[BV25.0024] Verslag Gemeenteraad van 20 februari 2025

VERSLAG Gemeenteraad

Datum vergadering

: 20-02-2025

Aanwezig in de raadszaal Raadsleden Leefbaar 3B : Terry Duivesteijn, Jan Pieter Blonk, Marjolein Gielis, Leon Erwich, Johan Philippens, Machiel Crielaard, Jean-Paul Meuldijk WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Bianca Boonstra-Becker, Jan Alsemgeest, Adelkarim Afalah, Mark Bik, Ton Jansen CDA : Jan-Willem van den Beukel, Nelleke Bouman-Quist, Dave Bergwerff, Job Halkes, Rita Leijendekker VVD : Matthijs Machielse, Marloes Draak, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint D66 : Brecht Weerheijm, Ronald van der Stad CU : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi Wethouders

: Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen en Leon Hoek

Voorzitter Griffier

: Pieter van de Stadt : Eveline Hamelink–van Rens

Afwezig CDA VVD D66 VOOR Lansingerland

: Charles van Harn : Ed van Santen : Ineke den Heijer : Petrine van Olst

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond, geachte leden van de gemeenteraad. Goedenavond, college, griffier, ambtenaren bij ons aanwezig. En natuurlijk ons publiek, altijd van harte welkom, goedenavond. En ook iedereen die thuis meekijkt. Het is 20 februari 2025. Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Lansingerland. Ik meld u dat afwezig zijn de heer Van Santen, mevrouw Den Heijer, de heer Van Harn en mevrouw Van Olst. En dat wij de heer Halkes en de heer Philippens zo direct verwachten bij de bijzonderheden. Kan ik u nog mededelen dat er traktatie is in verband met de verjaardagen van Mark Bik, die net achter ons ligt. Gefeliciteerd, mijnheer Bik. En mevrouw Boonstra die morgen verjaart. Mevrouw Boonstra, gefeliciteerd. En verder kan ik u ook zeggen dat in verband met mijn afscheid wij een prachtige traktatie hebben gekregen van de moskee in onze mooie Lansingerland. Dus geniet u vooral van de traktatie die uit een goed hart aan ons is gegeven. En dan ten slotte zullen wij vanavond ook de cursisten van de tweede cursus Politiek Actief zien binnenlopen en zij zullen ook deels de vergadering volgen. En verder krijgen zij vandaag hun diploma weer, net zoals de vorige keer. En als wij lang vergaderen, dan doe ik het beetje in het midden van de vergadering, want zij moeten ook weer werken morgen. Dus als u...

In tegenstelling tot u, want u bent gewoon getraind in het late uur. En dan weet u dat. Dus het ligt helemaal aan uw tempo vanavond wanneer we dat in de agenda invoegen tussendoor. We gaan even kijken. De heer Bik. We gaan even naar de heer Bik die als raadsrapporteur kort verslag wil uitbrengen over de conclusies van de vergadering van gistermiddag van het AB van de veiligheidsregio. Zoals u weet heeft het presidium daar zijn mening over uitgesproken, namelijk dat moet openbaar. En ik kan u vertellen, dat was ook openbaar. In het bijzijn van de heer Bik die gezellig met mij in onze historische brandweerauto's daarheen is gereden. Dus ik waardeer ook zeer zijn aanwezigheid en zijn gezelschap onderweg. We gaan naar de heer Bik.

1/40

De heer Bik: Dank u wel, voorzitter. De brief van ons presidium heeft inderdaad ervoor gezorgd, mede voor gezorgd, dat de vergadering compleet openbaar is geweest. Eigenlijk als je dan de vergadering en de beraadslaging hoort, dan vraag je je af waarom het überhaupt niet openbaar had kunnen zijn in de ogen. Algemene afdronk is dat er een voorstel is gedaan vanuit DB om 4 procent te besparen, waarbij er geen… Dat geen invloed heeft op de brandweerzorg. En daar komt een brief van richting de wethouders financiën van alle deelnemende gemeentes om daar dan een oordeel over te geven. Dus dat is eruit gekomen. De voorzitter: Dank, mijnheer Bik. Nog even terug naar de heer Bik. De heer Bik: En we sloten af met het uitreiken van de, hoe heet dat ding ook alweer, de legpenning voor verdiensten voor de heer Van de Stadt. De voorzitter: Dat is mooi, want de verdiensten zijn dan ten bate van onze brandweer en dat heb ik heel graag gedaan. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: We gaan naar agendapunt twee. Het lot wie als eerste de stem mag uitbrengen bij een hoofdelijke stemming. En dat lot is gevallen op mijn bijna-naamgenoot, de heer Van der Stad. 3. Vragenhalfuurtje voor raadsleden Vraag 1. Huisvesting van statushouders (Hamid Azzouzi van PvdA, mede ingediend door Marko Ruijtenberg van GroenLinks)

De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt drie, het vragenhalfuurtje voor raadsleden. Er zijn vragen binnengekomen van de fractie van PvdA en GroenLinks over de huisvesting van statushouders. We hebben goed nagedacht, de griffier en ik, over de vragen voldoen aan actualiteit en urgentie. We hebben geoordeeld dat dat zo is. En daarom ga ik graag naar de fractie van de PvdA, de heer Azzouzi, om de vragen te stellen. De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. De huisvesting van statushouders is een actueel, een urgent onderwerp. Mede door het recent wetsvoorstel van minister Keijzer om de voorrangsregeling van de statushouders bij sociale huurwoning af te schaffen. Dit voorstel heeft geleid tot kritiek van de VNG, die waarschuwt voor chaos en stagnatie in de opvangketen. Tegelijkertijd kondigt minister Faber een regeling aan waarbij gemeenten 30.000 euro per statushouder krijgt voor huisvesting. Deze tegenstrijdige signalen roepen de volgende vragen op over de gevolgen voor de gemeente Lansingerland. Eerste vraag is hoe beoordeelt, hoe kijkt het college naar het wetsvoorstel van minister Keijzer en welke gevolgen verwacht het college voor huisvesting van statushouders en andere woningzoekenden in Lansingerland? Vraag twee, hoe reageert het college op de waarschuwing van de VNG dat dit wetsvoorstel kan leiden tot chaos in de uitvoering.

En hoe rijmt het college dit voorstel met het plan van minister Faber om 30K per opgenomen statushouder aan de gemeente te geven? Vraag drie, welke alternatieve oplossingen ziet dit college als de voorrang van statushouders verdwijnt en hoe voorkomt men dat zij dakloos raken als we wel gehouden worden aan de taakstelling? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Azzouzi. Dan gaan we naar de wethouder Muis voor de beantwoording. De heer Muis: Dank u wel, voorzitter. En dank voor het stellen van de vragen. Ze zijn zeker actueel, want de brief van VNG is van gisteren, 19 februari. En het is zeker urgent en het blijft ook urgent voorlopig. Ik neem even vraag een en twee samen. Dus het wetsvoorstel van de minister en het plan van minister… Sorry, van minister Keijzer en het plan van minister Faber over die 30.000 euro per opgenomen statushouder. Wij steunen de VNG in het standpunt wat in de ledenbrief staat van gisteren, dat dit wetsvoorstel kan leiden tot chaos in de uitvoering. We zijn net als de VNG verbaasd dat het kabinet in een week twee tegengestelde signalen geeft over de huisvesting van statushouders. Voorop staat dat Lansingerland sowieso doorgaat met het huisvesten van statushouders. Omdat we een taakstelling hebben, omdat het onze inwoners zijn. Die zijn aan ons

2/40

toegewezen, dus die zullen wij moeten huisvesten. Alleen hoe en in welke volgorde, daar gaat het wetsvoorstel over. Daar gaat de Tweede Kamer nog over. Maar laten we helder zijn, wij gaan hier gewoon mee verder. Het is onze maatschappelijke taak en verantwoordelijkheid. En zoals u ook weet zijn we bezig met locatieonderzoek naar huisvesting van nieuwkomers. Hierin nemen we ook de opgave voor de huisvesting van statushouders mee, proberen daar ook plekken te realiseren als flexibele schil totdat er voldoende reguliere woningen gebouwd zijn. Dan over die 30.000… Het plan van minister Faber voor die 30.000 per opgenomen statushouder. Dat voorstel, we kijken of dat gebruikt kan worden om plekken te realiseren. Alleen, zoals de VNG ook in een brief aangeeft, zitten er heel veel haken en ogen aan. Omdat onder andere de financiering maar voor één jaar is op doorstroomlocaties. Dus het klinkt natuurlijk aantrekkelijk, 30.000 euro misschien, maar daar kun je natuurlijk niet een businesscase op baseren. Dan de derde vraag, welke alternatieve oplossingen ziet het college als de voorrang verdwijnt? En hoe voorkomen we dat mensen dakloos raken? Om met het laatste beginnen, ze raken niet dakloos. Statushouders worden niet dakloos. Ze zitten in een azc of andere tijdelijke opvang. Dus het wordt vooral een probleem in de keten. Dat ze niet uit kunnen stromen.

