BV21.0144 Verslag 1e deel commissie Ruimte van 14 september 2021

VERSLAG Commissie Ruimte

BV21.0144 Datum vergadering

: 14 september 2021

Digitaal aanwezig via Teams: Commissieleden: Leefbaar 3B : Jan Pieter Blonk, Georgine Zwinkels, Wouter Hoppenbrouwer VVD : Mauriel van As, Matthijs Machielse CDA : Hans van der Stelt, Charles van Harn WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Jan Alsemgeest CU : Arjen Hofman D66 : Michiel Muis, Ronald van der Stad GroenLinks : Marko Ruijtenberg, Menno Duk, Selgei Gabin (agendapunt 5a) PvdA : Petra Verhoef Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends, Jan-Willem van den Beukel, Ankie van Tatenhove

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Nelleke Bouman Commissiegriffier : Karin Koemans Afwezig Leefbaar 3B CU PvdA

: Henk Meester : Kees Willem Markus : Valmir Xhemaili

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.05 uur: Na een reces van enkele weken is het weer de eerste vergadering van de commissie ruimte en ik heet een ieder van de commissieleden hartelijk welkom op deze avond en ook de vier wethouder: mevrouw Arends, mevrouw Van Tatenhove, de heer Fortuyn en de heer Van den Beukel. Alle vier hebben zij vanavond een onderwerp ter bespreking. Voordat ik overga naar de agenda is het ritueel toch eerst weer even kijken of een ieder van de commissieleden aanwezig is. De heer Alsemgeest, de heer Van As, de heer Blonk, de heer Duk, de heer Van Harn, de heer Hofman, de heer Jumelet, de heer Machielse, de heer Hoppenbrouwer, de heer Muis, de heer Ruijtenberg, de heer Van der Stad, de heer Van der Stelt, mevrouw Verhoef, mevrouw Zwinkels, mevrouw Gabin: aanwezig. De heer Markus heeft zich afgemeld, de heer Meester heeft zich ook afgemeld, de heer Xhemaili is afwezig. Dan hebben we dit ritueel gehad. Even nog een paar mededelingen. Na wat onvolkomenheden, die ook nu vanavond geconstateerd zijn, was het gisteren na mijn vakantie zo dat ik dacht: hoe gaan wij vanavond vergaderen. De insteek zou zijn geweest: wij gaan dit fysiek doen. Echter, er was toch gisteren een aantal onvolkomenheden geconstateerd en dat heeft ertoe geleid dat wij besloten hebben om niet fysiek te gaan, maar om vanavond nog even digitaal te gaan.

Er wordt nog getest. Deze week zullen de twee andere commissies wel fysiek gaan plaatsvinden. Ook vanwege het feit, dat we een forse agenda hebben en de onvolkomenheden is besloten om vanavond digitaal te gaan vergaderen. Een en ander houdt in, dat ik wel even om een uur of elf ga kijken hoe ver we al zijn met de agendapunten. U heeft bij de agenda kunnen zien, dat wij elk item hebben staan op 3/2 minuten en ik ga me er toch even aan houden, zodat we toch de agenda afgehandeld kunnen krijgen. Ik hoop dat wij vanavond voor het laatst digitaal gaan en dat wij in de volgende commissievergadering in oktober weer fysiek hier in de raadszaal aanwezig kunnen zijn. Dat ga ik maar van uit. Als u wilt spreken of iets wilt vragen: het befaamde vraagtekentje. Wij gaan weer verder op de oude voet, opdat de vergadering weer vlot gaat verlopen. Dat waren de mededelingen. 2. Insprekers

