[BV23.0102] Verslag Gez. Commissie AB Begroting d.d. 25 oktober 2023

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur

Corsanummer Datum vergadering

: BV23.0102 : 25 oktober 2023

Aanwezig: Commissieleden: Leefbaar 3B : Don van Doorn, Johan Philippens, Terry Duivesteijn, Jean Paul Meuldijk WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Mark Bik, Bianca Boonstra, Jan Alsemgeest CDA : Jan Willem van den Beukel, Job Halkes, Michel Krieger, Nelleke Bouman VVD : Matthijs Machielse, Ed van Santen, Ivo de Graaff D66 : Ineke den Heijer, Brecht Weerheim, Ronald van der Stad CU : Kees Willen Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg, Menno Duk, Manon van Splunter PvdA : Hamid Azzouzi, Nanno Scheringa, Sonnie Biharie VOOR Lansingerland : Petrine van Olst Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt : Leon Hoek, Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 17.00 uur: Ik open de vergadering van de gezamenlijke commissievergadering over de begroting van volgend jaar. Het is vandaag 25 oktober 2023. Mede namens de commissiegriffier welkom inwoners thuis kijkend naar de webcastuitzending van deze vergadering, welkom toehoorders op de publieke tribune en de 3 insprekers, die zich gemeld hebben. Welkom burgemeester, die zal zo wel komen, want ik weet dat hij in huis is. Welkom wethouders en welkom ambtenaren van de gemeente Lansingerland. En natuurlijk u, commissieleden, hartelijk welkom in deze vergadering. Ik zie dat alle fracties vertegenwoordigd zijn. Ik vind het fijn in deze openingswoorden het noemen de tegenbegroting van het CDA zeker gerechtvaardigd is, om dat te melden bij de mededelingen in aanvang. Ik heb in mijn lange politieke loopbaan in Lansingerland, maar ook in Berkel en Rodenrijs nog nooit meegemaakt, dat een tegenbegroting is gemaakt door een fractie die niet in het college is vertegenwoordigd. Dit is een primeur, daarom is dat het noemen waard bij aanvang van deze vergadering. 2. Insprekers De voorzitter: Er hebben zich 3 insprekers gemeld. Zij spreken in betreffende agendapunt 4.a over de begroting. Eerst mevrouw Boonstoppel, coördinator Steunouder, dat Steunouder nodig is voor gezond, veilig en kansrijk opgroeien in Lansingerland.

In de begroting is Steunouder, geeft zij aan, niet opgenomen. De tweede is de heer Neelis van Buurttoezicht Lansingerland over veiligheid in relatie met de begroting. Derde is de heer Van Rooijen van Concordia over de korting in de begroting op de post ‘levendig Lansingerland’. De laatste heeft zich na de deadline van 12.00 uur vanmiddag aangemeld, maar ik heb onder invloed van de commissiegriffier mijn hand over het hart gehaald om het toch toe te staan.

1/44

Inspreker 1: Mevrouw Boonstoppel: Als het goed is, hebben jullie allemaal wat van mij ontvangen. Ik heb daarop een mondelinge toevoeging. Ik ga het voorlezen, dat vind ik fijner. Einde zomer werd ons in gesprek met de betrokken beleidsmedewerker duidelijk, dat het moeilijk zou worden om Steunouder voldoende te kunnen verantwoorden voor de begroting van 2024. Vanuit het perspectief van de kwalitatieve cijfers en resultaten konden we dat enigszins plaatsen, maar omdat Steunouder niet te vangen valt vanuit enkel kwantiteiten konden we ons hier niet bij neerleggen. Vanuit mijn rol als coördinator Steunouder in Lansingerland mag ik u meenemen in onze visie en oproep om Steunouder terug op de begroting te plaatsen. Voor u ligt een document waarin ik een poging heb gedaan om uiteen te zetten en hierin onze argumenten en beweegredenen weer te geven. Ik heb me voorgenomen om deze spreektijd wat meer vanuit mijn hart te benutten, het hart dat zo belangrijk is binnen onze visie en ons gedachtengoed. Vorig jaar augustus ben ik begonnen met Steunouder op te zetten in Lansingerland, verschillende vormen van informele steun waren al van kracht, maar Steunouder stond nog op nul. Een aanbod dat mijns inziens een sterke aanvulling is op het huidige aanbod.

Ik ben begonnen met zichtbaar worden, netwerken, vergaderingen bijwonen binnen het sociaal domein, mijn gezicht laten zien, het verhaal van Steunouder vertellen van mens tot mens. Het werd keer op keer mooi en welkom ontvangen. Jeugdhulp op school, die gezinnen herkenden als doelgroep voor Steunouder, gezinnen die bij hen bekend zijn in een fase waarin problemen nog net behapbaar maar zwaar zijn, waar een steuntje in de rug net dat verschil zou kunnen maken. Jeugdconsulenten, die gezinnen vanuit hun caseload konden noemen, die het zwaar hebben, maar geholpen zouden kunnen zijn met deze laagdrempelige vorm van steun. Samen konden we concluderen dat deze doelgroep door het inzetten van Steunouder behoed kon worden voor zwaardere vormen van zorg. Voorzichtig hoor ik u denken: dat weten we, dat gedachtengoed onderstrepen we ook, maar we moeten nu eenmaal keuzes maken. Dat kan ik begrijpen. Wat ik echter moeilijker kan begrijpen is dat de keuze dan op een vorm van steun moet vallen, die nu juist het verschil maakt in de preventieve fase. Een vorm van steun die erger kan voorkomen, een vorm van steun die relatief weinig kost, afgezet tegen de winst die het op de langere termijn oplevert, zwaardere vormen van hulp, die hierdoor kunnen worden voorkomen. Terugkomend op het afgelopen jaar: ik heb Steunouder zien groeien in zichtbaarheid en bekendheid.

Steeds vaker krijg ik van mensen te horen de reactie: oh, dat heb ik gezien, daar heb ik laatst een poster van zien hangen. Het blijkt steeds meer te beklijven. Er blijven echter uitdagingen. Het opstarten van een nieuw concept vergt tijd. Het is een uitdaging om vrijwilligers te werven. Het stelt mij gerust en het voedt mijn vertrouwen, dat de ervaring vanuit andere gemeenten is dat er tijd nodig is en dat er ook een patroon te zien is, dat het tijd kost om dit op te starten. Er zijn meerdere gemeenten waarin Steunouder het eerste jaar geen matches heeft kunnen maken, maar in het tweede jaar beginnen de matches te komen. Wanneer ze eenmaal geworven zijn, worden ze doorgaans duurzaam ingezet, vaak voor minimaal een jaar en zelfs onvoorwaardelijk gekoppeld aan een vraaggezin. Bovendien moeten we er rekening mee houden, dat het een delicate kwestie is om andermans kinderen op te vangen. Dit kost tijd. Een aanbod van steun, zoals Steunouder, heeft tijd nodig dit vertrouwen te winnen. Ik heb inmiddels 3 matches mogen realiseren en drie keer heb ik gezien bij een ouder of bij beide ouders, dat ze positieve effecten ondervonden door de komst van Steunouder. Ruimte voor psychiatrische problematiek bij de ouder zelf, het gevoel om het ouderschap te kunnen delen en hierdoor sterker in de maatschappij komen te staan.

Het zelfvertrouwen wordt vergroot door het delen van de opvoeding en het leunen op een stukje netwerk dat er niet was. In alle gevallen hebben de kinderen een fijne plek in een tweede veilige haven, waar ze kind mogen zijn en mogen profiteren van wat ze verdienen, een kans op een zo gezond mogelijke ontwikkeling. Mijn hart ligt bij het zorgen voor mensen in kwetsbare situaties. Door deze zorg in te mogen zetten, zie ik veel moois gebeuren in de gemeente op verschillende beleidsterreinen. De effecten van Steunouder raken de hele samenleving, dat maakt een aanbod als

2/44

Steunouder zo waardevol. Je ziet de effecten ook voor u op het document dat ik heb gedeeld. Tijdens het lezen van de begroting 2024-2027 zag ik veel raakvlakken in onze visie en gedachtengoed, het is wat lang om dat aan te stippen. We dragen bij aan de bestaanszekerheid van onze inwoners, we versterken de eigen regie en het doenvermogen van onze inwoners. Daarmee ontwikkelen ze perspectief en ondernemen ze stappen naar zelfstandigheid. Daarnaast zorgen we dat we een betrouwbare en voorspelbare overheid zijn. We zorgen voor een vangnet voor wie dat nodig heeft. We zetten in op begrijpelijke taal en laagdrempelige dienstverlening, allemaal aspecten die raken aan het initiatief Steunouder. We bedragen bij aan gelijke kansen voor inwoners. Is het tijd? Ik rond het dan af. Ik hoop dat jullie het nog kunnen lezen. Nog mijn cruciale vraag: is de gemeente bereid keuzes te maken die minder worden geleid door begrotingsbelangen en meer kunnen worden omgezet naar een lange termijnvisie waar recht wordt gedaan aan de voornemens en doelstellingen voor de inwoners: veilig en gezond en kansrijk opgroeien. De heer Jumelet, WIJ: Dank u wel, mevrouw Boonstoppel, voor uw inspraak. Mijn vraag is, over 2024 en volgende jaren: wat is uw beeld rondom de financiën? We hebben het vanavond met name over 2024.

