[BV21.0214] Verslag Gemeenteraad d.d. 25 nov 2021

De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde van de behandeling van dit onderwerp en gaan wij stemmen. Wij stemmen als eerste over het amendement, dan het voorstel en dan de motie. Ja, wij kunnen gaan stemmen. Ik open de stemming over het amendement, ingediend door mevrouw Verhoef van de PvdA. Dat is met de stemmen van GL en PvdA voor en de overige fracties tegen, is dit amendement verworpen. Dan gaan wij stemmen over het voorstel zelf, verordening sociaal domein 2022. Ik open de stemming. Ik sluit de stemming. Dit voorstel is met algemene stemmen aangenomen. Dan gaan wij stemmen over de motie van de heer Crielaard van L3B, met inkomenstoets de barricades op. Ik open de stemming. Met de stemmen van L3B en de PvdA voor en de overige fracties tegen is deze motie verworpen. Daarmee zijn we aan het einde van de behandeling van dit agendapunt. 8.c Motie vreemd Orange the World gemeente Lansingerland De voorzitter: Ik waarschuw allen: 3 minuten voor beide termijnen en interrupties, dus weest u zuinig. De heer Lieverse, CU: Ondanks dat we zuinig moeten zijn met de tijd, vooraf, vind ik het goed dat mevrouw Van Bakel een oranje sjaal heeft meegenomen en mevrouw Draak en ook mevrouw Cnossen eraan hebben gedacht om Orange the world op die manier alvast in te luiden. Complimenten daarvoor.

De motie vreemd Orange the world, om onze gemeente aan te laten sluiten bij deze wereldwijde campagne is heel mooi getimed, want vandaag is het de internationale dag van tegen geweld tegen vrouwen: 25 november. Ik ga niet alle overwegingen voorlezen, die in de motie worden genoemd, waarom het een belangrijk punt is, maar wel het dictum. M2021- ‘Orange the world’-gemeente Lansingerland Van mening dat lichamelijk of seksueel geweld een grove schending van de mensenrechten is en onacceptabel; vrouwen en meisjes hierdoor hun eigenwaarde kunnen verliezen, en fysieke en psychische klachten kunnen krijgen; geweld niet alleen negatieve gevolgen voor vrouwen zelf heeft, maar ook voor hun families en de gemeenschap in het algemeen; het belangrijk is om als gemeente de campagne tegen geweld tegen vrouwen te steunen. Spreekt uit dat Lansingerland vanaf heden jaarlijks deelneemt aan de campagne Orange the World. Verzoekt het college 3 punten. De gemeente Lansingerland officieel aan te melden bij Orange the World als deelnemende gemeente. Indien mogelijk reeds dit jaar en anders vanaf komend jaar jaarlijks het gemeentehuis of een ander prominent object oranje uit te lichten in de periode van 25 november tot en met 10 december, de dag van de mensenrechten. Aan de inwoners via de sociale mediakanalen kenbaar te maken dat de gemeente steun geeft aan de ‘Orange the World’-campagne.

Ik heb een rondje gedaan, ik heb wat mensen gehoord: niemand is voor geweld tegen vrouwen en meisjes. Waarom dan toch deze motie? Is het niet een open deur? Helaas, er is geweld, veel te veel. Er is ook een taboe op het melden van geweld, ook door slachtoffers. Liever kijkt men weg. Daarom blijft veel onzichtbaar en onbesproken. Het is daarom nodig, dat vrouwen en meisjes beter weten waar ze zich kunnen melden als ze met deze problematiek te maken hebben. Ook in ons dorpse Lansingerland hoor ik dat vrouwen het heel normaal vinden om angst te hebben om in het donker naar huis te fietsen, om het normaal te vinden om niet door onverlichte tunneltjes te durven rijden. Het is dus geen leuk onderwerp, je zou liever wegkijken. Maar stel dat het een open deur is, dat is ook een manier van wegkijken. Ik maak een fout. Meerdere fracties steunen de motie. Dat is o.a. meneer Jonker van D66, maar ook de dames Verhoef van de PvdA en Gabin van GL, Bergwerff van het CDA en Hoek van WIJ. De heer Jonker, D66: Als mede indiener kan ik me volledig aansluiten bij de woorden, die zojuist zijn uitgesproken. Daarom willen we het van harte ondersteunen. Daar wil ik het voor nu bij laten. Mevrouw Gabin, GL: Elke 8 dagen wordt een vrouw vermoord in Nederland. Dit komt in alle lagen van de samenleving voor. Moord op vrouwen is een diep geworteld maatschappelijk probleem, zeggen deskundigen.

Volgens hen zou dit probleem aandacht moeten hebben en het probleem zou beter aangepakt moeten worden. Het is een probleem waar we nauwelijks wat van horen in Nederland. Vaak zijn de cijfers in werkelijkheid veel hoger. Aan de moord op een vrouw gaan vaak signalen, zoals stalking, bedreiging, huiselijk geweld en aangifte vooraf. Zie het voorbeeld van de 16-jarige Humeyra. Zij werd vermoord door haar ex-partner, die haar al weken bleek te stalken en te bedreigen. Ze deed meerdere malen aangifte hiervoor, maar de politie en andere instanties hebben niet acuut gehandeld. Dit geeft alleen maar aan, dat bemoeienis van lokale overheid nodig is. Het is tijd dat we als gemeente aansluiten bij de campagne Orange the world, waarbij de gemeente het probleem erkent en ook actief optreedt. Niet iedereen is bekend met Veilig Thuis of andere organisaties, waar ze terecht kunnen. Het is goed als op de website van de gemeente de nodige informatie wordt gedeeld, zodat vrouwen die te maken hebben met extreem geweld of in een bedreigende situatie verkeren snel kunnen uitzoeken waar ze terecht kunnen. Ik zou hier graag even de reactie van de wethouder op willen hebben. Tot zover. Mevrouw Verhoef, PvdA: Mijn fractie is mede indiener van deze motie, die zeker geen open deur is. Meestal is er sprake van kapotte deuren als er geweld is tegen vrouwen of in een gezin. Niet alleen die 12/19

