[BV23.0024] Verslag van de raadsvergadering van 23 februari 2023
Tekst van het document
VERSLAG Gemeenteraad
Datum vergadering
: 23 februari 2023
Aanwezig in de raadszaal: Raadsleden: WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, P. van Olst, Chantal van Weede, Mark Bik, Bianca Boonstra, Abdel Afalah, Jan Alsemgeest Leefbaar 3B : Don van Doorn, Jan Pieter Blonk, Marjolein Gielis, Leon Erwich, Johan Philippens, Machiel Crielaard, Jean Paul Meuldijk CDA : Jan Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan, Job Halkes, Charles van Harn VVD : Matthijs Machielse, Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint D66 : Ineke den Heijer (20:21), Brecht Weerheijm, Eva Heijblom CU : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse (20:45), Arjen Hofman GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Petra Verhoef Wethouders
: Leon Hoek, Simon Fortuyn, Michiel Muis, Titia Cnossen
Voorzitter Griffier
: Pieter van de Stadt : Eveline Hamelink-van Rens, Lianne van den Houten, Rianne Kokke
Afwezig:
1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 20.00 uur: Goedenavond leden van de raad, goedenavond pers en aanwezigen op de publieke tribune en goedenavond iedereen op de webcast. Het is vandaag 23 februari, donderdagavond acht uur, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Lansingerland. Bij berichten van verhindering heb ik slechts de mededeling dat mevrouw Den Heijer en de heer Lieverse iets later zijn. Afwezigen hebben we niet. Ook wethouder Hoek is ietsje later, hij moest nog een kleine toespraak houden. We zullen zien hoe laat hij komt. Bij de mededelingen kan ik u melden, dat de meerderheid van deze raad heeft aangegeven zich graag te willen aansluiten bij het initiatief om € 1 per inwoner ter beschikking te stellen van de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië. Het is een heel mooi gebaar dat Lansingerland laat zien dat we solidair zijn met het leed daar, wat heel dichtbij komt voor veel van onze inwoners en medewerkers bij de gemeente, die daar familie hebben. In die zin een heel mooi gebaar. Tegelijkertijd hebben we een heel goede discussie gehad binnen fracties en tussen fracties over de afwegingen die daaronder liggen.
Dat onderschrijf ik ook, want er is ook een zekere angst: wat is de willekeur en wanneer doen we dingen wel? Je ziet in Nederland: 1 minuut stilte, de vlag hangen, wanneer doen we wat? Ik zou u willen uitnodigen daar een keer het debat over te voeren, want dat maakt mijn positie als uw voorzitter ook helderder als ik uitleg waarom we iets wel of niet doen. Maar op dit moment wil ik met veel trots aankondigen dat wij aansluiten als Lansingerland bij deze actie, wij zullen de nu afgerond € 65.000, elk jaar wordt het € 1.000 meer, overmaken. De wethouder financiën gaat dat uiteraard op zich nemen en zal het bij de zomernota aan u voorleggen. Zijn indicatieve dekking is de post onvoorzien. Dan bent u daarvan op de hoogte. Ik denk dat we hiermee een heel mooi gebaar laten zien richting de inwoners en medewerkers, die daar veel en intensieve relaties hebben. Ik heb eerder al gezegd, we zijn heel trots dat onze veiligheidsregio een prominente rol bij de USAR heeft, dat daar heeft opgetreden. Van ons uit veel steun voor de mensen die daar zo zwaar getroffen zijn, het leed is groot. Dan hebben we nog een ander heuglijk feit, dat betreft een persoonlijke mededeling van mij. Als burgemeester vind ik het ongelooflijk belangrijk om die plichtplegingen die bij het ambt horen, namelijk het in het zonnetje zetten van mensen, dodenherdenking en al die activiteiten nauwgezet uit te voeren.
Volgens mij heb ik in de 7,5 jaar, die ik nu bij u ben, nooit een fout in gemaakt, behalve 1 en dat spijt mij zeer. Daarom ben ik blij dat we hier in ons midden de heer Van der Stelt hebben, want hij was enige bij wie ik een fout ooit heb gemaakt, meneer Van der Stelt. Ik verwijt het u, want het is uw karakter en bescheidenheid, die mij verleid heeft tot deze fout. Ik ga u dat uitleggen. Op 29 maart van het afgelopen jaar, hebben we afscheid van de heer Van der Stelt genomen als raadslid namens het CDA. In die positie, maar ook als persoon, heeft hij veel gedaan voor de Lansingerlandse samenleving, daar zijn we hem zeer erkentelijk voor. Daarnaast was hij in het dagelijks leven directeur concernzaken van de provincie NoordHolland en ik heb daar weleens geheime informatie, de heer Van der Stelt weet daarvan, over zijn functioneren en ik kan u vertellen: dat doet hij ook fantastisch. Raadslid in de gemeente Lansingerland, 1/27
maar anders dan ik vorig jaar dacht, was de heer Van der Stelt ook al 4 jaar raadslid van de gemeente Bleiswijk, 5 jaar. Dat het niet bekend was bij mij en de griffie zegt iets over de bescheidenheid die de heer Van der Stelt ook kenmerkt. Meneer Van der Stelt, ik heb het bij uw afscheid ook al gezegd, precisie en zorgvuldigheid zijn symbool voor de heer Van der Stelt. Het is bijna ironisch dat daar mijn enige fout is gemaakt, waar ik me ook zeer voor schaam, kan ik u zeggen. Wij denken bij uw kwaliteiten precies in zorgvuldigheid, maar ook vakmatig. Organisatie en management van publieke organisaties, directeur van de digitale overheid en nu dus bij de provincie Noord-Holland. U heeft veel betekend voor de publieke zaak, het omgaan met mensen is daarbij een kernkwaliteit. Daarnaast, daar kunnen velen hier een voorbeeld aan nemen, heeft u doorgaans weinig woorden nodig om duidelijk te maken wat u wilt en is uw scherpte legendarisch. U formuleert zich zorgvuldig, maar u bent ook bereid uw standpunten te wijzigen na voortschrijdend inzicht, een echte democraat. Een bijzonder mens, iemand die met hart en ziel de raad heeft gediend.
Meneer Van der Stelt, ik kan u dan ook zeggen, dat met uw jaren in de gemeenteraad van toenmalige gemeente Bleiswijk en in de gemeenteraad van Lansingerland, het Zijne Majesteit de Koning het heeft behaagd u te benoemen tot lid in de Orde van Oranje Nassau. Ik ben blij dat ik die omissie kan recht zetten. Ik dank mevrouw Bouman die mij daarop gewezen heeft, dank u wel. Komt u naar voren. De heer Van den Beukel, CDA: Hans, ook namens mij en de fractie van harte gefeliciteerd met je lintje, beter laat dan nooit. Een goede fractie en een goede raad is veelkleurig. Een hele mooie en sterke kleur, die heeft Hans de laatste jaren ingebracht. Om hem te eren en hem daarvoor te danken een paar herinneringen. Eigenzinnig en een tikje ruig, dat zijn ook woorden die Hans karakteriseren. Bij ontspanning gaan veel mensen puzzelen of fietsen, maar Hans gaat liever hout hakken voor zijn open haard. Zolang het nog mag, want er wordt gedebatteerd over open haarden, of het wel allemaal kan. Ik weet zeker, als Hans in deze raad zou zitten, zou hij er zeker tegen ageren, want Hans is ook een zeer vrijheidlievend mens. Hans is ook recht voor zijn raap, hij draait er niet omheen. Niet bang om een afwijkende opvatting te formuleren en te verdedigen, altijd gefundeerd in een principiële overtuiging. En Hans houdt van het debat, mits het ergens over gaat natuurlijk.