Wat is uw vraag concreet rondom die jaren? Mevrouw Boonstoppel: De vraag concreet is of Steunouder kan blijven worden ingezet, dat wij ons aanbod mogen blijven aanbieden in de gemeente. We hebben het afgelopen jaar gezaaid, we hebben meer jaren nodig om te oogsten. Binnen een jaar kunnen we niet zeggen of Steunouder slaagt of niet slaagt. Het is een aanloop. We hebben gezien in andere gemeenten, dat het minimaal 2 jaar is om iets te kunnen zeggen van wat het doet op de langere termijn, daar is meer tijd voor nodig. We hebben gezien dat met meer tijd in vrijwel alle gemeenten het zo uitwerkt. De heer Van den Beukel, CDA: Dank u wel voor uw duidelijke inspraak en het stuk. Twee vragen. Het is pilot, zo staat het genoemd in de begroting. Ik zag het voor 4 jaar in de begroting staan. Ik ben benieuwd naar de lengte van de pilot, wat was de intentie. Ik zie in het stuk dat er nu 10 gezinnen op de wachtlijst staan. In uw eindbeeld voor Lansingerland met onze omvang van 63.000 inwoners of daaromtrent, hoeveel gezinnen zouden hier gebruik van moeten kunnen gaan maken uiteindelijk? Mevrouw Boonstoppel: Dat vind ik een heel lastige, omdat je dat eigenlijk nooit kan voorspellen.

Ik kan niet voorspellen hoeveel kwetsbare gezinnen er zullen ontstaan of zullen afnemen, dat vind ik een lastige vraag en ook lastig te vergelijken met andere gemeenten, waar Steunouder actief is, omdat je natuurlijk altijd met verschillende aantallen werkt. Ik kan daar geen sluitend antwoord op geven. Hoelang de pilot voorspeld was. In principe was de pilot voor een jaar bedacht met als richtlijn 10 matches. Daarvan zijn 3 gerealiseerd. Op basis daarvan is in het gesprek geconstateerd, dat het onvoldoende was om het door te zetten. Dat is een visie, die wij niet ondersteunen, omdat het teveel gericht is op resultaten in matches uitgedrukt. Wij richten ons veel meer op resultaten in de samenleving op alle beleidsterreinen. Daar zien we zeker wel al een beweging in, maar we vinden een jaar te kort om echt te kunnen zeggen wat de impact is. Mevrouw Van Splunter, GL: Mijn vraag is: wat zou er gebeuren met de gezinnen die nu geholpen worden indien de subsidie stop gezet wordt? Mevrouw Boonstoppel: Dat is een heel goeie. Dat vind ik een lastige. Die gezinnen zijn nu onder de hoede van Steunouder. Daar zullen we naar moeten kijken, naar het aanbod dat er ligt in Lansingerland. Mogelijk kunnen ze in een ander aanbod worden begeleid. De expertise die we vanuit Steunouder aanbieden is niet wat er over blijft, want wij zullen dan niet meer actief zijn.

Dat is één van de dingen die bij mij spelen: wat gebeurt er met de gezinnen die nu gebruik maken van Steunouder en die ons ook echt hard nodig hebben? Een initiatief zoals wij dat aanbieden, is er op dit moment niet. Er zijn andere vormen van informele steun, maar weer met een andere expertise.

3/44

De heer Azzouzi, PvdA: Dank voor het inspreken. Hoe acht u de kans of het risico dat cliënten naar zwaardere zorg gaan als wij dit initiatief niet voort zetten? Mevrouw Boonstoppel: Die kans is zeer aannemelijk. Misschien in lijn met een eerder antwoord: ik kan het niet voorspellen. Wat we zien en wat onderzoek uitwijst, is dat het inzetten van deze vorm van steun een positief effect heeft op het voorkomen van het feit dat gezinnen in zwaardere vormen van zorg terecht komen. Exacte aantallen, dat is moeilijk, maar duidelijk is onderzocht, dat dat een effect is van Steunouder in andere gemeenten, dat het zo uitwerkt, dat je dat terug dringt. Inspreker 2: De heer Neelis: Goedenavond, we gaan het binnen de 5 minuten houden. Veiligheid in relatie met de begroting. Ik heb dezelfde stukken doorgenomen, die de raad heeft ontvangen. Onderdelen die voor mij interessant zijn, zijn openbare orde en veiligheid. Het voorstel om daar te begroten is 300k, oftewel 600k, om de BOA’s niet uit te breiden. Wij zien al lange tijd, dat de politie afwezig is. De wijkagenten hebben een naam, ze komen op afroep, maar eigenlijk zijn ze niet meer beschikbaar. De BOA’s zien we eigenlijk ook niet, zo’n beperkt aantal. Toevallig heb ik er sinds een jaar eentje in mijn wijk gezien van de week. De basisbehoefte, wat de BOA’s precies doen, is voor de burgers niet helder.

De problematiek van de politieorganisatie zal naar verwachting niet veranderen. Kortom: Lansingerland zal niet veiliger worden. Maar dat geeft niet, want onze ambitie is niet sterk geformuleerd. Het integrale veiligheidsbeleid, 2 weken geleden waren we hier aanwezig, desondanks zien we nu al in de begroting teksten wat we gaan doen of nastreven. Het is dubieus, maar mogelijk als het maar vaag is. Ook een scherp beleid inzake na te streven doelen in veiligheid zien we niet. Lansingerland ontwikkelt, punt 6, het fietsparkeren bij OV-locaties. Er wordt nu voorgesteld om dat maar te laten zitten. We hebben het al een aantal jaren gecommuniceerd, we zien alleen maar fietsontvreemdingen toenemen, de politie doet niets, kan niets, het is een andere categorie. Niemand doet wat. We gaan nu zelfs zeggen: we stoppen met Westpolder. Waarom we dan wel op Rodenrijs iemand neer gaan zetten, is mij uiterst dubieus. Dus de invulling is onduidelijk. Wat mij betreft, moet het ter discussie gesteld worden: wat gaan we precies doen en hoe gaan we het inregelen. De oplossing zoals met Biesieklette, van de laatste jaren, dat werkt niet, dat is al een aantal jaren geleden gemeld. Wij stellen er nu eisen aan of vragen over. We hebben een mislukte exploitatie-aanbesteding gezien, waarin additionele financiële middelen beschikbaar gesteld worden. De gemeentelijke fietskluizen doen het nog steeds niet.

Wij hebben dit jaar onbezoldigd onze dienst aangeboden, waar niet op ingegaan wordt. Ik vind het een rommeltje. Geen visie, geen strategie, geen meerwaarde. Er wordt nu gemeld: we gaan iets aanpassen, 100k. Geen onderbouwing daarvoor. Waarom geen 50k? We zijn toch aan het bezuinigen. Waarom geen 150k? Onduidelijk, niet gedefinieerd. Vragen en opmerkingen. Waarom wordt er met geen enkel woord gerept over deze criminele vermogensdelicten? Hoe kan het dat in de begroting op dit onderdeel al wordt samengesteld voor de komende jaren, terwijl het integraal veiligheidsbeleid nog moet worden vastgesteld? Ik lees ergens in het dossier: we voorkomen desinvesteringen en kapitaalsvernietiging. Hoe kan het dan zo zijn, dat de camera’s van de ZoRolijn al vanaf 2018 uit staan? Kortom, een investering, niet vanuit gemeentegelden maar wel van belastinggeld gefinancierd, een € 80.000, het staat gewoon weg te roesten. De fietskluizen staan ook al een paar jaar weg te roesten. We letten gewoon niet op. Waarom wordt er inhoudelijk niet gecommuniceerd over veiligheid? Suggesties. Allereerst zeg ik: die exploitant, niet Lansingerland ontwikkelt, maar openbare orde en veiligheid, zodat het meer aandacht krijgt. Ga ook de BOA-inzet anders invullen. Al moet je dat met die resterende 8 mensen doen, zorg dat ze zichtbaar worden voor de burgers, dat ze van meerwaarde zijn. Onderzoek alternatieven.