vrouwen zijn dan de dupe van de mishandeling, maar ook de kinderen die in dat gezin wonen. Het zou mooi zijn als de oranje lampen dadelijk aanfloepen als we deze motie gaan aannemen, want ik weet nu al dat deze motie aangenomen gaat worden. Er staat mij bij, dat we al eerder hier de oranje lampen in het gemeentehuis hebben laten branden en dat was, volgens mij, niet voor een voetbalwedstrijd. Volgens mij is het allang hier een keer gebeurd, maar misschien verwar ik het met een ander evenement. Het zou mooi zijn, als ineens die oranje lampen aanfloepen. Dank u wel. De heer Crielaard, L3B: De CU kaart een belangrijk onderwerp aan. Zoals de heer Lieverse zelf ook al zei, ook als L3B vinden we het ontzettend belangrijk, dat geweld tegen vrouwen wordt aangepakt, beter nog zou zijn: voorkomen. Deze motie roept eigenlijk op tot 2 hele concrete acties: het verlichten van het gemeentehuis of een prominent object en informatievoorziening via o.a. social media. Laat ik met dat tweede punt beginnen. Wat schetste mijn verbazing vlak voor deze vergadering? Op facebook en twitter zag ik dat de gemeente al heeft gedeeld over deze campagne met een link naar de website van Veilig Thuis en een telefoonnummer van Veilig Thuis. Informatie over huiselijk geweld, over Veilig Thuis, is ook vindbaar op de gemeentelijke website.

Ik heb dus een beetje het gevoel dat de enige concrete actie dan over blijft uit deze motie het verlichten is van een prominent object of het gemeentehuis in de kleur oranje. Dan vraag ik me af: wat heeft dat dan nog voor toegevoegde waarde? Het is goed, dat slachtoffers weten waar zij terecht kunnen, maar L3B denkt niet dat een oranje verlichting daar nog iets aan zal toevoegen. Als het gaat om die oranje verlichting, dan kan L3B de motie niet steunen. Mevrouw Draak, VVD: Eerst even over mijn oranje trui: dat is mijn VVD-campagnetrui, meneer Lieverse. Sorry, daar heb ik hem voor aangetrokken. Over deze motie, die natuurlijk heel serieus is. Ik moet eerlijk bekennen, dat er een vermoeide zucht door de VVD-fractie heen ging, toen we deze motie zagen. Weer een themadag. Dat staat natuurlijk los van het thema, want meneer Lieverse zei het al: iedereen is tegen geweld tegen vrouwen. Dat moet stoppen. Maar of het helpt om een gemeentehuis of een ander herkenbaar punt oranje te verlichten, wij denken van niet. Daarnaast klopt de aanname van de heer Lieverse in de motie niet dat uitlichten goedkoop is. Ik heb begrepen dat onze gemeente zelf niet over een verlichtingsinstallatie beschikt, we moeten dit huren en dat zou voor een groot object zomaar € 10.000 kunnen kosten.

Daarnaast denk ik, dat we als raad in het algemeen terughoudend moeten zijn in het omarmen van thema’s, omdat de kracht van de boodschap afneemt als je iedere keer voor iets anders de aandacht vraagt. Zoals het dictum nu is, zullen wij de motie niet steunen. Ik wil er wel toch iets positiefs aan toevoegen voor de fractie van de heer CU en de heer Lieverse. Deze beweging is natuurlijk groot. In Nederland steunen bijna alle provincies en 200 gemeenten dit. De gemeente Lansingerland ook vandaag op social media. Wat ik me eigenlijk afvroeg, of de heer Lieverse niet voor een laagdrempeligere aanpak zou willen kiezen. We kunnen ook een oranje vlag hijsen in een ceremonie, zoals we dat op coming-out day doen. Dat is een veel goedkoper alternatief dan uitlichten. Als je dat combineert met aandacht op social media, dan kom je al een heel eind. Verder zag ik dat onze buren in Zoetermeer sjablonen handjes met de tekst ‘meld geweld 0800 2000’ op straat hebben gespoten, een beetje zoals de fietslampjesactie van de ANWB. Op het moment dat je dat doet en iemands oog valt daarop, dan doe je naar mijn idee echt concreet wat. Als er geweld is, meld het dan en je geeft het telefoonnummer erbij, een vlag hijsen, dan kun je voor veel minder kosten toch aandacht vragen voor dit thema.

Maar nogmaals, even terug naar de motie, met het huidige dictum en de kosten die daaraan vast zullen hangen, kunnen wij om die reden niet steunen. Dank u wel. De heer Bergwerff, CDA: Het CDA vindt dit een mooi initiatief en wil de CU bedanken voor het opstellen hiervan. Zoals de CU al aangaf, zijn er veel vrouwen, die te maken hebben met of te maken hebben gehad met geweld. Het is volgens het CDA goed om hierbij stil te staan en ons medeleven te tonen als gemeente. Voor heel veel slachtoffers, kan dat een hart onder de riem zijn, heel betekenisvol zijn. Ik snap de partijen van VVD en L3B absoluut. Laat ik voorop stellen: de basis kan sowieso uitgevoerd worden, dat is al gedeeltelijk gedaan. Maar laten we als gemeente wel aandacht hebben voor deze dag op social media, op de website. Ik hoor dus nu, dat er vandaag al het e.e.a. geplaatst is en die kenmerkende oranje vlag hijsen. Wij willen benadrukken, dat we met deze motie een bepaalde ruimte willen geven aan het college. Ik hoorde net al goede ideeën van de VVD. Wat mij betreft, wat het CDA betreft kan het college die ideeën, mits ze natuurlijk betaalbaar zijn, overnemen. De heer Crielaard: Zoals de heer Bergwerff zelf ook al zegt: een deel van de motie gebeurt dus al. Op social media verschijnen al berichten namens de gemeente.

