[BV22.0100] Verslag commissie Samenleving 6 okt 2022

VERSLAG Commissie Samenleving BV22.0100

Datum vergadering

: 6 oktober 2022

Aanwezig in de raadszaal: Commissieleden: WIJ Lansingerland : Jan Alsemgeest, Chantal van Weede, Abdel Afalah Leefbaar 3B : Marjolein Gielis, Leon Erwich CDA : Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Rita Leijendekker VVD : Marloes Draak, Eric Kampinga D66 : Brecht Weerheijm, Sander Smolders CU : Paul Lieverse, Annette Molenaar-Van der Beek GroenLinks : Marko Ruijtenberg PvdA : Petra Verhoef, Sonnie Biharie Wethouders

: Simon Fortuyn, Titia Cnossen

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Jumelet : Rianne Kokke

Afwezig Voorzitter VVD D66 Leebaar 3B GroenLinks PvdA

: Matthijs Machielse : Boris Wezenberg : Eva Heijblom : Carin van Rooijen : Selgei Gabin, Menno Duk : Valmir Xhemaili

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: We gaan beginnen, het is acht uur. Welkom raadsleden, duo-raadsleden, mensen op de tribune, ambtelijke ondersteuning. We hebben een mooie agenda voor vanavond. We hebben in principe tot 21.00 uur, hierna hebben we een besloten gedeelte, een besloten vergadering, dus ik wil er een klein beetje op koersen dat we om 21.00 uur klaar zijn, omdat dan nog een aantal andere collega’s zal aanschuiven. Wellicht zal die vergadering iets langer duren dan we misschien verwachten, dus ik wil proberen om 21.00 uur klaar te zijn. Ik vraag iedereen zijn medewerking daaraan te geven. Ik mag overigens de vergadering voorzitten, want Matthijs Machielse is buitengaats, ik mag hem vervangen. We hebben bericht van verhindering van Boris Wezenberg. Dat waren de afwezigen. De heer Weerheijm: Vanavond vervang ik mevrouw Heijblom. 2. Insprekers De voorzitter: Er heeft zich 1 inspreker gemeld, mevrouw Goudriaan van Welzijn Lansingerland. De regel van het huis is dat u 5 minuten spreektijd heeft. Inspreker 1: Mevrouw Goudriaan: Dank u wel voor deze kans. Het is een kans voor ons, waar het vanavond over gaat en daarom maak ik graag gebruik van deze gelegenheid. Een dorpshuis, zo kan je het ook noemen, een plek voor iedereen. Gisteren toevallig sprak ik een sollicitant die in 2004 al eens voor onze welzijnsstichting heeft gewerkt.

In Bleiswijk en in Bergschenhoek had zij succes met het uitbouwen van een aantrekkelijk activiteitenprogramma voor senioren, maar in Berkel kwam dat niet van de grond, want er was geen geschikte algemene accommodatie. Toen ik dit jaar aantrad, ik ben nog nieuw, ontdekte ik zelf dat er in Berkel helemaal geen geschikte algemene ruimte is voor senioren. Wij zitten, waarvoor veel dank aan 3b Wonen, in een sloopgebouw en in een piepklein kantoortje bij de Naeldhorst. Wij vinden het jammer dat er in de grootste kern van Lansingerland geen multifunctionele ruimte is waar iedereen een ander kan ontmoeten. Waar bezoekers, vrijwilligers, beroepskrachten elkaar kunnen vinden. Waar bezoekers hun eigen netwerk in stand kunnen houden. We weten dat een eigen netwerk belangrijk is in sociaal opzicht maar ook als het gaat over zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Je eigen netwerk kunnen onderhouden wordt nog belangrijker als het aantal mantelzorgers en

1/14

beroepskrachten per persoon schaarser wordt en dat is er nu aan de hand. Voor ons is de betekenis van een cultuurhuis het zelfde als een modern dorpshuis. Modern in de zin dat iedere inwoner van nu er iets vinden kan. Niet alleen biljart, niet alleen theater, maar ook een huiswerkplek, een klaverjasmiddag, een filmpje pakken, zit-yoga, dansles, een haakcafé, samen koken, samen eten, een voorleesmiddag, een cursus filosofie, een taalcursus, bingo, informatie en advies. Berkelen Rodenrijs is overigens een groot gebied waar naast een centrale ontmoetingsplek ook een of twee kleinere buurtkamers, zoals bijvoorbeeld de Naeldhorst, wenselijk blijven. Wij hopen echt op een centrale ontmoetingsplek, een wat grotere multifunctionele accommodatie waar iedereen en meerdere organisaties een plekje kunnen krijgen en een bijdrage kunnen leveren. Met bijvoorbeeld Middin die dat in de horeca doet zodat hun cliënten ook een bijdrage leveren. Met bijvoorbeeld Welzijn, dat zijn wij, die een aantal dagen activiteiten met vrijwilligers aanbiedt. En met het Taalhuis zodat alle culturen mee kunnen doen. Met de bibliotheek waar ouderen en jongeren elkaar kunnen voorlezen. Mijn pleidooi is de wens dat Berkel en Rodenrijs een multifunctionele accommodatie krijgt. Dat is mijn verhaal, kort maar duidelijk, wat ons belang is en wat uw belang. Ik wens u veel wijsheid toe.

Ik weet dat er veel nieuwe raads- en commissieleden zijn, ik hoop jullie een keer te ontmoeten in één van onze accommodaties in Bleiswijk en Bergschenhoek. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Het is ook de PvdA uit het hart gegrepen, dat er een ontmoetingscentrum voor ouderen in Berkel en Rodenrijs gaat komen. Wij hebben daar eerder, een jaar of 4 geleden ook gekeken of er mogelijkheden zijn om dat in de Oudelandsehof te realiseren met samenwerkende partners. Dat is toen niet van de grond gekomen, het CDA was daar ook een voorstander van, we zijn gedeeltelijk samen opgetrokken daarin. Is dat ooit nog ter sprake gekomen in uw planvorming en gesprekken? Wat zijn daar de kansen. Mevrouw Goudriaan: Stel dat dit niet lukt, dan zijn er her en der kleine mogelijkheden, zoals de Oudelandsehof om even een activiteit in onder te brengen. Wij zijn recent in de Oudelandsehof geweest, op meerdere plekken, de bibliotheek waar ze nu zit, het Anthurium moet ik nog bekijken. Ik heb gezien dat er in de Wildert nog iets wordt gebouwd wellicht. Ik denk dat in die accommodaties wel één activiteit onder te brengen is, maar de Oudelandsehof kan nu niet meer zo’n functie als het cultuurhuis zou kunnen bieden vervullen, dat kan nu niet meer. Dat is te klein en teveel benut door de mensen van Laurens. Dat geldt ook voor Anthurium, dat geldt eigenlijk voor de meeste locaties die we hebben bezocht.

Dit is eigenlijk de kans, dat een gebouw komt, multifunctioneel, waar iedereen een bijdrage aan kan leveren. Die kans ligt er nu en anders duurt het misschien 7 jaar voordat er op zo’n mooie plek iets dergelijks kan komen. Mevrouw Draak, VVD: Dank voor uw inspraak. Ik heb een vraag, die een klein beetje aansluit op de vraag van mevrouw Verhoef, maar hij is net wat anders ingestoken. Er zijn argumenten gehoord in het voortraject naar het cultuurhuis, dat het cultuurhuis mogelijk concurrentie zou betekenen voor zalen als Rehoboth of kerkfaciliteiten, die dan vaker leeg komen te staan. Die hoor ik u nu juist niet noemen. Ik was ook benieuwd of u die locaties heeft overwogen. Mevrouw Goudriaan: Zeker, we zijn ook in Rehoboth geweest voor dagbesteding. Dat is niet geschikt, het is eigenlijk een ouderwets gebouw zonder rolstoelvriendelijke faciliteiten, het heeft geen algemene uitstraling. Dat noem ik een paar keer, maar dat is gewoon prettig als je wilt dat iedereen zich welkom voelt in een gebouw. Ik ga de Petrus nog bekijken of de Pius, ik weet het niet uit mijn hoofd, maar ik doe wel mijn best om me te verdiepen in de mogelijkheden. Ik zal ook niets onbezocht laten om te kijken of we niet een kans missen. Maar als je het hebt over het ideale plaatje, dan is een algemene plek bij voorkeur beter. De heer Alsemgeest, WIJ: Dank u wel, mevrouw Goudriaan, voor het inspreken.