Maar het is niet zo dat ze hier bij Lansingerland terechtkomen en dan ineens dakloos zijn. Dat gaat sowieso niet gebeuren. We blijven ons dus volledig inzetten om te voldoen aan het realiseren van de taakstelling. Moeten ook eerlijk zijn, het is niet eenvoudig en hiermee wordt het er ook niet eenvoudig op. De rijksoverheid stelt zijn financiële beleid voor alle nieuwkomers naar beneden bij. En door die lagere eigen bijdrage voor Oekraïners, asielzoekers en statushouders zien we ook dat het steeds lastiger wordt om nieuwe locaties te realiseren. Maar goed, we hebben met u natuurlijk een tijd terug gesproken over LOO 2. Daar zien wij ook dat aanpassing van die financiële kaders van de rijksoverheid, nog even los van alle andere partijen, ons dwingen om opnieuw naar die businesscase te gaan kijken. En we beraden ons op de door u vastgestelde financiële kaders daarbij. En u zult snappen dat dat heel ingewikkeld gaat worden, maar daarover informeren we u na de voorjaarsvakantie verder. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank wethouder. Dan kijk ik naar de heer Azzouzi voor eventuele vervolgvragen. De heer Azzouzi: Nee, voorzitter. Bedankt voor de beantwoording. Die was helder. De voorzitter: Anderen nog op dit punt? Dat is niet het geval. Dank u, wethouder. 4.

Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Dan is dit agendapunt drie en dan zijn we bij het spreekrecht voor niet-raadsleden. Is geen inspreker die zich heeft gemeld bij ons. 5. Vaststelling van de agenda De voorzitter: Dus we gaan direct naar agendapunt vijf. En dat is het vaststellen van de agenda. Naar aanleiding van de commissievergadering zijn er in ieder geval aangegeven twee amendementen bij hamerstukken in te willen dienen. En ik kijk even eerst naar de heer Erwich en daarna de… Hij wijst naar de overkant. Ik ga eerst naar de heer Ruijtenberg even… Ga ik nog even naar de heer Erwich. Bent u nog steeds van plan een amendement in te dienen? De heer Erwich: Ja, voorzitter, dat ben ik zeker. Klopt. De voorzitter: Blijven concentreren, mijnheer Erwich. En we gaan naar de heer Ruitenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij gaan inderdaad een amendement indienen op kansrijk opgroeien. En wij verzoeken u dan ook om agendapunt 9.b van de hamerstukken te verplaatsen naar de bespreekpunten. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik in ieder geval stel ik voor om op deze twee punten het raadsvoorstel Vitaal en waardig ouder worden te bespreken als agendapunt 8.a en het raadsvoorstel Kansrijk opgroeien in Lansingerland als agendapunt 8.b. Dan kijk ik nog even naar de wens om moties vreemd in te dienen. Als eerst naar de heer van den Beukel, van het CDA.

3/40

De heer Van den Beukel: We dienen graag een motie vreemd aan de orde in, naar aanleiding van de bespreking in de commissie algemeen bestuur over de bestuursovereenkomst tussen provincie en gemeente. De voorzitter: Dank u wel. En dan kijk ik ook nog even opnieuw naar de heer Erwich. De heer Erwich: Burgemeester wij willen nog steeds een amendement indienen Voor vitaal ouder worden. Motie. De voorzitter: Dan stel ik u vast de motie aangekondigd door de heer Van den Beukel over recht doen aan raad en inwoners bij de bestuursovereenkomst als agendapunt 8.c te agenderen. En de motie vreemd van de heer Erwich, Leefbaar 3B, presenteert de rekening aan de staatssecretaris, als 8.d. En dan ga ik naar de heer Lieverse. De heer Lieverse: Ik denk dat mijnheer Erwich zich versprak en ik ben mede-indiener van die motie. Het gaat over motie vreemd. De voorzitter: Correct. Dat heb ik ook gecorrigeerd. Dank u wel. Dan stel ik u zo voor. Ik zal nog een keer herhalen, dat wij de agenda vaststellen met als agendapunt 8.a Vitaal waardig ouder worden. Als agendapunt 8.b Kansrijk opgroeien in Lansingerland. Punt 8.c Motie recht doen aan raad en inwoners bij bestuursovereenkomst. En agendapunt 8.d Motie vreemd, Lansingerland presenteert de rekening aan de staatssecretaris. Kunt u op die wijze instemmen met de agenda? De hamerstukken veranderen uiteraard navenant. Dank u wel.

Dan stellen we de agenda zo vast. 6. Vaststelling van het verslag van de vorige vergadering De voorzitter: En zijn wij bij agendapunt zes, het vaststellen van het verslag. Daar zijn geen opmerkingen binnengekomen. Dat is correct. Dan stellen wij het verslag vast. 7. Lijst ingekomen stukken, moties en toezeggingen van 20 februari 2025 De voorzitter: En de griffier heeft ook geen op- en aanmerkingen ontvangen op het agendapunt zeven, de lijst ingekomen stukken. Correct. Dan stellen we die ook ongewijzigd vast. 8. Bespreekpunten De voorzitter: En dan zijn we bij de bespreekpunten. De vier bespreekpunten die we inmiddels hebben, op de agenda hebben gezet. 8.a Vitaal en waardig ouder worden in Lansingerland, beleidsplan 2025-2028 De voorzitter: Als eerste agendapunt 8.a, Vitaal en waardig ouder worden in Lansingerland. Beleidsplan 2025-2028. Een amendement aangekondigd de heer Erwich van Leefbaar 3B. Ik geef hem het woord. Eerste termijn A2025-001 Vitaal en waardig ouder worden in Lansingerland. Beleidsplan 2025-2028. De heer Erwich: Dank u wel, voorzitter. Voor Leefbaar 3B staat voorop dat er voldoende woningen moeten zijn voor onze eigen inwoners, dus ook voor onze oudere inwoners. Maar hoe dan? Hoe dan, dat gaan we laten zien met dit amendement, wat innovatieve woonvormen nadrukkelijk in het beleidsplan vitaal en waardig ouder worden opneemt.