Wat vindt de heer Bergwerff dan nog de toegevoegde waarde van de verlichting van een object in oranje? De heer Bergwerff: Wat ons betreft, ik weet niet precies wat er op social media is geplaatst, dus ik kan niet zeggen of wij dat voldoende vinden, maar niet iedereen volgt de gemeente Lansingerland op social media. Dit is best een bekende campagne, het zou heel goed zijn als een bepaald object oranje wordt deze dag. Een hoop mensen, ook mensen die te maken hebben met geweld of hebben gehad, herkennen dat: oh ja, dit is de dag, deze campagne is vandaag aan de gang. Ze zien een oranje object, ik kan het me goed voorstellen, dat het heel betekenisvol zal zijn. Ik wil afronden. Wij willen als CDA benadrukken, op het moment dat het gemeentehuis oranje kleurt d.m.v. lampen en het kost bij wijze van spreken tienduizenden euro’s, ja, dat snapt het college ook, dat het niet te gek mag zijn. Het is niet de bedoeling dat we een campagne 13/19

hebben van € 100.000 bij wijze van spreken. Ik blijf erbij, dat het CDA dit initiatief volledig ondersteunt, maar natuurlijk wel tegen een reële prijs. Volgens mij moet dat gewoon lukken. Dank u wel. De heer Hoek, WIJ: Ik sluit me volledig aan bij de heer Lieverse. Ik had het zelf niet beter kunnen verwoorden. We leven in een geciviliseerd land en het is vandaag de dag nog steeds zo, dat een man en vrouw in dezelfde functie een verschillend salaris hebben. Waar hebben we het over? Het zit echt diep geworteld en ik denk dat het goed is dat we daar aandacht voor hebben. Volgens mij was het de VVD een tweetal jaren geleden, die hier een motie heeft ingediend om het 75-jarig bevrijdingsfeest groot te vieren. Daar hadden ze een raadsbrede steun voor en het was een prima initiatief. Echter, corona heeft toch het e.e.a. in de war gestuurd, dus er moet hier en daar nog wat op de plank liggen. De kruideniersmentaliteit, alles kost geld, als je ergens aandacht aan wilt besteden en je wilt daadwerkelijk dat de boodschap aankomt, dan moet je daar je nek voor uit durven steken, want anders heeft het niet zoveel zin. Ik stel voor dat we gewoon kijken wat het kost en aan de hand daarvan het plan uitvoeren. Dank u wel. Wethouder Cnossen: Ik hoor verdeelde reacties in de raad, die ook in de bespreking in het college uiteraard een rol speelde.

Allereerst de actie, heel goed meneer Lieverse dat u het hier onder de aandacht brengt. Zonder dat wij wisten dat het kwam, was de afdeling communicatie er ook al mee bezig. Veel zielen, één gedachte daarin. Wat dat betreft hebben we het eerste deel van uw motie al omarmd. Waar ik op wil reageren, is dat het college op dit moment de motie nog niet steunt, omdat dat deel van de verlichting erin zit. De rest wel. Je kunt je ook aanmelden als gemeente bij deze actie, dat willen we graag doen, zodat we volgend jaar ook in dat lijstje staan, ik hoorde al van 200 gemeenten, en daar actief aandacht aan geven. Ik zag ook, dat je via de website spelletjes kon bestellen, dus op andere manieren kan dat ook, die oranje aandacht geven. Er werd gevraagd om op de website meer informatie delen. Meneer Lieverse gaf aan, dat het wat mager is op dit moment, dat je alleen naar Veilig Thuis of naar 112 wordt verwezen. Die ga ik meenemen naar de afdeling communicatie, om te kijken of we meer informatie kunnen delen. Mevrouw Draak noemde ook al een telefoonnummer, dat er misschien aan toegevoegd kan worden. Dat is een goede suggestie om dit breder in de maatschappij te leggen. Laten we dit niet tot iets van de gemeente maken, laten we het vooral bij de samenleving neerleggen en ook daar aandacht vragen voor deze actie, bewustwording, want dat is het vooral, dat dit gaande is.

Ik zag een mooi spotje onlangs van een kapper. Een kapper ziet ook dingen, die andere mensen misschien niet zien. Zij werden opgeroepen: doe er dan wat mee, laat het niet passeren. Het college raadt u af de motie op dit moment te steunen vanwege het verlichtingsverhaal. Ik hoorde al een paar pleidooien om geld uit andere potjes te halen, maar ik denk dat we met elkaar moeten bezinnen hoe je elke themadag vorm gaat geven. Er waren wat fracties, die met de suggestie van een vlag kwamen. Mevrouw Verhoef: Een heel korte vraag. De wethouder heeft het over het verlichtingsverhaal. Daar zit natuurlijk een kostenplaatje aan. In 2019 is het gemeentehuis oranje verlicht, omdat het 75 jaar na de bevrijding was van ons land. Weet u wat daar het kostenplaatje van was? Dan kunnen we meteen horen of we boter bij de vis moeten doen of dat het echt te duur is. Wethouder Cnossen: Voor het kostenplaatje verhaal heb ik als advies mee gekregen, dat we een extern bedrijf moeten inhuren om dit voor ons te regelen en dat het ook redelijk ingewikkeld is i.v.m. brandveiligheid. Ik hoor diverse bedragen, hier gaat het over tienduizenden euro’s, dat gaat nogal rond, dus dat is verschillend. Maar het college raadt u dus af om dat deel van de motie aan te nemen. Het college omarmt graag de rest van de motie.