Een hele praktische vraag voor onze kennis. Hoe groot is de groep waar we het over hebben? De groep waar u voor bezig bent, in Bleiswijk, in Bergschenhoek en straks in Berkel, zodat we dat een beetje op het netvlies hebben. Mevrouw Goudriaan: Een heel goede vraag. We hebben preventieve activiteiten, dat wordt meestal door vrijwilligers georganiseerd en door ons een stukje gefaciliteerd. Daar komen honderden, zo niet duizenden, mensen. De zalen zitten helemaal vol. Het zijn recreatieve, niet commerciële maatschappelijke welzijnsactiviteiten. Dat zijn er velen. Als je dan een stukje verder kijkt, dan zoeken we meer naar de kwetsbare mensen, we geven in formatie en advies en ook specifieke activiteiten voor hen, zoals zitgymnastiek, zityoga, dagbesteding en nog meer activiteiten, waar hele oude mensen komen, soms met een busje gebracht. Daar zit wat meer een beroepskracht op. Informatie en advies is alleen beroepskracht. Ik denk dat je per woonkern vooral Bleiswijk en Bergschenhoek je over een aantal duizenden ouderen kan spreken. Unieke ouderen. De heer Erwich: Goedenavond, ik had eigenlijk even een vraagje. Laat ik eens een heel slecht scenario bedenken: dat cultuurhuis gaat er niet komen. Bent u daar afhankelijk van? Mevrouw Goudriaan: Nou ja, dan krijg je plan B. De heer Erwich: Ik hoor alleen maar plan A, het cultuurhuis.

Mevrouw Goudriaan: Natuurlijk houden we rekening met plan B, maar dat is jammer, een kans die misschien niet meer terug

2/14

komt. Vandaar dat ik dacht: ik kom nu hier langs, want nu ligt er een kans en die komt misschien niet weer. De heer Kampinga, VVD: Ik vind het leuk om u nu in persoon te zien, ik zit in het bestuur van het hospice Lansingerland. We zijn bezig met een samenwerkingsovereenkomst en dan valt uw naam nog weleens. Leuk u te zien, dat u hier bent. Mevrouw Goudriaan: Dat is heel mooi, ja. De voorzitter: Dank voor uw inbreng. Mevrouw Goudriaan: Dan wens ik u een fijne avond. Bedankt. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 8 september 2022 De voorzitter: Er zijn geen op- of aanmerkingen binnen gekomen, maar ik kijk nog even rond of er zaken zijn. Nee. Dan stellen we het verslag van de vergadering van 8 september hierbij vast. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: We hebben in ieder geval een rondvraag van de heer Lieverse genoteerd. Zijn er nog mensen die de agenda willen wijzigen of aanvullen? Nee. Inventarisatie rondvragen: De heer Lieverse, CU: Over uithuisplaatsing. 5. Bespreekpunten: 5.a Lokaal noodplan armoedebeleid De voorzitter: Mevrouw Verhoef zal het inleiden, zij krijgt een minuut extra spreektijd. Mevrouw Verhoef, PvdA: Het gaat om een bespreekpunt dat ik samen met GL en het CDA graag bij de andere fracties wil neerleggen, over een noodfonds energiearmoede voor Lansingerland.

De reden om dat op de agenda te plaatsen is iedereen heel duidelijk. De energieprijzen stijgen, er is een hoge inflatie. Vanuit de rijksoverheid zijn voor 2023 en inmiddels gedeeltelijk ook voor 2022 steunmaatregelen aangekondigd, een deel is ook al in gang gezet. Maar er is ook nog veel onduidelijk, wij maken ons ernstig zorgen, deze fracties en met ons vele maatschappelijke partijen. Er is noodzaak om in actie te komen, want er zijn in Lansingerland en in heel Nederland mensen die echt in de financiële knel gaan komen in deze winter door de torenhoge energieprijzen en daar helpen niet alle maatregelen vanuit de overheid aan. We maken ons niet alleen zorgen over huishoudens met een inkomen tot 120% van het minimum, maar ook over huishoudens die een bovenmodaal inkomen hebben, omdat die ook echt in de financiële problemen kunnen komen en ook de kleine tuinbouwbedrijven en het MKB in Lansingerland, die kunnen maar moeilijk het hoofd boven water houden met die energieprijzen. Vandaag of gisteren is bekend geworden dat het tuinbouwbedrijf Plantise moet stoppen vanwege energieproblematieken, daarmee staan dan ook 400 mensen op straat, dus dat is een heel ernstig geval. We willen dus voorstellen om een gemeentelijk noodfonds in te richten net als bij de coronaperiode.

Het gaat dan om acute hulpvragen voor mensen die tussen wal en schip terecht dreigen te komen of dat al zijn gekomen en waarbij je direct in actie moet komen. We vinden het ook heel belangrijk, dat het een toegankelijke manier is van hulpverlening en daarom willen we ook vragen aan de andere fracties hoe ze aankijken tegen een centraal loket, waar mensen met een hulpvraag terecht kunnen. Ik denk dat ik daarmee voldoende toelichting heb gegeven. Ik wil nog even kort stilstaan bij de vragen. Hoe kijkt u aan tegen zo’n gemeentelijk noodfonds energiearmoede? Vindt u ook dat daarbij een laagdrempelig loket hoort? Vindt u dat we ons zouden moeten houden aan een bepaalde inkomensgrens, bijvoorbeeld 140% van het minimum als voorwaarde of wilt u dat loslaten en per geval kijken wat er nodig is? Wilt u zich ook richten op tuinders en MKB? Heeft u suggesties voor de hoogte van het startbudget? Heeft u nog andere ideeën? En tot slot voor de lange termijn om energiearmoede te voorkomen: hoe kijkt u aan tegen lange termijn duurzaamheidsmaatregelen? Heeft u daar ideeën over? Het gaat met name om de vraag: een noodfonds ja/nee. Wat zou het startbudget moeten zijn. Een loket. Wie komt in aanmerking? We hebben vandaag ook een brief gehad van het college, daar hebben we met interesse kennis van genomen. Hij kwam wel een beetje op de valreep, maar wij hebben dat als volgt geïnterpreteerd.

Het is een aanpak die met name gericht is op energiebesparing en die zich richt tot sociale huurders met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Er is geen gemeentelijk loket voor probleemgevallen bij voorzien. Huiseigenaren met een bovenmodaal inkomen of een modaal inkomen, die komen niet in aanmerking. Geen antwoord op de problemen van MKB en glastuinbouw. Aantallen huishoudens in de problemen zijn gebaseerd op cijfers uit 2021. En, dat is heel belangrijk, het gaat over het komend jaar 2023 en niet over het huidige jaar. Niet dat ik dit wil afdoen als niet nuttig, want het ziet er op zich als een gedegen plan uit, maar het is in mijn ogen iets heel anders dan wat wij hier voorstellen, echt een noodfonds voor schrijnende gevallen. Dank u wel. Ik hoop dat de andere collega’s dit verder kunnen toelichten, van CDA en GL. Dank u wel.

3/14

De heer Bergwerff, CDA: Als mede indiener van dit bespreekpunt is het CDA dan ook heel blij dat we vanavond van gedachten wisselen over noodbeleid voor huishoudens die niet meer rond kunnen komen. We hebben inmiddels de brief ontvangen van het college over energiearmoede. Wat ons betreft is deze brief voor een heel groot gedeelte toereikend. Ik heb ook dankzij deze brief een gedeelte van mijn spreektekst kunnen schrappen, omdat het daarin terug kwam. Wij willen in eerste instantie het college complimenteren voor de brief. Wij zien echt wel een bepaalde overloop in ons bespreekpunt en hetgeen in die brief naar voren komt. Wat wel mist in de brief is beleid t.a.v. huishoudens die bijvoorbeeld morgen uit huis worden gezet. En beleid voor hen die afgesloten zijn van energielevering, omdat zij de rekening niet kunnen betalen. Het CDA vraagt dus aanvullend beleid voor hen, voor wie preventief beleid te laat is. Kan de wethouder misschien aangeven of zij bepaalde noodmaatregelen nu al voor ogen heeft om de meest schrijnende gevallen binnen onze gemeente, waar eigenlijk meteen actie nodig is, te voorzien van hulp. Het CDA denkt zelf namelijk aan zo’n noodfonds. Maar wellicht voldoet de uitbreiding van de bijzondere bijstand al voldoende. De bijzondere bijstand is namelijk bedoeld voor mensen die: onvoldoende inkomen en vermogen hebben om essentiële kosten zelf te kunnen betalen.