1/34

De voorzitter: We hebben een aantal insprekers. Ook de insprekers een heel hartelijk welkom. Ik ga beginnen met de heer Van der Knaap. U gaat iets zeggen of melden over een laadpaal. U heeft ons schriftelijk het e.e.a. toegestuurd. Weet even, dat het niet vanavond op de agenda staat, dat weten de leden van de commissie ook, maar er is wel een rondvraag over gesteld. Aan u het woord, u heeft 5 minuten de tijd om uw verhaal naar voren te brengen, gaat uw gang. Inspreker 1: De heer Van der Knaap: Goedenavond allemaal, geachte commissieleden, allereerst wil ik de leden bedanken die bij mij aan huis zijn geweest voor een bezoek ter plaatse. En de leden met wie ik enige tijd getelefoneerd heb of waarmee ik e-mailverkeer heb gehad. In mijn schrijven van 16 augustus jongstleden heb ik u het volgende aangegeven. Ik heb een aanvraag gedaan voor een eigen laadpaal ten behoeve van een elektrische auto in het openbaar groen. Dit is afgewezen. Naar aanleiding van deze afwijzing, heb ik u als commissie een brief geschreven en gevraagd om deze spreektijd, waarvoor dank. In mijn brief onderbouw ik, dat voor ons als inwoners van Lansingerland de kosten van de stroom bijna 40% hoger liggen bij een openbare laadpaal van Engie ten opzichte van een eigen laadpaal.

Bij de woning is er een keuze mogelijkheid van energie leverancier, in het openbaar gebied niet, omdat dit commercieel is weggezet door de gemeente bij Engie. Voor de gemeente een keuze, voor de inwoners van Lansingerland is er een monopolie situatie gecreëerd. Ik vertrouw erop dat u als onze vertegenwoordigers de belangen van de inwoners van Lansingerland behartigt en ons niet onnodig op kosten jaagt. In de stukken, zover mij bekend, gaat de gemeente uit van een radius van 250 meter voor een openbare laadpaal. Hier ontbreekt enige toekomstvisie en dit zal in de toekomst niet afdoende zijn. Zeker in de straten waar niet op eigen grond geparkeerd kan worden. Ik zie dat er geen kabels over het trottoir mogen lopen in de reactie vanuit de gemeente. Ik ervaar dat hier niet op gehandhaafd wordt. En in drukke winkelgebieden zie ik op zaterdag kabels over loopgebieden lopen in de gemeente Lansingerland. Hiermee krijg ik het gevoel: meten met 2 maten. In mijn spreeknotitie kunt u daar foto’s van zien, het centrum van Bleiswijk en Berkel. Tevens is er een groot probleem aan het ontstaan. Ons elektriciteitsnetwerk kan het niet meer aan. Of het nu het terug leveren is van de stroom uit windmolens of zonneparken of dat het komt door de afnames van elektrische auto's maar ook de omzetting van gas naar warmtepompen en inductie koken. Hier staan zeer regelmatig berichten over in de media.

Met mijn 34 zonnepanelen in combinatie met het steeds meer thuis werken, wil ik mijn zonnestroom overdag kunnen opslaan in de elektrische auto. Hiermee ontlast ik het openbare net en in de avond kan ik koken met stroom vanuit de auto. Het afvlakken van de pieken en dalen wordt Peak Shaving genoemd. Ik heb aanvraag gedaan om een eigen laadpaal te plaatsen in het openbaar groen. Ik weet niet wat de inhoudelijke gronden zijn van de afwijzing. Er wordt alleen verwezen naar de regeltjes. Met vasthouden aan regeltjes gaan we het niet redden in de energietransitie. Daar wordt de CO2 footprint niet beter van als maatschappij. Deze zomer hebben wij allemaal gezien wat er gebeurde in Limburg. Er moet iets gebeuren. Dat start met waar je zelf invloed op hebt. Dat meer mensen worstelen met dit vraagstuk blijkt uit diverse nieuwsberichten. Mogelijk gaat de maatschappij sneller dan de beleidsmakers kunnen bedenken. Wat is de visie van het bestuur van Lansingerland? Waar gaan we naar toe en staan we over een paar jaar? Inmiddels zie ik bij gemeente Soest een proef draaien. En zijn er bedrijven met oplossingen. Mogelijk is dit een mogelijkheid om de inwoners van Lansingerland tegemoet te komen om in hun brandstofkosten te besparen en vrij een energieleverancier te kunnen kiezen. Ook zijn er in drukke openbare gebieden zoals centrum Berkel goten in de loopgebieden.

