer over, medio 2023 al gezocht naar bezuinigingen. Tuurlijk, we hebben voortdurend zorgen over dit hele bouwproject. Daar moet voortdurend bovenop worden gezeten. Elke keer alles nagerekend om ervoor te zorgen dat we binnen het budget bleven en dat er toch een cultuurhuis kwam. Zoals het is opgeschreven en uitgelegd, zo is het. En de hoofdoorzaak van nu de overschrijding is inderdaad wel dat je daar ziet dat we bij die vertraging van de bouwwerkzaamheden zulke grote posten hebben in moeten boeken dat we nu zien dat we tekortkomen op de inrichting.

Want die inrichting was uiteraard ook voor een groot deel gewoon netjes begroot. Maar daar komen we nu tekort aan. En dan kun je terugkijkend zeggen van, dat zijn een paar oorzaken waarom we nu niet meer voldoende geld hebben voor die inrichting. En daarom komen we nu bij de raad. De heer Smolders blijft die oproep doen naar cofinanciering. Ik hoop dat u mij goed begrepen heeft, via de voorzitter, dat ik in eerste termijn heb aangegeven dat het college voor de 8 ton naar ongeveer de helft gaat zoeken vanuit bestaande budgetten. Dus dat noem ik ook een vorm van cofinanciering. Ik denk dat dit de vragen waren. De voorzitter: Wethouder, daar wil de heer Smolders graag nog even op reageren. De heer Smolders: Dat is gewoon schuiven binnen budgetten. Dat is iets wat ik ook dagelijks doe met mijn werk, maar dat is niet cofinanciering. Cofinanciering, dan zoek je een externe die dat doet. Via de voorzitter, sorry. De voorzitter: En dan even voor de creativiteit, wilt u daar nog een reactie op van de wethouder of is dit ter informatie? De heer Smolders: Ik wil graag dat ze verder kijkt dan binnen een eigen begroting of daar cofinanciering van buitenaf gehaald kan worden. De voorzitter: Dus kan er nog cofinanciering van buitenaf gehaald worden? Gaat het college dat doen? Of is dat op dit moment niet voorzien? Wethouder.

Mevrouw Cnossen: Op dit moment verwachten we daar geen wonderen van. Laat ik het zo beantwoorden, voorzitter. En vinden we dat we het binnen onze eigen budgetten moeten oplossen, zoals ik het beschreven heb. En de bibliotheek heeft bijvoorbeeld al eerder andere fondsen aangeschreven, waardoor er al dat geld binnen is gehaald. Dus we doen dat met de partijen allemaal bij elkaar. Voorzitter, misschien toch nog even naar de informatievoorziening. De hulplijnen stromen natuurlijk ook binnen, dat begrijpt u. Vanuit het projectbureau wordt gezegd, misschien één keer per kwartaal. Maar goed, dat gaan we eens even bekijken. Want het volgende kwartaal zit al bij de zomerrapportage en dan moet

29/31

dit helder zijn. En dan houden we u uiteraard de rest van het jaar ook op de hoogte van de hele voortgang van het project. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de bespreking van agendapunt 5.b, hoe duur wordt onze cultuur? En ik wil de heer Alsemgeest en de fractie van WIJ Lansingerland nogmaals danken voor het agenderen hiervan. 7. Actualiteiten uit het college De voorzitter: Daarmee gaan wij terug vooruit naar agendapunt 7. Dat zijn de actualiteiten uit het college. Daarvoor wil ik eerst het woord geven aan wethouder Muis. Wethouder, u heeft het woord. De heer Muis: Heel fijn. Dank u wel, voorzitter. Ik dacht dat het goed was om even een korte update te geven, mondeling en die komt ook weer terug op de website en in de volgende voortgangsrapportage, over de bromtoon, bromtonen, in Lansingerland. Ik zal u niet helemaal meenemen hoe het begonnen is, want dat weet u ook. Maar in elk geval vanaf april hebben we het onderzoek geïntensiveerd. En u weet ook dat er verschillende hotspots zijn gevonden. De DCMR heeft vanaf dat moment, dus vanaf april, geluidsmetingen uitgevoerd binnen en buitenshuis bij melders. Er zijn echt heel veel mensen zijn daar bezocht, volgens mij vooral in die hotspots dus.

