[BV22.0099] Verslag commissie Algemeen Bestuur van 5 oktober 2022

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur

BV22.0099 Datum vergadering

: 5 oktober 2022

Aanwezig in de raadszaal: Commissieleden: WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Mark Bik, Ton Jansen Leefbaar 3B : Don van Doorn, Johan Philippens, Terry Duivesteijn CDA : Jan Willem van den Beukel, Job Halkes, Michel Krieger VVD : Ed van Santen, Theo van Son, Nathalie van Bakel D66 : Brecht Weerheim, Erik Jonker CU : Kees Willen Markus GroenLinks : Menno Duk, Manon van Splunter, Selgei Gabin PvdA : Hamid Azzouzi, Nanno Scheringa Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt : Leon Hoek, Simon Fortuyn, Michiel Muis

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten

Afwezig WIJ Lansingerland VVD D66 PvdA CU

: P. van Olst : Matthijs Machielse : Bert Bakker : Sonnie Biharie : Sam van Egmond

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: Ik open de vergadering van de commissie algemeen bestuur van de gemeente Lansingerland. Het is vandaag 5 oktober 2022. Mede namens de commissiegriffier welkom commissieleden, burgemeester, wethouders, het college is bijna voltallig, mensen die naar de webcast kijken en luisteren nu en misschien morgen, allemaal hartelijk welkom. Pers ook welkom op de webcast. We zijn hier voor deze commissie, we hebben behoorlijk wat agendapunten. Er is 1 agendapunt met een tijdslimiet van 9 minuten, de andere zijn maximaal 6: 3/2/1 minuten inclusief interrupties. Als je in het rood komt, dan is je spreekbeurt voorbij, voor de helderheid. De griffie heeft afmeldingen ontvangen van Bert Bakker, Sonnie Biharie, Matthijs Machielse, die wordt vervangen door Nathalie van Bakel, en P. van Olst, die wordt vervangen door Jan Jumelet. Dan heb ik mijn mededelingen gehad. 2. Insprekers De voorzitter: Er hebben zich geen insprekers gemeld. Dat kunt u ook zien, want de tribune is leeg. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 7 september 2022 De voorzitter: Er zijn geen wijzigingsvoorstellen binnen gekomen. Dat is correct? Ja. Dan is bij deze het verslag vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Kan de agenda zo vastgesteld worden voor vanavond? Dat is ook het geval.

Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: Rondvragen zijn niet aangemeld. 5. Bespreekpunten: 5.a Brief college over Verlenging opvang Tobias (asiel)

1/33

De heer Scheringa, PvdA: De wereld en ons land worden geteisterd door verschillende crises, die ook impact hebben op onze gemeente. De druk op de opvang van de vluchtelingen is ook één van deze grote crises. De pijnlijke situaties in Ter Apel komen regelmatig in het nieuws voorbij. Zoals in de brief van het college staat, biedt onze gemeente nu opvang voor 50 vluchtelingen en dat gebeurt naar tevredenheid, hier op de Tobias. Het verlengen van de termijn met 6 maanden nu tot mei volgend jaar geeft een paar knelpunten. Onze fractie heeft echter vertrouwen dat het college deze knelpunten al dan niet in samenwerking met COA zal oplossen. Een verlenging met 6 maanden heeft nu de steun van onze fractie. Wij vragen ons wel af: hoe reëel is het dat het bij deze 6 maanden blijft? Is het mogelijk dat de opvang ook na mei 2023 gevraagd zal worden, eventueel via een verplichte taakstelling vanuit het ministerie? Regeren is vooruit zien. Heeft het college nog een inschatting gemaakt of er nog een verlenging gevraagd zal worden na mei 2023. Zijn de knelpunten die nu een belemmering zijn en opgelost worden over 6 maanden weer een knelpunt? Of zijn er dan nieuwe knelpunten ontstaan? Zoals in onze nieuwsbrief al stond: beter zelf regeren dan reageren op anderen. Kan de burgemeester aangeven hoe moeilijk of makkelijk een eventuele verlenging na mei 2023 zal zijn als het aan de orde komt.

Tot zover mijn termijn. De heer Philippens, L3B: Goed van het college dat dit vraagstuk voorgelegd wordt aan de gemeenteraad om met elkaar de knoppen gelijk te zetten en de kaders gelijk te zetten. Een drietal punten, die ik met het college zou willen bespreken. Het eerste punt, als L3B zien wij die opvang van asielzoekers primair bij onze rijksoverheid liggen met de COA als uitvoeringsinstantie. Het is niet primair de taak van de gemeente om de problematiek en het mismanagement vanuit het rijk te compenseren en op te vangen. Daarnaast zien we ook dat de helft van andere gemeenten niets doen aan de opvang. L3B vindt dat de eerste bal bij het rijk ligt en daarna ook bij de andere gemeenten. Als er een verder beroep zou worden gedaan op gemeenten, we verwachten dat het eerst bij de andere gemeenten ligt, voordat het bij Lansingerland weer teruggelegd wordt. Deelt het college die lijn? Tweede vraag, in de brief zegt het college toe dat er afspraken gemaakt worden met COA m.b.t. de uitvoering van de praktische zaken i.v.m. het wegvallen van de VRR, omdat het geen crisissituatie meer is en dat deze budgetneutraal plaats kan vinden. Twee vragen daarover. Kan het college mij uitleggen, de veiligheidsregio geeft aan: het is geen crisissituatie meer, er is geen crisisstructuur nodig, waarom blijven wij dan nog steeds een crisisopvang aanbieden, tijdelijke noodopvang.

Is het dan niet in lijn dat we de VRR volgen om hier langzaam uit te stappen? Een tweede gaat over de budget neutraalheid, dat is mooi dat we dat als kaderstelling zetten, maar het college weet ook dat de primaire bottleneck in onze gemeente bij de ambtelijke inzet ligt. Kan het college mij toezeggen, dat ook de ambtelijke inzet hierop budgetneutraal plaats vindt, dus geen nadelige gevolgen voor onze andere gemeentelijke taken. De laatste, misschien wel de belangrijkste, is dat deze woonvisie voor tijdelijk is ingericht, voor 6 maanden. Nu worden er 6 maanden bijgeplakt, de PvdA refereerde er ook al naar, mogelijk wordt het nog eens verlengd en nog een keer. Die tijdelijkheid afgezet tegen de duur, die we aan het opplussen zijn, maken wij ons ernstig zorgen over de leefomstandigheden bij die woonunit. In 2021 aan het eind heeft Vluchtelingenwerk daar al alarm over geslagen, over de noodopvang op locaties die vergelijkbaar zijn met die wij nu hebben staan. Onze vraag is of onze grote angst is dat deze locatie door een humanitaire ondergrens gaan vallen. Dus vraag aan het college: kan het college onderzoek laten doen naar de leefomstandigheden, die er op dit moment zijn. Kan het college ook aangeven wat het standpunt is van het college als men onder die leefomstandigheden duikt, dus onder die humanitaire ondergrens. Ik ga ervan uit, dat we daar dan direct mee stoppen.

Ik ben benieuwd hoe het college daar tegenaan kijkt. De heer Van den Beukel: De Philippens zegt zaken over rijksoverheid en primaire verantwoordelijkheid die me aanspreken. Tegelijkertijd zei hij in een soort bijzin, dat wat de fractie van L3B betreft andere gemeenten nu aan de beurt zijn. Concludeer ik dan juist, dat de fractie van L3B eigenlijk voorstander is van het nu stoppen met de opvang, ondanks het verzoek van COA en VRR? De heer Philippens: Nee, we gaan niet zover dat we nu willen stoppen, maar we hebben wel onze grote vraagtekens op die leefomstandigheden. Als die te ver onder de ondergrens gaat zakken, dan is het wel voor ons een punt om daar nu mee te stoppen. Tegelijkertijd, het gaat om een stukje tijdelijkheid, voor zes maanden. De heer Van den Beukel: Fijn dat u uw zin afmaakte, want dan is het helder voor mij. De fractie van L3B is voor verlengen, tenzij. Dat is dan de heldere conclusie, denk ik. De heer Philippens: Ja, correct. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De heer Markus, CU: Wat goed om te lezen, dat de opvang van asielzoekers in Tobias zo goed verloopt, zowel voor de gemeente, de bewoners zelf, de zorg maar ook de vrijwilligers. Het klinkt wat makkelijk achteraf om te zeggen, dat we dit verwacht hadden, maar we zijn erg dankbaar dat dit zo goed verlopen is. Wat ons betreft dan ook meer dan prima om de opvang te verlengen.