Bij minder belangrijke zaken was hij gerust zo vrij om tijdens de vergadering zijn spreektekst te creëren. Vaak zei hij ook: ik sluit me aan bij vorige spreker. Dan voegde hij een klein detail toe en dan was hij binnen 30 seconden klaar. Wat dat betreft ben ik een slechte leerling van Hans. Hans heeft ook veel humor, soms wel zo droog, dat Matthijs Ruitenberg, ook aanwezig, hem tot de orde moest roepen in de vergadering. Het gaat tegenwoordig een stuk beter. Als Hans een onderwerp wel belangrijk vond, dan merkte je dat meteen. Over Bleizo of over afval, daar kan hij een goede spreektekst schrijven met diepgaande en bestuurlijke teksten. Ik memoreer de allocatie, stabilisatie en verdelingsfunctie van de overheid. Kom daar tegenwoordig nog maar eens om. Niet de hele commissie wist waar hij het over had, ook dat was Hans zijn humor. Hans is, zoals u weet, heel erg deskundig op het vlak van bestuurskunde en overheidsmanagement. Als dan de vergadering eindelijk, ondanks Hans zijn kortheid, toch ten einde kwam, was Hans de eerste bij de bar, hij dronk zijn biertje op, sprak de mensen die hij moest spreken, die hij wilde spreken en zat binnen een uur ook wel weer in de auto, want je tijd verdoen, dat is niet Hans zijn stijl. Ik kom hem weleens tegen in de Rottemeren, al wandelend, en zelfs tijdens het wandelen is hij nog aan het vergaderen per telefoon.
Hans staat altijd voor je klaar, met raad en daad. Ik weet zeker, als ik nu zou bellen, dan zou hij weer niet opnemen maar wel terug bellen. Ook dat kenmerkt Hans, een drukbezet mens, die neemt niet op, maar hij belt je wel terug. Hans, we zullen je missen. We missen je nu al. Maar we zijn wel heel blij voor Anita en ook voor de kinderen, dat ze hun man en vader nu weer wat vaker zien. Dank voor alles. De heer Van der Stelt: De laatste keer dat ik hier mocht zijn en afscheid mocht nemen van de raad en de festiviteiten plaats vonden van de onderscheidingen ging het wel een beetje door mij heen. Ik dacht: hoe lang zou je in de raad moeten hebben gezeten om een onderscheiding te krijgen? Niet dat ik daar op uit ben, dat ik dat verwachtte ofzo. Het is natuurlijk mooi om te krijgen, maar het is natuurlijk veel mooier om hem te verdienen. Ik ben niet de mens om te zeggen, dat ik hem verdien, want we hebben veel mensen in onze gemeenschap gezien, die enorm veel vrijwilligerswerk verzetten en dat volledig belangeloos doen, jaar in jaar uit. De mensen die dat doen komt het echt toe, zij zetten zich volledig in. Desalniettemin heb ik mij met veel plezier en toewijding als raadslid mogen inzetten voor de publieke zaken, 5 jaar in Bleiswijk. Het waren 5 jaren omdat we in een fusieproces zaten en er nog een jaartje aan vastgeplakt werd.
Vervolgens na een korte pauze 8 jaar in de raad van Lansingerland. Ik heb het met veel plezier gedaan. Ik ben dankbaar voor de onderscheiding. Daar wil ik het bij laten, burgemeester. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is mevrouw Van Weede. 3. Vragenhalfuurtje voor raadsleden De voorzitter: Er zijn geen vragen aangemeld. 2/27
4. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Hier heeft zich 1 inwoner gemeld. Ik geef graag het woord aan de heer Nieuwlaat. De heer Nieuwlaat: Voorzitter, geachte raadsleden. Het is eigenlijk een heel bijzonder moment voor mij om hier te staan, 5 jaar geleden heb ik als raadslid afscheid genomen en ik had eigenlijk niet gedacht, dat ik ooit hier terug zou komen om in te spreken. Ik heb de laatste tijd het onderwerp gevolgd over de naamgeving van ‘t Vierkantje. De gedachte is Jan Blaauw en toen dacht ik: ik kan niet blijven zitten, ik moet daar wat over zeggen. Dat wilde ik vanavond dan ook komen doen. Ik denk wel dat de meeste mensen in deze zaal weten wie Jan Blaauw is, maar kort wil ik er toch nog even iets over zeggen. Jan Blaauw is als agent begonnen bij de gemeentepolitie Rotterdam. Hij is opgeklommen tot hoofdcommissaris van Rotterdam. Dat is echt uniek, ik denk dat dat niet eerder in Nederland gebeurd is. Wat hoe ik Jan Blaauw herinner en wat hem kenmerkt, is dat hij een fenomeen is op recherchegebied. Dat heb ik van dichtbij meegemaakt. Om een indruk te geven, het is niet het handboek soldaat, maar het is het handboek recherche. Dit staat al 50 jaar bij mij in de kast, Jan Blaauw heeft dat geschreven, 500 pagina’s ins en outs over het recherchewerk. Dat niet alleen. Hij schreef ook boeken, ik heb ze niet allemaal meegebracht, eentje als voorbeeld.
Als er weer een moordzaak was geweest, kon je er zeker van zijn, dan kwam er in het politieblad weer een verhaal van hem met in en out over hoe e.e.a. gegaan was. Wat voor mij een heel bijzondere ervaring was, 1982, ik was districtsrechercheur bij de rijkspolitie in Den Haag, dus ik had op zich met de gemeentepolitie niets te maken, maar wij moesten toen op dat moment assistentie verlenen aan Rotterdam en daar werd ik voor uitgekozen. Dat was heel bijzonder. Het rechercheteam zat op het Marconiplein in Rotterdam en Jan Blaauw was daar de teamleider. Daar heb ik enorm van genoten, enorm van geleerd. Dat in het kort, ik kan wel uren over Jan Blaauw vertellen, maar ik begrijp dat u nog wat anders op de agenda heeft staan, dus dat zal ik niet doen. Nu even over de naamgeving van ’t Vierkantje. De commissie naamgeving, heb ik begrepen, is daar wat negatief over. Nu heb ik even het e.e.a. nagezocht, maar 5 jaar geleden, op 20 december 2017 is uitgebreid gesproken over de ins en outs van de inrichting bij ’t Vierkantje, maar ook over de naamgeving. Ik zal u voordragen wat de commissie naamgeving hierover zegt. De commissie naamgeving is van mening dat er maar één geschikte naam voor het plein is: het Rechthuisplein. Deze naam verwijst naar een gebouw, het rechthuis, dat in het verleden in de directe nabijheid van het plein stond.
Nu vind ik dat heel bijzonder, kennelijk 5 jaar geleden hebben we hier gesproken over het plein en dat het dus mogelijk was dat er een naam aan gegeven zou worden. Dat is niet door gegaan, ik heb begrepen dat het college er toen niet zo erg voor was, hoe dan ook, maar er was kennelijk de mogelijkheid om een naam te geven aan dit plein. Het leuke is, dat de commissie eigenlijk een vooruitziende blik had. Als je nu naar de naam kijkt, Rechthuisplein, zit daar het woordje recht in. Als er nou één persoon is, die voor het recht stond, dan was dat Jan Blaauw. Niet alleen voor slachtoffers, ook voor daders, want dat heeft de geschiedenis ook geleerd. Dus zou ik zeggen: geef dat plein de naam van Jan Blaauw, want daar doe je hem recht mee, maar ook de inwoners van Lansingerland. Ik weet zeker, dat alle inwoners dit zeer op prijs zouden stellen als dit plein de naam van Jan Blaauw krijgt. Wat ik hoop, er komt een motie, dat de fracties die gaan steunen, maar vooral ook, dat het college zegt: we nemen het over en we geven dat plein de naam van Jan Blaauw. Ik denk dat we daarmee recht aan hem doen. Dank u wel. De voorzitter: U was helder, dank u wel. 5. Vaststelling van de agenda De heer Machielse, VVD: Ik wil graag een motie vreemd aan de orde indienen met als titel: benoemen tot Jan Blaauwplein van het plein bij ’t Vierkantje in Berkel en Rodenrijs.