In het plan staat dat ouderen passend moeten wonen. Maar wat betekent dat nu eigenlijk? Om dit te realiseren worden er geen concrete woonvormen genoemd. Daarom stellen wij, samen met onze vrienden van WIJ Lansingerland, voor om knarrenhofjes, aanleunwoningen, mantelzorgwoningen, kangoeroewoningen, maar ook de gelijkvloerse woningen, woningdeel varianten en appartementen expliciet op te nemen in dit beleidsplan. Vitale en actieve ouderen hebben ook behoefte aan woonvormen die zowel zelfstandigheid als sociale ondersteuning bieden. Door deze modellen expliciet te benoemen geven we de gemeente duidelijke richting in de gesprekken met de wooncorporaties en de

4/40

projectontwikkelaars. Wat de realisatie hiervan alleen maar bevordert. De woonvormen ondersteunen zelfstandigheid en verlicht de druk op de zorgvoorziening, omdat ouderen dan hulp dichtbij huis kunnen organiseren. Woonvormen, zoals knarrenhofjes, bestrijden eenzaamheid. Wat ons betreft een heel belangrijk element in het waardig ouder worden. We leggen hiermee een concrete basis die later uitgebreid kan worden met aanvullende of nieuwe woonconcepten. Misschien zelfs wel tiny houses. We begrijpen dat de omgevingsvisie 2.0 komt. En dat die meer toegespitst is op wonen. Maar dit beleidsplan speelt specifiek in op de behoeften van onze ouderen en daar hoort gewoon passend wonen bij. Onze fractie vindt het beleidsplan in de huidige vorm echt te vrijblijvend. Het benadrukken van woonvormen is in lijn met prioriteit en beleidsplan. Actief deelnemen aan de samenleving met knarrenhofjes. Behoud van de regie voor eigen leven. Aanleunwoningen en kangoeroewoningen. Investeren in de sociale basis. Hulp uit eigen omgeving. Sluit prima aan bij de uitgangspunten dat de bomen korter worden en niet meer in de hemel groeien, tot in de hemel. Inzet op passend wonen. Als we de 67-plusser erop wijzen dat ze tijdig moeten verhuizen, mogen we ook zorgen dat er iets is waar ze naartoe kunnen verhuizen. Dit moeten we niet aan de markt overlaten, maar in eigen regie voeren vanuit de gemeente.

Dus we nodigen hierbij de andere fracties ook uit om deze stap met ons samen te nemen, zodat we onze ouderen Lansingerland niet alleen vertellen dat ze passend moeten gaan wonen. Maar hen ook daadwerkelijk de mogelijkheid geven om passend te kunnen wonen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Erwich. Dan gaan we naar de heer Lieverse, ChristenUnie. De heer Lieverse: De ChristenUnie, voorzitter, is niet tegen voldoende woningen voor onze inwoners. Wij zijn wel tegen dit amendement en dat ga ik uitleggen. Het gaat vooral over het schuren met de woonvisie die nu leidend is. Punt één, ik noem vijf punten, de woonvisie zet in op een evenwichtige mix van woningen. Dit amendement legt de focus op een specifieke woonvormen, zoals knarrenhofjes, kangoeroewoningen. Dat klinkt mooi, maar het beperkt flexibel inspelen op toekomstige woonbehoefte. Twee, er is behoefte aan woonvormen voor ouderen. Maar de woonvisie laat ook zien dat er een grote vraag is naar eengezinswoningen, starterswoningen, betaalbare huur. Dit amendement geeft een groep voorrang. Niet altijd de minst vermogende groep. Terwijl we schaarse ruimte eerlijk moeten verdelen. Drie, extra woningen toevoegen in bestaande wijken kan zorgen voor hogere woning dichtheid, meer parkeerdruk en weerstand van omwonenden. De woonvisie benadrukt het belang van prettige en groene leefomgeving.

Vier, innovatieve woonvormen zoals omschreven, vraagt om subsidies en speciale regelingen. Dat legt extra financiële druk op de gemeente. We weten niet of projectontwikkelaars en woningcorporaties hier wel in willen investeren. Vijf, veel ouderen in Lansingerland wonen nog in eengezinswoningen en willen daar vaak blijven. Knarrenhofjes en kangoeroewoningen zijn niet voor iedereen een logische stap. Het risico dat we nu woningen bouwen die moeilijk gevuld raken, terwijl er tekorten zijn op andere plekken. Gisteravond was deze… De voorzitter: Ik ga u even onderbreken, mijnheer Lieverse, voor een interruptie van de heer Afalah. De heer Afalah: Dank u wel, voorzitter. Ik wil aan de heer Lieverse vragen... Ik werd getriggerd omdat hij vroeg over dat het om subsidies en dergelijke, maar volgens mij in het amendement wordt daar helemaal niet over gesproken. En innovatieve woonvormen zoals knarrenhoefjes hoeven helemaal geen subsidie. Het gaat erom dat wij de ruimte geven aan mensen om dat te ontwikkelen en zonder de subsidie van de gemeente. Dus ik vraag hoe komt u erbij dat daar subsidie voor nodig is? De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Het zijn mijn eigen woorden. En ik zeg inderdaad dat als we gaan praten over innovatieve woonvormen, dat het vraagt om subsidies, om aanpassing van plannen enzovoorts.

Dat vraagt… En ook het andere punt van financiële zaken, dat het namelijk van woningcorporaties en projectontwikkelaars ook de nodige inspanning vraagt. Dat heeft allemaal te maken met de woonvisie, daar ging het mij vooral om, die dan op de schop genomen wordt in een aparte beleidsnotitie, deze beleidsnotitie. Ik wilde ook nog noemen dat we gisteren een beeldvormende avond hebben gehad over de omgevingsvisie en de woonbehoefte. Het ging daar ook over wonen door ouderen. Maar het ging ook over andere doelgroepen. En daar horen deze suggesties thuis. Dan krijgen ze gehoor en dragen ze vrucht. Conclusie, voorzitter, voor ons is het amendement heeft een

5/40

goed doel maar schuurt op te veel punten met de woonvisie. We staan voor alle woningzoekenden in Lansingerland. En dit soort amendementen voor specifieke doelgroepen ondermijnen de balans in de woonvisie. De voorzitter: De heer Erwich, interruptie. De heer Erwich: Ik vroeg me even af of mijnheer Lieverse op de hoogte was dat er al vijf groepen waren. Dus waarom zou deze groep dan net niet kunnen en de andere vijf wel? De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Ik denk dat u alleen maar mijn woorden nu onderstreept met deze opmerking. Juist omdat er vijf groepen zijn, of nog meer groepen zijn. We zouden ook wel bij de andere beleidsdocument dat vandaag aangenomen wordt, beleidsplannen over jongeren, ook kunnen praten over specifieke woonbehoeften. Maar het is juist de bedoeling om dat in een compleet pakket in de woonvisie te laten, wat ons betreft. De voorzitter: Dank u. Dan gaan we naar de heer Afalah. De heer Afalah: Dank u wel, voorzitter. Ik dacht ik ga maar het woord voeren als mede-indiener ook. Dank ook aan de heer Erwich voor het initiatief daarin. Wat ons betreft staan we vandaag voor een belangrijke beslissing die de toekomst van onze oudere inwoners aanzienlijk zal beïnvloeden. Het amendement inzet innovatieve woonvormen dat wij vandaag bespreken, is niet alleen een logische stap, maar ook een noodzakelijke.

Om onze ouderen de waardigheid en zelfstandigheid te bieden die zij verdienen. Dit amendement staat ook in lijn met de uitgangspuntennotitie vitaal en waardig ouder worden, dat we als college en raad samen hier in 2023, inclusief de heer Lieverse, hebben samen vastgesteld. En daar staat gewoon heel duidelijk hoofdstuk zes, uitgangspunt vier: we stimuleren ouderen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Hier staat ook duidelijk dat op woongebied dat de 67-plusser stappen kan zetten om lang zelfstandig te blijven wonen. Dit kan door tijdig de eigen woning aan te passen, het netwerk van buurten verstevigen of eventueel tijdig te verhuizen naar een passende woning. Echter, een verhuizing betekent vaak een breuk met bestaande sociale netwerk in de buurt. Daarom is het van essentieel belang dat we onze ouderen de mogelijkheid bieden om te kiezen voor zelfstandige, gelijkvloerse woningen of woningen in de wooncomplexen met interne of aanpalende zorg en welzijnsvoorzieningen. Ook voelen velen zich aangetrokken tot kleine woonconcepten, zoals bijvoorbeeld de Knarrenhof. Aldus het uitgangspuntennotitie die we in 2023 samen hier hebben vastgesteld. Ik mag er toch van uitgaan als wij zo'n uitgangspuntennotitie hebben, dat wanneer we beleid gaan maken, dat we daarop voortborduren. En dan vind ik dit amendement daar heel erg op aansluiten.

