[BV22.0052] Verslag van de gezamenlijke commissie Algemeen Bestuur/Samenleving van 18 mei 2022

VERSLAG Commissies Algemeen Bestuur en Samenleving BV22.0052 Datum vergadering

: 18 mei 2022

Aanwezig in de raadszaal: Commissieleden: WIJ Lansingerland : Mark Bik, Ton Jansen, Leon Hoek, Leefbaar 3B : Don van Doorn, Johan Philippens, Terry Duivesteijn, Marjolein Gielis, Carin van Rooijen, Leon Erwich CDA : Jan Willem van den Beukel, Job Halkes, , Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Rita Leijendekker VVD : Ed van Santen, Theo van Son, Marloes Draak, Eric Kampinga D66 : Brecht Weerheim, Erik Jonker, Bert Bakker, Sander Smolders CU : Sam van Egmond, Paul Lieverse, Annette Molenaar-Van der Beek GroenLinks : Menno Duk, Manon van Splunter, Selgei Gabin, Marko Ruijtenberg PvdA : Hamid Azzouzi, Nanno Scheringa, Sonnie Biharie, Petra Verhoef Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt : Kathy Arends, Titia Cnossen

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten, Rianne Kokke

Afwezig WIJ Lansingerland CDA CU VVD D66 PvdA

: Petrine van Olst, Chantal van Weede, Abdel Afalah : Michel Krieger : Kees Willen Markus, Lenneke Maasland : Boris Wezenberg, Matthijs Machielse : Michiel Muis, Eva Heijblom : Valmir Xhemaili

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: Het is acht uur. Ik open de gecombineerde vergadering van algemeen bestuur en samenleving van de gemeente Lansingerland. Het is vandaag 18 mei 2022. Mede namens de commissiegriffier welkom aan de commissieleden, burgemeester, wethouders, insprekers, andere aanwezigen op de publieke tribune, ambtenaren, vertegenwoordigers van de pers en de kijkers op de webcast. Ik heb bericht van verhindering gekregen van Lenneke Maasland van CU, P. van Olst van WIJ en Kees-Willem Markus. Misschien nog een paar, maar dat is een beetje onduidelijk, maar dan meld ik het later nog wel, als ik iemand vergeten ben. 2. Insprekers De voorzitter: We hebben vanavond 3 insprekers. Allen spreken in over agendapunt 6.a consultatie voorlopig pakket participatietraject RTHA. Mevrouw Annemiek Boxem gaat het hebben over het inzetten van het burgerberaad voor het vraagstuk RTHA, mevrouw Jet Grimbergen voor het VPP RTHA en de heer Bosman voor dezelfde tekst. U heeft maximaal 5 minuten. Na uw inspreken is er de mogelijkheid voor commissieleden om n.a.v. de inspraak nog wat verhelderende vragen te stellen. Inspreker 1: Mevrouw Van Boxem: Dank u wel dat ik hier mag zijn. Mijn naam is Annemieke Boxem en ik wil dit spreekrecht gebruiken om u te wijzen op een fenomeen, dat in veel landen goed werkt, maar in Nederland nog niet veel wordt toegepast.

Er bestaat een manier om een oplossing te vinden voor moeilijke, politieke beslissingen. Beslissingen die vaak vragen om een lange termijnvisie. Ik heb een podcast geluisterd van Eva Rovers. Zij heeft verteld over het fenomeen burgerberaad. Ik wil u bij deze uitnodigen om dit ook te luisteren of te lezen. Het heet: nu is het aan ons. De ondertiteling: komen politici er niet uit, in deze landen vragen ze het de burger. Zij legt in het stuk heel duidelijk uit hoe je een burgerberaad in kan zetten voor moeilijke politieke kwesties. Omdat mijn spreekrecht beperkt is in tijd, kan ik u slechts een klein beetje toelichten wat een burgerberaad is. Als u het verhaal kent van Eva Rovers kan ik u verzekeren, dat u ook enthousiast wordt. Het is een uitstekend middel om ook het

1/33

vertrouwen en betrokkenheid in de politiek te vergroten. Een burgerberaad bestaat uit een groep mensen van ongeveer 100 deelnemers, die staan voor een dwarsdoorsnede van de bevolking. Theoretisch opgeleid, praktisch opgeleid, ongeschoold, mannen en vrouwen met diverse etnische achtergronden en goed verspreid over de regio. Deze mensen worden geloot. Je kan je niet opgeven, je wordt benaderd. Deze groep mensen wordt goed gefaciliteerd om het dialoog aan te gaan. Met nadruk op het dialoog en niet op een debat. Ze nodigen allemaal experts uit en ervaringsdeskundigen om zich te laten informeren. Echt goed getrainde gespreksleiders leiden de burgers naar een uitkomst met oplossingen. De kernwoorden zijn transparantie en het vertrouwen in de eigen burger. Door het inzetten van een burgerberaad wordt de koers niet beïnvloed door lobbyisten en een politieke agenda. Er zijn in het hele land, ook in Lansingerland, onderwerpen die eigenlijk niet op te lossen zijn binnen de politiek, omdat het een lange termijnvisie vraagt. Mede doordat er na 4 jaar weer een nieuwe coalitie of gemeenteraad aan de slag gaat, zijn lange termijnvisies moeilijk vast te houden. Velen van u kennen mij als voorvechter van een rustige leefomgeving in de nachturen. Het besluit rondom infrastructuur en de toekomst van de luchthaven vind ik een uitstekend onderwerp voor een burgerberaad.

Een burgerberaad start je niet met een gesloten vraag: ik ben voor of tegen een vliegveld. Het is een open vraag: moet het vliegveld groeien, gelijk blijven of krimpen? De deelnemers laten zich informeren door de experts, die kunnen worden uitgenodigd. Er is ook een mogelijkheid om het beraad ongevraagd te informeren. Dus zowel voorstanders als tegenstanders kunnen hun zegje doen. Er is rondom dit onderwerp veel achterdocht ontstaan. Veel wetenschappelijk onderzoek geeft aan, dat groeiende luchtvaart geen goed idee is. Joost Schrijnen heeft aangegeven, dat er geen draagkracht is in de regio. En er is recentelijk een boek verschenen: de blauwe fabel. Daarin wordt gesproken over krimp. In het voorstel dat nu op tafel ligt, wordt toch weer gesproken over groei. Ik vind dit onbegrijpelijk. Maar als een burgerberaad aan de slag gaat met dit onderwerp, weten we zeker dat dit de echte mening is vanuit de hele regio. En dat is, denk ik, wat we willen. Een echt democratisch besluit. Niet alleen Lansingerland zou in dit burgerberaad moeten zitten. Ik denk aan een straal van 20 kilometer geheel om Rotterdam heen. De bewoners van de regio zijn heel goed in staat om aan te geven hoe de toekomst eruit moet komen te zien: groei, gelijk of krimp. Als we kijken naar de ervaringen tot nu toe, voornamelijk in het buitenland, kan het burgerberaad een reeks aan oplossingen bieden.

Daar ben ik van overtuigd. U kunt naar de podcast van Eva Rovers luisteren op Spotify en lezen en luisteren bij de Correspondent. Hartelijk dank voor uw aandacht. De heer Bergwerff, CDA: Mevrouw, bedankt voor uw inspraak, heel fijn. Er zijn bewonersvertegenwoordigers geweest wat betreft het plan dat nu voor ligt. Dat er 2 van de 4 opgestapt zijn, is een tweede, maar bent u zich ervan bewust, dat dat wel de gang van zaken was? Mevrouw Van Boxem: Ik ben het met u eens. Ik ben niet zo lang geleden hier geweest, daar was Thea van de Coevering aan het woord. De BTV was daar ook bij aanwezig met veel frustratie. Naar hun mening zijn ze er niet uitgestapt, maar uitgezet. Ik kan het niet als leek beoordelen. Ik kan er niet achter komen of dat terecht was of hoe dat precies gelopen is, maar dit dossier hangt vast aan achterdocht. Er zijn heel veel mensen die niet geloven in politieke besluitvorming. Er is veel wantrouwen richting de politiek, landelijk en gemeentelijk. Ikzelf strijd nu al 4 jaar voor mijn nachtrust. Ook ik krijg weinig gehoor en ik heb dagen dat ik dit niet kan. Vandaag heb ik een goede dag, ik ga de strijd weer aan. Zoveel vraag ik, denk ik, niet alleen mijn nachtrust.