Ik wil u daarbij aanvullend het verzoek doen om dat agendapunt naar voren te halen bij de bespreekpunten. De heer Van den Beukel, CDA: Ik wilde ook graag een motie vreemd indienen, genaamd onderzoek t.b.v. integrale afweging Bleizo-west. Zoals verspreid. De voorzitter: Dan stel ik u voor het verzoek indachtig dat er een inspreker voor is, we doen dat vaker, de motie vreemd benoemen tot Jan Blaauwplein van het plein bij ’t Vierkantje te Berkel en Rodenrijs als 8.a te behandelen. Dan door met de huidige a. en b. en tenslotte de motie vreemd van de heer Van den Beukel. Kunt u instemmen met de agenda? Ik zie geknik, dan gaan we het zo doen. 6. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 26 januari 2023 De voorzitter: Daar is niets over binnen gekomen, dan stellen we het verslag vast. 7. Lijst ingekomen stukken en overzichten afhandeling toezeggingen en moties De heer Blonk, L3B: Het betreft brieven uit het college en wel de brief van 19 januari 2023 met het onderwerp brief naar de raad m.b.t. participatieplan Driehoek Noordpolder. Deze staat nu in de categorie A. ter informatie. Graag willen wij, ik spreek ook namens collega Charles van Harn, deze brief bespreken in de commissie ruimte van 14 maart aanstaande. Bij het vaststellen van de agenda’s van de 3/27
commissies van maart in het presidium afgelopen dinsdag is dit onderwerp al opgenomen in de agenda van de commissie ruimte van 14 maart. De voorzitter: Dat gaan we overnemen, ja. De heer Van den Beukel, CDA: Ik ben aan de late kant, merk ik, maar ik wilde nog een punt van orde inbrengen, om gelegenheid te geven om de heer Van der Stelt te feliciteren als daar behoefte aan zou zijn vanuit de raad. Er wordt aanstalten gemaakt om te vertrekken. De voorzitter: Meneer Van der Stelt, als u nog even terug komt. Voordat we aan de bespreekpunten beginnen, stel ik voor, even de raad te schorsen. Dan kunt u op de gang de heer Van der Stelt feliciteren. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. 8. Bespreekpunten: 8.a Motie vreemd Benoemen tot “Jan Blaauwplein” van het plein bij ’t Vierkantje in Berkel en Rodenrijs De heer Machielse, VVD: Het zal velen hier wel bekend zijn, maar op 20 december 2020 overleed oudhoofdcommissaris Jan Blaauw. Landelijk bekend als politieman en publicist. Hij ontrafelde o.a. de Puttense moordzaak, weliswaar samen met Peter R. de Vries, u allen ook wel bekend, en kreeg 2 onschuldige gevangenen vrij. Hij woonde na zijn pensionering in Berkel en Rodenrijs, daar moet u toch trots op zijn. Ik wil v.w.b. de persoon van Jan Blaauw vooral aansluiten bij de mooie woorden van de heer Nieuwlaat.
Ik heb zelf niet de gelegenheid gehad Jan Blaauw ooit te ontmoeten, maar als ik de heer Nieuwlaat mag geloven zal dat zeker zeer de moeite waard zijn geweest. Met het voorstel om het plein nabij ’t Vierkantje het Jan Blaauwplein te noemen, voldoen we als gemeenteraad aan een lang gekoesterde wens om het plein, dat we zo vaak het plein zonder naam en het plein bij ’t Vierkantje hebben genoemd, nu dan ook eens echt een naam te gaan geven en daarbij ook nog eens eer te betonen aan een voormalig maar markant dorpsgenoot. De afgelopen periode zijn vele gesprekken gevoerd, want ruim 2 jaar geleden zijn initiatiefnemers al met het idee gekomen om het plein het Jan Blaauwplein te gaan noemen. Zij hebben dat op advies van verschillende collegeleden, het huidige en vorige college, ingediend bij de naamgevingscommissie. In de afgelopen jaren, waarin er weinig communicatie over is geweest, moet ik er eerlijk bij zeggen, is er een aantal tegenargumenten op tafel gekomen. Zo is er gezegd, dat de geografische afbakening van het plein problematisch kan zijn en voor verwarring kan zorgen rond de vindbaarheid van het plein, bijvoorbeeld voor hulpdiensten. Maar daarom is ons voorstel ook helemaal niet om de straten te hernoemen.
Zo is ook genoemd dat een adreswijziging voor winkeliers en omwonenden ongewenste administratieve overlast zou geven en kosten met zich mee kunnen brengen, maar ook daarvoor vragen we niet de adressen aan te passen. De straten rondom het plein hebben al een naam en huisnummers en postcodes zijn goed vindbaar, maar daar ziet het verzoek helemaal niet toe. Straatnamen moeten aan tal van criteria en uitgangspunten voldoen. Eén daarvan is dat vernoemen naar een persoon slechts mogelijk is indien die persoon minimaal 10 jaar geleden zou zijn overleden. Maar het bijzondere is, dat de naamgevingscommissie van Lansingerland zelf van mening is, dat hiervan kan worden afgeweken, juist omdat het zo’n markante persoon is geweest. Er zijn eigenlijk heel veel redenen om voor dit voorstel te zijn en ik kan er maar 1 bedenken om er tegen te zijn: het niet willen. Dat is een argument dat u van de VVD niet zult horen. Daarom dienen wij mede namens L3B de heer Blonk de motie benoemen tot Jan Blaauwplein van het plein nabij ’t Vierkantje in Berkel en Rodenrijs hierbij in.
M2023-003 De raad gehoord de beraadslaging, overwegende dat al sinds 2017 discussie bestaat in de gemeenteraad en samenleving of het plein nabij ’t Vierkantje van een naam moet worden voorzien, het onderwerp van naamgeving van dit plein aanleiding is voor veel aandacht van pers maar ook reacties uit de samenleving, de gemeente in diverse stukken zelf bij gebrek aan een naam refereert aan “plein nabij ’t Vierkantje”, dit eens te meer speelt nu het plein de inrichting van een verblijfsruimte heeft gekregen, en voorheen het in stukken werd benoemd als parkeerplaatsen aan de Herenstraat, als de uitbater besluit het etablissement een andere naam te geven, ik refereer aan ’t Vierkantje, vraag ik mij af hoe wij refereren aan het plein, dat ook de gemeente noopt het plein anders aan te duiden, • het college in eerdere correspondentie aan de raad en inwoners drie overwegende bezwaren had, die alle drie zijn weg te nemen of reeds weggenomen door het college, zoals wij u in een bijlage hebben meegestuurd, voor het recent gerenoveerde plein een klinkende naam van toepassing is, dat Jan Blaauw na zijn pensionering tientallen jaren in Berkel en Rodenrijs woonde, regelmatig tot op hoge leeftijd door het dorp fietste of het etablissement aan ’t Vierkantje bezocht, in Berkel en Rodenrijs een dozijn boeken schreef waaronder dat over de Puttense moordzaak waardoor twee onschuldig veroordeelden
vrijkwamen, er precedenten zijn in Berkel en Rodenrijs, de nabije omgeving, en de rest van het land van pleinen en plaatsen zonder adressen, plaatsen en straten genoemd naar personen die nog in leven zijn of korter dan tien jaar overleden, en van straten en pleinen die dicht tegen elkaar aan liggen ook vele voorbeelden zijn. 4/27
Daarmee roept het college op om het besluit van 20 december 2022, om het plein naamloos te laten, te heroverwegen, het plein nabij ’t Vierkantje, zoals aangeduid in de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) te benoemen als Jan Blaauwplein en de straten en adressen nabij het Jan Blaauwplein niet te hernoemen. En gaat over tot de orde van de dag. Zoals ik al zei: mede ingediend door de heer Blonk van L3B. Dank u wel. De voorzitter: Een motie vreemd. Een motie is een verzoek aan het college als uitvoerend orgaan om iets te doen of na te laten. Vreemd betekent simpelweg, dat het niet al op de agenda staat, het is een gelegenheid voor een raadslid of een fractie om een stemming van de raad uit te lokken om ook een mening van de raad te peilen en een opdracht aan het college te geven, of liever een verzoek, want het college heeft de bevoegdheid het naast zich neer te leggen, maar dat is altijd op eigen risico. Nu gaan we proberen uit te vinden wat de mening van de raad is op dit verzoek, ingediend door de heer Machielse. Mede indiener is de heer Blonk. De heer Blonk, L3B: Ik ga de prachtige woorden van collega Machielse niet herhalen, de mooie woorden die hij over de commissaris heeft gezegd. Ik ga zeker ook niet de woorden van de heer Nieuwlaat, onze oud-collega de heer Nieuwlaat, herhalen. Die zijn heel typerend voor een markant figuur uit Berkel en Rodenrijs.