Als het hier kan, zou het toch ook voor de deuren van inwoners van Lansingerland moeten kunnen. Over het algemeen lopen in winkelgebieden veel meer mensen dan in een willekeurige woonwijk. Welke visie heeft de gemeente Lansingerland voor zijn inwoners? Waar staat de gemeente Lansingerland over 5 jaar? Mijn hoop is gevestigd op u als vertegenwoordigers van de inwoners van Lansingerland, om met een visie Lansingerland naar het volgende niveau te tillen, in het elektrificeren van deze mooie gemeente. Over 10 jaar voor iedere woning een openbare laadpaal van een monopolist zoals Engie? Wat denkt u? De toekomst zal bidirectioneel laden worden zoals dat in Japan verplicht is (veroorzaakt door de ramp met de kerncentrale). In voertuigen kan bij stroomoverschot, stroom in de voertuigen worden opgeslagen, en onttrokken worden bij tekorten. Volgend jaar zal iedere Volkswagen standaard deze mogelijkheid hebben. Auto’s zoals de Nissan Leaf en Hyundai IONIQ5 hebben dit al. De duurzaam opgewekte stroomoverschotten moeten opgeslagen gaan worden, anders gaat het netwerk instorten.

Als alle woningen elektrisch gaan koken aan het begin van de avond in gasloze (nieuwbouw)wijken, wat gaat er dan gebeuren? Ik vertrouw erop dat deze commissie, het college nogmaals naar mijn aanvraag laat kijken en laat meedenken in wat wel mogelijk is en niet met oogkleppen op afwijst op basis van regels die niet toekomstbestendig zijn. Dank u voor de tijd. De heer Duk, GL: Dank u wel voor het inspreken, meneer Van der Knaap. Allereerst wil ik zeggen, dat ik nog geen contact met u opgenomen hebt, maar dat wel ga doen. Mijn vraag aan u is een vrij simpele. Ik begrijp uw probleem en ik deel hem ook en ik ben er ook over aan het puzzelen, alleen, ik kan me ook voorstellen dat de gemeente zegt: we kunnen niet voor iedereen een eigen laadpaal creëren. Wat ziet u voor kansen daarin? De heer Van der Knaap: Er zijn mogelijkheden in het openbaar groen, zoals ik

2/34

aangevraagd heb. In mijn omgeving in de woonwijk zie ik dat naast iedere parkeerplek wel een groenstrook of een groenvoorziening is. Dat hebben ook enkele van uw collega’s kunnen waarnemen van een andere partij. Er draait een proef in Soest, daarvan heb ik een foto erbij gedaan in de spreeknotitie met goten, die door het trottoir heen gaan. Ik begrijp dat het beleid van de gemeente is, dat je geen kabels over het trottoir wil hebben in het kader van struikelgevaar en aansprakelijkheden in het openbaar gebied. Ik zie het wel bij marktsituatie en viskramen, of die nou in Berkel of in Bleiswijk staan, daar liggen gewoon stekkerdozen op straat. Blijkbaar als de gemeente kan verdienen aan een marktplaats wordt er anders gehandeld en gedacht dan bij burgers. Dat vind ik wel het meten met 2 maten. Die sleuf in de straat waar de kabel in geduwd kan worden als je gaat opladen, dat zie ik toch zeker als een kans. Andere gemeenten draaien proeven, daar liggen kansen. De heer Duk: Heeft u dat bij uw aanvraag ook gevraagd: mag ik wel zo’n soort gleuf doen? De heer Van der Knaap: Nee. Ik heb mijn aanvraag gedaan in het openbaar groen en nadien heb ik nieuwsberichten in o.a. het AD voorbij zien gaan van andere mensen, die met hetzelfde probleem worstelen. Dat is ook voortschrijdend inzicht bij mij. De heer Duk: Begrijpelijk.

