[BV25.0051] Verslag commissie Samenleving d.d. 12 mei 2025

VERSLAG Commissie Samenleving BV25.0051

Datum vergadering

: 12 mei 2025

Aanwezig in de raadszaal Commissieleden Leefbaar 3B : Marjolein Gielis, Leon Erwich WIJ Lansingerland : Jan Alsemgeest, Adelkarim Afalah CDA : Nelleke Bouman-Quist, Dave Bergwerff, Arnold Oosterlaan VVD : Boris Wezenberg, Eric Kampinga, D66 : Ronald van der Stad, Sander Smolders CU : Paul Lieverse, Annette Molenaar-Van der Beek GroenLinks : Selgei Gabin PvdA : Valmir Xhemaili, Nanno Scheringa VOOR Lansingerland : Burgemeester Wethouders

: : Michiel Muis, Titia Cnossen en Leon Hoek

Voorzitter Commissiegriffier

: Matthijs Machielse : Rianne Kokke

Afwezig Leefbaar 3B : WIJ Lansingerland : CDA : VVD : Marloes Draak D66 : CU : GroenLinks : Marko Ruijtenberg, Manon van Splunter PvdA : Hamid Azzouzi, Sonnie Biharie VOOR Lansingerland : Petrine van Olst

6. Stukken ter advisering aan de raad 6.a Rapport Rekenkamer Lansingerland 'meer bereiken, onderzoek naar lokale inkomensregelingen' De voorzitter: Een goedenavond, dames en heren. Hartelijk welkom bij het vervolg van de commissie Samenleving van 8 mei. En mede namens onze commissiegriffier heet ik u, commissieleden, raadsleden, publiek in de zaal, kijkers thuis, wethouders en ambtenaren, hartelijk welkom bij deze vergadering. Allereerst de huishoudelijke mededelingen. Ik heropen hierbij de vergadering van 8 mei jongstleden. Mocht u daarbij het spoor bijster zijn, dat was onze commissie Samenleving van afgelopen donderdagavond, die wij na

1/31

agendapunt 5.a geschorst hebben. Voor de goede orde meld ik dat er op dit moment zeven fracties vertegenwoordigd zijn bij het vervolg van deze geschorste vergadering. En wil ik u het volgende voorstel doen. U heeft wellicht het vrijdag al gelezen in de nieuwsbrief, maar wethouder Cnossen zal vanavond iets later bij onze commissievergadering aanwezig zijn. En daarom stel ik voor om te beginnen met de raadsvoorstellen, de stukken ter advisering aan de raad. Dat betreft dan agenda punt 6.a. Het Rekenkamerrapport en 6.b, de erfgoedcommissiebenoeming. Let op, voormalig agendapunt 6.a, de reikwijdte jeugdhulp, is verplaatst naar juni op verzoek van de commissie. En dan na deze twee stukken ter advisering aan de raad, het bespreekpunt, agendapunt 5.b, te doen, Wordt onze cultuur te duur? Of, Hoe duur wordt onze cultuur? Excuus. Excuus, excuus, excuus. Nee, geen Cruijffiaanse verspreking. Dat was echt een… Kunt u daarmee instemmen? Ja, ik zie instemmend geknik. Dan wil ik u verder er nog aan herinneren dat wij reguliere spreektijd hebben bij alle resterende agendapunten. Ga ik gauw over naar agendapunt 6. En wil ik agendapunt 6.a inleiden. Dat is het rapport, Rekenkamer Lansingerland ‘meer bereiken, onderzoek naar lokale inkomensregelingen’.

De rekenkamer heeft daar onderzoek naar gedaan en heeft vijf aanbevelingen voor de gemeente Lansingerland opgenomen in hun rapport en voorgesteld wordt om het college op te dragen alle vijf deze aanbevelingen uit te voeren. Daarbij wil ik nog even opmerken voor de volledigheid dat het college al heeft aangegeven het merendeel van deze aanbevelingen over te nemen. Dat gezegd hebbende wil ik u graag vragen, welke van de partijen wenst dit debat te openen in eerste termijn? Ik heb hier als eerste mevrouw Molenaar van de ChristenUnie. U heeft het woord. Eerste termijn Mevrouw Molenaar-Van der Beek: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het rapport van de rekenkamer over de regelingen voor inkomensondersteuning in Lansingerland en twee andere gemeenten, maar we focussen ons natuurlijk op Lansingerland, is een mooi en nuttig document geworden. Met ontzettend veel informatie die we goed kunnen gebruiken bij de keuzes van regelingen binnen onze gemeente. Het college neemt één aanbeveling van de rekenkamer niet over. Gelukkig betekent dat wat ons betreft niet dat Lansingerland de ondersteuning niet zo gericht mogelijk wil doen. Zowel wat betreft doelen als wat betreft bereik. Wat onze fractie betreft blijven we in Lansingerland gericht op het ondersteunen van de meest kwetsbare inwoners die het zelf of samen met hun netwerk niet redden.

Precies waar we over gesproken hebben onlangs bij de uitgangspunten voor het nieuwe volwassenenbeleid. We willen daarom heel graag toevoegen aan dat nieuwe volwassenenbeleid, dat wat de rekenkamer aangeeft over het scherper formuleren welk doel elke regeling nastreeft en welk doel we met de regelingen als geheel bereiken. Ten behoeve van een veerkrachtige samenleving, inwoners die mee kunnen doen en hulp waar nodig, ook wat betreft inkomen. We hebben dat toen ook al benoemd als positieve gezondheid. Dat hebben we ingebracht bij het beleidsplan volwassenen en dit punt van de rekenkamer past er wat ons betreft heel goed bij. Het minder ingewikkeld maken van regelingen. De voorwaarden van de regelingen aan elkaar gelijk maken waar het mogelijk is. Het vertrouwen leidend laten zijn in plaats van 100 procent controle. Goede communicatie en gastvrije uitvoering. We kunnen dat alleen maar beamen en toejuichen. Wat onze fractie betreft gebruiken we dit rapport om over een jaar of een jaar na invoering van het nieuwe beleid waar we het ook onlangs al over hadden of waar we binnenkort ook weer over gaan spreken, gebruiken we dit rapport om de uitvoering nog eens een keer tegen het licht te houden. Niet alleen met cijfers en tabellen, maar ook met de ervaring dan van de inkomensconsulenten en van de inwoners. En vooral ook van de samenwerkingspartners.

2/31

Want als ik het goed gelezen heb gaan we daar de contacten strakker mee aanhalen en dan komt daar ook informatie uit naar voren. Dat was onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Molenaar. Voor de goede orde meld ik nog even dat een achtste fractie zich zojuist bij deze vergadering heeft gevoegd. Welkom, mevrouw Gabin. En ga ik over naar de VVD, mijnheer Kampinga. De heer Kampinga: Dank u, voorzitter. Meer bereiken, onderzoek naar lokale inkomensregelingen. Niet ondersteuning, maar gewoon regelingen staat er. De VVD is op zichzelf geen voorstander van lokale inkomenspolitiek. Maar als je het dan toch doet, doe het dan wel effectief. De vijf aanbevelingen staan opgesomd, dat zal ik niet herhalen. De rekenkamer doet aanbevelingen om het bereik van inkomensregelingen te vergroten. Ofwel de mensen die ervoor in aanmerking komen, zoveel mogelijk bedienen. En niet slechts gedeeltelijk. Dat vind ik een heel goed uitgangspunt. Ik bedoel, als je dingen doet, dan moet je het voor iedereen op dezelfde manier doen. Het lijkt een beetje op schuldhulpverlening bij de vroege signalering enzovoort. Maar hier werkt het allemaal weer wat anders. Tot slot, de rekenkamer doet aanbevelingen om dit te bereiken en eventuele AVG-belemmeringen te voorkomen. Directeur De Ridder heeft dat mooi aangegeven. Het is niet automatisch zo, wat vaak gedacht wordt, AVG verbiedt bijna alles.