De kosten moeten aantoonbaar onvoorzien en noodzakelijk zijn, het zijn kosten door bijzondere of dringende omstandigheden en de kosten kunnen niet op een andere manier worden vergoed. Dit omvat volgens ons dus de doelgroep waar we nu over praten, de meest schrijnende gevallen. Om even een sprong te maken naar vraag 3: wij snappen dat het college in de brief aangeeft haar zoektocht naar energiearmoede primair te richten op de doelgroep met een inkomen tot 120% van het bijstandsminimum. Binnen deze doelgroep is de huidige problematiek het meest voorkomend. Vervolgens lezen wij wel dat het voorgestelde beleid ook geldt voor overige huishoudens in onze gemeente. Dat is even anders dan de PvdA naar voren bracht. Het is niet alleen voor mensen tot 100% van het bijstandsminimum, maar het geldt eigenlijk voor iedereen, die in de knoei zit. Alleen het grote verschil is, mensen die meer dan 120% van het bijstandsminimum hebben, moeten zelf naar de gemeente toe en zelf aan de bel trekken, dat is hoe wij het gelezen hebben in de brief. Juist voor die mensen kan zo’n speciaal loket uitkomst bieden, waar ze terecht kunnen met de hulpvraag, meteen een antwoord op vraag 2. Wat betreft de commerciële sector: voor dit bespreekpunt hebben wij als CDA in beginsel de voorkeur om beleid te maken voor alsnog de huishoudens.

Als we nu gaan praten over bijvoorbeeld de glastuinbouw, dan komen we tot heel andere materie en we weten niet of het handig is om dat hier mee te nemen. We staan er overigens wel voor open, maar in eerste instantie denken wij dat dat in een andere commissie het beste plaats kan vinden. Wat betreft het startbudget: het CDA denkt dus al aan de uitbreiding van de bijzondere bijstand. De bijzondere bijstand heeft in principe een open einde, dus daar is geen startbudget voor nodig. Ik wil een benadrukken dat het CDA van mening is dat het college al goed werk heeft geleverd met de brief die wij vandaag kregen. De mening van het college over dit bespreekpunt wegen wij ook echt mee bij onze mening. Wij horen graag van de wethouder of hetgeen wij benoemen rondom noodmaatregelen met de uitbreiding van de bijzondere bijstand uitvoerbaar is. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Dank u wel, collega’s Verhoef en Bergwerff. Zelden is er een bespreekpunt geweest dat zo actueel is en voor zoveel problemen zorgt als dit bespreekpunt. Het is ook goed om te zien, dat partijen die soms ideologisch wat verder weg staan en soms fysiek wat verder weg staan, nu toch goed samengewerkt hebben om dit bespreekpunt op de kaart te zetten. Vanuit onze eigen invalshoeken hebben wij ernaar gekeken om onze eigen draai eraan te geven.

We willen dit nadrukkelijk niet alleen doen voor mensen die aan de onderkant qua inkomen zitten, maar ook nadrukkelijk rekening houden met mensen die wel een iets royaler salaris hebben, maar door omstandigheden, door verhoging van de energieprijzen, er niet aan toe komen om hun lasten te betalen. Daarnaast vinden wij dat de MKB ook ondersteund wordt. De MKB is de kurk waar de Lansingerlandse economie op drijft. Mevrouw Verhoef zei het al, een glastuinbouwbedrijf dat gisteren heeft moeten sluiten heeft ervoor gezorgd dat veel gezinnen minder inkomen hebben, die ook daarmee extra in de problemen komen. Je kan niet het MKB ontzien, niet te hulp komen, als je daadwerkelijk iets wilt doen. Lansingerland zou daar niet de eerste in zijn, zou er ook niet alleen in staan. De gemeente Ede met 77.000 inwoners heeft € 1 mln beschikbaar gesteld voor een noodfonds, waarbij men zich vooral richt op schuldondersteuning, waarbij men ervoor gaat zorgen, dat inwoners niet afgesneden worden van gas of elektra en waar men er ook voor gaat zorgen dat inwoners die de hypotheek niet meer kunnen betalen niet op straat gezet worden. Papendrecht, een gemeente met 33.000 inwoners, dus ongeveer zo groot als alleen de kern Berkel, heeft € 6 ton ter beschikking gesteld voor een noodfonds om mensen door de kou winter, letterlijk, heen te helpen.

Harlingen, een gemeente met slechts 1.600 inwoners, heeft concreet bedrag aangegeven, maar heeft aangegeven dat iedereen met 130% van het bijstandsniveau voor hulp kan aankloppen bij de gemeente om ze door deze tijden te helpen. We kunnen als Lansingerland helpen, we moeten helpen, we zijn het aan de inwoners verplicht. Dank u wel. De heer Kampinga, VVD: De raad buigt zich nu voor de derde keer over energiearmoede. Het is nu meer actueel dan ooit. De voorgaande keren, de motie energiebesparing voor iedereen van de CU in 2019. De

4/14

collegebrief die we vandaag ontvingen sluit naar mijn gevoel heel erg aan op het duurzaam- en energiebesparingsverhaal. Het is hoogstens aanvullend op de actualiteit. We hebben het nu over mogelijk acute probleemgevallen. Dat zie ik niet zozeer in het plan van aanpak, het is meer een verlengde van wat toen al aangevraagd is bij de motie van 18 juli 2019. De motie niemand in de kou, die andere motie van WIJ van november 2021 is uiteindelijk niet doorgezet, maar die gaf eigenlijk ook heel goed aan, wat nu ook in het bespreekpunt staat, de actualiteit toen al van de scherp stijgende energieprijzen. Dat even voor de geschiedenis, de context. Voor de VVD is het uitgangspunt dat inkomenspolitiek landelijk uitgevochten moet worden en dat het niet gemeentelijke politiek is. Dat is bijna een dogma, een heel belangrijk uitgangspunt. Je moet dingen op de goede plek doen. Echter, als rijksbeleid leidt tot acute nood, dan kan met een beroep op onze sociale rechtvaardigheid lokaal worden ingegrepen. Het kan niet zo zijn, dat de energievoorziening onbetaalbaar wordt en dat je afgesloten wordt of dat mensen hun huis worden uitgezet. Het uitgangspunt voor de VVD bij dit onderwerp is preventie. Ik weet wel, we zitten er bijna middenin, maar preventie van problematische schulden.

Dus die inkomensgrenzen, eigenlijk bijzaak, want iedereen kan in problematische schulden komen door de ontwikkelingen in de markt op dit moment. In 2022 kregen 1.150 huishoudens in Lansingerland een landelijke energietoeslag van € 1.300. Deze huishoudens zijn dus bekend en hebben in 2023 weer recht op die € 1.300, goede zaak. Echter, door het traineren, Brussel staat het niet toe, van oplossingsrichtingen door de minister van klimaat en energie wordt nu al enige weken met stoom en kokend water een plan van aanpak voor de resterende maanden van 2022 gemaakt. Zonde dat het niet al veel eerder was begonnen, dan hadden we nu een voldragen plan gehad landelijk. De minister bezwoer met een landelijk noodfonds te voorkomen dat Nederlanders worden afgesloten van energie. Eerst zien en dan geloven, zeg ik altijd. Niet afsluiten betekent overigens niet dat er geen problematische schulden kunnen ontstaan. Samenvattend eigenlijk: bestaande instrumenten optimaal benutten, zoals bijzondere bijstand, korte educatiefonds, gemeentelijke schuldhulpverlening en met organisaties als Plangroep, Schuldhulpmaatje, Voedsel- en kledingbank, you name it, dan is een gemeentelijk noodfonds wat ons betreft vooralsnog overbodig.

Met 3B Wonen, ziektekostenverzekeraar en energieleverancier proberen afspraken te maken, ook hier lokaal, dat er niemand een drastische maatregel overkomt, dat hij van gas en licht wordt afgesneden, omdat hij zijn huis uit moet. In dergelijke gevallen moeten inwoners wel kunnen aankloppen bij de gemeente. Dus niet een automatisch noodfonds, maar wel aankloppen, het kenbaar kunnen maken wat er aan de hand is. Dus naast de huishoudens die we al kennen. Een goed functionerend centraal loket bij de gemeente is sine qua non, dat is duidelijk. De begroting 2023 overigens voorziet in een kostenstijging van slechts 5% volgend jaar bij schuldhulpverlening. Nou, dat lijkt me aan de zuinige kant. De hamvraag is dus een mooi loket, dat iedereen de weg weet te vinden naar dat loket, prima. Hoe gaan we de bemensing van het loket regelen? We horen nu al van problemen met de personele bezetting? Dank u wel. Mevrouw Gielis, L3B: Met name dank aan de partijen die dit onderwerp vanavond als bespreekstuk hebben aangevoerd. Het is de vorige commissievergadering aangekondigd en in die hele korte periode is het nog veel actueler en moeilijker geworden. Dus dank daarvoor. Laten we voorop stellen dat L3B van mening is, dat we niemand in de kou moeten laten staan. Niet letterlijk en niet figuurlijk.

