[BV22.0040] Verslag van de commissie Algemeen Bestuur van 13 april 2022

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur

Datum vergadering

: 13 april 2022

Aanwezig in de raadszaal: Commissieleden: WIJ Lansingerland : P. van Olst, Mark Bik, Ton Jansen Leefbaar 3B : Don van Doorn, Johan Philippens, Terry Duivesteijn CDA : Jan Willem van den Beukel, Job Halkes, Michel Krieger VVD : Matthijs Machielse, Ed van Santen, Theo van Son D66 : Brecht Weerheim, Erik Jonker CU : Kees Willen Markus, Lenneke Maasland, Sam van Egmond GroenLinks : Marko Ruijtenberg, Manon van Splunter, Selgei Gabin PvdA : Nanno Scheringa, Sonnie Biharie Burgemeester Wethouders

: Pieter van de Stadt :-

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten

Afwezig GroenLinks D66 PvdA

: Menno Duk : Bert Bakker : Hamid Azzouzi

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 19.30 uur: Dames en heren, welkom op deze eerste commissie AB-vergadering van deze raadsperiode. Ik open de vergadering van de commissie AB van de gemeente Lansingerland, het is vandaag 13 april 2022. Welkom aan de commissieleden, de burgemeester, ambtenaren, vertegenwoordigers van de pers en kijkers naar de webcast. Een bijzonder welkom aan de nieuwe commissieleden Mark Bik, Ton Jansen, Terry Duivesteijn, Job Halkes, Michel Krieger, Theo van Son, Sam van Egmond, Lenneke Maasland, Manon van Splunter, Nanno Scheringa, Sonnie Bhiharie. Ik wens jullie mede namens de commissiegriffier heel veel succes en plezier in jullie werk voor de gemeente Lansingerland. Een melding van afwezigheid heb ik van Menno Duk, hij wordt vervangen door Marko Ruijtenberg. Hamid Azzouzi is afwezig. Ook een nieuwkomer, Bert Bakker, is vandaag afwezig. Hem zullen we de volgende keer welkom heten, dat is uniek, dan krijgt hij dat applaus voor hem alleen. We gaan de klok gebruiken, die ziet u lopen als u spreekt. Uw microfoon staat dan op rood. De spreektijden zijn vanavond 3 minuten eerste termijn, 2 minuten tweede termijn. Er is ook een minuut bonus voor eventuele beantwoording van interrupties, maar daar zit een bonuskwaliteit aan, dus als er geen is, kan je die in feite ook gebruiken.

Dat betekent dat als je 4 minuten in de eerste termijn gebruikt, dat je nog maar maximaal 2 minuten in de tweede termijn hebt. Dus let er zelf op, u ziet de klok lopen op het scherm. Dat waren de mededelingen. 2. Insprekers De voorzitter: Deze hebben zich niet aangemeld. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 9 februari 2022 De voorzitter: Daar zijn geen wijzigingsvoorstellen bij de griffie binnen gekomen. Dat is correct? Ja. Dan stellen we het verslag van de vorige vergadering vast. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Kunt u instemmen met deze agenda? Ja. Dan is de agenda zo vastgesteld. Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: Ik heb begrepen dat er een vraag is van Jan Willem van den Beukel van het CDA over de gevolgen van het stijgen van de gasprijs voor inwoners en ondernemers in Lansingerland. De tweede is van Theo van Son van de VVD over vertraging afgifte ID-kaarten en paspoorten. En de derde is Ton Jansen

1/20

van WIJ over vertraagde aanslagen van de lokale belastingen. Deze zijn via de griffie gemeld. Verder niemand? Dan zijn dat de 3 rondvragen die we dadelijk aan het eind van deze vergadering gaan behandelen. 5. Bespreekpunten: De voorzitter: Er zijn geen bespreekpunten. 6. Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Vaststellen Reglement van orde gemeenteraad, Reglement van orde commissies en Verordening werkgeverscommissie De voorzitter: Er is uitgebreid gesproken in het presidium met terugkoppeling vanuit de fracties over deze 3 documenten. Is er ondanks dat behoefte aan woordvoering? Ik kijk even rond. De heer Jansen, WIJ: Vandaag is de eerste commissievergadering AB in de nieuwe samenstelling in deze raadsperiode. Als één van de nieuwkomers in deze commissie zal ik namens WIJ proberen een positieve bijdrage aan de discussie en debat te leveren. Voor ons ligt het reglement van orde voor de gemeenteraad en de raadscommissies 2022 en de verordening werkgeverscommissie 2022. WIJ juicht het toe, dat bij de commissievergaderingen iedere fractie voortaan met maximaal 3 leden aanwezig kan zijn. Dit verlaagt de werkdruk binnen de kleine en middelgrote fracties, waardoor er per dossier meer voorbereidingstijd is wat de inhoudelijke discussies in de commissie en dus de oordeelsvorming ten goede zal komen.

Soms is het ook goed als een relatief buitenstaander of nieuwkomer een blik werpt op de documenten. Toen ik de reglementen van orde voor raad en commissies vergeleek, viel mij op dat op een aantal plaatsen identieke onderwerpen anders of zelfs niet beschreven zijn. Ik heb een tweetal voorbeelden. Art.15 in de orde van de raad en art.18a in de orde van de commissie regelen beide het inspreekrecht voor niet-leden in de raad respectievelijk commissie. De kernpunten in beide artikelen zijn wel compleet, echt compleet anders verwoord. Vanuit het punt van eenduidigheid lijkt het ons verstandig om deze 2 artikelen meer met elkaar in lijn te brengen. Hetzelfde geldt voor art.19 in de orde van de commissie, een artikel dat wij naar onze verwachting in deze raadsperiode nooit zullen gebruiken. Dit artikel behandelt hoe wij ons als commissieleden dienen te gedragen en geeft de voorzitter de mogelijkheid om in te grijpen als wij, ik citeer: beledigende en onbetamelijke uitlaten. Een equivalent artikel heb ik niet gevonden in het reglement van orde van de raad. Nogmaals, wij verwachten niet dat dit artikel gebruikt zal worden, maar wederom uit oogpunt van eenduidigheid lijkt het ons verstandig om eenzelfde artikel in het reglement van orde van de raad op te nemen. Wij zien dit als tekstuele aanpassingen van de reglementen en hopelijk kunnen deze in het reglement opgenomen worden.

Graag horen wij ook van de andere fracties hoe zij hierover denken. Met betrekking tot de verordening werkgeverscommissie hebben wij geen opmerkingen. Dank u wel. De heer Machielse: Ik heb een vraag aan de heer Jansen, zodat we de eerste termijn efficiënt kunnen gebruiken. Over het spreekrecht voor niet-leden van de commissie of niet-leden van de raad stelt de fractie van WIJ voor om deze in lijn te brengen. Ziet de fractie van WIJ dan de huidige tekst van de commissies als uitgangspunt of de huidige tekst voor de raad? Dan kan ik daar in mijn termijn correct op antwoorden. De heer Jansen: De beschrijving in het reglement van orde van de commissie uitgebreider dan die van in de raad, dus ik zou dan die van de commissie als leidraad nemen. De heer Van den Beukel, CDA: Dit lijkt misschien een heel saai onderwerp, een reglement van orde. Het gaat niet over de samenleving, het gaat over hoe wij de dingen hier samen doen. Toch is het goed om er een paar woorden aan te wijden, niet alleen in het presidium, daar hebben we het erover gehad, maar ook even hier in het openbaar in deze commissie algemeen bestuur. Met een reglement van orde regelt een politiek orgaan, zoals onze raad, zijn vergaderorde. Dat helpt om een fatsoenlijke en effectieve bespreking met elkaar te hebben.