Want, oh jee, de privacy. Hij heeft juist aangegeven dat er wel mogelijkheden, heeft hij een speciaal stuk voor geschreven. Met goede informatie… Het doet denken aan haute couture. Terwijl confectie met goede voorlichting en informatie genoeg is. Je hoeft niet alles bijna op te dringen, van, jij moet die regeling accepteren. Nee, je moet zoveel mogelijk ook zorgen dat mensen zelfvoorzienend zijn en de weg weten te vinden en dus optimale informatievoorziening. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kampinga. Zag ik u net, mevrouw Gielis? Ja, Leefbaar 3B, u heeft het woord. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Vooropgesteld is het voor ons van belang dat mensen die in de problemen zitten, en zoals de ChristenUnie dat net zei, de meest kwetsbare inwoners van onze maatschappij, adequaat geholpen moeten worden. Het rekenkamerrapport geeft vijf doelstellingen. Die kunnen we onderschrijven. Maar wij zouden heel graag die doelstellingen willen prioriteren, want wij vinden het verbeteren van de informatievoorziening voor inwoners van het hoogste belang. De communicatie versimpelen en de aanvraagprocedure vereenvoudigen van heel groot belang. Het rekenkamerrapport is duidelijk. Onze regelingen zijn onnodig ingewikkeld. Dan, scherp de doelstellingen aan door niet alleen de directe financiën te kijken, maar te bekijken naar de resultaten, vinden we ook belangrijk.

Wees niet, penny wise, pound foolish, maar kijk ook naar wat je wel kunt bereiken met iets meer aandacht voor de inwoner. En met begrip voor de inwoner. En uiteraard is het van belang dat de organisaties op de hoogte worden gehouden en die aangehaakt moeten blijven. Maar daar is wel regie voor nodig. Anders wordt het een kakofonie. En hoe denkt het college deze regie te kunnen opzetten? Al die partijen moeten met elkaar kunnen aanhaken, wie houdt de regie? Dat vinden wij van belang. En dan tot slot, het verbeteren van monitoring. Dat lijkt ons evident. Kan altijd beter. Maar wij vinden dat op dit moment van ondergeschikt belang. Dus in deze volgorde willen we dat graag meegeven aan het college. Met de vraag hoe het college de procedures kan verbeteren. En hoe het college de regie kan opzetten om al die verschillende hokjes bij elkaar te brengen. Dank u wel.

3/31

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gielis. Dan in deze eerste termijn, ik zie de heer Xhemaili, PvdA. U heeft het woord. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, dank voor de gelegenheid om hier vandaag te spreken over het rekenkamerrapport, meer bereiken. Een waardevol rapport dat ons niet alleen een spiegel voorhoudt, maar ook richting geeft aan wat beter kan en moet in onze gemeente. Onze fractie is het in grote lijnen eens met de conclusies en aanbevelingen van de rekenkamer. Het rapport bevestigt wat wij al langer signaleren, dat er in Lansingerland sprake is van verborgen armoede. Dat we veel regelingen hebben, maar niet goed weten wie we bereiken en vooral wie we niet bereiken. Zonder zicht op die laatste groep missen we als … onze zorgplicht voor de meest kwetsbaren. Voorzitter, het is dan ook onbegrijpelijk dat het college één aanbeveling van het rekenkamerrapport niet overneemt. Dat is nog wel de allereerste en meest fundamentele en scherp de doelstelling aan. Concreet gaat het om het formuleren van doelen voor het bereiken van onze inkomensregelingen, want ja, we moeten, wat er besteed wordt. Want ja, we meten wat er besteed wordt, excuses. Maar we weten niet of we degene helpen die het hardst nodig hebben. Het college blijft hangen in het idee dat niet iedereen die recht heeft op een… Excuses.

Het college blijft hangen in het idee dat niet iedereen die recht heeft op een regeling deze ook nodig heeft. Maar zonder doelen over bereik zicht op het potentieel gebruikt, kunnen we daar geen gefundeerde uitspraak over doen. We tasten in het duister. Voorzitter, we hebben dit ook gezien bij de andere regelingen. Denk aan het gratis OV voor ouderen met een laag inkomen. Van de 258 aanvragen zijn er 164 toegekend. Maar hoeveel ouderen niet hebben aangevraagd, terwijl ze er misschien wel recht op hebben, dat weten we niet. En daar wringt het. Als je geen doelen stelt over bereik, kun je ook niet sturen, niet bijstellen en niet leren. Zoals de rekenkamer terecht schrijft, zonder streefcijfers is er geen uitleg nodig. En zonder uitleg kan er niet geleerd worden. Daarom, voorzitter, kondigt onze fractie vandaag aan dat wij bij de behandeling van het rekenkamerrapport in de gemeenteraad of de raad, met een amendement zullen komen waarin wij het college alsnog opdragen om ook aanbeveling 1.1 uit te voeren. Het stellen van de doelen voor het bereik van de lokale inkomensregelingen. Geen doel om zoveel mogelijk te doen, maar een doel om eerlijk, bewust en effectief te handelen. We hopen daarbij op een brede steun van de raad, want alleen als wij weten wie we willen bereiken, kunnen we bepalen of we daarin slagen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Xhemaili.

Dan de vraag, wie mag ik het woord geven? Mijnheer Alsemgeest van WIJ Lansingerland, u heeft het woord. De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, voor wat betreft het rekenkamerrapport over, meer bereiken, het onderzoek naar onze lokale inkomensregeling, kunnen we denk ik wel redelijk tevreden zijn. Het is goed om te zien dat we met vergelijkbare gemeenten als Barendrecht en Capelle aan de IJssel in de pas lopen. Voor alle drie de gemeenten waren er toch ook verbeterpunten, dus ook voor onze gemeente. Middels een vijftal aanbevelingen kunnen we onze positie als gemeente echter nog verbeteren op een aantal punten. En als daar een mogelijkheid toe is, moeten we die natuurlijk met beide handen aanpakken. Ook als we praten, zoals de heer Kampinga al zei, over de meegestuurde brief betreffende de AVG van de heer De Ridder. Als ons dus wordt gevraagd om het college op te dragen uitvoering te geven aan de vijf aanbevelingen, kan onze fractie zich daar prima in vinden. Dank u wel.

4/31

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alsemgeest. Mevrouw Bouman, ik zag u al een paar keer net als tweede. Dus zou u nu het woord wensen? Is dat een goed moment voor u, mevrouw Bouman? U heeft het woord. Mevrouw Bouman-Quist: Nou, helemaal. Voorzitter, dank u wel. Meer bereiken, onderzoek naar lokale inkomensregelingen. De rekenkamer geeft vijf aanbevelingen aan, we hebben het allemaal kunnen lezen. Ondanks de groeiende aandacht voor het armoedebeleid, de gemeente benut helaas nog niet alle kansen om inwoners voor dreigende armoede te bereiken. Eén van de aanbevelingen, het eerste aanbeveling, stel naast de financiële doelen ook doelen voor het bereik van lokale inkomensregelingen. Dan lees ik, het streven is zoveel mogelijk aanbevelingen mee te nemen in het beleidsplan. We hebben de uitgangspuntennotitie vrij recent besproken en ik mag ervan uitgaan dat dit dan meegenomen wordt. Maar dan zie ik wat staan in de reactie over het bereik. Het bereik, nee, het doel is meer het vangnet. Ja, de Gemeentewet, de Participatiewet is natuurlijk een vangnet voor dit soort items. Maar voordat je gebruik kan maken van het vangnet, dan zou je toch eerst de mensen en de instellingen en diverse gremia moeten kunnen bereiken.

En wat ik wel meer zie bij allerlei items, bij beleidsplannen en adviezen die onder andere door de ASD gegeven worden, dat het nog wel een schort aan de informatievoorziening c.q. de communicatie naar derden, naar inwoners. Dus voor ons is het wel evident dat de eerste doelstelling, ook de doelen voor het bereik van lokale inkomensregelingen, dat dit blijft bestaan. Dus ik hoorde ook iets zeggen over inkomenspolitiek. De gemeente mag geen inkomenspolitiek bedrijven, dat is wel helder. Maar er zijn diverse mogelijkheden om de kwetsbare inwoners tegemoet te komen bij de items dat zij niet verder in de armoede terechtkomen. En vandaar voor ons dat wij bij die vijf aanbevelingen blijven. En ik hoor een amendement bij mijn achterbuurman. In mijn optiek is dat niet nodig. Als we allen hier voor gaan, voor die vijf doelstellingen, dan is een amendement mijns inziens niet nodig. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouman. De fractie van D66, mijnheer Van der Stad. U heeft het woord. De heer Van der Stad: Dank u wel. De Rekenkamer heeft met een helicopterview naar ons gekeken en heeft onder andere heldere adviezen afgegeven op activiteiten die omgezet moeten worden naar beleid. Het stellen van doelen en het actiever delen van beschikbare data. En zo herinner ik mij bij die laatste nog een oud-raadslid die in deze raad kortgeleden sprak over het delen van data.