Ik heb sterk het gevoel dat lobby in dit land, vliegtuigen, in Amerika kennen we het voorbeeld van de wapens, in mijn ogen moet een vliegveld op dit moment krimpen als je kijkt naar het klimaat en de geluidsoverlast. Ik heb geluisterd naar de podcast van Eva Rovers, dat is pas democratie. Een gemeenteraad kan eigenlijk voornamelijk korte termijnbeslissingen nemen. Als ik kijk hoe Thea van de Coevering en de BTV nu tegenover elkaar zijn komen te staan, terwijl Thea van de Coevering naar mijn idee maar 1 persoon is, die niet heel erg open staat voor alle meningen. De voorzitter: We gaan niet mevrouw Van de Coevering hier beoordelen. De vraag is beantwoord. De heer Kampinga, VVD: Annemiek, hallo. Ik ga je straks, zonder je naam te noemen, in mijn spreekbeurt noemen. Nachtrust. Recht op rust, een heel goed uitgangspunt. Mijn vraag is: vorige week was hier professor Van der Steen en die heeft een heel mooi verhaal gehouden over burgerparticipatie in al zijn facetten. Eigenlijk is wat u noemt ook een facet ervan. Heeft u dat gezien? Mevrouw Van Boxem: Nee, dat heb ik niet gezien. De heer Kampinga: Het mondelinge gedeelte is terug te zien op de webcast. Mevrouw Van Boxem: Dank u wel voor de tip. Inspreker 2: Mevrouw Grimbergen: Dank je voor het mogen spreken hier in Lansingerland. Ik wil beginnen met mijn conclusie voor het geval dat mijn verhaal wat langer uitvalt.

De conclusie is, dat ik u allen, gemeenteraad, vraag uw verantwoordelijkheid te nemen naar alle Lansingerlanders. Zij rekenen op u en wijzen dit voorlopige pakket participatietraject RTHA af. Ik vraag u een gezamenlijke motie in te dienen en op inhoud uitwerkingen te eisen op alle onderdelen. Dat is mijn eerste conclusie. Doet u dat niet en gaat u akkoord met 1 op 1 dit pakket, dan zal de minister zeggen: er is regionaal draagvlak. Dan heeft u te maken met hetgeen ik u in een korte notitie heb toegestuurd. Punt 2. Ik raad u aan de notitie van

2/33

mevrouw Thea van de Coevering te lezen. Thea van de Coevering en de BTV zijn het op heel veel onderdelen eens. Als u die notitie leest, dan zult u zien, we hebben deze notitie wel vier keer gelezen en die vierde keer hebben we samen gelezen. We komen beiden tot de conclusie: 1. dat de nachtrust met de helft wordt verminderd en 2. er wordt op 4 manieren in het pakket op een hele slimme manier uitgegaan naar groei. Dat heeft u ook in mijn notitie kunnen lezen. 3. kunt u hier iets aan veranderen, aan dit pakket? Mijn antwoord is: nee. 1. In dit pakket op pagina 4 staan 4 bullets. Nummer 2 en 4 zeggen, alles zegt: dit is op hoofdlijnen gebeurd, dit is het, er kan niets meer aan veranderd worden. Hoofdlijnen. 2, vierde bullet. Het is het uiterst haalbare. En alinea nummer 5 zegt: alles hangt met alles samen, dus het is een totaalpakket. Met andere woorden, ik ben nooit onderhandelaar geweest, er kan niets aan veranderd worden. Maar er is nog een tweede element en dat heb ik gehoord op 14 april bij de technische bijeenkomst.

Degene die dit participatieproces heeft georganiseerd, ene meneer B, één van de CDA’ers vroeg: er is zoveel onduidelijk hier en er moet nog zoveel uitgerekend worden, hoe gaat dat verder? Deze organisator of die onafhankelijke begeleider van dit participatieproces Wesselink van Zijst zei: er komen niet meer stukken, er komt niet meer informatie naar de gemeenteraden. Ik heb het genoteerd, omdat ik erbij was om juist deze zaken te horen. U bent er voor alle Lansingerlanders. Ik hoorde hier en daar in gesprek met de raadsleden dat er naar het kieskompas werd verwezen. 75% van de Lansingerlanders vindt het fantastisch, dat er een vliegveld is. 25% niet. Ik heb nog even gekeken naar hoeveel inwoners we tegenwoordig hebben: rond de 63.000. Als dat mensen zijn, die er last van hebben, dan heb je dus zo’n 15.000 mensen die last van het vliegveld hebben. Dan reken ik nog niet de mensen van Wilderszijde, die 2.500 tot 3.000 woningen, ik kijk naar Jan-Willem van den Beukel, want ik heb ooit ingesproken op dit onderwerp, reken ik er niet bij, maar het zouden zomaar 8.000 of 9.000 mensen extra kunnen zijn. Dan hebben 25.000 Lansingerlanders last van dit vliegveld. Met dit VPP, voorlopig pakket, dat 1 op 1 naar de minister zou kunnen, extra last omdat er op 3 punten groei zit. 1. De 50/50 regeling. Er komen stillere vliegtuigen, geloof het niet mensen.

Die airbus 320 neo of 21 gaat 16.000 kg meer wegen en die metingen zijn gedaan op hoogte bij de motoren. Zo’n vliegtuig moet 16.000 meer omhoog brengen en maakt meer lawaai. Kijk naar de metingen, door wie zijn ze gedaan. Zij gaan verdienen, als ze stiller zijn op theoretisch niveau, 50% van de ruimte die vrij komt. 3dB minder, wij horen dat niet, want de geluidsruimte wordt berekend op dagbasis, op gemiddelde basis. Dat betekent 13.000 extra vluchten. Thea kwam op 10.700 uit. We komen allebei op hetzelfde getal van 37 extra vluchten per dag. De voorzitter: Uw tijd zit erop, kunt u afronden? Mevrouw Grimbergen: Dan zal ik in 1 zin zeggen, dat splitsing van de geluidsruimte leidt tot meer groei. Dat de innovatie leidt tot meer groei, want alle innovatieve vluchten blijven buiten de geluidsruimte. En dat jullie nachtrust en mijn nachtrust zal. Kijk in de letterlijke tekst, in de conclusie staat: er komt een sluiting van 02.00 tot 06.00 ook voor het commerciële verkeer. Dat leidt tot overlast tot 02.00 uur. Ik heb het niet over alle uitstoot gehad. Ik ben bereid jullie allemaal nog 101 dingen meer te vertellen, die ik ook weet. De heer Duk, GL: U heeft het heel erg over het geluid en terecht, denk ik. Maar er zijn ook andere milieueffecten, zoals geluidsoverlast, fijnstof en CO2. Hoe is dat met die stillere vliegtuigen? Mevrouw Grimbergen: Ik heb helaas geen ruimt.

Het is een onderdeel van mijn notitie over de gezondheidsrisico’s van de uitstoot, CO2, ultrafijnstof en allerlei andere giftige stoffen. In één zin: het meeste wordt niet meegenomen in het beoordelen van de luchtvaart. Mevrouw Verhoef, PvdA: Dank u wel voor uw inspraak, mevrouw Grimbergen. Ik hoorde u zeggen: u kunt hier niets aan veranderen, zoals het voorlopige pakket participatietraject er nu ligt, daar kunt u niets aan veranderen. Toch was mijn indruk, dat dit voorlopige pakket, dat we daar nog op kunnen reageren en dat dan in een vervolgtraject het uiteindelijke voorkeurscenario bepaalt hoe het luchthavenbesluit eruit gaat zien. In mijn gevoel is er nog ruimte om toch onze bezwaren of zorgen uit te spreken. Begrijp ik dat dan verkeerd? Mevrouw Grimbergen: Ik begrijp deze reactie, omdat overal waar wij komen er een presentatie door de luchthaven en de begeleiders van het participatietraject wordt gegeven. Men zegt dat het een voorlopig product is. Ik zei al, ik heb dit stuk 4 keer gelezen. Samen met Thea van de Coevering hebben wij ook gekeken naar wat er nou feitelijk staat. U weet wellicht, dan verwijs ik naar de bullets, alinea nummer 5 op dit pagina, u weet wellicht dat dit stuk voordat het bij u was al bij de minister lag en bij de Tweede Kamer met het nadrukkelijke verhaal dat het draagvlak in de regio breed was. Dus u was al akkoord voordat u het stuk had gezien.