Want het beleidsplan benadrukt dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig moeten blijven wonen. De voorzitter: Ik ga u even interrumperen. Althans, ik ga even u onderbreken om de heer Lieverse in staat te stellen u te interrumperen. De heer Lieverse: Ik zou ook prima vinden als u het wilde overnemen, voorzitter. Maar als tot twee keer toe gezegd wordt de uitgangspuntennotitie die we hebben aangenomen. Overigens was het niet een beleidsplan dat we aangenomen hebben, maar dat we alleen besproken hebben. Dan verwijst u er naar dat terecht daarin gesproken wordt over het belang van wonen, zoals er over meer belangen gesproken wordt. Ook over gezondheid. Maar dat wil niet zeggen dat het aspect van deze innovatieve woonvormen op die manier uitgelicht moet gaan worden in een aparte beleidsnotitie. Of in een apart amendement, in een apart plannenmakerij. Juist pleiten we ervoor om het zo goed mogelijk tot zijn recht laten komen, niet straks te moeten afwegen tussen twee of meer beleidsplannen. Wat zegt de een erover en wat zegt de ander erover. De voorzitter: De heer Afalah. De heer Afalah: Ik kan het letterlijk voorlezen, maar er staat gewoon waar wij voor kiezen. En een van de dingen waar ze voor kiezen, is dit soort woonvormen. Zoals de knarrenhofjes. Dat staat in de uitgangspuntennotitie, waar dit op voortborduurt. Beleidsplan. Ik kan het niet mooier maken dan dat.

En daar staat ook in inderdaad dat het natuurlijk terugkomt in de woonvisie. Maar dat is logisch, dan ga je integraal dingen bekijken. Alle behoeftes wat betreft wonen. Maar we hebben het

6/40

nu over het ouderenbeleid. Wat hebben we nodig voor de ouderen om vitaal een waardig ouder te kunnen worden en zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Het lijkt een zeurpunt, maar misschien is het voor cursisten toch wel heel interessant om dit te horen, voorzitter. Dat een uitgangspuntennotitie, die is niet vastgesteld. Die is alleen maar besproken in de commissie. De voorzitter: De heer Afalah. De heer Afalah: Goed, ik zit niet zo heel lang in de raad. Dus misschien is dat dan mijn onervarenheid, voorzitter. Excuses daarvoor. Maar volgens mij hebben wij daar wel over gesproken met zijn allen en we hebben ook onze bedenkingen gegeven daarbij. En het college heeft gedaan wat wij als raad daarin hebben meegegeven. En er is niemand die iets gezegd heeft over die uitgangspuntennotitie dat dit er niet in zou moeten komen, laat ik het zo zeggen. Maar buiten dat, we hebben het hier over ouderen. Ouderenbeleid. En dit is gewoon een vorm, een manier om ouderen langer thuis te laten wonen. Dit is gewoon een vorm. Dit is niet iets van in beton gegoten nu dat we dat moeten doen. Maar wij willen hier met dit amendement willen wij het college… Misschien kan ik beter doorgaan met mijn tekst.

Het expliciet opnemen van innovatieve woonvormen in het beleidsplan zorgt ervoor bredere en toekomstgerichte benadering van passend wonen voor ouderen. Het stimuleert het college en de betrokken partijen om deze woonvormen structureel te betrekken bij het overleg en te integreren in de uitvoering van het beleid. Wat nog later gaat komen. Dit sluit naadloos aan bij de oproep dat ouders zelf moeten in investeren in passend wonen. Dus laten we alstublieft er samen voor zorgen voor de toekomst waarin onze ouderen vitaal en waardig oud kunnen worden. En roep u allemaal op om dit amendement steunen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Ouderen in Lansingerland willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Dat is niet alleen hun wens, maar ook een maatschappelijke noodzaak. Het huidige beleidsplan vitaal en waardig ouder worden benadrukt dit, maar mist concrete woonvormen die bijdragen aan deze ambitie. Daarom steunen wij als Partij van de Arbeid dit amendement. Dit amendement zorgt voor een bredere en concretere invulling van het beleidsplan. En sluit naadloos aan bij de visie van de Partij van de Arbeid op wonen en ouderenzorg. Daarom roepen wij ook de raad om dit amendement te steunen en de accenten te leggen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter.

Het is eigenlijk jammer dat de indieners hier met een terecht punt komen, maar naar ons oordeel niet op het juiste punt het amendement indienen. Want natuurlijk, als ouderen langdurig of langer zelfstandig moeten wonen, moeten daar ook passende woonvormen bij zijn. Maar eigenlijk wil ik graag aansluiten bij de woorden van de heer Lieverse, hoort dit niet in de woonvisie thuis? Of wat wij ook in de fractie bespraken, bij VVD Lansingerland, hoort dit niet in uitvoeringsplannen thuis? Op het moment dat je een specifieke locatie hebt, kom je misschien tot de conclusie dat ergens een knarrenhofje of aanleunwoningen zouden passen. En om nu in een beleidsplan voor waar vitaal en waardig ouder worden in te gaan op allerlei woonvormen, volgens ons is dat niet de juiste plaats. En zou dat ook de reden zijn dat wij het amendement niet steunen. We zijn als fractie wel erg benieuwd hoe het college hiernaar kijkt. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Draak. Ik kijk even naar de griffie. Is het klaar? Ja. Net is de iets onjuiste versie van het amendement van de heer Erwich getoond. Dus we tonen hem even opnieuw, zodat we zeker weten dat we over de juiste versie spreken. In iBabs is hij ook vernieuwd, want daar stond dezelfde foute versie in. Dus als u die even ververst, heeft u ook weer de juiste voor u.

Het maakt voor de discussie niks uit, voor alle duidelijkheid. We gaan naar de heer Van der Stad, D66.

7/40

De heer Van der Stad: Dank u wel, voorzitter. Een terechte constatering. Meer woningaanbod realiseren en een aanbod dat passender is. Dat kan een actiepunt zijn in de tekst en die staat er nu niet. De indieners van het amendement hebben afgelopen week contact opgenomen met ons. En D66 begrijpt heel goed dat er een wens is om meer verscheidenheid aan woonoplossingen te realiseren. Net als de indieners hebben wij de afgelopen jaren geroepen om onder andere knarrenhofjes te onderzoeken. Dus ons allemaal daaraan herinneren pleziert ons. Maar zo gaven wij afgelopen week aan bij de indieners, de tekst van het oorspronkelijke amendement staat haaks opgedaan onderzoek ten behoeve van de woonvisie waar grondgebonden woningen en appartementen met name worden genoemd als de oplossingen waar de Lansingerlandse senior naar op zoek is. Dit nu niet noemen was een gemis. De motie is daarop aangepast tot hetgeen wat nu voorligt, maar wat ons betreft daardoor nog steeds een 50-50 amendement. Alles is wat ons betreft in beleid afgedekt, zoals de omgevingsvisie en woonvisie. En liever hadden we teruggelezen dat er gebouwd wordt naar de behoefte van de senior. We wachten dus nog even het advies van de wethouder af. Zover echter overzien, doet de motie nergens aan af en zijn we voornemens om in te stemmen, waarbij het goede gesprek met de indieners de doorslag heeft gegeven. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Toen ik dat amendement onder ogen kreeg van de heer Erwich, gingen mijn gedachten meteen uit naar het najaar van 2021, toen ik samen met een aantal andere mensen het verkiezingsprogramma voor GroenLinks schreef voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Ik was daar auteur van het hoofdstuk wat over huisvesting ging. En ik heb daar letterlijk opgeschreven: we maken het voor ouderen aantrekkelijker om door te stromen naar beter passende woningen in de eigen buurt. Daaronder nog heel veel meer tekst, maar onder andere kunnen knarrenhofjes daar een onderdeel van zijn. Punt zeven die ik daar had opgeschreven: rollen de rode loper uit voor alternatieve woonvormen, zoals coöperaties, woonzorgclusters en woongroepen. Deze dingen zijn nu precies wat de heer Erwich in zijn amendement beschrijft. Het sluit wat ons betreft dus aan bij iets wat ik drie jaar geleden, vier jaar geleden al opgeschreven heb. Waar we voor gingen. Met dat in gedachte kunnen we niet anders dan instemmen met dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman-Quist: Dank u wel, voorzitter. In het amendement wordt naar voren gebracht om het beleidsplan vitaal en waardig ouder worden uit te breiden met een aantal type innovatieve woningen.