Het doet ons als CU goed, dat we op deze manier ons steentje bijdragen aan de asielcrisis die ons land kent, juist door kleinschalige opvang aan te bieden, iets waar we als CU al lang voor pleiten. Gezien het feit dat de asielcrisis nog niet is opgelost en nog wel even voort duurt, willen wij het college vragen om niet alleen opvang te verlengen maar ook uit te breiden. Wat ons betreft kan het aantal zelfs verdubbelen. We denken dat dat prima past bij de grootte van onze gemeente. Graag een reactie van het college hierop en ook van de andere

2/33

partijen. Van mijn buurman heb ik tussen de regels door al wat begrepen. Tenslotte nog even een vraag aan de burgemeester. Tijdens de raad van 7 juli is er ook een vraag gesteld n.a.v. de onrust onder de vrijwilligers van Tobias. U heeft toen een uitstekende toelichting gegeven in de raad en ook de toezegging gedaan om die toelichting ook door te geven aan vrijwilligers. Wij vragen ons even af of die toelichting heeft plaatsgevonden, daarover bereiken ons wat dubbele geluiden, dus ik ben benieuwd of die toezegging heeft plaatsgevonden en dat gesprek ook heeft plaatsgevonden, want dat zou mooi zijn. Zo niet, wanneer gaat het dan gebeuren? Dank u wel. De voorzitter: De portefeuillehouder van dit agendapunt is wethouder Hoek. U wilde de burgemeester vragen, maar wethouder Hoek is de portefeuillehouder van dit agendapunt. De heer Markus: Dat klopt helemaal, alleen, ik refereer nog even aan de toezegging die de burgemeester heeft gedaan. Ik denk dat het lastig is voor de heer Hoek, ook al is het een collegiaal bestuur, om die te beantwoorden. Dank u wel. De heer Jonker, D66: De maatschappelijke crisis, waar we toch een beetje inzitten met de opvang van vluchtelingen en statushouders blijft maar voortduren, dat is al door andere fracties genoemd.

Onze fractie is dan ook erg blij dat we de afgelopen maanden in Lansingerland al een kleine bijdrage hebben kunnen leveren aan opvangplekken. Landelijk is het aantal opvangplekken alleen maar afgenomen met zo’n 1.250 begrepen wij, een onhoudbare situatie. Daarom steunt D66 zeker het verlengen van de opvang op de Tobias. Nu opvangplekken weghalen is echt ondenkbaar. Als het aan mijn fractie ligt, is ook het uitbreiden van het aantal plekken absoluut bespreekbaar, waarbij we over exacte aantallen maar later moeten doorpraten als daar draagvlak voor is. Ik wil nog wel een opmerking maken n.a.v. de inbreng van L3B. Het is wel erg opstandig gezegd, dat het vooral de opdracht van de rijksoverheid was en dat die het maar moet oplossen. Laten we niet vergeten dat het rijk der Nederlanden bestaat uit gemeenten en dat we met elkaar die klus moeten klaren, zoals het kabinet en de staatssecretaris hebben aangegeven, los daarvan, los van het feit dat het rijk zeker daar een primaire verantwoordelijkheid heeft. Daar wilde ik het bij laten. De heer Bik, WIJ: Er is al een hoop gezegd door mijn voorgangers. Laat ik beginnen met te zeggen, dat wij vanuit onze fractie voorstander zijn van het verlengen van de opvang. Zeker ook omdat we kunnen teruglezen en merken in de maatschappij dat het nagenoeg probleemloos verloopt.

Geen enkele samenleving verloopt probleemloos, dus dat kan je ook niet van een asiel-opvanglocatie verwachten. Ik ben wel benieuwd, ik heb daarover een vraag aan de wethouder, als het een wat langere periode gaat duren, meer dan 6 maanden, het was ook voor 6 maanden ingericht, of er wordt gekeken naar andere locaties of blijft het de locatie? De heer Markus had nog een vraag aan de collega-fracties, qua groei en vermeerdering, wij zouden meer inzetten op een eventuele, laten we eerst de taakstelling die eraan zit te komen afwachten voordat we gaan kijken of we het kunnen verdubbelen. Tot zover. De heer Van den Beukel, CDA: Als fractie van het CDA Lansingerland heeft mijn voorganger namens de fractie gezegd dat we deze opvang steunen. Twee zaken waren belangrijk voor ons: de tijdelijkheid en de schaal. De schaal is goed, ik denk dat we een goede bijdrage leveren zowel als het gaat om de opvang van asielzoekers als de opvang van Oekraïners. Tenzij het college met een voorstel komt, ben ik daar op zich tevreden mee, met de schaal zoals die nu is. De tijdelijkheid is goed bevallen, in de zin dat we nu hebben kunnen ervaren dat het goed gaat in Lansingerland. Dat biedt ook ruimte voor verlenging, als u het ons vraagt en dat doet u. Verder heb ik nog een vraag aan het college.

Als wij de evaluatie goed lezen in de brief, dan zegt u eigenlijk dat de locatie Wilderszijde prima geschikt is voor dit type opvang. Bent u het dan met ons eens, dat Wilderszijde eigenlijk ook wel een te verkiezen locatie is voor de opvang van Oekraïners boven de locatie Bleizo-west, waar steeds door het college op gezinspeeld wordt. Verder mijn tevredenheid over het feit dat de verantwoordelijkheid verschuift van de VRR naar het COA. Het klinkt misschien een beetje jargon en deskundig, maar het is belangrijk dat we uit die crisismodus komen en dat de bestuursorganen doen waar ze voor ingericht zijn. In die zin ben ik het ook eens met wat de heer Jonker daarover zegt, los van de systeemverantwoordelijkheid, die echt wel bij het rijk hoort. Maar blij dat het uit de crisisstructuur wordt gehaald. Verder tot slot wil ik mijn tevredenheid uitspreken, ook richting het college, over de rol die vrijwilligers mogen hebben in dit verhaal. Mijn buurman heeft er een kinderfietsje kunnen brengen. Die verbinding tussen asielzoekers en de lokale samenleving is heel goed en iets om zeker vast te houden. Tot zover. Mevrouw Gabin, GL: GL is meer dan bereid om het verzoek tot verlenging in te willigen. Wij onderschrijven de verontrustende woorden van het COA. CU en D66 hadden het even aangestipt, maar ook wij zijn voor een eventuele uitbreiding.

Als daar onderzoek naar gedaan kan worden, zou dat heel erg prettig zijn. De druk op de opvang van vluchtelingen is ongekend hoog, dat hebben we gelezen. Aangezien er geen voldoende opvangcapaciteit is in het zeer destructief als gemeente om de Tobiaslocatie te sluiten. Iedere gemeente pak op één of andere manier zijn verantwoordelijkheid en dit zou onze bijdrage moeten zijn. Wat ons betreft is het niet de vraag of er een verlenging plaats gaat vinden, maar meer de vraag hoe het moet worden vormgegeven, aangezien dit het moment is voor het college

3/33

om een aantal zaken goed af te spreken met partijen. Er wordt gesteld dat betrokken partijen samen werken, dat laatste willen wij aanraken. De gemeente faciliteert het aanbod van welzijnsactiviteiten. Er is een tekort aan persoonlijke aandacht binnen de opvang. In eerste instantie hadden wij te maken met een crisissituatie en doordat de VRR met te weinig personeel kampt, werd het bijna onmogelijk gemaakt voor overige partijen om bij te dragen aan opvang. De VRR opperde rust en regelmaat, maar dat ging ten koste van vluchtelingen. Zij mochten het terrein niet uit en andersom werden er geen vrijwilligers binnen gelaten om welzijnsactiviteiten te verrichten. Er hebben zich zoveel vrijwilligers aangemeld om de vluchtelingen een warm welkom te heten, zoveel mogelijkheden, maar alles werd klein gehouden door de locatiemanagers, die vanuit de VRR afkomstig waren. Wat ons betreft dient dit te veranderen. Het college brengt samen met het COA in beeld wat nodig is en legt de afspraken hiervoor met het COA vast. Alhoewel we met het COA als partner een specialisatie verwachten, willen wij dat er een stevig signaal wordt afgegeven vanuit de gemeente, dat persoonlijke aandacht voor de vluchtelingen d.m.v. welzijnsactiviteiten een vereiste is, het liefst in de vorm van vrijwilligersorganisaties. Wij horen graag een reactie van het college hierop. We vragen hier een toezegging op.