Ik wil nog even aanvullen dat hij altijd, dat moet u ook weten, bij de Veteranen dag aanwezig was. Ik weet nog heel goed, op een gegeven moment, een kleine anekdote, het was hier beneden bij die cirkel, het was prachtig weer, er stonden uitklapbanken. Als je aan de rand zit en aan de andere kant zitten ook mensen en die staan op, dan kiept die bank om. Blaauw zat op dat puntje en toen lag hij, pats boem, languit met zijn glas witte wijn in zijn hand op zijn rug in het gras. Iedereen lachen en helpen, want het was op dat moment een oude man, maar het is allemaal goed afgelopen. Ik ga nog even terug naar de commissie ruimte van 4 april 2017, de behandeling van de herinrichting van het plein bij ’t Vierkantje. Nieuwlaat refereerde ook al aan 2017. Ik heb toen gezegd, ik ga even citeren: de woorden ‘plein bij ’t Vierkantje’ daar worstelen we allemaal mee. Het plein bij ’t Vierkantje. Dat is toch geen echte naam, dat moet veranderen. L3B stelt voor dat het college samen met de winkeliersvereniging een prijs uitschrijft voor een echte naam van het plein, daar zal zeker een mooie naam uit komen. Dat is toen de grond in geboord, de naamgevingscommissie wilde geen prijsvraag uitschrijven, dat wist ik niet, maar dat heb ik net gehoord en gezien bij Nieuwlaat, en het toenmalig college zag beren op de weg met de adressering van de winkels en woningen langs de Kerkstraat.
Maar met dit amendement en dit onderzoek van Kampinga en Smits is duidelijk geworden dat je dat plein een naam kan geven zonder die adressen te wijzigen. Dat probleem, die hobbel is dus in feite verdwenen. Nog even terug naar Jan Blaauw. In zijn werk bij de politie zag hij zichzelf altijd als een diender. Hij gebruikte dat woord ook heel vaak. Het woord diender is afgeleid van het werkwoord dienen. Een synoniem van dienen is helpen en dat heeft hij gedaan in zijn werk, maar ook in zijn onderzoeken na zijn pensionering. Hij heeft zich altijd ingezet voor een veilige leefomgeving. Dat is niet alleen voor mijn partij heel belangrijk, maar zeker ook voor alle andere partijen in deze raad. Vandaar het van belang is dat die naam blijft leven in de toekomst. Ja, het plein bij ’t Vierkantje moet dan toch het Jan Blaauwplein worden, daar kunnen wij met zijn allen, zoals we hier zitten, toch niet omheen? Dank u wel. De heer Halkes, CDA: Ik zal het iets korter houden dan de vorige 2 sprekers. Mooie woorden gesproken over de heer Blaauw. Als CDA sluiten we ons aan bij het initiatief van de VVD om het plein bij ’t Vierkantje te vernoemen naar politieman en publicist Jan Blaauw. Hij was en is voor velen in het politiekorps een bron van inspiratie en kennis, zoals de heer Nieuwlaat al vertelde. Iemand die niet opgaf, zoals het zoeken naar de waarheid in de Puttense moordzaak.
Zoeken naar een oplossing, dat is wat ook voor ons in dit dossier prioriteit moet zijn. Er zijn vele redenen aangevoerd waarom het vernoemen van het plein niet zou kunnen, maar niet hoe het wel zou kunnen. We zullen de motie dan ook steunen. De heer Markus, CU: U kent ons als een consequente partij in dergelijke dossiers, wij hebben altijd aangegeven, dat wij er geen voorstander van zijn om ons te bemoeien met processen die belegd zijn bij het ambtelijk apparaat en het college. Wij vinden dat het college en de adviescommissie naamgeving een zorgvuldig proces hebben doorlopen en voelen er niets voor om ons in deze discussie te bemoeien. Wij zullen dan ook tegen deze motie stemmen. Dat heeft dus niets te maken met het wel of niet vernoemen van een straat of plein van oud-hoofdcommissaris Jan Blaauw, want dat hij veel heeft betekend voor onze samenleving is voor ons geen enkele discussie, maar puur met de positie die je hebt als raad in dergelijke discussies. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: Je zou haast het idee krijgen, als je een aantal sprekers hoort: als je niet voor bent, ben je tegen. Vanuit dat oogpunt wil ik mijn bijdrage leveren in dit verhaal. Wij zeggen vaak: wij gaan over de wat-vraag en het college gaat over de hoe-vraag. Wij hebben met elkaar ooit een commissie ingesteld voor straatnaamgeving, we hebben daar allerlei instructies aan meegegeven.
Vervolgens nemen zij een besluit. Dan blijkt dat we het daar niet helemaal mee eens zijn en dan komt het hier op tafel. De 5/27
verleiding is dan heel groot om inderdaad te zeggen: laten we ons daar inhoudelijk mee gaan bemoeien en een soort weging maken. Dat wil mijn fractie niet doen. De woorden die gesproken zijn over de heer Blaauw zullen wij zondermeer onderschrijven. Ik ken hem niet persoonlijk, ik heb ooit een boek van hem gelezen, maar we onderschrijven uiteraard zijn verdiensten, maar de vraag is of je dat nou via deze weg moet doen. Ik ben het met de heer Markus eens, dat wij als raad zaken hebben afgesproken, ook via de naamgevingscommissie, wat dat betreft moeten we het daar laten. Het past deze raad niet om op deze manier het besluit van de straatnaamgevingscommissie en het college te passeren. Mijn fractie zal dan ook niet voor stemmen. Wij zijn ook niet tegen de vernoeming van de heer Blaauw in Lansingerland, maar we laten het graag aan het college en de straatnaamcommissie over om daar op een passende manier op termijn een straat te vernoemen. Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: Het is heel mooi om te horen, de verhalen over de heer Blaauw. Ik ken hem niet, ik ken de verhalen ook niet zo goed, maar ik vind het wel heel mooi om te horen wat hij betekend heeft en hoe iedereen daar gepassioneerd over kan vertellen met leuke anekdotes toe. Maar de kern is toch, dat wij deze motie niet zullen steunen.
Dat kan een heel simpele verklaring zijn, namelijk dat wij vinden dat wij als raad niet op de stoel van de naamgevingscommissie moeten gaan zitten. Daarbij wil ik het laten. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik ken de heer Blaauw wel. Ik vond het verhaal van de heer Nieuwlaat en van de heer Machielse heel inspirerend. Ook heel helder, waarom het plein zo zou kunnen, moeten wil ik niet zeggen, maar zou kunnen heten. Tegelijkertijd wil ik me toch ook aansluiten bij de 3 voorgaande sprekers. We gaan hiermee als raad op de stoel zitten van de naamgevingscommissie en ook van het college. Ik had het eigenlijk eleganter gevonden als we een motie hadden gemaakt waarin we het college hadden opgeroepen of de naamgevingscommissie hadden aangesproken van: kunnen we hier toch niet nog eens een keer een gesprek over hebben en opnieuw de procedure opstarten. Ik weet niet hoe dan precies die procedure zou zijn, maar dat we dit op een elegantere manier toch voor elkaar hadden gebokst, dan zou ik het ook zeker steunen. Voor mij is het nu een rigoureuze stap. Dat neemt niet weg dat deze persoon zeker wel de eer verdient, maar ik vind het niet de koninklijke route. Dus ik kan het helaas niet steunen, maar in een andere format had ik het best wel namens de fractie willen doen. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: De fractie van GL heeft heel erg geworsteld met deze motie.
In principe zijn we van mening, dat je straten, pleinen niet zou moeten vernoemen naar mensen, ook niet 10 jaar nadat ze overleden zijn, puur omdat je de discussie wilt vermijden zoals over Witte de Witstraat of over de Coentunnel, omdat je anders gaat kijken naar dingen. Daarom hebben wij zoiets als: doe het naar andere dingen, zoals Regenboogplein, er ligt een regenboogoversteek. Dat gezegd hebbende, we vinden ook dat als je een uitzondering maakt, dan zou je het voor Jan Blaauw moeten doen. Het is al gezegd door de heer Nieuwlaat en ook door de heer Machielse en door de heer Blonk, deze man heeft ontzettend veel goed gedaan voor de totale Nederlandse gemeenschap. Hij heeft het recherchewerk op de kaart gezet, als eerste Nederlander die bij de FBI gestudeerd heeft, hij heeft mensen die onterecht in de gevangenis zaten vrij gekregen door zijn werkzaamheden, is daarnaast ook nog literair bezig geweest. We hebben andere schrijvers in onze gemeente vernoemd in parken en andere dingen. Al met al, als we eenmalig één keer een uitzondering moeten maken, dan gaan we dat doen voor de heer Blaauw. Met die woorden sluit ik me aan bij de motie van de heer Machielse, wij zullen voor stemmen. Beantwoording college Wethouder Cnossen: Wat hier niet ter discussie staat, is dat wij allemaal voorstander zijn van het vernoemen van Jan Blaauw op een bepaalde plek in onze mooie gemeente.
