[BV24.0059] Verslag raadsvergadering van 20 juni 2024

VERSLAG Gemeenteraad

Datum vergadering

: 20 juni 2024

Aanwezig in de raadszaal Raadsleden Leefbaar 3B : Don van Doorn, Marjolein Gielis, Jan Pieter Blonk, Leon Erwich, Johan Philippens, Machiel Crielaard, Jean-Paul Meuldijk WIJ Lansingerland : Bianca Boonstra, Jan Alsemgeest, Adelkarim Afalah, Mark Bik, Ton Jansen CDA : Jan-Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Charles van Harn, Job Halkes, Rita Leijendekker VVD : Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint D66 : Brecht Weerheijm, Ronald van der Stad CU : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi VOOR Lansingerland : Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt : Michiel Muis, Titia Cnossen

Griffier

: Eveline Hamelink-van Rens

Afwezig WIJ Lansingerland VVD D66 VOOR Lansingerland CDA

: Jan Jumelet : Matthijs Machielse : Ineke den Heijer : Petrine van Olst : Nelleke Bouman

Wethouders

: Simon Fortuyn, Leon Hoek

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond. Het is donderdag 20 juni. We zijn hier bij een bijzondere raadsvergadering om de zienswijze op de Verbonden Partijen, zoals dat heet, dat zijn allerlei organisaties waar wij een belang bij hebben als gemeente, die we vaak samen met andere gemeenten hebben, waar we onze zienswijze vaststellen. Dat is eigenlijk waar de raad aangeeft richting deze organisatie hoe wij vanuit Lansingerland ernaar kijken. Dat is een hele reeks agendapunten, maar dat wil helemaal niet zeggen dat al die agendapunten ook aan bod komen, want voor een heel groot deel van die organisaties is de mening van de raad doorgaans duidelijk. Er ligt een concept en ik vermoed ook dat hier en daar men zal zeggen het is goed zoals het is. Dus we gaan zien hoeveel bespreekpunten we hebben vanavond. Ik verwelkom ook de gasten van de raad. Een stuk of 15 hier op de publieke tribune, welkom vanavond bij ons in het midden. Het feit dat u er bent en een aantal zijn het Nederlands nog niet heel goed machtig, maar ik hoop toch dat u het kunt volgen en vraag ook de raadsleden let op, rustig praten, zo dat iedereen u kan volgen. Zal ik zelf ook proberen. En dan open ik de vergadering van deze gemeenteraad. En natuurlijk een hartelijk welkom aan de griffie, de wethouders en de raadsleden hier aanwezig en onze ambtelijke ondersteuning. Dan zijn wij bij de mededelingen.

Bij de mededelingen heb ik afwezig de raadsleden mevrouw Bouman, de heer Jumelet, mevrouw Den Heijer, de heer Machielse en mevrouw Van Olst en de beide wethouders Fortuyn en Hoek. Dat betekent ook dat wij het met twee wethouders moeten doen. U kent de redenen ziekte en herstel, zoals dat heet van de wethouders, dat betekent ook dat we hier en daar een beetje moeten improviseren mogelijk in de beantwoording als de vragen erg ingewikkeld of technisch zijn. Dus ik zal wat makkelijker gebruikmaken, ook bij de wethouders, van een schorsing

1/20

of iets dergelijks. Het is belangrijk dat we het proces ordelijk aflopen en ik zal zelf ook mijn beantwoording beginsel vanaf hier doen, want de heer Blonk staat altijd paraat om het over te nemen, maar moet ook stemmen en anders krijgen we wel heel veel heen en weer geloop. Dus als het allemaal zo kan, dan gaat het goed. Maar nogmaals, ook de leden van de raad, mocht het bij de beantwoording nog niet helemaal duidelijk zijn, vraag gewoon even schorsing aan, dan zorgen we dat de antwoorden vandaag nog duidelijk zijn. En zo kunnen we een ordentelijke vergadering daarbij. Dan bij de mededelingen heb ik nog een mededeling van de wethouder Cnossen namens onze wethouder van financiën de heer Fortuyn. Ik ga nog even, mijnheer Van den Beukel, ik ga even naar de heer Van den Beukel eerst, die heeft nog, denk ik, een ordevoorstel. De heer Van den Beukel: Even een vraag naar aanleiding van een van uw mededelingen, ik vind het wel jammer dat de heer Fortuyn er niet is. De heer hoek had ik inderdaad verwacht, maar bij dit soort grote brede debatten was het wel de goede gewoonte dat het hele college er is. En bij mijn weten, tenzij er slecht nieuws is, is de heer Fortuyn niet herstellende van ziekte, zoals u net zei. De voorzitter: Laten we het dan houden op slecht nieuws en u krijgt later dan duiding over. Ja, dank u wel. Ik kan u verzekeren, het is geen licht besluit.

En dank u voor uw begrip. Dan gaan we naar de wethouder Cnossen. Mevrouw Cnossen: Ja, fijn, dank u wel voor het woord, voorzitter. Namens het college, uiteraard wethouder Fortuyn in de lead, wil ik u een mededeling doen die eigenlijk past bij heel veel agendapunten van vanavond. We hebben het hier vaak gehad over de gemeenschappelijke regelingen en hoe we daar ook grip krijgen, eventueel bezuinigingen. En ik kan u vertellen dat vanuit de deelnemende gemeenten regio Rijnmond aan gemeenschappelijke regeling de veiligheidsregio, de gemeenschappelijke regeling jeugdzorg, de DCMR, de milieudienst en de GGD wordt een gezamenlijke brief gestuurd naar aanleiding van financiële tekorten waar de gemeente in komende jaren voor staan. Deze gemeenschappelijke regelingen worden daarin gevraagd voor een oktober met scenario's te komen waarin de gemeentelijke bijdrage voor 2025 en verder 5 procent dan wel 10 procent worden verlaagd. Daarbij wordt verzocht aan te geven wat mogelijke effecten zijn op de taak en dienstverlening zodat er op inhoud een goede afweging kan worden gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: Dank wethouder.

2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dan zijn wij bij agendapunt 2, het trekken van het lot ter bepaling van de raad, bij wie een eventuele stemming zal beginnen en dat is mevrouw Leijendekker geworden.

3. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 3, het spreekrecht voor niet-raadsleden. Daar heeft niemand zich aangemeld om daar gebruik van te maken. Dus dat agendapunt passeert daarmee en dan zijn we bij het vaststellen van de agenda.

4. Vaststelling van de agenda De voorzitter: En van mijn kant het verzoek, zoals ik net al bij mijn inleiding een beetje aankondigde. We hebben geen commissie, dus is alles een bespreekpunt, maar mogelijk zijn er punten waarvan u zegt dat mag best een hamerstuk worden. Dat zou in ieder geval de agenda wat opschonen. Dus ik ga gewoon met u rond, even de agenda langs voor de ordentelijkheid. De factsheets zou ik u willen voorstellen gewoon even kort te bespreken en vast te stellen. Kunt u nog wat vragen stellen, als u even op bespreken laten staan, hetzelfde geldt voor de opdracht raadsrapporteurs vijf b. Omdat dit een opdracht aan uzelf, de raadsrapporteurs is, is goed om daar

2/20

even aandacht aan te besteden. En dan hebben we over de overige stukken die op de Verbonden Partijen gaan maar bij een en dat is H, een aangekondigd amendement. Normaal gesproken zeggen we van de ander dat gaan we niet bespreken. Nou, dat zou dan ook mijn voorstel zijn. Maar ik ga gewoon even langs om u aan te geven bent u het daarmee eens? Vijf c, kan dat een hamerstuk worden? De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, zoals u zelf zegt, het is een commissie en een raad ineen, dus ik heb gewoon vragen ook bij dat stuk. Dat maakt niet uit voor het feit dat dat, denk ik, straks een hamerstuk wordt. Maar zo kijk ik ernaar. De voorzitter: Nee, dan zeg ik als er geen vragen over zijn, dan maken we er een hamerstuk van. Ik hou alles even op bespreken en ik vraag u of het een hamerstuk kan worden per agendapunt. Misschien is dat makkelijker. Mijnheer Ruijtenberg, beantwoordt dat ook uw vraag? De heer Ruijtenberg: Ja, want ook ik wilde over 5C wel iets zeggen in verband met de zienswijze waar een bepaalde formulering in staat waar GroenLinks het niet mee eens kan zijn. Maar de heer Van den Beukel heeft al ingegrepen, zou ik bijna willen zeggen. De voorzitter: En dan stel ik u voor, we laten de agenda even staan en dan vraag ik aan het begin van de agenda gewoon is er iemand die het woord wil voeren. Zo ja en zo nee.