De voorzitter: Even bezien of er nog andere commissieleden zijn met vragen aan de heer Van der Knaap. Er komt bij mij niets binnen. Meneer Van der Knaap, dan is het item van de laadpaal nu even afgesloten. Zoals ik al zei: bij de rondvraag zal er een vraag over zijn. Dat zal wel aan het eind van de avond zijn, dan zal die rondvraag naar voren gebracht worden. Ik ga over naar de heer Van der Lubbe over de omgevingsvisie. Ook aan u 5 minuten. Inspreker 2: De heer Van der Lubbe: Geachte commissieleden en overige toehoorders. Het is met enig ongemak dat ik hier vanavond opnieuw inspreek namens de bewonerscommissie Edelsteenbuurt om wederom uw aandacht te vragen voor de Driehoek Noordpolder. Vlak voor het zomerreces hebben wij namelijk met een soortgelijke aanleiding als vanavond ingesproken in de commissie ruimte en de raad naar aanleiding van de behandeling van de woonvisie. In de woonvisie staat de Driehoek Noordpolder genoemd als woningbouwlocatie, zonder verdere nuancering. Wij hebben toen gevraagd om de Driehoek te schrappen als woningbouwlocatie of tenminste toe te voegen dat het hier slechts gaat om een studielocatie. En dat de uitkomst van deze studie nog steeds kan zijn dat er niet gebouwd kan worden op de Driehoek Noordpolder. Een motie op initiatief van D66 over het onderscheid ontwikkellocatie en studielocatie is door alle fracties aangenomen.

Wij betreuren het dat dit onderscheid niet wordt aangebracht in de woonvisie zelf maar pas in het uitvoeringsprogramma. Zo blijft de onduidelijkheid en onzekerheid rond de toekomst van de Driehoek voor de omwonenden voortduren. En voor hoelang? Vlak voor het zomerreces hebben wij als bewonerscommissie Edelsteenbuurt en de raad een brief gekregen van het college met de boodschap dat er een pauze is ingelast in het proces rond de Driehoek Noordpolder. Het is niet duidelijk hoelang die pauze gaat duren en of achter de schermen toch niet verder wordt gewerkt aan de planvorming. Half juli zou er een gesprek hebbe plaatsgevonden tussen de gemeente en de projectontwikkelaars die eigenaars zijn van de grond in de Driehoek. Wij zijn zeer benieuwd naar de inhoud van deze gesprekken en we kunnen ons voorstellen dat u dat ook bent. Vanavond staat de Omgevingsvisie 1.0 op de agenda en wederom moeten wij constateren dat de Driehoek Noordpolder op alle kaartjes staat aangeduid als woningbouwlocatie. En wederom is hierbij niet de nuancering aangebracht dat de planvorming zich nog in de studiefase bevindt. En ook niet dat die studie zelfs is stilgelegd voor onbepaalde tijd. Het enige verschil met de woonvisie is dat er in de tekst nu de toevoeging “op termijn” is gemaakt bij de plannen voor woningbouw op de Driehoek Noordpolder.

Waarom niet vermelden wat de feitelijke status quo is in het proces Driehoek Noordpolder? Dan is het duidelijk voor iedereen. En bovendien: de omgevingsvisie moet een levend document worden dat regelmatig, zeg maar jaarlijks, moet worden bijgesteld naar de actuele inzichten. Er is dus alle ruimte voor een dergelijke status quo en korte termijn nuanceringen. Met de formulering waar nu voor is gekozen zouden we er ook uit kunnen lezen: “Beste projectontwikkelaars, nog even geduld. We moeten nog even wat plooien gladstrijken en dan kunt u uw gang gaan.” Daarnaast viel ons het volgende op in een publicatie over gebiedsontwikkeling: “Met name bij plannen die afwijken van het Omgevingsplan zal participatie een vereiste worden bij het doen van vergunningsaanvragen”. Met andere woorden: als in de Omgevingsvisie de Driehoek al aangegeven staat als woningbouwlocatie en dus ook in het ontwikkelingsplan terecht komt, dan is participatie niet vereist. We krijgen hierbij het gevoel dat woningbouw op de Driehoek via de onoverzichtelijke en nog niet volledig aangelegde weg van de invoering Omgevingswet erin gefietst wordt. Wij vragen ons daarbij ook af of het uitvoeringsprogramma van de Omgevingsvisie, het omgevingsplan, wel de instemming van de raad zal behoeven. Immers, de raad moet nog besluiten over de vraag hoe zij betrokken wil zijn: alleen op hoofdlijnen of ook in de uitvoering.