Ze sprak haar zorg uit over zorgafname en de verschillende diensten die afhankelijk zijn van dossiers en gegevens, maar waar de patiënt keer op keer alles opnieuw moet indienen. Frustratie en vertraging op het bieden van zorg tot gevolg en wat niemand ten goede komt. Met advies en de verstrekte voorbeelden door de rekenkamer van hoe actiever data gedeeld kan worden zonder inbreuk op de AVG, zijn we dan ook erg blij. We zien dit graag snel toegepast worden. Als fractie kunnen we kort zijn over het gedane onderzoek en het voorstel om de genoemde aanbevelingen uit het rapport over te nemen c.q. op te dragen aan het college om daar uitvoering aan te geven. Voor de D66fractie is het een hamerstuk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Stad. En dan tot slot in deze eerste termijn, mevrouw Gabin van GroenLinks. U heeft het woord. Mevrouw Gabin: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil GroenLinks de rekenkamer bedanken voor het scherpe en noodzakelijke rapport over onze lokale inkomensregelingen. Dit rapport

5/31

legt pijnlijk bloot dat we in Lansingerland nog niet doen wat nodig is om inwoners in dreigende armoede voldoende te bereiken. Ondanks de goede bedoelingen kent Lansingerland geen expliciet armoedebeleid. Het college stelt dat armoede meegenomen wordt binnen andere beleidsdomeinen. Maar het rapport van de rekenkamer laat duidelijk zien dat Lansingerland kansen laat liggen en dat er onvoldoende wordt gestuurd op bereik. Wij vragen ons af of dit voor het college geen signaal is dat er een helder beleidskader juist nodig is op dit gebied. GroenLinks pleit dus ook voor een beleidskader waarin we niet alleen inkomensregelingen bundelen, maar ook kijken naar schuldhulpverlening, kinderarmoede, bestaanszekerheid, toegang tot zorg en participatie. Met andere woorden, een expliciet, integraal armoedebeleid voor Lansingerland. Wij zijn benieuwd hoe de wethouder naar een armoedebeleid kijkt en wat hij daarvan vindt. En dan hadden wij nog wat inhoudelijke punten. Wij vragen het college om bij de uitvoering van aanbeveling 2.3, het monitoren van ervaringen van inwoners, om ook ervaringsdeskundigen en mensen in armoede zelf structureel te betrekken. Ik weet niet of dat al inbegrepen is of dat dat er niet in zit, maar wij willen wij willen graag daar meer helderheid hebben over. En er is wat verwarring over aanbeveling 1.1.

Wij zouden de wethouder nog even willen vragen om daar verduidelijking over te geven of nou 1.1 is meegenomen of niet bij de aangenomen aanbevelingen. En dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gabin. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de commissie. En voordat wij naar het college gaan, geef ik graag onze commissiegriffier het woord voor een procedureel advies voor u allen. Mevrouw Kokke, u heeft het woord. Mevrouw Kokke: Dank u wel, voorzitter. Ik heb even het woord gekregen, omdat de griffie opsteller is van het raadsvoorstel. Daar is wat onduidelijkheid over aanbeveling 1.1. Het raadsvoorstel stelt voor om het college opdracht te geven om alle aanbevelingen, dus ook aanbeveling 1.1, uit te voeren. En de rekenkamer heeft geconstateerd dat aanbeveling 1.1 op dit moment nog niet wordt uitgevoerd door het college. Dus ik hoop dat dit duidelijk voor u is zo. De voorzitter: Dan wil ik de commissie nog gelegenheid geven voor een korte verhelderende vraag aan de griffier. Of is dat niet nodig? Ik zie de heer Xhemaili nog. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter en dank voor de toelichting vanuit de griffie. Ik had in mijn bijdrage aangegeven dat ik een amendement in zou dienen voor 1.1. Dat is bij deze niet nodig. De voorzitter: Helder, mijnheer Xhemaili. Dan hebben we dat mooi opgelost. Dank u wel, griffier.

En dan gaan we nu over naar de eerste termijn van het college. Wethouder Hoek, ik wil u graag het woord geven. Beantwoording college De heer Hoek: Dank u wel. In ieder geval ook namens het college dank voor het opstellen van het rekenkamerrapport, ondanks het feit dat het voor de raad is, maar het geeft voor ons ook een goede inkijk over waar we staan. Het goede nieuws is dat we heel veel zaken dat die goed gaan en het minder goede nieuws, tussen aanhalingstekens, is dat er altijd ruimte is voor verbetering en daar zijn wij natuurlijk ook altijd naar op zoek. Wat me wel duidelijk is, is dat de discussie zich een beetje toespitst op punt 1.1 en dat had ik verwacht,

6/31

dus daar heb ik ook het één en ander op voorbereid en daarna zal ik de fracties langs gaan om individueel antwoord te geven op de zaken die aan de orde zijn geweest. Lansingerland ziet de lokale inkomensregelingen als een belangrijk vangnet voor degene die dit het hardst nodig hebben. Hierbij ligt de focus niet bij het aantal aanvragen, maar op het leveren van een maatwerkvoorziening, een maatwerkbenadering, wat beter inzicht biedt in de daadwerkelijke behoeften van onze inwoners. Zoals de rekeningkamer concludeerde, hebben we een mooi aanbod aan lokale regelingen om mensen in armoede te ondersteunen. Wel gaan we als lerende organisatie aan de slag met de aanbevelingen, waar mogelijk, om onze dienstverlening te verbeteren. We konden ons vinden in de meeste aanbevelingen van de rekenkamer en gaan hiermee aan de slag. Zo kunnen we voortdurend kritisch bekijken wat er beter kan en onze ondersteuning optimaal afstemmen op de behoeften van onze inwoners. Echter, blijven we erbij dat het aantal aanvragen an sich geen doel moet zijn. We streven naar een toename van het bereik, met daarbij als uitgangspunt dat mensen gebruik maken van de regelingen waar dat nodig is en voor zolang dat nodig is.

Het is niet ons doel dat alle huishoudens die op basis van de betreffende inkomensgrenzen voor de regelingen in aanmerking komen, allemaal het maximaal aantal aanvragen indienen op alle regelingen. Het gaat om recht hebben versus nodig hebben. En volgens mij noemt de heer Kampinga dat confectie of haute couture. En dat zit hier een beetje ook in verweven. Met betrekking tot de ChristenUnie, die hebben ook een vraag gesteld over met name 1.1. Ik moet me excuseren, ik werd enigszins afgeleid toen u aan het woord was in het begin. Mocht ik iets overslaan, dan hoor ik dat uiteindelijk graag. Ik heb wel begrepen dat u met name op 1.1.1 de meeste vragen had. En u stelde ook welk doel we nastreven. En ik heb u gezegd dat dat niet in principe is het aantal aanvragen toe laten nemen, maar wel de juiste zorg bieden aan degene die de vraag stelt. De VVD, het bereik van de inkomensregelingen vergroten. De voorzitter: Excuus, wethouder. Voordat u verder gaat een interruptie van mevrouw Molenaar. Dus ik vrees dat de wethouder iets vergeten is dan, mevrouw Molenaar? Mevrouw Molenaar-Van der Beek: Nee, ik dacht misschien kunnen we beter dan dit punt gelijk dan afmaken.

Mijn vraag was vooral van, neem het mee bij het beleid wat nu ontwikkeld wordt, omdat dat 1.1 en dan niet misschien precies zoals het hier staat, maar wel de achterliggende ideeën erachter, namelijk om je regelingen zo optimaal mogelijk in te zetten. De voorzitter: Nog een reactie van de wethouder. De heer Hoek: Helder. En zo zit ik er zelf ook in, het college. Het gaat niet om het aantal aanvragen toe te laten nemen op zich. Maar het gaat erom dat je de juiste en adequate hulp biedt aan degene die een vraag hebben. En daarbij hebben we in onze samenlevingsvisie ook nog geacteerd op de zelfredzame samenleving. En dat is best een ingewikkelde materie op het moment dat je die twee grootheden moet combineren. En met de aanbeveling die mevrouw Molenaar doet, daar zullen we inderdaad mee aan de slag moeten en kijken of we daar op een goede manier uitkomen. Waarbij inderdaad de zelfredzame samenleving, maar ook zoals u het juist stelt, om dat op een goede manier te combineren. De voorzitter: Wethouder Hoek, voordat u verder gaat, eerst nog een interruptie van de heer Xhemaili.

