[BV22.0072] Verslag Gemeenteraad d.d. 7 juli 2022

VERSLAG Gemeenteraad KADERNOTA

Datum vergadering Aanwezig: Raadsleden: WIJ Lansingerland Leefbaar 3B

: 7 juli 2022

D66 CU GroenLinks PvdA

: Jan Jumelet, Chantal van Weede, Mark Bik, Jan Alsemgeest : Don van Doorn, Carin van Rooijen Jan Pieter Blonk, Marjolein Gielis, Leon Erwich, Johan Philippens, Machiel Crielaard : Jan Willem van den Beukel, Nelleke Bouman, Charles van Harn : Matthijs Machielse, Marloes Draak, Ed van Santen, Ivo de Graaf, Christiaan Toussaint : Ineke den Heijer, Brecht Weerheijm, Eva Heijblom : Kees-Willem Markus, Paul Lieverse, Arjen Hofman : Marko Ruijtenberg : Petra Verhoef

Wethouders

: Leon Hoek, Simon Fortuyn

Voorzitter Griffier

: Pieter van de Stadt : Bert Schouten, Lianne van den Houten, Karin Koemans

Afwezig: WIJ Lansingerland CDA

: P. van Olst, Bianca Boonstra, Abdel Afalah : Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan, Job Halkes

CDA VVD

1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 19.00 uur: Goedenavond leden van de raad, belangstellenden hier aanwezig dan wel thuis meekijkend. Het is vandaag donderdag 7 juli, ik open de raadsvergadering van de gemeenteraad van Lansingerland. We hebben een mooie agenda met de kadernota, maar ook andere leuke dingen, daar komen we later op. Allereerst de mededeling dat mevrouw Gielis later aanschuift, mevrouw Heijblom ook. De heer Halkes, de heer Afalah, de heer Ammerlaan, de heer Bergwerff en mevrouw Boonstra zijn allemaal afwezig. De heer Toussaint schuift ook later aan. De heer Ruijtenberg verwachten wij over een kwartiertje. De wethouders Cnossen en Muis zijn ook niet aanwezig i.v.m. een positieve zelftest, dus zij zitten thuis en kijken ongetwijfeld mee. Dan hebben we nog een aantal mededelingen die leuk zijn. De heer Jumelet: U noemde in het lijstje niet mevrouw Van Olst, maar zij laat zich ook verontschuldigen. De voorzitter: Dus mevrouw Van Olst is ook afwezig. Een aantal leuke mededelingen. Ik kijk even of de heer Crielaard in de zaal is, dat is hij niet, hij is aan het proosten, de heer Crielaard is namelijk vandaag afgestudeerd. Applaus. We verwachten hem wel. Ook zeer bijzonder, de heer Bergwerff is op 4 juli vader geworden. Van harte gefeliciteerd. Belangrijk nieuws.

De heer Blonk, L3B: Vanmiddag hebben de provincies en de vervoersregio’s Amsterdam en de metropoolregio Rotterdam Den Haag een persbericht gestuurd n.a.v. een weigering van het kabinet om een adequate vangnetregeling OV voor 2023 en 2024 in te stellen. De provincies en de beide vervoersregio’s Amsterdam en MRDH wijzen een heel mager nieuw kabinetsvoorstel in het openbaar vervoer af. Het voorstel remt, volgens de decentrale overheden, de ontwikkeling van het OV. Verschralingen blijven op de loer liggen en de voorwaarden die het kabinet stelt zorgen ervoor dat het OV zich niet kan door ontwikkelen, terwijl dat voor reizigers maar ook voor maatschappelijke ontwikkelingen zoals woongave, klimaat en energietransitie van het grootste belang is. Morgen is er nog een nader overleg van de provincie met beide vervoersautoriteiten met staatssecretaris Heijnen. In de raad van 16 juni hebben wij over dit onderwerp gesproken en het college heeft daarna mede namens ons een brief gestuurd. Ik vond het belangrijk u zo snel mogelijk hierover te informeren. Het persbericht heb ik aan de griffie gemaild met het verzoek dat naar alle raads- en duo-raadsleden te sturen. Ik heb begrepen dat hij dat inmiddels gedaan heeft. Dat was mijn mededeling.

De voorzitter: Dan nog de mededeling dat voor diegenen die vriendelijke woorden voor onze griffier hadden verwacht vanavond, de griffier stelt daar geen prijs op, vooruitlopend op september, dus dat weet u dat we alle vriendelijke woorden opsparen tot na de zomer. Hij wil niet vooruitlopen op zaken als hij hier nog 2 maanden rond loopt. Tenslotte zou ik u nog een kleine verklaring willen geven over vannacht, u kunt het op radio Rijnmond ook horen, maar het is misschien goed om in de raadszaal even stil te staan bij vannacht. Politie ingrijpen, 19 arrestaties, dat klinkt heel zwaar. Laat ik voorop stellen: dat valt reuze mee. De sfeer was zeer gemoedelijk. De protesterende, actievoerende boeren zijn vooral jong en positief gestemd, kratje bier erbij, er was een gezellige sfeer. Maandag heb ik de gelegenheid 1/28

gegeven, om twaalf uur zijn ze gearriveerd tot ongeveer half 4, toen heb ik het signaal gegeven aan de politie: zo langzamerhand wordt het tijd om op te breken. Dat moet je aanzeggen, dan praat de politie met ze en uiteindelijk zijn ze zelf om zeven uur weg gegaan zonder politie-optreden. ’s Nachts terug gekomen, weer vriendelijk verzocht het niet te doen door de politie, uiteindelijk weg gegaan, maar wel wat lang. Dus de nacht daarop hebben we gezegd: nu niet meer. Toen zijn ze wat eerder weg gegaan, nog steeds geen politie-optreden, maar vannacht waren ze er weer en toen hebben we gezegd: nu is het klaar. Dat had ik bij voorbaat aan de politie opgegeven, dus toen is de politie gelijk tot actie over gegaan, stond al klaar. Ze hebben ook diepladers nodig om tractoren af te voeren, dus het was voorbereid. Vannacht is er dus direct opgetreden, maar helemaal geen woestenij, er wordt vriendelijk gevraagd om weg te gaan, alternatieve locatie geboden, twee keer, dat duurt dan zo’n anderhalf uur en vervolgens word je gearresteerd, dat betekent dat je mee genomen wordt, je krijgt een boete van € 200 en daarna ga je gewoon weer naar huis. Dus laat ik voorop stellen: het klinkt spectaculair, maar het is echt een heel vriendelijke actie, zowel van de protesterende boeren als van de politie geweest. De sfeer is goed en dat is ook erg belangrijk.

Ze komen niet uit onze eigen gemeente, dat is relevante informatie, ze komen uit de richting van Moordrecht aangereden, de boeren zitten onder Gouda ergens. Ze komen ook niet hier gericht demonstreren, in die zin. Ze komen uit algemene sympathie met de boeren zaak. Dat verklaart mogelijk ook de positieve sfeer. Dus dan weet u dat. Ik heb aangegeven richting de politie: nieuwe blokkades worden niet meer getolereerd. Dat wil niet zeggen, dat als iemand iets blokkeert er direct ingegrepen wordt of kan worden, de politie staat ook niet 24 uur per dag voor de deur, maar dan zal er ook weer vriendelijk verzocht worden weg te gaan. Als dat niet gebeurt, dan zal de politie dat wat dwingender doen. Dus voorlopig proberen we het vriendelijk te houden, maar blokkades van de DC’s zijn te ingrijpend voor de voorzieningen van veel mensen, die daarvan afhankelijk zijn. Dan heeft u de kennis, die u waarschijnlijk ook in de krant kunt lezen, dan wel op radio Rijnmond. Zijn er vanuit de raad daar vragen over, dan ben ik te allen tijde uiteraard tot uw beschikking. Dan zijn dat de mededelingen. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is de heer Hofman geworden, mocht het tot een hoofdelijke stemming komen. 3.