Ik heb ook nog mee gekregen, dat onze medewerkers zich ook al hebben aangemeld voor een bijeenkomst binnenkort, waar het over gender en huiselijk geweld gaat. Dus de aandacht bij onze afdeling is daar zeker aanwezig en dat steunen wij ook. Dat is het advies van het college. Kijk naar de motie of het ene stukje eruit kan, over de verlichting. Vlaggen raden we ook af, omdat we eerst met de hele raad moeten spreken over het vlaggen en dat volgend jaar met de nieuwe raad eens integraal moeten bekijken. Ik hoor ook zeggen: de Nederlandse vlag staat voor iedereen, dus daar mag je je ook door aangesproken voelen. Dat is de reactie van het college op deze motie. Tweede termijn De heer Lievere, CU: Het dictum voorlezen en toelichten en nu reageren in die beperkte spreektijd lukt me niet. Ik heb echt 1 of 2 minuten extra nodig. De voorzitter: Dat is het gevolg van spreektijd invoeren. Het is niet anders, u zult het in 30 seconden moeten doen. De heer Lieverse: U wilt wel of niet een handreiking krijgen na de fracties, die wat gezegd hebben? Anders lukt het me niet. De voorzitter: Dat begrijp ik, maar dat is het gevolg van spreektijd invoeren. Dit is een experiment, dan zien we de gevolgen daar ook van, maar het zijn wel de gevolgen ervan.

De heer Lieverse: Mag ik spreektijd van andere raadsleden krijgen? De voorzitter: We gaan geen spreektijd ruilen, want dan moeten we de spreektijd van iedereen inkorten, omdat de vergadering weer langer duurt. De bedoeling is: spreektijd begrenst de tijd van de vergadering in zijn totaliteit. Met de spreektijden, die we vandaag hanteren, kom je uit op 3 uur als iedereen zijn spreektijd gebruikt en als je kijkt naar redelijkheid van de antwoorden van het college en de stemming en dergelijke. Dat is een mooie tijd voor een vergadering, van acht tot elf. Als we daar uitzonderingen op gaan maken, wordt het half twaalf, twaalf uur en het is nou juist de 14/19

bedoeling om dat niet te laten gebeuren. Dus meneer Lieverse, ik zal u niet houden aan uw tijd nu. U had een halve minuut, ik gun u een minuut, maar doe het wel even in een minuut. De heer Lieverse: Het belang van de motie was niet om een lampje aan te steken. Het belang was om een onderwerp onder de aandacht te brengen, niet alleen van ons tijdens deze vergadering, maar van de bevolking, de inwoners van Lansingerland. Vanavond is er een vergadering in Ede. De oranje lampen in de raadszaal zijn aan gegaan. Dat zijn symbolische mogelijkheden. Ik zou graag de wethouder willen uitnodigen om het, indien mogelijk, zodanig uit te leggen in de motie, de tweede bullet, dat wij een mogelijkheid krijgen om ons op een creatieve manier aan te sluiten bij deze campagne. Ik vraag nu ook aan VVD en L3B: als ik de bullet in die zin vereng tot de mogelijkheid aanbieden de aanvraag bij de wethouder om een creatieve oplossing te vinden om een vorm te vinden, zodat wij ook meedoen, dan ben ik benieuwd of zij ook deze motie kunnen ondersteunen. De heer Jonker, D66: Ik denk dat het een goede aanvulling was. Wij steunen dit nog steeds volmondig en volledig. Mevrouw Gabin, GL: Wij zijn blij, dat het college al de nodige aandacht heeft geschonken hieraan en hopen dat de informatie verder wordt aangevuld met relevante details.

Wat betreft de verlichting: er kan toch op een factuur bekeken worden hoeveel het heeft gekost in 2019? Wat weerhoudt de wethouder om dat na te gaan? Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik denk dat de wethouder, niet deze wethouder, maar één van de andere wethouders, precies weet hoeveel dat gekost heeft en dat het in high side misschien niet zo fijn is om dat prijskaartje op tafel te leggen. Laten we kijken naar een veel goedkopere manier om dat te doen, om toch deze raadszaal oranje te kleuren, al is het met een paar oranje lampen of iets anders. Het gaat om het symbool. Ook wij blijven natuurlijk van harte deze motie ondersteunen. Dank u wel. De heer Crielaard, L3B: Als de heer Lieverse de aanpassing maakt in het dictum, zoals hij het zojuist voorstelde, dan kunnen wij voor stemmen. Mevrouw Draak, VVD: Als de heer Lieverse een aanpassing maakt conform de beantwoording van het college, dus dat de verlichting eruit gaat en daarmee de kosten die ermee gepaard gaan, dan willen wij heel graag deze motie ondersteunen. Dank u wel. De heer Bergwerff, CDA: Kort. Wat het CDA betreft, zijn die aanpassingen akkoord. Dat lijkt mij een goed idee. Dank u. De heer Hoek, WIJ: Ik heb nog heel veel spreektijd. Waar ik weleens een beetje jeuk van krijg, is de kruideniersmentaliteit, zoals die nu zich oppopt.

