[BV21.0169] Verslag commissie Algemeen Bestduur van 6 oktober 2021

VERSLAG Commissie Algemeen Bestuur Corsanr. BV21.0169

Datum vergadering

: 6 oktober 2021

Commissieleden: Leefbaar 3B VVD CDA WIJ Lansingerland CU D66 GroenLinks PvdA

: Johan Philippens, Marjolein Gielis, Don van Doorn : Edwin Vervaet, Mauriel van As : Frans Ammerlaan, Terence Buitendijk : Jan Jumelet, Dianne van Heusen : Jurjen Dieleman : Brecht Weerheijm : Marko Ruijtenberg : Petra Verhoef, Hamid Azzouzi

Wethouder

: Simon Fortuyn

Voorzitter Commissiegriffier

: Jan Pieter Blonk : Lianne van den Houten

Afwezig CDA WIJ Lansingerland Burgemeester VVD D66

: Matthijs Ruitenberg : Petrine van Olst : Pieter van de Stadt : Nathalie van Bakel, Ed van Santen : Ineke den Heijer

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: Goedenavond dames en heren, ik open de vergadering van de commissie algemeen bestuur van de gemeente Lansingerland. Mede namens de commissiegriffier goedenavond raadsleden, duo-raadsleden, wethouder Fortuyn, medewerkers en last but not least de inwoners die via de webcast deze vergadering volgen. Wethouder Fortuyn is vanavond de enige van het college, die aanwezig is. We hebben een afmelding ontvangen van Matthijs Ruitenberg, hij wordt vervangen door Terence Buitendijk. En een afmelding ontvangen van Petrine van Olst en zij wordt vervangen door Jan Jumelet. Tot slot wil ik de fractie van de CU feliciteren met de keuze van mevrouw Titia Cnossen als opvolger van wethouder Ankie van Tatenhove, een goede keus. Zij is een ervaren en voormalig wethouder in Berkel en Rodenrijs, ik wens haar namens de commissie veel succes in deze nieuwe job hier in deze mooie gemeente Lansingerland. De heer Dieleman: Hartelijk dank, ik zal de felicitaties doorgeven aan mevrouw Cnossen en uiteraard zal ze hier binnenkort haar opwachting maken in de raad, waarin we haar hopen te beëdigen als wethouder van onze gemeente. Volgens mij u ook allen gefeliciteerd, ik denk dat we een goede nieuwe wethouder voor deze gemeente hebben gevonden. 2. Insprekers De voorzitter: Insprekers hebben zich niet gemeld. 3.

Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 15 september 2021 De voorzitter: Er zijn geen wijzigingsvoorstellen binnen gekomen. Dat klopt? Ja. Dan is het verslag vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Kunt u instemmen met de agenda, zoals die nu voor ligt? Ja. Dat is ook akkoord. Inventarisatie rondvraag: De voorzitter: De griffie heeft een rondvraag ontvangen van mevrouw Van Heusen over Koningsdag in het centrum van Bergschenhoek. 5. Bespreekpunten:

1/21

De voorzitter: Deze zijn er niet. Stukken ter advisering aan de raad: 6.a 2e begrotingswijziging 2021 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond De heer Philippens, L3B: Volgens mij is dit een hamerstuk, ik heb geen woordvoering. Dank u wel. De heer Vervaet, VVD: Wel verbaasd, dat het deze keer niet verhoogd werd, maar goed dat het gelijk blijft. Ik ben wel benieuwd, misschien een toelichting, met coronatijd: zijn er nog veel zaken gewijzigd tijdens coronatijd? Dat is het enige, verder akkoord. De heer Buitendijk, CDA: Allereerst dank voor de stukken, het ziet er netjes uit. Toch heb ik een vraag betreffende de zesde alinea van de aanbiedingsbrief. Er is een uitgangspunt, dat dit bedrag van € 18.000 aan extra Covid-lasten volledig door het rijk zal worden vergoed. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar mijn vraag is dan: waar komt dit uitgangspunt vandaan en hoe groot is de zekerheid hierbij, zodat we geen verrassingen krijgen? Dank u wel. Mevrouw Van Heusen, WIJ: Voor ons is het ook een hamerstuk. Dank u wel. Wethouder Fortuyn: Twee interessante vragen. Wat is het effect geweest van Covid in de veiligheidsregio en alles wat ermee te maken heeft gehad? Dat wordt hier in de begroting niet verwerkt. Er is gesteld, dat in deze zaak toch de verschuivingen hebben plaatsgevonden door het uitstellen van investeringen.

Dus je zou kunnen zeggen: de investeringen die uitgesteld zijn, een positief resultaat in plaats van een negatief resultaat, dat dat een Covid-effect is. Zo diep gaan we ook weer niet in dit soort dossiers. Ten aanzien van uw vraag van het CDA, het uitgangspunt over wat? De heer Buitendijk: Dat de kosten van corona bekostigd worden door het rijk. Hoe zeker is dit en waar komt het vandaan? Wethouder Fortuyn: Dat is natuurlijk ook een gewetensvraag. Als iets ingeboekt wordt met prudent boekhouden, dan is het zeker, maar ja, het blijft het rijk. Ga ervan uit, dat het zeker is, maar garanties. Ga er maar van uit, dat de boekhouding prudent wordt gedaan. De voorzitter: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dan constateer ik dat dit agendapunt, tweede begrotingswijziging 2021 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond als hamerstuk naar de raad gaat. 6.b Ontwikkelperspectief Bleizo-West De heer Van Doorn, L3B: Ik ben blij, dat het net lekker snel ging, dus ik hoop, dat ik misschien wel 1 minuutje extra mag pikken in mijn eerste termijn. Het zal gezien de eerdere woordvoeringen van L3B niet als een verrassing komen, dat wij in zullen stemmen met de 4 gevraagde beslissingen, rekening houden met de gemaakte opmerkingen, het ontwikkelperspectief willen vast stellen als kader voor de ontwikkeling met Bleizo-West.

Ik zal in mijn eerste termijn toelichten waarom wij dit een geschikte bouwlocatie vinden, het ontwikkelperspectief zelf en tenslotte op het proces opmerkingen maken. In de zogenaamde marktregio, dat zijn de 5 grootste omliggende gemeenten, waar dit gebied een directe verhuisrelatie mee heeft, is de komende jaren een behoefte aan 128.000 huishoudens. Bleizo-West kan er met 4.000-7.000 woningen een wezenlijke bijdrage aan leveren, zodat onze eigen jongeren veel dichter bij huis en hun sociale netwerk hun woon carrière kunnen starten. Opgroeiend in één van de 3 dorpse kernen, studerend en eerste zelfstandige stappen op Bleizo-West zetten om vervolgens weer door te stromen of terug te stromen, hoe je het wilt zien, terug de kern in. We zien de breed gevoelde noodzaak tot bouwen en het rijksbeleid om extra woningen zoveel mogelijk in de nabijheid van hoogwaardig OV te organiseren, zie recent een artikel in Binnelands Bestuur van 17 september, waarin ook de provincie Utrecht die lijn omarmt en de bouw van nieuwe huizen wordt geconcentreerd rond die punten en dat woningen bereikbaar moeten zijn, is het voor L3B van wezenlijk belang om waar mogelijk zelf de regie te houden op waar wij welk type woningen willen realiseren. Als we daar te behoudend opereren, bestaat de kans dat de hogere overheden dit voor ons gaan bepalen.