Mevrouw Van Bakel, VVD: Ik zal het kort houden, veel is al gezegd. Een prima voorstel om deze mensen langer op te vangen. Zelf dienen we ook verantwoordelijkheid hierin te nemen nu de nood zo hoog is. Iedere gemeente zal die bijdrage ook moeten leveren t.a.v. die opvang. De vraag t.a.v. de leefomstandigheden vinden we ook een terechte vraag. Ik ben benieuwd naar het antwoord. Dank u wel. Beantwoording college Wethouder Hoek: In ieder geval bijzonder bedankt voor de bijdragen, ook de positieve bijdragen, want zo kwalificeer ik het wel. Er zijn verschillende vragen gesteld, maar de grondhouding is in ieder geval, daar ben ik bijzonder blij mee, dat we een inspanning moeten plegen om deze 6 maanden in ieder geval te verlengen en over de termijn daarna zal ik ook nog iets zeggen. Ik zal de vragen één voor één beantwoorden. Is het reëel dat het bij deze 6 maanden blijft? Nee. Ja. Het is in ieder geval de eerstkomende 6 maanden, maar het is heel reëel dat er daarna nog een keer een verzoek komt om nog een keer te verlengen. Dus ja, we houden er ernstig rekening mee. Parallel daaraan wordt er door ambtenaren al gekeken of er een eventueel volgende locatie geschikt is, omdat deze locatie wel nodig is in het kader van Wilderszijde.

Dat heeft te maken dat rond de locatie waar het nu gesitueerd is, daar ligt onder de grond heel veel infrastructuur en die is nodig voor de ontwikkeling van de wijk. Daarnaast moet er ook nog een bouwweg verlegd worden en daarvoor zou deze locatie ook in de weg staan. Dat neemt niet weg, dat we wel naarstig zoeken naar het realiseren van een eventuele volgende locatie. Indirect zit daar natuurlijk al een beetje een stellingname in, dat gezien het nu gaat we ook bereid zijn om naar de volgende 6 maanden te kijken. L3B stelt: eerst andere gemeenten. Ja, de eerlijkheid gebied te zeggen dat wij nu een prachtig mooie locatie hebben, waarin 50 mensen op een heel goede manier worden opgevangen. Dan kan je zeggen: eerst andere gemeenten. Maar dan denk ik: koester vooral hetgeen je nu met zijn allen georganiseerd hebt. Op het moment dat er een aanvraag komt voor nog meer asielzoekers, dan moet u dat met de raad bespreken. In de raad beluister ik ook een tendens, een behoefte, dat een uitbreiding niet ondenkbeeldig is, dus daarin moet u met elkaar in gesprek, denk ik. De veiligheidsregio zal zich uiteindelijk terug trekken. Ik wil wel mijn complimenten geven aan de veiligheidsregio, maar ook aan onze ambtenaren over hoe we deze locatie uiteindelijk hebben gerealiseerd. Ja, de ergste crisis is er van af, dat merk je ook als je er rond loopt.

Er is een hele goede sfeer, dat haakt ook een beetje in op hetgeen u verder nog stelde, over de leefomstandigheden. Mij zijn geen signalen bekend, ook niet van de manager ter plekke, dat de leefomstandigheden dusdanig zouden zijn dat het onder de maat is. Toen het heel erg warm was, zijn er airco’s aangelegd. Ik ben verschillende keren op locatie geweest en ik tref eigenlijk alleen maar mensen, ik wil niet zeggen: die het naar hun zin hebben. Maar die bij mij niet aangeven dat het absoluut niet te doen is en dat het onder de maat is. Dus ja, dan kan je zeggen: moet er dan een onderzoek komen? Dan denk ik: we mogen met elkaar constateren, en ik nodig u graag uit om een keer mee te gaan om te gaan kijken, om te constateren dat het gewoon op orde is. Dan de CU. De heer Philippens: Ik heb een korte vervolgvraag. De wethouder geeft nu aan: ik ben er geweest, ik heb met de mensen gesproken, ik krijg geen negatieve signalen over de leefomstandigheden. Ik ben benieuwd, kan de wethouder toelichten, deze verlenging hebben we nu, 6 maanden, vermoedelijk komt er nog eentje, 6 maanden. Heeft de wethouder het idee dat de leefomstandigheden gegarandeerd zijn voor het komende jaar? Wethouder Hoek: Ik ga ervan uit, als we nu in staat zijn om deze locatie op een goede manier vorm en inhoud te geven, dan is het een kwestie van de locatie verplaatsen op het moment dat deze grond nodig is.

Dan kan ik me niet aan de indruk onttrekken, dat als we op dezelfde manier doorgaan, dat dat reden is om tevreden te zijn. De CU stuurt aan of zegt: verdubbelen zou ook bespreekbaar zijn. Dat is ook weer een item dat in de raad besproken moet worden natuurlijk. Het is niet onmogelijk, alles is mogelijk. Alleen, het verzoek is wel om dat niet nu binnen de eerste 6 maanden te doen, omdat de ambtelijke capaciteit nu heel druk bezig is met de opvang van Oekraïners. Daar gaat heel veel ambtelijke capaciteit in zitten. Ja, ik ben het met u eens, op het moment dat u dat nog steeds

4/33

vindt, dat het verdubbeld moet worden, dan zou ik opteren om dat in te brengen op het moment dat de verplaatsing plaats vindt, omdat je dan in één keer de zaak kan regelen. Als de raad in meerderheid zegt: daar zijn wij een voorstander van. Dan kunnen we daar altijd naar kijken. De toelichting laat ik even voor de burgemeester. De toezegging richting vrijwilligers gedaan, dat weet ik niet. D66 geeft ook aan: uitbreiden is bespreekbaar. Ik heb daar zojuist iets over gezegd. Ja, dat is in de lijn van de beantwoording die ik zojuist gegeven heb. WIJ, meer dan 6 maanden, dat wordt waarschijnlijk een andere locatie. We zullen het dan ook weer op zijn merites bekijken. Misschien kunnen we het nog iets naar achteren schuiven, dat weet ik niet, maar het wordt wel steeds meer aannemelijk dat het dan een keer verplaatst moet worden. Parallel daaraan, het is niet zo dat we ons laten overvallen door die verplaatsing, er wordt nu al naar gekeken: is er een geschikte locatie? Waar kan die verplaatsing plaats vinden met mogelijk een uitbreiding. Dat wordt bekeken. Het CDA, Wilderszijde, daar heb ik antwoord op gegeven. Wilderszijde gaat nu wel erg snel. Dat betekent ook, dat de locatie waar de opvang nu zit binnen redelijke tijd echt nodig is. Dat wisten we van tevoren, dat daar die infrastructuur zat. Dus ja, de rest van Wilderszijde komt ook heel snel in ontwikkeling.

Wij denken dat andere locaties meer geschikt zijn. GL geeft ook aan voor eventuele uitbreiding te zijn en geeft aan om daar onderzoek naar te doen. Dan denk ik: wat wil je dan onderzocht hebben? Op het moment dat je als raad zegt: we vinden dat een goed voorstel. Dan denk ik dat we nu in ieder geval de expertise in huis hebben om dat op een goede manier te realiseren. We hebben van de VRR veel geleerd, qua inrichting en zaken zoals het nu gaat, dan wil ik u wel vragen: wat wilt u dan onderzocht hebben? De welzijnsactiviteiten, daar heeft toentertijd de burgemeester een heel duidelijk antwoord op gegeven, waarom dat bij aanvang zo strikt geregeld was. Er waren echt goede argumenten voor om dat op deze manier te organiseren. Ik kan me voorstellen dat in gesprek met de locatiemanager en de VRR of het COA dat er gekeken kan worden of daar mogelijk verruiming in zit. Dus ja, dat wil ik zeker vragen, maar de burgemeester heeft daar wellicht ook nog een mening over, gezien zijn beantwoording een aantal weken geleden. Ik ben het helemaal met u eens, persoonlijke aandacht is bijzonder belangrijk. Het zijn mensen die uit een vreemd land komen. Dan is het altijd prettig wanneer je je gesteund voelt door de lokale bevolking. Dank u wel. De heer Philippens: Ik heb de wethouder nog niet gehoord over de inzet van ambtelijke capaciteit.