En dan vraag ik u daar efficiënt mee om te gaan. Doen we zo. Dan stellen wij de agenda zo vast. Ja, dat doen we.

5. Bespreekpunten 5.a Factsheets Verbonden Partijen 2024 De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 5A, de factsheets Verbonden Partijen. Wie mag ik daarover het woord geven? De heer Van den Beukel, CDA-fractie. De heer Van den Beukel: Ja, dank u voorzitter, ik bijt graag de spits af inderdaad. Het is een stapel factsheets waarover we het hebben. Ik denk dat u ze niet stuk voor stuk zal willen behandelen, dus ik heb over drie factsheets vragen en wil ze dan alle drie benoemen. De eerste gaat over steden, onze netbeheerder, we weten dat we er blij mee zijn omdat hij onze stroom en gasaansluiting verzorgt en ook omdat het een beetje geld oplevert. En toch, het is niet alleen een financiële kwestie, het aandeelhouderschap van Stedin. Het is met name ook een inhoudelijke kwestie, er is een inhoudelijke reden dat we eigendom zijn van een netbeheerder, omdat het een publieke voorziening is. En dan verbaasd het me, voorzitter, dat in de factsheet geen melding wordt gemaakt van de netcongestie, zoals het ingewikkeld heet in Lansingerland. Heel concreet, er zijn mensen die nu zonnepanelen op hun dak hebben en niet meer kunnen terug leveren en daardoor veel inkomsten mislopen. Er zijn ondernemers die nu niet kunnen aansluiten en daardoor niet verder kunnen en dat is een groot probleem voor, nogmaals, onze inwoners, onze ondernemers.

En of ik lees overheen voorzitter, of ik wil het college toch vragen of ze een andere reden heeft dat ze hier niet melding van maakt in de factsheets en daar geen speerpunt van maakt komend jaar in de contacten met Stedin. Dat is de eerste vraag, voorzitter, over Stedin. Tweede over de metropoolregio RotterdamDen Haag. Daar zijn allemaal activiteiten in ondergebracht, samenwerking op het vlak van economie, op vervoer bijvoorbeeld. Maar er is ook, zoals de burgemeester van Delft dat zegt, een bijzettafeltje. En dat bijzettafeltje gaat over landschap met het opheffen van een samenwerkingsverband op het van landschap is dat bij de MRDH ondergebracht. Een beetje aan de rand van de activiteiten, niet heel formeel, maar het maakt er wel onderdeel van uit. En ik vroeg ook daar aandacht voor van het college om dat ook op te nemen in factsheets. Ten derde, voorzitter, het recreatieschap. Zoals u weet, het CDA staat voor een groen Lansingerland en zelfs versterking van het groene karakter van Lansingerland. En dat betekent onder andere uitvoering van wat dan heet het ontwikkelplan. Dat is een groot plan, waar door heel veel wegen, bijvoorbeeld de Hoeksekade, sterk vergroend moeten worden en hectares bos bij moeten komen. In de factsheets

3/20

staat daarover, ik citeer eventjes: het recreatieschap heeft weliswaar een redelijk stabiele algemene reserve, maar die is met het oog op ambities van het ontwikkelplan niet voldoende. In de begroting wordt geen doorwerking van de ontwikkelagenda en de volgende tranches gegeven. Daarmee ontbreekt een doorkijk naar het effect op de beheerslasten in de exploitatie van de investering. Daar staat eigenlijk we hebben een plan, maar we hebben geen idee wat het kost en we hebben ook geen plan om daar wel inzet in te krijgen. Dat vinden we toch wel een omissie, voorzitter en we vragen ons af eigenlijk hoe dat getolereerd kan worden en of daar het college niet verandering in kan aanbrengen, of het plan in de prullenbak, daar zouden wij tegen zijn of boter bij de vis en opdracht geven om dat plan wel te maken. En dan leg je maar bloot dat er een tekort is, dan weten we dat ook, dan zie je in ieder geval een verschil tussen ambitie en werkelijkheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Beukel. Wie nog meer? Mijnheer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, dank u wel voorzitter. Vanuit onze kant niet per se inhoudelijk kommer over de factsheets zelf. Wel complimenten aan de organisatie voor het opstellen van de factsheets, altijd best een klus.

Maar we zaten zo'n beetje te denken aan de factsheets, het is ook wel leuk dat de publieke tribune vanavond zo vol zit, want die Verbonden Partijen hebben uiteindelijk best een hoop impact op onze inwoners. Sommige wat meer dan andere en dat hebben we natuurlijk ook aangegeven door middel van onze raadsrapporteurs. En als fractie denken we van volgens mij moeten we er een keer als raad er over nadenken hoe we de informatie uit factsheets ook op een toegankelijke manier laagdrempelig vindbaar kunnen maken voor onze inwoners. Nou ja, het is echt niet ons idee om al die 66 pagina's maar gewoon ergens onder een kopje website neer te zetten, want daar wordt niemand vrolijk van, maar toch het idee om daar een keer wat mee te doen. Daar hoeven we nu vanavond niet uit te komen, maar wel iets waar we misschien als raad een keer over verder kunnen praten, zodat het makkelijk is voor inwoners om te zien van goh, wat voor Verbonden Partijen heb ik nou mee te maken? Wat is de rol van de raad erin? Wat zijn eigenlijk bij haakjes om aan te sluiten als ik met vragen zit of ook ten aanzien van de democratische legitimiteit. Dus dat is eigenlijk een opmerking van onze kant, iets waar we misschien als een raad later nog keer over kunnen praten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weerheijm. Anderen? Nee, mijnheer Weerheijm, u heeft ze niet weggejaagd. We zijn goed begonnen.

We gaan verder met de vergadering. Ik kijk even naar mijn rechterzijde. De vraag van de heer Van den Beukel over Stedin is voor mij, dus die doe ik als laatste. Dan gaan we eerst even. De heer Muis wou ook, nee. Wethouder Muis gaat beginnen. De heer Muis: Ja, dank u voorzitter. Ja, terechte opmerking van de heer Van den Beukel dat er nog geen goede doorwerking is van die financiën en dat heeft natuurlijk met een aantal verschillende zaken te maken. Niet in de laatste plaats om sowieso eerst, eerste prioriteit was natuurlijk het veilig stellen van de bijdrage van de gemeente Rotterdam, voor 4 miljoen, zodat we überhaupt met elkaar natuurlijk verder konden. Nou, gelukkig is dat opgelost en tegelijkertijd zien we stijgende kosten. We zien een verzoek vanuit verschillende raden om te bezuinigen, we zien de ambities die nog steeds overeind staan en het ontwikkelplan wat wij nog steeds uit willen voeren. Alleen daar is bij de eerste tranche ook afgesproken, we gaan kijken welke projecten prioriteren, die gaan we uitvoeren. We wachten ook nu af welke subsidieregeling er exact komt vanuit de provincie Zuid-Holland. Dat zou echt in de tonnen kunnen lopen. Wat wij daaruit zouden kunnen krijgen. Daarmee kunnen we een aantal van die dingen aanpakken.

En dan leggen we dat natuurlijk ook terug vanuit het DB in het AB en ook natuurlijk bij de raden, van welke keuzes wilt u maken? Wilt u per se uw bijdrage naar beneden brengen, wilt u ambities verhogen, wilt u structureel op orde zijn? Dus het komt naar u toe. Het heeft onze aandacht. In het DB hebben we al gekeken welke mogelijkheden zijn er om inkomsten te vergroten, te bezuinigen met daarna dan die keuzes waar ga je dat dan instoppen? Dank u wel. MRDH? Is daar een vraag over gesteld? Die heeft mijn collega, dank je wel. De voorzitter: We gaan verder naar wethouder Cnossen voor de MRDH.