L3B wil aan het stuur zitten om hoogbouw buiten de dorpskernen zelf te houden en ervoor zorgen dat de kernen en buurtschappen Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs hun dorpse karakter blijven houden. Bleizo-West zal volgens het voorliggende perspectief inderdaad stedelijk worden. Is dat erg? Nee. Door samen op te trekken met de gemeente Zoetermeer kunnen we dit ontwikkelperspectief over de gemeentegrenzen heen trekken en kan er een aantrekkelijke mix van groen, wonen, werken en voorzieningen gerealiseerd worden. Dit zal zeker nog nadrukkelijker van toepassing zijn als onze buurman op creatieve wijze bedrijventerrein Lansinghage gaat verbinden met Bleizo-West. Dit kan door de aanwezige windmolens te verplaatsen en in dat deel ook woningbouw mogelijk te maken. Vraag aan het college is of we met de buren al serieus is verkend wat de mogelijkheden hiertoe zijn. De nieuwe wijk komt ook in een gebied met veel werkgelegenheid, grote logistieke bedrijven, distributiecentra, glastuinbouw, Horti Science, Dutch Innovation Park en de bedrijventerreinen Prisma, Bleizo, Hoefweg en het groene Lansinghage. Ook de

2/21

Haagse Hogeschool en de Universiteit Wageningen liggen bij wijze van spreken op steenworp afstand. Ook liefhebbers van groen komen ruimschoots aan bod, deze wijk ligt immers op fietsafstand van recreatiegebieden de Rotte, de Groenzoom, het Van Tuyllpark en een korte afstand van Bentwoud. De keerzijde van de medaille is dat de uitstraling van de omliggende bedrijfsgebouwen, de HSL, de A12 en de aanwezige hoogspanningskabels serieuze punten van zorg zijn. Dat zijn natuurlijk ook punten van zorg voor de fractie van L3B. L3B hecht er veel waarde aan, dat in de volgende stappen, die in het proces gezet moeten worden, goede oplossingen moeten komen voor deze probleempunten. De fractie constateert, de stukken lezend, dat we op dit punt ook geen verschil van inzicht hebben met het college en is het met de stelling eens, dat een aangenaam en aantrekkelijk leef- en verblijfsklimaat betekent dat het gebied in de basis gezond en veilig is. Om tot een volwaardige groene wijk te komen, moeten er in het gebied ook accommodaties komen voor de dagelijkse voorzieningen, zoals winkels, horeca, basisscholen, sport en bereikbare zorgvoorzieningen. Natuurlijk is bij woningen zo dicht bij een hoogwaardig OV knooppunt een wat krappere parkeernorm begrijpelijk, maar het mag er niet toe leiden dat inwoners van de nieuwe wijk niet of nauwelijks kunnen parkeren.

Toestanden zoals nu in Rotterdam west, waar inwoners hun auto niet meer kwijt kunnen, is voor de fractie van L3B geen begaanbaar pad. Kijk naar recente artikelen in het AD, waar de koppen gebruikt worden dat inwoners daar iedere avond rondjes rijden en na vijf uur nergens meer hun auto kwijt kunnen. L3B zal al deze zaken met extra aandacht bestuderen als de ontwikkelstrategie zal worden aangeboden. Het kan haast niet anders dan dat het beleid van de provincie ook richting het ontwikkelperspectief geschetste beeld wordt bijgesteld, zeker als onze raad en die van Zoetermeer het ontwikkelperspectief vast stellen. Graag een toelichting van het college of zij verwachten dat de provincie blijft vast houden aan windmolens of dat zij ook beseffen dat dit een kansrijk gebied is, waar wij hun steun bij nodig hebben, ik weet dat ze vanavond mee kijken, om hier de lokale woningnood aan te pakken. Tenslotte, om dit proces succesvol te laten zijn is het van groot belang dat de politieke rijen sluiten, niet alleen in dit huis maar ook met onze partners in de directe omgeving. Het is namelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid, dat we één van de grootste politieke opdrachten van deze tijd, het realiseren van duurzame woningen, met elkaar oplossen. Onze jongeren trekken tot mijn grote verdriet noodgedwongen weg uit Lansingerland, omdat we hier onvoldoende aanbod creëren.

Laten we onze jongeren, maar ook degenen die al weg zijn gegaan of zij die een sociale of financiële binding met onze gemeente hebben, de kans bieden om zich hier blijvend te vestigen. Dank u wel. De heer Van As, VVD: Leuk om een keer in deze commissie te zijn. Het gaat hier een stuk vlotter met de agenda dan ik gewend ben, daar geniet ik nu al van. Het is zeker geen hamerstuk. Allereerst: het is een belangrijke avond voor mij persoonlijk, omdat ik mijn 5-jarig huwelijksjubileum mag vieren. Mijn vrouw kijkt ook vanavond, dat doet ze bijna altijd en dus ook een klein woordje aan haar gericht: dank je wel voor het begrip dat ik hier vanavond weer zit en vooral voor alle moois in de jaren die nog komen gaan. We hebben het overigens vandaag op een leuke manier gevierd. Vanavond ligt hier voor ons het ontwikkelperspectief Bleizo-West. Het ontwikkelperspectief gaat een kant op, die ons eerlijk gezegd toch heeft verrast. Vaart maken is op zich natuurlijk wel heel erg goed, maar we moeten het ook zorgvuldig doen en daarbij rekening houden met de wensen van de raad. We hebben hier de bespreking. Diep in ons hart kijkende zouden wij daar misschien liever geen grote woonwijk met duizenden woningen zien. Dat baart ons zorgen.

Zorgen dat de in het ontwikkelperspectief beschreven te realiseren vierde kern los staat van de Lansingerlandse dorpen, dat het gebied straks de Lansingerlandse identiteit mist. Wat is dat dan? Dorps karakter, groen, relatief rustig. Ook maken wij ons zorgen om de leefbaarheid in Bleizo-West dat wordt gegarandeerd, denk aan de aangrenzende HSL, de reguliere spoorlijn, de snelweg A12 die er langs en doorheen zal gaan en daarmee de gezondheid van de mensen die er zullen gaan wonen en werken. Het gebied valt onder Lansingerlands gezag en zal in potentie misschien stadsere problemen en uitdagingen met zich mee brengen, denk aan keuzes rond ruimtelijke indeling, vuil ophalen, overlast en criminaliteit, misschien sociaal economische dingen, dat soort zaken. Verder maken wij ons ook zorgen, grote zorgen, dat de afgesproken realisatie van windmolens, de windopgave, straks op een andere plek moet gaan gebeuren in onze mooie gemeente. Waar dan? Wij zien het niet. Om dan ook het huidige ontwikkelperspectief mogelijk te maken is er ook nog actie van de provincie nodig. De huidige bestemming laat woningbouw ook niet zomaar toe. Het zijn niet alleen maar zorgen, ik begin daarmee, maar het zijn niet alleen maar zorgen, dat past ons als liberale partij ook niet, we zien ook kansen die de ontwikkeling van Bleizo-West met zich mee brengt.

Jonge gezinnen en jongeren hebben er meer kans om in onze gemeente te blijven of zich te komen vestigen in onze mooie gemeente. We dragen hiermee bij aan de oplossing rond woningnood, ook al eerder aangehaald door de vorige spreker. De kans op vertakking van de E-lijn van Berkel naar Zoetermeer, de ZoRo-lijn, vorige week hebben we daar ook nog een amendement over aangenomen, ingediend door D66, die kans wordt stevig vergroot doordat er meer potentiële gebruikers zullen komen. Voor de bereikbaarheid van onze huidige inwoners zal het ook een enorme winst kunnen zijn. De Home of Horti Science kan verder worden doorontwikkeld, al zien we daar eerlijk gezegd nog te weinig van terug in het ontwikkelperspectief, dat zou wel meer mogen zijn. Er liggen ook mooie kansen van verbinding van Bleizo-West met het Rottemeren gebied en het Annie M.G.

3/21

Schmidtpark. De wijk kan een groen en duurzaam visitekaartje worden van onze gemeente vanwege de zichtlocatie aan de A12, langs het reguliere spoor en de HSL. De opgave voor windopwekking, waar ik zojuist al zorgen over uitsprak, kan misschien slim worden ingevuld bij de ontwikkeling van Bleizo-West, waardoor de noodzaak om die extra windmolens te realiseren misschien vermindert of zelfs weggenomen kan worden. Ik ben benieuwd hoe het college kijkt naar deze gemeenteopgave. Als laatste wat kansen betreft: ook zien wij een kans dat er extra druk op de realisatie van de hinderbeperkende maatregelen rond de HSL kan komen, rond dat spoor. Er is al heel veel over gesproken, in de commissie ruimte, in de raad, we kennen allemaal de problematiek, we willen allemaal dat er vaart gemaakt wordt en misschien kan dit wel extra druk leggen, waardoor die vaart er nog meer komt. Daar profiteren veel van onze huidige inwoners ook van. Zorgen en kansen dus, dat is heel dubbel. We weten dan ook niet goed welke kant we op willen met dit ontwikkelperspectief. We zijn vooral benieuwd naar de lopende discussie in deze commissie en de beelden van de andere partijen. Ik kan me niet anders voorstellen dan dat zij ook zorgen zien en natuurlijk ook de kansen, maar laten we daarover in gesprek gaan en kijken hoe we die het hoofd gaan bieden. Dank u wel.