De veiligheidsregio trekt zich terug, daar zit het idee dat het COA in kan stappen, ik ben het met de heer Van den Beukel eens dat dat goed is, dat het COA erin stapt. Dan is het ook de bedoeling dat ze de taken echt goed gaan opnemen en niet zozeer dat onze ambtenaren dan aan de beurt zijn. Kan de wethouder aangeven in ieder geval te streven naar dat dit project ambtelijk neutraal gedaan wordt, dus geen nadelen voor onze gemeente heeft. Dank u wel. Wethouder Hoek: Nee, dat kan ik niet 100% toezeggen, zo simpel is het. Ook een verplaatsing en uitbreiding zal altijd ambtelijke capaciteit vergen, zoals het nu ook veel ambtelijke capaciteit vergt, ondanks het feit dat de VRR leading is. Daar zal altijd ambtelijke capaciteit mee gemoeid zijn. Ik snap uw opmerking, dat we goed moeten kijken, maar het mag niet zo zijn dat het ongeveer het takenpakket is van de afdeling, dat snap ik helemaal, maar ontegenzeggelijk is het zo dat er ambtelijke capaciteit in gaat zitten en dat we er echt rekening mee moeten houden dat dat best fors is. Burgemeester Van de Stadt: Richting de heer Markus moet ik zeggen, dat ik het antwoord schuldig moet blijven. Ik heb de vrijwilligerscoördinator gesproken 2 maanden geleden. Na haar vakantie zou ze het oppakken. Ik heb ambtelijk aangegeven wat de wens is, vooral ook een bedankje richting de mensen.

Ik heb snel door mijn agenda gebladerd, ik zie nog geen datum staan, maar ik ga even navragen of die datum eraan zit te komen, geregeld is, dan stuur ik iedereen nog even een berichtje dat iedereen weet wanneer die plaats vindt. Inhoudelijk, zoals wethouder Hoek al aangaf, geef ik ook maar aan richting mevrouw Gabin: we moeten echt in sommige opzichten ook heel streng zijn. Ik begrijp de goede bedoelingen, maar één van de zaken die ik heb aangegeven, als iemand ergens last van heeft en een vrijwilliger zegt: ik ga mee naar de huisarts. Dan zeggen we allemaal: fantastisch. Maar als daardoor een afspraak bij de COA gemist wordt, je mag maar 2 afspraken met COA missen want anders heeft het gevolgen voor je status, dan zijn de gevolgen daarvan heel ernstig. Dus goede bedoelingen ja, maar de gevolgen van goede bedoelingen pakken soms averechts uit. Vandaar dat er ook strengheid in zit. Maar we moeten er evenwicht in hebben, tussen natuurlijk de omstandigheden, het goede werk van vrijwilligers en het feit dat het geschikt moet zijn. Daar is die bijeenkomst precies voor bedoeld, de klokken moeten erop gelijk gezet worden. Ik heb het de vorige keer uitgelegd: er is ook een verantwoordelijkheid bij ons om de veiligheid van deze groep in alle opzichten te waarborgen. Dan wijs ik ook op misbruik, u kent ook het verhaal dat minderjarige asielzoekers verdwijnen.

Al dat soort zaken is ook onze verantwoordelijkheid. Geen verschil van mening over hoe we ermee om moeten gaan, maar vooral begrip voor het feit dat we echt streng moeten zijn omdat de veiligheid van de mensen die aan onze goede zorgen is toevertrouwd ook gegarandeerd is. Tweede termijn

5/33

De heer Scheringa, PvdA: Mijn fractie is tevreden met de antwoorden van de wethouder, dank u wel daarvoor. We denken dat het heel goed is om in mei 2023 te kijken. Goed om te horen, dat het college daar proactief mee bezig is, zeker. Tenslotte nog de vraag van CU. Op zich zijn wij niet tegen uitbreiden van het aantal vluchtelingen naar 100 ofzo, alleen, we denken dat dat niet in een crisis of een 6 maanden termijn is. Zoals de wethouder aangeeft, dat het bij een verplaatsing eventueel goed te doen zal zijn, dan heeft dat zeker onze steun, maar dat zal in een ander overleg in deze commissie naar voren moeten komen. Daar wilde ik het bij laten. Ga zo door, zou ik zeggen. De heer Philippens, L3B: We zijn op dit moment niet tegen die verlenging, dat wil ik ook even gezegd hebben. Het loopt goed, we hebben weinig overlast, dus laten we het doorzetten. In reactie op de heer Markus, hij had het goed begrepen, wij zijn niet voor een verdubbeling. Waarom? Die zit op de ambtelijke capaciteit. Dat is lastig. De wethouder zegt dat die best fors is. Enerzijds is het goed om deze mensen te helpen, maar anderzijds kost dat capaciteit en daardoor kunnen we onze eigen inwoners minder helpen. Dat is wel iets wat we ons goed moeten blijven realiseren. Een oproep richting het college om goed oog te blijven houden voor onze eigen inwoners en de hulp die zij nodig hebben. Daar wil ik het bij laten.

Dank u wel. De heer Bik, WIJ: Ook blij met de antwoorden. Ik wil een laatste toevoeging doen, we nemen verantwoordelijkheid binnen deze gemeente, het afgelopen half jaar heb ik dat vaker gezien. Ik denk dat het goed is dat we verantwoordelijkheid blijven nemen. Zo’n verlenging is ook een stuk verlenging van verantwoordelijkheid pakken. Dat wil niet zeggen dat we daarmee een vrijbrief creëren voor oneindige verlengingen, maar als het goed overwogen gedaan wordt, dan lijkt me dat prima. Dat wil ik nog aanhaken op de vraag van de heer Philippens. Is het mogelijk om iets van een inkijkje te geven m.b.t. hoeveel ambtenaren, wat kost het nou? Is dat mogelijk? De heer Markus, CU: Dank voor de antwoorden, helder. Wat betreft de uitbreiding, ik besef natuurlijk terdege dat als je dat wil, je er ook voldoende capaciteit voor moet hebben om het op een goede manier te organiseren. Je kan het wel willen, maar als het niet goed georganiseerd wordt, dan hebben we een opvang die niet werkt. Dus in die zin liever voor 50 goed georganiseerd, dan voor 100 minder goed. Over een maand of 6, als we praten over verplaatsing, dan komen we hier zeker op terug, want onze wensen moge duidelijk zijn. Wat betreft de reactie van de burgemeester en de toezegging, ik zie de reactie wel verschijnen.

Die reactie mag ook gewoon een mailtje zijn, we hoeven geen ellenlange brieven te hebben, maar dat had u al begrepen. De heer Van den Beukel, CDA: Bedankt voor de beantwoording. Misschien nog een punt voor nu, dat gaat over de voorbereiding van die eventuele alternatieve locatie. Ik heb wat woorden gesproken over de locatiekeuze Sporthoeklaan Oekraïners, maar ook wat kritische woorden over het proces in eerste instantie. Ik ben wel heel blij te horen dat de heer Hoek zegt dat er nu al parallel daarvoor een proces wordt opgestart om te kijken naar een eventuele alternatieve locatie. Nogmaals, zoals het toen is gegaan bij de Hoeksekade, waar het volgens omwonenden echt wel heel snel is gegaan en ze zich overvallen voelden door die potentiële locatie, dat moeten we niet nog eens mee maken. Ik heb er vertrouwen in dat het college dat goed oppakt, maar ik zal er ook op toezien. Dank u wel. Mevrouw Gabin, GL: Wij zijn uiteraard ook voor een uitbreiding, dat hadden we al gemeld in de eerste termijn. Als dat zonder onderzoek kan, des te beter natuurlijk. We zijn in ieder geval blij dat de wethouder het probleem met vrijwilligers erkent. Wij hebben een goed vertrouwen dat de wethouder er mee aan de slag gaat en het optimale eruit zal halen. Het is goed om de veiligheid van de vluchtelingen in ogenschouw te nemen, maar hoe het nu in de praktijk gaat is af en toe onhoudbaar.