We weten dat in de Tweede Kamer, maar zeker ook verder weg, dat men er niet altijd in slaagt om goede besprekingen te hebben, dus ik vind het belangrijk dat wij hier daarin het goede voorbeeld proberen te geven en om er zeker een goede orde bij te hebben. Dus daarom aandacht voor dit onderwerp. Drie dingen wat het CDA betreft. Iets over de agendacommissie, de verdeling van onderwerpen over de commissies en over hoe omgaan met insprekers, een iets ander punt dan de heer Jansen. Overigens op zijn verzoek om daar op te reageren, als het tekstuele uitlijning is, hebben we daar geen enkel bezwaar tegen, maar als er inhoudelijke punten in zouden zitten, maar dat kan ik zo snel niet overzien, dan zullen we ons er nader over buigen. Van de eerste zaken die ik noemde wil zeggen: het lijkt goed om het over een jaar te evalueren. Ik vraag daarvoor de steun van de collega’s en ook de ondersteuning van de griffie. Ik heb het dan specifiek over het afschaffen van de agendacommissie. Ik heb geleerd in mijn Tweede Kamertijd, dat eigenlijk de procedurevergadering de belangrijkste vergadering is van het hele huis, want daar spreek je over: wat is de moeite waard, hoe gaan we dat bespreken? We gaan hier nu een andere vorm voor vinden, namelijk via de griffie en via het presidium, maar het is wel belangrijk dat we hier in alle openbaarheid met elkaar vast stellen: dit is een

2/20

goede agenda, dit is een goede manier van bespreken. Het zou niet technocratisch moeten worden, het is heel politiek hoe je daarmee omgaat. Dus het is een goed idee, zoals we het nu gaan doen, dat heeft ook onze steun, maar er zijn ook andere manieren mogelijk. In de gemeente Rotterdam is af en toe een procedurevergadering per commissie voorafgaand aan de commissievergadering. Dat willen wij nu niet inbrengen, maar er zijn andere manieren mogelijk, dus het voorstel is wel om over een jaar te kijken: werkt het zo of zouden er andere verbeteringen mogelijk zijn. Het tweede punt gaat over de nieuwe indeling van de onderwerpen over de commissies. Het staat niet formeel op de agenda, maar het is wel iets wat we nu bij de kop kunnen pakken. Er is besloten om de commissie ruimte wat te ontlasten en de commissie algemeen bestuur te verrijken met een aantal onderwerpen, idem voor de commissie samenleving. Ook dat is wat ons betreft een heel goed idee en tegelijkertijd ook wel iets waarvan we over een jaar zouden moeten kunnen vaststellen, dat het de kwaliteit van de bespreking van de besluitvorming verbetert. Voor hetzelfde geld zien we dat een onderwerp als duurzaamheid in de commissie algemeen bestuur minder tot zijn recht komt. Ik verwacht van niet, maar het zou kunnen. Idem voor milieu, een heel belangrijk onderwerp om dat ook te zien in relatie tot ruimtelijke opgaven.

Dus ook daarvan zouden wij voorstellen: laten we over een jaar kijken of het werkt zoals we hopen dat het werkt. Tot slot de insprekers, de heer Jansen refereerde er ook al aan. Heel belangrijk om de samenleving aan het woord te laten in de commissie. Ik wil er kort bij stil staan, dat we in het presidium echt hebben nagedacht over: welke rol komt het college toe bij de insprekers? De formulering die nu in het reglement van orde staat, heeft onze instemming. Het gaat namelijk over de mogelijkheid die de raad heeft via de voorzitter om het college om een reactie te vragen. Dat lijkt ons prima, maar zou geen automatisme moeten zijn. Waarom niet? De raad is er niet voor, in onze beleving, om een debat tussen inwoners en het college te faciliteren. De raad, deze zaal, is de plek om het gesprek te voeren tussen de volksvertegenwoordiging en het college. Het kan heel wel behulpzaam zijn dat een inspreker even in de gelegenheid wordt gesteld om een reactie te ontvangen van de wethouder, want omdat er geen tweede termijn mogelijk is kan het toch leiden tot een gebrek aan vergaderorde, dat zouden we moeten willen voorkomen, dus vandaar instemming met de huidige formulering, maar laten we daar wel zorgvuldig mee omgaan als raad om te voorkomen dat we hier onze eigen chaos creëren. Tot zover.

Mevrouw Biharie, PvdA: Allereerst wil ik over het reglement van orde zeggen, dat wij van de PvdA het heel goed vinden, dat het inspreekrecht weer is opgenomen in het reglement. Ik vind dat belangrijk, omdat we een democratisch bestuur zijn. We moeten wel samen kijken hoe we dat kunnen kaderen, maar daar heb ik vertrouwen in. Het is goed dat het is opgenomen. Daarnaast wil ik mijn dank uitspreken, dat er een mogelijkheid is gecreëerd voor meer duo-raadsleden in de commissies, zeker voor ons raadslid mevrouw Petra Verhoef. Het is goed als je weinig zetels hebt, dat er een goede ondersteuning in de commissies is door extra raadsleden. Mijn dank daarvoor. Dat was het. De heer Van Doorn, L3B: Er zijn 2 vragen gesteld, ik probeer daar in de eerste termijn antwoord op te geven. In lijn met het CDA, als het echt sec tekstuele aanpassingen zijn, die ik zo snel even niet kon vinden, dan prima om daar eenduidigheid in toe te passen. Als er een inhoudelijke afweging achter zit om andere woorden te gebruiken met dat doel, dan niet. Dat moeten we dan even bekijken. Het ontbreekt me nu aan tijd om die 2 documenten naast elkaar te houden. Ten aanzien van die evaluatie, op zich is het natuurlijk sowieso goed om ingezette lijnen periodiek te toetsen op effectiviteit. In dit geval ben ik wel op zoek naar het toetsingskader.

Is uw beleving van goed ook mijn beleving van goed? Dat vind ik het lastige in deze. We kunnen er ook gewoon mee gaan werken, een langere periode mee werken. Als blijkt dat u ontevreden bent, dat u het gewoon agendeert om te bespreken en of er verbeteringen zijn. Dat kan in het presidium, dat kan ook in deze commissie. Dank u wel. De heer Van den Beukel: Ik denk niet dat het nodig is om daar een formele afspraak over te maken. Ik wil wel constateren, dat we het erover eens zijn, dat dit niet perse in beton gegoten is voor 4 jaar. Dat is wat ik slechts wilde benoemen. We hebben het nu aan de orde aan het begin van deze raadsperiode, als we met elkaar de openheid betrachten om daar op het moment dat het passend zou zijn het opnieuw af te wegen, dan is het helemaal prima wat mij betreft, dus dank daarvoor. De heer Machielse, VVD: De fractie van de VVD heeft ook steun voor het voorstel om 3 commissieleden per fractie toe te staan. We vinden het ook een mooi middel om zoveel mogelijk van onze inwoners en actieve politici, verenigingsleden, politieke partijleden te betrekken bij de besluitvorming van deze gemeenteraad, dus daar vinden we het een mooi middel voor.

Op het voorstel van de heer Jansen, dat nu helemaal verduidelijkt is, moet mij wel even van het hart dat de bespreking in het presidium juist bedoeld is geweest, die wil ik bij deze dus ook een beetje openbaar maken, om inwoners het juiste podium te bieden om in te spreken. Het inspreken in de gemeenteraad is een mooi middel om het hoogste orgaan van de gemeente te attenderen op een bepaalde verantwoordelijkheid die ze heeft om bepaalde zaken nog mee te geven nog vlak voor de besluitvorming van die avond. Maar wat we de afgelopen 4 jaar hebben gezien, is dat meer en meer inwoners het spreekrecht in de raad gebruiken, dat is volledig hun goed recht, om een nieuw issue aan de kaak te stellen. Wat we hebben gepoogd met de

3/20

wijzigingen in het reglement van orde, is om de inwoners te vragen juist bij nieuwe onderwerpen of thema’s die een inhoudelijke discussie vragen om in een raadscommissie, die veel meer gericht is op de techniek en de inhoud van specifieke dossiers in te komen spreken, waar de commissie het college dan in een soort 1-termijn minidebat kan vragen om een reactie. Het gevoel dat mij de afgelopen 4 jaar te vaak is bekropen, is dat inwoners komen inspreken met grote verwachtingen van de raad. Terecht, dat mag ook. Maar als wij die in een raadsvergadering niet waar kunnen maken, omdat simpelweg er andere onderwerpen op de agenda staan, dan moet je inwoners daar eerlijk over vertellen: u kunt in de raad inspreken, u mag het hoogste orgaan te allen tijde toespreken, sterker nog, kom dat gerust doen, maar bent u op zoek naar een inhoudelijk antwoord op uw vraag of wilt u echt weten hoe de commissie kijkt naar uw probleem, uw uitdaging of uw onderwerp, komt u dan alstublieft inspreken in de commissievergadering.