Vragenhalfuurtje voor raadsleden De heer Lieverse, CU: Het gaat over de opvanglocaties voor asielzoekers en van Oekraïense vluchtelingen en specifiek over de manier waarop vrijwilligers zich daarvoor inzetten en hoe daar mee wordt omgegaan. Mijn vraag stel ik mede namens mevrouw Gabin van GL. Ik noem een aantal voorbeelden en dan zult u misschien denken: wat zijn dat voor voorbeelden, waar gaat het eigenlijk om? Het belang daarvan is dat we niet de luxe hebben om slordig om te gaan met onze vrijwilligers, zeker niet met het oog op het feit dat we nieuwe locaties aan het regelen zijn voor Oekraïners. Het gaat bijvoorbeeld over een vrijwilliger die met een kind een cadeau had gebracht voor de moeder van één die daar verblijft. De vrijwilliger wil het de komende dag brengen en die werd niet binnen gelaten. Een andere vrijwilliger had ventilators geregeld voor de warme dagen, de vrijwilliger werd weg gestuurd. Activiteiten op Tobia, met name die locatie zijn vrijwel stop gezet, hoor ik. Juist nu de zomervakantie is gestart, vinden we dat heel erg zwaar, want Tobiaskinderen hebben toch al heel weinig te doen. Vrijwilligers mogen heel weinig activiteiten ondernemen, zoals het mee nemen naar sportactiviteiten. Het vervelende daarvan is: zij stellen vast dat het beleid hierin gewijzigd is.

Het sneue van dit soort voorbeelden is ten eerste voor vrijwilligers die tegen een gesloten deur aanlopen en de mensen daar in de opvanglocaties en verstoken zijn van dit soort leuke aandacht. En in de tweede plaats onze nieuwe locaties. Vandaar onze vragen. Wat is de constructie van de bevoegde organen die hiermee gemoeid zijn? Hoe verhoudt de gemeente zich daartoe? Zijn de geschetste voorbeelden incidenten of is er inderdaad iets structureels aan de hand? Is het beleid gewijzigd t.o.v. de startfase? Welke regels gelden er voor zaken als bezoek, cadeaus brengen of mensen ophalen voor een uitje? Dat waren mijn eerste vragen. De voorzitter: Ik kan u gelijk van een antwoord voorzien. De beide locaties worden bewoond door mensen die in een kwetsbare positie zijn. Zowel de locatie voor de vluchtelingen, zij hebben vaak een stevig vluchtelingenverhaal achter zich met dito bagage, hun geestelijk welzijn bijvoorbeeld. En de locatie De Kulk voor Oekraïense ontheemden is specifiek gericht op mensen met een zorgvraag, o.a. kinderen met autisme, maar er is ook een dame die onder stevige begeleiding van artsen staat. Er is veel op gericht om de mensen te beschermen tegen de omgeving. Daarvoor hebben wij ook bewaking staan en zijn er ook vrijwilligers, coördinatoren en kwartiermakers, aanwezig om e.e.a. in goede banen te leiden.

We hebben van het begin af aan aangegeven: als u hulp wilt geven, ga dan niet naar de locatie zelf, maar geef het af op het gemeentehuis. Volgens mij heb ik dat ook met de raad gedeeld. Geef het af op het gemeentehuis, want je kan niet de hele dag mensen in en uit hebben lopen vanwege de kwetsbaarheid. Dat is het antwoord op vraag 1, we hebben daar zorgcoördinatoren, we hebben welzijnscoördinatoren en die leiden alles in goede banen. In die zin is er ook geen gewijzigd beleid in de periode. Het is wel wat strenger geworden na een aantal incidenten. Dat is eigenlijk het antwoord op uw vraag 2. De incidenten die u schetst, ik weet niet of we die structureel voor het beleid kunnen doen, ik wil ook niet ingaan op individuele casussen. U kunt het zich voorstellen als iemand iets komt brengen wat geschikt is voor 1 of 2 2/28

personen, dat daar misschien meerdere gegadigden voor zijn, dat vervolgens de locatiemanager dat probleem moet oplossen. Vandaar dat het niet wenselijk is dat iemand zomaar iets komt brengen, daarom proberen we dat centraal te coördineren. Er is een aantal incidenten geweest rond vrijwilligers. Dat is niet omdat vrijwilligers het slecht bedoelen, maar het effect kan soms negatief zijn. We koesteren onze vrijwilligers zeer. Ik zal u een paar voorbeelden geven. Een voorbeeld is: asielzoekers moeten zich regelmatig registreren bij het COA, één van de asielzoekers is, zonder dat iemand het wist, mee gegaan met een uitje en heeft daardoor haar registratiemoment gemist. Bij 2 gemiste registratiemomenten moet je de hele procedure opnieuw starten. Een registratiemoment missen is een groot ding. Als we geen zicht hebben op waar die persoon is, gewoon omdat hij, hartstikke vriendelijk, met een vrijwilliger mee is, dan heeft die persoon een groot probleem. Op de Kulk zijn mensen zonder gemeentelijke bemiddeling, zonder dat wij ervan wisten, aan het werk geholpen door mensen die als vrijwilliger kwamen. Op zich is het goed, maar het voldoet niet aan wet- en regelgeving. Mensenhandel is zeer actief rond locaties van vluchtelingen en Oekraïners, niet specifiek hier maar in algemene zin.

Mensenhandel, andere manieren van uitbuiten, denk aan de arbeidsmarkt maar ook seksuele uitbuiting, er zijn een heleboel risico’s, dus we moeten hen daar ook toe beschermen. Het is van essentieel belang dat mensen van tevoren afspraken maken dat ze komen. Wij zien dat mensen, als de bewaker er niet staat, toch gewoon naar binnen lopen. Dan hebben we er geen controle op. Heel vaak zijn dat mensen, ook in uw voorbeelden twijfel ik er ook niet aan, mensen die het goed bedoelen, maar er zijn ook mensen die er mogelijk met kwade bedoelingen komen, dan wel mensen die het goed bedoelen maar met kwade gevolgen. Ik kan nog een voorbeeld geven. We hebben een dame die onder zware medische behandeling van artsen staat en die werd door een andere bewoner, die hebben we naar een andere locatie laten overbrengen, zwaar beïnvloed om niet mee te werken met de artsen, want ze moest één of ander Oekraïens medicijn slikken en dan kwam het allemaal goed. Dat was niet het advies van de artsen. U bent zelf arts, u weet hoe zwaar het weegt. Het is echt strikt noodzakelijk dat we die toegangspoort goed bewaken met natuurlijk alle wenselijkheid van de hulp van onze vrijwilligers, maar het moet gecoördineerd verlopen en daar moeten we goed evenwicht tussen hebben en vinden. Vraag 3, het beleid is dus niet gewijzigd, wel aangetrokken uit ervaring.

Met de regels die er gelden voor bezoek, cadeaus bezorgen, mensen voor een uitje ophalen, meldt het bij de coördinator en laat de coördinator het regelen. Ik zeg niet dat de coördinator geen fouten kan maken, afspraken kunnen natuurlijk altijd mis gaan, maar het is de bedoeling dat we onze vrijwilligers zeer nadrukkelijk koesteren. Het is niet zo eenvoudig om dat in goede banen te leiden, de intenties daarentegen zijn wel goed, van beide zijden. De heer Lieverse, CU: Deze beantwoording helpt enorm, het klinkt allemaal erg plausibel. Het is alleen jammer dat wij dit nu horen. Precies een week geleden was er een bijeenkomst van een groot aantal vrijwilligers, zij waren laaiend om de incidenten die zij aan elkaar konden vertellen. Het lijkt me zaak dat deze uitleg ook bij hen terecht komt om te voorkomen dat ze afhaken bij dit belangrijke werk en ook voor de toekomstige locaties. De voorzitter: Dat ben ik het geheel met u eens, meneer Lieverse, daar ga ik zorg voor dragen. Ik ben blij dat u me erop gewezen heeft, want van die bijeenkomst vorige week heb ik niet gehoord, dus het is goed dat ik het weet. Ik denk ook dat het heel belangrijk is dat we weer herhalen: we regelen het centraal.