Je kan 100 argumenten bedenken om het niet te doen, je hebt maar 1 argument nodig om het wel te doen. Dat mis ik een beetje en dat vind ik jammer. Maar goed, met de aanvullingen van de heer Lieverse, als second best, laat dat duidelijk zijn, kunnen wij leven. Dank u wel. De voorzitter: Richting mevrouw Verhoef kan ik zeggen. De actie met de lampen was door mij gedaan. Ik heb geen flauw benul meer van wat het gekost heeft. Ik ga dus ook niet gokken. Er is zeker een bonnetje van. Het was echt wel wat. Wethouder Cnossen: Ik hoor een oproep aan het college voor een creatieve oplossing om mee te doen. Ik denk dat het college u als raad toch wil vragen om naar het dictum te kijken, ik heb een aantal fracties ook horen zeggen, om niet het college nu indien mogelijk dit jaar en anders vanaf het komend jaar het gemeentehuis te verlichten. Laat ons het verhaal uitvoeren, zoals wij verteld hebben, namelijk die aandacht, social media, er zelf aandacht aan geven en het vooral in de samenleving verspreiden. Het college voelt er dus op dit moment niet voor om nu een jaarlijkse verlichtingsactie of vlagactie te doen. Het lijkt me goed om dat volgend jaar met een nieuwe raad dan te bespreken. Dank u wel. De heer Lieverse, CU: Ik dacht dat u mij zou uitnodigen om het dictum aan te passen. De voorzitter: Ik ging ervan uit, dat u dat gedaan heeft.

U heeft mondeling toegelicht, dat het ook in een andere vorm mag. Dat beschouw ik als een mondelinge aanpassing van het amendement. Dat heeft iedereen goed begrepen, het is geen ingewikkelde wijziging. Volgens mij kunnen we het gewoon zo doen. Het is een motie, geen amendement, dus ik ga ervan uit, dat iedereen hem begrijpt. Mevrouw Draak: Ik aarzel daar een beetje over, omdat ik het nu dus niet precies weet. Ik heb geen tekst die ik op kan zoeken, waar we straks ja of nee tegen gaan zeggen en ik vind dat eigenlijk toch wel prettig. De voorzitter: Dan vraag ik de heer Lieverse hem mondeling te formuleren, de tweede bullet, dan hoeven we niet te wachten op de papieren versie. Hij wordt op dit moment gescand. Dan ga ik even schorsen. We gaan over enkele momenten verder. Ik schors de vergadering. 15/19

Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de heer Lieverse om de nieuwe tweede bullet voor te lezen. De heer Lieverse, CU: Ik heb trouwens code 0800-2000, het noodnummer van Veilig Thuis. Bullet nummer 2 wordt: indien mogelijk reeds dit jaar en anders vanaf komend jaar jaarlijks aansprekend en beeldbepalend campagne te voeren in dit kader, waarbij de kleur oranje, oranje verlichting kenmerkend is. De voorzitter: Dan is dat de motie waarover we gaan stemmen. Ik open de stemming. De heer Crielaard: Kunnen we nog even schorsen? De voorzitter: Wat is het probleem? Er is een amendement ingediend, dat is nu correct voorgelezen. De discussie is gestaakt. Het is het moment van stemmen. U heeft net fractieoverleg gehad. (….) Dan stoppen we de stemming en we gaan zo direct stemmen. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. De nieuwe versie, de laatste versie, de accurate versie van de motie is nu rond geappt, bij gebrek aan mailverkeer. Ik geef u allen een seconde om hem te lezen. Ik zie knikken. Ik denk dat iedereen hem gelezen heeft. Kunnen we overgaan tot de stemming? Ja, dat is het geval. Dan open ik de stemming, ingediend door de heer Lieverse. Meneer Meester wilt u mondeling aangeven wat u stemt? (…) Dan constateer ik dat alle aanwezige raadsleden voor de motie hebben gestemd en dat die is aangenomen.

De heer Hoek ook voor? Alle aanwezige raadsleden hebben voor de motie gestemd, de motie is aangenomen. Daarmee sluiten wij dit agendapunt af. 8.d Motie vreemd Quickscan inclusief beleid De heer Crielaard, L3B: Op 7 oktober behandelden we in de commissie samenleving ons bespreekpunt over de controlerende taak van de gemeenteraad t.a.v. toegankelijkheid. Als L3B vinden we het heel belangrijk, dat iedereen in Lansingerland mee kan doen en gelijkwaardig wordt behandeld. Daarom willen we graag meegenomen worden in de ontwikkelingen op het gebied van toegankelijkheid. Toenmalig wethouder Van Tatenhove gaf aan, dat het voor monitoring van toegankelijkheid goed is om te weten waar we nu staan. Ik gaf aan deze handschoen op te pakken en n.a.v. dit bespreekpunt dienen wij daarom nu de volgende motie in. Ik zal hem niet helemaal voorlezen omwille van de tijd. M2021- Quickscan Inclusief Beleid Van mening dat toegankelijkheid en inclusie gaat over een groot scala aan beleidsdomeinen zoals de openbare ruimte, toegankelijk onderwijs, werk, wonen, omgeving, informatie, gebouwen, mobiliteit, passende zorg en ondersteuning, participatie en dienstverlening. Daarmee het beleid ten aanzien van inclusie versnipperd is. Het voor de gemeenteraad hierdoor moeilijk is de controlerende taak uit te voeren op toegankelijkheid en inclusie.