De heer Ammerlaan, CDA: We staan hier voor de vraag, de gevraagde beslissing, om het ontwikkelperspectief vast te stellen als richtinggevend kader voor de ontwikkeling van de locatie BleizoWest met 4.000-6.000 woningen en 100 tot 150.000 vierkante meter aan bedrijven en voorzieningen. Het CDA vindt de gevraagde beslissing voor een richtinggevend kader in een veel te vroeg stadium is. Ik had 51 technische vragen, maar ik kom er vanavond nog wel een heleboel tegen, waar ik nog geen antwoord op heb en dat hoor ik wel meer, denk ik. Een vraag aan de wethouder gelijk maar: wat is het juridische kader van het richtinggevend kader? Ik vind hem wel erg direct gelijk, dat het eenrichtingsverkeer is. Kan je nog alle kanten op halverwege? De antwoorden op de door ons gestelde technische vragen, of er was geen antwoord op ze leidden tot meer vragen en veel antwoorden zijn niet duidelijk. Veel: zie die vraag. Dus er is nog veel open. Het proces. De diverse radenbijeenkomsten, die er zijn geweest, waarbij voor Bleizo-West verschillende mogelijkheden zijn geweest, alle invalshoeken zijn bekeken, het ging alle kanten op eigenlijk en op zich is dat prima natuurlijk, alle kanten bekijken. Tijdens de radenbijeenkomst van 27 mei j.l. werd een soort tussenbalans gepresenteerd van bestuurlijke opdracht Bleizo-West. De presentatie was afwijkend van wat er verwacht was en gaf wat onduidelijkheid.

Ook beide wethouders, Fortuyn en Idema, waren enigszins verbaasd over waar mee gekomen werd, dat kwam in het slot tot uiting. Bij het slotwoord van wethouder Fortuyn bij die bijeenkomst werd gezegd, dat het een kant op moest gaan van een campus-achtige omgeving met onderwijs, onderzoek, bedrijven en woningen voor met name studenten en arbeidsmigranten. Wethouder Fortuyn zei ook, dat het aantal instappers niet het uitgangspunt voor de invulling van het gebied moest worden. Het gaf ons een bepaalde richting waar het op zou gaan. De vraag aan de wethouder. Dit voorgestelde ontwikkelperspectief is een compleet andere invulling dan wat u toen aangaf, dus ik was behoorlijk verbaasd, zeg maar. Na die radenbijeenkomst van 27 mei is er door de raad van Zoetermeer een bespreking geweest over de invulling van Bleizo-West, omdat ze vond dat er te weinig aandacht was besteed aan de vervoerswaarde. Er werd soort van opdracht gegeven aan wethouder Idema om dit terug te koppelen, dat er meer nadruk moet komen op de vervoerswaarde voor het verkeersknooppunt. Wat strijdig is met wat wethouder Fortuyn vertelde aan het eind van de bijeenkomst op 27 mei. Hij zei: het aantal instappers is niet bepalend. En bij Zoetermeer zeiden ze. De heer Jumelet: Ik zit eigenlijk verbaasd te luisteren naar wat de collega van het CDA aangeeft.

Hij verwijst elke keer naar de bijeenkomst van 27 mei, maar volgens mij is er nog een bijeenkomst geweest op 9 september, waar hij ook bij was. Volgens mij zit er weinig licht tussen hetgeen de wethouder daar verteld en gepresenteerd heeft en wat we hier vanavond op tafel hebben liggen. Wellicht is de heer Ammerlaan de bijeenkomst van 9 september vergeten, maar misschien is het handig om die even in herinnering te roepen, want dan zijn heel veel opmerkingen al opgelost. De heer Ammerlaan: Ik ben zeker 9 september niet vergeten, want 9 september lag het verhaal voor dat we nu bespreken. Dat is 1 op 1, 9 september en nu ligt er hetzelfde verhaal, dus dat ben ik niet vergeten, zeker niet. Maar ook toen was ik verbaasd, dat er toch een ander plaatje uit kwam. Dat wil niet zeggen, dat ik nu ineens heel veel antwoorden heb, dat geloof ik niet. Dan Horti Science Park. Er is weinig bekend en rekening gehouden met het ontwikkelplan van de ruimtebehoefte die er is voor het Horti Science Park. Het college vindt het wel belangrijk, het ziet Horti Science als de belangrijkste pijler, voldoende ruimte te bieden. Dat staat in de beantwoording van mijn vragen, het college gaf dat sterk aan, dat ze daar heel veel belang aan hecht, als antwoord op vraag 18.

Horti Science en ook de mogelijke samenwerking met Dutch Innovation Park moet voldoende ruimte, kansen en zeker de tijd krijgen om zich te ontwikkelen. Met het nu voorgestelde plan en de ontwikkeling die ze voortvarend zullen starten voorzien we dat de ontwikkeling van Horti Science Park niet de tijd krijgt in toekomst en dat het in de knel kan komen. Ik denk dat dat gaat wringen. De vraag is dan ook: is het college, en de andere fracties, het met ons eens dat voorkomen moet worden dat dit gaat gebeuren? Anders gaan we datgene waar we sterk in willen zijn, dat kunnen we niet uitvoeren. Mevrouw Verhoef: Kan de heer Ammerlaan nog een keer toelichten waarom hij bang is dat de ontwikkeling van Horti Science in de knel komt, want dat begreep ik niet helemaal. De heer Ammerlaan: Die behoefte was er nog niet. Op het moment dat je woningen gaat

4/21

bouwen, allerlei infrastructuur gaat maken en je komt er vervolgens achter, dat heb ik ook uit de tuinbouwsector gehoord, dat er dan te weinig hectaren over blijven om dat te ontwikkelen, dan zit je klem. Dat is een beetje mijn angst. Je kan namelijk maar 1 ding tegelijk doen. De heer Jumelet: Misschien dat de heer Ammerlaan het kan toelichten dan, waar hij dat conflicterende belang ziet. Volgens mij ligt de Horti Science aan de andere kant van de HSL, een vrij lang stuk daar vandaan. Volgens mij hebben wij kunnen horen bij Horti Science dat hetgeen zij willen op het gebied gebeurt, dat gescheiden wordt door de HSL en de nieuwbouw, dus ik zie de conflicterende behoefte niet. Wellicht kan hij dat toelichten, want ik zie hem niet. De heer Ammerlaan: Daar werd bij de bijeenkomst bij Horti Science ook al naar gevraagd en dat was nog onduidelijk. Er ligt nog 10 hectaren, niet van de gemeente. In de afgelopen bijeenkomst werd ook nog eens de vraag gesteld: hoeveel is er nodig? Misschien wel heel het gebied van Bleizo-West, werd er gezegd. Dat is door een ambtenaar gezegd. Dat is koffiedik kijken, daar zijn we het allemaal over eens, maar het is wel gezegd. Ik heb het toen zeker gehoord. Maar we weten het niet, dat zeg ik ook eerlijk, zo is het ook. Woningbouw. Woningbouw is belangrijk, dat vindt ook het CDA uiteraard.

Maar als we kijken naar het Stek-onderzoek op blz.33, dan staat er in dat er tot 2031 3.950 woningbehoefte is. Er zijn al 1.140 woningen aan harde plannen. De resterende behoefte van 2.810 woningen voor dezelfde periode zijn er exclusief Bleizo aan zachte plannen 5.275 woningen. Dus ja, er is ruimte om genoeg te bouwen tot 2031. Als we verder kijken tot 2041, dan is er een behoefte aan 5.550 woningen en dat er aan zachte plannen 5.275. Dat is dan iets te weinig, maar er zijn heel veel plannen. Voor Zoetermeer resulteert dan in 2041 in een plus van 13.000 woningen, zachte plannen. De voorzitter: U zit aan de 8 minuten. Ik heb rekening gehouden met interrupties, maar 5 is de grens. Ik wil vragen om af te ronden. De heer Ammerlaan: Ik ben er nog lang niet, dat is een probleem. Het Stekrapport zegt, dat het belangrijk is dat de zachte plannen uitgevoerd moeten worden, want daar schort het aan. In plannen kan je niet wonen, we zijn het er allemaal over eens, dat er huizen moeten komen, maar laten we de plannen, die er liggen ook uitvoeren. Dat vinden wij belangrijker, want dan bouwen we bij de kern. De heer Jumelet: Het is een heel interessant punt, dat de heer Ammerlaan gaat maken nu. Dan ben ik ook benieuwd of hij onderschrijft wat in het Stek-rapport staat over versnellen.