4/20

Mevrouw Cnossen: Ja, dank u wel. Dank u wel voor de vraag ook richting het CDA. Het college vindt het een goed idee om dit te aan te vullen. De bijzettafel, ik gebruik uw woorden ook maar even, landschap om in die factsheets op te nemen, om te laten zien dat het voor Lansingerland een belangrijk aspect is. Dus dat zal toegevoegd worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, wethouder en tenslotte de vraag mijnheer Van den Beukel over Stedin. De inhoud, volgens mij verschillen we daar absoluut niet over van mening, kennelijk wel over of het er nou staat. Want volgens mij staat dit in de factsheets, al staat het er vrij technisch. En dan kijk ik gewoon onder prestaties en perspectief, kern van de nieuwe strategie, daar zit natuurlijk vanuit even Stedin de maatschappelijke opdracht iedereen in het verzorgingsgebied toegang geven tot het net. Dat heeft natuurlijk alles te maken met een netcongestie. Want op dit moment is een van de knelpunten, die netcongestie, ook voor de belangrijkste aandachtspunten of knelpunten voor Lansingerland de komende twee jaar, de energietransitie mogelijk is. Dus het staat er wat mij betreft in. Als u zegt van nou, ik wil dat helderder hebben of de volgende keer wat helderder, dan heb ik daar geen enkel probleem mee. Kijk, we zijn inhoudelijk nadrukkelijk betrokken bij de opdracht van Stedin.

Sterker nog, u weet ik doe een aandeelhouderschap als burgemeester, dat is vooral de financiële kant, maar nu er veel gesproken wordt over de warmtetransitie, het warmtenet, is wethouder Muis daarbij als verantwoordelijke, wethouder duurzaamheid aangesloten, zodat de inhoudelijke expertise nadrukkelijk aanwezig is. En waar het gaat om de netcongestie opgave, simpel gezegd de verdubbeling van het stroomnet, u weet dat ik daar nadrukkelijk betrokken ben geweest bij het binnenhalen van de status aandeelhouder. Maar er is natuurlijk wel een verschil en daar gaat die factsheets ook op in op zeg maar even onze financiële relatie met dingen, met Stedin, de opgave die ze hebben en het belang wat wij daar hebben, zoals dat in de factsheets staat en de veel inhoudelijkere agenda zoals de aanleg van het warmtenet, waar natuurlijk voor ons grote belangen zijn en waar we ons aandeelhouderschap zeker gebruiken om die belangen ook te borgen in algemene zin. Dat is gewoon een belang bij het warmte, vormen van warmtenet als in ons eigen zin. En nu kan u ook zeggen dat bijvoorbeeld voor Dunea hetzelfde geldt. Dunea geeft aan als we niet oppassen, over drie jaar een drinkwatertekort, dan krijgen wij ook nieuwe wijken niet aangesloten. Dus ook daar weet u dat ik zeer actief met Dunea ben om die opgave te zorgen dat ze door kunnen, zowel in financieel opzicht ruimte creëren als inhoudelijk.

Dus mijn suggestie aan u is, maar hopelijk is dit voldoende wat er nu staat met deze uitleg en ik ben gaarne bereid om de volgende keer te kijken kunnen we nog iets meer diepgang geven aan die missie, ook vanuit Lansingerland? Dan gaan we terug naar de tweede termijn, de heer Van den Beukel. Tweede termijn De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel, ik zal het kort houden, anders wordt het zo'n gek een-tweetje in deze hele volle raadszaal. Om even met het laatste te beginnen, … Stedin. Voorzitter, wat voor mij het belangrijkste lijkt in factsheets, is het ene kolommetje, rijtje moet ik zeggen, er staat wat zijn de belangrijkste aandachtspunten of mogelijke knelpunten voor Lansingerland de komende twee jaar? En dan sluit ik even aan bij de heer Weerheijm, die vraagt ook om de toegankelijkheid en de relevantie van deze factsheets voor onze inwoners. Ja, daar staat inderdaad wel aandachtspunten zijn de vereiste operationele snelheid ten opzichte van aard en omvang van de energietransitie. Maar dan loopt deze zaal nog verder leeg als ik dat nog een keer zeg. Dus ik geloof dat u het goede bedoelt en ik heb er alle vertrouwen in, maar inderdaad zou het volgens mij goed zijn om duidelijker te zijn in wat we daarmee bedoelen, namelijk die problemen oplossen over Stedin. Dan blij met het antwoord van wethouder Cnossen, voorzitter. Dus dank daarvoor.

En dan richting mijn collega's in deze zaal, de heer Muis, met alle waardering en respect voor zijn inzet, geeft wel een buitengewoon procedureel antwoord. In deze raad hebben we kennisgenomen meer dan twee jaar geleden van het ontwikkeld plan Rottemeren. Een heel mooi boekwerk met veel plaatjes en vergezichten waar deze raad, volgens mij, namens onze inwoners naar uitziet. En dat nu twee jaar eigenlijk men bezig is geweest zoals ik de heer wethouder Muis begrijp, bezig is geweest met het veilig stellen van de bijdrage voor Rotterdam met wachten op een subsidie van de provincie, dat stemt mij niet gerust. Dat stemt mij niet gerust op eigenlijk de urgentie die daar hoort te zitten op het uitvoeren van een plan waar deze raad enthousiast over was.

5/20

Dus als nu dat financiële gat het probleem is, dan verwacht ik toch ook echt proactiviteit van het college op het doen van een vraag aan deze raad. We hebben nou typisch een Eneco-reserve voor dit type investeringen. Dus als we nou in september, gisteren hebben daarover gesproken, een beeldvorming krijgen over de groenblauwe agenda van deze gemeente en zoals ik heb betoogd daar aan koppelen ook een financiële vraag of in ieder geval het financiële vraagstuk zichtbaar maken, dan hoop ik wel dat we ook dit dan op de agenda hebben. Dus dat is mijn laatste vraag, voorzitter, aan wethouder Muis, is inderdaad ook het ontbreken van een financiële paragraaf bij het ontwikkelplan, kennelijk, is dat onderdeel van de presentatie die hij voor zich ziet in september? Zo nee, wil hij dat alsnog gaan doen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De wethouder Muis. De heer Muis: Ja, dank u wel. Het is natuurlijk niet zo dat er helemaal niks uit wordt gevoerd en zeker niet twee jaar lang. Ik zou zeggen ga eens kijken in het recreatieschap. Ik ben er van de week nog geweest, kwaliteitsimpulsen in het bos, een heel mooi vlonderpad aangelegd. Er zijn nieuwe eilandjes gecreëerd. Hij heeft zelf, ik wou zeggen wethouder van den Beukel, maar raadslid van den Beukel nog in zijn vorige functie nog de eerste handeling voor verricht, dus dat is nu nagenoeg klaar. Dus er gebeurt heel veel.

Er wordt dus geïnvesteerd volgens de eerste tranche en wij gaan bij de volgende tranche kijken kunnen we dat betalen? Dat lijkt me een heel gezond uitgangspunt dat je dat gaat wegen en inderdaad, we zouden dat sneller willen en we komen dus als we het complete beeld hebben, nogmaals, van uw oproep bezuinigen als raad, ambitie als raad, stijgende kosten, een nieuwe verdeelsleutel en opbrengsten komen we bij u terug met een plaatje en met scenario's waar u ook mee kunt kiezen en waar u als raad dan meer of minder geld voor uit kunt trekken. En de connectie met de groenblauwe visie, die zie ik hier nu even niet, want wij gaan gewoon vanuit het schap, komt er gewoon een begroting naar u toe en daar wou ik het even bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Bedankt. De heer Van den Beukel, interruptie. De heer Van den Beukel: Ja, misschien dan hou ik me graag aanbevolen voor collega's die ook interesse hebben om dit dan wat dieper op een ander moment hierover door te spreken. Want zoals wij ernaar kijken is, gaat de groenblauwe visie over heel Lansingerland en het ontwikkelplan ook. Dus kun je eigenlijk niet een groenblauwe visie maken zonder het stuk waar de recreatieschap de beheerder is? U noemde net het Hoeksekade, dat is gewoon Lansingerland, dus dat hoort onderdeel te zijn van de groenblauwe visie, ook al is het iets wat ook in het ontwikkelplan Rottemeren staat.