Kiest u als raad voor betrokkenheid op hoofdlijnen, dan kan er een situatie ontstaan dat het college onder de nieuwe Omgevingswet kan besluiten over bouwen op de Driehoek zonder dat de raad om instemming hoeft te worden gevraagd. Geachte commissieleden, begrijpt u ons ongenoegen en onze

3/34

onrust? Ongenoegen over het feit dat onze inbreng m.b.t. de woonvisie, die toch een bouwsteen is voor de Omgevingsvisie) in die Omgevingsvisie volledig is genegeerd. En onrust omdat we gesust zijn met de brief van het college dat er een pauze is ingelast in het proces Driehoek Noordpolder, maar in officiële nota’s zoals deze Omgevingsvisie nog steeds wordt vooruitgelopen op de uitkomst van de studie naar de (on-)mogelijkheid van woningbouw in de Driehoek Noordpolder. Ook vanuit de gedachte dat de Omgevingsvisie een integraal document dient te zijn waarin alle aspecten van de leefomgeving aan de orde komen, kunnen wij niet begrijpen dat de Driehoek Noordpolder wordt genoemd als woningbouwlocatie, zonder één enkel woord te wijden aan de vrijwel onoverkomelijke problemen van een verkeersontsluiting van deze locatie. U hebt de rapportage van de werkgroep verkeer hierover kunnen lezen. Een rapportage die in onze ogen slechts één conclusie mogelijk maakt: de Driehoek is niet te ontsluiten voor het autoverkeer. De voorzitter: Ik ga u onderbreken. Wilt u uw inspraak beëindigen? De heer Van der Lubbe: Dan wil ik als laatste nog zeggen, dat we het belangrijk vinden om de Driehoek Noordpolder te zien als natuurlocatie, omdat het een mooie schakel vormt tussen het Annie M.G. Schmidtpark, het Rottemerengebied en de Groenzoom Ik dank u voor de aandacht.

De heer Muis, D66: We begrijpen uw ongenoegen en delen ook uw zorgen, niet alleen voor de specifieke situatie, maar ook voor vergelijkbare ontwikkelingen, die straks misschien voor verschillende uitleg vatbaar zijn. We komen er straks op terug bij de omgevingsvisie, ik denk verschillende partijen. U refereerde aan een gesprek, dat heeft plaatsgevonden tussen gemeente en projectontwikkelaars, alweer 2 maanden geleden. Heeft u op basis daarvan ook ambtelijk gevraagd of er nieuwe informatie met u gedeeld kan worden? Daar ben ik even benieuwd naar. Dank u wel. De heer Van der Lubbe: Wij hebben dit gevraagd aan de projectontwikkelaar. Vooralsnog heb ik daar geen antwoord op gekregen. De voorzitter: Even zien of er nog meer leden zijn, die een vraag hebben. Nee. Dan beëindig ik deze inspraak. Meneer Van der Lubbe, dank voor uw inspraak, u kunt straks het e.e.a. volgen, want er staat het e.e.a. op de agenda. Ik ga over na de volgende inspreker. Die zou er geweest zijn, dan heb ik het over Kafra Housing, waar we in de tussentijd al een brief en een video over gekregen hebben en vandaag heeft u nog iets over de mail gekregen van Kafra Housing. Dit punt zal zeker bij de arbeidsmigranten naar voren komen, maar Kafra Housing is niet aanwezig. Er is wel iemand anders aanwezig, dat is de heer Van het Hof. Hij gaat ons iets melden over de bezwaren over de locatie Violierenweg.