Inderdaad, een balans is gewenst. Wethouder Hoek: Ik kan kort zijn, zeker als de microfoon uit staat, haha. De heer Philippens, het is terecht, een tekort aan ambtelijke capaciteit. U moet u het zo zien, dat met name in the heat van de verplaatsing zal dat veel capaciteit kosten. Op het moment dat men daar eenmaal is gevestigd, dan praat je over een bestaande situatie en zal de ambtelijke capaciteit meevallen. Wellicht ook mooi om in dit kader te zeggen, dat we deze week een hele bijeenkomst hebben gehad met de ambtenaren om ze ontzettend te bedanken voor alle extra uren, tijd die ze erin gestoken hebben, een stukje waardering. Dat geldt ook voor de locaties van de Oekraïners, maar ook de mensen die betrokken waren bij de Tobias Asserlaan. Ik denk dat ze een mega prestatie hebben verricht om dit op zo’n korte termijn voor elkaar te krijgen. We zullen inderdaad de ambtelijke capaciteit in de gaten houden. Nee, ik snap de woorden van het CDA, dat je niet mee wilt maken dat het nog een keer zo’n commotie is. Zelf vond ik het best een interessante casus, want we konden heel goed aan de bevolking laten zien dat we ook in staat waren om te luisteren en het op een andere locatie te realiseren. Dat vond ik wel iets heel moois, want dat kom je niet vaak tegen op die manier. Maar inderdaad, er wordt natuurlijk goed gekeken naar een eventuele

6/33

volgende locatie. Van de locatie die we nu op het oog hebben kan ik vertellen dat het naar mijn idee niet heel veel commotie zal opleveren. De voorzitter: Dan zijn we aan het eind van dit bespreekstuk. Het college kan zeker verder met hetgeen door de commissie is ingebracht. Met deze woorden sluiten we dit agendapunt af. 6. Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Zienswijze 2e begrotingswijziging Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond De heer Azzouzi, PvdA: Heel kort. In de tweede begrotingswijziging VRR zien we geen grote inhoudelijke wijzigingen. De opmerkingen in de zienswijze m.b.t. het borgen van voldoende capaciteit t.b.v. de Rotte en de tunnels steunen wij. Daarmee kunnen we instemmen met het voorstel en de zienswijze. Wat ons betreft een hamerstuk. De heer Bik, WIJ: Ik kan geheel aansluiten bij de heer Azzouzi. De heer Philippens, L3B: Wat ons betreft was het ook een hamerstuk. Maar als de heer Azzouzi dat ook zo ziet, dan hebben we daar nog meer vertrouwen in. Hamerstuk. De heer Halkes, CDA: Ook ik sluit me aan bij de heer Azzouzi, dus dat is makkelijk. De voorzitter: Je hoeft niet het woord te voeren. Mevrouw Van Splunter, PvdA: Wij zijn ook fan van de buurman. We houden een positief eindresultaat en dat is positief. De heer Weerheijm, D66: We moeten toch even de momentjes pakken van in beeld zijn. Nee, ook ik sluit me aan bij de fanclub Azzouzi.

De voorzitter: Ik ga even concluderen dat dit een hamerstuk is dat naar de raad gaat. 6.b Advies tarieven Afvalstoffenheffing + kwijtschelding 2023 De voorzitter: De spreektijd is maximaal 9 minuten. Ik ga u erop attenderen, dat het over de tarieven gaat. Het gaat dus niet over de inhoud van diftar, want daar heeft de raad al een besluit over genomen. Het gaat vanavond alleen over de tarieven. Het presidium heeft ondanks dat toch een ruimte tijd gegeven van 9 minuten daarvoor. De heer Duk, GL: Wat fijn dat we dan eindelijk de stap gaan zetten en naar diftar gaan en onze inwoners dus zelf invloed gaan geven op hun afvalstoffenheffing, ondanks de woorden die voorzitter net heeft gezegd. Eindelijk zijn de spookbeelden van containers die meer dan € 10 per lediging zouden gaan kosten verleden tijd en kunnen we gaan werken met wat GL bepleit: de vervuiler betaalt. GL begrijpt het college, dat voor de veilige route heeft gekozen van scenario 2 bij het berekenen van de afvalstoffenheffing. Uiteraard hadden we graag gezien dat er voor scenario 3 was gekozen, waardoor de inwoner nog meer grip had gekregen op hoeveel geld zij kwijt zijn aan afval, maar we begrijpen dat het financiële risico dat daar aan vast hangt in deze tijd moeilijk te dragen valt. Aan de andere kant ontnemen we hier de burger een kans om in deze ingewikkelde tijden één van de vaste lasten nog verder te laten krimpen.

Het college geeft aan dat bij een te hoog scheidingspercentage, mocht zoiets al bestaan, het daarop volgende jaar het vaste deel van de afvalstoffenheffing omhoog dient te gaan om de kosten te dekken en een tekort te voorkomen. GL begrijpt de redenatie, maar deelt deze niet. Een andere optie zou zijn om de frequentie van lediging terug te brengen van de restafvalbakken. Per slot van rekening wordt er op dat moment minder gebruik van gemaakt, dus waarom zou je voor niks vuilniswagens laten rijden? Ook kan mogelijk de grootte van de route vergroot worden als er minder ledigingen per straat hoeven plaats te vinden. Al met al denkt GL dat dit een kostenbesparing met zich mee kan brengen. Graag een reactie van het college. Ook is GL blij met de keuze voor profiel 2, voor de vaststelling van de kwijtschelding afvalstoffenheffing. Wel zou ik aandacht willen vragen voor gezinnen met kinderen in de luiers. Het liefst zou GL willen zien dat deze apart worden ingezameld en ook echt worden gerecycled, maar zolang dit geen optie is, kijken we niet negatief aan tegen een regeling voor deze groep. Heeft het college overwogen om een aantal ledigingen vrij te stellen voor deze groep? Mocht dat zo zijn, waarom is daar niet voor gekozen? Zoals gezegd: GL is overwegend blij met het voorliggende voorstel en hoort graag de beantwoording van het college.

De heer Halkes, CDA: Het liefst zouden wij het wel graag hebben over het stop zetten van het bureaucratische diftar. Ook steeds meer wetenschappers zetten er vraagtekens bij, zoals Boris van der

7/33

Ham, een partijgenoot van de heer Muis, tegenwoordig voorzitter van de vereniging van afvalbedrijven. Hij zegt dat de focus moet liggen op de kwaliteit en voorspelbaarheid van de afvalstromen in plaats van uitgaan van de hoeveelheid. De voorzitter: Ik ga nu toch ingrijpen, want ik heb aan het begin duidelijk aangegeven, dat we ons wel aan de agenda moeten en het agendapunt. Het gaat over de tarieven. U gaat nu toch in op de inhoud van diftar. Ik wil dat u zich beperkt tot de tarieven. De heer Halkes: Het was een korte inleiding. De voorzitter: Dat moet stoppen. De heer Van den Beukel: Zo beperkt u de inbreng op dit punt, dat lijkt me onzuiver. De voorzitter: Ik houd me aan de agenda, die door het presidium, waarin u ook zit, is vastgesteld. De heer Van den Beukel: Het is logisch, dat we ons aan de agenda houden, maar de inhoud van een inbreng is niet gehouden tot specifiek alleen getallen. Ik hoor GL begrijpelijk een enthousiast ontvangst benoemen voor het voorstel van diftar. Dan lijkt het ook begrijpelijk dat er enige uitweiding plaats vindt rondom diftar en de invoering waar we voor staan ook van de zijde van deze woordvoerder. Ik vind het een beetje roomser dan de paus, ik vraag me af of dat volgens het reglement van orde ook passend is. De voorzitter: Dat zal ik even bij de griffier navragen, of ik fout zit met mijn conclusie, dat zal ik zo horen.