Misschien kunnen we die centrale aansturing versterken, dat mensen zich echt melden hier bij het gemeentehuis, desnoods richten we een loket in waar iemand permanent zit voor vrijwilligers die het e.e.a. willen. Het loopt goed, hoor, voor een heleboel dingen, het VIP en dergelijke, maar het is misschien goed om het wat strakker aan te trekken. Anderen op dit onderwerp? Dat is niet het geval, dan ronden we dit agendapunt af. Wethouder Hoek: We hebben vorig jaar een aantal bijeenkomsten gehad m.b.t. de toekenning van nieuw onderwijs in Lansingerland. Er waren 4 aanvragen, te weten Het Pallet van Spectrum, Het Avontuur van Laurentius, Casa Lansingerland van Casa en De Springplank van stichting Veerkrachtgericht Basisonderwijs. De laatste hebben het helaas niet gered, dus die hebben geen toekenning gekregen. Zij hebben wel aangegeven, dat ze volgend jaar een nieuwe aanmelding willen doen en dan in aanmerking willen komen voor het jaar 2025 om alsnog met onderwijs in Lansingerland te starten. Daarnaast is er gisteren een telefoontje binnen gekomen, waarin gesteld werd dat Casa, ook een aanvrager, zijn verkregen licentie terug geeft. Dat betekent dat Casa niet mee zal doen. Concreet betekent dit dat er 2 schoolbesturen met nieuw onderwijs hier aan de slag gaan volgend jaar. Dat zijn de schoolbesturen van Laurentius en Spectrum. Dat was het. 4.

Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Er hebben zich 2 inwoners gemeld. De heren Van den Bulk, één daarvan zal het woord nemen. U heeft 5 minuten om het woord te doen. Inspreker 1: De heer Van den Bulk: Wij zijn 2 inwoners van Berkel en Rodenrijs, we zijn hier opgegroeid van jongs af aan en wij hebben de mogelijkheid gekregen om van generatie op generatie een stuk grond via via in de 3/28

familie te mogen kopen. Wij zouden daar graag 2 huizen op willen bouwen. Wij zijn hier al vanaf 2014 mee bezig en er zit geen schot in het proces. Nu is er een woningtekort. Wij willen zelf bouwen, we hebben zelf hard gespaard, we hebben er hard voor gewerkt. Elke keer als we terug komen en vragen naar dingen die we moeten hebben, waar we moeten zijn, hoelang het proces gaat duren, we krijgen geen datums, we vragen ernaar. We hebben aangegeven: kunnen we zelf helpen, moeten we zelf dingen uitzoeken. We krijgen er steeds geen antwoorden op. We hebben ook zelfs een brief naar u gestuurd, aangetekend, die is hier ook ontvangen 2 weken geleden op het gemeentehuis. Ik weet niet of u hem gelezen heeft. Hij is aangetekend, ik heb daar een handtekening van. We wachten steeds op reacties en we worden steeds van het kastje naar de muur gestuurd. Op een gegeven moment zijn we er een beetje klaar mee, het is niet leuk. Wij werken, betalen belasting. Ik ben nu 23, we zijn er nu 4 of 5 jaar mee bezig. Vanaf dat ik 16 ben, ben ik zuinig met mijn geld om een huis te kunnen gaan bouwen later, ik heb er eigenlijk alles voor over, maar ik voel me nu een beetje in de zeik genomen. Ik heb me daarom hier op een laat moment nog aangemeld, om hier dit te kunnen zeggen. De voorzitter: Belangrijk dat u dat doet.

De heer Blonk, L3B: Mijn vraag is: wat gaat er nu fout? U heeft contact gehad, waarom stokt dat dan? Waarom is er blijkbaar gezegd dat het niet kan? De heer Van den Bulk: Er wordt steeds uitgesteld. Er wordt steeds gezegd: we zijn ermee bezig. We krijgen geen terugkoppeling als we vragen: wanneer kunnen we contact terug verwachten? Ik wil nu geen namen noemen, want dan ga ik mensen misschien in een positie duwen, wat ik niet wil. Ik wil het gewoon op een normale, fatsoenlijke manier oplossen. Daar blijft het steeds hangen. Er wordt ook gezegd, wat ik ook kan geloven, dat het coronavirus mee speelt, dat snap ik, maar het kan niet zo zijn dat het proces om 1 iemand kan hangen en als die er niet is, zal daar een vervanger voor gezocht moeten worden en dat wordt ook niet gedaan. De heer Blonk: Ik denk dat na dit inspreken van u het college zeker aan de gang gaat om te kijken hoe het in elkaar zit. De heer Jumelet, WIJ: Dank voor uw inspraak. Ik zit net even naar mijn collega te kijken. U zegt Noordeindseweg 340. Kunt u een beetje duiden waar het ongeveer is? De heer Van den Bulk: Dat is naast autobedrijf Van Winden, de witte boerderij, naast het trekkermuseum van Molenaar. De heer Jumelet: We zaten er wat punten naast, ergens in een sloot. De wethouder wonen is er natuurlijk niet, maar we zijn wel benieuwd naar het college, misschien kan één van de collegeleden reageren.

Mevrouw Verhoef, PvdA: Bedankt voor het inspreken hier. Misschien een technische vraag, maar u weet vast het antwoord. Is er al een bestemming voor woningbouw daar? Of ligt er een andere bestemming op het stuk grond waar u graag een woning of 2 woningen zou willen bouwen? De heer Van den Bulk: Wij zijn bezig geweest met een ruimte-voor-ruimte wisseling. De anterieure overeenkomst is al klaar. Dat er 2 woningen op komen, is volgens de gemeente nog niet helemaal rond, maar wel goedgekeurd, ze zijn ermee bezig. Het is nu: wat mag er precies komen? Het moest ook nog naar raadsleden, of de politie erbij kan of de brandweer erbij kon. Daar zijn we nu mee bezig. Grondonderzoeken zijn geweest, zijn goedgekeurd. Dat is de status. Mevrouw Bouman, CDA: Dank voor uw inspraak, heren. Even in aansluiting op wat de heer Blonk zei in de verwachting dat. Ik wil even wat stelliger: kan er een toezegging gedaan worden via de voorzitter dat er nu contact opgenomen wordt c.q. dat er een brief gestuurd wordt aan deze heren met uitleg en hoe het allemaal verder kan gaan? Dat zou wel netjes zijn. De voorzitter: U haalt me de woorden uit de mond. De wethouder wonen is afwezig, dus ik zeg het even voor de wethouder wonen. Maar natuurlijk. Als u die brief aan mij gericht heeft, dan had het bij mij moeten komen.

Ik vermoed dat die naar de afdeling wonen is gegaan, naar RO, maar dan had ik ervan moeten weten als die aangetekend is. Vervelend dat ik het niet weet, maar ik garandeer u dat ik achter die brief aan gaat en ik zorg ervoor dat u een antwoord krijgt en dat u ook duidelijkheid krijgt over een voortvarende aanpak. Ik kan niet zeggen dat het mogelijk is, er is allemaal wet- en regelgeving, daar gaat de wethouder over en in het einde de gemeenteraad, maar volgens mij heeft u absoluut recht op duidelijkheid in de positie. Daar ga ik persoonlijk zorg voor dragen. De heer Van den Bulk: Harstikke bedankt. Ik wil iedereen bedanken die vragen heeft gesteld, dank u wel daarvoor. Op de brief stond letterlijk: persoonlijk aan de burgemeester. Dus. De voorzitter: Het lijkt mij aan duidelijkheid niets te wensen over. Nogmaals, ik ga hem opsporen, anders weet ik u te vinden voor een kopie, maar hij moet gewoon bij mij op tafel komen. Het spijt mij zeer dat die niet bij mij op mijn bureau is beland, want ik wil dat u nooit tevergeefs op mij een beroep doet. U ziet, u doet in ieder geval niet tevergeefs een beroep op de gemeenteraad. De heer Van den Bulk: Hartstikke bedankt dat ik hier mocht komen spreken. Ik heb er vertrouwen in. De voorzitter: Gaat gebeuren. Dank voor uw komt. 5.

Vaststelling van de agenda De voorzitter: Iemand daar over? Dan blijft het zoals het is en stellen wij de agenda vast. 4/28

6. Vaststelling verslag vorige vergadering De voorzitter: Geen wijzigen gemeld, ook niet aanwezig hier, wijzigingen. Dan stellen we die ook vast. 7. Lijst ingekomen stukken en overzichten afhandeling toezeggingen en moties De voorzitter: Geen reactie, ook die stellen wij vast. 8. Bespreekpunten: 8.a Aanwijzing griffier De voorzitter: Ik geef graag het woord aan mevrouw Draak als voorzitster van de werkgeverscommissie. Mevrouw Draak, VVD: Het agendapunt gaat inderdaad over de aanwijzing van een nieuwe griffier met de namen Eveline Hamelink - van Rens. Het raadsbesluit, dat nu inmiddels bij de agenda staat en dat u vandaag in de e-mail heeft ontvangen, is een beetje kaal, dus we dachten vanuit de werkgeverscommissie dat het goed zou zijn om u allemaal toe te lichten wat we de afgelopen maand hebben gedaan om tot deze voordracht te komen. Ik begin even met het toelichten van het proces. We hadden eerst al in februari een selectieronde gehad voor griffier, maar daarin hebben wij niet de griffier gevonden die wij voor Lansingerland geschikt vonden, dus we hebben 1,5 maand geleden opnieuw de vacature online geplaatst. Toen kwamen er ineens heel wat meer geschikte kandidaten. We zijn begonnen met een briefselectie.