Bent u dan bereid in Bleiswijk niet de lange tijd daarvoor te nemen, maar om te zeggen: dan gaan we versnellen. Dat geldt ook voor Wolvert en andere plekken. Hoe kijkt het CDA daar dan tegenaan? Het is: of we gaan voor Bleizo-West of we gaan versnellen. Ik denk dat er een keuze gemaakt moet worden. De heer Ammerlaan: Dan is de keus sneller bouwen in bestaande omgeving. Die gaat wat ons betreft ver boven een nieuwe locatie waar alles opnieuw bedacht moet worden, een vierde kern met al zijn problemen en vragen, die ook al eerder genoemd zijn. Wat ik mis, is burgerparticipatie. Bij zo’n opgave, zo groots, mis ik dat onze bewoners meegenomen zijn. Dat we hier beslissen om een vierde kern te bouwen, ik vind dat we de bewoners daar bij moeten betrekken, dat vind ik. Mevrouw Verhoef: Wilt u dan de huidige inwoners van Lansingerland vragen of al die mensen die staan te schreeuwen om een huis? De heer Ammerlaan: Natuurlijk staan mensen te schreeuwen om een huis, dat weet ik ook wel, maar we praten ook over een opgave niet alleen voor Lansingerland, maar ook voor de omgeving. We moeten alles regelen, we bouwen al heel veel en we hebben een hoop op de plank liggen. Het is ook moeilijk om alle bouwplannen uit te voeren. Dus concentreer je. Ik heb geleerd, dat je niet alles tegelijk moet willen doen. Vier, vijf grote bouwplannen, dat wordt hem niet.

Mevrouw Verhoef: Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag. Gaat u dan de inwoners van Bergschenhoek en Berkel vragen of zij het goed vinden dat er extra huizen gebouwd gaan worden op een plek waar de buren vooral bedrijven zijn en een heel mooi hoogwaardig openbaar vervoer? De heer Ammerlaan: Dat vind ik, ja, dat wij dat aan onze inwoners moeten vragen. Wij zijn gekozen door onze inwoners van Lansingerland. Je moet burgers mee nemen in datgene waar Lansingerland heen wil. Dat vind ik wel heel belangrijk, want we zitten hier voor onze burgers. De heer Jumelet, WIJ: Het is de vraag vanavond: denken in oplossingen of denken in problemen. Tegen die achtergrond hebben wij nagedacht over deze locatie. We zijn meerdere keren in gezamenlijkheid met de raad van Zoetermeer bijeen geweest. Dan kan je zeggen: we zijn als raad van Lansingerland goed mee genomen in de planontwikkeling en in de gedachteontwikkeling rondom deze locatie. Wij constateren, dat er een enorme behoefte is aan woningbouw, zowel in Lansingerland, in de regio als in de provincie. Mijn buurman gaf allerlei cijfers vanuit het Stek-rapport, maar onderaan de streep, op het moment dat je je oren open houdt en de krant leest, gaat dat verder dan de cijfers die opgesomd worden, want de woningnood en de woningbehoefte is enorm.

Ik heb afgelopen raad gezegd: ik ben benieuwd waar mijn kinderen gaan wonen in Lansingerland, want het is vrijwel onmogelijk hier om de woningmarkt op te komen. In die zin denk ik dat wij mogen constateren, dat er een schreeuwend tekort aan woningen is. Je kan het ook anders formuleren: er is een enorme behoefte aan woningbouw. Daarnaast constateren we, dat we een prachtig treinstation hebben. Een treinstation dat uitermate goed is. Ik maak er soms zelf weleens gebruik van, het is fantastisch, dat je zo richting Utrecht kan, Den Haag, Gouda, zelfs Den Bosch en Tiel. Wat dat betreft is onze omgeving goed ontsloten door de trein. Het punt van parkeren, dat de heer Van Doorn net aangaf, dat steunen wij van harte, ook in het licht van eerdere discussies in deze raad. Vraag aan de wethouder, het antwoord weet ik wel, maar ik wil het toch

5/21

publiekelijk stellen: als alle lichten nou eens op groen springen en de provincie inderdaad mee gaat in hetgeen wij graag willen als Lansingerland en Zoetermeer, laten we onze broeders en zusters daar niet vergeten, wanneer gaan we dan de eerste paal slaan? Ik hoop dat de wethouder daar expliciet in kan en wil zijn. Onze partij WIJ wil bij dit dossier, ook bij alle dossiers maar zeker bij dit dossier, kijken naar de toekomst en niet blijven hangen in het verleden. In de fractie werd gezegd: we hebben heel veel klavertjes drie, maar we zijn eigenlijk altijd op zoek naar het klavertje vier. In dit geval zouden we het klavertje vier zelfs binnen handbereik hebben. Laten we vanuit dat perspectief ook met name zien wat we voor onze eigen inwoners, door wie we gekozen zijn, kunnen betekenen. Wij kunnen met name voor jongeren en jonge gezinnen heel veel betekenen op deze locatie. Ik ben ook blij, dat het CDA ook kiest voor versnelling. Misschien moeten we niet of of zeggen, maar misschien wel en en. Het zou fantastisch zijn als we die stap kunnen maken. De heer Ammerlaan: Ik ben het uiteraard ook met u eens, dat we er snel voor moeten zorgen dat onze kinderen hier in de toekomst kunnen blijven wonen.

Maar als we versneld gaan bouwen, zouden we er dan de voorkeur aan geven om dat bij de bestaande kernen te doen of zou u zeggen: we bouwen daar? Wat zou uw voorkeur hebben? De heer Jumelet: Het mag geen verbazing wekken, mijn fractie kiest voor de en en variant. Graag de locaties die wij nu in beeld hebben en de locatie Bleizo-West, want het zou toch eeuwig zonde zijn als we Bleizo-West een groot grasveld laten zijn met het enorm mooie vervoersknooppunt. In die zin is het wat ons betreft en en, want we leven in deze wereld niet alleen voor onszelf, niet alleen voor Lansingerland, maar ook voor de regio en voor onze provincie. Er is gewoon ontzettend veel behoefte in deze regio aan woningbouw. Dan kom ik bij de beslispunten, dat correspondeert mooi met het klavertje 4, want het zijn ook 4 beslispunten. Daar zeggen wij als fractie volmondig ja tegen. We vinden het een fantastisch plan, een unieke kans, We zeggen dan ook volmondig dat Lansingerland, Zoetermeer maar ook de provincie: we hebben goud in handen. Laten we alsjeblieft het niet als zand door de vingers laten glijden. Op het moment dat je het niet doet, dan ben ik benieuwd wat we daar uiteindelijk gaan krijgen. Wat dat betreft zijn we het met elkaar eens. Logistieke bedrijven, we hebben er heel veel zien verrijzen hier. De heer Ammerlaan: We hebben goud in handen. Over financiën hoor ik niemand.

Er wordt gezegd: het moet budgettair neutraal uitkomen. Maar ook daar zitten nog zoveel haken en ogen aan. Nu weet ik dat er toevallig een partij is, die de financiën goed op orde wil houden, dat is het stokpaardje van uw collega. Hoe kijkt uw partij daar tegen aan? Hoeveel verlies accepteert u als het toch anders uitpakt? De heer Jumelet: Ik begon mijn betoog met: we denken graag in oplossingen en niet in problemen. We gaan vanavond een ontwikkelperspectief vast stellen, u daagt mij een klein beetje uit, ik ga er toch iets van zeggen. Toen ik uw 51 technische vragen las, dacht ik: ik ben benieuwd wat uw insteek is. Wilt u aan de voorkant alles geregeld en dicht geregeld hebben? Of zegt u, kijkend naar de toekomst toe: wij zien daar een ontwikkelmogelijkheid en wij gaan ervoor? Natuurlijk, er zullen heel veel hobbels en bobbels zijn, die genomen zullen moeten worden, maar heel veel dingen zijn oplosbaar en heel veel dingen zijn ook goed te regelen, wellicht ook met buren en provincie. Op het moment dat je vanuit problemen denkt vanuit de voorkant, dan kom je nooit van start en zal er ook nooit wat gebeuren. Ik denk dat als je denkt in oplossingen en in kansen, in dit geval willen we dat zeker doen.