Daar waar noodhulp nodig is op wat voor gebied dan ook, moet dat zo laagdrempelig mogelijk bereikbaar zijn. En we moeten er ook voor zorgen dat mensen niet schromen om hun schrijnende situatie zichtbaar te maken. Maar bij L3B schuurt wel het gevoel dat wij weer de problemen van het rijk moeten dempen, het rijk is als eerste aan zet. Zoals de heer Van Doorn dat altijd zo netjes zegt: geen geld, geen Zwitsers. Maar nogmaals, wij zijn voorstander van een laagdrempelige toegang tot het huis van de gemeente, waar mensen in nood zijn. Het is inderdaad een super actueel onderwerp. Daarmee heb ik al één van uw vragen beantwoord. Maar als opgetekend in één van de bijzinnen in het bespreekstuk, we hebben ook te maken met een ambtelijke organisatie die onder druk staat. Dus wij willen graag van de wethouder weten wat we al doen op dit gebied om geen dingen dubbel te gaan doen. Voor wat de inkomensgrens betreft, tja, wij denken dat maatwerk een beter idee is. Samenwerking met andere maatschappelijke organisaties is daarbij van groot belang. Signaleringsfunctie en samenwerking. Maar dat hebben we tijdens de vorige commissievergadering al met zijn allen geconstateerd bij het onderwerp over lokaal preventiebeleid. Dan nu wat concrete antwoorden op uw vragen, voor zover ik ze nog niet heb beantwoord.

Hoe beoordeelt de commissie het voorstel om aanvullend op de maatregelen van het rijk wat te doen? Daar staan wij positief tegenover, maar het is ook een lastige, want simpelweg de maatregelen zijn nog niet bekend. Laagdrempelig loket, dat heb ik al beantwoord. Wij vinden dat er per situatie moet worden gekeken, dus maatwerk nodig is. We willen ons niet alleen richten op huishoudens, maar ook kleine tuinders en MKB komen in aanmerking. Suggestie voor de hoogte van het startbudget hebben we niet. De brief van het college hebben we ook nog niet gelezen. Maatwerk moet een onderdeel zijn van een gesprek in zo’n loket. Als je met iemand praat: hoe komt het nou, je zit in de problemen. Dan kan je ook dat zinnetje neerleggen: wat kunnen we nog voor jullie doen? Daarbij aansluitend vroegen jullie naar ideeën eventueel. Het zijn kleine dingetjes, maar ook kleine dingetjes zijn belangrijk als je mensen aandacht wilt geven. We hebben in de dorpskernen informatiemiddagen gehad over rookmelders of over veiligheid. Zo zou je ook kunnen denken aan een informatiemiddag over tochtstrips en folie voor

5/14

achter je verwarming, met tips and tricks bij een informatiestand. Want het klinkt wel heel makkelijk, iedereen weet dat je tochtstrips kunt kopen, maar die dingen plakken niet, hoe knip je ze goed af, hoe werkt die folie, hoe doe je dat achter je verwarming. Het zijn kleine dingetjes. Zo’n middag heeft ook een signaleringsfunctie. Als je dan merkt tijdens zo’n middag dat mensen echt in de problemen zitten, dan kan je zeggen: weet je dat er een loket is waar je terecht kunt? Dank u wel. Mevrouw Molenaar-van der Beek, CU: Dank aan de partijen die dit bespreekpunt voor vanavond hebben geagendeerd. De CU is een groot voorstander van aanvullende lokale maatregelen om de energiearmoede te verlichten. De inbreng van Schuldhulpmaatje die dit ook heeft gedaan namens Kwadraad en Humanitas bij ons heeft ons nog meer duidelijk gemaakt, dat de nood hoog is. Landelijke regelingen helpen wel, maar lossen het niet allemaal op. Zeker niet voor de groep die net buiten de regeling voor minima valt. Door hoge vaste lasten valt er voor deze groep niet meer aan knoppen te draaien om geld anders te besteden. Het geld is er gewoon niet. De CU ziet daarom 2 sporen voor uitbreiding van ondersteuning bij energiearmoede. 1. Verhoog de drempel voor regelingen naar 130% van het sociaal minimum, bijvoorbeeld de regeling van de energietoeslag en wellicht andere regelingen. 2.

Maak een noodfonds voor de groep die daar dan net weer buiten valt en die wel in de problemen zit. Het zijn vaak jonge gezinnen met kinderen. Het noodfonds wordt wat ons betreft krachtig door eenvoud, waarbij de aanvragen en de adviezen van de deskundige organisaties die aan schuldhulpverlening doen, zoals Schuldhulpmaatje, Humanitas en Kwadraad leidend en voldoende zijn. Laten we hen het vertrouwen geven om dat uit te voeren. De deskundigen komen bij mensen thuis, achter de voordeur, zien de gevolgen, hebben zicht op de financiën en weten wat er nodig is. Geld uit een noodfonds kan helpen om te voorkomen dat er bijvoorbeeld te hoge toeslagen worden aangevraagd om direct aan geld te komen. De procedure zou kunnen lijken op die van de stichting Noodhulp Lansingerland, die een heel ander doel kent maar wel vergelijkbaar is. De korte lijntjes zijn daarvoor belangrijk. Naast het financieel ondersteunen zet de CU in op het voorkomen van hoge uitgaven voor energie, wat natuurlijk nog beter is. Laten we kansen benutten voor duurzaamheid, concreet met materialen die een woning verduurzamen. Geld dat ingezet gaat worden voor de energiecoaches kan daar misschien nu al voor gebruikt worden. Zo niet, dan zou het ook het noodfonds gefinancierd kunnen worden.

Concreet voorbeeld: zorg dat mensen die zelf geen geld hebben om energiezuinige lampen te kopen, die gewoon ergens kunnen ophalen, zodat ze minder energie verbruiken. Die lampen kunnen dan desnoods met de maatjes naar de mensen mee genomen worden. Er komen mensen in die gezinnen thuis. Een loket vinden wij een goed idee, dat kan maatwerk geven. Dan de vragen. Het MKB, wij denken dat dat een heel andere tak van sport is, andere criteria, andere problematiek. Een deel van het MKB kan gebruik maken van het voordeel van het energieplafond. Hoeveel geld er nodig is voor het fonds, dat kunnen wij niet inschatten, dat laten we graag aan anderen over. Andere ideeën, een paar hebben we er al genoemd. Inzetten op energiecoaches, het voorstel dat er nu ook ligt. Laten we ook stimuleren dat er genoeg spullen aangeleverd worden bij de voedselbank. Laten we mensen stimuleren om hulp te vragen bij de maatjes, die er zijn, zodat er optimaal gekeken wordt naar de mogelijkheden om de financiën goed te besteden. Laten we ook zelf als gemeente de invordering van schulden op een goede manier aanpakken, bleek uit de vragen die Paul Lieverse al heeft gesteld. Dit was het voor mij in de eerste termijn. De heer Weerheijm, D66: Net als gisterenavond is mijn stem nog steeds niet helemaal op het oude niveau, maar ik ga mijn best doen om me verstaanbaar te maken.

Allereerst dank aan de indieners van dit bespreekstuk. Ik denk dat ik voor iedereen spreek, dat we echt in een ongekende situatie zitten, niet alleen als Nederland maar als heel Europa. Ook een heel onvoorspelbare tijd. We moeten toch proberen ondanks al die onvoorspelbare factoren goed beleid te maken waar mensen wat aan hebben. Een zeer sympathiek voorstel daarom allereerst. Op dit moment komen een hele hoop maatregelen op Nederland af om de prijs van energie enigszins behapbaar te maken. Het gaat in totaal om een pakket van € 23,5 miljard, zoveel geld, daar kan ik me niets bij voorstellen. Natuurlijk, afgelopen week werd duidelijk dat de maatregelen zoals het energieplafond wat ruimer werden dan eerst was gedacht, zoals een lagere prijs per kilowatt en een lagere prijs per kuub gas, iets waar we allemaal groot voorstander van zijn. Daarnaast kregen we vandaag ook de brief van het college. Ik sluit me aan bij het CDA, dat we blij waren dat die er kwam, er zitten heel goede plannen in verwerkt om concreet handen en voeten te geven aan de energiecrisis waar we in zitten. Ook fijn dat het nog voor deze bespreking kwam, dat is een extra illustratie van het probleem waar we in zitten. Ik ga een de vragen langs, die er staan. Zoals ik net al zei, er komen heel veel maatregelen op ons af de komende maanden.