Dat is juist waarom we, in beide reglementen was het inspreekrecht al mogelijk, maar in specifiek het reglement van de commissies, dat 1-termijndebat hebben toe willen voegen, zodat de raadscommissie stantepede kan reageren, niet alleen met verhelderende vragen op de inspreker, maar ook elkaar even aan de tand kan voelen hoe we naar dit thema kijken en indien gewenst het college zou kunnen vragen om een reactie. Met dat doel in het achterhoofd wil ik de heer Jansen vragen om in ieder geval nog even goed na te denken over zijn voorstel, want puur een tekstuele wijziging om woorden in lijn met elkaar te brengen, daar kan niemand tegen zijn, maar er is weldegelijk nagedacht over het doel van de 2 formuleringen in de verschillende reglementen. De heer Jansen: Ik ben het eens met meneer Machielse, dan heb ik het misschien niet goed verwoord. Het ging me niet om het artikel van de commissie over te nemen helemaal in de raad, maar om die zinsneden die identiek zijn, over hoe het debat wordt gevoerd en wanneer je wel of niet mag inspreken, om daar eenduidigheid in te krijgen. Dat er verschillen zijn tussen raad en commissie, dat is voor iedereen duidelijk en die verschillen moeten naar voren komen in het ordereglement, maar dingen die identiek zijn, wanneer mag je inspreken, niet over personen, wel over personen, dat moet eenduidig zijn en die eenduidigheid missen we op dit moment.

Ter verduidelijking. De heer Machielse: Dan denk ik dat de heer Jansen en ik elkaar toch gaan vinden midden in deze raadszaal. Als het over tekstuele wijzigingen gaat van identieke zinsneden of in ieder geval identiek doel beogende zinsneden, dan vindt de heer Jansen de VVD aan zijn zijde. Maar wat ik in ieder geval bij deze geprobeerd heb te verduidelijken is het doel van het inspreken in de commissie dan wel raad. Ik zou daar in ieder geval namens de VVD ook aan vast willen houden om die doelen gescheiden te houden, om het effectief te houden voor inwoners en voor de raad en voor de raadscommissies. Maar wellicht dat de heer Jansen daar in zijn tweede termijn dan nog op terug kan komen. Het voorstel van het CDA, daar wil ik kort over zijn, een evaluatie. Ik denk dat het een ieder van ons te allen tijde vrij staat om iets te agenderen voor evaluatie. Wees niet getreurd, ik zal dat zelf op kortere termijn doen indien ik dat nodig acht. Als de heer Van den Beukel over een jaar iets wil agenderen ter evaluatie, dan zal ik daar van harte aan deelnemen. De heer Markus, CU: Het zijn natuurlijk grote schoenen waar ik in moet staan, want de heer Dieleman als voorganger kende natuurlijk elke letter van deze verordeningen.

Afgelopen vrijdag hebben we hem als fractie al een beetje in de steek gelaten bij de pub-quiz over de gemeentewet, want geen van onze fractieleden heeft toen gewonnen. Dat hebben we overigens de heer Dieleman niet verteld, dus ik hoop dat het binnen deze commissie blijft. Wat betreft het reglement van orde, er zijn een paar prima wijzigingen doorgevoerd. Het is spannend, kijken hoe dat zich in de praktijk gaat zetten. Het lijkt me prima als dingen minder goed lopen of anders lopen, dat we dat met elkaar bespreken. Dat hoeft wat ons betreft niet op een officieel evaluatiemoment, maar laten we die reglementen van orde niet eens in de 4 jaar afstoffen, maar laten we dat vaker doen als dat nodig is. Wat betreft de technische wijzigingen waar WIJ mee komt, dat moeten we even op papier zetten, want voor je het weet stemmen we in met iets waar we achteraf spijt van hebben. Ik denk van niet. Dat we alleen in de commissie orde moeten handhaven en in de raad niet, dat heeft misschien met het overwicht van onze raadsvoorzitter te maken, dat zulke reglementen niet nodig zijn, maar dan zou je onze voorzitter hier tekort doen, dus misschien is het goed om het overal uit te laten of om het overal gelijk te trekken. Nogmaals, kom met een voorstel, dan kunnen we daar naar kijken. Was leuk om hier weer gezellig in de commissie AB te zijn na 8 jaar.

Ik hoop dat het gezellig gaat worden en dat we goede besprekingen hebben met elkaar. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Ik had me voorgenomen om mijn inbreng in de commissie AB te beperken tot 1 woord, namelijk: hamerstuk. Dat gaat niet lukken, helaas. Over het voorstel van de heer Jansen, het is al gezegd door de heer Machielse, maar ook door de heer Markus, als het puur gaat om een tekstuele wijziging die je 1 op 1 over kunt nemen, dan zie ik niet in dat we daar tegen zouden zijn. Het is heel goed uitgelegd door de heer Machielse, er is echt gepoogd in het presidium om onderscheid te maken tussen het inspreken in de commissie en het inspreken in de raad, dus daar moet wel aandacht voor zijn. Ik zou de heer Jansen willen adviseren om dan een tekstvoorstel te maken, hoe hij het gewijzigd zou willen hebben. Dan aangaande de heer Van den Beukel. Hij hoeft niet te wachten om het na een jaar te doen, hij kan het op elk moment doen. In het presidium, ik lees het even voor: het presidium doet aanbevelingen aan de raad inzake de organisatie en het functioneren van de raad en de raadscommissies.

4/20

Hij kan dus op elk willekeurig moment, na een jaar, na een maand, een voorstel doen om iets te willen wijzigen. De heer Van den Beukel was erbij toen we daarmee instemden, dus wat ons betreft: als hij het wil, kan hij het doen. Daar wil ik het bij laten. De heer Jonker, D66: Nog even heel kort in aanvulling op de dingen die al gezegd zijn. In algemene zin kunnen wij instemmen met het voorstel en ook de wijzigingen die zijn meegenomen. We vinden het erg fijn dat de benoemingen van de commissieleden nu een stukje gemakkelijker zijn en ook dat de positie van de duo’s is geformaliseerd, dat geeft ook waardering aan wat we er met zijn allen voor hebben. De suggestie van het CDA over evaluatie van de agendacommissie, daar is al veel over gezegd, ik ga het niet herhalen, maar het is goed dat we het evalueren op een bepaald moment als iemand dat wilt, zodat we het nog eens bekijken. Naar alle bijdragen luisterend dacht ik ook even terug aan de afgelopen 4 jaar. Ik dacht: zijn wij nu de soepele, efficiënte vergadermachine met zijn allen? Nee. Met andere woorden: laten we in het presidium hetzij een evaluatie in de raad, laten we er kritisch op blijven. Als het niet goed is dat de agendacommissie weg is en er moet iets anders voor terugkomen, laten we er dan positief kritisch met elkaar naar kijken, want we kunnen nog wel wat verbeteren.

De voorstellen van WIJ klinken mij heel goed in de oren, ik sluit me aan bij de vorige sprekers. Ik heb wel een voorkeur voor een formeel tekstvoorstel in een amendement, want dan weten we gewoon wat het is. Anders krijg je straks discussies: is dat nu een tekstuele wijziging of is het toch inhoudelijk? Daarvoor vind ik het reglement net iets te belangrijk om dat een beetje te laten zweven. Maak gewoon korte tekstvoorstellen, dan kunnen we dat met elkaar bespreken. Ik ben heel blij met de exposé die de heer Machielse gaf t.a.v. de insprekers. Zo scherp als hij het heeft, had ik het niet, daardoor werd mij een hoop duidelijk. Wat ik vooral fijn vind is dat wij de rol van de bevolking weer meer aandacht geven in deze raad, hoe we er goed over nadenken om hen bij ons debat te betrekken. Als we dat met zijn allen goed blijven doen, dan kan het alleen maar beter worden. Daar wil ik het voor nu bij laten. De commissiegriffier: Ik kan helderheid scheppen over de vraag waarom er verschil tussen de raad en de commissie is over het ordehandhaven. De burgemeester heeft voor de raadsvergadering in de gemeentewet de bevoegdheid gekregen in art.26, dus vandaar dat we het niet in het reglement van orde opnemen, want het uitgangspunt is: wat ergens anders al geregeld is, zetten we niet in de verordening.