We hebben een selectiecommissie samengesteld, die bestond uit de voltallige werkgeverscommissie, maar ook uit afvaardiging van de griffie en uit ambtelijk advies van het hoofd P&O en een adviseur van het bureau Necker van Naem. Daaruit hebben wij 4 kandidaten geselecteerd, waarmee we als selectiecommissie een eerste gesprek mee hebben gevoerd. De selectiecommissie was de werkgeverscommissie, hoofd P&O en afvaardiging van de griffie. Toen we die ronde hadden gehad, toen voelden we ons allemaal al een stuk geruster dan in de vorige sollicitatieronde, want we hadden wel het gevoel, de 2 kandidaten die we door wilden sturen naar de volgende ronde: één van die twee moet gewoon onze griffier worden. Uiteindelijk is dat ook gelukt, vandaar dat we Evelinge Hamelink- van Rens aan jullie voordragen. De reden dat wij Eveline voordragen, is dat zij ons enorm positief opviel in de briefselectie. Ze had als één van de weinige kandidaten een zeer gerichte to the point brief, die echt over Lansingerland ging, waarin wij direct het gevoel hadden: die begrijpt wat we zoeken. Zij heeft leidinggevende ervaring in een grote gemeente. Daarnaast heeft ze ook ervaring als commissiegriffier in een grote gemeente, in Utrecht op dit moment. Ze is ook actief in de griffiersvereniging.

Toen wij het eerste gesprek met haar hadden, dat moest trouwens noodgedwongen online, maar daar hebben we gelukkig super goed mee kunnen oefenen in de afgelopen 2 jaar. Zij kwam fris en ontspannen over, zij gaf blijk van een goede voorbereiding, een goed beeld van Lansingerland. Toen wij in het tweede gesprek een live-ontmoeting hadden, toen kwam er een rustige, sprankelende persoon binnen zonder dikdoenerij of opsmuk, maar overduidelijk komt er iemand binnen. Zij raakte inhoudelijk de juiste snaar, ze staat open voor vernieuwing en heeft zelf ook ideeën daarover, kan het inspirerend brengen, wat natuurlijk ook echt belangrijk is. Als griffier ziet zij een rol voor zichzelf in onze eigen wens als raad om meer zichtbaar te zijn in de samenleving. Met al deze elementen bij elkaar opgeteld is de selectiecommissie na afloop unaniem tot de conclusie gekomen dat Eveline Hamelink voor ons de juiste persoon is. Dat is vanuit de werkgeverscommissie wat ik daar nu over kan zeggen. Ik zou uw steun willen vragen voor het raadsvoorstel, maar niet nadat ik via de voorzitter gelegenheid geef om vragen te stellen of er iets over te zeggen. Dan horen we dat graag. De voorzitter: Zijn er vragen voor mevrouw Draak? Met zo’n praatje komen er ook geen vragen. Mag ik ervan uitgaan, dat u het besluit mevrouw Drs.

E.J.M.A., Eveline, Hamelink – van Rens per 1 september 2022 aan te wijzen als griffier bij acclamatie aanneemt? (tafelgeroffel). Dan is het besluit genomen en hebben wij een nieuwe griffier. Ze kijkt mee. Ik weet niet in welke camera ik moet kijken, maar: Eveline, je bent van harte welkom in deze mooie gemeente. We gaan er een hele mooie tijd van maken. Deze gemeenteraad is toe aan een nieuwe griffier, aan een nieuwe vaste griffier. We willen vooruit en we gaan vooruit. Dank dat je voor Lansingerland hebt gekozen. Dan ronden we dit agendapunt af. We zien Eveline straks in het nieuwe raadsjaar. Bij gelegenheid zorgen we voor een goede introductie en kennismaking. Mevrouw Draak, VVD: Nou, zeker. Dat was ik misschien nog vergeten te vertellen. Op 1 september komt Eveline bij ons in dienst, maar de raadsvergadering waarin we haar gaan beëdigen is 22 september. In diezelfde raadsvergadering nemen we dan ook afscheid van Bert. Of hij het dan wil of niet, er gaan dan wat aardige woordjes gezegd worden, Bert. De heer Machielse, VVD: Een punt van orde. Ik wil een schorsing van 1 minuut vragen om nog een paar handtekeningen op te halen bij de iets later binnen gekomen raadsleden. De voorzitter: Dat lijkt me prima kunnen. Laten we de vergadering voor een minuut of 2 schorsen, dan gaan we verder. Schorsing 5/28

8.b Kadernota 2023-2026 De voorzitter: Ik heropen de vergadering, we zijn bij agendapunt 8.b, de kadernota. Dat doen wij zoals gebruikelijk bij meerdere amendementen en moties met een nulde termijn. Ik doe de nulde termijn op volgorde van grootte, dat komt goed uit, want dan hebben we als eerste de amendementen. Nulde termijn Mevrouw Bouman, CDA: De behandeling van de kadernota hebben wij hier vanavond staan. Ik moet u zeggen, naar aanleiding van de bespreking in de commissie hebben wij aanleiding gevonden om met een tweetal amendementen te komen en een motie. Waarom? Bij een kadernota mag men ervan uitgaan dat er kaders gesteld worden op beleidsmatig en financieel gebied. Dat was voor ons aanleiding om dat toch eens even nader te bekijken en te zeggen: wij gaan amendementen en een motie indienen. Het eerste amendement, dat wij indienen, en ik mag melden dat het mede ondertekend is door de VVD, door L3B en CU, waarvoor dank, gaat over de uitgangspunten bij de kadernota. Wij stellen voor: A2022-021 De Kadernota 2023-2026 vast te stellen met dien verstande dat op bladzijde 2 het uitgangspunt m.b.t. inhuur wordt geschrapt; op bladzijde 2 het uitgangspunt m.b.t. het BTW-compensatiefonds wordt geschrapt; op bladzijde 2 het uitgangspunt m.b.t. de ratio weerstandsvermogen wordt geschrapt. Een toelichting op dit geheel is heel kort.

Schrappen van stelpost externe inhuur: we gaan ervan uit dat de inzet van het college t.a.v. werving op termijn zijn vruchten afwerpt, ook in het licht van conjunctuurcycli die altijd zullen optreden, zodat er geen structurele stelpost hiervoor nodig zal zijn. In plaats hiervan laat de raad ruimte aan het college om indien nodig een incidentele stelpost inhuur op te nemen in de begroting. Schrappen uitgangspunt m.b.t. het BTW-compensatiefonds: in recente jaren is er voldoende ruimte gebleken in dit fonds voor 100% teruggave. Er is dan ook geen inhoudelijke reden voor het nu neerwaarts bijstellen van deze verwachting. De heer Markus: Als we alleen het dictum doen, dan heeft mevrouw Bouman straks nog veel meer spreektijd om het allemaal toe te lichten, maar dat is misschien even mijn verwarring. De voorzitter: Dat is correct. Ik heb met mevrouw Bouman afgesproken een kleine toelichting. Omdat het er veel zijn, betekent dat degene die straks als eerste aan het woord is over de amendementen over de andere geen enkele uitleg heeft gehad. Dus ik heb mevrouw Bouman toegestaan, dat geldt ook voor de fracties van de VVD en de PvdA, die straks nog moties indienen, even een korte toelichting, dat past bij de nulde termijn op dit moment. Gaat u verder. Mevrouw Bouman, CDA: Ieder kan straks reageren op de amendementen. Het schrappen uitgangspunt m.b.t.

het BTW-compensatiefonds: in recente jaren is er voldoende ruimte gebleken in dit fonds voor 100% teruggave. Er is dan ook geen inhoudelijke reden voor het nu neerwaarts bijstellen van deze verwachting. De provincie verlangt dit ook niet van ons. We willen als raad scherp begroten, om te voorkomen dat we onszelf 'arm rekenen' en zodoende onnodig zouden bezuinigen of de lasten zouden verzwaren. Schrappen uitgangspunt 'ratio weerstandsvermogen': de raad heeft de gewenste ratio's vastgesteld in de nota weerstandsvermogen. De kadernota is niet het juiste instrument om hieraan te tornen. Mocht het college bij het voorbereiden van de begroting tot de conclusie komen dat dekking van de tekorten in 2024 en volgende leidt tot een hypothetische te lage ratio weerstandsvermogen, dan kan de raad alsnog besluiten om eventueel af te wijken van het vastgestelde beleid, maar niet bij voorbaat. Dat was het eerste amendement. Dan het tweede amendement, de uitgangspunten OZB-tarieven. In de kadernota staat een hele zinsnede over het OZB-verhaal, dat willen we aanpassen via het volgende amendement. A2022-022 De Kadernota 2023-2026 vast te stellen met dien verstande dat op bladzijde 2 deze tekst: het nieuwe bestuur maakt afspraken over de OZB- tarieven voor woningen en niet-woningen.