Eigenlijk hebben we niet zo’n heel goed idee wat het effect precies gaat zijn voor de verschillende inkomensgroepen. Mijn fractie vindt het lastig om te zeggen dat een fonds op dit moment noodzakelijk is als we nog niet weten wat de impact gaat zijn van al die regelingen die eraan komen. Onze hoop is natuurlijk dat al die regelingen voldoende zullen zijn om problemen op te heffen, maar dat weten we op dit moment nog niet, daarvoor moet het eerst uitgevoerd worden, dat is iets wat we even moeten bezien. Het kan natuurlijk ook nadat die maatregelen worden ingevoerd, dat er weinig gebruik gemaakt wordt van al die maatregelen, dat er onderuitputting plaats vindt, wat ook weer niet de bedoeling is. Nadat al die maatregelen zijn ingevoerd,

6/14

kunnen we pas beter beoordelen wat nou daadwerkelijk de situatie is in Lansingerland. We hopen dat die niet problematisch is, maar dat is natuurlijk zeker wel mogelijk. Mevrouw Verhoef: Een korte vraag. Bent u niet liever voorbereid op dat het wel mis gaat. Want als je gaat zitten wachten tot je weet hoe de landelijke maatregelen uitpakken, dan kan het te laat zijn. Dan kan je beter je noodfonds klaar hebben staan. Wat denkt u? De heer Weerheijm: Een goede vraag inderdaad. Het is altijd beter om voorbereid te zijn. De vraag is alleen of een noodfonds de juiste manier is om dat voor elkaar te krijgen. Door de Bergwerff werd al verwezen naar de bijzondere bijstand, zulke regelingen bestaan natuurlijk ook al, die ons hierbij kunnen helpen. Ook wat uitgezet is door het college kan ons daar mogelijk bij helpen. Maar inderdaad, het is lastig te zeggen in dit stadium of dat voldoende is. Dat is even het antwoord van mijn fractie op vraag 1. Door naar vraag 2, een loket met alle informatie op één plek. Dat lijkt ons heel erg goed. Zoals ik net al zei, er is een kans dat bepaalde regelingen te weinig worden gebruikt, dat onderuitputting plaats vindt, ook omdat mensen niet weten waar ze terecht kunnen. Ik kan me voorstellen dat het regelmatig best verwarrend is, al die instanties, de gemeente, de rijksoverheid, energiebedrijven.

Het is goed dat er één centraal punt is, waar je terecht kan, liefst in de gemeente. Vraag 3, daar heb ik al een beetje antwoord op gegeven rondom de vraag over het noodfonds. Natuurlijk, de maatregelen van het rijk o.a. het prijsplafond helpen voor iedereen. We kunnen niet in een glazen bol kijken wat daar het gevolg van is. Dan de vraag over MKB en kleine tuinders. Hier hebben we het in de commissie AB al over gehad. Door mevrouw Verhoef werd het faillissement genoemd van een grote tuinder die ook in onze gemeente actief is. De vraag is inderdaad wat wij daar als gemeente aan kunnen doen. De heer Hoek gaf gisterenavond aan: dat zijn ondernemingen, met € 50.000 kunnen we niets, het zijn heel grote ondernemingen. Je vraagt je af wat we daarvoor kunnen betekenen. Ik ben het ook eens met de heer Bergwerff, dat dat misschien beter past bij de economische aspecten, dus beter past in de commissie algemeen bestuur. Alsnog moeten ze niet vergeten worden. Er komt wel rijksbeleid aan, maar ik kan me voorstellen dat dat te lang duurt voor mensen in het MKB op dit moment. Suggesties voor de hoogte, ik kan wel bedragen gaan noemen, maar daar schiet u ook weinig mee op. Ik heb eigenlijk geen idee wat een geschikte hoogte zou zijn. Sowieso of een fonds de geschikte manier is om deze problemen aan te pakken.

Er zijn net heel veel goede suggesties genoemd, ik heb er ook een paar opgeschreven om aanvullende acties te ondernemen. Het college onderneemt ook acties zoals uit de brief bleek, daar heb ik verder geen toevoegingen meer op. Inzetten op duurzaamheid, u kunt erop rekenen dat mijn fractie daar een groot voorstander van is. Ook dit komt terug in het plan van het college, daar zeker. Dat is echt voorkomen dat er een hoog energiegebruik ontstaat, dat is altijd beter dan de hoge kosten proberen te compenseren. In dat geval, daar is voorkomen zeker een goed idee. Tot zover mijn bijdrage. De heer Afalah, WIJ: Dank aan de partijen PvdA, CDA en GL, die dit punt hebben ingebracht. We leven in een tijd waarin we corona net achter ons hadden willen laten, maar de gevolgen van de coronacrisis zijn helaas nog steeds voelbaar. Toen we eindelijk begonnen op te klimmen uit het dal van de coronacrisis begon er een oorlog niet er hier vandaan met grote gevolgen. Allereerst voor die mensen zelf, die huis en haard hebben verlaten en natuurlijk dat er vele slachtoffers zijn gevallen. Maar ook Lansingerland heeft hiermee te dealen. Er zijn gelukkig snel initiatieven gekomen, opvang van Oekraïners bij particulieren en ook wij als gemeente zijn actief met de opvang met de Kulck en de opvang Sporthoeklaan, waar we mee bezig zijn. Daar mogen we best trots op zijn.

Natuurlijk speelt er de crisis rondom de asielzoekers, de beelden hebben we allemaal gezien. Ook daarin doet de gemeente wat, in de zin van Tobias, de opvang hierachter. Dat vraagt best wel veel van onze ambtenaren en daar moeten we wel oog voor hebben. Dit allemaal als gevolg van de oorlog en daarmee de onzekere situatie rond energie zijn de prijzen enorm gestegen. Er breken records v.w.b. de inflatie. Gisteren hoorde ik 14,5% ten opzichte van vorig jaar, het gaat om de inflatie van september. Dat is ongekend. Dit wordt natuurlijk veroorzaakt met name door de energieprijzen, die omhoog zijn gegaan, en voedsel. Vanochtend ontvingen wij ook een brief van het college: een plan van aanpak energiearmoede. Ik ben blij dat het college hiermee aan de slag gaat. Alleen, deze aanpak is wel heel erg gericht, zo heb ik het gelezen, op de minima met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Ik mis echter wel hierin: wat gaan we doen voor de mensen die daar boven zitten? Het CDA heeft dat wel erin gelezen, ik moet het nog beter lezen, denk ik, maar ik heb het niet kunnen vinden. Daarom ben ik wel blij met dit bespreekpunt, waarin wordt gesproken over een noodfonds, energiearmoede als aanvulling op alle maatregelen van het rijk, want die zijn er, en de gemeente om de koopkracht van huishoudens te vergroten en de bestaanszekerheid van mensen te waarborgen.