Al zouden we de exploitatie van 1 man, die aanwezig is voor Rodenrijs, als we dat gaan transformeren tot een BOA, 100k, dan kunnen we het zomaar inrichten dat je alle 3 de fietsenstallingen kan doen, ook die van Casa Cadanza en Rodenrijs. Laat die man mobiel zijn met technische hulp en camera’s, het kan allemaal. Communiceer met ons en wij komen met ideeën. Met andere woorden. Het plan zoals hier

4/44

geformuleerd, er kan bezuinigd worden, maar er moet inhoudelijk eerst een discussie opgestart worden, want er valt best veel te bereiken. Ik ga afronden. Als laatste. Ik heb 2 maanden geleden ook ingesproken, maar ik heb er nooit antwoord op gehad. Iets van huishoudelijke orde: als er mensen inspreken, bewaak dan dat ze een terugkoppeling krijgen, want anders komen insprekers dadelijk niet meer. Dat was het. De voorzitter: Ik kijk of er vragen zijn van commissieleden. Dat is niet het geval. Ik concludeer daaruit, dat het helder was, wat u gezegd heeft. Inspreker 3: De heer Van Rooijen: Allereerst wil ik u bedanken, dat ondanks dat ik te laat was met aanmelden, dat u mij toch heeft toegelaten in deze vergadering. Het gaat over een ogenschijnlijk kleine subsidieregeling, een niet al te groot bedrag, maar voor ons is het toch wel een grote zaak, daarom heb ik gemeend hier vanavond toch even het woord tot u te moeten richten. Mijn naam is René van Rooijen, misschien kenden jullie mij nog niet en vorige spreker wel. Ik ben voorzitter van muziekvereniging Concordia uit Bergschenhoek en ik ben voorzitter van de stichting Trefpunt en ik ben initiator van culturele evenementen, zoals Cultuurproeverij en Jazz’land Café.

Gisteren werd ik erop attent gemaakt dat in het raadsvoorstel inzake de begroting 2024 een voorstel is opgenomen om de subsidieregeling ‘Levendig Lansingerland’ op te heffen. Onder Programma 3, bladzijde 40 van het raadsvoorstel, staat te lezen dat de gemeente Lansingerland een veerkrachtige samenleving wil stimuleren. Zij doet dat onder andere door een passend aanbod van accommodaties voor onder meer cultuur. Plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en sociale contacten kunnen opdoen. De gemeente doet dat door het stimuleren van het organiseren van evenementen. De Cultuurfabriek in Bergschenhoek is zo’n plek, waar al veel gebeurt. Zo valt ook te lezen in de kengetallentabel sport, cultuur en onderwijs op bladzijde 52. Als ik nu naar het aandeel van Concordia kijk, ik beperk me tot ons verhaal, als vaste huurder in de Cultuurfabriek, dan gaat het over 10 voorstellingen onder de naam Cultuurproeverijen, dat varieert van een kinderkoor tot aan popbandjes tot aan klassieke muziek, maar vooral heel veel mensen, die hier in Lansingerland hun wortels hebben. Het gaat over 10 zondagmiddagen Jazz’land Café. Het gaat over 10 repetitiezaterdagen voor het project Muziek maken met Volwassen. Het gaat over alle overige verenigingsactiviteiten, die de muziekvereniging verder nog ontplooit met bezoekende orkesten van buiten deze stad.

Al deze evenementen maken dat de Cultuurfabriek steeds meer gebruikt wordt als bruisende culturele plek. Precies zoals het ook bedoeld was ten tijde van de opening. Deze evenementen echter zijn slechts mogelijk doordat uit de regeling Levendig Lansingerland bijdragen kunnen worden verkregen. Zonder welke bijdragen de organisatie voor Concordia te risicovol zou zijn geweest en daarom geen doorgang zouden hebben gevonden. Zonder de regeling Levendig Lansingerland zou de Cultuurfabriek weer week na week in de weekenden ongebruikt leeg staan. Daar is de investering in 2018-2019 toch niet voor bedoeld geweest? Concordia ontvangt ook een structurele subsidie vanuit de regeling Sociaal Domein. Daarmee dekt ze ten dele de lasten van de reguliere gang van zaken binnen de vereniging. Voor nieuwe initiatieven is er nauwelijks financiële ruimte. Reserves zijn er al helemaal niet. Daarom doet Concordia geregeld en met succes beroep op de regeling Levendig Lansingerland. Zo organiseren wij ook projecten op de basisscholen, zoals het pBone project waarbij kinderen kunnen leren spelen op kunststof instrumenten, voor een deel dus gefinancierd door de gemeente. Dit soort projecten zijn van belang om de jeugd in contact te brengen met actief muziek maken. Maar er is een tweede belang.

Projecten dragen sterk bij aan de bekendheid van de muziekvereniging als plek waar je tegen een gunstig tarief, goedkoper dan de muziekscholen, kan leren muziek te maken. Door alle publiciteit rondom projecten vinden inwoners van Lansingerland onze vereniging in toenemende mate en groeit Concordia in ledental. Dit terwijl in de gemeenten om ons heen de ene na andere vereniging het lootje legt. Het is een opmerkelijk fenomeen, dat wij groeien en dat in Zoetermeer, een stad van 120.000 mensen, een vergelijkbare

5/44

vereniging nog slechts 15 leden heeft, het einde is in zicht. De subsidiebijdragen vanuit de regeling Levendig Lansingerland dragen dus bij aan het structurele voortbestaan van de muziekverenging Concordia en haar fanfareorkest, recent nog aangewezen als Cultureel Erfgoed. Tot slot. Levendig Lansingerland is een bescheiden regeling, waar kleine bijdragen uit worden verstrekt, die naar mijn mening essentieel zijn bij de organisatie van de in het raadvoorstel bedoelde evenementen. Zonder deze regeling geen Cultuurproeverijen, geen Jazzclub, geen nieuwe initiatieven. Ik verzoek de raad de begroting te willen amenderen, zodanig dat de regeling Levendig Lansingerland ook in 2024 in stand kan blijven. Dank voor uw aandacht. De heer Van den Beukel, CDA: Kunt u ons meenemen in uw laatste opmerking, de achtergrond daarvan. U zegt: zonder die regeling zullen bijvoorbeeld die jazzmiddagen niet meer georganiseerd kunnen worden. Je zou er oppervlakkig naar kunnen kijken en zeggen: het scheelt een paar honderd of duizend euro, dat kan je zelf ophalen met een collecte. Maar u bent stellig, u zegt: dan vallen dingen om. Hoe komt u daartoe? De heer Van Rooijen: De kosten gaan natuurlijk altijd voor de baten uit. Je moet een bepaalde trekker hebben, willen mensen je kunnen vinden of een evenement ontdekken.

Als vereniging hebben we niet de middelen om daar vooraf in te investeren met het risico, dat het niet aanslaat. Dan zou zo’n initiatief een vereniging ten gronde helpen en dat doen we dus niet. Wij hebben gezegd: het moet een stukje steun hebben om zeker de eerste periode te kunnen overbruggen, anders is het risico voor de vereniging veel te groot. De voorzitter: Dan wil ik u hartelijk danken voor uw inspraak. Voor alle drie de insprekers: wat u heeft aangegeven kan vanavond terug komen als fracties het inbrengen in de bespreking. Vanavond gaat het over: waar geeft de gemeente volgend jaar wel en waar geen geld aan uit? De verdeling daarvan is aan de orde vanavond, daar zullen de raadsleden over gaan discussiëren. U kunt vanavond horen hoe ze daarover denken. Dat zal pas wat later zijn, want we gaan nu de eerste termijn doen, wat er uit komt zal dan aan het eind van de avond zijn, maar misschien zullen fracties al een tipje van de sluier oplichten, je weet maar nooit, ik weet niet wat ze gaan zeggen. Dan sluit ik deze inspraak hiermee af. 3. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Akkoord, deze agenda? Ik neem aan van wel. Ja? Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: Er zijn geen rondvragen aangemeld. 4.