De gemeentewet zal niet zo vaak en niet zo snel veranderd worden, maar als dat verandert en wij passen niet gelijktijdig onze verordening aan, dan zitten we scheef en dat willen we voorkomen, want het wil weleens voorkomen dat we niet even snel zijn als de gemeentewetwijziging. Over het spreekrecht in de raad en de commissies, de artikelen zijn specifiek op raad en commissies toegeschreven wat wel en niet kan. Je zou inderdaad wat meer tekstuele dingen recht kunnen trekken, maar ik wil wel waarschuwen voor bijvoorbeeld lid 2. Bij de commissie staat dat het woord niet kan worden gevoerd over benoemingen, keuze en voordracht van personen. Ik vind het heel logisch dat dat bij de commissie niet kan, maar bij de raad vind ik het juist wel weer belangrijk. Op het moment dat een wethouder benoemd wordt, mogen de inwoners er wat van vinden en de raad toespreken erover. Kijk even heel kritisch wat je recht wilt trekken en wat niet. De artikelen zijn best wel gericht op de raadssituatie en de commissiesituatie. Ook bijvoorbeeld lid 4 van artikel 15, de voorzitter kan iemand het spreekrecht weigeren, belangen van derden worden ernstig geschaad of verstoring van de orde, daar valt ook best veel onder waar de voorzitter ook mee uit de voeten kan richting inspreken bij de raad. Dat zijn de algemene zaken die ik jullie in eerste instantie wil meegeven.

Tweede termijn De heer Jansen, WIJ: Ik wil de griffier bedanken voor de verduidelijking en ik dank de collega’s voor de reactie op onze inbreng. Wij hebben natuurlijk goed geluisterd en we denken dat het verstandig is om het iets anders aan te vliegen. Laten wij het nog een keer goed nalezen, naar deze ordevoorstellen kijken, contact opnemen met de griffie en dan te kijken of er nu wat moet gebeuren, of we 12 mei met een amendement komen. Doen we dat niet, dan kunnen we in principe gewoon goed leven met wat er nu staat. Het gaat om de eenduidigheid. Dan zullen we het op termijn, over een jaar bij de evaluatie van deze reglementen, op dat moment inbrengen. Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Dank voor de steun, voor de ruimte die er wordt gegeven door de fracties aan de mogelijkheid van evalueren. De heer Ruijtenberg heeft in zoverre gelijk, dat die ruimte er altijd is. Tegelijkertijd, het presidium besluit wel in meerderheid iets van dien aard, dus het is wel waardevol om hier te constateren, dat daar brede steun voor is. Ik versta me graag na de vergadering met de heer Jonker nader, we hebben een vergelijkbaar beeld over de efficiëntie of de mogelijkheid tot verbetering daarvan, van dit huis, dus ik ben heel benieuwd naar zijn ideeën ook. Dank u wel.

De commissiegriffier: Ten aanzien van wijzigingen, het voorstel komt vanuit jullie zelf, vanuit het presidium, richting raad om te besluiten. Als jullie onderling bepalen om de tekst te wijzigen, kan ik de

5/20

tekst aanpassen voor de raadsvergadering. Dus als er snel mee aan de slag gegaan wordt, hoeft niet via amendementen in het regelement van orde iets aangepast te worden. De heer Machielse, VVD: Dan zou ik puur voor de overzichtelijkheid willen voorstellen, dat mocht de heer Jansen in overleg met de griffie voorstellen hebben, dat we die digitaal even met het presidium afstemmen al dan niet via mail, voordat het eventueel gewijzigd wordt in de voorstellen om te voorkomen dat we in de raad ieder woord voor woord gaan behandelen. De voorzitter: Dan is het duidelijk, we hebben er genoeg over gesproken. Ik vat het even heel simpel samen. In principe is het een hamerstuk voor de raad, tenzij blijkt in de wijze zoals de griffier en de heer Machielse hebben aangegeven dat er toch een wijziging gaat komen. Dan wordt het doorgevoerd, dan dienen we geen amendement in, dan komt er een wijziging in het reglement van orde. Dan ronden we dit agendapunt af. 6.b Budget crisisopvang Oekraïne De heer Bik, WIJ: Dank voor het warme welkom aan het begin. Goed om te zien dat ook Lansingerland zich hard maakt en haar verantwoordelijkheid neemt voor het bieden van humanitaire hulp aan mensen in nood. In het voorblad wordt in de toelichting gesproken over het beschikbaar stellen van een budget van een half miljoen voor de gemeentelijke lasten inzake crisisopvang voor Oekraïne.

Vervolgens wordt er in hetzelfde voorblad gesproken over een bedrag van een miljoen. Dit lijkt mij een schrijffout of wellicht een eerder voorstel dat overschreden is. Of hebben we het over 2 verschillende bedragen? Dat is mijn eerste vraag daarover. Dat het opvangen van vluchtelingen geld kost, lijkt me duidelijk. Het is dan ook bedrag dat wij voorschieten voor het rijk. We staan hier positief tegenover. Er wordt in het raadsvoorstel aangegeven, dat er voor de particuliere opvang van Oekraïners (POO) voor de gemeente met name een faciliterende rol is weggelegd. Is er aan te geven wat de verdeling van het budget over de 2 opvangvarianten is, dus COO en POO? Worden de kosten van de faciliterende rol ook meegenomen in de kosten die naar het rijk worden doorgezet? Bij het bepalen van de hoogte van de budgetaanvraag wordt er gerekend met een 100 keer 100 keer 100 rekenmethode, dus mensen keer het normbedrag keer het aantal dagen. De vraag is: hoeveel Oekraïners worden er op dit moment binnen de gemeente gehuisvest? Is er ook iets te zeggen over de verwachte toestroom op korte termijn? Voor de tijdelijke opvang van Oekraïners lijkt het concept flexwoningen goed aan te sluiten. Daar zou Bleizo west een uitstekende locatie voor zijn. Wij zijn van mening dat nu we ook deze flexwoningen kunnen plaatsen voor vluchtelingen, dat we dat ook goed kunnen regelen voor onze eigen inwoners.

Ook onze gemeente kent doelgroepen die met spoed een woning zoeken. We horen graag van de portefeuillehouder of hij daar kans toe ziet. Het voormalig Rabobankgebouw is door de eigenaar beschikbaar gesteld voor de opvang van vluchtelingen en deze mooie oplossing is wellicht ook voor andere leegstaande gebouwen denkbaar. Vinden er bijvoorbeeld gesprekken plaats met de eigenaar van de 14 eensgezinswoningen bij Parq Verde? Of kunnen we deze suggestie meegeven aan de portefeuillehouder? Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Een punt van orde. Ik ben een beetje abuis. In mijn beleving is het volgende agendapunt de actualiteiten uit het college, waar we het hebben over de inhoud, met name over de lange termijn opvang van Oekraïners. Ik heb het zo begrepen dat dit agendapunt echt gaat over het budget. Tenzij u anders wil aangeven, zou ik mijn inbreng willen opsplitsen. Ik heb het bij de heer Bik samengevoegd gehoord, ik denk dat dat wat verwarrend kan worden. De voorzitter: Een ordevoorstel. U doelt op de actualiteiten uit het college, daar staat een 13-tal zaken. U gaat erover, maar bij de actualiteiten uit het college heeft u vragen aan de portefeuillehouder, in dit geval de burgemeester. Dan komt er een antwoord op en dan is het klaar. Als we het hierbij doen, het combineren, dan heb je gewoon 2 termijnen. Prima als u het gescheiden wilt houden, mij best.