De heer Ammerlaan: Ik denk zeker in oplossingen en kansen en niet alleen maar in problemen, maar ik heb geleerd dat je altijd moet inschatten wat de problemen zijn zonder daarbij te doemdenken. Wil je investeren en durven, daar kan ik van huis uit ook wel mee omgaan, dan moet je wel weten welke kant je opgaat, waar je instapt. Ik vind dat we nog te weinig informatie hebben en dat het te snel gaat, waar je nu in stapt. Ik ben niet negatief dat er niets kan, maar ik wil wel iets meer weten. De heer Jumelet: Wij zitten daar dus anders in. Ik denk dat vanuit mijn fractie het signaal heel duidelijk is, dat hebben we al eerder aangegeven: hoe sneller daar van start gegaan kan worden, hoe beter. Ik zeg u niet voor niets: we hebben goud in handen. Wij denken graag in oplossingen en daarover kan je van mening verschillen. Mijn laatste zin is eigenlijk: we staan vierkant achter de wethouder om met dit document onder de arm richting de buren te gaan en ook richting de provincie. We zijn ook gaarne bereid om met hen mee te denken, met het college mee te denken, als het gaat om de opgave die er ligt rondom wind.

Ik hoop van harte, dat is een oproep aan de provincie, misschien moet ik in de camera kijken, maar ik hoop van harte dat de provincie ook bereid is om deze kans aan Zoetermeer en Lansingerland te gunnen, maar ook aan zichzelf te gunnen, want uiteindelijk doen we dit niet voor onszelf, maar voor onze regio en onze provincie. Dank u wel. De heer Dieleman, CU: Voordat ik mijn eigen bijdrage ga houden, wil ik complimenten uitdelen aan de heer Van As en de VVD-fractie. Ik vind het tof van een fractie waarvan bekend is dat ze dit dossier ingewikkeld vinden, dat ze die ingewikkeldheid hier op tafel neerleggen en aangeven: we gaan het er met elkaar over hebben en we laten ons graag in het debat van verschillende kanten overtuigen of niet en dan zullen we op een bepaald punt uit komen. Dat is hoe we het debat horen te voeren in deze raad. Als je het niet weet, dat je daar met elkaar over praat en vervolgens tot een standpunt komt. Dus complimenten voor de opstelling van de VVD-fractie, dat vind ik heel mooi om te zien. Dan over naar onze eigen bijdrage. Ik denk dat het één van de onderwerpen is waar we de afgelopen jaren veel over hebben gediscussieerd in onze fractie. Vanaf het moment dat die maquette hier midden in de raadszaal werd neergezet, dat was niet het meest gelukkige moment, toen gingen wij ook zwaar in de ankers in

6/21

onze fractie, tot het moment waar we nu zijn. We hebben er regelmatig met elkaar over gepraat. We hebben moeilijkheden naar elkaar uitgesproken, dingen die we nog niet zo goed wisten en waar we uiteindelijk op uit zijn gekomen, is dat hier een voorstel ligt, dat we gaan steunen. Laat dat vast de conclusie zijn: wij kunnen ons vinden in het voorstel dat hier voor ligt. We zijn niet van plan dat te amenderen. We gaan wel een paar punten mee geven, die we graag meegenomen zien richting volgende stap. Wij vinden dat dit perspectief heel goed volgt op het eerdere rapport van Twynstra Gudde, dat we hier met elkaar hebben vast gesteld. We hebben het er toen over gehad, dat was de eerste keer dat we gekozen hebben voor woningbouw. Het was goed onderbouwd en we vinden dat het in het stuk, dat voor ligt, ook goed is onderbouwd voor besluitvorming op dit moment. Dus de ontwikkeling, die hier wordt beschreven kunnen we heel goed volgen. Zeker ook als we op landelijke en op regionale schaal kijken naar wat hier gaat gebeuren. Ik sluit me onmiddellijk aan bij eerdere sprekers die hebben gezegd: dit is wel heel anders dan in Lansingerland. Dat hebben we afgelopen maandag in onze fractie besproken. Als je hier met je Lansingerlandse bril naar kijkt met het oog op één van onze dorpen, dan is dit een ontwikkeling die we nog niet kennen.

Maar we wonen in een omgeving, die niet ophoudt bij onze grenzen. We gaan daar erg dicht tegen Zoetermeer aan bouwen, dus laten we er ook met een regionale bril naar kijken, dan kunnen we heel goed volgen wat hier voor ligt. Tegelijkertijd: er zijn dingen die we gewoon spannend vinden bij hetgeen nu voorligt en die we ook graag verder mee willen geven als we een ontwikkelstrategie gaan uitwerken. De wethouder geeft aan, dat hij die punten ook mee wil nemen in het verdere vervolgtraject. Ik ga er doorheen in de volgorde, zoals ik ze hier op mijn scherm heb staan. We hebben wat vragen bij het type woningen en de hoeveelheid woningen, die worden gebouwd. De range van 4.000 tot 6.000 woningen vinden we nog vrij groot, het is niet echt smart. Dat is ook logisch voor de fase waar we nu in zitten, dat zal allemaal nog verder uitgewerkt worden, dat is prima, maar sowieso zien we dat het een groot dorp wordt. Het gaat ongeveer net zoveel inwoners hebben als het dorp Bleiswijk, dat is best een substantieel deel van onze gemeente. Wat ons betreft, als we er op uit zouden komen, dat de hoeveelheid woningen iets omlaag moet, omdat dat bijdraagt aan een betere, een kwalitatievere wijk, dan vinden we dat prima. Die 4.000 tot 6.000 woningen is geen hard getal zo meteen, de range is groot en mag nog wel een beetje fluctueren als we daarmee het beste programma voor deze locatie kiezen.

Richting de heer Ammerlaan, voordat hij me interrumpeert over de financiën: een gemeente is er niet om iets te maken, een gemeente is er om goede dingen te doen voor de samenleving. Dus als er een goed voorstel wordt voorgelegd, waar extra geld bij moet, dan zijn we van harte bereid om daar in deze raad over te praten, zoals we dat bij een heleboel grondexploitaties hebben gedaan in de afgelopen jaren. De heer Ammerlaan: U zei al dat er geld bij mocht. U zei iets over winst, maar ik heb het niet over winst gehad. Ik heb gehad over hoe groot het verlies is. We hebben al meer wijken gehad, die heel veel geld gekost hebben. De heer Dieleman: En wat een fantastische wijken zijn dat geworden. Die hebben dan misschien wel wat meer geld gekost, maar gaaf dat we nu zulke wijken in onze gemeente hebben. Volgens mij mogen we daar heel trots op zijn. Het hoort er ook een beetje bij als je wijken ontwikkelt. Kwaliteit en ziel gaan wat ons betreft echt boven het aantal woningen. We vinden het allerbelangrijkst dat de mensen die daar zo meteen wonen het gevoel hebben dat ze daar thuis zijn, dat ze daar wonen in een omgeving waarin ze willen wonen, dat ze daar hopelijk een tijdje blijven wonen of mogelijk. Dat gaat wat ons betreft echt boven de aantallen woningen.

We willen het type woningen graag wat verder uitgewerkt hebben, het gaat nu over veel hoogbouw, wat op die locatie misschien wel logisch is, maar atypisch voor onze gemeente. Willen we dat of willen we toch een mix met wat extra laagbouw en grondgebonden woningen ook om daar eventueel een woon carrière door te kunnen maken, want een wijk gaat pas echt leven als er ook mensen zijn die er wat langer wonen en niet iedereen na 5 jaar weer uit die wijk vertrekt. Het ging net al over burgerparticipatie, dat is ook een vraag die wij hadden. Hebben wij al een beetje in beeld wie hier nou eigenlijk willen wonen? Ik zie nu heel veel cijfers staan, die zullen ongetwijfeld goed uitgerekend zijn, dat lieten de rapporten ook wel zien. Onze vraag is: is het nodig om in het volgende stapje ook eens onderzoek te doen of wat we daar voorstellen ook inderdaad iets is waar mensen en potentiële bewoners enthousiast van worden. Willen jongeren hier echt wonen? Daar gaat het vaak over in het rapport. Het gaat niet zoveel over woningen voor senioren, maar misschien zijn er wel senioren die het fantastisch vinden om zo dicht bij een station te wonen in een stukje met de voorzieningen, die we daar ook gaan creëren. Dus wat ons betreft kan dat worden meegenomen in het vervolgtraject. Als we het dan toch over mix hebben: het gaat veel over lage en midden inkomens in het stuk.