Het is al naar voren gekomen. De knarrenhofjes, kangoeroewoningen, de aanleunde mantelzorg woningen, appartementen en woningdeelvarianten. In de commissie heb ik gevraagd hoe het nu verder gaat met de woonvisie welk van 2021 tot 2025 liep. En in die woonvisie wordt met name ook het een en ander verwoord ten aanzien van het wonen van ouderen. De wethouder gaf toen aan dat er in de omgevingsvisie de grote lijnen, de kaders aangegeven zouden worden. Met andere woorden, zodra wij het conceptvisie vastgesteld hebben, dan zou de woonvisie gaan vervallen. En dan krijgen we omgevingsprogramma's en dan gaan we daarmee verder. En wat zien we na de commissie? Dat wij het concept omgevingsvisie 2.0 ontvingen. En daar hebben we een beeldvormingsavond over gehad. Daar is al naar verwezen. En op bladzijde 21 van deze conceptvisie omgevingsvisie wordt het een en ander gemeld over de nodige woonvormen voor onder andere ouderen die daarvoor in aanmerking zouden willen komen. Met name gelijkvloers wonen, geclusterde ouderenwoningen. En wat wordt daar onder verstaan? Dat is een brede variatie aan woonvormen met ook de nodige passende woonzorg omgeving. Verder lees ik in het concept omgevingsvisie 2.0 dat het college openstaat voor ideeën van wooncorporaties van ouderen om in een woongemeenschap te wonen.

Ik heb de wethouder dat ettelijke malen ook horen zeggen bij de bestemmingsplannen wonen ten aanzien van de Merenweg in Bleiswijk en ook ten aanzien van Wilderszijde. Ik heb nog wel een vraag. En ik werd even getriggerd door het onderdeel woondeelvarianten. Moet ik dat zien als een van de woonvormen? Wordt dat nog nader beschreven, want in de conceptvisie zie je dat niet. Maar dat is even de vraag, is dat ook een vorm? Gisteravond, de wet al naar verwezen, was het concept omgevingsvisie 2.0. En een van die items was het visie, namelijk wonen. Met andere woorden, als ik het een en ander goed gelezen en gehoord heb, dan is dit amendement op het beleidsstuk een beetje overbodig. Want daar wordt het een en ander al aangegeven in de conceptvisie omgevingsvisie. En dan gaan we verder daarna met het omgevingsprogramma. Ik hoor graag de reactie van de wethouder op deze twee vragen die ik heb. Dank u wel.

8/40

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouman. En een van uw woorden ging schuil achter een nies in de Leefbaar 3B hoek. Een hoest of nies, dus de wethouder zal zo even vragen wat u toen zei, dan komen we daar zo even op terug. Want ik weet ook niet precies waar dat in het verhaal zat. Maar nee, mijnheer Blonk, u hoeft zich daar niet voor te excuseren. Dat doen we allemaal wel eens. Maar het was op een essentieel punt in het betoog van mevrouw Bouman. Zo gaat dat dan. Maar dat herstellen we gewoon weer. Dank u wel. Iemand nog? Iedereen geweest. Dan zijn wij bij de wethouder aangeland voor de eerste termijn van het college. De wethouder Cnossen, heeft het woord. Beantwoording College Mevrouw Cnossen: Dank u wel, voorzitter. Het college deelt met u allen die langlevende wens bij ons allen om meer woonvormen voor 67-plussers aan te bieden. Zeker aangevuld met die meer generatie oplossing. En terecht werd er al gewezen, 2021 door de heer Ruijtenberg. Maar ook de woonvisie is uit die tijd waar ook dit beschreven staat. Echter, voorzitter, voor dit beleidsplan is het niet mogelijk hierop te sturen. Als wij beleid vaststellen, dan gaat dat ook gebruikt worden in de praktijk. Als iemand een initiatief indient om iets te bouwen, bijvoorbeeld zo'n bijzondere woonvorm, maar dan wordt er niet gestuurd op het beleidsplan vitaal en waardig ouder worden.

Het passend wonen, zoals dit beleidsplan dat beschrijft, richt zich hier op wat ouderen zelf kunnen doen om zich goed voor te bereiden op het ouder worden. Namelijk inderdaad tijdig verhuizen, je woning aanpassen en als het nodig is, ook vanuit de Wmo, eventueel woningaanpassing. De woonvisie, door een aantal van u gezegd, zorgt voor de stenen. En daar in de woonvisie, zie je alle woonvormen naast elkaar afgewogen. Terecht is ook al door een paar van u opgemerkt dat de omgevingsvisie dit heeft beschreven. Daar staat het al vrij uitgebreid in en vervolgens zal er een omgevingsprogramma wonen worden gemaakt, waar we nog dieper hierop ingaan. En dat is een vorm van uitvoeringsprogramma van het college. Hier is het verder uit te werken. Mevrouw Bouman, het woord wat ik even miste, ik dacht dat u zei woondeelvormen. Klopt dat? U vroeg wat vindt de wethouder van… Maar dat hoorde ik dus even niet. Mevrouw Bouman - Quist: Woningdeelvarianten. En daar zal ooit een beleid over gekomen zijn. En dat is nu de vraag, wordt dit nu opgenomen ook in het woningprogramma enzovoort? Mevrouw Cnossen: Klopt. Voorzitter, mag ik verdergaan? Dit is inderdaad een van de eigenlijk ook heel urgente onderwerpen, omdat we ook voor de statushouders kijken of we met deze vormen mogelijk wat meer mensen sneller aan een huis kunnen helpen. En dit zal voor meer mensen kunnen helpen.

Dus wethouder Muis is met 3B Wonen hier actief mee bezig, omdat die vooral deze woningen in bezit zal hebben. Dus dat loopt. En verder wilt u van mij weten of het amendement overbodig is. Voorzitter, ik denk dat ik voldoende gezegd heb. Dit kan hieraan toegevoegd worden. Maar het maakt het college niet mogelijk om hierop te sturen bij een aanvraag van een bouwwerk of whatever. De voorzitter: Dank u, wethouder. Dan gaan we naar de tweede termijn. Ik hou even dezelfde volgorde aan. Gaan we eerst naar de heer Erwich. Tweede termijn De heer Erwich: Dank u wel, voorzitter. Het valt me eigenlijk een beetje op dat mensen toch een beetje wat verwarring hebben. Het benoemen van woonvormen in het ouderenbeleid hoeft niet ten koste te gaan van de woonvisie. Integendeel. Het versterkt de woonvisie, Omdat het algemene ambities omzet in concrete uitvoerbare maatregelen. En zo de samenhang van wonen en zorg ook verbetert. En natuurlijk zal er een verwijzing moeten komen of opgenomen worden naar dit beleidsplan, wat u normaal ook doet. Dus ik denk dat het een prima plan is. De voorzitter: Dank u. Ik kijk even verder. De heer Lieverse. De heer Lieverse: Geen behoefte aan een tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dan ga ik gewoon even rondkijken of er nog behoefte is aan de tweede termijn. Mevrouw Draak.

9/40

Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde nog even zeggen namens de VVD dat de beantwoording van wethouder Cnossen ons niet van mening heeft doen veranderen, dus wij zullen niet steunen. De voorzitter: Dank u. Anderen nog in de tweede termijn. Mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman-Quist: Voorzitter, dank u wel. Wij zullen dit amendement ook niet steunen, gelet op de beantwoording in de commissie en ook nu door de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dan mijnheer Afalah. De heer Afalah: Dank u wel, voorzitter. Er zijn al wat mensen voor mij geweest die ik niet had verwacht. Maar ik dacht ik ga nog wat mensen proberen te overtuigen. Maar ik heb al wat dingen gehoord. Wat ik wel wilde zeggen is dit amendement… Wat ons betreft… Het verrast ons wel, de opstelling van collega's. Iedereen heeft natuurlijk zijn eigen kijk erop. Maar als ik nu terugkijk naar twee moties over de Lijsterlaan en over het bouwen van seniorenwoning in 2021-2022. Waarin alle partijen die hier vertegenwoordigd zijn, die hebben die motie toen gesteund om juist meer passende woningen voor ouderen… Kan ik verder of niet? De voorzitter: Gaat u door, mijnheer Afalah, ze zijn weer rustig linksachter. De heer Afalah: Dus dit past eigenlijk prima bij de moties die we toen hebben aangenomen, raad breed. Dus ik vind het jammer als daar niet de steun voor is.