Ik vind dat we ons aan de agenda moeten houden en niet allerlei andere punten bij dit agendapunt gaan halen. Dat doe ik op basis van de vaststelling van de agenda door het presidium. De heer Van Santen: Aanvullend. U zegt: het gaat over tarieven. Maar het gaat over meer dan tarieven. Het gaat over de systematiek van invoering van diftar, dus het gaat verder dan alleen over tarieven. De voorzitter: Ik ga even schorsen, ik ga even in het reglement van orde kijken. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. U vraagt van mij om te beoordelen of u onbeperkt zaken in kunt brengen t.a.v. een raadsbesluit dat al in het verleden is genomen. Daar gaat u opnieuw op in, u heeft daar twijfels bij, of het wel een goed besluit is geweest, terwijl het college heeft aangegeven dat de scenario’s van de tarieven hier bij de raad neergelegd zouden worden. Dat is ter discussie nu. We gaan niet de discussie hebben over wel of niet diftar opnieuw doen. Dat is de bevoegdheid die ik als voorzitter heb. De agenda, zoals die door het presidium is vastgesteld, om me daaraan te houden. Ten aanzien van de orde van de vergadering moet ik aan u vragen om over de scenario’s van de tarieven, de tarieven van kwijtschelding en het grof vuil, om daar op in te gaan. Er zijn 2 fractieleden van het CDA, die tegelijkertijd het woord vragen. Dat vind ik gek, dat doe ik dus ook niet.

De heer Halkes, CDA: Ik ga verder. Hoogleraar Raymond Gradus, expert afvalbeleid, is stelliger en constateert dat steeds meer diftar gemeenten de norm niet halen en veel afvalstromen vervuild zijn. Heeft het college een nulmeting gedaan naar de kwaliteit van onze textiel- en PMD-stromen? Of is het college bereid dit te doen? Gedane zaken nemen geen keer en we hebben ons te buigen over het voorstel. Laten we beginnen met de communicatie rondom de tarieven. De heer Duk: Laten we het inderdaad over de tarieven gaan hebben. Was de CDA-fractie heel blij verrast dat het niet 10 euro zoveel, die tijdens de campagne werd genoemd, per lediging werd? De heer Halkes: Wij hadden gezegd, dat het tot € 10 zou gaan, en er staat € 9 zoveel bij het droomscenario, dus dat zat er redelijk dichtbij. Als communicatieman was ik ontzettend verbaasd over de gang van zaken sinds maart 2021. Veel partijen stipten toen het belang van communicatie aan. De toenmalige wethouder beloofde continu aandacht en wilde de communicaties leuk maken. Een goed idee, want grote veranderingen vragen grote campagnes. Maar tot eind vorige maand bleef het stil, heel stil. Iets wat ook politiek watch (..) al constateerde op de verkiezingsavond.

Hoe vindt de wethouder zelf eigenlijk dat de communicatie verloopt? Hoe meet hij of de communicatie goed begrepen wordt door de ontvangers? De brief roept meer vragen op dan deze beantwoordt, dat is al een prestatie op zich. Ik had een gesprek met een ouder echtpaar in Berkel dorp. De vrouw van het stel herkende mij uit de campagnetijd en klampte me aan. Ze maakte zich toen al zorgen over diftar en die zorgen waren niet minder geworden. Vanwege ruimtegebrek gooide het stel bijna dagelijks een zak afval weg in de vuilcontainer voor op straat. Zeker als het in de zomer warm is. Haar man wandelt graag met de hond en raapt zwerfafval op, die hij in diezelfde container gooit. Toen ik vertelde dat deze gemeente daar € 1,70 per keer voor wilde rekenen, schrokken ze zich een hoedje. Naast de stijgende inflatie en de hogere stroomrekening kunnen ze dat er niet bij hebben. En ohja, ze wilden ook graag een GFT-bak bij hun appartement, maar die komt er maar steeds niet. Op de hockeyclub schoot een moeder van 4 kinderen me aan, 3 nog in de luiers. Ze was geschrokken van de brief en vroeg zich af of de wethouder wel weet hoe dat ruikt na een paar dagen, laat staan weken. Ik heb beloofd deze vraag door te spelen aan de wethouder. Ik ben benieuwd naar het antwoord.

De mensen die nu grof vuil prikken, die medisch afval hebben, die zich zorgen maken over de stinkende bak in de zomer, kwetsbare doelgroepen, ze hebben na het lezen van de brief geen idee waar ze aan toe zijn. Wat zijn de tarieven, wat ga ik betalen? We zijn bedolven onder klachten als fractie. Wijken en flats die geen pasje hebben of geen bakken, zoals parkwijk Meerpolder. Een flat in Berkel centrum waar GFT bakken niet passen. Mensen die bang zijn dat hun container ’s nachts wordt volgestopt door onverlaten. Hoe denkt de wethouder al deze mensen binnen 2,5 maand te kunnen helpen? Zijn al deze zorgen in beeld? Een amendement van mijn voorganger Hans van der Stelt over dit soort thema’s om als raad

8/33

controle te houden is helaas niet aangenomen. Bovendien is nog steeds onduidelijk wat de invoeringskosten van diftar precies zijn. Gelukkig lazen we in de antwoorden op onze technische vragen wel oplossingen zoals voor het zwerfvuil prikken. Alhoewel de drempel wel wat hoog is om zo’n pasje te krijgen voor iemand die opruimt bij het uitlaten van de hond. Ook mensen die om medische redenen meer afval hebben, kunnen een bak extra krijgen, maar het is allemaal wel een hoop gedoe. Dan de tarieven en het systeem zelf. De vervuiler betaalt klinkt heel sympathiek, maar feit is dat vooral gezinnen die het al krap hebben worden geraakt. Net nu ze al klappen hebben gehad vanwege de inflatie van de energieprijzen, komt de gemeente met een onzeker systeem. De heer Markus: Kunt u deze stellingname onderbouwen? Ik vind het behoorlijk suggestief. De heer Halkes: Er staat een voorbeeld in de stukken van een gezin, die elke week de bak aan de straat zet, een groot gezin. Die is dadelijk tientjes meer kwijt. Een duidelijk voorbeeld van hoe dat erin hakt bij die mensen. De heer Jansen: Bent u het met ons eens, dat het doel van diftar is dat mensen minder gebruik maken van die grijze bak? De heer Halkes: Dat is inderdaad één van de doelstellingen, maar de vraag is of het realiseerbaar is voor iedereen. De heer Jansen: Bent u het met me eens, dat als je het niet probeert, je het nooit zult weten.

De heer Halkes: Ik denk dat er andere mogelijkheden zijn, maar daar kom ik zo op. Als we allemaal heel goed ons best doen, krijgen we volgend jaar alsnog hogere tarieven om de tekorten te compenseren. Of kan de wethouder ons garanderen dat dat niet gaat gebeuren? Wat is er overgebleven van het idee om de kosten realtime in te kunnen zien. Wij geloven meer in het Hillegom-model. Daar is onlangs besloten om diftar niet in te voeren, omdat een goede duidelijke campagne en een verbeterde inzamelingsstrategie het scheiden fors heeft verbeterd. Misschien kan het college daarvan leren. Als het aan het CDA ligt, gaan we dat doen. Een echte campagne, waarbij we naast de inwoners staan ze hen uitleggen waarom ze moeten scheiden en hoe je dat doet en waarom het zo belangrijk is. Intrinsieke motivatie van inwoners aanspreken, zoals een betere wereld achterlaten. Maar ook uitleggen dat restafval verbranden steeds meer geld kost. Daarom komen wij met een amendement voor scenario. De heer Markus: Ik kan me nog herinneren dat de woordvoerder van het CDA erkende dat er ander afvalbeleid gevoerd moest worden, omdat campagnes inderdaad onvoldoende effect sorteerde. Jullie pleitten indertijd voor omgekeerd inzamelen. Nu roept een andere woordvoerder van het CDA: ga die campagne optuigen. Terwijl eerder gezegd is, dat die niet effectief was.

Kunt u mij uitleggen wat er veranderd is in de tussentijd? De heer Halkes: De woordvoerder is veranderd, dat is één. En twee, we hebben ons er iets meer in verdiept, o.a. in Hillegom, waar het een ontzettend succes is. Daar zitten ze onder de 100kg zonder diftar in te voeren, gewoon door een heel goede campagne te voeren. De heer Duk: Het is leuk, dat het in Hillegom lukte, maar het CDA heeft afgelopen 4 jaar, of langer, in het college gezeten. Toen hebben ze alle mogelijkheid gehad om diftar tegen te houden en campagne te voeren. Heeft dat geholpen? De voorzitter: Ik ga nu weer ingrijpen. Ik heb net het CDA aangesproken, dat het over de tarieven gaat. Nu komt er een interruptie die over invoer gaat. Wat mij betreft hoeft u die vraag niet te beantwoorden. De heer Halkes: Scenario nul dus, ik zal uitleggen wat dat scenario is. Daarin brengen we nog steeds een vast tarief in rekening en zetten we de variabele op nul. Dat geeft de inwoners de kans en de tijd om eraan te wennen en de gemeente de tijd om de kinderziektes eruit te halen. Mocht er op 1 januari toch worden gestart, dan zien wij helaas letterlijk en figuurlijk een grote puinhoop voor onze gemeente. Dank u wel. De heer Jansen: U noemt nu scenario nul en een amendement. Wilt u dat wij daarop gaan reageren? De heer Halkes: Dat moet u zelf weten, of u het in de tweede termijn gebruikt.