Voor u ook 5 minuten. Inspreker 3: De heer Van ‘t Hof: Ik zal proberen het korter dan dat te doen. Ik ben financieel directeur van TABS Holland en wij zijn eigenaar van Woodimex in Bleiswijk. TABS Holland heeft 9 bedrijven en groothandelsbedrijven op het gebied hout en bouwmaterialen, de bekendste namen zijn Pontmeyer en Jongeneel. Tevens kan ik u mededelen, dat ik ook gemachtigd ben om namens de heer Van den Berg te spreken, de managing director van Delphy, ook daar gevestigd. Hij onderschrijft de standpunten. Onze locatie in Bleiswijk is vitaal onderdeel van onze logistieke infrastructuur, het doet dienst als distributiecentrum van onze vestigingen van Jongeneel en Pontmeyer. We hebben een duidelijke groeistrategie voor deze locatie. Ik heb al onze bezwaren uitgebreid in de memo toegelicht, dat we naar u hebben toegezonden, dus ik ga ervan uit, dat u dat heeft ontvangen en kunnen lezen. Ik zal me nu dus tot de samenvatting beperken. Wij maken bezwaar tegen het plan van Kafra op basis van zowel de inhoud als de procedure. Ik zal starten met de inhoud. De locatie is onderdeel van onze strategie, maar het is ook een integraal onderdeel van industrieel gebied. De locatie van Kafra is ingeklemd tussen onze locatie en kassen. Op basis van het omgevingsprogramma van de provincie mag de beoogde huisvesting geen belemmering vormen voor onze activiteiten.

Wij zijn bezig met verdere ontwikkeling van deze locatie. Daarvoor hebben we 2 bouwvergunningen ingediend. Eén ervan is voor een expeditieluifel. Wij verhuizen juist onze expeditie van de zijde aan de Hoefweg naar de kant van Kafra om ervoor te zorgen, dat we minder geluidsdruk voor de bewoners daar hebben. Maar als we vervolgens 250 bewoners aan de andere kant krijgen, dan zal dat onze positie schaden. We hebben overigens vandaag de vergunning toegekend gekregen, waarvoor onze dank. Daarnaast hebben wij nog een tweede vergunning lopen. Dat zal een lange loods zijn, die parallel loopt aan de locatie van Kafra, waardoor de locatie eigenlijk wordt ingeklemd en er een plein ontstaat tussen onze gebouwen en de kassen, waarbij zij maar 1 toegeangsweg hebben op een nog aan te leggen brug. Wij kunnen het ons dan ook niet voorstellen dat huisvesting van 250 mensen midden in industrieel gebied omringd door hoge hekken, houtopslag, loods, expeditie en kassen uiteindelijk een veilige en gezonde leefomgeving is voor deze mensen. We kunnen het ons ook niet voorstellen, dat bij toekenning van de vergunning op enig moment in de toekomst geen nieuwe eisen zullen worden gesteld t.a.v. onze bedrijfsvoering met als doel het verbeteren van de woon- en leefomgeving van deze mensen. We zijn er dus erg beducht op, dat Kafra onze businesscase zal gaan schaden.