Dat is wat ik u daarop kan zeggen. De heer Erwich, L3B: Ik had eigenlijk even een vraagje. U heeft de spreektekst ook gestuurd en ik zie daar dat de inspreektekst is van BTV Rotterdam. Wat is uw hoedanigheid bij deze club? Mevrouw Grimbergen: Een paar maanden geleden ben ik lid geworden van de BTV, bewoners tegen vliegtuigoverlast. Ik ben hiervoor bij de FNV onderhandelaar geweest en ik weet: je moet je organiseren als je iets wilt veranderen. Dus ik ben daar lid geworden en actief. Ik ben nu een actief lid. Nee, ik zit niet in het bestuur, ik ben adviseur. Men heeft mij gevraagd of ik de contactpersoon voor Lansingerland wil zijn. De heer Erwich: Dus u bent de nieuwe contactpersoon voor de BTV? Mevrouw Grimbergen: Voor Lansingerland, ja.

3/33

De heer Hoek, WIJ: U heeft mij een beetje in verwarring gebracht en dat heeft te maken met het gegeven dat u zegt aan de ene kant: in feite heeft u hier geen invloed meer op. Dat zou natuurlijk heel erg wrang zijn. Aan de andere kant zegt u: kom met een motie. Hoe stelt u zich dat voor? Wat moet die motie behelzen? Mevrouw Grimbergen: Dat begrijp ik, daar ben ik niet erg duidelijk over geweest. Dat dit een eindproduct is, heb ik aan de hand van de tekst en dat de minister dit als eindproduct beschouwt als de gemeenteraden uit de omliggende gemeenten akkoord gaan, 1 op 1, zonder wijzigingen op het PPV. Als u niet akkoord gaat, zal de minister wel behoorlijk naar de gemeenteraden en de omwonenden moeten luisteren. Ik ben niet zo thuis in de gemeentepolitiek, maar ik dacht: verzin een list, gemeenteraad, en maak de minister duidelijk dat het niet door deze gemeenteraad wordt gedragen. Daar kan je van alles bij maken. Een motie, waarin je aangeeft: dit zit er in dit pakket, de nachtrust naar 4 uur, heel veel zaken die nog moeten worden uitgezocht, daar krijgen wij ook geen informatie meer over, zoals die jongens van het participatietraject zeiden, dus hier gaan wij niet mee akkoord. Dan heb je de ruimte. De minister moet dan de gemeenteraden van omliggende gemeenten raadplegen, want dan is er geen draagvlak. De heer Smolders, D66: Dank u wel, mevrouw Grimbergen voor het inspreken.

De zorgen die u deelt en ook anderen hebben gedeeld, die zien wij ook. Die nemen wij zeker ter harte. Ik heb ook nog een technische vraag. We gaan ervan uit, zeker als er groei is, dat de ruimte wordt gesplitst, dat de ruimte die er nu is naar de commerciële luchtvaart gaat, het handelsverkeer. Maar als ik een taart in tweeën splits, dan krijg ik niet een hele taart. Hoe zit dat? Mevrouw Grimbergen: Ik heb het er in Schiedam nog onlangs uitgebreid over gehad met een CRO-lid. Wat ik in die notitie schrijf is eigenlijk niet een uitbreiding van de geluidsruimte, dat gaat er uiteindelijk komen. De commerciële vliegmaatschappijen willen hun geluidsruimte vastklikken. Nu is het zo, dat we 1 geluidsruimte hebben en het maatschappelijk verkeer maakt daar onderdeel van uit. Wordt het maatschappelijk verkeer groter, dan gaat dat ten koste van het commerciële deel. Dat betekent, in Schiedam hoorde ik van een CRO-lid, regionaal overleg RTHA, dat de laatste jaren er een trend is dat het maatschappelijk verkeer toeneemt, dus ambulanceverkeer en politieverkeer neemt toe. Dat gaat dus nu in de huidige omzettingsregeling ten koste van de totale geluidsruimte. Dat vinden de commerciële niet aardig, maar de omwonenden willen dat niet graag veranderen als dat leidt tot meer geluid.

Dus dat maatschappelijk verkeer zal groeien, commercieel zou gewoon vast willen klikken, dan gaat de geluidsruimte omhoog. L3B heeft in zijn programma, in mijn bijdrage heb ik de standpunten van de politieke partijen, L3B is een belangrijke partij hier, een groep voor Lansingerland, die geeft aan: die scheiding mag er niet komen. Een groter wordende geluidsruimte mag er niet komen. Dus alleen al op jullie programma’s kunnen jullie dit pakket niet accepteren. De heer Kampinga, VVD: Of er wel iets of niets gedaan kan worden, de brief die we gaan sturen naar die 3 mensen die dit hele traject trekken Van Zijst, Medema en Liebeek, die brief ligt al klaar, die zit bij de stukken. Wij willen juist als gemeente, het voorstel ligt er al, ik zal u vast verklappen dat wij daar in principe achter staan, dus de brief om nog dingen te verbeteren ligt er al. We gaan niet voetstoots akkoord met wat er nu ligt, echt niet. Mevrouw Grimbergen: Heel goed te horen, dat de VVD dit pakket ook niet accepteert. Ik hoop alleen dat andere partijen heel kritisch en samen met de notitie van mij ook die van mevrouw Coevering leest, want zij heeft echt heel scherp jullie geïnformeerd. Veel technischer nog dan ik kan, waar het niet goed zit met dit verhaal, dit VPP. De heer Lieverse, CU: Ik had een interruptie op de heer Kampinga, maar zo werkt het niet, dus ik stel het uit tot de commissievergadering.

Inspreker 3: De heer Bosman: Goedenavond, ik ben Arent Bosman uit Berkel en Rodenrijs, inwoner van Lansingerland en ook lid van de vereniging Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast Rotterdam Airport, kortweg BTV. Ik ben in bewonersparticipatie met bewoners-vertegenwoordigers. Dat klinkt best goed en je denkt: ha, dat is democratisch, bewoners mogen ergens over meebeslissen of op zijn minst meepraten. Maar helaas, in het participatietraject luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport gaat het om misleiding, die we zo goed kennen van de luchtvaartsector en gesteund door het luchtvaartministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De luchtvaartbedrijven krijgen al decennialang ruim baan om te groeien, te groeien en nog eens te groeien. Omwonenden van vliegvelden proberen, ook al decennialang, gehoor te krijgen voor hun klachten over overlast en vervuiling door de luchtvaartbedrijven. Maar zij hebben al die jaren niets gekregen, behalve steeds meer herrie en vervuiling. Deze poster is een poster uit 1971, 50 jaar geleden. Zestienhoven, nee. Toen ging het er al over. De luchtvaartsector en het ministerie misleiden ons omdat ze zich beroepen op de mythes van elektrisch vliegen, waterstofvliegen, schone vliegtuigbrandstof, stille motoren, niet bestaande innovaties en meer van dat soort ongelofelijke en niet realistische beelden. Het is puur wensdenken.

Op grote schaal schoon, duurzaam en stil vliegen met de passagiersaantallen van nu,

4/33

dat bestaat niet. Het gaat er de komende tientallen jaren ook niet van komen en hoogstwaarschijnlijk niet voor het eind van deze eeuw. U kunt gerust uw licht opsteken bij deskundige specialisten en onderzoekers van de universiteiten. Ze zullen u bevestigen dat het mythes zijn, zoals ze dat al vaker gedaan hebben, bijvoorbeeld in de Tweede Kamer. U denkt misschien nog altijd dat omwonenden daadwerkelijk meepraten of zelfs meebeslissen. Er zijn immers bewonersvertegenwoordigers voor aangesteld. Maar er is helemaal geen sprake van vertegenwoordiging van bewoners. Voor zover ze nog deelnemen hebben ze geen bewonersachterban en geen mandaat om namens bewoners te spreken. Dat blijkt ook wel uit de resultaten in het nu voorliggende voorlopige pakket. Bewoners willen de luchtvaart krimpen of liever nog het vliegveld sluiten om plaats te maken voor het groene Rotterdam Central Park. Dat is de enige manier om de uit de hand gelopen overlast en vervuiling te verminderen. Ondanks hun ongetwijfeld goede bedoelingen hebben de zogenaamde bewonersvertegenwoordigers niets in die richting bereikt. Krimp of sluiting van het vliegveld kon zelfs niet geagendeerd worden. De enige vereniging met een echte bewonersachterban, de vereniging BTV, participeerde heel even mee, maar werd van het begin af aan tegengewerkt en geschoffeerd, bijvoorbeeld bij de resultaten van de Joint Fact Finding.