De heer Azzouzi, PvdA: In maart 2021 heeft de raad het afvalbeleid vastgesteld. Als PvdA hebben we ingestemd met dit beleid, omdat we ervan overtuigd waren en zijn dat deze stap in afvalscheiding moet plaatsvinden, anders is het op termijn niet meer betaalbaar en niet goed voor het klimaat. We hadden wel aangegeven dat de uitvoering hiervan geleidelijk en goed moet verlopen om eventueel negatieve gevolgen van dit beleid te verminderen. De toenmalige portefeuillehouder heeft ons verzekerd dat kwetsbare burgers, ouderen, met een kleine beurs of beperking gefaciliteerd zullen worden. En nu over het voorliggende voorstel en de scenario’s. Het lijkt erop, dat op papier scenario 2 een beter optie. Opmerking hierbij geldt dat ook voor andere scenario’s: het is van binnenuit gedacht. Van binnen naar buiten, niet vanuit de inwoner, maar meer vanuit de dekking en de gemeente. Dat snap ik ook wel, maar in de communicatie naar buiten moet het anders. Bij de scenario’s wordt het volgende vermeld: als de inwoners beter afval gaan scheiden, dan gaat het vaste tarief omhoog. Met andere woorden: als je het goed doet, ga je toch meer betalen. Sigaar uit eigen doos, heet dat. Dat snap ik dan niet, omdat ik ervan uit ga dat beter afval scheiden minder kosten en meer inkomsten met zich meebrengt.

Vraag aan de wethouder: hoe zit dat? Gelet op de kwetsbaarheid en gevoeligheid van dit onderwerp, dat hebben we net gezien, hadden we hierover eigenlijk een beeldvorming moeten hebben. We danken het CDA en WIJ voor het stellen van technische vragen. Wij delen de zorgen van het CDA als het gaat om de kwetsbaarheid van grote gezinnen. Aangezien de beantwoording van de technische vragen niet volledig was, hebben we een vraag aan de wethouder. Hoe gaat het college om met de doelgroepenaanpak grote gezinnen? Is dat al gestart? Nog even over de kwijtschelding. Hier moeten we ook rekening houden met grote gezinnen. Het voorstel is profiel 2. Dat lijkt logisch, maar grote, kwetsbare gezinnen die altijd volledig kwijtschelding kregen, gaan last hiervan krijgen, zeker omdat we voor die doelgroep nog geen

9/33

aanpak hebben. Vraag aan de wethouder: hoe gaan we hiermee om? Dank je wel. De heer Jansen: Grote, kwetsbare gezinnen, heeft u enig idee hoeveel gezinnen dat zou betreffen? De heer Azzouzi: Het gaat ons eigenlijk om grote gezinnen in de sociaal lagere klasse, die altijd kwijtschelding hebben gekregen. Ze zijn gewend dat ze niet betalen en nu moeten ze opeens gaan betalen als zij meer gaan aanbieden. Het aantal kan ik niet aangeven, maar ik schat in dat het een groot aantal is. De heer Jansen: U schat in dat het een groot aantal is. Iemand anders schat in dat dat een kleiner aantal is. Alstublieft feiten, dan kunnen we een goede discussie houden. Nu heeft iedereen zijn eigen interpretatie met woorden als groot, meer, minder. Feiten, meneer Azzouzi. De heer Azzouzi: Die had ik verwacht in het voorstel, maar die heb ik niet gezien. De heer Markus, CU: Zoals bij de verkiezingen aangegeven, is diftar voor ons een oplossing om mensen te belonen door hun afval beter te scheiden. Afvalscheiding moet dus lonen. Nu ligt voor ons het voorstel dat hier invulling aan moet geven. Als we op de oude voet verder gaan, dan betalen we nu voor een 1persoons huishouden € 270 en voor een meerpersoons huishouden afgerond € 338. Of we verlagen het vaste deel en je kunt geld besparen door je afval beter te scheiden en je container minder vaak aan de weg te zetten.

Allereerst over de afvalstoffenheffing op de oude voet verder gaan. De genoemde € 270 en € 338 is al een forse stijging t.o.v. vorig jaar. Twee reacties bij deze prijsstijging. Ik denk dat het heel goed is om deze prijsstijging wel te vermelden, want ik weet hoe het gaat en dat kan makkelijk geframed worden: diftar wordt ingevoerd en de afvalstoffenheffing gaat omhoog. Daarmee vergissen we ons, want de afvalstoffenheffing ging sowieso al 10% omhoog, even los van diftar of geen diftar. Op communicatie kom ik zo meteen nog terug. Zeker heel goed om te vermelden, als je dit soort zaken met elkaar gaat vergelijken. Dan nog even over die kosten. In het verleden kregen wij altijd een boete van rond de € 4 ton voor het slechte afval scheiden. Die € 4 ton zullen we als inwoners zelf moeten betalen, de vraag is even in hoeverre dat ook verdisconteerd is in deze bedragen. Als we beter gaan afval scheiden, krijgen we ook minder boete en dan valt het kostenverhaal veel positiever uit. Dan nog even over de scenario’s. Het college stelt scenario 2 voor. We denken dat het goed is daarmee te starten en op basis daarvan diftar aan te vangen en dan volgend jaar evalueren hoe dat gelopen is om te kijken welk scenario dan het meest handig is. Ik sluit me wel even aan bij de vraag van de heer Azzouzi.

Het lijkt nu als we het heel goed doen, dan worden we gestraft, dat klinkt als de wereld op zijn kop, dus ik ben benieuwd naar het antwoord. Wat betreft kwijtschelding, profiel 2 lijkt ons prima. Maar wat betreft het kostendekkend inzamelen van grof vuil, daar hebben we toch nog wat twijfel. Ik snap heel goed, mensen die hun afval prima zelf kunnen wegbrengen, dat je zegt: die moeten kostendekkend betalen, want die zijn misschien wat lui om het zelf te doen. Maar als jij daar niet toe in staat bent, dan moet je nu een kostendekkend tarief betalen, terwijl je er zelf niet zoveel aan kan doen. Dus ik ben even benieuwd in hoeverre daar maatwerk voor nodig is en ook benieuwd wat de rest van de commissie daarvan vindt. Over maatwerk gesproken, er werd net gesproken over grote gezinnen en dat soort zaken. In het verleden is ook gesproken over luiers. De ervaring is dat dat niet al te fris gaat ruiken na enkele weken, zeker niet als het warm is. Er zou een pilot komen voor wasbare luiers, die is ook ingevoerd. Ik weet ook, dat niet iedereen zit te wachten op wasbare luiers, ook daar ben ik ervaringsdeskundige in. Maar is het college nog van plan om daar een andere maatregel te nemen? Ik weet dat er ook gemeenten zijn, waar je luiers apart kunt laten inzamelen.

Ik snap heel goed, als jij er veel hebt, dat je er dan niet aan toe komt om de container minder vaak aan de weg te zetten omdat het gewoon niet fris is. Ik vind dat je in dit soort gevallen als gemeente maatregelen moet noemen om afval wel zo goed mogelijk te scheiden. Dan toch nog even over communicatie. Bij ons viel deze folder in de bus: samen eerlijk scheiden. Ik moet eerlijk zeggen: mijn associatie was iets heel anders. Ik keek mijn vrouw nog even lief aan, maar er was niets aan de hand. Nee, maar ik meen het wel serieus. Communicatie rondom diftar, daarvan hebben we vanaf het begin gezegd: de sleutel tot succes voor diftar is communicatie. Samen eerlijk scheiden, laat ik daar maar niet al te veel over zeggen. Daarnaast vind ik de inhoud van de brief ook onvoldoende. De reden voor diftar, er wordt verwezen naar een enquête, dat is nooit de reden voor diftar geweest. De reden voor diftar was dat we onze afvalinzameling anders moesten inrichten, omdat we niet voldeden aan de eisen vanuit het rijk. Ik vind dat we daar zeer zorgvuldig over moeten communiceren naar onze inwoners. Ik hoor allerlei vragen: waarom geen nascheiding? Daar moet gewoon een antwoord op komen. Wees er duidelijk over, wees er eerlijk over en vertel gewoon wat eraan de hand is en welke antwoorden we daarvoor hebben en waarom we gekozen hebben voor deze oplossingen.