Wat ons betreft past ouderenbeleid… Als je ouderenbeleid gaat maken is het gewoon… Als ik dat merk in mijn omgeving, met wie ik spreek, als er één ding is wat heel vaak terugkomt, dat zijn juist die woningen. Die passende woningen waar ze naar op zoek zijn. En dan past dit prima voor ons in het beleidsplan die wij nu maken. En dus dat wilde ik even zeggen, want ik heb niet de illusie dat ik die mensen nu om ga praten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Afalah. Kijk ik even nog verder… Iedereen… Nee, de heer Van der Stad. De heer Van der Stad: Dank u wel. We hebben niet direct een negatief advies gehoord en wij zullen daarmee gaan instemmen. De voorzitter: De heer Azzouzi zag ik nog. De heer Azzouzi: Dank, voorzitter. We hebben ook geen argumenten om niet mee in te stemmen. We blijven gewoon instemmen met dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ruijtenberg nog. De heer Ruijtenberg: Ik sluit me aan bij de vorige spreker. De voorzitter: Voor de zekerheid: dan heb ik u denk ik allemaal in de tweede termijn gehad? En gaan we naar de wethouder voor haar tweede termijn. Niet nodig. Dan zijn we aan het einde van de beraadslaging en gaan wij over tot het stemmen, zoals gebruikelijk.

Stemmen A2025-001 Inzet Innovatieve Woonvormen Eerst stemmen we over het amendement, ingediend door de heer Erwich. U bent al bezig zie ik. Het is met 17 stemmen voor en 12 tegen aangenomen. [BR2400112] Vitaal en waardig ouder worden in Lansingerland, beleidsplan 2025-2028 Dan gaan wij stemmen over het geamendeerde voorstel Vitaal en waardig ouder worden in Lansingerland. Hier met algemene stemmen aangenomen. We zijn aan het einde van agendapunt 8.a.

10/40

8.b Kansrijk opgroeien Lansingerland, beleidsplan 2025-2028 De voorzitter: Gaan we naar een agendapunt 8.b, Kansrijk opgroeien in Lansingerland. In verband met een amendement, aangekondigd door GroenLinks en PvdA. Ik ga naar de heer Azzouzi, geloof ik. Ja. Eerste termijn A2025-002 structurele aanpak risicofactoren in Kansrijk Opgroeien De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Als Partij van de Arbeid staan wij voor een samenleving waarin ieder kind veilig, gezond en kansrijk kan opgroeien. Dit is niet alleen een morele plicht, maar ook een voorwaarde voor een sterke, veerkrachtig gemeenschap. Het beleidsplan kansrijk opgroeien zet belangrijke stappen, maar mist een essentiële toevoeging. De expliciete aandacht voor risicofactoren zoals armoede, huwelijksgeweld, psychische problematiek bij ouders. Daarom hebben wij dit amendement ingediend, samen met GroenLinks. Het is eigenlijk… Dit amendement maakt het concreter. Partij van de Arbeid zit al jaren te hameren op inzicht in kinderen in armoede. En de uitvoering daarvan, de monitoring daarvan die blijft gewoon achter. We hebben gewoon geen inzicht in hoeveel kinderen in armoede leven. En de situatie van de ouders zelf die zegt niks over of kinderen in armoede leven. Want je hebt wel ouders misschien die vermogend zijn en kinderen die in armoede leven. En we willen eigenlijk dat aangepakt wordt. En dat er inzicht in komt.

Vandaar dit amendement. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Azzouzi. Dan de heer Ruijtenberg, GroenLinks. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb een beetje een soort déjà-vu. Omdat ook namelijk net als vorige maand zal ik voor dit amendement eigenlijk bijna soort van fungeren als de woordvoerder van mevrouw Gabin. Zij heeft tijdens de commissie samenleving het woord gevoerd over dit en zij is ook voor zeker 80 procent degene die dit amendement op papier heeft gezet. Het zijn kleine wijzigingen. Het zijn subtiele wijzigingen. Maar het zijn wel wijzigingen die echt ertoe doen namelijk, zoals de heer Azzouzi al aangaf. Het zijn een opsomming van factoren die aangeven die echt iets zijn. Mensen die… De eerste drie armoede, schulden, huisvestingsproblematiek zijn structurele en economische problemen, die vaak aan de basis liggen van andere problemen. De overigens zijn persoonlijke en rationele problemen die voort kunnen komen uit eerste categorie of daar los van kunnen bestaan. De laatste risicofactor is een brede maatschappelijke factor, die invloed heeft, maar niet direct een acute bedreiging vormt, zoals huiselijk geweld of armoede. En armoede is in dit geval nog extra belangrijk, want daar heb je hele leven last van. Als je daarin opgroeit.

Op het moment dat je een kind in armoede bent, kun je niet deelnemen aan sportactiviteiten. Je kunt vaak niet deelnemen aan schoolactiviteiten. Je kunt vaak ook niet doorstromen naar voldoende nascholing of herscholing, omdat er gewoon geen geld is voor scholen om dat te betalen. Armoede is iets wat je continu in de val kan brengen. Je hebt je hele leven er last van en je kunt het ook na brengen op overige generaties. We vinden het ontzettend belangrijk dat dit specifiek benoemd wordt. Dat het ook al als eerste benoemd wordt. Omdat dat namelijk wat onzes inziens de basis is, zoals ook de heer Azzouzi zei, we weten op dit moment nog steeds niet hoeveel kinderen er in armoede leven. Dat is iets waar we niet mee om kunnen gaan. We moeten dit benoemen. We moeten dit aanpakken en daarom wilden we er graag extra nadruk op hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Gielis. Mevrouw Gielis: Dank u wel, voorzitter. Ik realiseer me nu dat dit waarschijnlijk de laatste keer is dat ik u in deze hoedanigheid aanspreek, als voorzitter. Voorzitter, ik kan het niet mooier vertellen dan de heer Ruijtenberg en de heer Azzouzi hebben verwoord. Wij zullen dit amendement steunen, met name omdat wij de laatste twee argumenten die in het voorstel staan heel erg belangrijk vinden. Op alles wat gezegd is.

Dit vraagt niet om extra middelen en ook niet om extra bureaucratie, dus dit kan gewoon gerealiseerd worden met de huidige mogelijkheden die we hebben. En we dwingen een gerichte aanpak af in deze uitvoering. Wij zullen daarom dit amendement heel graag steunen en uiteraard ook voor het voorstel stemmen. Dank u wel.

11/40

De voorzitter: Dank u wel. De heer Lieverse, ChristenUnie. De heer Lieverse: Dank u wel, voorzitter. Misschien nog niet de laatste keer vanavond dus ik… In de beleidsnotitie staat letterlijk onder punt vijf we voorzien als gemeente in een passend aanbod van jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen. Daar staan we allemaal achter. De indieners van het amendement niet anders. In de commissie pleitte mevrouw Gabin er inderdaad voor, en daar werd al naar gerefereerd, om de risicofactor armoede erbij te noemen. Heel specifiek die risicofactor. Op zich resoneert dat bij de ChristenUnie. Armoede en schuldenproblematiek spelen inderdaad evenwichtig opgroeien voor jongeren parten. Maar nu, het amendement benoemt een aantal risicofactoren. Maar het heeft het risico in zich dat een andere vergeten zouden kunnen gaan worden. Want als we voor het wel praten over armoede, echtscheiding, huiselijk geweld en psychische problematiek, ik noem er een aantal van, waarom dan niet ook verstandelijke beperking? Waarom er ook niet gedragsproblemen zoals agressie? Waarom er ook niet chronische ziektes, lichamelijke beperkingen, ouders met verslaving, gebrek aan ouderlijke vaardigheden, criminaliteit in het gezin, pesten op school, problemen op school zoals spijbelen, discriminatie? Onze aarzeling om het amendement te steunen, zit dus niet in de goede intenties.