Uiteindelijk werd de BTV onder valse voorwendselen uit het verdere traject geweerd. Een misselijke truc met een plotselinge geheimhoudingsclausule, bedacht om de lastige vereniging te weren. Deze ondemocratische houding is zelfs doorgedrongen tot in deze raadzaal. Ondanks nadrukkelijke verzoeken van omwonenden uit Lansingerland mocht de BTV drie weken geleden niet het woord namens hen voeren. Twee dagen geleden is in Schiedam een vergelijkbare bijeenkomst wel ordelijk verlopen. De BTV is daar uitgenodigd om namens bewoners het woord te voeren. Dat kan dus ook gewoon, gemeente Lansingerland. De lucht is van ons allemaal en niet van de luchtvaartbedrijven, ook al doen ze alsof dat wel zo is. De luchtvaartbedrijven zouden ons moeten komen smeken of ze alsjeblieft door onze lucht mogen vliegen om herrie en gifstoffen over ons uit te storten. Maar helaas, wij moeten het doen met een ondemocratisch en zwaar gemanipuleerd participatietraject. In de zin van participatie van bewoners is het traject een fiasco. Het heeft niets met bewonersparticipatie te maken. Er is niets voor bewoners bereikt, behalve meer groei, meer herrie en meer uitstoot. De minister heeft laten uitlekken dat als een gemeente de plannen niet afwijst deze zullen worden beschouwd als maatschappelijk gedragen, zodat de plannen volgens hem kunnen worden uitgevoerd.

Ik roep u op om deze ergerlijke en ondemocratische gang van zaken niet te valideren. Trap er niet in. Verzet u tegen deze plannen. De bewoners zijn niet of nauwelijks gehoord en hebben er genoeg van. Neem ze in bescherming tegen deze plannen. Start met openbare en niet geheime bewonersparticipatie zonder bij de luchtvaartsector aan te schuiven. Misschien moet dat wel die burgerraad zijn die door inspreker werd genoemd. De luchtvaart eruit, bewoners erin. De heer Kampinga, VVD: Ik heb even gezocht naar wat er in Schiedam heeft plaats gevonden. Het was hier een fiasco. Kunt u iets zeggen over hoe het daar gelopen is? De heer Bosman: Ik ben er zelf niet bij geweest, ik heb het online gezien. Daar is de BTV uitgenodigd om te komen spreken om hun visie te geven namens bewoners in Schiedam. Hier in Lansingerland is een meneer neergezet om dat allemaal tegen te houden. De BTV mocht hier niet spreken, want het waren Rotterdammers. De heer Kampinga: Dat was van tevoren afgesproken met de onafhankelijke gespreksleider. De voorzitter: Dit is geen verhelderende vraag. Ik hecht eraan om aan de procedures te houden, anders wordt het een Poolse landdag. 3. Vaststelling verslagen d.d. 13 april 2022 (algemeen bestuur) en 14 april 2022 (samenleving) De voorzitter: Er zijn geen wijzigingen binnen gekomen. Dan zijn deze 2 verslagen vastgesteld. 4.

Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Ik heb een punt over de spreektijden. Bij agendapunt 6.a consultatie voorlopig pakket participatietraject RTHA is een langere spreektijd van toepassing. Dat betekent 9 minuten per fractie en dat omvat 2 termijnen, eerste en tweede termijn, en het omvat beantwoording van interrupties. Eerst hadden we 5 minuten eerste termijn, 3 minuten tweede termijn en de interrupties hadden we niet meegenomen. Nu is het één geheel van 9 minuten. U mag het zelf weten, als u uw eerste termijn langer maakt, prima, dan wordt uw tweede termijn korter. Dus een totaal van 9 minuten staat op het scherm. Als u in het rood komt, zit uw spreektijd erop. Zo simpel is het. De heer Van den Beukel: Agendapunt 5.b vind ik ook van groot belang, daar hebben we reguliere spreektijden, terwijl we er niet voor niets een uitgebreide beeldvorming over hebben gehad, omdat er veel over te zeggen valt. Ik zou willen voorstellen om de spreektijden voor mijn fractie, maar misschien voor iedereen, ik zou de behoefte hebben om de spreektijd bij RTHA ook van toepassing te verklaren op de VRR, dus ook 9 minuten te kunnen spreken over Oekraïners. De voorzitter: U wilt ook 9 minuten totaal voor de huisvesting Oekraïners in Lansingerland. We gaan even kijken hoe dat ligt in de commissie. Mevrouw Verhoef: Ik had ook een voorstel voor de agenda.

Of wilt u dat ik reageer op het voorstel van de heer Van den Beukel? Op zich kan ik mij daarin vinden. De voorzitter: Ik wil het voorstel van de heer Van den Beukel inventariseren, of iedereen het daarmee eens is. De heer Lieverse: Daar ben ik het niet mee eens. In de eerste plaats is de agenda al redelijk vol. Daarnaast hebben we technische vragen kunnen stellen, ieder

5/33

van ons, en daar heeft het CDA ook in royale mate gebruik van gemaakt. Daarnaast hebben we een uitgebreide beeldvorming gehad, die een heel goed beeld geeft van waar we over spreken. Dus ik denk dat we ter zake kunnen vergaderen. Mevrouw Draak: Ik wil me graag aansluiten bij de heer Lieverse, daar is de VVD-fractie het mee eens. De heer Philippens: Ook eens met de heer Lieverse. Het is het eerste van de pilot, de businesscase komt nog, dus we kunnen het nog een keer uitvoerig bespreken. Volgens mij is 5 minuten prima. De heer Bik: Eens met de heer Lieverse. De voorzitter: Er is geen meerderheid voor het voorstel. Dat betekent dus, dat de spreektijd voor het agendapunt over huisvesting Oekraïners in Lansingerland max 6 minuten zal zijn: 5-3-1, u kunt het zelf verdelen. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik wilde voorstellen om het agendapunt over VPP RTHA naar voren te halen, omdat er veel insprekers zijn geweest en ook belangstellenden op de tribune zijn. De voorzitter: Wat vindt de commissie daarvan? Ja? Oké, dan gaan we dat doen. Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: Er zijn 2 rondvragen aangemeld. De heer Theo van Son over wachttijd aanvragen reisdocument, van de VVD. En mevrouw Verhoef van de PvdA: op korte termijn noodgedwongen verkassen eindexamen locatie van Melanchton en Wolfert. Die 2 rondvragen zijn aangemeld. 6.

Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Consultatie voorlopig pakket participatietraject (VPP) RTHA De heer Erwich, L3B: Wij hebben wel geluisterd, ook naar de insprekers, waarvoor onze dank. We denken dat we best nog dingen kunnen aanpassen aan het VPP. Sterker nog, we hebben in ons verkiezingsprogramma iets, ik ga het u voorlezen: een vliegveld dichtbij huis en bedrijf heeft meerwaarde voor Lansingerland. Toch vindt L3B dat de huidige geluidsruimte van het vliegveld niet vergroot mag worden. Ook vindt L3B dat het splitsen van de geluidsruimte voor traumahelikopter en de commerciële vluchten niet mag leiden tot meer geluidshinder in woongebieden in Lansingerland. Kortom, de geluidshinder van vliegverkeer in Lansingerland mag niet meer toenemen. Dus eigenlijk wordt u op uw wenken bediend, het staat er bij ons al in. Wij gaan dus niet voor een krimpscenario en niet voor sluiting van het vliegveld. Maar hier staan we dan ook niet alleen in. Eén van de vragen in het kieskompas in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen was: de gemeente Lansingerland moet zich inzetten om RTHA te sluiten. Die vraag is door ruim 15.730 mensen beantwoord en 73,3% is het niet eens met die sluiting, terwijl 13,8% heeft aangegeven voor de sluiting te zijn. En 12,8% was helemaal neutraal of had er geen mening over, dat mag natuurlijk ook.