En ik heb nog twee vragen, voorzitter, als interruptie aan de wethouder. Ten eerste, hij noemt een roep van deze raad om te bezuinigen. Die heb ik gemist, dus kan hij mijn geheugen opfrissen wanneer wij die oproep hebben gedaan? En mijn tweede is, hij heeft aangegeven dat er scenario's komen, kan hij dan ook specifiek zijn in wanneer die naar de raad toe komen? Dank u wel. De voorzitter: De wethouder. De heer Muis: Ja, dank u wel. Ja, de oproep, volgens mij, op meerdere momenten heeft de raad daar uitspraken over gedaan, ook in zienswijze, dus ik heb nu even niet paraat hoe de data erbij, maar ik denk dat uw collega's misschien wel kunnen helpen, maar in elk geval is er gevraagd sowieso alle gemeenschappelijke regelingen om te kijken wat er bezuinigd kan worden, dus sowieso in dat kader, maar er zijn ook, ik zit even te zoeken naar de raadsrapporteur, maar die kan er waarschijnlijk ook wel iets over zeggen van hoe en wanneer dat geweest is. Maar dus dat is antwoord op die vraag en de andere vraag is me nu even ontschoten. Wanneer, nou, we hebben een eerste bespreking gehad over die financiën en die doorkijk en die verschillende ontwikkelingen die op ons afkomen. Ook dus die stijgende kosten en dat komt dan een eerste bespreking zal in het algemeen bestuur zijn en juli. Ja en dan moeten we kijken hoe snel daarna die scenario's gemaakt kunnen worden.

Dus ik kan het op dit moment niet zeggen. We moeten eerst kijken wat het algemeen bestuur ervan vindt en daarna kan ik u melden wat dat tijdpad dan gaat worden. Maar het heeft zeker urgentie, dus ik zou er alles aan doen om dat zo snel mogelijk naar u toe te brengen.

6/20

De voorzitter: Mevrouw Boonstra, WIJ Lansingerland. Mevrouw Boonstra: Ja, dank u wel voorzitter. Even als aanvulling op wat wethouder Muis net zegt, vorig jaar bij de kaderbrief is er een oproep gedaan, die is meegenomen in het algemeen bestuur vergadering van vorig jaar en bij de begroting is die nog een keer herhaald om te bezuinigen. En ja, dat zijn sowieso al de punten die ik dus uit mijn hoofd al weet dat er dus aan de motie, de oproep die toen gedaan is, dat die meegenomen is in vergaderingen die het algemeen bestuur heeft die ik bij heb gewoond. Dus het is bij Rottemeren in het bestuur zeker geland dat daarnaar gekeken moet worden. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. En tot slot, dat is dat is fijn te horen, dat verhelderd wel, dan is wat mij betreft is de boodschap in ieder geval namens CDA is dan verkeerd begrepen. Doelmatigheid is altijd een deugd. Of we het nou hebben over de DCMR of de GGD of de recreatie Rottemeren. Waar we het hier over hebben, bij het ontwikkelplan, is een investeringsagenda, dus eenmalige investeringen in het uitvoeren van vastgesteld beleid. Ik zou eigenlijk willen een oproep doen aan collega's die hier ook anders naar kijken om zich bij mij te melden om samen toch een ander signaal te gaan afgeven.

Want als het begrip is van DB en AB recreatieschap dat ze eigenlijk moeten stoppen met het maken van investeringsplannen, dan zou dat in ieder geval wat ons betreft niet het goede signaal zijn, niet het goede begrip zijn en ik denk dat er een ander signaal nodig is en dat we bijvoorbeeld een keer via een bespreking of een motie dat andere signaal ook zouden moeten afgeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan over Stedin, mijnheer Van den Beukel, we zijn het eens inderdaad wat hier staat. En u zei al dat staat er niet letterlijk. Het staat er ingewikkeld. Maar de inzet van Lansingerland en mogelijke knelpunt is gericht op het zo snel mogelijk versterken van het energienetwerk, elektriciteitsnetwerk, de mate van onszelf, maar ook uiteraard de regio. Daar is onze inzet als aandeelhouder op gericht door middel van het mogelijk maken van voldoende financiering, toetredingsstaat en de ongetwijfeld op korte termijn volgende toetreding van een aantal provinciale overheden bijvoorbeeld. Dus dat mag best op die wijze ook erin staan. Dus die handschoen neem ik graag op en zeker als de heer Weerheijm straks ze ook leesbaar op de website wil hebben. Dus dan is dat een goed aandachtspunt. Tenslotte, de heer Van den Beukel, maar ook richting de wethouder Cnossen, we kunnen niets meer in de factsheets opnemen nu zonder amendement.

Dus de wethouder zei dat wel, maar dan moet er een amendement komen. Dus of we moeten de woorden van de wethouder zo opvatten dat het bij het vaststellen van het factsheets dit signaal uit de raad gewoon wordt meegenomen, anders moeten we nog heel snel een amendement maken en dat kan snel. Dus ik kijk even naar de heer Van den Beukel wat u wilt en als u het wilt, dan kan dat in een korte schorsing, denk ik, ook met de wethouder even geregeld worden. De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, onze griffie kan toveren, heb ik gezien en geleerd. Dus dan vind ik het wel zelf een goed idee om het inderdaad, het mag via een zin wel te benoemen. En waarom? Voor de collega's die daar misschien minder dicht op zaten, er bestond heel lang een landschapstafel. Dat was een groot en belangrijk instrument om eigenlijk onze hele regio te bedienen en alle samenwerking op vlak van natuur vorm te geven. Die is opgeheven en die is ondergebracht bij de metropoolregio en dat was een belangrijk besluit waarin heel veel mensen bewust mee bezig zijn geweest. Dus dat bestendigen is wel belangrijk. Dus dat ene zinnetje zou wat ons betreft wel een goed idee zijn. Dus ik maak graag gebruik van het aanbod en misschien kan het zelfs tijdens de vergadering nog worden gecreëerd. Hoeft dat niet eens tot een schorsing te leiden. De voorzitter: De heer Markus.

7/20

De heer Markus: Staat me bij dat er bij de begroting de factsheets ook altijd in de begroting zit en dan geven er ook een klap op. We zouden ook ervoor kunnen kiezen om bij de begroting te vaststellen, dus de defect zit er ook bij. De voorzitter: Het voorstel van de griffier is ook maak even een amendement, dat moet zo kunnen, dus als de heer Van den Beukel, de griffie is al bezig. Ik zou dat ook niet tijdens een vergadering willen doen, mijnheer Van den Beukel, omdat ik ook uw aandacht erbij gun. Dus ik schors de vergadering voor enkele minuten. Blijft u rustig zitten, dan maken we snel een amendement in orde en dan kunnen we daar straks over stemmen. Ik schors de vergadering. Als u weer gaat zitten, dan gaan we verder. Ik heropen de vergadering en met dank aan de griffie ligt er nu een amendement over de voorgestelde wijziging van de heer Van den Beukel van het CDA en dat amendement heet vermoedelijk, als ik goed geïnformeerd ben, amendement Landschapstafel, ook voor de MRDH. En we krijgen hem op beeld, dus dat is een zin en voor de toelichting uiteraard daarbij verwijzen we u naar de dialoog tussen de heer Van den Beukel en wethouder Cnossen. Ik denk dat iedereen tot zich genomen heeft. Ja, dan gaan wij over tot de stemming. Wij stemmen natuurlijk eerst over het amendement en daarna over het raadsvoorstel en dat luidt de factsheets Verbonden Partijen vast te stellen.

Mevrouw Boonstra. Mevrouw Boonstra: Dank u wel, voorzitter. Wilt u hem nog even op het scherm toveren, dan kunnen we hem nog even goed lezen. De voorzitter: We kijken naar de griffie. We gaan stemmen als eerste als ie zo in beeld komt over het amendement. Hij moet nog een nummer krijgen. Nummer zes. Dus dat is A2024-006. Hij moet van systeem naar systeem worden overgezet. Ik krijg het signaal wat gaan stemmen. Let u op. Met algemene stemmen aangenomen. Dank u, mijnheer Philippens. 5.b Opdracht raadsrapporteurs 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt, 5b, Opdracht raadsrapporteurs 2024, wie over dit agendapunt? Mevrouw Draak. Nee, de heer Markus is eerst, maar ik denk dat mevrouw Draak eerst mag van de heer Markus. Mevrouw Draak. Mevrouw Draak: Ik ben helemaal vereerd, ik mag gewoon eerst, wat leuk. Ik heb eigenlijk helemaal niet iets heel belangrijks te vertellen over dit agendapunt, behalve dat ik heel graag alle raadsrapporteurs van de afgelopen periode wil bedanken omdat ik heb gemerkt, in ieder geval in de commissie samenleving waar ik zelf zit, maar ik heb ook van mijn collega's begrepen dat het gewoon prettig is om informatie te krijgen vanuit die Verbonden Partijen die anders toch wel erg op afstand staan. En we stellen het op prijs dat deze raadsleden daar al die extra tijd aan besteden. Dus dat was eigenlijk wat ik wilde zeggen daarover.