Maar in het risico om, als we praten over de meest kwetsbare jongeren, een aantal ook essentiële risicofactoren misschien over het hoofd te gaan zien. De voorzitter: De heer Alsemgeest, WIJ Lansingerland. De heer Alsemgeest: Voorzitter, dank u wel. Volgens onze fractie heeft dit amendement een hele goede aanvulling op het beleidsplan. Het signaleren van risicofactoren is bij de jeugdzorg van groot belang. Want mogelijk zijn de risicofactoren wel de toedracht dat een kind jeugdzorg nodig heeft. Dat er dus goed omschreven staat in het beleidsplan dat er integraal gekeken wordt naar mogelijk meerdere domeinen waar hulp nodig is, is van groot belang om te zien of en welke zorg er nodig is. Onze fractie zal het amendement zeker steunen. De voorzitter: Dan mevrouw Draak, VVD. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. In de commissie heb ik ook gezegd het is overduidelijk dat opgroeien in armoede kinderen beschadigd in hun ontwikkeling. Dus niemand is daarvoor. Alleen de beantwoording van de wethouder in de commissie heeft mij eigenlijk doen inzien dat alle dingen die in dit amendement worden benoemd, al in allerlei andere beleidsterreinen worden ingevuld. We werken bijvoorbeeld ook binnen de gemeente met een brede uitvraag als een jeugdige of de ouders met welke hulpvraag dan ook komen.

Waarin de terreinen die hier worden uitgebreid met het amendement in het beleidsplan ook ter sprake komen. En wat ik me nog niet had gerealiseerd, heeft de heer Lieverse eigenlijk net in zijn woordvoering ingebracht. Op het moment dat je gaat uitbreiden en je vergeet weer een aantal dingen, is dat misschien niet zo'n goed idee. Dus ik zou hier ook weer, net als bij het vorige onderwerp, aan de wethouder willen vragen is dit amendement echt nodig? Want stel we nemen het amendement niet aan, worden dan de benoemde beleidsterreinen niet behandeld? Het antwoord daarop is namelijk ja, ze worden wel behandeld. Dat is al in de commissie gebleken. Dus dit amendement voelt voor ons overbodig, hoewel inderdaad de intentie door ons wordt gedeeld. Dank u wel. De voorzitter: En dan hebben we nog de heer Van der Stad, D66. De heer Van der Stad: Dank voor deze scherpe aanvullingen door GroenLinks. We zijn het volledig eens en u zal onze stem dan ook krijgen. De voorzitter: En dan ten slotte mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman – Quist: Voorzitter, dank u wel. In het voorliggende amendement wordt mijns inziens een aanscherping opgenomen om te komen tot een structurele aanpak van risicofactoren in kansrijk opgroeien van de jeugd, als gevolg van onder andere naast genoemde in het beleidsplan genoemde items, ook de echtscheiding, de huiselijk geweld, psychische problematiek van ouders en armoede.

Argumenten worden aangegeven waarom een aanpassing in het beleidsplan nodig is. Risicofactoren opnemen in het jeugdbeleid, maar meer preventie en integrale samenwerking. Gisteravond, dan doe ik even een uitstapje, hebben we een technische toelichting gehad met betrekking tot de reikwijdte van de jeugdhulp. Prioriteit vijf van het beleidsplan. Naar voren kwam

12/40

welke aanpassingen eventueel nodig zijn en dan moet de verordening aangepast worden. Daarnaast kwam ook een toelichting op de lokale teams die nog allemaal ingevoerd moeten gaan worden. Ik heb een vraag aan de wethouder, want ik hoor diverse items die dan niet opgenomen zijn. Wat dus wel verwoordt in het amendement. En er zijn dus de vijf, de prioriteiten in het beleidsplan. En ik hoor ook een aantal andere items. Komt dat nu ook niet naar voren in de uitvoeringsplannen die we nog gaan krijgen? En is dit dan niet allemaal overbodig? En hoe kijkt u aan, wethouder, tegen dit amendement, gelet op de toelichting in de commissie? En als voorbeeld gisteravond in de beeldvorming over de jeugdhulp waar we een en ander over gehoord hebben? Wat ze gaan doen en hoe ze gaan doen. Graag een reactie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouman. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van de raad en gaan we naar de wethouder Hoek voor de eerste termijn van het college. Beantwoording College De heer Hoek: Dank u, voorzitter. Voor ons ligt het beleidsplan Kansrijk opgroeien. GroenLinks en de Partij van de Arbeid hebben gemeend om hier en daar wat accenten aan te geven, wat meer duiding. Dat geeft een aantal fracties in dit huis wat meer comfort en daar kunnen wij meeleven. De vragen die mevrouw Bouman stelde, komen de andere zaken dan niet aan de orde? Uiteraard komen die aan de orde.

We hebben nog een uitvoeringsplan waarin we veel dieper ingaan op deze materie. Dus is ‘ie overbodig? Dat is aan u om dat te beoordelen. In ieder geval kan het college er mee leven en kunnen we hem omarmen. De voorzitter: Even mevrouw Draak voor een interruptie, wethouder. Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp het antwoord van de wethouder, maar ik vond eigenlijk de suggestie van de heer Lieverse heel waardevol. Namelijk op moment dat je een aantal risicofactoren toevoegt, maar een hele reeks andere niet expliciet maakt, heeft het dan wel zin om dit toe te voegen? De voorzitter: De wethouder. De heer Hoek: Daar kan je verschillend over denken. Ik denk dat als dat een aantal partijen comfort geeft, dan kan ik daarmee leven. Als GroenLinks en de Partij van de Arbeid zeggen we gaan nog even met de heer Lieverse rond de tafel om het lijstje compleet te maken, kan ik daar ook mee leven. Ik bedoel dit… Maar u hoeft in ieder geval niet bang te zijn, die angst kan ik wel wegnemen. Er komt straks een uitvoeringsplan waarin dit soort zaken ook aan de orde zullen komen uiteraard. De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Is het niet iets te makkelijk wegkijken wethouder, als u zegt van het maakt niet zoveel uit of die punten er wel of niet zijn.

Want het gaat wel over zaken… Juist het limitatieve aspect van dit lijstje wat nu gedaan wordt, heeft niet echt risico's in zich. Bent u daar niet bezorgd over in plaats van dat wij er comfort bij moeten voelen of zo? De voorzitter: De wethouder. De heer Hoek: Ik denk dat ik duidelijk heb uitgelegd dat het in het uitvoeringsplan nog aan de orde komt. En ik denk daar helemaal niet makkelijk over. Dus wat dat betreft is het aan de raad. De voorzitter: Dank u, wethouder. Dan zijn we aan de tweede termijn van de raad. Ik ga als eerste naar de indiener. De heer Azzouzi. Tweede termijn De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Dit amendement, waarom is die nodig? Omdat wij eigenlijk expliciet armoede bij kinderen willen benoemen en dat het een ander risico is, dan weten wij zeker dat het ook terugkomt in de uitvoeringsplan die komt. Het is niet limitatief, dus alle risico's worden dan geïnventariseerd en meegenomen. Daar gaan we vanuit. Dus als antwoord naar de heer Lieverse. Dat was mijn bijdrage voor de tweede termijn.