De heer Van den Beukel: U heeft gelijk, ik heb daar van tevoren ook over zitten nadenken, had ik dit als een bespreekpunt moeten agenderen, maar dat leek mee grote complexiteit voor een redelijk eenvoudig vraagstuk. Ik zou me wel kunnen voorstellen dat we 2 termijnen hebben bij de actualiteiten uit het college, omdat het een belangrijk onderwerp is en de burgemeester grote bevoegdheden toekomen. Het gaat over iets groots, dus als we daar 2 termijnen kunnen houden, dan zou mijn voorkeur zijn om dit even te beperken tot het budget. De voorzitter: Ik begrijp het en ik zie ja knikken. Stop, u spreekt via de voorzitter, u gaat niet allemaal door elkaar heen praten. Als u het woord wilt hebben, drukt u de knop in, dan zie ik dat u het woord wilt hebben. Dus niet roepen tussendoor. Er is een ordevoorstel van de heer Van den Beukel. Ik zie non-verbaal dat dat instemming heeft. Dat betekent dat we nu alleen over het budget gaan praten en dat we bij de actualiteiten uit het college het hebben over die 13 brieven, over de inhoud. Dan gaan we dat zo doen. De heer Philippens, L3B: Allereerst de complimenten aan de heer Bik voor zijn eerste woordvoering in de commissie. Gelijk het eerste punt met enerzijds financiën, maar ook een groot maatschappelijke impact, dus complimenten daarvoor. L3B kan grotendeels met het voorstel, zoals het er ligt, akkoord gaan. We

6/20

willen en moeten iets doen voor de vluchtelingen. Het rijk heeft aangegeven de kosten te vergoeden en het gevraagd budget is binnen het normbedrag van het rijk. Het is een crisisreserve, dus dat betekent dat je aan de voorkant wat minder scherpe kaders stelt, maar wel controle tussendoor. Dat is wat we ook met de crisisreserve corona hebben gedaan, dus daar kunnen wij ons in vinden. Wel direct een oproep richting het college om echt die focus te leggen op het normbedrag. We hebben niet al te beste ervaringen dat het rijk over de brug komt met financiën, dus laten we ons daarop focussen. Een tweede element is de langdurige en grootschalige opvang, die staat ook in het document. Wij vragen ons af: past die combinatie in een crisisbudget? In verband met de planbaarheid van grootschalige en langdurige opvang, maar ook omdat er al een pilot loopt bij de VRR, waar we in het volgende agendapunt naar gaan kijken. Tegelijkertijd zien we ook grootschalig tussen haakjes staan en het budget is gefocust op 100 vluchtelingen. Even een check bij de portefeuillehouder of ik het nou goed zie en of we op dezelfde lijn zitten. Is de focus van dit exploitatiebudget op kleinschalige opvang? Is er geen overlap met het budget met de VRR? Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De heer Van den Beukel, CDA: Om de portefeuillehouder niet in spanning te laten, een hamerstuk wat ons betreft.

Toch een paar inhoudelijke opmerkingen, want het gaat over een miljoen euro. Het gaat over solidariteit. En solidariteit kan geld kosten. President Zelenski van Oekraïne maakt ons er voortdurend op attent dat wij honderden miljoenen per dag brengen als West Europa, waarmee Russische wapens worden gefinancierd en tegelijkertijd onze humanitaire bijdrage steekt er schril bij af. Dus solidariteit kan geld kosten en dit dilemma, dat ik schets, staat hier niet op de agenda. Hier een veel kleiner vraagstuk, namelijk: zijn we bereid risico te nemen in het maken van kosten in de opvang van Oekraïners, terwijl we nog niet zeker weten dat het rijk over de brug komt. Ik sluit me aan bij de al gebruikte woorden door de heer Philippens, dat we daarmee kunnen instemmen. We hebben ervaring uit de coronaregelingen, dat het rijk inderdaad over de brug komt. Ik vind het ook wel belangrijk, maar dat staat keurig in het voorstel, dan we via de P&C documenten kunnen volgen wat de uitnutting is van het budget. Wat dat betreft heeft het onze volledige steun. Dank u wel. De heer Van Santen, VVD: Allereerst, voorzitter, wilde ik u bedanken dat u het voorzitterschap wederom op u neemt. Dank u wel daarvoor. Nu het onderwerp. Ook voor ons is het een hamerstuk, hoewel ik nog wel een vraag heb aan de portefeuillehouder. De onzekerheid of het rijk over de brug komt volledig.

Daar heb ik op zich wel vertrouwen in. De heer Van den Beukel gaf aan: bij corona werd netjes de uitnutting zichtbaar. Het staat in de brief dat dat hier ook zal gebeuren. Wat ik ook graag zou willen zien, is in de verantwoordingsdocumenten dat er een directe confrontatie is met het geld dat we dan krijgen van het rijk. Dat is bij corona niet gebeurd, dacht ik. Ergens staat het in het document maar ik zou het graag bij elkaar willen hebben in het document, zodat onze burgers ook echt kunnen zien of het volledig door het rijk is vergoed. Dat is mijn vraag. Als dat toegezegd kan worden, is het voor ons een hamerstuk. Dank u wel. De heer Weerheijm, D66: Toch fijn om weer allemaal terug te zijn hier in de commissie AB. Welkom ook aan alle nieuwe leden en welkom terug, voorzitter. Wat zouden we moeten doen zonder u? Even terug naar de inhoud. Ik denk dat ik voor velen van u spreek als ik zeg de oorlog in Oekraïne ons bijna iedere dag wel bezig houdt of iets wat op de voorgrond toch heel erg aanwezig is en dat we merken welke impact het heeft op onze gemeente, maar natuurlijk het meest op de Oekraïners zelf.

Daarom wil ik ook een beetje dit podium gebruiken om dank te betuigen aan alle inwoners, maar ook aan de ambtenaren, ondernemers, maatschappelijke organisaties die zich de afgelopen weken in Lansingerland al zo hard hebben ingezet voor de huisvesting van Oekraïners of op andere manieren hebben bijgedragen met hulp, met geld of wat dan ook. Daar zijn we heel erg dankbaar voor. Het is heel mooi om te zien hoeveel mensen de Oekraïners een warm hart toedragen en zoveel over hebben voor hun medemens. Dat is erg mooi om te zien. Dan even terug naar het voorstel, de focus op die € 1 miljoen. Twee kleine vraagjes, eerst een beetje inhakend op het punt dat al eerder naar voren is gebracht over de bekostiging van het rijk. Wij hebben gehoord dat in andere veiligheidsregio’s al wordt gewerkt met een bepaalde verdeelsleutel om de kosten, mochten ze niet vergoed worden door het rijk, op evenredige basis te verdelen over de regio. Onze vraag is: werken we in onze veiligheidsregio ook met zo’n regeling. Zo niet, is dat dan iets wat we zouden kunnen overwegen? Zodat we zeker weten dat de kosten eerlijk verdeeld worden. Mocht de gemeente iets meer doen, dat zij dan niet alle kosten dragen. En mochten gemeenten iets minder doen, dan kunnen bijschieten waar nodig. Het tweede, een nog iets kleinere vraag.

De kosten die tot nu toe al gemaakt zijn voor de opvang van vluchtelingen, of die achteraf nog steeds geboekt worden op deze reserve of dat die bij andere budgetten worden geschaard. Dat zijn mijn 2 vragen in de eerste termijn. Dank u wel. De heer Markus, CU: Wat ons betreft ook een hamerstuk. Inderdaad, maar dat hebben mijn voorgangers ook al gedaan, aandacht, want we kunnen alleen achteraf controleren voor een goede en heldere verslaglegging en dat we niet 8 bladzijden bij elkaar moeten zoeken om het allemaal helder te krijgen.

7/20

Maar nogmaals, die oproep is al gedaan en daar gaat vast en zeker gehoor aan gegeven worden. Wat ons betreft een hamerstuk. Mevrouw Gabin, GL: We willen alle nieuwkomers van hart welkom heten. Het agendapunt budget crisisopvang Oekraïners. Er is een grote stroom van vluchtelingen op gang gebracht. De oorlog in Oekraïne is de meest recente aanleiding daarvoor. De instroom blijft toenemen, terwijl er geen voldoende opvang is op lange termijn. Daarnaast zijn er ook vluchtelingen uit andere landen en het aanmeldcentrum in Ter Apel zit overvol. De noodkreet klinkt steeds luider maar er wordt maar weinig gehoor aan gegeven. Met de internationale politiek van Den Haag weet je nooit wat de geopolitieke doelen zijn van je tegenstander. En precies die onzekerheid zorgt ervoor dat oorlog nooit helemaal zal worden uitgebannen uit de wereld. Kortom, vluchtelingen zijn van alle tijden. Het is dus echt cruciaal om een lange termijn visie te hebben als gemeente. Inhoudelijk zal ik daar wellicht later nog op terugkomen. Om een rechtmatige uitgave te doen als gemeente is formeel een budget van € 1mln nodig, voor nu dan althans. Wij kunnen uiteraard instemmen met dit voorstel. Het is namelijk belangrijk dat het college slagvaardig kan zijn in het handhaven van deze crisissituatie.