Wel is dit een motie met veel emotie en commotie. De raad, ik heb het sommigen van u ook horen zeggen, heeft met het vaststellen van de verordening naamgeving en nummering zelf het proces vastgesteld rondom straatnaamgeving. Bewust op afstand, een deskundige commissie naamgeving, die het college adviseert, want voor straatnaamgeving kun je niet over 1 nacht ijs gaan, dat vraagt zorgvuldigheid. Dit is geen 1 nacht ijs, 2 jaar zijn we hierover bezig. Maar ik vind het jammer dat dat dan een verwijt richting de gemeente wordt, want initiatiefnemer heeft zelf het idee via de media naar buiten gebracht en daarmee al een bepaalde verwachting gewekt. Vervolgens is initiatiefnemer door de gemeente gevraagd het proces te volgen door een verzoek in te dienen bij de commissie naamgeving. Nadat het college een besluit nam op het uitgebrachte advies, is dit door de initiatiefnemer in de pers naar buiten gebracht. Het college kreeg nog een laatste kans om het advies terzijde te leggen, anders zou de raad een besluit nemen en daar zijn we nu vanavond. Dit is geen zorgvuldige besluitvorming en roept op om voortaan via de pers bepaalde straatnamen af te dwingen. Het college betreurt dit, ook voor de nabestaanden van de heer Blaauw, laat dat helder zijn.
Het college vraagt de raad de eigen vastgestelde processen te respecteren en daarmee ook de eigen adviescommissie straatnaamgeving, zoals elk adviesorgaan van de gemeente. Het college staat voor dit zorgvuldige proces en ontraadt deze motie. 6/27
Tweede termijn De heer Jumelet, WIJ: De reactie van de wethouder heb ik goed beluisterd en ik schrik daar toch een klein beetje van. Ik ben dan benieuwd naar de indieners, hoe ze aankijken tegen hetgeen de wethouder aangegeven heeft over het proces dat gelopen is. Ik vind het toch wel heel bijzonder als we op deze manier tot besluitvorming moeten gaan komen in deze raad. Ik kijk met name naar de heer Machielse en de heer Blonk, hoe kijkt u tegen het proces aan en hetgeen de wethouder net verwoord heeft? Dank u wel. De heer Machielse, VVD: De reden waarom ik niet direct naar de microfoon greep is tweeledig. Enerzijds ben ikzelf niet de initiatiefnemer, dus kan ik onmogelijk spreken over wat er wel of niet is gezegd tussen initiatiefnemers en gemeente, dat weet ik simpelweg niet. Maar de tweede reden waarom ik niet direct naar de microfoon greep is, als u mij vraagt het proces te becommentariëren, dat het wel heel erg twee kanten heeft. De heer Jumelet: Ik vind het bijzonder dat u in uw eerste woorden al afstand neemt van hetgeen voorafgaand aan de motie blijkbaar gebeurd is, terwijl u wel uw naam onder de motie zet en verwijst naar een proces dat gelopen is. Dan moet u daar ook wel op ingaan en niet zeggen: daar ben ik geen deelgenoot in geweest. Ik vind dat u die verantwoordelijkheid moet nemen.
De heer Machielse: Ik ga verder waar ik gebleven was, want ik ga ervan uit dat dat precies is waar de heer Jumelet naar op zoek is. De letterlijke zaken die zijn aangehaald, kan ik niet becommentariëren, omdat ik daar niet bij was, maar uiteraard heb ik wel een mening over hoe dit proces is gelopen en dat is een mening die mijn fractie in de breedte deelt. Het kan allemaal uiteraard toeval zijn, maar wist u bijvoorbeeld dat exact 2 jaar na de sterfdatum van Jan Blaauw op 20 december 2022 het college het besluit heeft genomen om niet zijn naam te gebruiken voor het Jan Blaauwplein, het plein bij ’t Vierkantje. En vervolgens heel erg keurig daar wat tijd achter heeft gelaten om dat te communiceren. Maar daarmee ook een langer proces heeft gecreëerd en wij dus vragen zijn gaan stellen als fractie. Vragen zijn gaan stellen over de herkomst, achtergrond, het collegebesluit, de achterliggende stukken en juist op basis van het advies hebben wij gemeend dit initiatief te moeten indienen. Dat heeft precies die 3 redenen, die ik bij het indienen van de motie al aanhaalde. Er zijn namelijk 3 adviezen gegeven, inhoudelijke adviezen, waarom het geen goed idee zou zijn. Dat betreft de geografische afbakening, die problematisch zou zijn, de mogelijke kosten voor winkeliers en omwonenden bij adreswijziging en ten derde het niet voldoen aan de 10-jaarstermijn voor het benoemen in straatnamen.
Van de eerste 2 hebben wij al aangegeven dat wij van mening zijn als fractie, dat dat een argument is geredeneerd vanuit de ‘nee’- mentaliteit. Immers, het is de vraag niet geweest om de straten te hernoemen. De vraag is geweest om het plein een naam te geven. Als we de ‘ja, mits’ en ‘kan ik u helpen’ mentaliteit hebben, zal je moeten concluderen dat die 2 argumenten in die zin oneigenlijk zijn voor het verzoek, omdat het verzoek niet ziet op straatnamen wijzigen die reeds bestaan, maar het verzoek ziet op een plein zonder naam te benoemen. Vervolgens heeft de commissie naamgeving zelf geadviseerd in het collegebesluit om af te stappen van de 10jaarstermijn en de naam van de heer Blaauw wel op te nemen op de shortlist van de toekomstige benoeming. Dat heeft u allemaal kunnen lezen in de bijlage die wij hebben gestuurd. Daarmee hebben wij gemeend, dat alle drie de argumenten voor afwijzing niet langer valide zijn. Daarmee, wij hebben gemeend dat de onderbouwing van het collegebesluit dus eigenlijk oneigenlijk is in onze visie. Daarom vinden wij als VVD dat het voorstel wel ter discussie staat vanavond. De heer Jumelet: Dat is nog steeds geen antwoord op mijn vraag.
Nu gaat de heer Machielse heel erg in op de inhoud, waar het om gaat en waar de wethouder aan refereert, is de manier waarop dit proces gelopen is, de manier waarop het college voor het blok gesteld is door het in de kranten te zetten, de manier waarop de bejegening is geweest. Ik ben het met u eens, dat heb ik ook in de eerste termijn gezegd: we zijn hartstikke gecharmeerd van vernoeming van de heer Blaauw. Maar het proces, misschien wilt u daar nog even op ingaan, het proces zoals het gegaan is, ook vanuit de fractie, is niet het proces zoals we met elkaar omgaan om te komen tot besluitvorming. Het gaat niet over de inhoudelijke argumenten, maar dan gaat het over de manier waarop het is gegaan. Daar heeft de wethouder aan gerefereerd, daar steun ik de wethouder als het gaat over: zo gaan we geen besluitvorming doen. De heer Machielse: Dank voor deze interruptie. Dan noopt u mij toch om even verder in mijn notulen te gaan, want we hebben ook als fractie geprobeerd het op een andere manier op te lossen. We hebben initiatiefnemers geadviseerd om ook nog een gesprek aan te gaan met het college hierover, na het besluit, face to face en om te stoppen met media. Dat is ook gebeurd. Op 14 februari 2023. Dat was een gesprek dat gepland stond van 14.00 tot 15.00 uur en het gesprek heeft circa een kwartier geduurd.