Daarnaast is het ook van belang om te weten dat Woodimex in 2017 getracht heeft deze locatie te verwerven, maar als gevolg van een reactieve aanwijzing door de provincie t.a.v. de bestemming heeft dit geen doorgang kunnen vinden. Dit tot onze grote spijt, we hadden het graag anders gezien. Het zou dan wel bijzonder zijn als de grond op deze wijze aan het industrieel potentieel van het gebied

4/34

wordt onttrokken. Het realiseren van een woonvoorziening van een dergelijk grote groep op deze locatie kan toch niet gezien worden als een goede en gezonde leefomgeving voor mensen, want ze krijgen te maken met lawaai, felle verlichting, vele vrachtwagenbewegingen en ze worden ook nog opgesloten op dat plein, dat ik net benoemde. Er is hier niets te doen en het is ver van normale voorzieningen en woonkernen. Ook vanuit veiligheid denken wij dat het geen goede woonlocatie is gegeven de ontsluiting en ontoereikende infrastructuur. Daarnaast zullen deze mensen vele vrachtwagens moeten gaan kruisen, die af en aan rijden. Het zullen ongetwijfeld hele mooie woningen worden, maar voor goede huisvesting van arbeidsmigranten moet het toch verder gaan dan een mooie kamer. Een goede locatie is daarvoor net zo belangrijk. Dat heeft in onze ogen niets te maken met not in my backyard, maar gewoon met gezond verstand t.a.v. een goede woon- en leefomgeving en het voorkomen van schade aan de bestaande bedrijven. Tenslotte, namens Delphi kan ik u mededelen, dat zij ook onze bevindingen delen en bovendien van mening is dat een dergelijke huisvesting niet past bij de uitstraling van moderne, duurzame en sociale internationaal gerichte tuinbouw. Er zou vanuit dat oogpunt meer humane huisvesting verwacht mogen worden.

Tevens past dit plan ook niet in de Horti Science visie en de ontwikkeling van het Horti Science Park. Binnen de realiteit van de Nederlandse tuinbouw past een visie/strategie op de huisvesting van arbeidsmigranten, voor de internationale doelstelling van het Horti Science Park is dit echter veel minder relevant. Huisvesting zoals nu beoogd wordt zal een slecht voorbeeld zijn, afbreuk doen aan de waarde van Horti Science Park, de ontwikkeling daarvan remmen en niet bijdragen aan de branding van Lansingerland als tuinbouw-innovatieve gemeente. Daarom sluit deze locatie wat ons betreft ook niet aan op het beleid van gemeente en provincie. Tenslotte hebben we ook bezwaren tegen de procedure. Ten eerste zegt Kafra dat (…) De voorzitter: U valt weg, we horen u niet meer. U begon met ‘tenslotte’ en ik hoopte op een korte zin en ik hoop dat die nu gaat komen. De heer Van ‘t Hof: Tenslotte wil ik nog aangeven, dat Kafra het heeft over een constructieve omgevingsdialoog. Ik denk dat de deelnemers op één na van mening zijn, dat dat niet het geval is geweest. Ook stellen zij, dat de WUR de enige bezwaarmaker is, maar dat is zeker niet de waarheid. Op Jumbo na lijkt dat niemand positief is (….). De voorzitter: U valt weer weg. Volgens mij was dit het laatste deel van uw betoog. Hoort u mij wel. Volgens mij was u aan uw laatste zin bezig, wie er allemaal mee deden in uw betoog.

De heer Van ’t Hof: Ja, ik gaf aan, dat wij een andere mening hebben over hoe de dialoog heeft plaats gevonden dan dat Kafra heeft. En dat zij meerdere malen hebben aangegeven, dat WUR de enige bezwaarmaker zou zijn, maar dat is niet waar. Wij zijn dat zeker ook en Delphi ook. De voorzitter: De 5 minuten zijn volgepraat. Ik krijg in de tussentijd een vraag voor u. De heer Van Harn, CDA: Dank u wel, meneer Van ’t Hof, voor uw inspraak. Een korte vraag. Bent u ook in contact met het college, met de wethouder? De heer Van ’t Hof: Ja, wij hebben meerdere brieven gestuurd. We hebben ook getracht om contact te krijgen, maar dat contact heeft tot nu toe alleen maar schriftelijk plaats gevonden. De voorzitter: Ik zie verder bij mij geen vragen binnen komen. Meneer Van ’t Hof, bedankt voor uw inspraak. Dit item zal zeker ook bij de arbeidsmigranten naar voren komen. Dank. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 29 juni 2021 De voorzitter: Geen op- en aanmerkingen. Bij deze vastgesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Ten aanzien van de agenda, is daar nog een opmerking over? Nee. Inventarisatie rondvraag: De heer Jumelet, WIJ: Ik heb 2 rondvragen ingediend. De ene rondvraag is in het verlengde van wat de heer Van der Knaap inbracht inzake het opladen van elektrische auto’s, de oplaadproblematiek zal ik maar zeggen.