13/40

De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik is er bij anderen nog behoefte aan de tweede termijn? De heer Ruijtenberg in ieder geval. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Als mede-indiener vond ik dat het mijn plicht was om ook hierop te antwoorden. En met name ook op de suggestie van de heer Lieverse dat wij door dit amendement aan te nemen juist een aantal groepen uitsluiten, of dat er kans er zou van ontstaan bij uitsluiten. Dat is natuurlijk niet het geval. Heel veel dingen die de heer Lieverse heeft genoemd zijn terechte zorgen, terechte oorzaken die je daar kan zien. Maar bijvoorbeeld als mijnheer Lieverse het heeft over dat ouders geen opvoedkundige vaardigheden hebben, dat zou eventueel een uitwerking kunnen zijn van psychische problematiek bij ouders die daardoor die basis gewoon missen. Als de heer Lieverse het heeft over crimineel gedrag in een gezin, huiselijk geweld is gewoon crimineel gedrag. Dat kan je daar onder scharen. Als de heer Lieverse het heeft over pestgedrag, dat is vaak is dat een oorzaak juist van druk van de prestatiemaatschappij. Omdat men ziet op een of andere social media, dat je iets moet aan voldoen en daar voldoe je niet aan. Dat zijn allemaal uitingen die daarvan en we kunnen… De voorzitter: Ik ga even naar mevrouw Draak voor een interruptie. Mevrouw Draak: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor goed wat de heer Ruijtenberg zegt.

Maar dan kun je het armoede gedeelte toch ook uit dit amendement laten, want er is ook een armoedebeleid. Als ik dan aansluit analoog op uw argumentatie nu. De voorzitter: De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Nee, we kunnen armoede er niet uitlaten omdat zoals ik in mijn eerste termijn al aangaf, juist armoede, de armoedeval en armoede dat kan generatie op generatie op generatie doorgaan. Op moment dat je nu in armoede zit, kun je in volgende generaties ook in armoede zitten. En ja, we hebben een armoedebeleid. Dat klopt. Maar dit armoede richt zich met name op kansrijk opvoeden voor de jeugd die daar extra mee te maken heeft. En we weten op dit moment gewoon niet hoeveel kinderen er in armoede zitten. Ik doe dit nu elf jaar, al elf jaar lang weten we niet hoeveel kinderen in armoede opgroeien. Dat moet ons allemaal ter harte gaan en daarvoor wilden we dit expliciet benoemd hebben. De voorzitter: Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ik vind het vervelend om op zo'n belangrijk onderwerp te gaan vliegen afvangen, maar ook heel veel problemen die de heer Lieverse heeft genoemd, of risicofactoren, hebben invloed op het hele leven van mensen. En ook eventueel op volgende generaties. Dus ook dat is niet het juiste argument. Laten we het gewoon hebben over… Eigenlijk naar aanleiding van de beantwoording van de wethouder. Hij heeft uw amendement omarmd.

Breiden we de beschrijving uit of niet? Volgens mij is dat waar we het over hebben toch? De voorzitter: De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ik heb niet helemaal echt gehoord wat de vraag is, maar of we hem uit kunnen breiden? Natuurlijk. We kunnen hem uitbreiden als dat de VVD meer comfort geeft, om de woorden van de wethouder te gebruiken. Dat we er nog meer benoemen, dan zeg ik komt u met een suggestie over wat u er dan nog meer in zou willen hebben. Dat is een uitnodiging voor uw tweede termijn om nog meer dingen te doen. Dan kunnen we desnoods als u dat meer comfort geeft daarvoor schorsen en dan gaan we dat in opnemen. Als u dat wenst en die uitnodiging is ook voor de heer Lieverse, die waarschijnlijk ook met een interruptie komt. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Lieverse. De heer Lieverse: Straks is er geen voorzitter meer nodig. De voorzitter: De functie staat vrij, hoorde ik.

14/40

De heer Lieverse: Nee, ik wilde alleen hierop een interruptie plegen, niet op wat mevrouw Draak naar voren bracht. Hoewel ik dat terecht een goed punt vindt. Nee, maar zij reageerde op iets wat u zei, had ik ook op kunnen reageren. Ik wil een ander punt noemen. U gaat iets te makkelijk voorbij aan zo'n onderwerp als pesten. Alsof dat met prestatiedruk samenhangt, dat is helemaal niet waar. Dat is een aanname die niet hout snijdt. Pesten heeft heel vaak te maken met toevalligheden: verkeerde kleur haar, op het verkeerde moment een keertje binnenkomen. En dan ben je de rest van de schooltijd ben je het pispaaltje. Tot en met zelfmoord toe kan het toe leiden. Ofwel zo'n onderwerp wegdoen als van het wordt al lang gevangen door die paar termen die er wel staan, vind ik te makkelijk. Geldt voor discriminatie. Of het nu te maken heeft met huidskleur of met andere zaken, discriminatie kan heel ver gaan en kan ook tot ernstige problemen leiden. Ofwel de opsomming die u nu kiest in het amendement, vind ik te pover om me comfort bij te voelen. De voorzitter: De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ook hier heb ik geen vraag gehoord. Ik ga er maar van uit dat de heer Lieverse een voorschot nam op zijn tweede termijn. Maar daar wil ik toch op reageren dan, via u aan de heer Lieverse, hoewel hij naast mij zit. Het is geen enkel, geen enkele manier is dit lijstje limitatief.

Op geen enkele wijze kunt u mij nu zeggen dat ik de mogelijkheden van pesten, van discriminatie, van dat soort dingen, dat ik dat onder de tafel schuif of dat ik dat te makkelijk vind. Ik heb u gezegd dat pesten kan een oorzaak zijn van prestatiedrang. En dan ga ik even heel persoonlijk worden. Ik heb in de tweede klas van de Hugo de Groot in Rotterdam-Zuid, daar ben ik weken, wekenlang, maandenlang, het hele schooljaar ben ik zelf ontzettend gepest. Om geen andere reden dan dat ik anders was wellicht. Op geen enkele wijze. Dus u kunt mij hier niet gaan zeggen van dat ik niet weet wat pesten doet met mensen. Dat ik niet weet dat pesten gebeurt op die manier. En dus dat kan een oorzaak zijn van prestatiedrang. U kunt mij dat niet aanleunen. De voorzitter: Ik ga nog even naar de heer Lieverse, maar dan sluit ik deze discussie. De discussie gaat namelijk over het limitatieve karakter. Dan maakt het niet meer uit hoe limitatief, zal ik maar even zeggen, en de wethouder heeft daar ook al op gereageerd dat dat in dit geval minder relevant is vanwege het uitvoeringsplan. Maar ik ga nog even naar de heer Lieverse. De heer Lieverse: Omdat de heer Ruijtenberg uit persoonlijke ervaringen gaat putten en zegt dat hij het niet zo bedoeld heeft. Ik heb niet gezegd dat u dat niet wilde gaan… U had het erover dat pesten en prestatiedruk samenhangt.

Als u nu zegt het kan daarmee samenhangen, dan maakt u er een ander punt van en dat is akkoord. De heer Ruijtenberg: Als laatste wil ik dus zeggen dat… De voorzitter: De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Mijn excuses, voorzitter. Dan wil ik zeggen dat de heer Lieverse in het eerste termijn niet goed geluisterd heeft. Ik heb ook toen gezegd pesten kan een oorzaak zijn van prestatiedruk vanwege social media en dat soort dingen die daarop staat. Ik maak geen ander punt. Ik limiteer het nog eens. Tot slot wil ik de wethouder wil ik bedanken voor zijn omarming hiervan. Doet ons deugd dat hij ook inderdaad aangeeft we kunnen hiermee uit de voeten. We kunnen hier wat mee. Daar zou ik bijna willen afsluiten met de woorden van samen staan we sterk en maken we er wat van. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan in tweede termijn? Mevrouw Bouman. Mevrouw Bouman – Quist: Voorzitter, dank u wel. Ik dank de wethouder voor de beantwoording. Wat ik begrepen heb dat er in de nodige uitvoeringsplannen de risicofactoren gemeld gaan worden en daar ook plannen op gemaakt gaan worden. En dan zou het misschien wel goed zijn dat wij na verloop van tijd te horen krijgen in een vorm van evaluatie hoe het allemaal staat met dit gebeuren, ten aanzien van welke risico's misschien vanavond niet genoemd, waar men tegenaan gelopen is.

Dus ik hoor graag van de wethouder of dat ook opgenomen kan worden in de desbetreffende uitvoeringsplannen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Lieverse.