Ik heb hier de notulen voor mij, waarin de wethouder de initiatiefnemers uiteraard welkom heet en vervolgens nog eens de mededeling herhaalt, dat op 20 december 2022 het college een besluit heeft genomen en het college niet van plan is dit vastgestelde besluit verder te bespreken of wijzigen. De notulen zijn vastgesteld door de gemeente Lansingerland zelf. Als op een gegeven moment in een proces ook de toelichting, het gesprek over de beslissing de mogelijkheden voor heroverweging ontbreekt, dan zijn er niet zo heel veel andere mogelijkheden, als mij dat ter ore komt, om daar wel iets mee te gaan doen. Niet per definitie, want ik ben geen ombudsman, maar wel als je dit initiatief een warm hart toedraagt en daadwerkelijk wil dat wij op deze manier Jan Blaauw eren. En dat wil mijn fractie. Dat is de reden waarom wij door zijn gegaan met dit voorstel, dat ik hier vanavond namens de initiatiefnemers, die ikzelf niet ben, dit voorstel 7/27
hier breng en verdedig, ook naar u toe. De voorzitter: Volgens mij voldoende over de procedure, want we moeten het zoveel mogelijk over de inhoud hebben. De heer Blonk, L3B: We hebben een naamgevingscommissie, maar dat is een adviescommissie. Het is een adviescommissie voor het college. Het college zal een besluit moeten nemen. Het is ongeveer de corebusiness van deze raad om bij het college besluiten voor elkaar te krijgen, zo worden wij opgeleid, hoe we dat moeten doen, hoe we dat op de beste manier kunnen doen. Dit is nu één van de wijzen waarop je een collegebesluit kunt beïnvloeden. Ik zie dat probleem daar dus helemaal niet in, dat wij procedures voorbij gaan. Natuurlijk, we hebben een procedure dat de naamgevingscommissie een advies geeft aan het college, prima, dat hebben ze gedaan. Daarbij wil ik ook nog aangeven, dat de naamgevingscommissie in 2017 met het voorstel kwam van Rechthuisplein. Nu zegt de naamgevingscommissie: we moeten het geen naam geven. De naamgevingscommissie zit zelf ook te twijfelen: wat moeten we nou adviseren aan het college? Tot slot nog een punt. Ik kan u zeggen, ik heb gesproken met familie, dat de familie heel blij zou zijn en het fijn zou vinden als dat plein bij ’t Vierkantje het Jan Blaauwplein gaat heten.
De emotie, die de wethouder aangeeft in dit dossier, ik moet zeggen dat ik die bij mijn collega’s en die van de VVD niet gemerkt heb in het proces naar deze avond. De voorzitter: De wethouder heeft geen vragen gehoord, dan zijn we aan het einde van de behandeling van dit agendapunt en dan gaan wij over tot de stemming. Dat is altijd het moment van de waarheid, waarbij de democratische meerderheid beslist wat er in onze gemeente gebeurt, zo hoort het. Ik open de stemming. Voor zijn 19 stemmen uitgebracht en tegen 14. Daarmee is deze motie aangenomen. We geven geen commentaar hier, dank u wel. 8.b 1e Begrotingswijziging 2023 De voorzitter: De begroting is vastgesteld op 3 november j.l. en deze begroting voldoet aan de eisen, die de provincie Zuid-Holland als toezichthouder daaraan stelt. De eerste begrotingswijziging, waar we vanavond over praten, waar we een debat over gaan voeren en waarover we gaan stemmen, zijn de eerste wijzigingen van de begroting. Voor een belangrijk deel zijn het externe invloeden, die nog verwerkt moeten worden en soms ook andere inzichten. De wethouder heeft mij verzocht als eerste nog een toelichting te mogen geven. Gezien het laatste nieuws en de ingewikkeldheid en de vele wijzigingen op zo’n korte termijn, lijkt het mij goed als we de wethouder verzoeken inderdaad even een toelichting te geven op deze eerste begrotingswijziging.
Kort, heeft u beloofd. Dan gaan we er daarna over debatteren. Dan begin ik met de 3 amendementen, die zijn aangekondigd, 2 van het CDA en 1 van de PvdA. Ik geef het CDA als eerste het woord en daarna de PvdA, we doen geen nulde termijn, gezien het geringe aantal amendementen. Wethouder Fortuyn: Dank u wel raad, dat ik deze gelegenheid krijg. Als je aanvankelijk kijkt naar de vergadering van het college met de raad, de avond die we nu hebben, de gemeenteraadsvergadering, dan denk je: het wordt een saaie avond, we zijn gauw klaar. Maar goed, ik denk dat we nu toch wel een enerverende avond hebben, niet in de laatste plaats door het aantal amendementen en moties die ingediend zijn, maar ook door de verrassing die onze burgemeester ons af en toe voorschotelt. Wat dat betreft gaan we de bitterballen niet om 21.00 uur eten, maar wellicht wat later. Ik zou het kort houden. Ik heb er behoefte aan om u namens het college bij te praten, maar ook voor de belangstellenden die op de tribune zitten, maar ook mensen die thuis mee luisteren. Ik denk dat het goed is dat we vooraf even duiden: waar zijn we nu mee bezig? Zodat we ook die mensen aangehaakt houden. Er ligt een aantal documenten voor. Naast de eerste begrotingswijziging is er een aantal documenten bij gekomen, maar er zijn ook ontwikkelingen die ik graag met u wil delen.
Waarom wil ik het delen? Omdat het een soort samenloop is van omstandigheden en het is wel handig om de discussie helder te houden. Het is van belang dat wij deze zaken in juiste proporties zien. Namelijk de eerste begrotingswijziging die hier voor ligt, is een consequentie van de begrotingsbehandeling die wij in november vorig jaar hebben vastgesteld en naar de provincie hebben gestuurd, zoals ook net werd gemeld door de burgemeester. In diezelfde begroting werd een positief saldo van € 32.000 gemeld. In deze begrotingswijziging hebben we namelijk uw wensen, uw amendementen en moties verwerkt, maar ook de septembercirculaire, waarin de berichtgeving kwam rondom de cao-verhoging. We hebben nu een clean eerste begrotingswijziging. Echter, de decembercirculaire kwam redelijk laat, die moest uitgewerkt worden en gisteren of vandaag heeft u een brief van het college gekregen. Die komt naast de eerste begrotingswijziging. Daarin ziet u dat er een voordelig saldo over 2023 te melden is aflopend naar 2026 vanaf € 243.000 naar € 178.000 in 2026. Die kan je in je hoofd mee nemen, maar die heeft wel te maken met de effecten op de eerste begrotingswijziging, maar dat gaat door. We hebben ook gisteren, u heeft het allemaal kunnen lezen, de eerste signalen gekregen via de pers, dat er een principeakkoord is.
U heeft ook gezien, dat dat een getrapte verhoging is in de cao, lagere schalen 11% en hogere schalen lopen af naar 6%. Wij hebben daar een eerste calculatie op gemaakt, we hebben daar een eerste beeld van gemaakt. Dat betekent dus dat de begroting weer met € 7 ton belast gaat worden, want het is extra last. Echter, we weten ook, dat de regering daar naar kijkt op dit moment. Het is ook niet een definitief akkoord, want het is een principeakkoord. In deze € 7 ton, zoals wij die snel berekend hebben aan de hand van schalen, hebben 8/27
we nog niet de evenementen en vrije dagen mee genomen. Met andere woorden: dat bedrag kan nog aan alle kanten fluctueren. Energielasten. Energielasten exploitatie sportaccommodaties. Zoals u weet hebben wij een aanbesteding gehad en die aanbesteding is gewonnen door Optisport en die is pas uitgerold per 1 januari en die is ook bezig rondom de contracten rond de energiedeals. We weten al dat de energielasten vele malen hoger zijn dan we voorheen begroot hebben. Dat zal nog wel even in de begroting verwerkt moeten gaan worden, om dit weer in beeld te brengen. Dat heeft alles te maken met het feit, dat we deze bedragen, meerprijzen als gevolg, de huur van de accommodaties niet te verhogen, dan komt dat direct ten laste van het resultaat van de gemeente Lansingerland. Dat geldt even zo goed voor de energielasten van de gemeente. Het gemeentehuis, openbare verlichting, kunstwerken, gemalen, gemeentewerf, ABS, parkeergarage, Westpolder. Dat hebben we 25% hoger ingeschat. Echter, daar gaan we ook niet mee uitkomen. Kortom, de wijzigingen in de eerste begrotingswijziging, als we alles willen doen, dan gaan we een cyclus doorbreken, die eigenlijk niet hoort bij een eerste begrotingswijziging. Ik overweeg dan ook en ik stel u ook voor om al deze wijzigingen volgens de normale cyclus te verwerken in de cyclus van de zomerrapportage.