Kortom, het komt erop neer dat 73,3% wel vindt dat het vliegveld open moet blijven. Dan nu even over de brief. We hebben namelijk al een conceptbrief klaar liggen voor voorlopig pakket participatietraject RTHA aan Wesselink en Van Zijst. Om te beginnen start ik met de laatste zin uit die brief. Die luidt: zoals vermeld vinden wij dit VPP een magere basis voor een voorkeurscenario voor de formele aanvraag luchthavenbesluit. Dat is eigenlijk best wel klare taal. Men vraagt om meer uitleg in de brief met name op een paar punten. Ik geef even aan, op bladzijde 2 punt 1 het derde gedachtestreepje: overwegen wij in de raad een amendement in te dienen dat aan de zin ‘de uitwerking van de splitsing van de gebruiksruimte voor maatschappelijk en commercieel verkeer’ toe te voegen ‘met dien verstande dat de som van beide geluidsruimten niet mag leiden tot een grotere totale geluidsruimte en daardoor meer geluidshinder’. Punt 2. In het voorgestelde VPP staat op pagina 11, daar heb ik ook nog een vraagje over aan de wethouder, volledige nachtsluiting commercieel verkeer tussen 02.00 en 06.00 uur. Dat is wel een hele korte nachtrust, vinden wij. Zeker omdat de meeste geluidshinder van vliegverkeer in de nacht wordt ervaren. Ook staat er dat de uitloop van 23.00 uur tot 01.00 uur blijft gehandhaafd.

Wel met die verwachting, dat door het puntensysteem het aantal binnenkomende vluchten zal halveren. Maar ja, ook de helft blijft daarbij nog veel. Nu het vraagje aan de wethouder. Op pagina 12 kwam ik tegen: momenteel worden er geen vluchten meer gepland na 23.00 uur voor groothandelsverkeer. Maar vertraagde vluchten kunnen zonder opgave van reden tot 24.00 uur binnen komen en uiterlijk tot 01.00 uur landen. Dat vraagt bij ons wel een beetje om uitleg. Kan je ook binnen komen zonder te landen? Of land je zonder binnenkomen? Wat is daar nou precies de bedoeling van? Een volledige nachtsluiting zou volgens L3B, daar gaat het even om, van 24.00 uur tot 06.00 uur moeten zijn. Ook voor de businessjets. Volgens L3B moet dit in de brief van de raad worden opgenomen door op pagina 2 een vijfde gedachtestreepje toe te voegen met de volgende tekst: volledige nachtsluiting van 24.00 uur tot 06.00 uur. Of, zoals u wilt, van twaalf uur ’s nachts tot zes uur ’s morgens, ook voor de businessjets. We overwegen hiervoor een amendement in te dienen. Als derde punt nog even die laatste zin in de brief aan Wesselink en Van Zijst. Zoals vermeld vinden wij dit VPP een magere basis voor een voorkeursscenario voor de formele aanvraag luchthavenbesluit. Wij zouden dat graag aanscherpen tot een te magere basis. Ook hiervoor overwegen we een amendement. Als laatste.

L3B hoopt dat deze 3 wijzigingen op een meerderheid in de raad kunnen rekenen en dat de wijzigingen ook in het VPP worden opgenomen. L3B vindt dat aan de huidige tekst van het VPP maar ook aan een gewijzigde tekst niet de conclusie mag worden verbonden, dat er maatschappelijk draagvlak onder de

6/33

inwoners is voor dit luchthavenbesluit. Van al of niet draagvlak kan wat ons betreft pas sprake zijn als we de definitieve tekst van het VPP kennen. L3B gaat er dan ook van uit, dat er gelegenheid is dat onze raad dan pas erover een uitspraak doet als het eindresultaat definitief is uitgewerkt en wordt aangeboden. De heer Kampinga, VVD: Ik denk dat wij ons in grote mate kunnen aansluiten bij de verbeterpunten, die net door de heer Erwich zijn genoemd. Ik wil het iets algemener houden. Daar moeten we zeker werk van maken. Verzoek om een luchthavenbesluit door het vliegveld, want daar komt het op neer. Het vliegveld wil een luchthavenbesluit. Met alle tegengestelde belangen hebben de participanten het voorlopig pakket vastgesteld om tot een voorkeursscenario te komen, dat was het idee. Het VPP zou het meest haalbare pakket zijn, gegeven de tegengestelde belangen. Participanten houden wel het recht om na het participatietraject bij een aanvraag van het vliegveld om een luchthavenbesluit alsnog zienswijzen in te dienen. Dus het is allemaal niet in beton gegoten. Resultaten van het VPP zijn mager, daar werd al aan gerefereerd. Dat moet beter. Verkenner Joost Schrijnen en kwartiermaker Ewald van Vliet stelden eerder al vast: er is geen draagvlak voor groei van de geluidsruimte. Dat is een gevoelig punt, geluidsruimte en het aantal vluchten.

Maar in elk geval geen groei van de geluidsruimte. En er is hoe dan ook meer draagvlak wenselijk. Mevrouw Thea van de Coevering stelt als bewonersvertegenwoordiger van Lansingerland op 14 april terecht vast dat het resultaat van het VPP mager is. Ook zij zegt dat hardop. Voor onze inwoners betekenen de afspraken in het pakket wel een verbetering ten opzichte van het heden, maar er moet nog veel aangescherpt worden. U verwoordt het mooi: we hebben recht op rust, al is het maar de nachturen. Een flink aantal uren rust. Het activistische optreden van de belangengroep. De bewonersbijeenkomst op 20 april voor reacties van Lansingerlanders verliep ronduit onfortuinlijk. Meer dan 50% van de aanwezigen kwam niet uit Lansingerland en is lid van BTV, bewoners tegen vliegtuigoverlast. Deze BTV’ers namen ongevraagd het woord om eenzijdig hun standpunt te ventileren en mevrouw Van de Coevering in diskrediet te brengen. Wie vertegenwoordigt ze eigenlijk? Ze doet al heel lang ook op verzoek van Lansingerland haar best om die vertegenwoordiging in haar eentje zo goed mogelijk te doen. Dus dat is eigenlijk heel kwalijk. De sfeer werd steeds. Ik vergeet nog een zin. BTV gaf in de non-verbale communicatie aan überhaupt geen vertrouwen te hebben in afspraken met overheden. Convenanten enzovoorts, daar komt allemaal niets van.

Leg het in wetten vast en dan moet je nog afwachten of het wel nageleefd wordt. Tot slot. De sfeer werd toen echt wel grimmig. Ik weet niet wie er allemaal bij waren, ik ben niet gauw bang, maar op een gegeven ogenblik dacht ik: als het zo door gaat. Ik was blij, toen ik binnenkwam stond een politiebusje beneden en de beveiligers liepen hier rond, mocht het fout gaan, dan hebben we in ieder geval mensen die er verstand van hebben om ons te beveiligen. Een uitstapje naar welvaartstheorie. Het optimum is nog niet bereikt. Welvaartstheoreticus. Mevrouw Verhoef: Ik wilde aan de heer Kampinga vragen of hij mee heeft gekregen, dat vanavond het VPP op de agenda staat en niet de BTV. Het is ook een afkorting, maar had u dat mee gekregen? De heer Kampinga: Ik neem aan, dat dat een retorische vraag is. Een uitstapje naar de welvaartstheorie. Vilfredo Pareto, een bekende econoom en socioloog, stelde vrij vertaald: er is een optimum bereikt wanneer van niemand het belang kan worden verbeterd zonder dat van een ander te verslechteren. Verslechtering bij de één is namelijk niet weg te strepen tegen verbetering bij de ander. Het lijkt een open deur, maar het is best een mooi theorema. Dit lijkt een beetje op de mutual gain approach, die is toegepast in dit proces, wat dan niet officieel is, maar het is toegepast om tot een oplossing te komen.

Er werd net een andere oplossing genoemd, het burgerberaad, je hebt zoveel methoden om met tegengestelde belangen tot een oplossing te komen. Het concept van de raadsbrief naar Wesselink Van Zijst B.V. , er werd net al aan gerefereerd, ik zal ze niet allemaal meer noemen, maar er staan 4 punten waarvan wij als VVD zeggen: daar kunnen we ons in principe in vinden, zij het dat we met een aanscherping, een motie of een amendement moeten komen, zeker. Dan heb je het o.a. over vlootvernieuwing en de impact op o.a. luchtkwaliteit. Over de luchtkwaliteit gesproken, ik las onlangs in het onvolprezen weekverslag van de PvdA een mooi stuk over de gedeputeerde die vaststelt dat er 11 jaar achter elkaar een betere luchtkwaliteit hier in Zuid-Holland is en dat dat geldt voor heel Zuid-Holland. Ik neem even aan, dat de man niet uit zijn nek kletst en dat het klopt. Dan tot slot. Participatie is heel belangrijk, echter geen doel op zich, maar een middel. Een middel om tot een optimaal resultaat te komen. Wat is optimaal? Je kunt nooit iedereen maximaal tevreden stellen. Je kunt wel tot een optimum komen in de wiskunde om ervoor te zorgen dat je zoveel mogelijk hebt bereikt, vandaar die Vilfredo Pareto.