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Markus, kijken of die een heel andere mening heeft. De heer Markus: Dan kent u mij nog niet. Nee, dat wilde ik ook precies zeggen, niet zo mooi verwoord uiteraard, dus ik ben blij dat u als eerste mocht. Ik heb nog een toevoeging. Ik wens veel succes de komende het jaar weer. De voorzitter: De heer Azzouzi. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me ook aan bij de VVD en ChristenUnie. Ik had nog een vraag voor mij, hebben wij dit eerder vastgesteld wat gaat over 2024, die opdracht? We zitten in juni, hadden wij dat niet in eind 23 moeten doen, of met terugwerkende kracht of hoe zit dat? De voorzitter: Ja, we hebben het eerder, we doen het jaarlijks en inderdaad, dat doen we bij deze vergadering. Dus misschien is 24 de ingangsdatum, zullen we het maar noemen. En hij geldt tot en

8/20

met juni 25, denk ik dan, of voor onbepaalde tijd. Ik sluit me aan ook vanuit het college bij de complimenten, ook voor ons is het werken met de raadsrapporteurs echt prettig. Dus ik denk dat we daar allemaal een goed systeem hebben uitgevonden wat we in de verschillende partijen overigens ook uitdragen dat het succesvol is, dus ik verwacht ze bij meerdere gemeenten. De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter om een hele domme vraag te stellen. Ik ben ze allemaal zeer erkentelijk en ik heb ook veel vertrouwen in, maar ik heb geen idee werkelijk wie bij welke commissie volgend jaar de raadsrapporteur zijn op basis van dit stuk. Zie ik dan dat verkeerd of ontbreekt nou net dat lijstje op basis waarvan ik kan zeggen, misschien is het wel gewijzigd namelijk, hebben we een nieuwe raadsrapporteur. De voorzitter: Ja, de raadsrapporteurs zijn benoemd. Die zijn benoemd tot ze niet meer benoemd zijn. We doen nog een rondje raadsrapporteurs. Dus, mijnheer Van den Beukel, er is ongetwijfeld een lijstje bij de griffie. Dan gaan wij over tot de stemming met het besluit de volgende opdracht voor de raadsrapporteurs vast te stellen zoals die in het besluit staat, opdracht raadsrapporteurs. En die is met algemene stemmen aangenomen.

5.c Jaarstukken 2023 gemeenschappelijke regeling Bleizo De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 5c, dat zijn de jaarstukken 2023 van de gemeenschappelijke regeling Bleizo. Wie over dit agendapunt? De heer Van den Beukel, CDA. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, ik kan hier een heel exposé over houden, maar dat lijkt mij niet wijs, maar het is wel de enige moment dat we deze stukken langs krijgen. Dus ik denk wel goed om toch even een paar dingen te realiseren en heb ik vervolgens tot slot een vraag aan het college. Ga ik even naar mijn stuk. Ik reed vandaag langs Bleizo en daar stonden enkele lege aanhangwagens. Die hebben kennelijk de schoonmaakactie van het college overleefd, van de aanhangwagens, op het goede voorstel overigens van fractie van Leefbaar 3B. Die stonden daar, inclusief nog wat vuilnis en dat was Bleizo op dit moment. Lansingerland creëert op dit moment zijn eigen niemandsland. En in deze stukken blijkt dat de netto contante waarde is herberekend en 2 miljoen lager uitkomt dan voorheen. Uit de stukken blijkt ook dat de gemeenschappelijke regeling 43 miljoen euro aan leningen heeft uitstaan en dat die leningen ons elk jaar 8,5 ton kosten. Uit de stukken blijkt ook dat het kantoortje, wat daar vele jaren heeft gestaan, komend jaar dichtgaat. Dat is, denk ik, heel verstandig, want de activiteiten zijn teruggelopen naar nihil.

In de stukken staat ook dat de situatie inderdaad in een impasse verkeert. Uit de stukken blijkt vervolgens dat we een extra risicoreservering moeten aanhouden bovenop wat het ons dus jaarlijks kost, die 2 miljoen, nog van 2,7 miljoen, nog eens een keertje een financiële tik. En deze week inhoudelijk eventjes, want uiteindelijk gaat het om de inhoud, berichtte een landelijk onderzoeksplatform Investico dat op locaties zoals Bleizo ondanks dat de GGD dat ontraadt inderdaad heel wat plannen worden gemaakt voor het huisvesten van mensen en met name voor de financieel zwaksten. Maar goed, dat debat hebben wij hier vaak gevoerd, dus ik wil daar eigenlijk niet opnieuw vragen over gaan stellen. Alleen deze nieuwe feiten, tenminste vond ik belangrijk de nieuwe feiten wel even markeren. Mijn enige vraag aan het college is, uit de stukken blijkt dat voor volgend jaar ruim 5 miljoen aan kosten bouwrijp maken wordt geprognosticeerd. Dat vind ik veel geld voor een plot waar op dit moment geen plan voor is. Wat is de achterliggende aanname waarop die 5 miljoen is gebaseerd? Is mijn vraag aan het college, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Ruijtenberg. De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter.

Ik ben niet zo uitgebreid als de heer Van den Beukel en ik heb ook geen stuk die ik voor kan lezen, maar het gaat me meer eigenlijk om de zienswijze waar gewoon een zin in staat die ik moeilijk vind en soms, dan zeg je van we slikken en meloen door. Dat doe ik in dit geval al dan niet. Ik refereer even naar de buren inderdaad, ja. En het gaat om de zienswijze, met name de zinsnede daarvan, de bestuurlijke gesprekken tussen

9/20

Lansingerland-Zoetermeer en de provincie in de afgelopen jaren hebben niet tot een oplossing geleid. Punt. Tot zover ben ik het volledig eens. Dan komt het stuk waar ik het als GroenLinks niet mee eens kan zijn. En om een paar redenen, ten eerste namelijk, het is nodeloos politiek, want dit wordt door geen enkele bewoner gelezen, dus voor wie doe je dit? En daarbij dus passage, dit vinden wij moeilijk uit te leggen aan onze bewoners. Het gebied blijft wederom voor jaren braakliggend, terwijl veel inwoners geen woning kunnen vinden. Dit is heel goed uit te leggen aan de bewoners en het feit dat het braak ligt komt heel simpel en ik heb het al heel vaak gememoriseerd en ik het ga nog een keer doen, door dat de afgelopen jaren de diverse colleges en raden van Lansingerland te weinig initiatieven hebben getoond om hier daadwerkelijk iets mee te doen. Hadden we dat gedaan, dan hadden we al een oplossing daarvoor en het is heel goed uit te leggen. Ik ga geen amendement indienen, ik heb het niet voorbereid en gaat ook niet nu terstond nog doen, want ik weet namelijk vanuit de discussies hij zou het toch niet gaan halen en nodeloze amendementen gaan we niet indienen en ook niet steunen. Daar komen we ook nog een volgend onderwerp over bij, maar ik wil dit toch gezegd hebben en dat dit voor mij, voor onze fractie ook een reden is dat wij tegen dit stuk zullen stemmen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Bik, WIJ Lansingerland. De heer Bik: Ja, dat lukt. Dank u wel voor het woord. Dat lokt toch een reactie ook uit. Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat we op elke manier die maar mogelijk is willen uiten dat we geen huizen kunnen bouwen op dit stuk door de ontstane situatie. De voorzitter: Dank u. De heer Weerheijm, D66. Ik heb zeker niet de ambitie om een discussie over Bleizo hier te openen, want volgens mij komt ie vaker langs dan alleen bij de deze vergadering, helaas, zou ik bijna zeggen. Wat ik wel een beetje merk de afgelopen tijd, is dat er af en toe stukjes in de media staan, ook discussies in de raad van onze collega's van Zoetermeer, waar ik niet helemaal voel dat er heel veel gemeenschappelijkheid soms is. Ik wou eigenlijk vooral oproep doen aan mijn collega-raadsleden hier, van onderhoud ook goed het contact met de collega's van Zoetermeer, allemaal met uw eigen uitgangspunten en ideeën over Bleizo. Maar laten we in ieder geval zorgen dat we als raden of in ieder geval als fracties op een lijn blijven zitten omdat het uiteindelijk iets is wat in ons allerbelang is. En hetzelfde geldt eigenlijk ook voor contacten richting provincies, vooral oproep aan elkaar om hou die contacten een beetje warm.