Stukken ter advisering aan de raad: 4.a Begroting 2024-2027 De voorzitter: Naast de info van de insprekers wil ik de commissie ook attenderen op de brief van de directeur van Welzijn Lansingerland, die vanmiddag door de griffie aan u is verzonden, dat u die kunt betrekken bij uw overwegingen. De spreektijden voor de fracties zijn maximaal 10 minuten in de eerste termijn, tweede termijn 7 minuten, dat is inclusief interrupties plus eventueel de ongebruikte tijd van de eerste termijn. De volgorde van spreken is op basis van fractiegrootte, dat betekent dat de eerste woordvoerder is van L3B en de laatste van VOOR. De heer Van Doorn, L3B: Vanavond ligt de begroting voor. Een rode draad, die wij daarin proberen te beantwoorden en graag vanavond bediscussieerd zien, is hoe wij ook meerjarig richting kunnen blijven geven aan onze gemeente, want veel overkomt ons en op wat voor manier blijven wij baas in eigen huis? We beginnen met complimenten aan het college, de kernopdracht is keurig uitgevoerd. Ze hebben een sluitende begroting voor 2024 aangeboden en de OZB voor woningen

6/44

hebben we daarmee kunnen ontzien, zoals we dat aan de voorkant bedacht hadden. De uitgangspunten zijn goed verwerkt. We hebben een zestal duidingen mee gegeven vanuit het perspectief van L3B, die wil ik nog langslopen, omdat dat inkadert hoe wij verder kijken. Het tweede is: hoe ziet dat lange termijn uitvoeringsperspectief eruit? En tenslotte willen wij een drietal scenario’s voorleggen hoe wij kijken naar hoe wij dekking kunnen vinden onder bezuinigingen die wij wat minder plezant vinden. Eerst de grenzen opzoeken om incidenteel geld in te zetten waar dat mogelijk is. Wij hebben het beeld, dat dat goed gebeurd is. Ook het in beeld brengen van de bezuinigingsopties middels het knoppenboek, het transparante boek waar wij met zijn allen veel profijt van hebben. Ik wil ook complimenten geven aan het CDA, die dat boek goed gebruikt heeft en met een tegenbegroting komt. Het leest als een uitvoerig amendement in concept. Volgens mij kunnen wij er met elkaar het goede gesprek over voeren, want er zitten zeker een aantal items in waar we dezelfde zienswijze hebben. Het zal ook niet verbazen, dat er een aantal tussen zitten, waar we wat minder enthousiast over zijn dan wel een ander oplossingsperspectief hebben. Een derde punt, dat wij hebben beoordeeld is de realisatie van het coalitieakkoord, daar zijn wij wat minder tevreden over.

Meerdere speerpunten, een aantal belangrijke van L3B, die mee gegeven zijn als geprioriteerd beleid, worden uitgesteld tot het einde van deze coalitieperiode of fors gereduceerd of weg geredeneerd. De teleurstelling zit voor ons met name op het brede terrein van veiligheid. Het dimmen van verlichting, de wijkBOA, digitale veiligheid, bewaakte fietsenstalling, cybercrime. We willen in de tekst het huis op orde brengen, maar als we meer dan een half miljoen uit deze begroting trekken, dan zijn we niet het huis op orde aan het brengen, dan zijn we nog steeds bezig met de fundering te graven en dat is onvoldoende. Kijken we naar de risico’s momenteel, die uitgaan van een ondermijning, het wordt te pas en te onpas over ons heen gestort, dat is met een reden, een terecht reden, daar moeten we voor waken. Cybercrime wordt ook hoog geprioriteerd in de veiligheidsketen, daar moet je je ogen niet voor sluiten, niet voor wegkijken. Wat ons betreft is dat een onaanvaardbare beweging terug. Daarnaast leggen we ook nog een aantal rekeningen bij de meest kwetsbaren en die beweging is ook geen juiste, Rotterdampas, gehandicaptenkaart, dierenwelzijn, dat zijn zaken die ons aan het hart gaan en waar we nog het gesprek over willen voeren. Een andere duiding die we hebben mee gegeven: zoek naar alternatieve bronnen.

Denk aan forenzenvergoeding of-belasting, ook daar missen we een concrete uitwerking. We missen op zijn minst een taakstelling op inkomsten forenzenbelasting. In de stand van zaken van het collegeprogramma meldt het college met enige trots de concrete plannen om huisvestingsplekken voor arbeidsmigranten te realiseren. Ze gaan uit van 1.400 van dergelijke plekken. Het Westland rekent met € 377 per locatie, per woning, forenzenbelasting. Dan hebben we zomaar een potentieel van een half miljoen. Als je gaat kijken waarop aan het bezuinigen zijn, ik denk niet dat we het precies redden met die half miljoen, maar substantiële inkomsten op dat deel van mensen die hier wonen, gebruik maken van onze faciliteiten en er niet voor betalen. Dan heb ik nog niet eens het potentieel van de distributiecentra. Tenslotte zien we ook de subsidiespecialist niet terug. Voor een belangrijke voor vanavond, ik kom er zo op terug: geen geld, geen Zwitsers. Ontevreden hierover. Wij constateren, dat er niets mee is gedaan. Als je deze begroting helemaal afpelt, het staat in de openingstekst van de begroting, het is blijkbaar de enige reden waarom we hier vanavond praten, dat we moeten bezuinigen, dat is omdat we een heel groot deel van de rekening van het rijk niet betaald krijgen.

Wat betekent dat voor ons voor de lange termijn? Hoe kijkt L3B daarnaar? Wij willen echt beschermen waar deze raad en de verschillende colleges zo verdomd hard voor gewerkt hebben en ook gestreden hebben. Het is een gemeente, die schoon, heel en veilig is. De heer Neelis bracht dat netjes onder woorden in zijn inspraak. Dat geeft duidelijk aan: we mogen er niet op verslappen. In de drukte van de Randstad is het echt een kunst om hier dorps te blijven. Als we hier een kerstboom neerzetten met kerst en een paar mooie plantenbakken ophangen, omdat we een uitstraling van een dorp willen realiseren en dat kost een paar centen, dan moet je dat niet als eerste gaan wegknijpen. Laten we ook niet vergeten, dat dit alles niet kan zonder een bloeiend bedrijfsleven. Zij zorgen voor de welvaart en

7/44

de werkgelegenheid in onze dorpen. Dat alles komt, het hele pakket, door de keuzes die we nu maken, dan beginnen we aan het afbreken van dat soort belangrijke items in onze gemeente. Daar moeten we wat aan doen. Als de rijksoverheid niet over de brug gaat komen, dan kijk ik naar de toekomst en dan zie ik dat heel veel zaken niet betaalbaar meer zijn. De gemeente had de eerste overheid moeten zijn, maar we blijken nu een uitvoeringsdienst te worden van het rijk. L3B wil in deze eerste termijn graag verkennen welke mogelijkheden we hebben om dit onrecht te stoppen. Als we nu nietsdoen, ligt er straks nog steeds een pakket van € 11 mln op ons te wachten, dan zal de OZB door het dak gaan en alles wat Lansingerland mooi maakt, wordt afgebroken tot een soort wettelijk vastgesteld minimum, zonder enige kleur of franje. Het is naar ons oordeel naar geen enkele inwoner uit te leggen, dat wij geen vuist hebben durven maken naar degenen die verantwoordelijk zijn voor het feit dat wij vandaag dit gesprek op deze manier voeren. Welke 3 lijnen kunnen we doen? Nog los van de voorkeur ben ik gewoon benieuwd hoe deze raad kijkt naar gedrag, want daar hebben we het over. Laten we nieuwe taken gewoon niet uitvoeren, voordat er een uitvoeringstoets is gedaan en wij de garantie krijgen dat alle reële kosten gedekt worden. Denk aan de omgevingswet, die komt.