Conform de bestendige gedragslijn worden de OZB-tarieven voor woningen en niet-woningen vooralsnog alleen gecorrigeerd voor inflatie. Daarnaast wordt de WOZ-waarde-stijging doorberekend in de OZB-opbrengst. Het is aan de nieuwe coalitie om nadere afspraken te maken over de OZB-tarieven. Dit te schrappen en te vervangen door: de totale OZB-opbrengst wordt normaal gesproken vermeerderd met de inflatie, dat hebben we al jaren gedaan, zodat woningeigenaren elk jaar meer gaan betalen. De verwachting is immers dat normaal gesproken de lonen met een vergelijkbaar percentage stijgen. Echter, de huidige inflatie van naar verwachting zo’n 6,4% op jaarbasis, dat is een percentage dat in januari al bekend gemaakt is, is uitzonderlijk te noemen. Het is niet reëel om te verwachten dat de lonen hiermee gelijke tred houden. Daarom is het streven om een zodanig bezuinigingspakket te presenteren dat de stijging van de OZBtarieven gelijke tred houdt met de gemiddelde loonstijging. 6/28

Met andere woorden: wij zijn er geen groot voorstander van om dit via de inflatie te doen, maar door te kijken naar de gemiddelde loonstijging. Wij verwachten dan ook de nodige inspanning om daarnaar te kijken, gelet op de loonstijgingen, die er momenteel zijn en te verwachten zijn en wat al enigszins bekend geworden is t.a.v. de loonstijging. Die varieert van 1%, 2%. Daar zal ik in de eerste termijn nog even op terug komen. Dan de motie, die wij indienen. Een motie nieuw beleid alleen dekken met incidenteel geld. M2022-020 Gehoord de beraadslaging, constaterende, dat de meerjarenbegroting een structureel tekort laat zien van € 3,4 miljoen in 2023, oplopend tot € 4, 7 miljoen in 2026, constaterende, dat het college per brief nieuwe beleidsvoornemens zoals 'gratis openbaar vervoer' heeft gepresenteerd die structureel meer dan € 1 miljoen kosten, constaterende, dat het college de belastingdruk wil verhogen met tenminste € 670.000 structureel, bovenop een inflatiecorrectie van naar verwachting 6,4%, in de verwachting, dat het al moeilijk genoeg zal worden om € 3,4 miljoen te bezuinigen zonder daarbij een fatsoenlijk basisniveau van voorzieningen en regelingen aan te tasten, overwegende, dat veel Lansingerlanders vanwege de hoge inflatie en energieprijzen al veel moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen.

Spreekt uit, dat eventuele nieuwe beleidsvoornemens alleen met incidentele middelen mogen worden gedekt, zodat de bezuinigingsopgave niet nodeloos wordt vergroot en een stijging van de belastingdruk daadwerkelijk als 'laatste optie' geldt. De heer Machielse, VVD: Naar aanleiding van de discussie in de commissie algemeen bestuur, de gezamenlijke commissies moet ik zeggen, over de kadernota heeft de VVD gemeend met een drietal moties enige aanscherpingen te doen voor het vervolg, die ik hierbij graag indien. Ik doe dat voor het gemak op volgorde van de lijst die de griffier deze middag heeft aangeleverd. Beginnende met de motie ‘grip krijgen op stijgende kosten externe medewerkers’. M2022-021 Overwegende en constaterende dat de kadernota meerjarige forse structurele tekorten bevat en dat deze tekorten uiteindelijk weggewerkt dienen te worden, valt het ons op dat het budget voor externe medewerkers een sterk stijgende trend kent en dat deze forse bedragen omvat de afgelopen 4 jaar van 6,1 tot 6,9 van 8,8 naar zelfs 11,2 miljoen euro, je zou dus kunnen spreken van bijna een verdubbeling, en het wenselijk is vanuit kostenbeheersing, maar vooral juist die lange termijn betrokkenheid en behoud van kennis binnen onze organisatie het veel meer dan nu het geval zou moeten zijn om te werken met vaste medewerkers in plaats van externe inhuur.

Daarom luidt het dictum, roept het college op allereerst de stijging van het totale budget aan externe medewerkers te stoppen en op termijn zelfs te laten dalen en met een voorstel te komen, nog voor de behandeling van de begroting 2023-2026 in de commissie AB, om externen door eigen medewerkers te vervangen en gebruikt hierbij de nodige creativiteit, ik heb er zelf wat ideeën bij, daar kom ik wellicht zo meteen nog aan toe, en om vanaf de eerstvolgende begroting het totale budget aan externe medewerkers separaat te tonen als KPI voor ons om op te sturen en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie dien ik mede in namens Ed van Santen van de VVD. Dan ten tweede, de motie vermindering indexatie materiële budgetten. M2022-022 Constaterende dat de kadernota wederom of nog steeds meerjarige forse structurele tekorten bevat, dat is niet veranderd in de afgelopen minuten, en dat deze tekorten uiteindelijk weggewerkt dienen te worden en dat hiertoe waarschijnlijk ombuigingen noodzakelijk zijn, is het onze wens dat deze zo min mogelijk negatieve effecten heeft op onze inwoners.

Het dictum van deze motie luidt daarom: roept daarom het college op te onderzoeken welke structurele budgetten geen contractuele verplichting tot indexatie kennen, vervolgens na te gaan of het achterwege laten van de voorgestelde indexatie van een deel van deze budgetten al dan niet technisch mogelijk is en de resultaten hiervan nog voor de behandeling van de begroting 2023-2026 in de commissie AB met de raad te delen, opdat zij kan oordelen of het indexeren per relevant budget wenselijk zou zijn. Ik voeg daar direct aan toe als toelichting, dat het een mogelijkheid is voor ons als raad om extra maatregelen op de tafel te brengen om te komen tot die sluitende begroting. Dat is ons enige doel daarmee. En tot slot motie nummer 3 van de VVD met als titel: sport toegankelijk houden in Lansingerland. Daar kan niemand het mee oneens zijn, denk ik. M2022-023 Constaterende dat de kadernota nog altijd meerjarige forse structurele tekorten bevat en dat nog altijd deze tekorten uiteindelijk weggewerkt dienen te worden en dat mogelijk ombuigingen hiertoe noodzakelijk zijn en de wens is dat deze zo min mogelijk negatieve effecten te laten hebben op onze inwoners. We constateren ook, dat de raad het belangrijk vindt dat sporten voor alle kinderen 7/28

toegankelijk is. Als de gemeente bezuinigingen ook ten laste van de sport zou gaan doorvoeren, dan gaat dit gevolgen hebben voor de hoogte van contributies van onze sportverenigingen aan de leden, wat vooral gevolgen kan hebben voor minder draagkrachtige gezinnen. Daarom is het noodzakelijk dat alle huren voor binnen- en buitensport in ieder geval bevroren worden en er mogelijk zelfs onderzocht wordt deze te verlagen. Tevens dient onderzocht te worden in hoeverre het mogelijk is verenigingen te stimuleren om ouderen aan het sporten te krijgen dan wel houden. Roept daarom het college op om alles op alles te zetten om sporten toegankelijk te houden voor onze inwoners. Hier wil ik als toelichting enkel aan toevoegen, over een half jaar bespreken we de tarievennota voor de sportlocaties, maar ik wil er alvast op voorsorteren, dat we in de te maken begroting geen bezuinigingen op deze sportdomeinen gaan doorvoeren en college daar dus ook niet onnodig werk aan te laten besteden met de organisatie. Dat waren de 3 moties, die ik wilde indienen. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ook de PvdA wil graag een aantal aandachtspunten mee geven aan het college wanneer het op 22 augustus een dag op de hei gaat zitten om te spreken over hoe te komen tot een goed boekwerk begroting 2023-2026, dus wij hebben 3 moties gemaakt.