7/31

De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Ik vind de term zelfredzaamheid en bereik van de regeling toch een lastige. Want niet iedereen is zelfredzaam in de samenleving. En hoe kan een niet zelfredzame burger de regeling bereiken en andersom? En dat is toch wel iets waar ik de schakel mis. De voorzitter: De wethouder. De heer Hoek: Volgens mij hebben we dat met de vaststelling van de samenlevingsvisie ook met u het daarover gehad. En u heeft natuurlijk een punt. En uiteraard is het zo dat je zelfredzaamheid pas kan stimuleren op het moment dat die zelfredzaamheid ook aanwezig is. Op het moment dat je constateert straks in de sterke lokale teams dat die zelfredzaamheid eigenlijk onder de maat is of niet aanwezig is, dan zullen we daar op in moeten steken en op moeten acteren. Ik bedoel, dat ben ik helemaal met u eens, je kan geen zelfredzaamheid van iemand verwachten die geen netwerk heeft en die niet weet hoe die dat moet doen. Sommige mensen moet je gewoon op weg helpen. Maar de bedoeling is uiteindelijk wel dat mensen het overnemen en zelf meer zelfstandig in de samenleving kunnen opereren. Maar ik ben het helemaal met u eens, vindt u ook mij meteen aan uw zijde. Op het moment dat die zelfredzaamheid onder de maat is, dan zullen we daarop moeten investeren. Zeker. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan nog een interruptie van mevrouw Gielis, Leefbaar 3B.

Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Mijn interruptie slaat heel erg aan op het vorige onderwerp, op wat de vorige spreker zei. De juiste, adequate hulp die u zegt, wethouder, te kunnen bieden, begint wel met een, maatwerk top, maar dat begint wel met het verbeteren van de informatievoorziening voor de inwoners en het versimpelen van de communicatie. De voorzitter: De wethouder. De heer Hoek: Volgens mij was ik nog niet klaar. De voorzitter: Gaat u dan vooral verder, wethouder. De heer Hoek: Want het verbeteren van die informatie, dat hoort in principe niet bij punt 1.1. En het verbeteren van informatie, daar zijn wij natuurlijk ook een groot voorstander van. En zeker ook de versimpeling van informatie. En met name daarover heeft de rekenkamer wel een compliment gemaakt, dat we niveau B1, daar maken we gebruik van met betrekking tot de communicatie. De ingewikkeldheid van de regelingen, dat is een ander verhaal. En daarvan hebben wij ook gezegd, en dat heeft u kunnen lezen, dat we daar ook mee aan de slag gaan. En de sterke lokale teams, die zullen daar uiteindelijk ook een stukje invulling aan moeten gaan geven. Want nu komen zaken op verschillende loketten binnen en je wilt juist die meer integrale aanpak.

Dus dat je met een gezin aan de slag gaat om de problematiek integraal aan te pakken, zodat een gezin niet afhankelijk is van verschillende loketten, verschillende ambtenaren, verschillende aanvliegroutes. Maar dat je dat juist op een integrale manier, middels die sterke lokale teams, kan oppakken. Dus dat hoort zeker bij datgene wat u ook stelt. De voorzitter: Dat leidt nog tot een interruptie van mevrouw Gielis.

8/31

Mevrouw Gielis: Zeker, voorzitter. Dank u wel. De vraag in onze eerste termijn was, hoe gaat u die regie op die integrale aanpak organiseren? De voorzitter: De wethouder nog. De heer Hoek: Het is de bedoeling dat die sterke lokale teams daar een belangrijke functie in krijgen natuurlijk. Want als je iets integraal wil aanpakken en je hebt een sterk lokaal team, is dat het podium om dat te organiseren. Dus daar zijn wij ook mee bezig om die, met name die sterke integrale teams, om ervoor te zorgen dat dat op een goede manier aangepakt wordt. En dat is in ontwikkeling, dat heeft u kunnen horen. De voorzitter: Wethouder, nog een interruptie van de heer Xhemaili. De heer Xhemaili: Een laatste volgens mij, een nieuwsgierigheidsvraag. Waar bestaan die lokale teams uit? Wat voor partners daartussen? De voorzitter: De wethouder. De heer Hoek: Dat is allemaal nog in ontwikkeling. Het is de bedoeling dat dat met verschillende partners plaatsvindt. Maar ook dat het niet meer zo is dat informatie heel versnipperd binnenkomt en de aanpak ook heel versnipperd is. Er zijn nu gevallen bekend dat er misschien wel drie, vier hulpverleners in een gezin bezig zijn en van elkaar niet weten wat we aan het doen zijn.

De kracht van de sterke lokale teams zit hem natuurlijk in het feit dat die krachten gebundeld worden en dat je één aanvliegroute kan ontwikkelen om dat gezin op de beste manier te helpen. En ja, daar heb je meerdere partners voor nodig, maar die aanpak is nu in ontwikkeling en daar komen we voor bij u terug. De voorzitter: Nog een laatste vraag van de heer Xhemaili. De heer Xhemaili: Een laatste vraag en die sluit aan bij het betoog van Van der Stad. Wat je heel veel ziet, dat de lokale teams in het algemeen verkokerd zijn en door de AVGwetgeving elkaar niet van informatie kunnen voorzien. Hoe wordt dat opgelost om de integraliteit te borgen en de samenwerking op te zetten? De voorzitter: De wethouder. En gaat u ook verder met uw termijn, alstublieft. De heer Hoek: Sorry. De AVG zit ook nog in mijn beantwoording. Nee, het is zo dat de AVGbelemmeringen, dat heeft u ook kunnen lezen, op het moment dat ze hetzelfde doel dienen, dan mag je de informatie opnieuw gebruiken. En dat is wel een verruiming van hoe het er eerst uitzag. Maar op het moment dat de gegevens eenzelfde doel dienen, dan mag je die breder inzetten, veel breder dan we aanvankelijk wellicht gedacht hebben. Dus daar is een verruiming. De voorzitter: Dan nog een interruptie van mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman-Quist: Voorzitter, dank u wel. Ik kom even terug op die lokale teams.

Volgens mij hebben we recent de nodige beleidsplannen besproken en daar werd onder andere ook besproken de lokale teams. Ik hoor u zeggen, daar kom ik mee terug. Wat

9/31

bedoelt u daarmee? Want we hebben het al besloten. En wie erin komen te zitten. Is dat een monitoring of is dat een evaluatie? Wat bedoelt u nu exact? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouman. We gaan nog even voor een reactie naar de wethouder. En daarna ga ik de wethouder even zijn beantwoording laten afmaken. En dan krijgt u aan het einde nog gelegenheid voor een nijpende interruptie. Wethouder, gaat u verder met uw beantwoording. De heer Hoek: De sterke lokale teams, dat is inderdaad correct, daar hebben we iets van gevonden. Maar hoe ze uitgerold worden, hoe dat er in de praktijk uit gaat zien, dus de invulling daarvan, welke mensen daar aan tafel zitten die finetuning, die vindt nu plaats. En dat weet u ook, want er is onlangs nog een beeldvorming over geweest dat dat op dit moment opgetuigd wordt. Dus dat is in ontwikkeling, maar we verwachten er veel van. De voorzitter: En gaat u vooral verder met uw beantwoording, alstublieft, wethouder. De heer Hoek: AVG heb ik gehad. De doelstellingen prioriteren. Volgens mij kunnen zaken ook samengaan. In die zin, we schaken op verschillende borden. En volgens mij worden de aanbevelingen, juist omdat we nu met die sterke lokale teams bezig zijn, ook integraal aangepakt, zeg maar.