We weten allemaal dat de minima bij heel veel loketten aan kunnen kloppen. WIJ ziet het als een sympathiek voorstel en wij zullen het van harte steunen, waarbij de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid een aandachtspunt is. Gezien de vele taken die onze ambtenaren erbij hebben gekregen de laatste jaren, hebben wij zorg over de beschikbare ambtelijke capaciteit. Dit is een aandachtspunt, wellicht kan de wethouder daar iets meer over vertellen. Voor wat betreft de inkomenseis voor dit fonds zou WIJ graag van het college willen weten: om hoeveel huishoudens gaat het nou precies? We hebben wat gelezen over die 120%, maar om hoeveel gaat het als het gaat om 130% of misschien wel 140% van het minimum inkomen. Om hoeveel mensen gaat het die in de knel komen? Daarnaast is de vraag wat beter en goedkoper is, ik hoorde net al iets over maatwerk. Maatwerk is hartstikke goed, daar zijn we

7/14

voor, alleen, ik ben bang dat dat erg veel gaat vragen van onze ambtelijke capaciteit. Daarom willen we even kijken wat het beste is. Denk daarbij aan voorwaarden als de werkelijke hoogte van de energierekening en hoe dit zich verhoudt tot het inkomen. Gemiddeld geven we in Nederland 5% van ons netto inkomen uit aan energie, maar we zien om ons heen dat heel veel mensen tegen de 20% zitten of zelfs er overheen. Kan je nagaan, even je eigen inkomen erbij halen en wat dat betekent als je 20% aan energie moet gaan betalen. Het Nibud en TNO gaan uit van energiearmoede bij een besteding van 10% of meer aan energie. Wat WIJ betreft, kunnen we niet anders dan deze mensen helpen. Hoe dat precies moet, dat hangt echt af van de uitvoerbaarheid. Gaan we generiek te werk, dan lijkt ons de drempel van 130% of maximaal 140% redelijk. Uiteraard, huishoudens die meer verdienen dan die 140% of kleine ondernemers kunnen zich melden bij bijvoorbeeld zo’n loket. Dan kunnen we dat individueel gaan beoordelen. Wat betreft het MKB moeten we echt eerst afwachten waar het kabinet mee komt, ze zijn al met bepaalde dingen gekomen. Gisteren werd al duidelijk dat het kabinet een steunplan aan het opstellen voor het MKB, voor dat MKB dat relatief veel kwijt is aan energie, zoals bakkers, tuinders, productiebedrijven. Je ziet gewoon dat het veel gevolgen heeft voor het MKB.

De hoogte van het budget, wij denken dat dat afhangt van de antwoorden van het college, om hoeveel mensen gaat het, daar kan ik nu niet veel over zeggen. WIJ zou wel heel graag zien dat er vaart gezet wordt achter verduurzaming. De voorzitter: U bent al over uw tijd heen. De heer Afalah: Voor nu van belang is dat we snel handelen, omdat veel huishoudens het gewoon niet meer rond krijgen met alle gevolgen van dien. We mogen deze kwetsbare mensen niet in de kou laten staan. Dank u wel. Beantwoording college Wethouder Hoek: Ik wil de indieners van dit mooie bespreekstuk hartelijk danken, het is zeer actueel. Voordat ik echt ga beginnen wil ik toch ook een stukje geruststelling uitspreken, dat het college onderzoekt welke maatregelen de gemeente aanvullend kan nemen om de energiearmoede aan te pakken. Deze actie is al een week of 2 geleden ingezet, dus ja, het heeft onze aandacht en ja, wij vinden net als u dat er goed gekeken moet worden hoe die oplossingen er uiteindelijk uit moeten komen te zien. Voordat ik begin, wil ik toch even, mevrouw Gielis vroeg daar ook om, een stukje opsomming geven van maatregelen die er al zijn om toch even de nuance aan te geven, dat er al veel gebeurt en om ook inzichtelijk te krijgen waar wellicht lokale hiaten liggen.

We hebben het over de energietoeslag gehad, die bedroeg € 1.300 en die hebben wij als gemeente zo coulant mogelijk uitgevoerd, dus wat dat betreft zo ruimhartig mogelijk. Er is een prijsplafond in de energiekosten afgekondigd en we krijgen voor 1 januari nog een bedrag van € 190 per gezin. Het minimumloon is gestegen, AOW en bijstand zijn gestegen met 10%, de huurtoeslag gaat licht omhoog en de sociale huren gaan omlaag voor lage inkomens. De zorgtoeslag wordt verhoogd, het kindgebonden budget wordt verhoogd, inkomstenbelasting wordt verlaagd en er komt een gezamenlijk noodfonds van de overheid, dat gevuld wordt door de energieleveranciers, waarmee moet worden voorkomen dat kwetsbare huishoudens met een betalingsachterstand verder in de problemen komen. Verder wordt er een pakket samengesteld ter ondersteuning de energie-intensieve MKB-bedrijven. De benzineprijzen zijn € 0,17 verlaagd en er wordt een nationaal noodfonds opgericht en er wordt gewerkt aan een nationaal isolatieplan. Lokaal gaan we ook het e.e.a. doen, het zijn soms ook indirecte maatregelen, maar zo hebben we gemeend de huren op sportaccommodaties te bevriezen, dat helpt ook mee. We hebben het sport- en cultuurfonds opgehoogd, ook voor mensen die ouder zijn dan 18 jaar. De energietoeslag hebben we zo ruimhartig mogelijk uitgevoerd, de energielening hebben we hier in dit huis geïmplementeerd.

De collectieve zorgverzekering is van de week door het college geweest, die hebben we ook zo ruimhartig mogelijk geprobeerd op te tuigen en we zijn op 130% van het bijstandsniveau gaan zitten. Over de energiecoaches heeft u al veel gezegd, die gaan de mensen die het het meest hard nodig hebben actief benaderen om te kijken: welke maatregelen kunnen we bij u thuis nemen. Dat gaat dan om radiatorfolie, tochtstrippen en dat soort zaken, maar ook een stukje gedragsverandering bewerkstelligen door mensen te wijzen op hoe je dat op een goede manier zou kunnen doen. We hebben de energiewinkel in Berkel waar u terecht kan voor allerlei energievragen. De heer Ruijtenberg: Dank u wel, meneer Hoek, ik heb zeer veel waardering voor uw opsomming en voor alles wat u nu voorleest, maar ik hoor u wel allerlei maatregelen voorlezen die genomen zijn door het rijksoverheid en ik hoor u ook veel voorlezen die geen hulpmaatregelen zijn en ook die zijn voor in de toekomst. Misschien moet ik afwachten, maar ik zou u wel willen vragen om dit over te slaan, want we kunnen allemaal de kranten lezen. Wat gaan wij als gemeente nu concreet doen voor de mensen die morgen geconfronteerd worden met een situatie waarbij ze de rekening niet kunnen betalen? Wethouder Hoek: Helder, maar ik hecht er toch waarde aan om even het totaalpakket aan te geven, zodat we wel een totaalbeeld hebben.

Tot slot hebben we ook ons netwerk ingeschakeld, de kledingbank en die een signaleringsfunctie hebben om mensen te wijzen op de mogelijkheden die er zijn. Dan ga ik verder inhoudelijk naar het verhaal. Zoals ik al heb gezegd, gaat het college onderzoek doen naar welke maatregelen we als gemeente kunnen nemen om de armoede aan te pakken. We gaan een armoede-monitor uitvoeren om een goed beeld te krijgen waar de doelgroep zit en hoe groot die is. Inderdaad, dat is hier ook al verschillende keren aan de orde geweest, de verwachting is dat dit niet

8/14

direct de groep is tot 120%, ook natuurlijk, maar met name de groep die boven 120% van bijstandsniveau zit. Ik ben ook getriggerd door de heer Den Uyl, die hier tijdens het bespreken van de samenlevingsvisie was, die mij vertelde: hij heeft 70 mensen in zijn caseload en slechts 1 iemand kwam in aanmerking voor de energietoeslag, om aan te geven dat het probleem zich concentreert boven die 120%. Als dat ook uit het onderzoek komt, dan moeten we even afwachten, maar de verwachting is wel dusdanig, dan zullen we daar onze pijlen om moeten richten. Wat wel een ingewikkeld iets is, is dat we ons baseren in dit onderzoek op cijfers van TNO en het CBS. Dit is best lastig, omdat deze cijfers dateren uit 2021. U weet niet als ik: in 2021 zag de wereld er compleet anders uit dan nu. Voor de meest schrijnende gevallen is er ook nu hulp vanuit de gemeente beschikbaar. Onze vroegsignalering en beleidsregels die voorzien hier nu al in en we houden de vinger aan de pols. We hebben al een laagdrempelig loket in de vorm van het spreekuur Samen Doen. Daar kunnen inwoners met allerlei hulpvragen terecht. Als uit onderzoek blijkt, dat de hulpvraag veel groter is dan wij bedenken, dan zullen we wellicht iets aan de openingstijden van dit spreekuur moeten doen. De stichting Noodhulp kan inwoners in acute problemen ondersteunen.