Verzoekt het college uiterlijk in 2022 een Quickscan Inclusief Beleid uit te voeren, de raad te informeren hoe het college uitvoering wil geven aan de verbeterpunten en aanbevelingen uit de Quickscan en op basis van de Quickscan jaarlijks aan de raad te rapporteren wat de actuele ontwikkelingen zijn op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie dien ik mede in namens de heer Lieverse van de CU, de heer Jonker van D66, de heer Hoek van WIJ, mevrouw Verhoef van de PvdA en mevrouw Gabin van GL. De heer Kampinga, VVD: De motie vreemd quickscan inclusie, die kunnen wij in principe steunen. Inclusief beleid door de gemeente is belangrijk, dat onderkennen wij volledig. Inclusief beleid maakt het mogelijk, dat ook een ieder met een handicap, beperking of chronische ziekte in Lansingerland, voor zover het de gemeente betreft, volwaardig kan meedoen. Dat is een liberaal uitgangspunt. Maar dat gaat uiteraard niet vanzelf. Bij het bespreekpunt van L3B in de commissie ging het om toegankelijkheid, dat klonk nog wat fysiek. Inclusiviteit is ruimer en algemener. Mij sprak vooral de samenvattende zin toen erg aan. Ik citeer: een beperking is persoonlijk en de handicap ontstaat vooral door de ontoegankelijkheid van de maatschappij. Dat geeft het mooi weer.

Bij het bespreekpunt onderstreepte de VVD, dat wij in mei ook al schriftelijke vragen aan het college stelden met als titel: ook mensen met een beperking of een chronische ziekte willen profiteren van versoepeling van coronamaatregelen. Het kan verkeren. Of je nu beperkingen hebt of versoepelingen, voor deze mensen is het extra moeilijk en daar moet extra aandacht voor zijn. Als de kosten van een quickscan de uitvoering van verbeterpunten en aanbevelingen en de jaarlijkse monitoring aanvaardbaar zijn, daar staat niets over in de motie, dan zullen we deze steunen. We zijn benieuwd of het college daar nog iets over kan zeggen. Dank u wel.

16/19

Mevrouw Bouman, CDA: Dank aan de heer Crielaard. In de commissie hebben we er al ruimschoots bij stil gestaan. Toen heb ik zelf ook al het e.e.a. aangegeven, verwijzend ook al naar 2015, toen er de nodige toezeggingen door wethouder Fortuyn gedaan werden op het publieke domein. Wethouder Van Tatenhove gaf in de commissie van 7 oktober aan, dat het goed is om een onderzoek te doen en om te kijken wat je wilt gaan monitoren. Daar werd ik even door getriggerd, want een onderzoek doen, allemaal leuk en aardig, maar dan is de vraag aan de wethouder: stel, dat we dat zelf willen gaan doen, hebben we dan wel de menskracht om dat te doen? Een andere vraag is: stel, dat we dat niet kunnen doen, want ik heb in de commissie gezegd: misschien kan je dat door een extern bureau laten doen, dat kan je de rekenkamer laten doen of iemand anders, maar dan zitten er kosten aan verbonden. Dan is de vraag van ons: hoeveel gaat dat dan kosten? Dat moet dan in 2022 gaan plaats vinden. Dan heb ik zoiets van: op welke termijn zal dat allemaal moeten gaan gebeuren? Er zijn voor ons nog wel wat vraagtekens t.a.v. de menskracht, de kosten. Is het allemaal te realiseren, wat wij dan allemaal zo graag zouden willen? Ik zou heel graag van de wethouder willen horen wat daar het antwoord op is. De heer Hoek, WIJ: Wij zijn mede indiener van de motie en hebben geen aanvullingen. Dank u wel.

De heer Lieverse, CU: De motie volgt heel logisch op de conclusies van het bespreekstuk, dat we in oktober samen hebben gevoerd. Complimenten voor L3B, dat hij het zo goed heeft voorbereid, het bespreekstuk en nu ook deze motie. Nu aarzel ik, of ik de 3 minuten moet volmaken of dat ik kan afsluiten met gewoon te zeggen dat wij dit steunen. De voorzitter: Het is geen verplichte spreektijd. De heer Jonker, D66: Voor ons geldt hetzelfde. We zijn mede indiener en steunen dit. Mevrouw Gabin, GL: Wij hebben de motie mede ondertekend, omdat het verdraaid lastig is om op gelijke voet mee te doen in de samenleving als je een fysieke uitdaging hebt. Dat moet verbeterd worden. Wat ons betreft moet Lansingerland zo snel mogelijk werk maken van het VN-verdrag van de rechten voor de mens met een beperking. Wij pleiten voor een concreet plan van uitvoering. Het huidige inclusiebeleid is versnipperd. Een quickscan inclusief beleid biedt een uitstekende uitkomst hiervoor. Graag zien wij dat het college de doelgroep goed betrekt bij de uitwerking hiervan. Mevrouw Verhoef, PvdA: De heer Crielaard maakt voortvarend werk van inclusie en toegankelijkheid en dat onderwerp ligt ons ook nauw aan het hart.

Dan denk ik nog maar even terug aan de schouw, de fysieke rondgang met de benewagen of de rolstoel, die we maakten met wethouder Fortuyn en mensen met een beperking door het centrum van Berkel in 2014. Wij zijn mede indiener van deze motie. Een quickscan blijft natuurlijk vooral een papieren exercitie, daarna volgt het verbeteren van de praktijk, daar gaat het om. We vinden het belangrijk, dat de ASD, de adviesraad sociaal domein, wordt betrokken bij de opzet en de uitvoering van de quickscan. Er ligt natuurlijk wel een format vanuit de organisatie, die staat in de motie van de heer Crielaard. Maar natuurlijk moet dat wel worden aangepast aan de situatie in Lansingerland. We hopen ook, we verwachten ook, dat bij het opstellen van die inclusieagenda de verschillende maatschappelijke organisaties en de ervaringsdeskundigen worden betrokken. Verder is het een prima motie, goed dat de heer Crielaard zo voortvarend lijkt te acteren op dit onderwerp. Dank u wel. Wethouder Cnossen: Meneer Crielaard, u bent vasthoudend op dit thema, dat siert u. U heeft inclusie vast gepakt en ik zag in stukken van vorig jaar, dat u toen ook al het college erop heeft bevraagd. Dat is terecht. U geeft aan, dat het VN-verdrag een verplichting schept, alle gemeenten hebben een verplichting om hier iets mee te doen.