Dat wil ik even meegeven als overweging bij het inbrengen van uw amendementen en moties. Dank u wel voor de ruimte, die ik heb gekregen. De heer Van den Beukel, CDA: Vindt u het prettig als ik de amendementen eerst voorlees? Wat heeft uw voorkeur? De voorzitter: Dat kan, maar u heeft gewoon uw eerste termijn. Ik zou zeggen, dat u uw eigen volgorde kiest. De heer Van den Beukel: Dan doe ik dat graag, dank u wel. De heer Fortuyn heeft er een nulde termijn aan vooraf geplakt, ik moet dat even op me laten inwerken, of ik er wat mee doe of niet. Vooralsnog wil ik het verweven in mijn betoog. In de commissie heb ik 4 vragen aan de orde gesteld namens het CDA Lansingerland als het gaat om de eerste begrotingswijziging. Dat waren de personele uitgaven inderdaad, de GR’en, de cao en de wijkbrandweerman. In die volgorde eventjes. Personele uitgaven, daar stellen wij een vraag over, de onderbouwing van de € 3,5 ton additionele investering in het team informatisering en digitalisering. Als onderdeel van de extra € 2 mln personele middelen in de eerste begrotingswijziging, een behoorlijk beleidsrijke begrotingswijziging wat dat betreft. We hebben over kleinere bedragen langer gesproken en de informatie was niet erg uitgebreid. We hebben inmiddels een brief ontvangen van het college ter onderbouwing van die € 3,5 ton. Die brief is wederom niet erg uitgebreid, maar wat ons betreft voldoende.
We hebben vertrouwen in de portefeuillehouder P&O de heer Hoek, we willen dat laten passeren. We hadden er nog een vraag bij kunnen stellen over de gedeeltelijke dekking uit het gemeentefonds, een stelpost, of uit de ophoging 6% cao, een beetje merkwaardig, maar ik denk dat het niet buitengewoon meer aandacht verdient, want nogmaals, we hebben fiducie in de juistheid van die investeringen. Idem over het punt van de GR’en, dat we brachten. In de eerste begrotingswijziging stond nog te lezen: voorgesteld is om de indexatie voor 2023 te bevriezen. Daar waren we wat gealarmeerd door, zoals u weet, en de collega’s ook. Maar in de nu ontvangen toelichting staat echter, dat het voorstel is om over 2023 geen correctie op de indexatie te plegen. Dat is een subtiel, maar wel een cruciaal verschil. Dat maakt duidelijk dat de GR’en niet gekort worden, dus niet de facto een nullijn. Er wordt alleen niet achteraf gecorrigeerd op de al geïntroduceerde indexatie. Dus ook daarop geen amendement vanuit het CDA. Dan de wijkbrandweerman. We spreken in deze raad als sinds vorig jaar over dat mooie concept, de wijkbrandweerman. Er is een heel goede beeldvorming geweest, waarvoor dank, waarbij de vertegenwoordiging van de brandweer, ook vanavond aanwezig, de positieve ervaringen met de wijkbrandweerman elders in deze regio heeft gedeeld.
Veiligheid, ook brandveiligheid, is echt zo’n kerntaak van de overheid en daarom samen met de andere indieners, mevrouw Verhoef en de heer Philippens, zijn wij van mening dat het heel goed zou zijn voor onze gemeente om hierin te investeren. Heel precies, om daarin 1 jaar te investeren uit de eigen middelen. Ik ben dankbaar voor de uitgesproken steun van de collega’s en ook voor het aandachtspunt om de wijkbrandweerman in te zetten voor een prioriteit als een hartveilige gemeente. Ik hoop natuurlijk ook op steun van de andere partijen voor die maatschappelijk zeer relevante functie, die we hier mogelijk kunnen maken. Tegelijkertijd leest u in het amendement dat we de burgemeester oproepen met het amendement om ervoor te zorgen dat de veiligheidsregio, waarvan onze burgemeester de penningmeester is, langjarig zorgt voor dekking van de wijkbrandweerman in alle gemeenten, want eigenlijk vinden we dat dit gewoon hoort in het basispakket van de veiligheidsregio. Ook dat punt is ingebracht door de vertegenwoordiger van de brandweerman die de presentatie gegeven heeft. De voorzitter: U moet hem ook echt indienen. Ik wil straks helder hebben welke u heeft ingediend. De heer Van den Beukel: Dan ga ik bij deze het amendement indienen. Ik heb hem hier voor me, geen toeval. Het dictum luidt.
A2023-001 wijkbrandweerman voor Lansingerland De raad van de gemeente Lansingerland, in vergadering bijeen vandaag. Indieners stellen ten aanzien van beslispunt 1 het volgende amendement voor. De eerste begrotingswijziging 2023 vast te stellen met dien verstande dat Lansingerland voor de periode van een (1) jaar wordt voorzien van een wijkbrandweerman, via een dienstverleningsovereenkomst met de Veiligheidsregio. De kosten van € 70.000 inclusief BTW voor dit project te dekken uit de algemene reserve. De verdere toelichting heb ik zojuist al gegeven.
9/27
Dan mijn laatste punt, dat gaat over de cao. Het nieuwe akkoord over de cao of het voorlopige akkoord is goed nieuws voor onze medewerkers en daarmee voor ons allemaal, want wij zijn natuurlijk gebaat bij een adequaat lopende en sterke organisatie. Een bode gaat er 12% op vooruit in salaris. De beleidsadviseurs 7%. Echter, de wethouder zei het hal, de begroting loopt achter en dat wisten wel al op het moment dat het werd ingediend, de eerste begrotingswijziging, want daarin zat een inschatting die wij echt te laag vonden. Dat hebben we besproken in de commissie algemeen bestuur. Men was uitgegaan van 6% en het is dus hoger geworden. Hoeveel het echt gaat worden, is nog niet duidelijk. De wethouder geeft nu een inschatting van € 700.000, maar dat is een voorlopige inschatting, het kan nog anders worden. In elk geval weten we één ding zeker: de begroting zoals die nu voor ligt benadert de realiteit niet goed. Hij zit er minstens € 4,5 ton naast, even uitgaande van 7% i.p.v. 6%, maar hij zit er misschien wel € 7 ton naast. In ieder geval zit het er ver naast. Nu is het wel de bedoeling conform onze financiële verordening, dat elke tussentijdse wijziging de afwijkingen minimaliseert. U kunt het nalezen, artikel 6. Ik wil toch maar vast houden aan het amendement om de stelpost cao bij te stellen. Ik ga hem opzoeken om hem in te dienen. Hij luidt als volgt.
Het is een amendement mede namens de heer Van Santen van de VVD, mevrouw Verhoef van de PvdA en de heer Ruijtenberg van GL. A2023-002 De raad van de gemeente Lansingerland, in vergadering bijeen heden ten dage. Indieners stellen ten aanzien van beslispunt 1 het volgende amendement voor. De Eerste Begrotingswijziging 2023 vast te stellen, met dien verstande dat de stelpost cao ambtenaren verder opgehoogd wordt van 6% naar 7% en zulks te dekken uit het begrotingssaldo. Tot zover mijn eerste termijn, maar niet voordat ik heb gezegd dat wij het amendement van de stelpost herverdeeleffect, dat ingediend zal worden, van harte zullen steunen. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik wilde eigenlijk meteen beginnen met het amendement, dat de PvdA heeft voorbereid, om dat voor te lezen. Wij dienen dat samen in met het CDA, GL en VVD. Dat doe ik, omdat we in de commissie AB uitgebreid hierbij stil hebben gestaan, onze woordvoerder Hamid Azzouzi heeft dat uitgebreid toegelicht, maar ik ga het amendement voorlezen om het ook nu voor de luisteraar helder te hebben. A2023-003 Ondergetekenden stellen ten aanzien van beslispunt 1 het volgende amendement voor. De Eerste Begrotingswijziging 2023 vast te stellen, met dien verstande dat de stelpost herverdeeleffect herijking gemeentefonds van € 980.000 wordt afgeraamd ten gunste van het saldo van de begroting 2023-2026.