Dat is een fonds dat gevoed wordt door de kerken en door de gemeente, een prachtig mooi initiatief. Mevrouw Verhoef: Kan de wethouder mij zeggen, ongeveer, hoe vaak het loket Samen Doen open is en hoeveel mensen zich per maand melden? Wethouder Hoek: Nee, dat kan ik op dit moment niet zeggen. Ik heb wel toegezegd, op het moment dat uit onderzoek blijkt dat de hulpvraag m.b.t. de hele energieproblematiek groter is dan wij aanvankelijk gedacht hadden, natuurlijk moeten we dan naar de openingstijden van dat loket kijken, dat zou dan ook onderdeel uitmaken van de mogelijke oplossing, dat lijkt me verstandig natuurlijk op het moment dat je mensen wilt helpen. De energiewinkel heb ik genoemd. De ketenpartners Humanitas, 3B Wonen, het energieloket, de voedsel- en kledingbank, die worden er allemaal op gewezen om mensen door te verwijzen naar dit spreekuur. Afgelopen dinsdag is er overleg geweest met een aantal van deze partners om te spreken over energiearmoede, om te kijken hoe de oplossing er mogelijk uit kan zien. Verder hebben de kerken zich onlangs ook weer gemeld, ze doen al een flinke bijdrage in het Noodfonds om ook gezamenlijk te kijken wat er verder nog mogelijk is. Er lopen dus veel initiatieven.

En ja, we zijn bereid om nog verder te kijken en te monitoren waar de doelgroep zit, om hoeveel mensen dit gaat en welke oplossing adequaat genoeg zou zijn om dit probleem voor een deel te tackelen. Wij realiseren ons wel, dat je het hele probleem nooit helemaal getackeld kan krijgen. Voor het midden- en kleinbedrijf worden er op dit moment in Den Haag regelingen uitgerold. Er komt een regeling voor de industrie. De vraag is, daar is op aangestuurd, of de glastuinbouw hier ook onderdeel van uitmaakt. Verder is er vanuit de gemeente een brief gestuurd richting Den Haag om met name de problematiek in de glastuinbouw onder de aandacht te brengen met alle glastuinbouwgemeenten in Nederland. De woordvoerder van D66 zei het net al, het is van een compleet andere orde van grootte als je het hebt over het ondersteunen van de glastuinbouw. Ik heb het voorbeeld gisteren ook gegeven, wij waren bij een tuinder. Deze tuinder was echt moedeloos, al zijn rozenstruiken waren dood, de verwarming was uit. Hij zei: als je nu met een enveloppe zou komen met € 50.000 dan zou ik absoluut dank je wel zeggen, maar het is slechts een spetter op de gloeiende plaat. Om aan te geven, dat wij dat op lokaal niveau het niet eenvoudig oplossen. Wat gesteld is, inderdaad, zo publieksvriendelijk mogelijk optuigen.

Dat was ook een vraag van de PvdA, in het verleden, daar waar het ging om het aanvragen van de energietoeslag. Dat is ook onze insteek. Dat kan ook in hetzelfde spreekuur, want er zit ook een formulierbrigade. Als u het digitaal niet voor elkaar krijgt, kunt u de papieren formulieren aanvragen. En ja, het is redelijk ingewikkeld, omdat wij niet van de belastingdienst allerlei gegevens krijgen, dat is maar goed ook, zodat een ieder moet aantonen wat zijn besteedbaar inkomen is. Dat maakt het soms best wel ingewikkeld. Het is alleen heel moeilijk om dat eenvoudiger te maken, maar het loket waar ik het zojuist over had, biedt daar soelaas in. Ook op de website wordt daar aandacht aan besteed met ook de meest gestelde vragen m.b.t. de energietoeslag en alle zaken die met energie te maken hebben. Resumé: ja, wij gaan hard nadenken en kijken en monitoren waar de grootste pijn zit, hoe groot de doelgroep is en wat de meest adequate middelen zijn om deze armoede te elimineren. Dan heb ik nog een aantal vragen van de verschillende partijen. Het CDA heeft het over de meest schrijnende gevallen, ja, daar zijn we een groot voorstander van. Wellicht dat de bijzondere bijstand daar iets in kan betekenen. Ja, het zou inderdaad mooi zijn als je maatwerk zou kunnen leveren, alleen, het zal ook sterk afhangen van wat uit ons onderzoek en monitoring komt.

GL heb ik niet echt vragen horen stellen, het was meer een pleidooi, dat is niet zo vreemd op het moment dat je mede indiener van het bespreekstuk bent. De VVD geeft aan: we zijn niet voor inkomenspolitiek. Maar ik hoorde de heer Kampinga ook duidelijk zeggen: maar als het land het laat liggen. Toen dacht ik: nu komt het, maar hij kwam toch iets minder. Hij gaf wel aan, dat we bestaande regelingen goed moeten uitnutten en hij sprak er ook over, dat een centraal loket de voorkeur zou verdienen. L3B is voorstander van laagdrempelige toegang. Uiteraard zijn we daar ook een groot voorstander van. Mevrouw Gielis vroeg: wat doen we dan al? Daarom heb ik een opsomming gegeven om het beeld wel totaal te krijgen, anders zou toch de indruk gewekt kunnen worden dat er maar weinig gebeurt. Dit soort bespreekpunten zijn ook voor degenen die op de webcast kijken, een beeld willen krijgen van wat de gemeente allemaal aanbiedt. De CU verhoogt de regeling tot 130%, dat zal inderdaad onderdeel uitmaken van dat onderzoek als dat noodzakelijk is, omdat met name boven die 120% heel veel mensen door het ijs dreigen te zakken.

9/14

Daar moet in ieder geval naar gekeken worden en mogelijk op ingestoken worden. Een simpele uitvoering, daar ben ik een groot voorstander van, maar ik heb u net de nuance gegeven. Als er inkomensgegeven ingevoerd moeten worden, dan gaat het niet altijd eenvoudig en dat vraagt best wel wat ingewikkelde vragen, maar daar is ook een vangnet voor in de vorm van de formulierenbrigade. D66, een inspanning plegen om de mensen wegwijs te maken en ook iedereen te bereiken. Ja, daar ben ik een groot voorstander van. Het is nog steeds zo dat er mensen zijn die zich toch schamen om hier een beroep op te doen, terwijl, we moeten echt mensen aansporen om hier gebruik van te maken. Mevrouw Molenaar-Van der Beek: Een heel kleine vraag over het helpen bij aanvragen, dat het simpel moet zijn. Het voorstel dat ik heb ingebracht is dat de mensen die er nu al dicht bij betrokken zijn om die in te zetten. Niet alleen de formulierenbrigade, maar juist de ondersteuners die er al bij zitten, zodat je al een heleboel aan de voorkant kan regelen. Samen hoeft het niet ingewikkeld te zijn. Wethouder Hoek: Volgens mij heb ik daar iets van voorbij zien komen inderdaad, de netwerkpartners te instrueren van: hoe kan je simpel toch de juiste hulp bieden. Dat is een goede meegever, die we in kunnen zetten. WIJ hoor ik zeggen: sympathiek voorstel, alleen de ambtelijke capaciteit.

Om hoeveel huishoudens gaat het? Dat zal het onderzoek uit moeten wijzen. Ik ben het helemaal met u eens, ambtelijk gaat dit wel wat betekenen. Alleen, ik wil wel hier ook gezegd hebben dat we ook in staat zijn om heel veel Oekraïners binnen zeer kort tijdsbestek te plekken. Ik neem mijn petje af voor het ambtenarenapparaat, dat in de afgelopen tijd bijzonder flexibel is geweest op verschillende dossiers. Ja, ik ben het helemaal met u eens, we zullen daar oog voor moeten blijven houden. Dank u wel. De voorzitter: Dit was de eerste termijn. Ik kijk naar de resterende spreektijden, bij sommigen is die in gevaar. Mijn vraag is om het beperkt te houden en om zich tot de hoofdlijnen te beperken, want we hebben nog een tweede vergadering vanavond. Ik wil geen afbreuk doen aan de inhoud van dit onderwerp, maar houd rekening met uw spreektijd. Ik ga echt afkappen als u in het rood gaat. Tweede termijn Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik wil allereerst de partijen die duidelijk steun hebben uitgesproken, in ieder geval over een aantal onderdelen van dit plan. Ik denk dat de meeste partijen wel iets positiefs hebben gevonden in dit voorstel, die wil ik bedanken. Het is lastig om alle fracties weer helemaal langs te lopen, dus ik ga wat algemene punten langs lopen en ik zal wat fracties eruit lichten.