Volgens mij even reactie ook op de heer Ruijtenberg, volgens mij staat het heel helder zo in de zienswijze, in ieder geval naar mijn mening, dus ik ben blij dat u geen amendement hierop gaat indienen. Dank u wel. De voorzitter: Anderen op dit agendapunt? We hebben even een korte schorsing doordat wethouder Cnossen het antwoord op de vraag van de heer Van den Beukel kan formuleren. Nogmaals, blijft u een beetje in de buurt lief zitten. Het gaat vast heel kort. Ik heropen de vergadering. En we gaan naar de wethouder Cnossen voor de beantwoording. Mevrouw Cnossen: Ja, dank voor het woord, voorzitter. Dank aan de verschillende fracties voor de woordvoering. Aan het college is inderdaad een concrete vraag gesteld door het CDA over het bouwrijp maken volgend jaar. Waarop is dat gebaseerd? Het college en gemeente Lansingerland gaan er vanuit dat we volgend jaar bouwrijp gaan maken. We willen ook laten zien dat Lansingerland door wil, huizen wil bouwen en dat is ook de houding die we richting provincie uitstralen en ook met Zoetermeer daar goed overleg over hebben. Dus dat zou op dit moment het antwoord zijn. Wilt u echt een hele financiële onderbouwing, dan zou ik willen voorstellen, voorzitter, om dat toe te sturen aan de Raad. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, ik schrik je wel een beetje van.

Want ik bedoel, de bestemming is er toch nog helemaal niet, dus hoe kan dat dan dat daar wel geld ingestopt wordt terwijl het helemaal niet zeker is dat daar huizen komen, want misschien we weten allemaal wat er aan de hand is. Misschien komen er wel windmolens.

10/20

De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Cnossen: Dank. Dank ook aan de heer Van Santen. Er wordt niet zomaar geld in gestopt, maar we maken wel plannen om volgend jaar de boel bouwrijp te maken. Ik zit daar te kijken, daar zat u gisteravond, mijnheer Van Santen, excuses. Maar ik zit opeens naar mevrouw Boonstra te kijken. Ja. Excuses. We begroten dat we daar 5 miljoen voor gaan gebruiken volgend jaar, maar we gaan dat natuurlijk niet gebruiken als er geen bestemming ligt, laat dat helder zijn. De voorzitter: Dank, dan gaan we naar de tweede termijn. Ik kijk even naar de heer Van den Beukel. Mijnheer Van den Beukel. Tweede termijn De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, het is toch wel typerend hoor voor het luchtkasteel wat dit college bouwt. Er is gewoon procedureel geen enkele haalbaarheid van het volgend jaar al de bestemmingen hebben gewijzigd. Dat moet namelijk via de provincie en vervolgens hier lokaal en dan moet je omgevingsplannen gaan maken. Dit is werkelijk waanzin. Dat kan iedere deskundige hier vertellen. Maar om het statement te maken, doen we alsof, maar voor wie eigenlijk, we volgend jaar bouwrijp gaan maken. Ja, dit is een beetje dezelfde orde als de uitspraak van een aantal vertegenwoordigers van dit college afgelopen najaar, dat Lansingerland 100 of 120 miljoen moest afboeken als gevolg van het provinciebesluit.

Dat bleek ook aan de achterkant van een bierviltje berekening, ervan uitgaande dat er alleen maar koeien konden lopen nadat er een windturbine was gebouwd. Ik hoop dat we wijzer gaan worden. Dat is geen vraag. Dat is een opmerking en een verzuchting, richting de heer Weerheijm wel, ik snap zijn oproep, maar mijn klomp breekt ook wel, voorzitter. Want de pot verwijt de ketel een beetje dat hij zwart ziet. Februari 2024 voor de liefhebber is de fractie van D66 Zoetermeer die inderdaad zegt laten we windturbines gaan bouwen bij kruisweg, want dan maken we de weg vrij, verbouwen we Bleizo. Dus als er iemand zendingswerk te verrichten heeft en ik moedig u van harte aan en als u daar hulp bij nodig heeft, dan kom ik graag met u mee naar de fractie van D66 Zoetermeer, dan is het, denk ik, toch wel uw partij. Ik meen het even in alle serieusheid. Die fracties zijn belangrijk inderdaad, de gemeente Zoetermeer is belangrijk en ik hoop wel dat we inderdaad de gemeenteraad van de gemeente Zoetermeer ook duidelijk kunnen maken dat Polder 140 morgen en dat hebben we hier ook uitgesproken in het huis, geen geschikte plek is voor windturbines. Dat zou echt slecht zijn voor de inwoners van Kruisweg. De voorzitter: De heer Weerheijm. De heer Weerheijm: Dank u wel, voorzitter. Ja, daar moet ik natuurlijk heel even op reageren, op die opmerking.

Vanzelfsprekend heeft mijn fractie zeer goed contact met mijn collega's in Zoetermeer. Zeker ook als wij daar dingen horen waarvan wij denken van hé, dit zitten wij toch wat anders in, dan boren wij natuurlijk meteen de contacten aan en ik moet zeggen, dat is ook heel erg goed bevallen de afgelopen maanden, dus onze ervaring was goed daarin en daarom ook de oproep van andere fracties, doe dat ook gewoon gezellig met elkaar. Ik weet dat heel veel fracties dat ook hebben en soms denk ik nou, misschien kunnen we daar nog wat meer mee doen. Het duidelijk een gemeenschappelijke regeling tussen onze twee gemeentes, dus daar moeten we ook als alle twee onze raden en als fracties ook positie in nemen. En met zendingswerk, daar kan ik ook wel over meepraten. De voorzitter: De heer Van den Beukel. De heer Van den Beukel: Ja, voorzitter, dan even scherp, heeft de fractie van D66 Zoetermeer bij uw weten hun mening bijgesteld en zijn ze dus niet meer van mening dat windturbines moeten komen op de Kruisweg?

11/20

De voorzitter: Mijnheer Weerheijm. De heer Weerheijm: Ja, ik wil hier eigenlijk niet eens op antwoorden, want ik spreek hier namens de fractie van D66 Lansingerland, niet die van D66 Zoetermeer. Dus als u daar meer informatie wil, kunt u ze bellen of via andere manieren contracteren. Maar ik vind het een beetje een bizarre vraag, want ik spreek niet namens hun, maar we zitten zeker op een lijn en ook met onze collega's in provincie hebben we met elkaar een heel erg goed contact en dragen we een gemeenschappelijke boodschap uit. Dank u wel. De voorzitter: Anderen in deze tweede termijn? Dat in ieder geval is ook geen vraag aan de wethouder, dus dan gaan wij over tot de stemming. Er is ook geen amendement, dus wij gaan direct stemmen over de zienswijze, de jaarstukken, even kijken. Gevraagde beslissingen, geen gevoelens, kenbaar maken ten aanzien van het concept jaarstukken, een zienswijze die op een concept begrotingswijziging 2024-1 en een brief met een inhoud vastgestelde gevoelen over concept jaarrekening en het besluit over de zienswijze op de ontwerpbegroting 2025 en de begrotingswijziging 2024-1 vast te stellen en te verzenden naar het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Bleizo. En nu heeft die vastgesteld met 22 stemmen voor en 6 stemmen tegen. Dank u wel, we gaan naar het volgende agendapunt.