Laten we ons niet achteraf verrassen, dat we het nooit gefinancierd krijgen, laat dat aan de voorkant komen. Een andere lijn is, eentje die we kunnen overwegen, is dat we het gedrag van de rijksoverheid kopiëren en zelf gaan toepassen. Dat betekent vooruitlopend op de wijziging m.b.t. het abonnementstarief in 2026 al per direct starten met die inkomensafhankelijke bijdrage en dat doorrekenen en invoeren. Of, dat is ook nog een optie, alle financiële bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen bevriezen op het niveau van 2023, dus we gaan niet korten, we blijven gewoon betalen wat we dit jaar betaald hebben. Het tekort kunnen we dan als GR’en gezamenlijk proberen te claimen bij het rijk. Dan ben je ook af van dat je als einzelgänger alleen op oorlogspad gaat, dan wordt het een gemeenschappelijk probleem, dan kunnen we het ook gemeenschappelijk oplossen. Een derde lijn is conform art.108.3 van de gemeentewet: reële kosten die we als gemeente maken bij de uitvoering van medebewindstaken rechtstreeks door het rijk te laten vergoeden. Dat zijn allemaal richtingslijnen. Bij de GR’en gaat het over een bedrag van € 3 mln, het verschil van 2023 naar 2024. Alle bezuinigingen die we nu voor hebben liggen, kunnen we allemaal terugdraaien, dan kunnen we ons beleid uitvoeren. Alle 3 de richtingen stoelen op aangenomen moties. Enerzijds in 2021: geen geld, geen Zwitsers.

Anderzijds de recent aangenomen moties 2023-007, mee bezuinigen met gemeenten, waar we vragen aan het college om dat te bespreken met GR’en. Laten we vooral van slachtoffergedrag naar baas in eigen huis bewegen. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: Ik begon bij de bespreking van de kaderbrief 2024 dat we blij mogen zijn om het bestuur te zijn van deze vitale, krachtige, sociale, veilige, rijke, groene, sportieve en bedrijvige gemeente. Een gemeente waar het goed wonen, leven en werken is. In de periode tussen toen en nu is er in de wereld, in Nederland maar zeker ook in Lansingerland veel gebeurd. Mijn fractie wil graag blijven benadrukken: zoek de overeenkomsten en niet de verschillen. Polarisatie ligt zomaar op de loer, iedereen denkt het gelijk aan zijn of haar kant te hebben en natuurlijk moeten we ons blijven durven uitspreken, maar laten we het gesprek wel blijven voeren en elkaar niet verliezen of het nu gaat om grote conflicten of kleine, lokale kwesties. Voor ligt de begroting 2024. Mijn fractie is zeer positief over het open proces en op welke wijze het college het bij de kaderbrief voorziene tekort door enerzijds technische keuzes en stappen en anderzijds heldere inhoudelijke keuzes te reduceren tot waar we nu zijn. Van € 11,4 miljoen tekort voor 2024 naar een overschot van ruim € 6 ton, als we de september-circulaire meewegen.

En natuurlijk, als we naar 2025 en volgende jaren kijken dan ligt daar in de komende periode een grote uitdaging voor ons allen. In mei jl. vroeg het college de raad om duidingen voor het maken van de begroting 2024 en volgende jaren. De raad heeft in de volle breedte duidingen meegegeven en het college heeft ons inziens goed geluisterd. Binnen die duidingen en kaders bent u aan de slag gegaan. Daarnaast complimenten dat u het aan de voltallige raad laat welke keuzes er voor 2024 wel of niet gemaakt moeten worden. Wederom

8/44

een enorme stap als het gaat om kleur te geven aan de open bestuurscultuur. Een open bestuurscultuur waar we verantwoord met elkaar moeten omgaan en we in lijn van onze eerdere duidingen nu keuzes moeten maken. Vanavond en in de komende begrotingsraad zal een ieder moeten gaan zoeken naar meerderheden, het is geen gelopen race. Een prachtig voorbeeld van de open bestuurscultuur. Voor mijn fractie zijn, naast het coalitieakkoord, de volgende lijnen belangrijk. Het zijn er 5. Geef de mensen een steun in de rug die dat nodig hebben om volledig mee te kunnen doen in onze samenleving. Blijf investeren, met name in de preventie voor onze jeugd en jongeren in bredere zin en neem suggesties en initiatieven vanuit jongeren serieus. Overeenkomstig de eerder unaniem gesteunde door WIJ ingediende moties, maak werk van de versnelling realisatie seniorenwoningen en met name aan de Lijsterlaan in Bleiswijk, onze ouderen wachten al zolang op meer passende huisvesting. Voer uit wat we eerder hebben besloten en geen nieuw beleid. Maak keuzes wat wel of niet kan met de capaciteit van ons gemeentelijk apparaat. Concreet betekent dit voor ons het volgende. De ombuiging pilot Steunouder van € 50.000 wil mijn fractie voor 2024 niet door laten gaan. Hiermee is er een extra jaar budget om steunouders te zoeken om tegemoet te komen aan de enorme behoefte.

Mijn fractie vindt het belangrijk dat juist een dergelijk belangrijk project voor kinderen en hun ouders een extra kans krijgt om van de grond te komen. Voor 2025 willen wij het opnieuw wegen. Wij vragen dan ook het college om te reageren richting de raad hoe wij het in 2025 wellicht zouden moeten gaan doen met elkaar. WIJ wil niet stoppen met de Rotterdampas. Juist de inwoners met een kleine beurs worden hiermee in staat gesteld om met hun gezin kleur te geven aan het leven door allerlei activiteiten te kunnen ondernemen. Ja, ook een flink aantal inwoners met een hoger inkomen genieten hiervan maar het afschaffen en het ontbreken van een alternatief, leidt tot verschraling voor een flink aantal van onze inwoners die een duwtje in de rug nodig hebben. Mijn fractie zet zich al jaren in voor levendige dorpskernen. We zien dat onze dorpscentra er mooi bij liggen. De hanging baskets ervaren wij als een kers op de taart en de jaarlijkse kerstbomen als een waardevolle toevoeging. Mijn fractie wil deze beide structureel in stand houden. Een aantal van u zal zeggen: dit kunnen de winkeliers toch zelf betalen? De dorpscentra zijn van ons allemaal, dus vinden wij het niet redelijk om dit ook weer bij de winkeliers neer te leggen. Het beperken van de fietsveiligheidsmaatregelen vinden wij haaks staan op de lijn die wij al langere tijd met elkaar uitdragen.

Mijn fractie vindt deze structurele bezuiniging niet opportuun en stelt voor deze niet te doen. Tot slot in deze rij, de bezuiniging dierenwelzijn, inclusief subsidieregeling. In 2019 heeft mijn fractie een motie ingediend en deze kon toen rekenen op een raadsmeerderheid. Ook hier geldt ons inziens dat het onze verantwoordelijkheid is om dit goed te blijven regelen. Wij stellen voor om deze structurele bezuiniging geen doorgang te geven. Voor al deze 5 punten zullen wij de benodigde amendementen indienen tijdens de begrotingsraad op 2 november. Wij nodigen andere fracties uit om deze amendementen mede in te dienen maar zeker ook te steunen. Mijn fractie wil nog eens serieus kijken naar de beoogde bezuiniging rondom Levendig Lansingerland. De inspraak van zojuist is aanleiding om daar nog eens goed over na te denken. Tot slot van deze opsomming een zesde punt. Mijn fractie zal samen met de fractie van L3B een amendement indienen inzake de aanpak van straatraces in het kassengebied en op het industrieterrein Prisma. De structurele kosten bedragen € 22.500 per jaar. Ook dit amendement zullen L3B en WIJ tijdens de begrotingsraad indienen. Het college heeft een solide basis neergelegd voor de begroting van 2024. Op onderdelen kunnen we, wat mijn fractie betreft, een beperkt aantal andere keuzes maken.