Via de P&C cyclus en een evaluatie, dat zouden wij eraan willen toevoegen, zien wij graag terug hoe het is verlopen en waar verbetering nodig is. De veiligheidsregio realiseert op korte termijn een regionaal ingangsloket voor initiatieven en aanbod vanuit de samenleving. Ons verzoek is om ook aandacht te besteden aan het misbruik dat plaats vindt onder de vluchtelingen. Particuliere opvang is heel er nobel natuurlijk en vaak gaat het ook wel goed, maar in het nieuws hoor je af en toe wel horror verhalen. Stel een team samen, dat daar ook aandacht aan besteedt. De heer Scheringa, PvdA: Ook mijn eerste bijdrage, ik ben blij hier lid van de commissie te mogen zijn. Bij een triest onderwerp direct als eerste. Ook onze fractie is verontrust door de Russische invasie in Oekraïne en het leed dat de Oekraïense bevolking treft. We vinden dan ook, dat de gemeente de morele plicht heeft tot humane opvang van de vluchtelingen van deze oorlog en daarom zijn we ook blij met het voorstel. We hadden nog wel een paar puntjes. Ons viel het ook op, dat eerst genoemd werd € 5ton en nu € 1mln. Is het op basis van nieuwe informatie of is het een tikfout, zoals geopperd werd? Daarnaast vroegen wij ons af hoeveel vluchtelingen er nu op dit moment zijn. In het raadsvoorstel stond: tot op heden 50. Maar in de brief van 18 april stond dat er 19 in het voormalige Rabobankgebouw zitten.

Misschien kunt u ook aangeven hoeveel vluchtelingen door particulieren opgevangen zijn in onze gemeente. Verder nog een vraag. Het rijk compenseert de kosten van opvang en leefgeld, zag ik in het stuk van de Tweede Kamer. Verwacht het college nog andere kosten te maken met de opvang, bijvoorbeeld scholing en uitvoeringskosten? Dat zijn onze vragen. Dank u wel. Beantwoording college Burgemeester Van de Stadt: Dank aan de commissieleden voor de initiële steun aan het voorstel. Een aantal vragen, indachtig het ordevoorstel van de heer Van den Beukel, zal ik een aantal vragen in mijn actualiteiten meenemen, van meneer Bik en mevrouw Gabin, omdat die vragen meer over de inhoud gaan dan over de financiën. Dan beperk ik me nu even tot financiën. De heer Bik toont zich direct een scherp waarnemer, de heer Scheringa herhaalde dat nog eens. Een half miljoen was inderdaad het oorspronkelijke voorstel, maar de 100/100/100 maakte duidelijk dat het eigenlijk te weinig of vermoedelijk te weinig zou zijn. Dat zeg ik wel even in die technische kant. € 100 per plaats per dag. We gaan uit van plaatsen, dus ook een niet-bezette plaats wordt vergoed, zo is het naar ons gecommuniceerd. Maar op dit moment maken we in beginsel nog niet zo heel veel kosten. Zo is de Rabobank door de eigenaar om niet ter beschikking gesteld. Er zijn wel kosten, maar het is even de vraag hoe dat zich verhoudt.

De vraag: heeft het ook betrekking op particuliere opvang? Nee, in beginsel niet. Voor particuliere opvang geld wel de leefgeld regel, dus vluchtelingen in particuliere opvang krijgen leefgeld. Dat delen we al uit, dat doen wij cash. We hebben 100 van die prepaid passen bij de Bank Nederlandse Gemeenten besteld, als het goed is komen die deze week aan. Dan komt het op die passen te staan. Op die manier stellen wij het leefgeld ter beschikking aan de mensen die bij ons bekend zijn. Dat is altijd het vraagteken bij de mensen die in particuliere opvang zijn. Zijn ze ook bekend, dan moeten ze zich melden. Het is van groot belang dat ze zich inschrijven. Op dat moment kunnen we rekeningen treffen, leefgeld uitkeren. Er zitten ook zorgverzekeringen aan vast en dat soort dingen. De oproep blijft: meld je als vluchteling. Of als je particuliere opvang thuis hebt: zorg ervoor dat ze bij de gemeente ingeschreven worden. Verwacht ik dat budget nodig is? Nee, dat denk ik niet. Verwacht ik dat alles terugbetaald wordt? Ja. Ik heb inmiddels zoveel appjes waarin dat bevestigd is, dat het wel ontzettend moeilijk wordt om het niet te doen. Dus ik ga er maar even vanuit dat het kabinet goed is voor zijn woord, daar heb ik op dit moment echt alle vertrouwen in.

Richting de heer Philippens kan ik zeggen: dit gaat om de opvang primair Rabobank en eventuele kosten in de brede zin, zoals particuliere opvang, scholing en al dat soort dingen die erbij komen en die voor ons komen. De grootschalige opvang, waar ik straks meer over zal vertellen, is rekening veiligheidsregio. Dat beantwoordt ook de vraag van de heer Weerheijm. De veiligheidsregio neemt het financiële risico. Mocht dat dus niet terugbetaald

8/20

worden, dan zou dat bij de veiligheidsregio komen, dus bij ons, via de vaste verdeelsleutel. Dat zou ook logisch zijn. De verdeelsleutel is gebaseerd op de bijdrage die wij van het rijk krijgen voor de taken die wij bij de veiligheidsregio beleggen. Ongeveer 90% van wat we krijgen gaat naar de veiligheidsregio. Daar is het nu op gebaseerd in het nieuwe systeem. Dat is ook de verdeelsleutel waarmee we het risico zouden delen. Ook daarvoor geldt: een groot vertrouwen dat het kabinet het allemaal gaat vergoeden. Ik kan ook zeggen dat Lansingerland en Vlaardingen grootschalige opvang afgelopen dinsdag ook in het veiligheidsberaad zijn genoemd als voorbeeld richting het kabinet en dat de staatssecretaris ook zijn dikke steun daarvoor heeft uitgesproken. Dus alle redenen om ervan uit te gaan, dat het goed loopt. De heer Philippens had het nog over het normbedrag, houd je daar aan. Zeker, meneer Philippens, ik denk dat we dat zeker in beginsel niet nodig hebben, gezien de inspanningen die velen in onze samenleving hebben verricht hiervoor. Richting de heer Van Santen, nogmaals, wij hebben er veel vertrouwen in. Ik denk dat u heel terecht zegt: we gaan alles apart begroten. Het zelfde geldt voor de veiligheidsregio. Alles apart houden, dus kan je ook 1 op 1 laten zien wat het budget is geweest, wat wij gebruikt hebben, welke uitgaven we gedaan hebben en wat vergoed is door het rijk.

Inzake opvang zal dat ongetwijfeld 1 op 1 lopen, maar er zijn een heleboel kosten die wat diffuser zijn: wat als Oekraïense kinderen op onze scholen zitten, hoe gaat het met financiering van die scholen, wat valt er onder WMO, hoe wordt dat vergoed? Ik denk dat het heel belangrijk is, dat we dat allemaal heel goed registreren en bijhouden. Stel dat het op een reguliere begroting komt, dat u goed inzicht heeft in wat het gevolg is van de opvang. En dan kunnen we altijd nog kijken of het terecht is dat de gemeente dat betaalt of dat we een claim leggen bij het rijk. Maar nogmaals, in beginsel wordt alles gewoon vergoed. Verder allemaal vragen, die ik straks beantwoord. Tweede termijn De heer Bik, WIJ: Ik kijk naar het beeldscherm, mijn naam is Mark. Ik heb één korte, additionele vraag. Begrijp ik het goed, dat het budget waar we het hier over hebben bedoeld is voor de opvang van Oekraïners in het Rabobankgebouw? De heer Philippens, L3B: Met deze toevoeging van de burgemeester is het wat ons betreft een hamerstuk. De heer Van Santen, VVD: Dank voor de toezegging. Wat ons betreft ook een hamerstuk. De heer Scheringa, PvdA: Ik had gevraagd of er nog actuele cijfers waren, hoeveel vluchtelingen. Ik heb dat volgens mij niet gehoord. Ik heb nog een kleine aanvullende vraag.