Ik begin bij de eerste motie: geen indicatieve taakstellingen op sociaal domein. Indicatieve taakstellingen, dat is een ander woord voor bezuinigingen. Wij dienen deze motie in samen met GL. Er is een hele set aan constateringen en overwegingen, ik probeer dat even in eigen woorden kort samen te vatten en daarna zal ik verder gaan met het dictum. M2022-024 We hebben dit jaar, zoals bekend, een kale kadernota ontvangen, waarin alleen de financiële consequenties staan zonder nieuw beleid, maar ook, en dat vonden wij heel vervelend vanuit de PvdA, maar andere fracties ook, er is geen zicht op de inkomsten. Dit is omdat de financiële implicaties van de meicirculaire 2022 nog niet zijn doorgerekend. Daardoor lijken er grote structurele tekorten te zijn. Het college kwam met een set van fikse ombuigingen, bezuinigingen, met een brief naast de kadernota, waaronder € 2mln bezuinigingen op het sociaal domein. De vraag is: is er werkelijk sprake van grote structurele tekorten? De PvdA heeft grofmazig een doorrekening gedaan van de effecten van de meicirculaire 2022. Wat ons betreft lijkt het wel mee te vallen en ook het college beaamt dat in een recente brief, maar levert nog steeds geen eigen doorrekening. Met deze motie willen we dus oproepen om zeker niet te gaan bezuinigen op het sociaal domein, mocht bezuinigen al nodig zijn.

De overwegingen zijn, overwegende dat de uitdagingen in het sociaal domein groot zijn, zowel in de Jeugdzorg, WMO als Participatiewet, te weten lange wachtlijsten in de Jeugd-GGZ, gezinnen met multiproblematiek, lage arbeidskansen voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en mensen met een arbeidsbeperking die onvoldoende ondersteuning en begeleiding krijgen. Overwegende ook, dat de nieuwe coalitie voor de schrijnende problemen in het sociaal domein nog geen extra beleidsvoornemens heeft genoemd in de brief 'Aanvulling Kadernota 2023-2026', terwijl het coalitieakkoord onder het thema 'Meedoen in Lansingerland' wel aangeeft de genoemde uitdagingen te willen aanpakken; indicatieve taakstellingen (bezuinigingen) niet nodig zijn, aangezien het zeer aannemelijk is dat de uitkomsten van de doorrekening van de meicirculaire 2022 positief zullen zijn. Roept het college op om bij het maken van de integrale afweging om te komen tot een structureel sluitende begroting het sociaal domein volledig te ontzien bij de indicatieve taakstellingen. En te overwegen om juist te investeren in het sociaal domein om de schrijnende problemen voortvarend op te lossen en in de toekomst te voorkomen. En gaat over tot de orde van de dag. De tweede motie, die ik graag wil indienen, luidt onbeperkt reizen met OV in het RET gebied voor 65plussers al in 2023 starten.

Wij waren overigens heel blij, dat het college in het coalitieakkoord in het coalitieakkoord heeft opgenomen, dat er onbeperkt reizen met het OV in het RET-gebied voor 65-plussers is, voor de ouderen die 120% boven bijstandsniveau aan inkomen hebben. Die belofte staat er al lang, eigenlijk al sinds het vorige coalitieakkoord, waarin stond: gratis OV voor eenzame ouderen. Maar tot op heden is het OV in het RET-gebied voor 65-plussers in Lansingerland niet onbeperkt. Het college noemt in de raadsbrief wel dit als één van de beleidsvoornemens, maar dan voor personen tot 120% boven het bijstandsniveau, maar pas vanaf 2024 is hiervoor budget gereserveerd.

M2022-025 Overwegende dat het onwenselijk is om onbeperkt reizen in het RET-gebied voor 65-plussers in Lansingerland met een inkomen tot 120% boven bijstandsniveau met nog een jaar uit te stellen. Roept het college op om bij het maken van de integrale afweging om te komen tot een structureel sluitende begroting het beleidsvoornemen onbeperkt reizen in het RET-gebied voor 65-plussers in Lansingerland met een inkomen tot 120% boven bijstandsniveau al in 2023 tot uitvoering te brengen en er dekking voor te vinden. En gaat over tot de orde van de dag.

8/28

Deze dienen we alleen in. Dan kom ik nu bij de laatste motie. Die luidt: minimumloon naar € 14 bruto per uur, ook voor indirect werk voor de gemeente. Die dienen we samen in met Marko Ruijtenberg van GL. Ik ga toch de constateringen voorlezen, want ik weet niet hoe ik het korter kan zeggen, maar ik ga een poging doen. M2022-026 In de nieuwe cao die de VNG heeft afgesloten geldt vanaf januari 2022 een minimumloon van €14 bruto per uur. Dat geldt voor medewerkers die in dienst zijn van de verschillende gemeenten, waaronder die in Lansingerland, maar het geldt niet voor medewerkers die voor de gemeente werken om ingekochte diensten uit te voeren, zoals vuilnisophalers, schoonmakers en werknemers in de groenvoorziening. Dat leidt tot ongelijkheid in inkomen, in minimum inkomen, tussen gemeenteambtenaren en externe medewerkers. Een aantal gemeenten in Nederland heeft al een motie aangenomen om ook die medewerkers, die extern ingehuurden, een minimumloon van €14 bruto per uur te betalen. Dat is belangrijk, omdat de recente koopkrachtdaling het nog moeilijker maakt voor mensen om rond te komen met een minimumloon lager dan €14 bruto per uur.

Dit brengt natuurlijk wel extra kosten met zich mee voor de gemeente Lansingerland, dus het dictum luidt: draagt het college op om nog voor het einde van 2022 de raad een plan te doen toekomen waarin staat hoe we in Lansingerland €14 euro bruto per uur bij aanbestedingen kunnen afdwingen dan wel stimuleren en wat eventuele kosten voor onze gemeente hierbij zijn. Om zich hierbij te laten leiden door inmiddels verkregen inzichten in gemeenten Heerlen, Utrecht en Den Haag en misschien ook Rotterdam, want vanavond ligt dezelfde motie daar op tafel, als het gaat om manieren waarop gemeenten € 14 bruto per uur als voorwaarde kunnen stellen bij aanbestedingen. De raad hierover te informeren en in de begroting 2023-2026 hiervoor een PM-post op te nemen, die bij de eerste of volgende begrotingswijziging wordt ingevuld. En gaat over tot de orde van de dag. Eerste termijn De voorzitter: We beginnen bij Leefbaar. Nee, meneer Jumelet, we beginnen bij WIJ, u heeft de meeste stemmen. De heer Jumelet, WIJ: Het scheelt maar 40 stemmen, maar helaas, of 28. Maar goed, het zijn er toch 28. Alle gekheid op een stokje. In mijn beschouwing op de kadernota een aantal weken geleden gaf ik aan, ik citeer mezelf maar even: dat we met elkaar eigenlijk geen goed beeld hebben van het kader dat leidend is voor het richting geven op weg naar de begroting.

De kadernota, maar ook de brief eerder deze week, geeft mijn fractie slechts een beperkt beeld van de feitelijke situatie. Met andere woorden: het is en blijft varen in dikke mist, om maar weer een andere politicus te citeren, overigens een iets andere kleur dan WIJ. De tweede brief van het college van 1 juli bevestigt dit beeld. Mijn fractie kan zich goed vinden in het door het college voorgestelde proces tot aan de behandeling van de begroting 2023 in het voorjaar. Zoals al eerder aangegeven ziet mijn fractie ook nog een flink aantal onzekerheden om een scherp en stabiel beeld te hebben over hetgeen ons te doen staat voor 2023. De berekeningen van de PvdA zijn zeer interessant, maar zoals het college aangeeft moet de meicirculaire goed geanalyseerd zijn en de uitkomsten betrouwbaar en valide zijn. We zijn dan ook blij dat het college de inhoudelijke en behoedzame strategie kiest. Echter, op onderdelen durven wij wel wat meer risico te gaan nemen, ik kom daar bij de moties graag even op terug. Het adagium ‘samen verantwoord verder’ wint voor mijn fractie met de dag aan kracht als we als raad in staat zijn om het debat op inhoud te blijven voeren, onderling en met het college. Het door het college voorgestelde proces is voor ons een goede en begaanbare weg.