Echter het bouwwerk, mede met als basis het coalitieakkoord, staat en daar tornen wij niet aan. Deze begroting is een logisch gevolg van het proces dat wij met elkaar als raad tot nu toe hebben doorlopen. Graag wil ik alvast even vooruit kijken naar de komende periode. Mijn fractie zal aanvullend op deze 6 concrete punten in november komen met een bespreekstuk in de commissie samenleving over de uitkomsten van de jeugdparticipatie en de wens van veel jongeren om een pumptrackbaan te realiseren in Lansingerland. Deze week stond het nog weer eens in de krant dat het belangrijk is jongeren te betrekken bij het bestuur en hen serieus te nemen. Tot slot wil ik nog stil staan bij ons als bestuur

9/44

van Lansingerland. De open bestuurscultuur heeft wat ons betreft. De heer Markus: Ik hoorde de heer Jumelet ‘tot slot’ zeggen, dat betekent dat er een einde aan zijn bijdrage komt, al weet je dat bij de heer Jumelet natuurlijk nooit exact, of het echt zo is. De heer Jumelet noemt allerlei zaken die hij terug wil draaien, maar dan verwacht ik ook van de heer Jumelet dat hij aangeeft: we draaien € 4 ton aan zaken terug, maar waar gaat de heer Jumelet dat mee dekken? Dat maakt de discussie iets makkelijker. De vraag is: hoe gaat u die teruggedraaide zaken dekken? De heer Jumelet: Als ik kijk naar het saldo naar aanleiding van de meicirculaire en hetgeen het college voorstelt en de uitkomst van de septembercirculaire, dan valt er wat te verdelen. In die zin hebben wij dekking. Maar ik ga even verder. Tot slot, inderdaad, om anderen ook de kans te geven vanmiddag nog. Tot slot wil ik nog stilstaan bij het bestuur van Lansingerland. De open bestuurscultuur heeft een nog veel stevigere voet aan de grond gekregen. Mijn fractie is daar zeer blij mee, we maken met elkaar waar wat we aan het begin van deze periode hebben afgesproken en toegezegd. Zowel het college als wij als voltallige raad moeten ons uiterste best doen om hier verder vorm en inhoud aan te blijven geven. Wat mijn fractie betreft is dit echt verfrissend.

Er ligt inmiddels een afspraak over een goede en heldere lange termijnplanning en zijn we jl. meegenomen in het portfoliomanagement in het ruimtelijke domein en op termijn wat mijn fractie betreft ook in het sociale domein en de bedrijfsvoering. Helaas moeten we met elkaar constateren dat de personele problematiek ons parten speelt en dus niet alles kan wat we zouden willen. Het is dan ook belangrijk dat de raad ook in deze in positie wordt gebracht. De raad moet zichtbare keuzes kunnen en durven maken en dat begrijpt iedereen want dat doen we thuis toch ook. Capaciteit en financiële middelen zijn niet onbegrensd. Ik zal in de komende begrotingsraad een motie indienen met de titel: prioriteiten stellen met behulp van een uitvoeringstoets. Een beetje in het verlengde van het eerste punt van de heer Van Doorn als het gaat om lijnen naar de toekomst toe. We willen heel graag sturen en aan het stuur zitten als raad. Ik ga mu echt afronden. We hebben een goede en solide begroting 2024 voor liggen. De heer Van den Beukel: Ik zag het gevaar, dat u nu echt zou gaan afronden, ik doe hetzelfde als de heer Markus. Ik hoor een aantal punten die me zeer aanspreken, die we ook in onze tegenbegroting hebben opgenomen. Ik zou alle fracties willen vragen erop te reflecteren, omdat ik benieuwd ben of er meerderheden in zitten voor ons amendement tegenbegroting als het integraal is.

Een punt dat u noemde, wat me aansprak, is het belang van ouderenwoningen in bredere zin, ook in Bleiswijk. U zegt alleen niet over dat de bezuiniging van € 3,5 ton op welzijnswerk voor ouderen, waarover we een brief hebben gekregen van Welzijn Lansingerland. Betekent dat impliciet dat u dat beleid steunt? Of dat u er nog over na wil denken? De heer Jumelet: Wat interessant is, u begint over uw tegenbegroting, wij hebben het natuurlijk ook gelezen. U heeft het woord nog niet gevoerd, ik neem aan, dat u straks een toelichting gaat geven op het grote amendement dat u in gaat dienen. Maar in tweede instantie zullen wij daar natuurlijk op reageren. Wij stellen ons heel erg open op andere punten en onderdelen, we laten ons graag overtuigen. Op het moment dat het goede argumenten zijn, dan vindt u ons zeker aan uw zijde. We hebben kennisgenomen van de brief van Welzijn Lansingerland en we wegen dat zeker mee, in de aanloop naar de begrotingsraad zullen we daar zeker over nadenken. De voorzitter: U bent over de 10 minuten heen. Ik voer opdrachten van uw presidium uit. U moet het mij niet aanrekenen, dat ik u het spreken ontneem, want daar zijn afspraken over gemaakt. De 10 minuten zijn om. De heer Jumelet: Ik had graag in navolging van mijn voorganger graag nog een aantal bedankjes willen uitdelen aan de samenleving, maar dat laat ik dan maar even voor wat het is.

De voorzitter: Dat kunt u in de tweede termijn doen. De heer Van den Beukel, CDA: Laat ik het stokje overnemen, waar de heer Jumelet net niet mee kon eindigen en het woord samenleving als eerste woord uitspreken in mijn bijdrage. Het motto van deze bijdrage namens het CDA is: de samenleving verantwoord verder. Dat is ook het motto van onze tegenbegroting. Voor de luisteraars: hij is beschikbaar online, dus je kunt hem allemaal downloaden. Ik heb hem maandag verspreid onder raadsleden, zodat ze er kennis van konden

10/44

nemen en er staat ook een stukje over in de Heraut. Het college, de coalitiepartijen, hebben het motto ‘samen verantwoord verder’ gegeven aan deze coalitie. Ik wil daaraan toevoegen: de samenleving verantwoord verder. Want de inzet van het CDA is om samen te werken aan een nog betere begroting. Het is prettig dat het college besluit om de begroting sluitend presenteert, ook overigens een wettelijke verplichting, maar toch prettig. Ook op basis van de kadernota inderdaad, de heer Van Doorn refereerde aan het amendement om de OZB voor inwoners in eerste instantie niet te verhogen, dat is keurig gehonoreerd, blij mee. De inzet op het verhogen van de inkomsten, een gezamenlijk amendement, daar is aan gewerkt, maar er het kan een tandje beter, daar reiken we elkaar de hand. Dus er zitten prima elementen in deze begroting. Ook veel techniek, technische maatregelen om het begrotingsgat te dichten. Sommige zijn erg creatief. Gelukkig werd ons bevestigd dat de provincie ermee instemt, bijvoorbeeld het financieren van de kapitaallasten reserve van al gedane investeringen. Als dat zo is, dan is dat zo, dat is mooi, dat scheelt ons weer een pijnlijke bezuiniging. Maar ondanks die technische maatregelen blijven er gewoon ook nog inhoudelijke keuzes, die gemaakt moeten worden om deze begroting sluitend te krijgen.

Daar stelt het college voor om toch naar onze mening diep te snijden in voorzieningen die de samenleving veel waarde brengen op dit moment. Dat lijkt ons echt onverstandig en ook, eerlijk gezegd, niet nodig. Vandaar dat we bij het lezen van de begroting zo langzamerhand tot het idee kwamen: er valt een samenhangend verhaal te maken hoe het ook kan, hoe het anders kan, hoe het beter kan, hoe we de samenleving verantwoord verder kunnen brengen. Dat samenhangende verhaal hebben we samengebracht in een document, dat heet: tegenbegroting. Laat u zich niet afleiden door het woord ‘tegen’, het is een handreiking aan u, aan collega raadsleden, om te kijken of we nog verbeteringen kunnen aanbrengen. Het document is te lang om dat in een bestek van 10 minuten toe te lichten, dat lijkt me ook wat saai worden. Ik licht er een paar dingen uit, zaken die we echt belangrijk vinden als CDA. We hebben 4 prioriteiten qua bestedingen, qua bezuinigen die we willen terugdraaien. Ten eerste sterke families en gezinnen. Er wordt € 3,5 ton bezuinigd, is het voorstel van het college, op welzijnswerk voor ouderen. Het aantal ouderen in onze gemeente neemt toe. De ambities van het college zijn hoog, het aantal ontmoetingsplaatsen neemt toe. Het zijn belangrijke ontmoetingsplaatsen.