Op dit moment het instrument, want het is een instrument, de quickscan, dat heeft u terecht aangegeven, vastleggen om hiervoor te gebruiken, dat willen we u ontraden, maar het doel van de motie omarmen we. Ik wil u even een kijkje geven naar het volgend jaar 2022, waarin u graag resultaat wilt zien. Volgend jaar met de nieuwe raad gaan we aan het werk met de nieuwe samenlevingsvisie. Ik zeg nieuwe raad, maar dat is uiteraard eerst met de samenleving. Ik hoorde u al de adviesraad sociaal domein noemen, doelgroepen, maar de hele samenleving moet hierover mee kunnen denken en daarin moet inclusie een plek krijgen. Meneer Crielaard, vanuit zo’n nieuwe samenlevingsvisie wordt er ook elk jaar een monitor bij gehouden van de doelen die je wilt halen. Op die manier kan het college hier wel in mee gaan om het uit te voeren, maar om het letterlijk te doen via het instrument quickscan, dat is mij nu te vroeg. Ik geef ook graag ruimte volgend jaar aan die samenlevingsvisie, de mensen die daarin participeren, om zelf ook na te denken over hoe ze dit op een rij willen zetten. Daar gaan we mee aan de slag. We omarmen uw idee, maar raden deze formulering van de quickscan af. De heer Crielaard, L3B: Ik wil niet heel vervelend doen, maar mag ik 5 minuten schorsen? De voorzitter: U mag 5 minuten schorsen. Ik schors voor 5 minuten. Schorsing 17/19

De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Wij gaan beginnen aan de tweede termijn. Tweede termijn De heer Crielaard, L3B: Sowieso al in de eerste termijn door een aantal collega’s genoemd: in 2015 stond dit onderwerp al op de agenda, toen is het al heel veel besproken hier in deze raad. In 2018 heeft mijn collega Erwich hier ook al vragen over gesteld, in het kader van de inclusieagenda: hoe staat het ermee? Zoals wethouder Cnossen ook al zei: sinds 2020 heb ik meerdere keren technische vragen gesteld, raadsvragen gesteld, over dit onderwerp. Dat leidde tot een bespreekpunt in de commissie van oktober en wij denken dat deze motie een logisch gevolg is op dat bespreekpunt. Dus wij gaan de motie niet aanpassen. Wij handhaven hem op deze manier. Dank u wel. De heer Kampinga, VVD: Daar kunnen we ons in vinden, denk ik. Over de kosten had ik gevraagd. Ik hoop dat mevrouw Cnossen nog een toelichting geeft hoe ze dat voor zich ziet, dat inclusie eigenlijk een onderdeel is van een samenlevingsvisieverhaal, dat sowieso al in de maak is. Inclusie kan daar een logisch onderdeel van zijn. Zij kan dat beter verwoorden dan ik. Wij wachten het even af. Dank u wel. Mevrouw Bouman, CDA: Ik begrijp dat mijn collega’s dus toch het e.e.a. vast blijven houden. Het klopt, in 2015 hebben we dit al besproken en er zijn toezeggingen gedaan. De lijst niet limitatief is natuurlijk al een mooi voorbeeld.

Alleen, ik hoor collega Kampinga zeggen dat mevrouw Cnossen misschien iets gaat vertellen over de samenlevingsvisie, dat al gepland staat. Dan is de vraag: zitten we alles niet dubbelop te doen? Ik zou graag een toezegging van mevrouw Cnossen willen hebben, om te zeggen: al hetgeen de heer Crielaard heeft aangegeven pikken we dan daarin mee. Ik blijf echt zitten, als u nu met de quickscan verder gaat, wie gaat dan de kosten betalen? Dat zou ik graag van u willen weten. Maar ik hoor straks misschien eerst het verhaal van mevrouw Cnossen. De heer Crielaard: Mevrouw Bouman noemt de niet limitatieve lijst. Ik zeg ook in de motie: dat beleid staat er. Wat ik wil weten met zo’n quickscan: welke onzichtbare drempels hebben wij nog en waar kunnen we nog in de uitvoering van het beleid verbeteren? Is mevrouw Bouman het met me eens, dat het zeer relevant is om uit te voeren? De heer Kampinga: Ik meen te weten, dat de wethouder juist aangaf, dat er geen quickscan komt, dus dat is sowieso een verandering op de motie. Dat heb ik begrepen. Mevrouw Bouman: Meneer Crielaard, u heeft helemaal gelijk. Ik ondersteun het ook wel. Alleen, de vraagstelling is: moet je het nu via een quickscan doen met alle gevolgen van dien? Of moet je even wachten tot mevrouw Cnossen daar een toelichting geeft: we gaan toch met een samenlevingsvisie het e.e.a. doen.