Kunt u aangeven wanneer de vergoeding van het rijk verwacht wordt? En dat wellicht deze reserve niet meer nodig is. Dank u. Burgemeester Van de Stadt: Richting de heer Scheringa: aantallen ga ik straks meenemen in de actualiteiten. Nogmaals, het is een vergoeding per plaats, dus in beginsel maakt het nu niet zoveel uit of die plaatsen wel of niet bezet zijn. Als we ze creëren krijgen we in beginsel € 100 per plaats per dag vergoed. Over het wanneer van het rijk, ja, dat is bijna een gewetensvraag richting het rijk, zal ik maar even zeggen. Ik ga ervan uit, dat ze daar voortvarend mee zijn, maar de reserve is om die periode te overbruggen. Ook dan nog: we moeten gewoon uitgaven doen, daar moet u ergens een akkoord op hebben gegeven en die worden achteraf uiteindelijk vergoed. We zullen betalingen moeten doen en vergoed krijgen, dus de reserve heeft altijd nut. Hoeveel we daarvan nodig hebben en hoe snel het weer gevuld wordt door het rijk, dat laat ik even in het midden, want daar hebben we op dit moment geen zicht op. De heer Bik, scherp. Het raadsvoorstel is niet voor niets iets breder geformuleerd, we maken gewoon kosten. De kosten ambtelijk, de kosten voor maatschappelijke zaken, de kosten voor locaties. In dat geval is het op dit moment letterlijk alleen de Rabobank. De kosten voor leefgeld. Dus het verhaal is wat breder. En terecht.

Daarin kan ik alleen maar zeggen: verantwoording leg je achteraf af. Maar u kunt erop rekening dat alleen kosten worden vergoed die gemaakt worden, noodzakelijkerwijs gemaakt worden voor de goede en humane opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De voorzitter: Kan in concluderen dat het als een hamerstuk naar de raad gaat? Ja. Dan gaat dit als een hamerstuk naar de raad van 12 mei. 7. Actualiteiten uit het college De voorzitter: Kan de burgemeester eerst nog een verduidelijking geven? Burgemeester Van de Stadt: Ja. Volgens mij is alles goed opgeschreven, maar ik denk dat het toch goed is om even samen te vatten en bij elkaar te voegen. Het is crisis, wat betekent dat zaken heel snel in ontwikkeling zijn. We proberen de hele tijd in scenario’s te denken: wat kan er op ons afkomen? We hebben gegevens, denk aan aantallen, we volgen wat de voorspellingen zijn. Zo was er nu weer sprake van wat terugkeer. De terugkeer naar Kiev is mogelijk ook weer tijdelijk, dat mensen even op

9/20

familiebezoek zijn, maar toch weer terug gaan. Het is echt heel moeilijk te voorspellen, het wisselt heel snel. Ik zou het willen samenvatten. We hebben het allereerst over de crisis noodopvang, zoals we in het stuk financiën ook hebben opgenomen. Crisisnoodopvang willen we met zijn allen zo min mogelijk gebruiken, want dan praten we over sporthallen waar je mensen liever niet langer dan enkele dagen hebt. Gebrek aan privacy, gebrek aan voorzieningen, zo’n manier houd je onder normale omstandigheden niet lang vol. In principe gaan we ervan uit dat dat voor Lansingerland niet nodig is. Dat heeft er alles mee te maken dat in de opvang de 2.000 per veiligheidsregio die het kabinet gevraagd heeft, de 50.000 over het land, waarvan er nu 45.000 gerealiseerd zijn volgens de laatste cijfers, 28.000 bezet. In onze regio zijn er inmiddels zo’n 4.000 gecreëerd, mede door het aanleggen van de Volendam in de Rotterdamse haven, een cruiseschip met 1.400 plaatsen. Die zijn ook lang niet allemaal bezet. We hebben echt als regio heel veel geïnvesteerd, het gaat heel goed, dus is de crisis noodopvang eigenlijk nu overbodig. De Wielewaal, daar kom je dan in eerste instantie aan, maar je kan eigenlijk heel snel terecht. Het tweede is de kortdurende opvang. Dat is in beginsel een maand of 3. Dat kan ook 4 maanden zijn, maar je moet ergens een grens leggen.

Daarin hebben wij, in die 4.000 van de veiligheidsregio er nu 50 gecreëerd in de Rabobank. Dat is niet veel, we zijn een kleintje op dat terrein, maar we hebben van het begin af aan aangegeven, bij gebrek aan hotels, bij gebrek aan ruimte om een hotelboot of iets dergelijks aan te meren, gebrek aan bungalowparken en al de locaties die je voorbij hoort komen, wij gaan niet onze energie steken in het ombouwen van een veilinggebouw, want dat is heel moeilijk en dat duurt heel lang, we vragen of gebouwen beschikbaar zijn. Wij gaan gelijk naar de volgende stap: grootschalige langdurige opvang. We zetten liever daar onze energie in. Dat is ook omarmd door het algemeen bestuur van de veiligheidsregio, met name de voorzitter van de veiligheidsregio. Daarvan hebben we gezegd: dat doen we samen met Vlaardingen, die eenzelfde idee had. Dat is benoemd tot pilot van de veiligheidsregio, dat wordt ook opgenomen in het projectteam geleid vanuit de veiligheidsregio. Daarmee proberen wij langdurige opvang te creëren van grotere groepen. Dat is nog niet wat het kabinet als volgende fase ziet. Echt grote opvang zou gaan over 5.000 tot 10.000 man. Daar praten we niet over, dat is ook echt niet op korte termijn te regelen.

Als je overstap ziet en wat het kabinet ziet tussen die fase van die 50.000 de eerste maand, want het zou over een week of 4 al vol kunnen zijn, naar die grootschalige van misschien wel 200.000 mensen, misschien wel meer gedurende langere jaren, ja, dan is het kabinet echt nog wel tot het eind van het jaar bezig. Ons project past ook prima in die tussenfase, tussen die 2 stappen van het kabinet, die 50.000 en die grootschalige. Zo is het ook afgelopen dinsdag door burgemeester Aboutaleb in het veiligheidsberaad gepresenteerd. Zo is het ook door de staatssecretaris omarmd. Er is ook veel steun voor om het op die wijze te doen. Wat hebben wij dan voor ogen daarin? Het is onderdeel, we hebben nu een houtskool schets, we werken er hard aan, het is altijd de vraag of het ook kan. Niet onze kant is een vertragende factor, maar het gaat om materialen en mensen, net als overal in de bouwwereld. Waar richten wij ons op? Wij richten ons in die houtskool schets op één van de bouwterreinen, liefst bouwrijp, maar het is geen voorwaarde, maar het helpt natuurlijk wel in het tempo. Dan moet u primair denken aan Bleizo west, dat heb ik even onderverdeeld in noord en zuid. Noord is al bouwrijp en zuid nog niet, maar zuid is wel groter en het ligt gunstiger t.o.v. ons.

Er zijn voor- en nadelen, die zijn we aan het afpellen, hoe wegen de voor- en nadelen? En theoretisch is ook Wilderszijde een optie, alleen dan kom je wat sneller in de knel met de door u geplande bouw daar. Maar dat zijn primair de locaties waar we naar kijken. Nogmaals, het is nog niet zeker, want het moet wel kunnen. Het tweede is de vorm. Het is een vorm van flexwoningen, de vraag is of het überhaupt te krijgen is. Ik heb voor mezelf gezegd: het kan uiteenlopen van een bungalowpark, dan zet je er 500 sta-caravans neer of iets dergelijks. Ik heb ooit een camping gezien bij het Henschotermeer, dat is toen gekocht en terwijl wij er stonden is die hele camping omgebouwd met sta-caravans, bungalows. Sommige zagen eruit alsof het architectonische wonders waren, dus er zijn organisaties die dat kunnen. Zoiets kan ik me voorstellen. Maar ik kan me ook de betere studentenhuisvesting voorstellen, flatgebouwen die eigenlijk niet te onderscheiden zijn van een normaal flatgebouw, maar dan modulair gebouwd zijn. Op de vraag die gesteld werd bij het vorige agendapunt, flexwoningen een goed plan, kunnen we dat ook voor onze eigen inwoners doen? Dat is onderdeel van de pilot van de veiligheidsregio. We hebben gezegd in no-regret: als je investeert en stel dat volgende maand de oorlof is afgelopen en het reëel is dat mensen weer terug gaan keren, dan wil je niet het geld weggegooid hebben.