De toelichting lees ik ook maar even voor. In de programmabegroting 2023-2026 is een stelpost van € 1,2mln opgenomen met betrekking tot het herverdeeleffect herijking. Deze stelpost is voorgesteld met als argument de risico’s over herijking van de algemene uitkering. In gewone mensentaal: het college maakte zich zorgen, dat er vanuit de rijksoverheid minder geld naar onze gemeente zou toekomen. Dat is natuurlijk zorgelijk en daar moet je een risicopotje voor reserveren. Naderhand is gebleken, dat Lansingerland meer is gecompenseerd dan verwacht, de septembercirculaire was positiever dan verwacht, de decembercirculaire ook, dat heeft de wethouder net uitgelegd. Echter, tot nu toe wordt die stelpost, dat risicopotje, onverminderd in stand gehouden. Ook bij de begroting heeft het college bovenstaande argument, dus risicobijstelling uitkering gemeentefonds, ontkracht, door het omarmen van de dekking van van het amendement twee extra BOA’s en de motie lokaal preventieakkoord. We stellen vast dat de stelpost wordt gebruikt als dekkingsmogelijkheid voor uitgaven die niet bij het oorspronkelijke doel, namelijk het opvangen risico, passen. Hiermee wordt de raad niet in positie gebracht om een integrale afweging te maken op basis van scherp afgebakende stelposten enerzijds en een begrotingssaldo anderzijds.
Deze dekkingssystematiek vinden wij niet passen bij een toekomstbestendige begroting en een gezond financieel beleid. Daarom stellen we voor om deze stelpost af te ramen ten gunste van het saldo van de begroting 2023-2026. Er zit een klein staartje onderaan dit amendement. Als dit amendement wordt aangenomen, dan zullen we een structureel positievere begroting hebben dan nu het geval is en dat is gunstig in onze ogen. Dat wat het amendement betreft. Ik ga verder niet in op de brandweerman, de wijkbrandweerman en de cao, de amendementen, want dat heeft de heer Van den Beukel uitstekend toegelicht, wij zijn daar ook mede indiener van. Ik heb nog een vraag aan de wethouder, ook n.a.v. het verhaal dat de wethouder net hield aan het begin van de eerste termijn. De wethouder geeft aan, dat hij de eerste begrotingswijziging wil intrekken, maar hij stelt voor om die wijzigingen in de zomerrapportage mee te nemen. Wij vinden dat de wethouder hiermee plotseling van de door ons afgesproken P&C cyclus afwijkt. Wat is hier nu precies de bedoeling van? Hoe kunnen wij hiermee, is dat inderdaad de bedoeling, hoe kunnen we hier als raad dan op reageren? De heer Philippens: Met het risico dat ik het gras voor de wethouder weg maai, volgens mij is het niet de bedoeling om de eerste begrotingswijziging terug te trekken. Er komt een aantal extra wijzigingen aan.
De bedoeling is om die te verwerken in de zomerrapportage. Dus nu de eerste begrotingswijziging zo vast stellen en later, de elementen die we nu terug horen, de cao, in de 10/27
zomerrapportage te verwerken. Volgens mij is dat het voorstel. Mevrouw Verhoef: Ik dank de heer Philippens. Ik hoop dat de wethouder dat straks kan beamen, of niet, en verder toelichten. Dank u wel. De heer Philippens, L3B: Dan maar gelijk mijn reactie op de verschillende amendementen. Het amendement wijkbrandweerman, dank aan de heer Van den Beukel voor het indienen, wij ondertekenen dat, het is uitstekend verwoord, daar sluit ik me bij aan. Ik heb het even de financiële techniek amendement genoemd, van het CDA en de PvdA, ook hier grote waardering voor de financiële expertise van zowel de heer Van den Beukel als Hamid Azzouzi, die hier achter zit als financieel mastermind van de PvdA. Echter, bij deze amendementen heb ik een wat moeilijker gevoel, omdat je hiermee op de stoel, niet eens van het college, maar van de ambtenaren concreet het team financiën zit. Daar wil ik helemaal niet zitten, want daar hebben we de juiste mensen voor. Waar het hier om gaat, we hebben een probleem, verschillende risico’s, financieel, die moet je afdekken, daar hebben we een bepaalde methodiek voor. Het college komt met een bepaalde methodiek die werkt. De indieners, het CDA en PvdA, komen met een methodiek, die werkt ook. Er zitten bepaalde voor- en nadelen aan.
Als we specifiek naar de nadelen van het amendement van het CDA kijken, staat er ook netjes in, een extra structureel tekort van € 450.000. Een negatief begrotingsresultaat dus op een eerste begrotingswijziging. Kijken hoe de provincie daarop reageert, maar de heer Van den Beukel steunt ook het amendement van de PvdA. Als je dat combineert heb je dat weer niet. Als je deze van het CDA alleen aanneemt dan heb je dus een negatief begrotingsresultaat. Dat lijkt me niet de bedoeling. Tegelijkertijd, als we ze beide aannemen, dan komt er een verhoging van 1% voor de cao. Op dit moment, zoals het college het gezien heeft, een dekking van 2% door de stelpost herverdeeleffect. Dus je gaat in percentages omlaag. Als ik even het amendement van de PvdA erbij pak, die stel als herverdeeleffect, als we dat in de resultaten opnemen, dan wordt het risico groter dat we dat bedrag in zijn geheel in gaan zetten, maar volgens mij is dat niet de bedoeling, want we hebben juist dat bedrag nodig gezien het verhaal dat de wethouder net aangaf voor dekking van de kosten, waar we nog mee te maken krijgen. Er zijn wat voor- en nadelen op beide effecten. Wat ons betreft, wij steunen de lijn van het college en daarmee de ambtenaren.
Er is ook aangegeven, de wereld ontwikkelt, we zien de cao, 9% gemiddelde loonstijging, dus ik denk dat het college daar wat scherper op zat, wat we nodig hadden, maar ook het verzoek doorrekenen richting de zomerrapportage. Oftewel, ik wil niet zeggen dat deze amendementen achterhaald zijn, maar als we die aannemen dan hebben we daar 1 of 2 maanden profijt van en daarna moeten we ze weer aanpassen. Mij lijkt hier de praktische oplossing: laten we dat vooral niet doen. Laten we onze ambtenaren inzetten primair op het doorwerken van de zomerrapportage en dat we daar opnieuw kijken naar onze financiële situatie. Wij zullen tegen deze 2 amendementen stemmen. De heer Van den Beukel: Dank voor de uitgebreide onderbouwing van zijn stemgedrag, maar het bevreemdt me wel. Ik heb 2 vragen. Aanvaardt de heer Philippens namens zijn fractie de verantwoordelijkheid voor het navolgen van ons financieel beleid, onze financiële verordening, de nota reserves en voorzieningen. Of legt hij het helemaal bij het college? Waaruit bestaat dan precies dat risico, dat hij benoemt, dat hij ziet, dat bij het aannemen van het amendement van de PvdA, dat het geld eerder uitgegeven zou worden? Als het uit de stelpost wordt gehaald en in het begrotingssaldo komt. Is dat niet een kwestie van puur politieke zelfbeheersing, een goed voorbeeld in de eerste situatie en in de tweede situatie.
De heer Philippens: Volgens mij kunnen we de financiële effecten, de veranderingen, prima verwerken in de zomerrapportage. Ik denk, met een stelpost, dan zet je er toch meer een hek omheen. Verschillende partijen hebben geprobeerd er wat uit te halen, het CDA wilde het helemaal opsouperen met een amendement toentertijd. De VVVD de helft. L3B een klein gedeelte. Juist omdat we die stelpost willen houden op risico’s. Daarom willen wij er een hek omheen blijven houden en niet opnemen in de resultaten. De heer Van den Beukel: Ik vind het onbevredigend, de heer Philippens gaat er nu wat snel overheen in mijn beleving. Hij zegt: het kan bij de zomerrapportage. Ik wil toch even citeren uit de financiële verordening, het is geen flauwekul, dat hebben we hier als beleid vastgesteld, daarin staat dat posten worden bijgesteld, afwijkingen groter dan € 100.000 sowieso worden meegenomen. Is de afwijking van de cao groter of kleiner dan € 100.000 is de vraag. Ten tweede, die nota reserves en voorzieningen stelt toch heel ferme eisen aan de bestemming van reserves, maar ook van stelposten en wat dies meer zij. De heer Philippens heeft geen weerwoord op de stelling die mevrouw Verhoef heeft ingenomen, dat eigenlijk die bestemming totaal achterhaald is, zoals we hebben gezien bij de begrotingsbehandeling.