Als gemeenteraad hebben wij het collectieve belang van de inwoners van Lansingerland optimaal te behartigen, waarbij de aanwezigheid van luchthaven RTHA op basis van het nationaal luchtvaartbeleid een gegeven is. Dank u wel. De heer Lieverse, CU: Ik zal het anders aanvliegen dan mijn beide voorgangers. Ik ga eerst in op het participatietraject en dan op het pakket zelf. Wij spreken over een voorlopig pakket, maar de bewonersvertegenwoordiger, dank voor haar tomeloze inzet, zij is hier aanwezig en ze verdient onze complimenten voor haar inzet. Zij waarschuwt ervoor om in de onderhandelingen niet te lichtvaardig met dit pakket om te gaan. Een participatieproces dient de kwaliteit van de besluitvorming en het verkrijgen van draagvlak. Het draagvlak, het lijkt erop, want er was een kieskompas dat meer dan 70% van onze

7/33

inwoners tegen sluiting zijn. Maar dat is iets anders dan voor uitbreiding, zeker als hierin meegewogen wordt wat de gezondheidskundige consequenties hiervan zijn. Er is onrust over het participatietraject bij de diverse bewonersvertegenwoordigers. Onze plaatsvervanger is al vertrokken, ook die van Rotterdam is gestopt met zijn werk. Dit vertrek van bewonersvertegenwoordigers is strijdig met de conclusie van het college, dat het fijn is dat er consensus is. Die is er niet. Over het pakket zelf. Er wordt door sommigen gedroomd van een klimaatneutrale luchtvaart. Op waterstof bijvoorbeeld. Alsof waterstof klimaatneutraal geproduceerd wordt. Er wordt gedroomd over stillere vliegtuigen. Mocht die droom ooit bewaarheid worden, dan is het geen reden om daarop vooruit te lopen. Ook wordt gegoocheld met de termen krimp en groei. Daar ga ik niet op door puzzelen, want dat doet onze bewonersvertegenwoordiger al zo keurig in haar rapportages. Ik laat het over aan die rapportages te lezen. Maar terecht stelt het college dat in het pakket nu sprake is van een groei van het aantal vliegbewegingen. Nu iets belangrijks. Geluidshinder is iets anders dan geluidsbelasting. Ik zeg het nog een keer. Geluidshinder is iets wat persoonlijk ervaren wordt, een beleving. Dat is iets anders dan geluidsbelasting, die objectief is vast te stellen.

Voor geluidsbelasting bestaan normen, welke bij overschrijding schadelijk zijn. Feiten hierover presenteerde Leendert van Bree uitgebreid voor onze raad in november 2020. Luchtkwaliteit is nog meer een persoonlijk gegeven, het leidt niet snel tot hinder die men beleeft, maar het heeft weldegelijk schadelijke gevolgen voor de gezondheid. Uit vroeger tijd kent men nog wel de roetdeeltjes die uit fabrieken op ons neer dwarrelden. Nu hebben we fijnstof, onzichtbaar, want kleiner dan de roetdeeltjes, tenzij ze een zo hoge concentratie krijgen dat we ze als smog zien. In de tussentijd is fijnstof drager van tal van giftige stoffen uit de motoren, die zo de longen binnen komen. Ultrafijnstof is een categorie kleinere gifdeeltjes, zo klein dat ze door de long heen het lichaam kan binnendringen en schadelijk is voor hart en bloedvaten, een sluipmoordenaar. Voor geluidsbelasting en luchtbelasting is het nodig te meten en niet, zoals in veel rapportages nu gebeurt, te volstaan met berekenen. Zo is het voor geluid ook nodig om de pieken te meten in decibel en niet te volstaan met berekende gemiddelde waarden in Lden, zoals luchthavens plegen te doen. In de rapportages lezen we over het laagvliegen over een lang traject in onze regio om buiten het bereik van Schiphol en vliegverkeer te blijven.

We lezen over buiten het afgesproken tijdslot binnen komen, zonder dat er strafpunten en boetes aan gekoppeld zijn. Terecht wijst daar onze bewonersvertegenwoordiger op. Ik rond af met een conclusie in de eerste termijn. De beoogde geluidscontouren vinden wij onduidelijk en daardoor onvoldoende mede met het oog op onze geplande uitgebreide woningbouw. Het college stelt over het pakket dat er consensus is ook al had het op meer gehoopt, de CU is kritischer. We zijn teleurgesteld over het participatietraject en vinden het voorlopig pakket onder de maat. De heer Smolders, D66: Nogmaals dank aan de insprekers vanavond en de mensen die schriftelijk hebben gereageerd op dit VPP. Het college vraagt aan de raad om de reactiebrief vast te stellen als input voor het vervolg. Voordat we dat kunnen doen, moeten we goed kijken naar de inhoud van het VPP en hoe het proces is verlopen. De voorgestelde tekst in de brief is nog niet scherp en vrij technisch van aard. Daarbij ademt de brief zeker in het eerste deel een positieve grondhouding uit, die niet klopt met de zorgen van omwonenden, wat veelal bevestigd wordt door de insprekers en de schriftelijke reacties. Dan naar de inhoud. Het college ziet verbetering in het VPP ten opzichte van het huidige regime. D66 vraagt zich hardop af waar dat dan op gebaseerd is.

Er is namelijk een toename van hinder te verwachten door de toename van het aantal vliegbewegingen. Ik spreek hier nadrukkelijk over hinder, omdat dat meer beleefd wordt en niet objectief gemeten. Hetgeen ook beaamd wordt door de bewonersvertegenwoordigers. Dit is verder niet te rijmen met het ingenomen standpunt van de raad, dat krimp de norm zou zijn. Uit de raadsbrief U21.02458, voor de griffie, van vorig jaar staat dat opgenomen: geen ruimte voor groei. Er zouden dan ook zorgen zijn, dat opsplitsen van de geluidsruimte, één voor maatschappelijk verkeer en één voor het overige verkeer, gaat leiden tot toename van de geluidsruimte voor groothandelsverkeer en business aviation, zeg maar de privatejets. Daarbij wordt er een voorschot genomen op toekomstige ontwikkelingen als stillere vliegtuigen en duurzamere vliegtuiggrondstoffen. Met name de stillere vliegtuigen zouden kunnen leiden tot een toename van de geluidsruimte. Een afspraak is de hierdoor beschikbare gekomen geluidsruimte 50% te benutten, dat is feitelijk groei. Volgens de VPP zit de winst in de reductie van hinder in de randen van de dag door alleen landende kisten, ofwel vliegtuigen, tussen negen uur en elf uur ’s avonds toe te staan. En alleen stijgende kisten toe te staan tussen 7.30 uur en 09.00 uur in de ochtend.

Hoe dit dan verder zijn uitwerking kent is de grote vraag en zal de hinder voor omwonenden naar verwachting niet veel doen afnemen. Het huidige strafpuntensysteem, de regel tussen 23.00 uur en 07.00 uur niet gevlogen mag worden, komt te vervallen. In de VPP mag tot 02.00 uur ook nog vliegtuigen binnen komen. Vlootvernieuwing en roetoptimalisatie zal op den duur moeten leiden tot reductie van CO2 en ultrafijnstof. Wanneer dat zal zijn is maar de vraag. Volgens mij zijn er meer zorgwekkende stoffen die uitgestoten worden. Terecht dat omwonenden zich hier ongerust over maken, het gaat om hun gezondheid. Hiervoor is vooralsnog te weinig aandacht voor in het VPP. Vraag aan de wethouder. Kan de wethouder uitleggen waarom het college aangeeft dat het VPP voldoet aan veel onderdelen t.a.v. onze belangen? In de concept reactiebrief wordt gerefereerd aan dat geluidscontouren niet gaan groeien, nachtvluchten tot een

8/33

minimum beperkt blijven, dat hinderreductie aan de randen van de dag zullen plaatsvinden door geleidelijke inzet van stillere vliegtuigen. Dit, terwijl de reacties van omwonenden het tegengestelde doen vermoeden, namelijk meer vliegbewegingen en meer hinder. T.a.v. het proces, daar moet ik nog even kort op ingaan, het participatietraject. De projectorganisatie geeft aan, dat het maximaal haalbare resultaat in het traject is bereikt. Maximaal haalbaar voor luchtvaart, denk ik dan. Want zowel BTV, Schiphol Watch en anderen vinden het misleiding, niet mijn termen, en omwonenden hebben nauwelijks invloed gehad. De bewonersvertegenwoordiging Rotterdam en de BTV Rotterdam zijn eruit gestapt of mochten niet meer meedoen. Het aantal doelstellingen stond al vast. Een krimpscenario stond zeker niet ter discussie. Is de wethouder bereid te reflecteren op het participatieproces in de brief en daarbij aan te geven hoe het dan ons als raad en omwonenden van de RTHA is bevallen? Hoe kan dit de uitkomst zijn van een proces waarbij alle belangen gehoord zouden moeten zijn? Denkt de wethouder nog steeds, dat er een draagvlak is bij omwonenden en bewoners van onze gemeente voor de VPP LHB RTHA, geweldig die afkortingen.