Dus dit is wel het momentum om een groot aantal zaken in één keer te regelen in plaats van dat je steeds een onderwerp bij de oppakt en daarmee aan de slag gaat. Dus met name die sterke lokale teams gaan ervoor zorgen dat er vereenvoudiging plaatsvindt. Dat we aan de slag gaan met de informatievoorziening. Dat we de organisatie op hoogte houden. Of in ieder geval, ja, dat. En hoe procedures verbeteren, dat maakt ook onderdeel uit van die sterke lokale teams. Dan de Partij van de Arbeid, verborgen armoede, dat is altijd een probleem geweest. U weet dat het Centraal voor de Statistiek nu bezig is om data te verzamelen om dat meer inzichtelijk te krijgen. Wat het moeilijke is van dit soort zaken, is wij kunnen best een lijst opleveren die aangeeft welke mensen in een uitkeringssituatie zitten. Maar de ellende is, en dat weet u zelf ook, dat er ook gezinnen zijn die wellicht tien jaar geleden een te zware hypotheek hebben genomen en nu komt er iemand zonder werk te zitten. En de armoede kan in zo'n gezin nog wel groter zijn dan gezinnen die in een uitkeringssituatie zitten. Dus het is heel moeilijk om inderdaad aan te geven waar de armoede nou precies zit. We zijn nu wel aan het data verzamelen, omdat dat tegenwoordig ook mag. En proberen daar wat meer beeld en geluid bij te krijgen, hoe en waar het zit.

Overigens zijn wij niet uniek in het gegeven dat we dat niet één op één weten. Er zijn een heleboel gemeenten die hiermee worstelen en bedenken van, je wilt wel mensen helpen. Maar hoe je ze gaat bereiken, dat is vaak best ingewikkeld. WIJ Lansingerland heb ik geen vragen gehoord. CDA, het bereik, daar hebben we het over gehad. U zegt van, is meer een vangnet. Dat past wel één op één bij die zelfredzame samenleving, denk ik. Ik bedoel, we kunnen ook niet alle regelingen één op één uitrollen. Een voorbeeld daarvan is Stichting Leergeld. Daar kom je in aanmerking voor een fiets. Maar als je een goede fiets hebt, dan heb je geen nieuwe fiets nodig. Dus dat bedoel ik met maatwerk, maar wel adequaat maatwerk in de zin dat een jongere gewoon op een goede manier naar school kan. GroenLinks, een helder beleidskader nodig. Dat zit een beetje verborgen ook in die sterke lokale teams waarin we de koe bij de horens pakken om een aantal zaken die hier nu ook aan de orde zijn, op een goede manier regelen. En monitoren, dat is een hele goede. Dat is altijd, en dat gaan we ook doen. Zeker wanneer bijvoorbeeld aanvragen op een bepaald item afnemen of toenemen, dan is dat wel voor ons een reden om te gaan kijken, wat is nou de reden waarom bepaalde aanvragen af- of toenemen. Dus wat dat betreft monitoren, ik

10/31

denk dat dat een belangrijk onderdeel wordt van het hele verhaal, om zodoende te zien of je ook de juiste dingen doet. Dus wat dat betreft gaan we daar ook mee aan de slag. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Leidt dat nog tot een nijpende interruptie? Ik zie mevrouw Gielis nog, u heeft het woord. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Wij willen heel graag weten hoe de wethouder aankijkt tegen de prioritering zoals wij die hebben voorgesteld en hoe de andere partijen daarover denken. De voorzitter: U interrumpeert nu de wethouder, dus dan is uw vraag of de wethouder nog wil reageren op uw prioritering. Oké, helder. Wethouder Hoek. De wethouder, u heeft het woord. De heer Hoek: Dat de prioritering, het is uw prioritering en het is natuurlijk redelijk ingewikkeld om nu een consensus te vinden over wat iedereen belangrijk vindt. Maar die prioritering komt ook in het beleidsplan volwassenen aan de orde. Dus dan kunt u daar inhoudelijk nog op reageren. De voorzitter: Helder. Dank u wel, wethouder. Dan stel ik vast dat er geen verdere interrupties meer zijn. En heb ik de volgende vraag aan de commissie. Ik heb al een aantal keren gehoord dat het stuk als hamerstuk naar de raad zou mogen waardoor alle aanbevelingen moeten worden overgenomen. Dat draagt u het college dan op.

Heeft er een partij behoefte aan bespreking in tweede termijn? Wil die partij zich dan bij mij ook kenbaar maken? Ik zie er een aantal, dus dan gaan we de partijen in zelfde volgorde af. Het is een beetje allen of geen. Dus wij beginnen met de ChristenUnie, mevrouw Molenaar in tweede termijn. Tweede termijn Mevrouw Molenaar-Van der Beek: Misschien mag ik dan beginnen met de vraag, dat ik toch enigszins in verwarring ben nu over wat Rianne net, wat de griffier net zei, over dat het voorstel nu is om aanbeveling 1.1 dus wel over te nemen, terwijl het college aangeeft van niet. Dus als je vindt dat het niet nodig is en het eens bent met het college, dan moeten wij dus aangeven dat we het geen hamerstuk willen laten zijn? Begrijp ik hem dan goed? De voorzitter: U begrijpt hem bijna goed, maar dan net niet, moet ik toch zeggen, mevrouw Molenaar. Het college neemt de aanbevelingen sowieso al over in een eigen brief aan de raad, met uitzondering van aanbeveling 1.1. Het raadsbesluit draagt het college op om alle aanbevelingen uit te voeren, met inbegrip van 1.1. Dus indien het stuk als hamerstuk wordt vastgesteld op de eerstvolgende raadsvergadering, draagt de raad daarmee het college op om ook aanbeveling 1.1 uit te voeren. Als u niet amendeert en het een hamerstuk laat, wordt 1.1 uitgevoerd, even in platte taal.

Is daarmee uw vraag beantwoord, mevrouw Molenaar, of wilt u nog een reactie van de griffier? Oké, helder. Dan ga ik in deze tweede termijn verder nog naar de heer Kampinga. De heer Kampinga: Ik heb het al vaker gezegd, we hebben zoveel regelingen en beleidsdocumenten. Je zou eigenlijk een paar centrale dingen moeten doen, want daar zit dan ook alles in. Ik vind dat we veel te veel, veel te gedetailleerd, beetje zus, beetje zo. Je kunt beter twee of drie hele goede regelingen maken, is mijn mening. Dank u wel.

11/31

De voorzitter: Geef ik nog even mevrouw Molenaar terug. Of is het een interruptie, mevrouw Gabin? Oh, dan krijgt u eerst het woord. Mevrouw Gabin, nog een interruptie op de heer Kampinga. Mevrouw Gabin: Ik werd even getriggerd door de heer Kampinga. Kan de heer Kampinga, is de heer Kampinga eens dat wij wellicht een armoedebeleid missen in de gemeente Lansingerland? De voorzitter: Mijnheer Kampinga. De heer Kampinga: Ja, maar we hebben nog 24 andere beleiden. Ik reageer trouwens naar aanleiding van jouw eigen opmerking, omdat jij ook iets in die trant zei. Ik vind dat je het moet clusteren, dan komt het veel effectiever over. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kampinga. Ik ga er wel vanuit dat die opmerkingen via de voorzitter waren bedoeld aan mevrouw Gabin natuurlijk. Dat ge-jij-en-ge-jouw doen we hier niet, mijnheer Kampinga. En dat weet u best goed, want u bent er al even. Mevrouw Molenaar, nog in deze tweede termijn, namens de ChristenUnie. Mevrouw Molenaar-Van der Beek: Dank u wel, voorzitter. Want ik had inderdaad een vraag, maar ik wilde ook nog wel een paar dingetjes ook aansluiten bij wat ik van de andere fracties gehoord had, dat we dat ook onderschrijven. Zoals het delen van de data. Ook de zorgen van de Partij van de Arbeid kunnen we gewoon prima begrijpen, over het bereiken van de meest kwetsbare mensen.

Maar we zitten er ook wel in die zin in van, hoeveel inzet ga je plegen op nog meer mensen bereiken. Je moet ook je inzet zo optimaal gebruiken dat je juist heel veel, wat maatwerk genoemd wordt, kan bereiken. Dus wij kunnen op zich heel goed leven met de invulling die het college geeft aan ook aanbeveling 1.1 of niet overnemen. Dat maakt eigenlijk dan niet eens heel veel uit. Dus wat ons betreft is het een hamerstuk. De voorzitter: Helder, mevrouw Molenaar, waarvoor dank. Dan mevrouw Gielis nog in deze tweede termijn, Leefbaar 3B. Mevrouw Gielis: Als ik het woord mag krijgen, dan heel graag. Dank u, voorzitter. De enige vraag die wij nog hebben, is of de wethouder bereid is om toch heel erg in te zetten op die regie van al die hokjes, die allemaal bij elkaar moeten. En ik weet dat u daar een antwoord op heeft gegeven, maar of dat nog wat strakker ingezet kan worden, dat het meer in één hand te vatten is, om de samenspraak beter te krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gielis. En verder is het ook voor uw partij een hamerstuk? Ik hoor geen voorstel. Ja? Oké. Mevrouw Gielis zei, ja, mocht het niet op de band zijn beland. Dan gaan wij verder naar de heer Xhemaili van de PvdA in deze tweede termijn. Heeft u nog behoefte aan een reactie? Ja, dat is het geval. De heer Xhemaili: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Gielis stelde ons een vraag over de prioritering.