Overigens in het raadsvoorstel gaat het daar in een andere toon over naar ons idee dan in sommige passages van het Stek-rapport. Er zit nogal wat licht tussen de mix van lage en midden inkomens, waar we voor gaan bouwen, en de wat duurdere woningen. We zien graag een gezonde mix daar voor de toekomstbestendigheid van de wijk en over de woon carrière die je daar kan doormaken, zoals ik net al zei. We zorgen er gewoon met elkaar voor dat het over 40 jaar nog een wijk is waar mensen met elkaar willen wonen. Dan een ander punt. Er is een aantal kernwaarden gedefinieerd en die kernwaarden vinden we prima. Het is echt klein bier zo’n opmerking: we zouden het qua volgorde helemaal anders doen. Wat ons betreft is een gezonde en duurzame leefomgeving echt het allerbelangrijkste voor die woonwijk. Poort tot de regio is prachtig, maar dat is wat ons betreft echt secundair. Het gaat erom, dat we daar een gezonde en duurzame leefomgeving creëren voor de mensen

7/21

die daar gaan wonen. Daarbij vinden we het ook van belang, dat er goede voorzieningen komen, plekken voor ontmoeting, een kerk, winkels passend bij de wijk. We willen echt voorkomen dat het een eenzaamheidswijk wordt, waar mensen ’s ochtends allemaal de deur open doen om naar hun werk te gaan, ’s avonds weer terug komen en de deur weer dicht trekken en ondertussen geen idee hebben wie er in de wijk wonen en daar niemand ontmoeten. We hebben daar in de radenbijeenkomst wat over gehoord en aandacht voor gevraagd, maar ook in de komende periode zien we graag verder uitgewerkt hoe we voorzieningen creëren die ook bijdragen aan de cohesie in dit gebied. We bouwen echt een heel nieuw dorp. We willen graag nog verder uitgewerkt zien hoe we dit goed aan laten sluiten bij de omgeving. We vinden het namelijk best spannend, een nieuw dorp op zo’n locatie. We zijn ergens ook een beetje bang, dat het een dorp wordt dat nergens bij hoort. We zien graag nog verder onderbouwd in de volgende stukken hoe we de verbindingen kunnen leggen met de andere plekken, zowel in Zoetermeer als in Lansingerland. Wat ons betreft zijn gemeentegrenzen daarin niet heilig, wat ons betreft zou ook dat gesprek in het vervolgtraject gevoerd kunnen worden: waar past dit gebied nou het beste bij? Vooral kijkend naar de behoefte van de mensen die daar wonen. Tot slot twee opmerkingen.

Maak gebruik van voorbeelden op andere plekken in het land. We zijn niet de eersten die een woonwijk gaan bouwen op een plek die wat verder van bestaande kernen af ligt. In Leidsche Rijn is dat gebeurd, Brandevoort bij Helmond, het vijfde dorp wordt ontwikkeld in Zuidplas, maak vooral gebruik van de lessen die daar al zijn getrokken. En echt tot slot: stem ook goed af met de provincie. We willen echt voorkomen dat we hier weer hele mooie plannen aan het maken zijn voor Bleizo en dat de provincie daar een streep doorheen zet. De raadsleden die al wat langer mee lopen herinneren het zich misschien nog wel, dat is niet goed als dat in een laatste fase gebeurt. We zouden heel graag zien dat onder de volgende stukken ook de handtekening van de provincie staat, dat we goed hebben afgestemd wat we doen met die windenergieopgave, dat we goed hebben afgestemd wat er nou gaat gebeuren en of de provinciale plannen erop aangepast gaan worden. Er staat nu dat er is ingesproken, dat er afstemming heeft plaats gevonden, maar we zien ook graag een harde handtekening van de gedeputeerde, die eronder komt te staan, zodat we met elkaar gaan werken aan deze ontwikkeling. Uiteraard zullen wij daarover ook contact opnemen met onze eigen Statenfractie. Dank u wel. mevrouw Den Heijer, D66: Als één van de latere in de rij, al veel dingen gehoord die herkenbaar zijn, maar laat ik beginnen.

Het is niet de eerste keer dat we het als raad over dit stuk grond hebben en niet de eerste keer dat er ambitieuze plannen zijn om Bleiswijk een belangrijke regionale bestemming te geven. Denk ook nog even terug aan het outlet-centre, wat we eerder hebben gehad en nog eerder terug het grootschalig sportpaleis. Niet iedereen heeft dat meegemaakt in de raad, ik ook niet allemaal, maar je kunt ons in ieder geval niet verwijten dat we als Lansingerland geen lef hebben om hier een mooie bestemming aan te geven. De vraag is natuurlijk of dit nou het laatste plan zou zijn, dat we hier met elkaar gaan bespreken en ook verder gaan ontwikkelen. Sinds het succes van station Lansingerland Zoetermeer is het voor ons wel duidelijk dat bouwen van woningen op deze locatie een mogelijkheid is die we zeer serieus moeten gaan onderzoeken. Vanavond hebben we dan ook een nieuw ambitieus ontwikkelperspectief liggen, waar het over een aantal jaar een thuis kan worden voor vele duizenden mensen, een spannend plan. We staan dus positief tegenover dit plan, ik zal zo met een paar punten toelichten waarom we dat een positief plan vinden. Maar daarna heb ik ook wel een aantal kritische randvoorwaarden, die wij echt wel belangrijk vinden, waar we niet makkelijk overheen willen stappen, die van belang zijn voor het verder ontwikkelen van dit plan.

Maar eerst naar de positieve kanten, waarom wij zeggen: in principe willen wij dit verder onderzoeken. Het draagt natuurlijk bij aan het tekort aan woningen in deze regio. Dan is het misschien niet eens het tekort aan woningen voor Lansingerland alleen, daar heeft de heer Ammerlaan misschien wel gelijk in, dat we met de zachte plannen die we hebben, genoeg voor onze eigen inwoners zouden kunnen bouwen, maar voor de regio is dat zeker niet voldoende. Dat wordt ook in het Stek-rapport goed onderbouwd. Dus die extra woningen zijn nodig en we vinden ook dat we als Lansingerland daar een bijdrage aan kunnen leveren op deze plek. Het biedt wel voor ons, voor Lansingerland dus, een aanvulling van ontbrekende woningtypes. Denk aan starterswoningen, sociale huur en midden huur, die hebben wij minder in Lansingerland en daar kan het een mooie bijdrage aan leveren. Daarbij komt natuurlijk ook, wat ook positief is, ik zei het eigenlijk al, het station Lansingerland Zoetermeer kan je verder ontwikkelen hierdoor. En naast de A12 is het een goed bereikbare locatie en lijkt de ontwikkeling van woningbouw voor de hand liggen. Tevens zetten we hiermee ook in op het verzilveren van vervoerswaarde van het station. En het draagt ook bij aan het verdere door ontwikkelen van de ZoRo-lijn, de mogelijkheid om die ook echt op te waarderen.

Het laatste positieve bij dit plan vinden we, dat het een locatie is dat je als geheel kan ontwikkelen, dat staat ook al een paar keer in het voorstel, waar je als gemeente de regie kan voeren en het biedt kansen voor nieuwe, unieke woonvormen, vernieuwend bouwen en we kunnen daar nieuwe woonconcepten uitproberen. Allemaal positieve punten. Zijn we dan niet kritisch? Nou, dat zijn we zeker ook wel en we hebben 6 punten. Ik weet niet of ik het allemaal in de tijd ga halen, maar ik ga eens kijken hoe ik dat ga doen. Eén ervan is dat we ons ervan bewust moeten zijn, dat dit een ander soort wijk is, dan bijvoorbeeld Wilderszijde. De woonomgeving is zo meteen omringd door bedrijvigheid, glastuinbouw en

8/21

de uitstraling is hierdoor in principe minder aantrekkelijk. Dat betekent dat we extra moeten investeren, zowel in de fysieke als de sociale infrastructuur, omdat we daar goed op in moeten spelen. We moeten groen bouwen en de voorzieningen daarop inrichten. We lezen dat deels terug in het plan, maar we willen dat we daar sterk op gaan letten, want ook in financiële zin zal het betekenen dat we meer moeten investeren om er een leefbare wijk van te maken. Die investeringen zijn hoger dan elders en daar moeten we niet makkelijk overheen springen, want je ziet later vaak dat daar de bezuinigingen komen, maar dat willen we echt voorkomen. Dat geldt ook voor de leefkwaliteit qua gezondheid op deze plek. Iedereen voelt hem al aankomen, zo dicht bij snelweg, spoorlijn en hoogspanningsmasten. Mensen vragen ook aan mij: hoe kan je nou garanderen, dat het een prettige en gezonde wijk wordt om daar te wonen? Dat moeten we dus echt met elkaar onderzoeken en ik heb dat in het plan weinig terug gelezen, dus dat baart me wel zorgen. Als inwoners me daar naar vragen, heb ik daar eigenlijk geen goed antwoord op en dat voelt niet prettig. De wooncrisis is belangrijk, maar we moeten niet ongezonde woningen gaan bouwen.