Hoe kan het zijn dat de minister en de Tweede Kamer eerder zijn geïnformeerd dan omwonenden van RTHA? Daarbij komt dat de minister Huibers zich positief heeft uitgelaten over het brede draagvlak voor het VPP. Die laatste vraag is ook aan de wethouder, ik hoop dat hij het kan beantwoorden. De heer Bergwerff, CDA: Ik ga niet te ver in op waar we het nou over hebben, want dat weten we inmiddels wel na al de voorgangers die al hier over gesproken hebben. Het gaat om het concept pakket RTHA. Wat wordt er nou in gezegd? Eigenlijk gewoon dat de luchthaven gaat groeien, meer vluchten, meer uren dat er ’s nachts gevlogen gaat worden. En niet of nauwelijks wordt er gesproken over duurzaamheid en gezondheid. Zeker dat laatste missen we echt in het stuk. Wat vinden wij ervan? Het college heeft het eigenlijk goed benoemd: het voorlopige pakket is beter dan de huidige situatie, maar het is nog steeds veel te mager. Een mooie samenvatting. Het pakket wordt beter genoemd dan de huidige situatie, omdat er inderdaad op den duur netto minder geluidsoverlast zal zijn door de stillere vliegtuigen. Maar dat het pakket iets beter is dan de huidige situatie maakt het niet een goed pakket. Naast dat vliegtuigen stiller worden, zullen er dus veel meer vluchten aangeboden worden, veel meer vliegbewegingen zijn. U hoorde de inspreker: 13.000 vluchten per jaar meer.

De angst heerst bij omwonenden van de vliegroutes, dat er inderdaad minder geluidsoverlast zal komen per vliegtuig, maar dat de frequentie van de overlast fors stijgt. Vaker een minder luid vliegtuig zou irritanter kunnen zijn dan minder vaak een luider vliegtuig, zoals in de huidige situatie. Het CDA begrijpt de angst van omwonenden en wij delen die angst ook. Geluidsreductie komt ten gunste aan de inwoners, wat ons betreft, en wordt niet ingevuld met nieuwe vluchten, zoals in het voorstel staat. Het streven is om over ongeveer 10 jaar 14% nieuwe, schonere, minder geluidsoverlast gevende vliegtuigen in hun vloot te hebben. Hoeveel stiller en hoeveel uitstoot deze vliegtuigen minder zullen afgeven, dat weten we niet. Ik denk dat het goed is om helder te hebben, dat we praten over 2033, wanneer er voor half 9 ’s ochtends alleen met stille vliegtuigen gevlogen zal worden. Voor die tijd verandert er qua geluidsreductie in de ochtend dus vrijwel niets. Dit is een grote tegenvaller. Naast het pakket op de inhoud, wat dus minder is dan we hadden gehoopt en verwacht, is het participatietraject ook niet één die de schoonheidsprijs verdient. 2 bewonersgroepen zijn afgehaakt en andere bewonersgroepen geven aan hun mening niet of zelfs helemaal niet terug te vinden of terug te zien in het pakket. Dit moet echt als feedback teruggegeven worden aan de procesbegeleider.

Is er al een idee hoe daarmee omgegaan wordt? Het is ernstig dat inwonersgroepen zich niet gehoord voelen, dan hebben we het echt over onze inwoners. Gelukkig hoorde ik al vanuit voorgaande sprekers dat we wel op 1 lijn zitten als het gaat om dat we het een te matig pakket vinden, dus dat we meer willen binnenhalen, zo noem ik het maar even. Hoeveel dat dan uiteindelijk zal zijn, dus hoeveel we nog meer willen reduceren en welke maatregelen we dus daadwerkelijk missen, daar gaan we het nog over hebben. Mijn vraag aan de wethouder is dus even: hoe werkt het nou? Als wij een amendement indienen, dan heeft dat amendement betrekking op dat document aandachtspunten voor het vervolgtraject, dus wat nu al voor ligt, want het college heeft nu al een voorzet gedaan. Ik benadruk even, dat ik me ervan bewust ben dat wij als gemeente een schakel zijn in de ketting, een ketting met allerlei organisaties die iets van invloed kunnen uitoefenen. Ik heb heel sterk het gevoel dat wij als gemeente relatief weinig invloed kunnen uitoefenen. Wij zijn een stukje van die ketting, in de tweede laag, dat zijn er 13, in de eerste laag hebben we veel meer invloed. Ik vraag me echt af: als wij die zienswijze dadelijk indienen, wat we sowieso gaan doen, hoeveel invloed hebben we nou eigenlijk? Ik ga even afronden, terug naar de basis. Concreet: wat willen wij? Wij willen krimp. Krimp van de luchthaven.

Niet alleen krimp in geluid, maar echte krimp. Krimp van het aantal vluchten. Dus een kleiner vliegveld, dat beter is voor mens, dier en milieu. Zolang er geen pakket ligt met daarin vermindering van het aantal vluchten zal het CDA tegen die zienswijze stemmen. U kunt zeggen: wellicht wordt de krimp mee genomen in het vervolgtraject, waar verdere uitwerking zal plaats vinden. We worden net gewaarschuwd door de insprekers, dat als wij op dit conceptplan ja zeggen, dat we dit in ieder geval niet meer kunnen terugdraaien, dus we moeten heel goed oppassen wat we doen en wat we zeggen. We kunnen beter tegen dit plan stemmen en een schrijven meesturen waarom we tegen

9/33

hebben gestemd, in plaats van voor stemmen en erbij zetten wat we eigenlijk anders hadden willen zien. Dat is wel iets om even over na te denken. Dank u wel. De heer Hoek, WIJ: Voor ons ligt het voorlopig pakket participatietraject RTHA. Allereerst wil ik mevrouw Thea van de Coevering ontzettend bedanken voor haar tomeloze inzet en inspanningen op dit gebied en ook haar brief van 14 mei is heel duidelijk. Die heeft licht op de hele situatie gegeven doordat het fenomeen tussen de regels door lezen ook benut is. Ook mevrouw Grimbergen en de heer Bosman bedankt voor hun inspraak. Het is zeker nog geen tijd om onze handtekening, zo zegt mevrouw Van de Coevering ook altijd, bij het kruisje te zetten. Geenszins. Ik noem een aantal zaken waar we grote moeite mee hebben. De status van de nachtvluchten oprekken, het inzetten van stillere vliegtuigen en de extra ruimte die dat oplevert benutten voor extra vlieguren, het buiten de telling houden van innovatieve vluchten. Ik dank je de koekoek. Ik heb een vliegtuig, ik gooi er 10 liter biobrandstof in bij al die kerosine en ik kwalificeer het als innovatieve vlucht en hij telt niet meer mee. Onzin.

Het buiten beschouwing houden van de uitstoot en de gezondheidsrisico’s, het opteren van gemiddelde waarden in plaats van zuiver meetbare waarden, het uitplaatsen van de traumahelikopter plus politiehelikopter en dan de ruimte die dat oplevert weer opvullen met reguliere vluchten, de geluidscontouren. Kortom, er ligt hier een verhaal dat absoluut onze voorkeur en instemming niet kan hebben. Maar het ergste van het hele verhaal vind ik nog de camouflagetactiek, die gehanteerd wordt. Veel woorden die ogenschijnlijk verbeteringen laten zien, maar het absoluut niet zijn. Een tekst die niet correspondeert met de samenvatting, zeer opmerkelijk. In mijn optiek spreken we niet van krimp, maar groei. Dat heeft alles te maken met de camouflagetechniek. Mevrouw Grimbergen heeft kort de verschillende partijprogramma’s op dit onderwerp bekeken en daar ben ik haar dankbaar voor, want volgens mij ontkomen we er niet aan om hier niet mee in te stemmen. Volgens mij is er maar 1 conclusie mogelijk: geen handtekening bij het kruisje. Maar daar geef ik mevrouw Van de Coevering wel gelijk in, wel aan tafel blijven zitten. In het verleden hebben we het hele HSL dossier gehad. Berkel stapte van de onderhandelingstafel af, Bergschenhoek bleef zitten en uiteindelijk heeft dat aan de Bergschenhoekse kant hogere geluidsschermen opgeleverd.