Dan zou je aan haar kunnen vragen: we willen dat en dat en dat erin meegenomen hebben. Dat zou een toezegging kunnen worden van haar. Daar ben ik heel benieuwd naar. En de kosten. De heer Hoek, WIJ: Wij ondersteunen volledig de heer Crielaard om de motie ongewijzigd in stemming te brengen. Ik wilde bijna zeggen: vroeger hadden we nog weleens een meedenkend college aan onze zijde. Dat mis ik vanavond wel vaker, dat vind ik jammer, want daar konden mooie besluiten uit voort komen. De heer Lieverse, CU: Wij zijn zeker niet tegen een samenlevingsvisie en ook niet dat het een paraplubegrip is, waarbij allerlei onderwerpen de revue zullen passeren, maar wij zijn er wel tegen om om die reden de quickscan uit te stellen. Wij blijven steun geven aan deze motie. De heer Jonker, D66: Ook wij blijven deze motie voluit steunen. Een quickscan is een breed begrip. Ik vind het erg denken in problemen, wat ik om me heen hoor. Het onderwerp is te belangrijk. Er is ook alle ruimte in de uitvoering om daar invulling aan te geven, dus ik snap niet wat het probleem is bij sommige fracties. Mevrouw Gabin, GL: Een quickscan is geen nieuw fenomeen, het wordt overal toegepast. Wij blijven de motie vandaar ook gewoon steunen.

Mevrouw Verhoef, PvdA: De quickscan is een bestaand instrument, dat al in heel veel gemeenten is gebruikt en dat we vrij gemakkelijk kunnen aanpassen voor de Lansingerlandse situatie, dus de kosten zullen niet hoog zijn. Het is een redelijk papieren exercitie, maar wel relevant en juist de uitkomsten van die quickscan kunnen als informatie worden meegenomen in de op te stellen samenlevingsvisie en de discussie, die daar omheen gevoerd kan worden. Het lijkt me juist heel verstandig om dat eerst te doen. Dank u. Wethouder Cnossen: We zitten niet ver van elkaar af, laat ik dat vertellen. Ik was misschien wat kort door de bocht, omdat ik in de schorsing begreep, dat niet iedereen de stand van zaken samenlevingsvisie kent. U bent al bezig met beeldvormende avonden daarover. Binnenkort is er één over positieve gezondheid, als ik het goed heb begrepen. Het is al in voorbereiding op die samenlevingsvisie. Wie is er dan aan zet om dingen op de agenda te zetten? Dat bent u, dat is de samenleving. inclusie is een logisch onderdeel van de nieuwe samenlevingsvisie, dus dat komt er gewoon op. Ik hoorde mevrouw Bouman 18/19

vragen: past dat erin? Ja, dat past erin. Maar moet dat voor nu perse een quickscan zijn? Ik weet dat er meer formules zijn om dingen te meten. Laat misschien de samenleving, de adviesraad sociaal domein, uzelf daarin meepraten om te bekijken wat het moet worden. In de samenlevingsvisie wordt inclusie meegenomen, dat is de toezegging die ik u geef. Na de samenlevingsvisie, die u als nieuwe raad heeft vastgesteld, wordt er een bepaald monitoringssysteem uiteraard op de punten ingeregeld, zodat de raad elk jaar kan volgen wat de vorderingen zijn op die inclusieagenda. Mevrouw Verhoef: Eigenlijk hoor ik de wethouder zeggen, dat wil ik dan nog even verifiëren: ik zou wel een scan willen, maar of het nou precies die scan moet zijn, weet ik niet. Heeft u behoefte aan informatie om heel goed die discussie over die inclusie in te gaan? Heeft u alle informatie die u nodig heeft? Wethouder Cnossen: Nee, zeker niet. Ik denk dat die informatie in de samenleving zit en dat mis ik hier teveel in de discussie. Laten we vooral in de samenleving gaan ophalen waar behoefte aan is en daar dit lijstje, inclusieagenda, quickscan, whatever van maken. De heer Jonker: Ik wil de wethouder toch even vragen, want ik vind het problematiserend vermogen op dit moment wel erg hoog worden. Een quickscan is niet een strak gedefinieerd begrip. Er is op allerlei manieren nog ruimte om er invulling aan te geven.

Wat ik niet begrijp is, waarom u niet gewoon volmondig tegen de raad zegt: natuurlijk ga ik dat doen, dat doe ik graag, want het past in mijn beleid. Natuurlijk kunnen de resultaten dan landen in de verschillende dingen die u noemde, maar er vloeit geen enkel bloed uit als u nu toezegt die quickscan te doen. U kunt dat gewoon inpassen in de werkzaamheden, wellicht beperkte extra kosten. Ik snap uw weerstand niet. Kunt u dat toelichten? Wethouder Cnossen: Het is niet weerstand tegenover dit instrument, het is mijn weerstand tegenover hier in deze raadszaal invullen hoe wij dat moeten doen. We vinden toch met elkaar, dat de samenleving ook aan zet is om dit te bepalen? Daar zit het in. We gaan een nieuwe samenlevingsvisie maken. Het woord participatie heb ik even niet genoemd, maar dat is natuurlijk een belangrijk onderdeel. Het enige wat ik u vraag, ik denk dat mevrouw Bouman het heel goed formuleerde, is de inclusie mee te nemen in de samenlevingsvisie volgend jaar. Dat is het punt dat het college wil maken. De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde van de beraadslaging en kunnen wij over gaan tot de stemming. Ik open de stemming. Met de stemmen van het CDA tegen en de overige fracties voor is deze motie aangenomen. 9. Hamerstukken: 9.a Overzicht geheime stukken Gemeenteraad 9.b Bekrachtiging geheimhouding De voorzitter: Dan zijn wij tenslotte bij de hamerstukken.

Ik kijk even of ik die af kan hameren. Ja. De griffier heeft mijn hamer terug gevonden. 10. Sluiting De voorzitter, om 22.40 uur: Daarmee zijn we ook aan het einde van de vergadering. Dank u allen, tot de volgende keer. Ik sluit de vergadering. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van Waarnemend griffier,

Bert Schouten

Verslag opgesteld door Marianne Jansen, Lothassa Secretarie, met behulp van geluidsopname.

19/19