Dan kan het mooi ten goede komen aan die flex-zoekers in onze eigen gemeente, maar ook in de regio. Je kan ze laten staan, maar je kan ze ook verplaatsen in de regio. Voor mij geldt een inspanning, daar vroeg de heer Bik ook naar, een inspanning om het zoveel mogelijk te combineren. Dus ook zo snel mogelijk de eigen inwoners daarin mee te nemen. Ik kan nu niet helemaal overzien hoe we dat tijdstechnisch kunnen doen. Ik hoop dat met een week of 2 weken het echt wel rond te hebben en het ook bij u te kunnen neerleggen. Maar de suggestie van de heer Bik en anderen, het lijkt mij op zich een heel mooi idee, dus een streven waardig. Ik ga me daar graag voor inzetten. Het aantal vluchtelingen in onze gemeente is nu in de particuliere opvang bij mijn weten, maar cijfers verschillen, want mensen komen in en gaan ook weer weg 43, de Rabobank 19. Maar pak me even niet op de exacte cijfers op dit moment, want als er vandaag weer 5 mensen vertrokken zijn, zijn die cijfers net weer anders. Er is plaats bij de Rabobank. Dat is te voorzien om 2 redenen. Er zijn 4.000 plaatsen dus we

10/20

hebben overcapaciteit in onze veiligheidsregio. En we hebben de Rabobank aangemeld voor specifiek kinderen in de basisschoolleeftijd met een rugzakje. Dus met een vorm van beperking, special need, en hun begeleiders. Het is ook niet de bedoeling dat die gelijk vol is, want er een gezin met 5 kinderen met speciale hulp zou komen, dan moeten zij een plaats krijgen in de Rabobank idealiter. We hebben helemaal geen wens om het zo snel mogelijk op te vullen, we worden vergoed per plaats en ze zijn beschikbaar voor die doelgroep. Daarmee krijgen we een harmonieus geheel en ook een mooie inzet van Lansingerland op de korte termijn. Volgens mij is dat de samenvatting. Mevrouw Gabin, terecht, ja, er wordt gewaarschuwd voor allerlei vormen van misbruik van vluchtelingen: mensenhandelaren, uitbuiting op de arbeidsmarkt enzovoorts. Wij zijn daar zeer alert op, kan ik u zeggen. We hebben een aantal systemen ingeschakeld om dat ook te waarborgen. Hetzelfde geldt voor eventueel misbruik van leefgeld. We horen nu al aanvragen dat er dubbel aanvragen worden gedaan. Mensen zijn in Duitsland geweest, hebben daar leefgeld aangevraagd en nu hier weer. We proberen het te ondervangen binnen de grenzen dat het vluchtelingen zijn en de eerste nood zo snel mogelijk geledigd wordt.

Dat enige vorm van misbruik helaas voorkomt, ja, Oekraïners zijn net als Nederlanders, als we een regeling kunnen misbruiken, zullen we het niet laten, vrees ik. Daarom hebben we ook waarborgen. Het zal vast gebeuren, maar we hebben dat goed in de smiezen en we proberen waarborgen te vinden. Mensensmokkel en dat soort dingen, daar hebben we een aantal scherpe alarmsystemen op, want ik ben me er zeer van bewust dat dat risico er is en we hebben er ook genoeg voorbeelden van gezien. De Rabo is voor ons overzichtelijk. Thuisopvang niet. Ik ben ook geen groot voorstander in beginsel van thuisopvang. Het wordt ook door organisaties die erover gaan, zoals Vluchtelingenwerk, ontraden. Het is echt zwaar om mensen in huis te nemen, echt zwaar. En voor vluchtelingen liggen er allerlei vormen van misbruik voor de hand. Ik heb wel grote waardering voor één van onze inwoners, de heer Visser, die het organiseert. Groot respect voor mensen die het doen, nogmaals, het is echt zwaar, maar het is niet iets waartoe ik actief oproep. We hebben voldoende plaatsen en het is prima op die manier geregeld. Maar iedereen die het wil doen het signaal: wees je ervan bewust, het kost je echt wel wat in je gezin, het is echt een inspanning. Als mensen het er toch voor over hebben, dan kan ik alleen maar grote bewondering hebben, dan staan wij als achtervang klaar.

De voorzitter: Met de nodige soepelheid heeft u vragen uit het vorige agendapunt in dit agendapunt beantwoord. De heer Machielse, VVD: Dank aan de burgemeester voor de uitgebreide toelichting op de huidige crisissituatie. Dat schetst een helder beeld. Afgelopen week bij WNL op zondag gaf voorzitter van veiligheidsberaad burgemeester Bruls niet alleen een inkijkje in de bredere situatie van deze opvangcrisis, maar gaf hij ook een persoonlijk inkijkje in zijn eigen gemeente. Hij noemde daarbij het voorbeeld, ik heb het even opgeschreven, dat een juridisch adviseur ruimtelijke ordening maaltijden aan het uitdelen was. Hij sprak zijn grote dank uit voor zijn eigen organisatie, voor maatschappelijke organisaties en ondernemers, die allemaal bijdragen aan de hulp voor Oekraïners, maar hij sprak toch ook een zorg uit daar in dat televisieprogramma. Hij zei: dit kan niet zo door gaan. Hij gebruikte het podium daar om voor zijn eigen gemeente, maar ik heb het geïnterpreteerd als voor het hele land, ondernemers, inwoners, maatschappelijke organisaties op te roepen om echt te gaan doen wat ze kunnen om bij te dragen, want als gemeente en als burgemeester kannibaliseren op je eigen organisatie om het draaiend te houden, dat houden we niet vol.

Ondanks de humanitaire crisis en de prioriteit die absoluut moet liggen bij de hulpverlening, daar vindt u de VVD aan uw zijde, wilde ik u toch vragen om een inkijkje te geven in hoe dit in de Lansingerlandse situatie is en of onze organisatie ook op deze manier onder druk staat en wordt ingezet. De inzet is met groot respect, maar we mogen niet blind zijn voor de zaken die op andere fronten blijven liggen. Vandaar deze vraag aan u. De heer Philippens, L3B: Aan de voorkant heel fijn en goed om meegenomen te worden als raad, informatie in crisistijd, mijn complimenten daarvoor. Flexwoningen een goed idee, het zorgt voor meer draagvlak onder de inwoners. Een tweetal vragen daarover. Ik snap dat de burgemeester geen concrete cijfers heeft, maar kan hij misschien een percentage geven van het percentage van onze eigen inwoners, onze eigen spoedzoekers. Het beschikbaar maken voor onze eigen spoedzoekers zorgt ook voor meer draagvlak van deze grootschalige opvang onder onze inwoners. Dat is waarom wij altijd terughoudend zijn over langdurig en grootschalig, maar wordt er bij die pilot nagedacht over de draagvlak in onze samenleving van 1 tot 2 jaar. Ik ben benieuwd of daar een inkijkje gegeven kan worden. Als laatste sluit ik aan bij wat mevrouw Gabin aangaf over de criminaliteit, een groot risico, zeker als we mensen bij elkaar gaan zetten.

Een verzoek om de raad daar concreet in mee te blijven nemen, zodat we de afweging kunnen blijven maken en dat er goed op ingezet wordt. Dank u wel. De heer Van Egmond, CU: Dit is ook voor mij mijn eerste commissievergadering en ik wil meteen van het moment gebruik maken om mijn dankwoord uit te spreken aan iedereen voor het warme welkom vorige week, aan alle duo-raadsleden. Het is een bijzondere eer om beëdigd te worden en de burgers van

11/20

Lansingerland te mogen vertegenwoordigen, dus dank daarvoor. Verder onze complimenten voor hoe het college reageert op de crisis en voor de goede informatievoorziening via de website. De eerste commissievergadering en meteen één over een aangrijpend onderwerp. Afgelopen 1,5 maand horen wij het ene na het andere verschrikkelijke bericht in het nieuws over de oorlogsmisdaden van Rusland in Oekraïne met ondertussen al ruim 4,6 miljoen vluchtelingen als gevolg. Gelukkig dringt het nieuws goed door tot de meeste Nederlanders, wat er voor zorgt dat er veel steun is voor Oekraïne en de ontheemden in het speciaal. Steun gaat soms zo ver, dat mensen hun eigen huis beschikbaar stellen voor de opvang van vluchtelingen uit het oorlogsgebied. Hoewel de CU ervan uit gaat dat de meeste mensen zuivere en goede bedoelingen hebben, moet de opvang natuurlijk niet over-geromantiseerd worden. Wij delen de zorgen van mevrouw Gabin. De particuliere opvang van vluchtelingen is zwaar en kan door cultuurverschillen bijvoorbeeld ook leiden tot conflicten, zeker als mensen vluchtelingen opvangen buiten organisaties als Take Care B&B om, is er weinig zicht op wat er zich afspeelt achter de voordeur. Dit kan leiden tot stille tragedies. Daarom zijn wij ook blij met de maatregelen die de burgemeester net aankondigde en die het college neemt om dit tegen te gaan. Verder de gezondheidsrisico’s.