Ik denk wel dat het in tactische zin handig is om aan die tafel te blijven zitten. Verder de vraag aan de overige fracties: welke acties kan de raad nu ondernemen om onze bezwaren meer in Den Haag voor het voetlicht te krijgen? De concept reactiebrief, de heer Bergwerff refereerde daar al een beetje aan, maakt gewoon onderdeel uit van het proces. De cruciale vraag is of dat nou echt het verschil gaat maken. Ik wil samen met de andere fracties kijken hoe wij veel meer, maar dan ook echt veel meer richting Den Haag kunnen communiceren dat het voor de gemeente Lansingerland echt een no-go onderwerp is? Mevrouw Van de Coevering spreekt in haar laatste brief over een zienswijze, die zij zelf in wil dienen. Dat is mooi, want het is tenslotte toch een bewoner. Wellicht moeten wij deze zienswijze gezamenlijk maken en ook gezamenlijk ondertekenen. Ik ben echt op zoek, samen met de raad en misschien heeft het college daar de verlossende woorden voor, hoe we niet de concept reactiebrief moeten amenderen, maar misschien een ander middel moeten hanteren om veel daadkrachtiger duidelijk te maken dat dit voor ons een gepasseerd station is. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik heb altijd graag het laatste woord, maar GL heeft dat volgens mij vandaag ook graag, dan ga ik maar snel beginnen namens de fractie.

Laat ik voorop stellen dat de PvdA-fractie het belangrijk vindt, dat met een nieuw luchtvaartbesluit de belevingshinder voor omwonenden niet toeneemt en het liefst zelfs afneemt. Met die ogen hebben we gekeken naar het VPP RTHA en daarnaast hebben we de reactie van mevrouw Van de Coevering ernaast gelegd, de inbreng van de diverse sprekers en 2 brieven van het college. Met die laatste 2 begin ik. Op 21 april 2021 stuurde het college het belangenoverzicht van Lansingerland over het toen nog te starten participatietraject. In deze brief wordt de aanwezigheid van RTHA als een gegeven gezien. De door het kabinet vastgestelde luchtvaartnota beschouwt RTHA als een luchthaven van nationaal belang. Een discussie over sluiten van de luchthaven in het kader van dit participatietraject zien wij als PvdA-fractie dus niet als zinvol. Sluiting was door de raad in april 2021 niet als punt van onderzoek door de raad aan het college meegegeven. Het college geeft in diezelfde brief aan, dat het in het belang van Lansingerland is om te komen tot een voorkeurscenario, dat kan rekenen op draagvlak bij onze raad en onze bewonersvertegenwoordiging. Ook dat is een belangrijk gegeven bij onze oordeelsvorming over het VPP. Met betrekking tot het VPP stelt het college in een brief van 12 april 2022, dus heel recent, o.a.

dat het VPP op veel onderdelen voldoet aan de belangenbrief aan de raad van het jaar daarvoor, maar dat het college wel op meer had gehoopt. Het college schrijft: daarbij dient wel in aanmerking genomen te worden dat vanaf de aanvang van het participatietraject duidelijk is dat de speelruimte om tot consensus te komen niet groot is. De PvdA onderschrijft die conclusie en die andere ruim 30 deelnemers aan het participatietraject waarvan 7 uit de luchtvaartsector zelf zullen ongetwijfeld tot diezelfde bevinding zijn gekomen. Ook de luchtvaartsector kent onderling grote verschillende belangen, denk maar aan de luchthaventarieven en de slotregelingen. Toch willen we optimistisch blijven en we zijn er zeker van dat de nodige verbeteringen mogelijk zijn in het voorlopige pakket van het participatietraject. Dan wordt dat uitgewerkt tot een definitief pakket. Die stappen hopen we in de volgende maanden te maken. Onze

10/33

fractie dankt mevrouw Van de Coevering voor haar inzet. Het was een heel moeilijke taak en die heeft zij uiterst volhardend verricht. We hopen ook, dat ze dit karwei zal afmaken en dat ze ook de reacties die er zijn gekomen zal gebruiken samen met haar eigen analyse om ervoor te zorgen dat we met een goed stuk komen te zitten uiteindelijk. Dan ga ik nu even over op de inhoudelijke punten. De fractie onderschrijft het scheiden van de gebruiksruimte voor maatschappelijk verkeer en overig verkeer. Dat komt overeen met het standpunt van de raad n.a.v. de rapportage van Joost Schrijnen, de verkenner. Wij vinden het realistisch om uit te gaan van de gerealiseerde gebruiksruimte in 2019, dat is vergelijkbaar met de geluidsruimte in 2013. Onze fractie vindt dat er pas een definitieve uitspraak gedaan kan worden over de voorgestelde regeling van de ochtend- en avondpiek, wanneer er een doorgerekend meerjaren overzicht is over om hoeveel vluchten het in de praktijk exact gaat, met name in het voor- en hoogseizoen. Juist de ochtendpiek en in mindere mate de avondpiek levert veel belevingshinder op. Wij vinden dat er met name in de periode tussen 07.00 uur en 08.30 uur sprake moet zijn van krimp en maximering van het aantal vertrekkende vluchten in vergelijking met 2019. Het maximum van 10, wat op pagina 12 staat van de PPV vinden we aan de hoge kant.

We vinden het ook van belang om exact te weten hoeveel minder geluid de nieuwe generatie airbus vliegtuigen precies gaat opleveren. Er is sprake van 3dBa minder herrie, dat is een halvering van het geproduceerde geluid, maar wat betekent dat voor het beleefde geluid? Er is een hele analyse, die ik nu even oversla, maar dat vormt voor ons een minpunt van die 50% extra verdienregeling. Voor de PvdA-fractie is dat een los eindje in het VPP, dat nadrukkelijk verder uitgewerkt moet worden op de gevolgen voor de omwonenden. Dat willen we dus ook in de reactiebrief nadrukkelijker genoemd hebben. Een ander pijnpunt is ook door mevrouw Van de Coevering genoemd in haar brief. Wat is het nou? Is het tussen 02.00 en 06.00 uur in de ochtend stilte? Of is het tussen 23.00 of 24.00 uur en 07.00? Dat moet helder worden. Ik noem het dan toch nog even. Wat ons betreft zit de luchtvaart in een intensieve transitiefase. De PvdA-fractie heeft al eerder gezegd: de toekomst van de luchtvaart is duurzaam of niet. Dat geldt ook voor de Rotterdamse haven met haar petrochemische industrie en de van aardgas afhankelijke Greenport. Maar het luchthavenbesluit moet dus ook wel aansluiten bij de duurzaamheidsuitdagingen die er zijn.

Er moet wel, dat wil ik nadrukkelijk zeggen, helderheid zijn over wat een innovatieve vlucht is, want die duurzaamheidsagenda moet niet leiden tot meer vluchten die niet werkelijk innovatief zijn. Ik ga afronden. Ik wil graag toch dat de wethouder nog uitlegt: wat zijn nu precies de stappen richting het definitieve pakket? Er ligt nu een reactiebrief, wij zullen daar ook op reageren met amendementen. Ik wil nog even voorstellen om dat toch weer gezamenlijk met de fracties te doen, zoals we dat eerder bij de luchtvaartnota hebben gedaan om met zijn allen daar goed uit te komen. Pas wanneer we een goede brief hebben, die uit te sturen. Wat ons betreft pas als er een duidelijk definitief scenario ligt, wat in grote lijnen in de richting is van wat wij als raad belangrijk vinden, opkomend voor de belangen van omwonenden, pas dan gaan we onze steun daaraan toekennen en anders niet. Dank u wel. De heer Duk, GL: Ik was erg verrast over de volgorde, maar dat maakt niet uit. Voor ik begin wil ik de mensen op de publieke tribune danken voor hun aanwezigheid, met name de mensen die ons hebben toegesproken. GL heeft altijd zeer kritisch gekeken naar het proces van participatie rond de toekomst van het vliegveld. De bewonersvertegenwoordiger heeft ons altijd geprobeerd gerust te stellen en gaf meerdere keren aan, dat deze zorgen ongegrond waren.