Meer richting de collega’s: ga en blijf positief en constructief in de wedstrijd zitten en neem uw verantwoordelijkheid om invulling te geven aan onze gezamenlijke nieuwe rol en het door het college voorgestelde proces. Dank dan ook voor de 9 ingediende moties en amendementen. Wat geven we het college nu mee bij de verdere opstelling en invulling van de begroting 2023? Mijn fracties is daar bij de behandeling van de kaderbrief in de gezamenlijke commissie al helder over geweest. Dan kom ik toe aan de 9 moties en amendementen, ik loop ze per partij langs. Het amendement van het CDA over de OZB: wij vragen het college om toch ons toch mee te nemen in hoe zij er tegenaan kijken om dit al dan niet te doen. Wij denken dat er door dit amendement een plafond wordt gelegd in hetgeen we van tevoren eigenlijk nog niet helemaal weten. Je nu binden op maxima is wat ons betreft wellicht niet verstandig, daar dit eigenlijk één van de ventielen is voor de begroting. Daarbij komt dat het waarschijnlijk moeilijk uitvoerbaar is, want loonstijging is moeilijk te bepalen. Als we het nieuws volgen, dan horen we het FNV betogen, dat het een flink aantal percentages omhoog moet. We hebben het niet over 1 of 2%, maar vele andere percentages. We hebben natuurlijk verschillende cao’s, verschillende looptijden enzovoorts. Wij worstelen toch wel een klein beetje met dit amendement.

Wellicht kan het college ons overtuigen in het al of niet voor stemmen. Het amendement van het CDA rondom de uitgangspunten lijkt voor ons een begaanbare weg. Met het schrappen van deze uitgangspunten wordt de behoedzaamheid in de ramingen voor een deel los gelaten en dat is uiteraard een politieke keuze. Wij vinden het verdedigbaar om hier de behoedzaamheid iets te laten vieren. Rondom het weerstandsvermogen, het derde punt in dit amendement, dat ligt ook in lijn met wat mijn collega Van 9/28

Olst altijd aangeeft en de motie die wij eerder hebben ingediend in de vorige periode rondom het hele weerstandsvermogen. In die zin ondersteunen we dat punt van harte. De CDA-motie m.b.t. nieuw beleid vinden wij wat lastig. Ik zal u zeggen waarom. Er wordt gesproken over beleid en beleid strekt zich uit over meerdere jaren. Op het moment dat je zegt dat het incidenteel moet worden betaald, dan lijkt dat op een tegenspraak met elkaar, dus het lijkt ook wat te voorbarig. Als er staat ‘zoveel als mogelijk’ dan had het CDA ons aan hun kant gevonden. Wellicht is het een overweging om uw motie aan te passen. Dan kom ik bij de moties van de VVD. Rondom indexering, daar willen we ook wel de beantwoording van de wethouder afwachten. De vraag die bij ons toch wel leeft: is het schrappen van de indexering een verkapte generieke taakstelling? Of moeten we dat anders zien? Graag daar de mening van de wethouder. De motie rondom de externe medewerkers. Zoals wij hem lezen, vinden we hem op zich sympathiek, maar is het ook reëel tegen de achtergrond van voortdurende krapte op de arbeidsmarkt? Volgens ons niet. Hiermee creëer je je eigen problemen in de nabije toekomst.

Op het moment dat er andere omstandigheden zouden zijn, van een arbeidsmarkt die enorm veel te bieden heeft en als we keuzes hebben, dan zouden wij waarschijnlijk niet twijfelen en zouden we voor stemmen, maar tegen de achtergrond van de huidige arbeidsmarkt is het maar de vraag of je voor kan stemmen. Tenslotte de motie van het ontzien van de toegang van de sport. Het is wel mooi, dat de VVD op dit moment zijn sociale gezicht laat zien op dit punt, hartstikke goed, wat dat betreft beweegt u wat meer naar het midden, maar dat terzijde. Het klinkt heel sympathiek maar in mijn beleving ligt er een heel duidelijke toezegging vanuit het college, dus is deze motie feitelijk overbodig. Misschien kan de wethouder de toezegging herhalen. Tenslotte de moties van de PvdA. Rondom het minimumloon, ja, die lijkt ons niet echt uitvoerbaar, daar de ingehuurde krachten allemaal hun eigen cao hebben. Dit zou kunnen betekenen dat Renewi-medewerker op maandag en dinsdag in Lansingerland € 14 verdient en de rest van de week in Pijnacker € 11. Dat wordt wel heel ingewikkeld. En de ongelijkheid, ja, dan creëer je tussen medewerkers van zo’n bedrijf ook ongelijkheid, op het moment dat de één in Lansingerland werkt en de ander in Pijnacker of Delft.

Mevrouw Verhoef: Ik wilde vragen: heeft u dan liever dat ze overal rond de € 11 of € 12 of € 13 blijven steken? De heer Jumelet: Ik vind dat een beetje rare vraag, want dan lijkt het net of ik iemand iets misgun, maar iedere sector heeft zijn eigen cao. Volgens mij zijn het de vakbonden die namens de medewerkers onderhandelen over die cao’s. Als daar uit komt, dat dat € 11, € 12 of € 13 of € 15 is, ja, dat is aan hen, dat is niet aan de gemeente. En het is ook wel heel ingewikkeld in de uitvoering, maar dat is dan het tweede hoofdstuk. Iedereen heeft zijn eigen cao, laten we ons daar gewoon toe beperken. Het heeft niets met misgunnen te maken of mensen tegen lage lonen willen laten werken, maar zo hebben we dit nou eenmaal in dit land geregeld rondom cao’s. Rondom het sociaal domein een sympathieke motie, maar de vraag is of je aan de voorkant zo strikt wilt uitsluiten als het gaat om zo’n groot deel van je begroting, het is 1/3 van je begroting. We begrijpen die wens, maar de vraag is of het verstandig is op dit moment. We wachten liever de berekeningen af rondom de meicirculaire, we zullen dan graag met u het gesprek hebben over de consequenties voor het sociaal domein. Tenslotte de motie over het OV. Er ligt een afspraak in het coalitieakkoord en die is niet zonder reden afgesproken.

De vraag is: hoe betaal je dat dan voor 2023? De vraag zou heel snel zijn: wat is uw dekking? Maar dat laat ik even hier liggen. De inhoud laat ik aan L3B, want het is een discussie die met name vanuit L3B komt. Op het moment dat ik me er inhoudelijk over ga buigen, dan wordt het toch ingewikkeld. Wij steunen van harte hetgeen in het coalitieakkoord staat. Dat hebben we ook ondertekend, we gaan daarvoor. Dat is het, dank u wel. De voorzitter: Ik hoop dat u zich ervan bewust was, dat 10 minuten voor 2 termijnen inclusief interrupties was. De heer Van Doorn, L3B: Ik ga niet een lang intro houden, want volgens mij is er goed geluisterd naar de woordvoering tijdens de commissie. Ik zie een aantal moties en amendementen die daar naadloos op aansluiten. Ik zal bij de amendementen starten en dan via de moties de standpunten van L3B dan wel de ruimte die wij nog zoeken om tot steun over te kunnen gaan. Aanpassen uitgangspunten, mede ingediend. Wij gaven al aan, dat daar een aantal punten zat waarin wij wilden bewegen. Het CDA heeft dat keurig verwoord, vandaar dat wij mee tekenen, dat behoeft geen toelichting. Aanpassen uitgangspunten van de OZB, daar zitten wij iets anders in. We snappen de aanvliegroute, goede toelichting op gegeven.