5.d Gevoelen jaarrekening 2023 en zienswijze begrotingswijziging 2024-1Bedrijvenschap Hoefweg De voorzitter: Agendapunt 5D, Gevoelen jaarrekening 2023 en zienswijze begrotingswijziging 2024-1 Bedrijvenschap Hoefweg. Wie daarover? Iemand in deze eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan wij direct over tot de stemming hierover. Is met algemene stemmen aangenomen. Dan zijn we bij agendapunt 5E. 5.e 2e begrotingswijziging 2024, begroting 2025 en jaarverslag 2023 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond De voorzitter: De 2e begrotingswijziging 2024, begroting 2025 en het jaarverslag 2023 van de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond en voor de luisteraars, dat is met name de brandweer en de ambulancezorg. Wie over dit agendapunt? Niemand. Gaan we ook bij de veiligheidsregio over naar de stemming. Met algemene stemmen aangenomen. Dan gaan we naar 5F. 5.f Zienswijze begroting SVHW 2025 en de eerste begrotingswijziging SVHW 2024 De voorzitter: Zienswijze begroting SVHW 2025 en de eerste begrotingswijziging SVHW 2024. Wilt u de belasting organisatie, maar waar staat de afkorting voor? Ik ben hem even kwijt, want ik heb net beloofd dat ik hem ook zal uitleggen, maar ik moet eerlijk zeggen, samenwerkingsverband vastgoedheffingen en waardebepalingen. In ieder geval, dat is de organisatie die voor ons onze belasting int. Mijn belofte om de afkorting hier te verduidelijken helpt niet erg.

Een algemene verwarring, vooral bij mij. Dank mijnheer Alsemgeest. We gaan in ieder geval naar die zienswijzen en de eerste begrotingswijziging. Wie op dit agendapunt? Niemand. Dan gaan we ook hier over tot de stemming over het raadsvoorstel. Er zit ook een memo bij om vast te stellen. 28 stemmen voor, met unanieme stemmen vastgesteld. Dan gaan we naar agendapunt 5G. 5.g Zienswijze conceptbegroting 2025 DCMR De voorzitter: Zienswijze conceptbegroting 2025 DCMR. De heer Lieverse, ChristenUnie. De heer Lieverse: Ja, geen enkele moeite met de zienswijze, voorzitter, dat vooraf. Maar ik wil graag in herinnering roepen dat we een werkbezoek niet konden laten doorgaan, dat is bijna een jaar geleden, wegens een gebrek aan aanmeldingen vanuit deze raad. Dat heeft de ChristenUnie jammer gevonden. We waren namelijk zelfs met twee mensen verplant minstens te gaan. Ten eerste om de

12/20

informatie die wij ter plekke zouden willen opdoen en in de tweede plaats om ook informeel te kunnen overleggen met medewerkers daar hoe het er zo aan toegaat met bijvoorbeeld geluidsoverlast, behandeling van padelbanen of de klachten die van Rotterdam The Hague Airport komen, enzovoorts. Ofwel we zouden graag zien dat opnieuw bij de DCMR aangekaart wordt om zo een uitnodiging uit te doen gaan. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? In eerste termijn? Ja, hier kan niet de wethouder zozeer op reageren, dan moet u zelf aangeven of u het eens met de heer Lieverse, maar het klinkt als een redelijk verzoek van de heer Lieverse. Ik zie ook hier en daar geknik en ik zou willen voorstellen dat we met de griffie een voorstel voor presidium voorbereiden en dan het volgend presidium even bespreken hoe we hier invulling aan gaan geven. Zo te zien zonder amendement of iets dergelijks. Ik zie de heer Lieverse ook knikken, mijnheer Lieverse. Nou, dan spreken we dat zo af. Dan zijn we volgens mij aan het einde ook van de behandeling inhoudelijk van dit agendapunt en gaan we over tot de stemming op die zienswijze. Met algemene stemmen is die aangenomen. Dan gaan we naar 5H. 5.h Zienswijze begroting Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2024 en 2025 De voorzitter: Zienswijze begroting Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2024 en 2025.

Daarover is een amendement aangekondigd door Leefbaar 3B. De heer Erwich krijgt het woord. Mijnheer Erwich. De heer Erwich: Met al die knopjes geraak ik even in de war. Dank je wel, voorzitter. Ik heb een amendement en ik dacht dat dat op het beeld zou verschijnen, dus ik heb daar verder, ik ga het niet voorlezen. Oké goed. Ja. Zoals u van mij gewend bent, dan hou ik het kort en kom ik direct ter zake. We moeten bezuinigen en daarom is het goed dat er GRJR in deze fase al betrokken wordt en op de hoogte wordt gebracht van het onderzoek van Cebeon. Zo kunnen zij er ook van profiteren. Daarom vragen we nu ook al aandacht voor de GRJR om zo breed mogelijk de volledige keten mee te kijken. Want als uit verdiepend onderzoek blijkt dat de uitgave van jeugdhulp hier een rol spelen, verwachten we van de GRJR als partner dat zij deze bevindingen meenemen in de maatregelen om uitgaven te verminderen. Het onderzoek is bedoeld om samen met je partner de kosten van de jeugdzorg te beperken. Daarom willen we graag het onderliggende rapport van Cebeon ontvangen. We vragen de wethouder dit dan ook zo spoedig mogelijk beschikbaar te stellen en gelijk een vraag erachteraan, wanneer zouden we dat kunnen verwachten? Leefbaar 3B vindt het belangrijk om inzicht te krijgen in waar de grootste kostenverschillen zitten in de uitvoering van jeugdzorg bij de GRJR van Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp.

Leefbaar vindt de kosten waard om een verdiepend onderzoek uit te voeren. Dat kan ons helpen de verschillen tussen de GR-en beter te begrijpen. Een verschil van 100 euro per inwoner kan misschien zo'n 6,5 miljoen opleveren. Mochten we hierdoor een besparing kunnen realiseren, dan hoeven we geen beleid te schrappen. Gisteren, tijdens de bespreking van de kaderbrief, is gesproken over een verdiepingsslag van het onderzoek van kwantitatief naar kwalitatief. Wanneer kunnen we dat verwachten en in welke vorm? Dat vragen wij van de wethouder. Als dit inderdaad een verdiepend onderzoek inhoudt, kan de wethouder ons dan ook toezeggen hoe dit wordt gedaan en het bevestigen dat het wordt gedaan. Dank u wel. De voorzitter: De heer Bergwerff, CDA. De heer Bergwerff: Voorzitter, ik wil sowieso nog even toevoegen aan de woorden van Leefbaar 3B dat na het kenbaar maken van het indienen van dit amendement wij als CDA meteen hebben aangegeven dat wij dus ook graag mede-indiener willen zijn. Dus onze naam staat er ook onder. Kleine aanvulling van onze kant, in het amendement wordt inderdaad aangegeven dat de resultaten uit het onderzoek gedeeld wordt met GRJ'er om dus mee te nemen bij hun kostenbesparende maatregelen. Maar het is natuurlijk net zo voor ons als gemeenteraad en als college ook hele belangrijke informatie waar we dus op het moment dat we dat kunnen meteen mee aan de slag moeten.

Maar dat gaat inderdaad om gewoon ongelooflijk veel geld en wij gaan er ook vanuit dat het

13/20

onderzoek prioriteit krijgt bij het college en echt wel bovenaan het lijstje staat. Want zij zien ook in, neem ik aan, dat het gewoon heel erg belangrijk is om dit snel en spoedig te doen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Ja, dank u wel, voorzitter. Begrotingen en begrotingswijzigingen en ook nog dreigende verdere bijstellingen, want de definitieve jaarrekening 2023 is nog niet gereed, dit alles is regelmatig reden voor ons in de raad om ongenoegen te ervaren, dat ook te uit over de kostenstijgingen. Er ontstaat soms ook twijfel in onze commissie of GR wel in controle is. In de tussentijd zijn we niet minder bezorgd door de analyse waar in het amendement over gesproken wordt. Het onderzoek, de benchmark door Cebeon. Wij zijn mede-indiener van het amendement. Wij vinden het een goed idee om het signaal, ook al is het nog niet uitgewerkt, alvast door te geven aan de GRJR, maar het is een ander punt wel wat we dan daarbij willen plaatsen als kanttekening. We vinden namelijk ook dat de kritische noten die het plaatsen zijn, moeten wij ook bij ons intern ons op beraden. De commissie samenleving is voorzichtig bezig met het organiseren van eigen beeldvorming. Het moet nog kijken of dat ook gaat slagen om in ieder geval in september ook dan daarover door te zagen met elkaar om te kijken of we koppers met spijker kunnen slaan.