Hoe wij als raad er tegenaan keken, volgens mij. Daar wil ik graag op ingaan. Bij ons is alles even belangrijk. Dus we gaan niet prioriteren. We willen gewoon alles doen in het sociaal domein om de meest behoevende te bereiken. Daarnaast wil ik ook reageren op de verborgen armoede van de wethouder. Die gaf aan, dat komt in meerdere gemeenten

12/31

voor. Dat snap ik en dat kan. Maar dat betekent niet dat wij een stapje harder moeten gaan lopen om hier tegen te gaan. Om de verborgen armoede te ontdekken en ook te bestrijden. Dus dat het vaker voorkomt in andere, in den lande, is nog niet een reden om hier niet nog meer aan te doen, om dat tegen te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Xhemaili. Mijnheer Alsemgeest, geen behoefte meer in de tweede termijn? Dan ga ik even spieken wie daarna was. Mijnheer Van der Stad, u had al aangegeven dat het een hamerstuk was. Dat blijft ook zo. Mevrouw Bouman van het CDA, u heeft het woord. Mevrouw Bouman-Quist: Voorzitter, dank u wel. De afgelopen maanden hebben wij de nodige beleidsplannen in het kader van het sociaal domein al vastgesteld. Binnenkort gaan we het beleidsplan volwassenen vaststellen. De uitgangspuntennotitie hebben wij in april al besproken. Dus ik ga ervan uit dat de aanbevelingen 1.1 tot en met 5, hoeveel het mogen zijn, dat dat integraal opgenomen wordt. En ik denk de versnippering, er zijn nu zoveel beleidsplannen en het is integraal, want of je nou beleidsplan, de kinderen opgroeien, volwassenen, er zit één totale trend in. Met andere woorden, we zullen dat goed op ons netvlies moeten laten inwerken. En de evaluatie en de monitoring gaan we volgen. Met andere woorden, dit verhaal is voor ons een hamerstuk en we zien de beleidsplannen tegemoet.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouman. Dan mevrouw Gabin, nog behoefte in deze tweede termijn? Ja, u heeft het woord. Mevrouw Gabin: Wat wij hier lastig vinden is dat armoede over meerdere beleidsvelden is verspreid. En wie is er dan binnen het college verantwoordelijk voor de samenhang en de voortgang? Waar kunnen we het college op aanspreken? Ik heb niet echt een duidelijke mening gehoord van de wethouder, wat hij ervan vond van het voorstel om een armoedebeleid in Lansingerland in te schaffen. Is het college bereid om in elk geval een overzicht te maken van alle maatregelen, regelingen, acties die bijdragen aan armoedebestrijding? Inclusief de verantwoordelijkheden en doelstellingen. Dan kan ik in mijn rol als raadslid beter volgen of die plannen überhaupt werken. Maar wat dit stuk betreft is het voor ons een hamerstuk. De voorzitter: Helder. Dan ga ik voor een reactie nog naar wethouder Hoek in deze tweede termijn. Was dat nog een interruptie op mevrouw Gabin, mevrouw Bouman? Excuus wethouder, blijft u nog even wachten. Gaan we nog even naar mevrouw Bouman voor een interruptie op mevrouw Gabin. Mevrouw Bouman-Quist: Ten aanzien van het armoedebeleid, ik heb in het verleden de wethouder horen melden dat het armoedebeleid opgenomen wordt in het beleidsplan volwassenen.

Met andere woorden, een divers neerzetten in diverse regelingen of beleidsplannen, in mijn optiek is dat niet de bedoeling en komt het nu ter sprake in bij de volwassenen. Maar ik hoor graag de wethouder. De voorzitter: U interrumpeerde op mevrouw Gabin. Noopt dat nog tot een reactie, mevrouw Gabin, of is het helder? Mevrouw Gabin is net zo goed als mevrouw Bouman benieuwd naar de reactie van de wethouder. Wethouder Hoek, u heeft het woord in deze tweede termijn.

13/31

Beantwoording college De heer Hoek: Dank u wel. De VVD pleit voor een aantal centrale zaken. We hebben het nu over het rekenkamerrapport. En er zijn een heleboel zaken aan de orde geweest. Maar ik ben het met u eens. Het hele beeld van allerlei regelingen is wel heel divers. Dus ik snap helemaal wat u bedoelt. Alleen, dat veranderen we hier nu niet. Even kijken hoor. Leefbaar 3B, regie op alle hokjes, was de vraag. We hebben die sterke lokale teams. En dat sluit ook aan bij wat de Partij van de Arbeid zegt, eigenlijk heeft alles prioriteit. En we willen daar echt wel mee aan de slag gaan, integraal, om ervoor te zorgen dat dat in één keer goed geregeld is, zeg maar. Juist omdat we ook, en daar refereerde het CDA al aan, met het beleidsplan volwassenen bezig zijn waarin heel veel aan de orde komt met betrekking tot zaken die hier nu ook aan de orde zijn geweest. GroenLinks, die zei nog, we hebben geen armoedebeleid. We hebben heel veel regelingen. Ik heb er hier een lijstje voor me liggen, daar staan er al dertien op, en dat kunt u natuurlijk krijgen, waar we proberen iets aan armoede te doen. En als u zegt, bij wie ligt het nou, bij welke wethouder? Dat zit een beetje verdeeld tussen wethouder Cnossen en mijn persoontje. We hebben daar wat gezamenlijke raakvlakken. Dat heeft met onze portefeuilleverdeling te maken.

En samen willen wij er echt voor zorgen dat een aantal zaken die nu hier als aparte regelingen staan dat het beleidsplan volwassenen daar wat meer beeld en geluid bij gaat geven. Dus een hele hoop zaken met betrekking tot armoede zullen in het beleidsplan volwassenen terugkomen. En we hebben al een hele hoop regelingen. Ik vind het te kort door de bocht om te stellen, we hebben geen armoedebeleid. We doen heel veel aan armoedebestrijding. En dat het wellicht wat integraler kan en wat meer samenhangend, daar gaan we mee aan de slag. De voorzitter: Bij interruptie nog, mevrouw Gabin. Mevrouw Gabin: En de uitwerking zien wij dan terug in het volwassenbeleid? Heb ik het zo goed begrepen? De voorzitter: Wethouder Hoek. De heer Hoek: Ja, daar komt een hele hoop in terug. De voorzitter: En uiteraard is het dan aan wie van u dan ook om daar de wethouder op dat moment op uit te dagen, mocht u daar zaken in missen. Wat mij betreft een heldere bespreking van dit rekenkamerrapport. En met uw goedvinden ziet u dit stuk als hamerstuk terug op de eerstvolgende raadsvergadering, waarmee u het college opdracht geeft om alle aanbevelingen uit te voeren. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de bespreking van agendapunt 6.a. 6.b Geactualiseerde Erfgoedverordening 2025 De voorzitter: Gaan we over naar agenda punt 6.b, de geactualiseerde Erfgoedverordening.

Het volgende punt op de agenda is dat raadsvoorstel, maar dat gaat over een puur wetstechnische wijziging van de huidige Erfgoedverordening. Deze aanpassing is nodig vanwege de Omgevingswet. Als uw voorzitter wil ik u dan toch vragen of u hier daadwerkelijk bespreking over wenst, of dat u dit als hamerstuk terug wilt zien op de eerstvolgende raadsvergadering. Dus mijn vraag is, wenst er een partij bespreking van dit agendapunt? Ik zie mevrouw Bouman nog voor een reactie.