Wij benaderen hem veel meer vanuit: we gaan eerst kijken waar we kunnen ombuigen, herprioriteren dan wel schrappen van beleid en dan een OZB-verhoging echt als sluitstuk van het hele proces te zien. Je ergens gaan vastleggen in zo’n kader, daar vinden we het kader net te star voor. Onze aanvliegroute, daarvan zijn wij overtuigd dat het iets meer flexibiliteit in zich heeft, zodat we daar op die manier mee om kunnen gaan. Dan kom ik bij de moties. Dus die zullen wij niet gaan steunen, wil ik maar vast mee geven. Nieuw beleid alleen dekken met incidenteel geld. Dat is eigenlijk een methodiek die we al langere tijd omarmen, die is ook effectief gebleken, dat zal dadelijk ook terug komen in de discussie over OV voor ouderen. Dat is een pilot, dat willen we met incidenteel geld dekken, omdat we daar op die manier ook de dekking gevonden hebben. Als je al het nieuw beleid gaat vast zetten met ‘het moet incidenteel zijn’ dan kan heel veel beleid niet uitgevoerd worden, dus daarmee vinden we de motie niet uitvoerbaar. Stel, we willen 2 BOA’s toevoegen, daarmee uitbreiden van beleid of intensiveren of een nieuw element aan toevoegen, dan zou dat niet kunnen omdat we hebben gezegd dat nieuw beleid altijd incidenteel moet. Voor ons is het in deze vorm veel te star. Ik denk dat ons vertrekpunt altijd is: kijken of we het incidenteel kunnen dekken. De provincie heeft er ook een aantal 10/28

spelregels over, op die methodiek willen we eigenlijk voort gaan en steeds creatief kijken waar we op een verantwoorde manier dekking kunnen organiseren. Minimum loon, dat vinden we een heel interessant onderwerp. Ik merk wel dat daar nog heel veel vragen rondom zitten. Aan de ene kant, sturen via je inkoopstrategie is helemaal geen raar of verkeerd middel. Meneer Jumelet stelde er ook al allerlei vragen over. Het zou ons in de volgorde van het proces veel meer uitkomen als u het initiatief neemt om dat eerst eens in een beeldvorming goed met elkaar te doorspreken waar de mogelijkheden liggen, wat de kansen zijn, waar we bedreigingen zien. Dan kunnen we dat gaande het proces beoordelen op het moment dat we richting begroting daar een besluit over moeten nemen. Mevrouw Verhoef: Ik vind het een heel goede suggestie van de heer Van Doorn, om zoiets in een beeldvorming te bespreken. Is hij het met mij eens, dat het dan wel handig is om ook van het college wat gegevens te hebben, in hoeverre het überhaupt mogelijk is, het eerste punt van het dictum waartoe wij oproepen: onderzoek hoe je dat zou kunnen doen. De heer Van Doorn: Ik denk dat de beeldvormingen van de raad zijn, dus ik zou voorstellen: werk uit, haal de juiste kennis aan tafel, kijk naar het ambtelijk apparaat of ze iemand kunnen leveren, die daarmee kan helpen, dan wel via de griffie.

Ik zou op die manier de beeldvorming organiseren, zoals we dat altijd doen en kijken of we daar een uitdagend en interessant programma voor kunnen bedenken. Dus die gaan wij in deze vorm niet steunen, maar wel de oproep, ik ben geïnteresseerd om dat via de beeldvorming te doen. Geen indicatieve taakstelling op het sociaal domein, die zullen wij ook niet steunen, want wij willen gewoon, dat is echt waar we voor staan, breng gewoon eens breed in beeld welk beleid niet of niet meer voldoet. Het kan dat we het ooit begonnen zijn en zeggen: dat werkte in die periode fantastisch, dat heeft maatschappelijke problemen opgelost. Maar ik vind het momentum nu echt daar om al het beleid eens kritisch tegen het licht te houden: draagt het nog bij aan de oplossing. Als dat niet zo is, moeten we als raad durven zeggen, niet omdat het geld er is, laten we het maar doorlopen, om dat eens te herijken en dan te beoordelen of prioriteiten op een ander beleidsveld momenteel niet veel urgenter zijn. De verandert momenteel in een razend tempo. Wij zien ook in het sociaal domein, waar meer dan € 50 in om gaat, dat vinden we ook een taak, een beleidsveld waar serieus naar gekeken moet worden, wat mij betreft mogen heilige huisjes ter discussie gesteld worden, zeker omdat het een beleidsveld is waar we lastig grip krijgen op de kosten.

Het principe van herijken, herprioriteren, heroverwegen, dat proces moeten we nu vol in gaan, vandaar dat we deze motie niet zullen steunen. De motie OV, de coalitie heeft echt gekozen voor een pilot en die is voorzien in 2024 en 2025. Daar zit deels een financieel aspect achter. Anderzijds hebben we bij herhaling met elkaar gedeeld, dat we niet alles kunnen prioriteren in 2023, ook gezien de vele vacatures en de druk op het ambtelijk apparaat. We kunnen dit spreiden. Ik ben het met mevrouw Verhoef eens, we wilden het al veel eerder doen, maar wij waren van mening dat je in tijden van corona de ouderen die kwetsbaar zijn, om die dan massaal te lokken naar het openbaar vervoer of het groepsvervoer. Dat was ook de reden waarom dat ging schuiven in tijd en daar staan wij nog steeds achter. Daarom zijn we het daar niet mee eens. Grip krijgen op stijgende kosten externe medewerkers. Met het schrappen van die stelposten inhuur geven we eigenlijk al een signaal af dat we daar een echte rem op zetten en niet de rem van: het kan allemaal niet. Voor ons is het wel het realiseren van opgedragen maatschappelijke doelen die leidend zijn. Als daar een externe partij voor nodig is of partijen, dan moeten we daar ook de ruimte voor kunnen bieden om dat te doen. Een harde stop zet alles muurvast.

We zouden wel kunnen meegaan in het verhaal van de VVD als ze bullet 1 schrappen, want daarmee zet je alles muurvast. Aan de andere kant zijn we wel echt geïnteresseerd in het plan van aanpak om naar die vaste invulling van de vacature ruimte te kunnen komen om dat wervingsprobleem op te lossen en daarmee automatisch in control te raken op externe inhuur. Als het eerste dictum wat schuift, dan zien wij ruimte om met elkaar te verkennen hoe we het kunnen oplossen. Minder indexatie materiële budgetten. Dat is natuurlijk conform en overeenkomstig eigen woordvoering, dus het zou raar zijn als ik nu zou zeggen: daar vinden wij niets van. Het past ook in onze oproep om scherper aan de wind te gaan zeilen. Maar we zitten hier misschien wel ergens klem met vaste afspraken en waar zit de ruimte? Hier wil ik eigenlijk de reactie van het college weten van: ja, wij zien de motie, zoals die voor ligt, zitten. Alleen als het college aangeeft dat het een kansloze exercitie is om te gaan zoeken naar een aantal indexeringen waar nog wel die ruimte zit vanuit het perspectief en kijkend door de bril van scherper aan de wind zeilen, dan zouden wij daar eerst een reactie op willen voordat we daar een standpunt over innemen. Sport, ook daar heeft de VVD goed geluisterd, want wij hadden al aangegeven dat wij sport en cultuur buiten haakjes wilden plaatsen.

Waarom? Dat is waar Lansingerland elkaar ontmoet, los van gezondheid, de kracht, de sociale structuren, de vrijwilligers, mega belangrijk, ook voor L3B. Vandaar dat wij die ook buiten haakjes hebben gezet als beleidsveld om te zoeken naar taakstellingen, omdat daar overduidelijk is dat het bijdraagt aan een leefbaarder Lansingerland. Wat ik wel interessant vind, u gaat nog verder, u wil de lasten gaan verlagen daar, dat klinkt natuurlijk voor iedere sportvoorzitter als muziek in de oren. Ik vind het wel interessant om richting de begroting, dat zou ik nu niet willen steunen, omdat het echt die richting geeft. Het is wel interessant om richting begrotingsbehandeling, als we weten wat het herprioriteren van beleid allemaal kan opleveren, om dan te kijken: moeten we dit hoger prioriteren dan een ander taakveld? Zo kijken wij nu naar deze motie. Super interessant, heel veel sympathie voor, maar ik vind hem niet passen in forse taakstellingen en heroverwegen van beleid, vandaar niet de motie steunend op dit moment. De heer Machielse: Een korte verhelderende vraag aan de heer Van Doorn, want ik hoor ruime steun om waar mogelijk te bevriezen, dus dat stemt mij positief. Wat heeft L3B nodig in het zinnetje: onderzocht wordt 11/28