Daarnaast is ook aan die melders gevraagd om allerlei informatie ook in te vullen, zodat we die overlast beter kunnen duiden, want het is natuurlijk rijp en groen. Voor Bergschenhoek is nu het veldonderzoek nagenoeg klaar en de meetresultaten en die aanvullende informatie, die wordt nu geanalyseerd. Een eerste, voorzichtige, nog niet volledige conclusie is dat een deel van de bromtonen afkomstig lijkt te zijn van warmtepompen en andere installaties bij de woningen zelf. Maar onderzoek loopt ook nog naar geothermische locaties en enkele andere specifieke installaties en transformatorunits die ook hoorbaar veel geluid produceren. Dus we proberen dat allemaal van elkaar te scheiden. En dit is ook nog hier even een voorlopige conclusie voor Bergschenhoek. Dan zijn we nog niet klaar, want vanaf nu start het veldonderzoek in Berkel en Rodenrijs. We zien wel dat er wekelijks minder meldingen binnenkomen. Maar vooralsnog gaan wij verder en dus ook met die analyses. En als daar nieuwe informatie over te melden valt, dan komen we terug of via de voortgangsrapportage of mondeling in een volgende commissie als die v voortgangsrapportage te lang duurt. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Muis. Een actualiteit van wethouder Cnossen? Nee, dat is ook niet het geval. Wethouder Hoek, ook niet. 8.

Actualiteiten uit de commissie De voorzitter: Dus dan gaan we naar agendapunt 8, actualiteiten uit de commissie. Is één van u ergens mee bezig? Borrelt er iets? Is er iets wat u wilt delen met de commissieleden? Ik hoop dan dat er op de inhoud iets borrelt. Nee dat is niet het geval. Oké. 9. Verbonden partijen De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 9, de verbonden partijen. De heer Lieverse heeft als raadsrapporteur een verslag gedeeld van de vergadering van het algemeen bestuur van de GRJR van 11 april 2025. Behoeft dat op dit moment nog toelichting, mijnheer Lieverse?

30/31

De heer Lieverse: Op twee puntjes, voorzitter, als het mag. Er is uitvoerig gesproken opnieuw over gezinsbescherming in het kader van een zogenaamd toekomstscenario. Ik vind het een heel complex gebeuren. Daar hoor ik ook de wethouders onderling ook zo over spreken. Waarbij onze wethouder zich ook hard inzet om dat zo goed mogelijk vorm te geven. Maar het is heel ingewikkeld, want er is een IZA en een GALA en een hervormingsagenda die allemaal door elkaar heen lopen. Dus het is ook voor degenen die er helemaal bovenop zitten, ook de ambtenaren, beleidsambtenaren, echt heel complex hoe dit vorm te geven. Maar het moet, want de gezinsbescherming of de jeugdbescherming is gewoon zo in penibele situatie. Overigens geldt het niet alleen voor onze eigen GR, het is een landelijk thema. In andere GR’en speelt hetzelfde. Ook heeft onze wethouder zich ingespannen voor de zogenaamde de brief. Ik heb met collega Gielis contact gehad en via haar met collega Diepeveen. Want die heeft ooit het initiatief genomen voor een motie om eventueel een brief te gaan sturen om iets gedaan te krijgen bij de overheid, wat budget betreft voor de jeugdzorg. Inmiddels is er vanuit de voorjaarsnota een toezegging gedaan waarvan ik vind, en dat vond Diepeveen ook, dat dat maakt dat de brief niet meer opportuun is om die te gaan versturen.

Dus als de commissie het daarmee eens is, moeten we die motie ook niet opnieuw in de raad in gaan brengen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lieverse. Heeft één van de commissieleden daar nog vragen over? Nee. Zijn er nog andere zaken te melden ten aanzien van verbonden partijen? Ook dat is niet het geval. 10. Rondvraag en sluiting De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 10. Dat is de rondvraag en sluiting. Rondvragen zijn niet gemeld voor deze vergadering. Dus komen wij toe aan de sluiting. En wil ik u allen hartelijk danken voor uw tijd. Zowel afgelopen donderdag bij deel 1 van deze commissie Samenleving en vanavond bij deel 2 van de commissie Samenleving van 8 mei. Ik zie u graag in juni terug. Voor nu een fijne avond. Tot dan. Ik sluit de vergadering.

31/31