Ik sprak een paar dagen geleden een oudere heer, wiens vrouw elke week naar die bijeenkomst gaat, naar een bingo in Hergerborch. Zo flauw als het klinkt, zo belangrijk is het voor die mensen. Daar € 3,5 ton op bezuinigen zonder zicht op de impact, want die heb ik niet, geeft het college ook niet, dat lijkt ons echt onverstandig. De Rotterdampas. Talloze gezinnen genieten daar enorm van. De argumentatie dat het ook gericht is op de middenklasse vinden wij toch echt mager. Het is belangrijk voor al die gezinnen in onze gemeente, ook voor hen die niet op vakantie kunnen. Dankzij de Rotterdampas gaan ze een dagje naar Blijdorp, gaan ze naar een museum, maken ze kennis met cultuur. Het is niet nodig om daar op te bezuinigen. Tweede prioriteit geven we aan milieu en natuur. Laat ik klimaatadaptatie daaruit lichten. Komende zomer gaan we waarschijnlijk weer meemaken, dat het weer historisch warm wordt. Wat stelt het college voor? Het betrekken van de samenleving, ondernemers en burgers, bij het klimaatadaptatiebeleid te schrappen. We denken echt dat het pennywise, poundfoolish is, dat zouden we niet moeten doen. Ten derde economie, bereikbaarheid en veiligheid. Ik denk dat terecht werd benoemd in eerdere bijdragen. De heer Markus: Even over klimaatadaptatie. In uw tegenbegroting geeft u aan, dat u de verduurzaming van het integraal beheerplan niet zo ziet zitten.

U refereert aan bankjes met zonnecellen, dat is een onderdeel. Maar een onderdeel van het pakket dat we voor ogen hadden, was ook om de buurten te vergroenen o.a. door parkeerplaatsen zo in te richten, dat ze beter ingericht zijn voor klimaatadaptatie. Ik neem aan, dat u dat dan een warm hart toedraagt. Hoe kijkt u dan aan tegen het schrappen van de verduurzaming van de integrale beheerplannen? De heer Van den Beukel: De onderbouwing van het verduurzamen van de integrale beheerplannen is nooit heel goed geleverd, naar onze overtuiging. Wat u zegt, waterdoorlatende parkeerplaatsen, een tegel met een gat erin kost evenveel, misschien wel minder dan een tegel zonder gat erin. Het wordt opgeklopt, in onze beleving, dat het verduurzamen van

11/44

het IBP, het kost € 6 ton bij elkaar, maar de meerkosten van een duurzame buitenruimte zouden er volgens ons niet hoeven te zijn. Dan de derde categorie, economie zit daarin. Er werd al gezegd: geld moet verdiend worden. Om dan het team economie af te slanken van 3 man naar 2 man, heb ik begrepen van de ambtenaren, dat lijkt ons echt onverstandig. We hebben veel bedrijventerreinen, veel bedrijvigheid. Vaak horen we toch zorgen of klachten over de bereikbaarheid van de medewerkers. Ze werken hard, maar ze moeten beleid maken en problemen oplossen tegelijk en dat met een heel compact team, dat doen ze voortreffelijk, maar daarop bezuinigen, dat is echt een kwestie van jezelf in de voet schieten. De vierde categorie, die ik wil benoemen, is sterke verenigingen en betrokken wijken. Er wordt voorgesteld om te bezuinigen op het onderhoud van sportvelden. Het werd al genoemd in de inbreng van de heer Van Rooijen, verenigingen kunnen heel veel zelf, maar soms hebben ze een beetje ondersteuning nodig. Bezuinigen op het onderhoud van sportverenigingen, wij zien dat niet zitten. Hetzelfde geldt voor de leges. Er kwam ons ter ore, dat een wandelsportvereniging als de Kieviten een tocht organiseren om geld op te halen voor het goede doel, gaat daarvoor een rondje lopen langs de Rotte, voor het stukje door de gemeente Zuidplas moet je een vergunning aanvragen, dat krijgen ze, die is gratis.

Voor het stukje over onze kant van de Rotte moeten ze een vergunning aanvragen en die kost geld. Je organiseert als vereniging met vrijwilligers iets voor het goede doel en vervolgens vraagt de gemeente om af te tikken, want leges moeten kostendekkend zijn. Dat lijkt ons niet prettig, niet de goede houding naar de samenleving die je graag wilt ondersteunen. Dus we stellen voor daar iets extra’s te doen en de leges voor verenigingen, die iets voor het goede doel willen organiseren, voortaan te compenseren met een subsidie van maximaal € 50.000 op jaarbasis. Niet voor een individuele vereniging vanzelfsprekend, maar als BCBB straks een nieuwe kantine bouwt en dat hebben ze opgehaald met kwartjes en dubbeltjes, dan zou ik het heel spijtig vinden als ze voor € 10.000 een vergunning moeten aanvragen en daarvoor ook die dubbeltjes moeten gebruiken. U heeft zo een beetje een beeld van onze prioriteiten. Ik ben heel blij al met de inbreng van collega Van Doorn en Jumelet, die een aantal overlappende prioriteiten hebben genoemd. De heer Azzouzi: We hebben de tegenbegroting van het CDA gelezen, we worden wel vrolijk van het terugdraaien van een aantal bezuinigingen, maar als we naar de dekking kijken, dan doet dat ook pijn, qua duurzaamheid bijvoorbeeld, maar ook andere dingen. Heeft het CDA ook gekeken naar dekking die minder pijn doet? De heer Van den Beukel: Ja, vanzelfsprekend.

U heeft een hele lijst van 14 bezuinigingen zien staan. Dat we bijvoorbeeld een zonnedek willen aanleggen hiervoor op het parkeerterrein bij het gemeentehuis. Dat levert geld op, dat is een bezuiniging die eigenlijk geen bezuiniging is. Wij stellen voor dat gewoon maar te doen. We stellen ook voor om sommige zaken maar niet te gaan doen, bijvoorbeeld niet te starten met gratis openbaar vervoer. Dat is prettig en sympathiek, maar als je om dat te realiseren € 33.000 moet weghalen bij culturele verenigingen, dan stellen wij andere prioriteiten. Maar ook iets heel flauws als de straatlampen van Stedin korter aanzetten, ik sta open voor andere voorstellen. De heer Van Doorn: Ik wil toch even de heer Van den Beukel helpen. Die pilot voor openbaar vervoer voor ouderen is incidenteel geld, dat is geen structurele race, die boekt u structureel in en maak vervolgens een oneigenlijke vergelijking. Daarom vind ik het van belang dat even te melden. Dat moet u eigenlijk even schrappen en iets anders voor verzinnen, want het is met incidenteel geld gedekt project. De heer Van den Beukel: Ik word elke dag wijzer. Ik kom tot een afronding. Ik zie dus veel overlap, bijvoorbeeld ten aanzien van veiligheid. Ik denk dat het onverstandig is om te blijven steken op 8 BOA’s, terwijl ons er 12 waren beloofd.

Volgens mij kunnen we samenwerken aan een begroting die nog mooier is dan die nu al zou kunnen zijn. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Griffie, zou mijn voorhoofd ook in beeld mogen, alstublieft? De voorzitter: Nu tevreden? De heer Machielse: Ik ben buitengewoon tevreden. Voor de zomer zei ik u al: solide financieel beleid is nodig, want alleen dat zorgt voor lagere lokale lasten. In dat licht huldigen we dan ook het adagium: better be safe than sorry. Zeker omdat er ook nog zoveel onduidelijk is voor

12/44

de jaren na 2024 wilden we ons nu inspannen om te zorgen dat ons huishoudboekje op orde is en we verantwoord door kunnen. Het fikse tekort voor 2024 is weggewerkt door het college en zelfs naar een kleine plus, chapeau, laat ik dat ook zeggen. Samenvattend, zonder biechtstoel, zonder zero based budgetting is er eigenlijk al een flinke ombuiging en bezuiniging gerealiseerd. Echter, in de gereedschapskist zitten dan weer helemaal geen bezuinigingen bij de wettelijke taken. U kent mij en de VVD als een partij met veel mensen uit het bedrijfsleven, dan vraag ik me af: hoezo kan er geen efficiëntie behaald worden in wettelijke taken, maar wel in de bovenwettelijke taken? Een overheids-denken versus bedrijfsleven-denken? Dan ook de vraag, ziet het college geen kans om nog meer efficiency te behalen in deze begroting door juist die wettelijke taken ook te optimaliseren? In dit voorjaar noemde ik een aantal zaken, waar de VVD op ging letten bij deze begroting en laat ik die voor de zorgvuldigheid even met u doorlopen. Wij hebben allereerst gezegd: ga nou eens, waar mogelijk, lucht uit die begroting halen en scherp kijken naar nut en noodzaak. Dan zien we een hele gereedschapskist van het college, zeer positief, en het college benut uitsluitend gele en groene knoppen, niet eens de rode c.q. zwarte. Alleen dat leidt al tot voldoende bezuinigingen.