De vraag is dan ook: kunnen we die weg niet op één of andere manier inpakken? Hoe kunnen we aan al die slechte luchtkwaliteiten iets doen? De derde randvoorwaarde is de duidelijke afstemming in de regio en met onszelf, dat heb ik al meer gehoord. We hebben concurrentie van andere woningbouwplannen, zoals Wilderszijde, hoe gaan we daar mee om? En we hebben afspraken in de regio en de provincie over duurzame energie. We weten dat de ontwikkeling van Bleizo-West tot een intensieve woningbouwlocatie niet past in provinciaal beleid. We lezen in de stukken dat de wethouder in een gesprek heeft vernomen, dat er een nieuw afwegingskader wordt gemaakt door Gedeputeerde Staten. Dat vinden we eigenlijk nog een beetje vaag. We moeten commitment hebben van de provincie op deze ontwikkeling, anders gaan we met heel veel studies, die ook veel geld gaan kosten, maar komen we niet verder. De vraag is dan ook aan de wethouder: wanneer kunnen we hier meer over horen, hoe dat in die afweging gaat bij de provincie? Dan een volgende randvoorwaarde, die daarmee samenhangt. Op dit moment is het plan voor Bleizo-West om een bijdrage te leveren aan die andere crisis, waar we voor staan, namelijk de klimaatcrisis. Op het moment dat we Bleizo-West ontwikkelen voor woningbouw, betekent dat dat we de opgave voor duurzame energie niet meer kunnen opvangen.

We begrijpen, dat we daar nu geen oplossing voor hebben, maar we zijn wel van mening dat we verantwoordelijkheid hebben in het oplossen van de woningcrisis, maar we hebben ook verantwoordelijkheid in het aanpakken van die andere crisis. Dus mijn vraag aan de wethouder is dan ook: welke acties onderneemt u en het college om die andere locaties te onderzoeken en wanneer is die kennis beschikbaar? Kunnen we dat ook koppelen aan de besluitvorming op Bleizo-West. Ik had eigenlijk verwacht dat de heer Van den Beukel aanwezig zou zijn om dat verder toe te lichten. De vijfde randvoorwaarde is de goede ontsluiting voor Bleizo-West. We lezen dat de A12 aan zijn limiet zit en dat de vertramming van de ZoRo-bus absoluut noodzakelijk is voor een goede ontsluiting. Maar ook die ontwikkelingen gaan niet vanzelf en we vinden dat wel randvoorwaardelijk voor het bouwen van nieuwe huizen. Of kort gezegd: eerst bewegen, dan bouwen. In hoeverre is dat nu in dit plan meegenomen en kunnen we dat garanderen? De derde randvoorwaarde, fijn dat ik het kan uitzitten, dank u wel. Wij gaan dus hier iets groots doen en dat zal ook met verdeeldheid gepaard gaan. Mensen en organisaties zullen voor zijn of tegen. Mij is het onduidelijk hoe wij nu als raad hier verder in mee worden genomen. Wij moeten ook, als we dit met zijn allen willen doen, in positie komen.

We moeten onderzoeken krijgen, die helder zijn toegelicht, die helder worden gepresenteerd, de risico’s moeten duidelijk in beeld worden gebracht, zodat ook mensen die met heel veel vragen zitten dat op een goede manier kwijt kunnen. Ook de inwoners, en ik kan me er van alles bij voorstellen, moeten mee genomen worden. Ik schrok toen ik las dat de start bouw in 2024 is. Ik denk dan echt: hoe dan? Ik hoop dat de wethouder zou kunnen toelichten hoe hij dat proces met ons en met de inwoners wil gaan organiseren. Hartelijk bedankt. De heer Ruijtenberg, GL: Ten eerste wil ik mijn bijdrage beginnen met felicitaties uitspreken aan de heer Van As met zijn 5-jarig huwelijk. Ik denk: wat doet u hier, ga naar huis, ga het lekker vieren met uw echtgenote. Maar u heeft het vandaag al gevierd. Ik bedoel het op een positieve manier. In ieder geval mijn felicitaties. Dan Bleizo-West. Bleizo-West is nou echt zo’n punt, waar voor GL twee heel belangrijke dingen samen komen op één terrein. Aan de ene kant, het is hier al vaker gememoreerd, de woningcrisis. Er is landelijk, regionaal en zeker ook in onze gemeente, een ontzettende behoefte aan woningen. Door hier woningen te gaan bouwen kunnen we voor een groot gedeelte bijdragen aan het oplossen van deze woningcrisis, in ieder geval gedeeltelijk. Daar zijn we voor, dat vinden we ook een goede zaak.

We hebben altijd gezegd: we zijn voor de bouw van woningen op Bleizo-West. Wat we niet willen is een verdozing. Wat wij vooral willen is dat daar woningen komen en dat mogen er wat ons betreft, de heer Dieleman had het over minder dan 4.000-6.000, wij zitten daar ook flexibel in, maar wat ons betreft mogen het er wel wat meer zijn dan 4.000-6.000 woningen. Dan moet je ook wat doen met je bouwhoogtes, maar we zien daar kansen voor. Wat ons betreft, moet het namelijk een wijk worden, een vierde kern moet het worden, die we nog niet hebben in Lansingerland. Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk zijn wat ons betreft beschermde gezichten, die willen we houden zoals het nu is, het dorpse karakter willen we daar houden, dat blijft wat ons betreft onaangetast en geen hoogbouw. Anders is het wat ons betreft bij Bleizo. Zoals de heer Dieleman zei: het past meer bij de

9/21

regio, een regio waar ook hoger gebouwd wordt. Je kan daar dus een hogere termijn hebben. Er is al voorzien, dat er twee hogere gebouwen gaan komen, die als een soort van toegangspoort gaan fungeren. We willen helemaal niet uitsluiten dat er eventueel een derde of een vierde hoger gebouw gaat komen op de hoeken, om daar als kenmerk te zijn. Hoger bouwen kan daar. Vanuit onderzoeken voor het eventuele luchthavenbesluit is aangetoond, dat we daar hoger kunnen bouwen dan voorzien is, dus die belemmering ligt er niet wat ons betreft. Aan de andere kant hebben we de opgave van de energietransitie. Ik ben blij dat de windenergie bij heel veel partijen niet onder stoelen of banken is geschoven en dat ze zich daar ook zorgen over maken, want dat is wel iets waar GL zich ook zorgen over maakt. Hoewel wij de voorkeur geven aan woningbouw, laat dat duidelijk gezegd zijn, willen wij ook duidelijk maken dat Lansingerland een inspanningsverplichting heeft. Maar in de overeenkomst met de provincie staat nadrukkelijk dat Lansingerland zich gecommitteerd heeft aan 12mW. Dat convenant is niet alleen afgesloten met de provincie, maar dat is ook afgesloten met o.a. de Rijnmond gemeenten, dat is afgesloten met natuur- en milieufederatie Zuid-Holland, dat is afgesloten met het Havenbedrijf en met de Nederlandse Windenergie Associatie.

Vooralsnog weet ik zeker dat de provincie voornemens is om Lansingerland te houden aan afspraken. Daar ligt dus een probleem, dat moet goed onderzocht worden. We lezen ook, dat destijds onderzocht is dat niet alleen Bleizo, maar ook eventueel Prisma, de overbuurtse polder, als locaties zijn aangewezen zijn voor eventuele windenergie. Daar moet wat komen. In de kanttekeningen is o.a. te lezen dat we eventueel met de provincie in gesprek kunnen gaan over andere vormen van duurzame energieopwekking. Laten we daar duidelijk over zijn: de provincie is er klip en klaar in, windenergie is wat men vereist. Daar kun je heel veel gaan onderzoeken en heel veel voorstellen gaan doen, maar daar zal je nul op het rekest halen. Ik vind dan ook dat de gemeente, het college, duidelijk moet aangeven en misschien dat we eventueel een amendement daarvoor gaan indienen tijdens de raadsvergadering dat er echt duidelijk wordt onderzocht waar men gaat voldoen aan de opgave voor windenergie. Er is een verplichting, er is commitment, daar moet men gewoon aan voldoen. Is het niet op Bleizo-West, wat ik begrijp. De heer Van As: Ik ben benieuwd of GL ook open staat voor andere alternatieven om toch de megawatts, die gerealiseerd moeten worden die te halen, zoals integreren in de bouw van zonnepanelen of zonne-energie of anderszins, of dat GL alleen vast houdt aan windenergie in onze gemeente.