Want de taakstelling die we afgesproken begin van het jaar, daar is nog niet heel erg veel van zichtbaar, wat daar precies aan resultaat van te zien is. Een positief punt in de zienswijzen willen we graag er uitlichten, voorzitter, dat is het noemen van de crisishulp, dat dat beter georganiseerd wordt met een team crisishulp. Maar juist bij de vele wijzigingen die er zijn zoals van de gesloten jeugdzorg na de kleinschalige alternatieven en die veranderingen verlopen nogal moeizaam, vinden we zo'n vangnet voor jongeren in acute nood van groot belang. De voorzitter: Dank u. De heer Alsemgeest, WIJ Lansingerland. De heer Alsemgeest: Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, laat ik eerst beginnen met te zeggen dat ik in beginsel de zienswijze die voorgesteld is eigenlijk prima vind. Dan zeg ik nog tegelijk erachteraan dat wij als fractie niet negatief staan tegenover het amendement wat er ingediend wordt. Maar ik heb daar wel een paar kritische noten bij.

Om eerst maar eens eventjes te beginnen met hoe zijn we hier gekomen? We wilden een beetje uitleggen over het gemeentefonds en toen was er een bureau Cebeon Rijnconsult, die gaf daar keurig uitleg over en toen bleek, we wisten natuurlijk al lang dat wij met elkaar de GRJR te duur vonden, te veel kosten, maar toen bleek ineens dat wij daar ver boven de rest uitstaken, boven de referentiegemeentes die daar gehanteerd werden en boven het budget wat wij krijgen vanuit de Jeugdwet. Dus eigenlijk kwam dit als donderslag bij heldere hemel en zijn we nu, vanavond zitten we hier dan als een soort door een wesp gestoken met een amendement, waar je eigenlijk niet tegen kan zijn, want we willen die informatie gaan delen met die GRJR, maar mijn vraag is wel wat hebben we nu de afgelopen jaren eigenlijk gedaan? Hebben we het dan helemaal niet doorgehad dat we eigenlijk, toen hadden we het helemaal niet door dat we veel te duur waren, wel dat we duur waren, maar niet dat we ver boven de rest uitstaken, zoals waar je nu blijkt.

Mijn vraag is eigenlijk een beetje, is onze kwaliteitsnorm voor de jeugdzorg misschien veel te hoog en is de drempel te laag, zodat wij dus veel meer geld uitgeven dan de referentiegemeentes en moeten we dan misschien een beetje de hand in eigen boezem steken en eens gaan kijken van wat moet er misschien bij ons binnen de gemeente veranderen aan de jeugdzorg? Afgezien van het feit dat dat absoluut niet ten koste mag gaan van die zorg. Dat is gauw klaar, want dat mag niet gebeuren. Maar we moeten wel eens gaan zoeken naar wat kunnen we daar? En dan is eigenlijk mijn vraag wel een beetje naar de heer Erwich en de andere indieners van wat nou als blijkt dat wij eigenlijk de enige zijn die veel te veel uitgeven aan de jeugdzorg en dat het niet helemaal ligt aan de GRJR. Wat gaan we dan doen? Vraag is wel een beetje van ik wacht eerst even de beantwoording van de wethouder af, wat zij hiervan vindt, van het abonnement, want we zijn echt niet helemaal mordicus tegen. De voorzitter: De heer Lieverse.

14/20

De heer Lieverse: Ja, er wordt een vraag gesteld, maar het is dan toch maar reden voor een interruptie. Ik denk dat de commissievergadering van september de beste plaats is om hierover door te praten. De voorzitter: Wel, de heer Lieverse inderdaad, in de termijn een vraag stellen die bij interruptie beantwoord wordt, dat is de verkeerde volgorde, maar beschouw hem even als een retorische vraag en ik denk dat het antwoord van de heer Lieverse daarmee ook helder is. En we gaan naar de wethouder, denk ik. Mevrouw Draak nog. Mevrouw Draak: Ja, dank u voorzitter. Heel kort nog even een vraag aan de wethouder. Onze eerste reactie op het amendement was, is het eigenlijk wel nodig? Want stel, we schrijven dit niet op als een amendement, gaat de wethouder dat onderzoek dan in de la laten liggen? Of gaat ze dat misschien hij en dat zal de heer Hoek dan moeten doen, zelf al delen met de GRJR. Daar ben ik nog even benieuwd naar. Bedankt. De voorzitter: En de heer Azzouzi, Partij van de Arbeid. De heer Azzouzi: Dank u wel, voorzitter. Aan het begin waren we gewoon blij met het bericht van de wethouder Fortuyn dat een aantal gemeentes een aantal gemeenschappelijke regelingen, een brief ging sturen. Toen dachten wij, dit amendement is dan overbodig.

In principe we staan achter het feit dat wij de gemeenschappelijke regelingen moeten oproepen om toch mee te doen aan de bezuinigingen, maar dit amendement lijkt mij heel veel tekst en zet wel een passage die wij eigenlijk niet kunnen verklaren. Mocht uit deze verdiepingsslag blijken dat de uitgave van de jeugdhulp hierin een aandeel hebben, dan verwachten wij van de gemeenschappelijke regeling dat zij de uitkomsten kritisch bestuderen. Kritisch moet je zo en zo doen, dus niet als dat niet blijkt. Je moet altijd kijken of je met minder kosten de zorg, de benodigde zorg kan bieden. Als die passage eruit gaat, dan kunnen wij dit amendement steunen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Ruijtenberg, GroenLinks. De heer Ruijtenberg: Ja, dank u wel. Eigenlijk min of meer een ietwat herhaling van zetten, het zal u niet verbazen gezien de vorige spreker. In eerste instantie hebben wij zoiets van wij denken dat dit zeker ook met de informatie die de wethouder aan het begin van dit stuk gaf een overbodig amendement, maar los daarvan, als je het amendement gaat kijken en je gaat kritisch ernaar kijken, dan bestaat inderdaad wel het gevaar dat als je daadwerkelijk gaat bezuinigen op jeugdhulp, dat je ook misschien gaat bezuinigen op dingen die echt voor de mensen zijn die het nodig hebben. Als dat de strekking is van dit amendement, ja, dan kunnen wij ook daar niet mee instemmen.

Dus daar zou ik van de indieners wel graag willen weten, is dat wat u beoogt met dit amendement? Want dat vinden wij zorgelijk. De voorzitter: De heer Lieverse. De heer Lieverse: Is een vraag opnieuw, het was een retorische vraag. Was dat de formule die maakt dat ik mag? De voorzitter: Moet een beetje praktisch zijn, maar u kunt ook ervoor kiezen dat we even de wethouder laten antwoorden en tweede termijn de indieners van het amendement reageren. Dat lijkt me een ordentelijke manier. De heer Lieverse: Doet ik dat. De voorzitter: Ja, dank u wel. Anderen nog een eerste termijn? Ik denk dat we iedereen hebben gehad. Dan gaan we naar de wethouder Cnossen. Beantwoording college

15/20

Mevrouw Cnossen: Ja, dank u wel voorzitter, voor het woord. Dank aan de raad ook en de fractie van Leefbaar 3B om een amendement in te dienen om toch nog iets extra te benadrukken. U had daar ook nog een aantal vragen over. Ik herinner me dat we gisteravond toch ook redelijk uitgebreid hierover hebben gesproken en de heer Lieverse gaf al aan welk proces wij met elkaar hebben afgesproken om ons verder te verdiepen in de oorzaken van de grote uitgaven bij de jeugdzorg. En de heer Lieverse gaf aan, u heeft zelf met elkaar afgesproken om met elkaar in september beeldvormende avonden te doen, dus dat gaat gewoon gebeuren. U wilde ook graag weten, mijnheer Erwich, wanneer u het verdiepende rapport kunt verwachten, daar hebben we het ook over gehad. Dat gaat ook pas na de vakantie gebeuren. Even kijken hoor. U vroeg ook wel dat hoe, daar hoeft u geen antwoord op, maar wel de bevestiging er komt een verdiepend rapport. Dat gaat van kwantiteit, dat dat cijfer, die piek naar kwaliteit, wat gebeurt er dan precies en het moment van het rapport was gisteravond ook wel toegezegd voor de begroting, dat u dan beeld heeft van wat daar gaande is. Dat waren uw vragen. Reageren op het amendement doe ik dan aan het end als ik nog even langs de andere opmerkingen wandel. De heer Bergwerff geen vragen, de heer Lieverse ook geen vragen.