Allereerst wil ik zeggen voor de fracties die twijfelen of we zo’n noodhulpfonds moeten inrichten: toen we de coronacrisis hadden, dat woekert nog steeds voort, toen hebben we het college een mandaat gegeven voor zo’n fonds, want we wilden snel kunnen handelen en toen waren er ook rijksmaatregelen. Dat is mijn eerste punt. Een aantal fracties heeft gezegd: we moeten oppassen, ambtenaren hebben het al zo druk, is er wel capaciteit. Ik ga niet ontkennen dat ambtenaren het druk hebben, maar als we nu niet voor deze problematiek ambtenaren vrij maken om bijvoorbeeld zo’n loket te bemannen, dan zitten we straks met veel grotere problematiek en daar zijn ook ambtenaren voor nodig en dat kunnen er dan best een stuk meer zijn. Het plan van het college hoe op tijd, ze zijn al 2 weken bezig, hoe mooi ook als het gaat om energiebesparing op de lange termijn, met name in eerste instantie voor mensen met een laag inkomen, het heeft niets van doen met acute noodhulp. Het is aanvullend en het is belangrijk, maar het is iets anders. Het loket vinden wij een heel belangrijk iets, dus de fracties die daar steun aan hebben gegeven, dank, want dan zie je ook wie er in nood is, dan heeft het een specifiek label. Daar helpt geen armoedemonitor aan, je moet mensen naar je toe kunnen halen, ze moeten daar in privacy ook hun verhaal kunnen doen. De voorzitter: U staat in het rood. Eén zin.

Mevrouw Verhoef: Ik voeg er nog één zin aan toe. Wat de wethouder heeft gezegd, het voelt voor mij toch een beetje van: we houden wat we hebben, we knopen het aan elkaar, houtje touwtje. Dus een korte vraag aan de wethouder: wat is de weerstand tegen een loket voor energiearmoede? Dank u. De heer Bergwerff, CDA: Dan ga ik verder waar de PvdA gestopt is. Acute hulp, dat misten wij een beetje in de beantwoording van de wethouder. Overigens fijn dat de wethouder zo goed op de hoogte is van alles, mooi uitgelegd. Maar wat nou als ik op dit moment mijn energierekening niet meer kan betalen en daardoor dreig afgesloten te worden van de energietoelevering? Wat gebeurt er dan? Als ik de beantwoording van de wethouder hoor, dan kan ik aankloppen bij de stichting Noodfonds, maar wat gaan zij voor mij doen? Ik zie even niet wat er nu al gebeurt voor mensen die dreigen uit hun huis gezet te worden of om wat voor reden dan ook niet meer hun energierekening kunnen betalen. Wat gebeurt er nou concreet met die mensen? Er zijn altijd mensen die tussen wal en schip vallen, die blijf je altijd hebben, ook al is al het beleid vanuit het landelijke heel goed bedoeld. Er zullen altijd mensen zijn die nog een extra vangnet nodig hebben, een sociaal vangnet nodig hebben.

Ik ga afronden, ik denk dat communicatie in deze heel belangrijk is, dat mensen weten waar ze moeten zijn en de netwerkpartners moeten we zoveel mogelijk betrekken bij alles wat rond de energiecrisis plaats vindt. Dank u wel.

10/14

De heer Ruijtenberg, GL: Ik ben niet alleen spaarzaam met energie, maar ook met mijn tijd. Het voordeel van veel tijd hebben en samen optrekken, dan kan je dingen overnemen van elkaar. Waar mevrouw Verhoef te weinig tijd had om het af te maken, wil ik graag vragen: waar is de dekking voor 2022? Meneer Bergwerff zei het ook al: wat gaan we nu doen met mensen die morgen een acuut probleem hebben, die hun gasrekening niet meer kunnen betalen. Of ze hebben bedacht: ik wil niet in de kou zitten, ik betaal mijn energierekening, maar ik besluit mijn hypotheek of huur niet meer te gaan betalen. Wat doen we voor die mensen? Daarnaast is het wel heel erg houtje touwtje, er worden allerlei organisatie bij elkaar gehaald. Waar is de regiefunctie van de gemeente, waar is de weerstand van de gemeente om dat allemaal in één loket te zetten om het niet alleen te faciliteren, maar ook gewoon te regisseren en het heft in handen te nemen? Dan heb ik de wethouder horen zeggen, dat men 2 weken geleden is begonnen als college om na te denken over een noodfonds. Ik heb Ien Dales horen zeggen, dat je een broedende kip niet mag storen, maar misschien mag je een broedende kip wel een beetje opporren. Wanneer denkt het college uitgedacht te zijn en welke richting denkt men uit te gaan.

Wil men een noodfonds oprichten, zit men te denken aan bepaalde bedragen, zoals ik al in mijn eerdere termijn heb genoemd, een bedrag van € 6 ton van de gemeente Papendrecht of als de gemeente Ede, die € 1 mln uitgeeft, we kunnen er ergens tussen zitten, om de eerste acute nood te ledigen. Een slagaderlijke bloeding kan je niet stelpen met een drukverbandje, je moet uiteindelijk iets doen. Een noodfonds kan genoeg zijn voor een slagaderlijke bloeding. Dank u wel. De heer Kampinga, VVD: Heel kort even. Ik schrik van die 2 weken, want zelfs in Den Haag zijn ze al langer bezig om zeker voor dit jaar en volgend jaar, dus daar schrik ik een beetje van, maar misschien was het niet zo letterlijk bedoeld. Wat ik wel heel mooi vind, daar ben ik academicus voor, dat er een definitie in het stuk van het college staat: wat is nou eigenlijk energiearmoede? Dat zijn huishoudens waarbij meer dan 10% van het besteedbaar inkomen. Dat is de definitie, althans, van het energie onderzoekscentrum Nederland. 10%, als je daarboven zit is er sprake van energiearmoede. Tot slot, de wethouder was toen nog gewoon fractievoorzitter, diende 4 november 2021 een hele mooie motie in: niemand in de kou. Waar ging het toen over? De energieprijzen rijzen de pan uit en het ligt in de verwachting dat het gevolgen heeft.

U zei net, de cijfers van 2021 van het CBS, maar u trok toen ook al aan de bel en terecht, denk ik. Dank u wel. De heer Ruijtenberg: Het is mij niet duidelijk wat de heer Kampinga en de VVD wil. Wilt u het noodfonds steunen? Of zegt u: we laten het over aan Den Haag en de rijksoverheid. De heer Kampinga: Ik heb letterlijk gezegd, dat er ons inziens vooralsnog geen noodzaak is voor een noodfonds. Dank u wel. Mevrouw Gielis, L3B: Meneer Ruijtenberg had het over een broedende kip. We hebben net van de wethouder gehoord, dat er heel veel eieren in dat mandje liggen. Eén gezamenlijk loket zou ervoor kunnen zorgen dat al die eieren ook echt in datzelfde mandje blijven en als het straks jonge kuikentje zijn ze vol energie met elkaar kunnen communiceren en kunnen zorgen dat het allemaal mooi bij elkaar komt. Dan hoeft het niet zo heel veel extra ballast te zijn voor de gemeentelijke organisatie. De dekking voor 2022, dat was een goede vraag. Voor nu, wat gaan we nu doen? 120, 140, 130%, wij denken dat het maatwerk moet zijn. Met cijfers valt altijd te knoeien, het is lastig, u gaf het aan, de cijfers zijn vaak verouderd, het is moeilijk om daar één lijn op te zetten. Maak er maatwerk van, dan komt het allemaal wel goed. Dank u wel. De voorzitter: Ik maak even een excuus naar mevrouw Molenaar. In het systeem staat mevrouw Van der Beek.

Mevrouw Molenaar, CU: Ik kreeg het net ingefluisterd: je mag het gewoon zeggen, als je verkeerd aangesproken wordt. Maar u was me al voor. Allereerst dank u wel, dat de wethouder het mee neemt om te onderzoeken of de inkomensgrens voor bepaalde regelingen opgehoogd kan worden. N.a.v. de antwoorden van de wethouder over de stichting Noodhulp, wil ik nog wel aangeven dat ik juist begrepen heb van de mensen rondom de stichting, dat het doel van de stichting echt een andere is dan waar we nu over spreken, ook al is het wel bedoeld om mensen in acute nood te helpen, dus daar zou ik niet direct de link mee willen leggen. Het laatste wat ik in mijn termijn wil inbrengen is: gaan de indienende partijen nog iets doen met zelf een voorstel maken of blijven ze wachten op het college? Als er iets gedaan gaat worden, dan biedt onze fractie zijn/haar hulp aan om daar een bijdrage aan te leveren. De heer Ruijtenberg: Wij zijn zeker van plan als indienende partijen om een voorstel uit te gaan werken voor een fonds en wij roepen u maar ook andere partijen op om samen met ons erover te gaan nadenken, zelfs VVD. De heer Weerheijm, D66: Ik heb niet heel veel tijd meer. Allereerst dank aan de wethouder voor de uitgebreide opsomming van alle maatregelen die al genomen worden. Ook dank voor het indienen van dit bespreekstuk.