De heer Ruijtenberg: Nee hoor, wij staan open voor alle vormen die de energietransitie, die hard nodig is, dichterbij kunnen brengen. Waar het om gaat is dat de provincie vast houdt aan windenergie. Wij kunnen alle 8 partijen vinden wat we ervan vinden, het is de provincie die vast houdt aan windenergie. Die is er klip en klaar over. Wij vinden dat je het kan doen met zonnepanelen, met geothermie, met windturbines op verticale assen in plaats van de bekende horizontale assen. Van verticale assen heb je er meer nodig, maar die kan je dichter in de bouw neerzetten, dus dat kan ook een optie zijn, die kan je neerzetten in de overbuurtse polder. Maar de provincie, daar moet het college echt in gaan bewegen. De heer Van Doorn: Ik ben blij, dat GL toch flexibel in deze discussie zit, dat niet het middel heilig is. Is GL dan wel bereid met ons op te trekken richting de provincie om ook de gemeentegrens los te laten? De windenergie kan misschien best gevonden worden, maar misschien niet binnen de lijntjes, die we toevallig in deze gemeente hebben getrokken. Als er nou buiten onze gemeente een veel betere plek is en we weten binnen onze grenzen een beter alternatief te vinden, dan is het toch de opbrengst die leidend moet zijn en niet een afspraak die ooit gemaakt is om het binnen de gemeentegrens te proppen.

Bent u het daarmee eens en hebben we daarmee steun? De heer Ruijtenberg: Ja, daar zijn we het mee eens. Als er inderdaad een middel gevonden kan worden buiten de gemeentegrens om ook aan die opdracht te voldoen, dan zullen wij dat steunen. U moet dan niet alleen ons overtuigen, maar ook die andere gemeente, ook de provincie, ook natuur en milieu, ook het Havenbedrijf en ook andere partners. Maar als dat een oplossing kan zijn, ja, dan kunt u onze steun daarin vinden. We moeten in oplossingen denken en niet zozeer: het moet binnen onze lijntjes. De klimaatcrisis stopt niet bij de grens van Lansingerland. Mevrouw Verhoef: Ik heb ook nog een vraag aan de heer Ruijtenberg. Zou u het voorwaardelijk willen maken? Dus eerst het vraagstuk van de windenergie oplossen voordat we een klap op Bleizo-West geven? Of wilt u zo ver niet gaan? De heer Ruijtenberg: Nee, zo ver wil ik niet gaan, nee. Het is wat ons betreft duidelijk: wij geven de voorkeur aan woningbouw op dit moment. Die nood is wat ons betreft de eerste nood, die nu opgelost moet worden. Dan zijn er nog andere kanttekeningen behalve over windenergie en dat gaat over: 50% van de woningen moet sociaal en middel bereikbaar zijn. Dat betekent dus ook dat 50% van de woningen in de categorie vallen duur, heel duur en extreem duur, waar we al veel van hebben. Wat ons betreft gaan we daar anders mee om.

Wat ons betreft gaan we naar 65% sociaal en middel, waarbij we dus meer sociale huurwoningen gaan doen, waarbij we meer bereikbare huizen gaan krijgen voor de politieagenten en de ambulanceverpleegkundigen, die nu niet kunnen wonen in onze gemeente. Dat zijn niet alleen de starters, maar ook de mensen met een modaal inkomen, die weg gaan uit deze gemeente. Het is voor ons een moeilijk besluit, we vinden het ook spannend. Ik wil graag afsluiten met een citaat van John F. Kennedy die ooit zei: we kiezen ervoor om te reizen naar de maan, niet omdat het makkelijk is maar omdat het moeilijk is. Want ons betreft is Bleizo-West ook zoiets: we kiezen ervoor om hier een nieuwe kern te bouwen, niet omdat het makkelijk is, maar juist omdat het moeilijk is, maar ook omdat het wat oplost aan de woningcrisis. Dank u wel.

10/21

Mevrouw Verhoef, PvdA: Het plan dat voor ligt voor Bleizo-West vinden wij een uitstekend plan, dat goed richting geeft aan de ontwikkeling. We hebben vertrouwen in de beide colleges en ook de manier waarop zij optrekken en ook al zijn opgetrokken met de diverse partijen, de partners die erbij betrokken zijn en ook hoe ze de beide raden hebben meegenomen en steeds mee nemen. Het is goed om een vierde kern te bouwen met 4.000-6.000 huizen en 150.000m2 voor werken en voorzieningen. Wat de PvdA betreft gaan we uit van 6.000 als dat kan, maar de bijdrage van de CU, dat de kwaliteit en ziel van zo’n nieuwe wijk, zo’n nieuwe kern ook belangrijk zijn, daar staan we natuurlijk wel voor open. We zouden graag veel extra huizen daar kunnen bouwen. Extra nadruk op de vestiging van midden- en kleinbedrijf en vooral ook de maakindustrie is van groot belang, zeker wanneer die aansluit bij de in de omgeving bestaande innovatieve bedrijvigheid. Bleizo-West is in alle opzichten een perfect gebied om te bouwen, want het ligt midden in het hart van bedrijvig Holland op het snijvlak van twee regio’s met krachtige OVen fietsfaciliteiten.

Er is een sportpark op het Zoetermeerse grondgebied vlakbij het station, het Van Tuyllpark in Zoetermeer ligt om de hoek en natuurlijk de Rottemeren en een extra fiets- en voetgangersbrug over het spoor en de A12 is dan natuurlijk een absolute must om de verbinding goed te kunnen maken. Fietsverbindingen in alle richtingen moeten daarbij natuurlijk ook bestaan. Maar BleizoWest moet inderdaad goed verbonden zijn met Zoetermeer en Lansingerland, maar ook wel een zelfstandige identiteit krijgen, dus geen aanhangsel van de kern Bleiswijk of van de Zoetermeerse wijk Oosterheem. Er wordt uitgegaan van 50% betaalbaar, sociaal en middensegment tot NHG-grens. Wat de PvdA betreft, is die 50% betaalbaar een minimum variant. Ook wij zouden net als GL, het lijkt of er al een telepathische fusie heeft plaats gevonden, ook wij zouden graag net als GL dit percentage het liefst wat hoger hebben tot 60-70%, dat ligt precies mooi in de range van de 65% die de heer Ruijtenberg noemde. Dat willen we omdat er een enorme vraag is naar sociale, betaalbare woningen. Dat levert woningen op voor jonge, werkende mensen. Een diverse mix en die is zo broodnodig. We kunnen ons prima vinden in het Bleizo-stad scenario, want dat draagt het meeste bij aan de regionale doelen rond wonen en werken en de vervoerswaarde van het station.

Het is ook prima om met name Bleizo-West te bestemmen voor starters en jonge huishoudens. Ik had het al over de sociale structuur van Lansingerland en juist die groep moet je behouden voor onze gemeente en het past ook heel goed bij de Zoetermeerse woonbehoefte. Gezinnen moeten zich natuurlijk ook kunnen vestigen. Het wordt een plek waar de auto een minder prominente plek krijgt, dus het is prima dat daar een lagere parkeernorm is. Dan heb ik het in die context ook nog even over de mobiliteitsstrategie. Die kan je conservatief uitrekenen, maar wij willen heel graag dat we gaan streven voor die ambitieuze strategie, dus waarbij het aandeel van de auto daalt tot 38%, wat ten gunste komt van het OV en de fiets. Dus de PvdA vindt echt dat dat de inzet moet zijn en het vergroot ook de kans dat de huidige ZoRo-bus omgetoverd wordt tot een lightrail. Natuurlijk, tegen de tijd dat deze kern volledig klaar is, dan is er ook wel wat meer te verwachten van allerlei duurzamere vormen van autoverkeer. Nog iets over de gronden. De gronden zijn in bezit van de beide gemeenten Zoetermeer en Lansingerland. Het is heel goed, dat staat ook in het stuk, dat zij samen de regie nemen in de ontwikkeling. Uiteraard samen met de markt. Dan moeten er heel belangrijke knopen worden doorgehakt over het vastgoedprogramma, de grondexploitatie.