Nogmaals, als dit niet goed tussen de oren zit, dan gaat het mis. Ik sluit me ook aan bij het CDA: kunnen we ook meten in hoeverre de communicatie duidelijk is aangekomen. Als iemand op 1 januari geen idee heeft wat hij doet en dat is pas ergens in juli duidelijk, dan zijn we al 6 maanden verder en heeft hij kosten gemaakt die, als hij het wel goed wist, niet had kunnen maken. Dus wat betreft het voorstel: eens met scenario 2 en het kwijtscheldingsvoorstel. Rondom het grof vuil ophalen, daar hebben we nog even onze twijfels. Hierbij echt de oproep om stevig in te zetten op communicatie, dat moet echt anders dan dat het nu is. Want nogmaals, als het niet goed gaat, dan gaat diftar niet goed verlopen in januari en daarmee speel je tegenstanders in de kaart en dan zie ik mijn buren aan de overkant al met de eerste vragen komen in januari en dat zou toch zonde van de ambtelijke capaciteit zijn. Dank u wel.

10/33

De voorzitter: Ik ga nog even terug naar het CDA, t.a.v. uw spreektijd. U bent zo vaak geïnterrumpeerd en u heeft in het begin toen u geïnterrumpeerd werd uw microfoon niet uitgezet, dus uw tijd liep door. De fractie van het CDA krijgt er 2 minuten bij. De heer Van Doorn, L3B: Ik zal het kort houden, dan lopen die 2 minuten mooi in elkaar over. Het is wel belangrijk om aan te geven waarom dit allemaal plaats vindt, dus ik wil toch even kort stilstaan bij ons eigen toetsingskader. Dat begint natuurlijk met het realiseren van de VANG doelstellingen, dat is een heel belangrijke: 25% scheidingsresultaat en maximaal 100kg. De beïnvloedbaarheid van de kosten waren voor ons van belang, dus daar zullen we de tarieven ook langs leggen, langs die lat. Om het enigszins succesvol te maken, met name de realisatie van de doelstellingen, is het van belang dat er draagvlak is en blijft in de samenleving. We kunnen onze ogen niet sluiten, er is best een forse groep die zich stevig verzet tegen de methode diftar, niet het doel diftar, want dat wordt nogal eens door elkaar gehaald, alsof we diftar als doel hebben. We willen er gewoon andere doelen mee realiseren. Dat is van belang, maar dat verzet in de samenleving van die substantiële groep, die is best fors, dus we zullen om die reden altijd kritisch blijven kijken naar het verdere verloop. Dat overwegende komen we m.b.t.

de scenario’s tot het volgende beeld. We zien dat scenario 1 de minste prikkel voor het scheiden heeft en is daardoor niet heel realistisch. Een 1-persoons huishouden komt zelfs helemaal niet goed uit. Scenario 3 heeft de grootste prikkel om te scheiden en lijkt daarmee de fijnste en ook de meeste beïnvloedbaarheid van je kosten. Daarentegen zien we daar ook wel de grootste prikkel ontstaan om ontwijkend gedrag te vertonen met het risico op afvaldump, fraude, onvrede en het blijven volharden in het verzet tegen de methode. Dus je zou zeggen: scenario 2 is dan het gewenste scenario. Dat neemt niet weg, als je naar de financiële opbrengsten van dat scenario kijkt, dat je van de jaarbedragen niet een heel spectaculair beeld overeind houdt. Gezien die beperkte prikkel wil ik toch nog een update vragen bij de wethouder: op welke termijn zou nascheiding realistisch haalbaar zijn tegen een lager tarief? Dan kunnen we die discussie er nog eens naast leggen, of dat een reëel alternatief is. Ik hoop dat hij daar iets over kan zeggen. Ten aanzien van de kwijtschelding, eigenlijk vinden wij dat we mensen die het gewoon echt niet kunnen betalen kosteloos stellen op basis van hun huidige situatie en de manier waarop ze het momenteel gewend zijn. Niet dat mensen met tasjes naar de mensen met een kleine beurs gaan om afval af te leveren tegen een vergoeding, allemaal gekkigheid.

Die mensen hebben het al zwaar. De crisis knalt met name bij die mensen van alle kanten om de oren, laten we die zo min mogelijk belasten met allerlei andere zaken. Idem voor de inzameling van grof huishoudelijk afval. Kostendekkendheid klinkt allemaal prima, maar ook hier weegt voor ons zwaarder dat we onze doelstellingen willen bereiken. Dat betekent dat we het afval op de juiste plek moeten krijgen, dat vinden wij belangrijker. Wij zouden het willen laten bij wat het is. Hooguit denken we aan een geringe prijsbijstelling, maar dat gaat dan om kleine bedragen, niet drie keer zo duur maken. Dank u wel. Ik ben wel nieuwsgierig hoe andere fracties daar naar kijken om een aantal dingen bij het oude te laten en niet alles overhoop te gooien. Dank u wel. De heer Van Santen, VVD: Laat helder zijn, dat de VVD voorstander is van nascheiding. Toch heeft de VVD de vorige periode ingestemd met dit voorstel, omdat enquête onder de inwoners uitwees, dat een meerderheid voorstander is van het principe: de vervuiler betaalt. Dus meer restafval is meer betalen en andersom. In de communicatie, dat ben ik het eens met het CDA en CU, zij wel twijfels hierover. In de communicatie naar de burgers stelt het college letterlijk: als mensen minder restafval aanbieden, dan betalen ze minder. Zo staat het in het A4-tje. Ik vraag me af of het college deze belofte kan nakomen.

Stel, iemand zet nu in het oude systeem elke 2 weken een volle container aan de straat. Gemotiveerd door het nieuwe systeem, misschien door de communicatie daar omheen, weet deze inwoner het afval met 25% te laten dalen. Dat is hartstikke mooi. De container zit dan nog maar voor 25% vol. Hij kan deze echter niet 4 weken laten staan, want dan heeft hij echt teveel. Dus die belofte van minder afval aanbieden, leidt niet tot minder, maar tot meer betalen. Bovendien, dat is hier al een paar keer aangegeven, als alle inwoners van Lansingerland meer gaan scheiden dan voorzien, gaat het tarief dan volgend jaar omhoog? Als dat zo is, hoezo is dan minder restafval minder betalen? Ik ben heel erg benieuwd, college en wethouder, hoe u die stelling dan kan waarmaken voor iedereen. Dan een aantal vragen. De afvalstroom wordt verlegd naar PMD en GFT, gaat de frequentie van GFT dan omhoog? Zo nee, waarom dan niet? Gaan de begrote kosten voor het afval van deze gemeente omlaag t.o.v. vorig jaar, omhoog of blijven ze gelijk? Een punt van hygiëne: hoe gaat de gemeente nou zorgen dat de hygiëne gewaarborgd blijft als restafval bijvoorbeeld in de zomer 6 weken blijft staan, met name als het heet is? Dan kunt u wel een oproep doen aan de inwoners, maar wij hebben daar toch ook een verantwoordelijkheid in als gemeente op het moment dat dat dus niet gebeurt.

Ik hoor ook sommige bewoners zeggen, of stukjes in de krant: ik heb het er helemaal mee gehad, ik ga niet meer scheiden, ik ga alles gewoon in die bak gooien. Ik vraag me af: hoe zit dat dan met handhaving? De voorzitter: U stelt een hele serie technische vragen. Dan zijn we het daar over eens, dat het technische vragen zijn. U heeft een periode gehad om die technische vragen te stellen. Dat heeft u niet gedaan, terwijl dat wel een afspraak is. De heer Van Santen: Dat is waar. Dat klopt. De voorzitter: Ik vind het lastig, dat u nu hier die

11/33