14/31

Mevrouw Bouman-Quist: Voorzitter, totaal niet. Het hoeft voor mij geen bespreking. Het zijn wetstechnische wijzigingen in het kader van de Omgevingswet. De Omgevingswet, we hebben het allemaal al besproken en het komt in het omgevingsplan 2027-2028. Ik zou niet weten wie er hier opmerkingen over heeft. De voorzitter: Daarmee legt u een behoorlijke hypotheek op deze vergadering, mevrouw Bouman. Kan ik vaststellen dat de commissie geen bespreking wenst van agendapunt 6.b? Dan ga ik nog even aan mijn linkerzijde checken bij het college, moment. Ik wil u meegeven dat de wethouder geen toevoegingen heeft en blij is het agendapunt terug te zien bij de hamerstukken op de eerstvolgende raadsvergadering. Daarmee sluiten we agendapunt 6.b ook af, de geactualiseerde Erfgoedverordening, en sluiten we agendapunt 6 af. 5. Bespreekpunten Hoe duur wordt onze cultuur - (WIJ Lansingerland) De voorzitter: Komen wij, zoals ik u bij het begin van deze vergadering heb gemeld, terug bij het agendapunt 5.b, Hoe duur wordt onze cultuur? Dat is een bespreekpunt van WIJ Lansingerland en ik wil graag allereerst de indieners het woord geven om het bespreekpunt in te leiden. Mijnheer Alsemgeest van WIJ Lansingerland. Eerste termijn De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, het college heeft de raad op 14 april 2025 middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van de bouw van het cultuurhuis, van Casa Cadanza. En in de brief geeft het college aan dat we het mooie hoogtepunt bereikt hebben en dat we dat hebben gevierd. Tevens wordt er in de brief gemeld dat er een overschrijding van het verstrekte krediet gaat plaatsvinden van circa 800.000 euro. In september 2022 behandelde de raad het financieringsvoorstel met de referenties T22.05217 en U22.04457. En in oktober heeft de raad ingestemd met de herberekende kosten voor het casco afbouw en inrichting van het cultuurhuis. Onder druk van tijd kwam het financieringsvoorstel naar de raad. Verdere uitstel zou niet ten goede komen aan de afspraken en het zou dan waarschijnlijk duurder worden. Naar nu blijkt is de bouwovereenkomst pas een jaar later getekend, wat resulteert in een overschrijding van 800.000 euro. Er is medio 2023 nog gezocht naar mogelijke bezuinigingen om de kosten binnen het vastgestelde krediet te krijgen. Maar dat is dus naar het er nu naar uitziet niet gelukt. En graag willen wij dus met de commissie van gedachten wisselen over de overschrijding van het door de raad vastgestelde krediet en de informatie hierover naar de raad.

De vraag aan onze raadscommissie is dan ook, acht u het thans voorliggende overschrijding acceptabel of dient het bedrag van 800.000 euro deels of volledig gevonden te worden binnen het eerdere beschikbare budget? Vindt u een eventueel geheel of gedeeltelijke dekking vanuit de algemene reserves acceptabel? En op welke wijze wil de commissie geïnformeerd worden en geïnformeerd blijven over de financiële voortgang van de realisatie van Casa Cadanza? Vraag aan de wethouder, kan de wethouder toelichting geven op de reden van deze overschrijding en het moment van informeren van de raad. En dan zijn er mogelijk nog meer overschrijdingen te verwachten. De voorzitter: Voordat u verder gaat, mijnheer Alsemgeest, een interruptie van mevrouw… Oh, mevrouw Gielis was te snel. Gaat u verder, mijnheer Alsemgeest.

15/31

De heer Alsemgeest: Voorzitter, dit is het bespreekpunt. Zal ik zelf maar de aftrap doen dan? De voorzitter: Graag. Dat recht is aan u, mijnheer Alsemgeest. De heer Alsemgeest: Dank u wel. Als ik eventjes terugga naar het moment dat wij toen in de raad de beslissing hebben genomen om de financiering toch goed te keuren. Er moest heel wat geld bij nadat de dekking al verstrekt was in 2020. In 2022 moest er een heleboel geld bij. En voorzitter, ook de wethouder weet nog dat ik toen binnen de raad al geheel, en zeker binnen onze eigen fractie, heel wat missiewerk heb verricht om dit raadsvoorstel er doorheen te krijgen. Dat is toen gelukt. De wethouder heeft ons toen beloofd geen overschrijdingen meer voor de dag te laten komen. En ja, toch gebeurt dat nu. En dat is natuurlijk gewoon heel erg jammer. Nou ben ik ondernemer genoeg om te weten dat als je iets gaat bouwen dat er wel eens dingetjes boven water komen. En dat je daar dan toch niet altijd dat je daar toch op een goede manier mee moet omgaan. Als je dan een hele… Dat heb ik dan thuis niet, dan overleg ik dat met mijn vrouw, laat ik maar zeggen. Maar als ik dat hier in de raad lijkt het me toch verstandig als de wethouder hier een stuk eerder mee gekomen was en dit met ons had overlegd om te kijken hoe we dit kunnen tackelen, dit verhaal. Nu hebben wij daar technische vragen over gesteld.

En toen kregen we ook als antwoord dat we waarschijnlijk dit geld misschien nog terug kunnen verdienen door de huur te verhogen van bijvoorbeeld de Stichting Casa Cadanza en de bibliotheek. Maar dan moeten we dat via een achterdeur eigenlijk weer aan die beiden weer terug gaan geven via de subsidieregeling. Dus dat is eigenlijk een beetje broekzak-vestzak. Lijkt me geen goede zaak. Bezuinigen op het hele verhaal lijkt me ook geen goede zaak. Mijn vraag is, hoe wil de wethouder dit oplossen? De voorzitter: Ik ga u nog even onderbreken voor een interruptie van de heer Lieverse. De heer Lieverse: De vraag, hoe gaan we het oplossen, die blijft voor ons staan, mijnheer Alsemgeest. Maar ik ben benieuwd wat de heer Alsemgeest wel vindt dat, de informatie komt laat, zegt u, dat vinden wij ook. Tegelijkertijd zijn de cijfers door de aannemer ook weer pas laat gekomen. Dus kunt u het in die zin rechtvaardigen dat het geen onwil is, maar realiteit van het proces? De voorzitter: Mijnheer Alsemgeest. De heer Alsemgeest: Ja, dat kan ik zeker, tuurlijk. Maar ik wil het graag van de wethouder horen waar het dan eigenlijk spaak gelopen is met die informatiestroom. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Alsemgeest. Dan ga ik in deze eerste termijn naar u, mevrouw Gielis. Dat is een termijn, hè? Geen interruptie meer. Mevrouw Gielis: Dit is een termijn. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Mevrouw Gielis, u heeft het woord. Mevrouw Gielis: Dank aan WIJ Lansingerland voor het inbrengen van dit bespreekpunt, belangrijk punt. En wij zijn ook hoogst ongelukkig met het feit dat het college weer om een forse overschrijding van de kosten voor Casa Cadanza komt. Aan de hand daarvan zijn er door meerdere partijen technische vragen gesteld en we willen de wethouder danken voor

16/31

de beantwoording daarvan. Maar ze waren voor ons nog niet helemaal afdoende. We hebben eerder al aangegeven, bij de eerdere overschrijding, dat het maximum wat ons betreft bereikt was. Sterker nog, feitelijk waren de kosten toen al overschreden en tijdens diezelfde vergadering werd er met de hand op het hart beloofd dat er niet nog een extra budget nodig zou zijn. Ook die toezegging bleek geen stand te houden en de verklaringen komen ongetwijfeld later, want we laten de wethouder graag uitleggen wat er gebeurd is. En we gaan er ook vanuit dat het geen onwil is, maar het is wel gebeurd. En nu mis ik even mijn tekst. Mijn computer doet niet wat ik wil dat hij doet. De voorzitter: Ik zet even uw microfoon uit. Of heeft u het al gevonden? Gaat u verder. Mevrouw Gielis: Nee hoor, dat hoeft helemaal niet. Er wordt nu om weer 800.000 euro extra gevraagd. In een periode die staat in het teken van bezuinigingen. Daar kunnen wij als Leefbaar 3B gewoonweg niet zonder meer mee instemmen. Hoezeer wij een cultuurhuis en de belangrijke sociale functie daarvan ook omarmen. Dat lukt en past niet helemaal in hetgeen we met zijn allen nu willen bereiken. En wat een beetje steekt ook is dat deze cijfers, en de heer Alsemgeest zei het al, die waren eerder bekend en ze zijn pas recent aan de raad voorgelegd. Ook daarvoor willen wij graag de wethouder vragen om een uitleg.