Dat stemt de VVD heel erg positief over de mogelijkheden die beschikbaar zijn mocht het helaas toch nodig blijken de komende jaren. Dus ook hiervoor: goed werk geleverd. Maar dan even terug naar die optimalisatie. Veel taken kunnen worden geoptimaliseerd. Ik noemde u al dat bij de wettelijke taken in onze optiek ook wel wat efficiency c.q. bezuinigingen te realiseren valt. Neem de schuldhulpverlening, een bovenwettelijke taak. Na vele jaren zijn we aan de slag met onze ambities. Ondanks 450k bezuinigingen ongeveer blijven we toch onze ambities realiseren. Overigens graag even een bevestiging dat dat zo is, maar dat lezen wij in ieder geval in de begroting. Wat is dan de toelichting: we bezuinigen op subsidies, inkoop, overhead en bedrijfsvoering. En niet op uitvoering. Perfect, chapeau. Als dit kan bij zoiets als schuldhulpverlening, waarom kan dit dan ook niet bij die wettelijke taken? Om te bezuinigen op subsidies, inkoop, overhead en bedrijfsvoering en niet op uitvoering. Daar is de VVD toch erg benieuwd naar. Als tweede punt hebben we gezegd: inkomstenbronnen moeten we verbreden en ongedekte taken moeten we of laten dekken of niet meer uitvoeren, in die zin veel steun voor de woorden van de heer Van Doorn. Neem die erfpachtaanbieder voor bedrijven, dat blijkt niet lucratief en forenzenbelasting niet doeltreffend, helder.

Maar toch mist weer datzelfde ding, dat we hier al 3 jaar op rij noemen. Welke ongedekte taken gaan we afbouwen? Of: hoe gaan we ervoor zorgen, dat die ongedekte taken wel gedekt worden? Ook daar denkt de VVD toch nog wel wat te kunnen verwachten van het college. Ten derde gaven we aan als VVD geen ongebreidelde groei van die lokale lasten, die nu al ver boven het landelijk gemiddelde zitten. Ook voor komend jaar de OZB aanslag in euro’s ligt 18% boven het landelijk gemiddelde in euro’s. Alleen Zoetermeer is nog duurder in onze regio om te wonen. Los van het feit dat het nog duurder is, zou ik sowieso liever in Lansingerland willen blijven wonen, maar het geeft toch te denken. Als op Zoetermeer na Lansingerland de duurste gemeente is in onze regio om te wonen. Het college zegt dan: je deelt de aanslag door de hoge WOZ-waarde en in percentage zitten we onder het landelijk gemiddelde. Ja, dat begrijp ik, volledig waar. Maar in percentages klopt dat allemaal wel, maar de waarde van een huis en de waardestijging van een woning in Lansingerland, misschien wel als resultaat van het beleid van deze gemeente om aantrekkelijk te zijn, staat natuurlijk helemaal niet altijd in relatie tot het inkomen van onze inwoners. Zij worden wel geconfronteerd met een hogere aanslag in euro’s dan overal in de regio behalve in Zoetermeer.

Toch, de VVD is echt in de meewerkstand vandaag, kijken we dan toch naar het tekort van miljoenen en zien we inflatiecorrectie op de OZB woningen. Dan denkt de VVD ook: laten we dat maar even doen. Laten we daar niet moeilijk over doen, in het geheel van bezuinigingen ook die inflatiecorrectie op de OZB woningen in stand houden, vindt u onze steun. Maar wel een waarschuwing, want op die OZB niet-woningen daar is de groei echt wel klaar, de rek is er daar wel uit. Denk aan de gemiddelde MKB’er, de bakker, de winkelier, de bedrijven op onze bedrijventerreinen die niet op de beurs genoteerd zijn, die hebben het echt wel pittig met die OZB. En ja, die is nu gestegen naar een regionaal landelijk gemiddelde, maar laten we voorkomen dat we

13/44

daar ook nog veel duurder gaan worden dan het landelijk gemiddelde. Ten vierde. Bij de commissiebehandeling dit voorjaar en ook de raadsbehandeling heb ik uitgebreid met de wethouder woorden gewisseld over het amendement formatie volgt beleid voor een krachtige organisatie. De wethouder heeft mij toen bevestigd: nee, we werken niet meer met normbedragen voor het aantal inwoners, niet meer met norm aantallen voor ons areaal, formatie volgt beleid. Wat is dan nu in deze begroting? Ik moet haast weer chapeau gaan zeggen, dat omdat we in een aantal beleidsterreinen moeten terugschakelen ook voor het eerst na jaren van groei we iets moeten gaan terug schalen in de formatie van onze gemeente. En dat doet pijn, dat is niet altijd leuk, maar het is wel een correcte uitvoering van het amendement. Dus chapeau en dank daarvoor. Maar we moeten door. Lansingerland staat onder druk, ik noem het vaker: woningbouw en ontwikkeling, verkeer en vervoer, cultuur, ondernemerschap, maar ook veiligheid. De heer Van Doorn noemde enkele relevante zorgen en maatregelen op dit gebied om te zorgen dat onze samenleving veilig blijft en waar nodig ook veilig wordt. Ik ga u een voorbeeld noemen. 80 van de 180 gestolen fietsen tot nu toe, bijna de helft als we snel rekenen, zijn gestolen rond of op één van onze 2 metrostations, Berkel Westpolder en Rodenrijs.

In welke vorm gaat het college hier veiligheidsmaatregelen voor treffen? Als het probleem maar wordt opgelost, want de maatregel, het middel is voor de VVD niet heilig. Maar hoe kan het toch zo zijn, dat op maar 2 plekken in onze gemeente bijna de helft van de fietsendiefstallen plaats vinden? Dat aantal moet sterk omlaag. Reserveer het geld en kom met een oplossing, die toekomstbestendig is. Laat helder zijn, dat de VVD zich dan ook erg kan vinden in de voorstellen van het CDA, want juist niet besparen op de beveiliging van fietsenstallingen en het eventueel combineren met een tegenprestatie van mensen uit de bijstand, daar zijn we heel enthousiast over. Weet u, als u het mij vraagt, als u het de VVD vraagt, ik ga hem heel hard maken: liever een bewaakte fietsenstalling dan een functie bestuursadvies. Als die keuze voor komt, kiezen wij voor die bewaakte fietsenstalling, want daar hebben onze inwoners meer aan, dan die functie bestuursadvies. Het spijt me, het is echt zo. Lobbyactiviteiten kunnen we integreren in het reguliere beleid, wat de VVD betreft. Goed voorstel. Economie en ondersteuning op sterkte houden, niet afschalen daar, uitstekend voorstel. Die stelpost onvoorzien naar het minimum, gesproken over lucht in de begroting, zeker gelet op het positieve saldo op de jaarrekening, wat ons betreft een no brainer. En ja, zo’n portie 15k verfraaien dorpskernen.

We moeten onszelf voor de kop slaan als we hier avond na avond vergaderen over bruisende centra, centrummanagers aannemen, onze ondernemers aanjagen en dan zelf gaan beknibbelen. De heer Azzouzi: Ik werd getriggerd door de vergelijking tussen een functie bestuursadviseur en een fietsenstalling. Wij zijn voor een bewaakte fietsenstalling. Ik weet niet of de heer Machielse weet wat een bestuursadviseur kan betekenen. De heer Machielse: Die bestuursadviseur kan misschien de fietsenstalling gaan bewaken, wie zal het zeggen, dan kunnen we het één met het ander combineren. Maar even een serieus antwoord in de richting van de heer Azzouzi. Toen ik in deze gemeente raadslid werd, hadden we geen bestuursadvies. Ik moet u heel eerlijk vertellen, maar in een andere setting kunnen we er verder over praten, dat ik dat wel prettig vond. Laat ik het daarbij houden. Ik wil afronden. De komende dagen, want volgende week gaan we al het e.e.a. vaststellen, de komende dagen maken we keuzes. Met het oog op de toekomst, die is erg onzeker, is de VVD er niet direct voorstander van om dat kleine positieve saldo in de begroting op te gaan souperen in 2024, laat dat helder zijn. We vinden daarom dat voorstellen om bezuinigingen terug te draaien in balans moeten zijn met voorstellen om ergens anders te gaan bezuinigen. Of extra inkomsten te realiseren.