Maar wat ons volkomen helder is, is het feit dat dit proces gewoon niet goed verlopen is. En waar dat ook mis is gegaan, ook daarvan kunnen we met zijn allen alleen maar leren. Maar het is niet goed gegaan. De extra toegezegde 22 stoelen komen er niet. En dat was voor ons een voorwaarde bij de vorige overschrijding om in te stemmen met die overschrijding. Het dossier piept en kraakt wat ons betreft aan alle kanten. En de manier waarop de rol van de raad voor ons gevoel een beetje makkelijk wordt weggezet, bevalt ons niet zo goed. Als gezegd, wij vinden een cultuurhuis van deze omvang verbindend, van heel groot belang voor deze gemeenschap. Maar wij willen wel kritisch blijven. En dat is ook een van onze rollen als raad. Wij hebben een controlerende rol. En dat is niet een fijne rol, maar die hebben we wel. En die moeten we nu spelen. Bovenal verwachten wij in dit dossier veel creativiteit van Casa Cadanza zelf. Dat is namelijk een organisatie die creativiteit hoog in het vaandel heeft staan. Een tikje minder op de eigen kosten, op zoek naar subsidie, zoek een sponsor voor het pand. Casa Ziggo Cadanza. Of Casa KPN Cadanza. Weet ik veel. Doe een oproep voor crowdfunding. Noem wat mogelijkheden. Maar er zijn genoeg dingen om te kijken om extra geld binnen te krijgen. Wij zijn altijd bereid om mee te denken.

Maar qua extra kosten uit de gemeentepot valt met ons voorlopig nog even niet te praten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gielis. Ik heb nog een interruptie voor u van de heer Lieverse. De heer Lieverse: Er worden een paar interessante suggesties gedaan rond crowdfunding of zoiets. Maar er is ook gekeken naar versobering. Er is gekeken naar meerjarig indexeren van de huur. Er is gekeken naar gefaseerd bouwen. Wat vindt Leefbaar van die pogingen om de overschrijding niet zo groot te laten zijn? De voorzitter: Nog een korte reactie, mevrouw Gielis. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Lieverse, die vind ik waanzinnig. Die vinden wij waanzinnig. Wij weten dat de bibliotheek extra inspanningen heeft gedaan. Wij weten dat iedereen extra inspanningen heeft gedaan. Maar misschien kunnen we nog iets creatiever zijn met zijn allen om nog wat extra binnen te halen. En daar zijn wij graag bereid om over na te denken. Want we hebben het ergens over, wat heel belangrijk is voor

17/31

onze gemeenschap. En het gaat over een creatief huis. Laten we daar ook creatief mee omgaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Gielis. Nog een interruptie van de heer Kampinga? De heer Kampinga: Nee, mijn termijn, graag. De voorzitter: Mijnheer Kampinga, u bent er vroeg bij. Maar u heeft geluk, want mevrouw Gielis was wel aan het einde van haar termijn. De heer Kampinga: Ik ben snel. De voorzitter: Dat gaan we nu merken, mijnheer Kampinga. Maar u heeft het woord. De heer Kampinga: Ik vind de titel alleen al geweldig, hoe duur wordt onze cultuur? Er zitten allemaal mooie u-u's in en zo. Goed dat WIJ Lansingerland dit agendeert. Dat vind ik echt heel mooi. Dat is nou het dualisme in optima forma. De wereld op zijn kop. De ramingen passen niet meer bij de vastgestelde kredieten. Gewoon andersom, verkeerd om. Oktober 2022 lag er ook een voorstel aan de raad om het gevoteerde krediet fors op te hogen en te onttrekken aan de algemene reserve. Dat is toen met tegenzin, wat ons betreft, goedgekeurd. Eerder is in een beeldvorming toegelicht waarom er echt geen extra geld meer nodig zou zijn. Daarom nu zeker niet weer simpelweg een greep uit de algemene reserve. Après nous, le déluge, dat wordt gebruikt. Waarom? Dat gebruik je als er politieke onverantwoordelijkheid aan de orde is. En dat vind ik hier. Het is aldoor maar, er komt aldoor maar bij.

De voorzitter: Mijnheer Kampinga, er komt nu eerst een interruptie bij u van mevrouw Gielis. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. De heer Kampinga stelt dat er weer een greep uit de algemene reserve moet worden gedaan. Maar dat heb ik nog niet ergens gelezen of gehoord. De voorzitter: Mijnheer Kampinga, u heeft nog niet het woord. Mijnheer Kampinga. De heer Kampinga: Dat is namelijk het voorstel van het college, om het uit de reserve te halen en kapitaallasten, enzovoort. Dus dat is net als de vorige keren, hup, een greep uit de algemene reserve. De voorzitter: Mijnheer Kampinga, een interruptie van de heer Lieverse. De heer Lieverse: Is de heer Kampinga bekend dat gesteld is dat het dekkingsvoorstel komt bij de zomerrapportage? Dat is iets anders dan nu al uitmeten hoe het precies moet. De voorzitter: Mijnheer Kampinga. De heer Kampinga: Ik heb gelezen dat het bekend is en dat dat in die stuk in de zomer vastgelegd gaat worden. Goed, wat ik ook wel een mooie vind, de toekomst wordt opgeofferd aan het heden. Dat is het eigenlijk. Want sommige mensen denken dat je altijd maar door kunt gaan uit die algemene reserve geld te halen. Dat is niet zo. Dan lees je ook

18/31

nu weer dat er bij het krediet aan enkele inrichtingskosten vergeten zijn om mee te nemen. Dat was net als bij het IHP, andere wethouder, daar waren ook dingen, een onderdeel, dat weet ik wel, maar er zijn dingen niet meegenomen in het voorgestelde krediet wat toen vastgesteld is. Kort gezegd, staat er wel trouwens, het is niet het kruikje van de weduwe van Sarefat. Zullen Bijbelvaste mensen onder ons herkennen. Het kruikje van de weduwe van Sarefat, daar kon je aldoor maar geld, aldoor maar olie uit halen. Maar dat is hier niet zo. De algemene reserve is er niet voor om mismanagement af te kopen, want daar lijkt het soms wel eens op. Goed, die IHP, dat laat ik even met rust, gaat ook slechts over 25 miljoen. Weet ik wel, er waren onvermijdelijke kosten bij. Kortom, de suggestie van WIJ Lansingerland is inderdaad actueel, hij zei het al, de heer Alsemgeest, dient het bedrag van 800.000 euro deels of volledig gevonden te worden binnen het beschikbare budget? Wat de VVD betreft, ja. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kampinga. Dan ga ik verder naar de heer Bergwerff van het CDA. De heer Bergwerff: Voorzitter, dank u wel voor het woord. Ik wil toch even beginnen, die algemene reserve wordt wel benoemd in de raadsbrief. Wij namen ook aan dat dat in ieder geval wel de koers is die het college op wil. Dank aan WIJ Lansingerland voor dit bespreekpunt.

Ik denk dat het heel goed is dat dat hier aan de orde is. Heel terecht dat dat ingebracht wordt. Het blijft een moeilijk ding natuurlijk, dit onderwerp. Dat was het in 2020 ook en dit is gewoon eigenlijk herhaling van zetten. In 2020 ging het om … miljoen en nu komt het al neer op 17,5 miljoen, dus inclusief die 8 ton. En dat is een stijging van … en dat is echt wel heel fors in vijf jaar. Dat staat niet in verhouding natuurlijk met de bouwkostenstijging, arbeidsloonstijging, inflatie en zo. Dit is wel echt meer dan evenredig. Dat baart ons echt wel zorgen dat we over een tijd weer zo bij elkaar zitten over ditzelfde onderwerp. Wat ons betreft, die 800.000 euro moet primair gewoon gevonden worden binnen het beschikbare budget. Al is het alleen al omdat wij in ‘22 hebben aangegeven dat dat echt voor ons het maximum is, het maximum is bereikt. Net als Leefbaar eigenlijk net ook zei. Laten we daar dan ook aan vasthouden, wat ons betreft en hetgeen wat wij toen twee jaar geleden hebben gezegd, nu niet ineens over boord te gooien. In de besloten vergadering inderdaad, het is wel grappig dat iedereen dat toch weet, want het was een besloten beeldvorming, is dus inderdaad aangegeven van, maar we komen echt niet meer terug met meer kostenoverschrijding. Het is wel grappig dat iedereen dat nog weet, want die notulen kon ik nergens vinden in iBabs.