En de tweede vraag gaat over de overlast van kleverige substantie uit bomen op de Zwamensingel en omgeving, de zogenaamde luizenpoep. De heer Blonk, L3B: Ik had gisteren een rondvraag ingediend t.a.v. de inspraak van de heer Van der Knaap, want die hadden we gisteren al gekregen, dus die heb ik gisteren al ingediend bij de griffie. De heer Duk, GL: Ik heb een rondvraag over de lange afsluiting van een fietspad vanwege de bouw van de A16. De heer Alsemgeest, WIJ: Ik heb een rondvraag ingediend betreffende de revitalisering van het oude veilig- c.q. Greenery-terrein in Bleiswijk. De heer Van Harn, CDA: Ik heb een rondvraag over de karakteristieke ophaalbrug bij de Rodenrijseweg nummer 54.

5/34

De voorzitter: Wij hebben 6 rondvragen. Ik hoop dat we daar aan toe kunnen komen, maar dat hangt af van hoe het e.e.a. gaat verlopen vanavond. 5. Bespreekpunten: 5.a Huisvesting Arbeidsmigranten De voorzitter: Voordat ik de heer Blonk het woord ga geven, wil ik even het woord geven aan mevrouw Arend, die misschien een kleine toelichting over dit item naar voren kan brengen. Wethouder Arends: Dank u wel, dat ik de gelegenheid krijg om een toelichting te geven bij dit bespreekstuk, ingediend door L3B. Het afgelopen jaar is passende huisvesting voor arbeidsmigranten steeds scherper geworden als onderwerp op de Nederlandse politieke en maatschappelijke agenda. Voor ons in Lansingerland bovendien een onderwerp dat door de aard van onze gemeente en de economische activiteiten hier bovendien hoog op de politieke en bestuurlijke agenda staat. Onze gemeente heeft een historische band met innovatieve glastuinbouw. We zijn wereldwijd nummer 1 op dat gebied. Vanuit dat belang en vanuit gedeelde geschiedenis hebben we de taak om actief mee te denken en te werken aan goede huisvesting voor hun personeel in de buurt van hun werkplek. Daarom hebben we ook als gemeentebestuur samen met u als raad en commissie actief gewerkt aan passend beleid, zodat er heldere kaders zijn, duidelijke grenzen en begrijpelijke voorwaarden voor wat wel en niet kan.

Want zonder dergelijke kaders is geen sturing of toetsing mogelijk van plannen en initiatieven. Die kaders voorkomen bovendien dat we overvallen worden door projecten en ideeën, die niet voldoen aan onze criteria en niet stroken met onze eigen agenda. De afgelopen weken en maanden heeft het bedrijf Kafra langs allerlei kanalen aandacht gevraagd voor de door hun gewenste ontwikkellocatie de Violierenweg als vestigingsplaats voor huisvesting van arbeidsmigranten. De plannen en initiatieven van Kafra sluiten goed aan bij onze ambities. Wij als gemeente streven ook naar hoogwaardige huisvesting van arbeidsmigranten. Dan de afwijzing van de beoogde locatie Violierenweg. De plannen en ontwikkelingen van Kafra zouden door voorgenomen bouwplannen, zoals zojuist ingesproken, van Woodimex niet in de eerste lijn zicht liggen en dat is voor de gemeente één van de argumenten geweest om af te wijzen. Die uitkomst is ook met Kafra gedeeld en daarover bent u als raad geïnformeerd. Kafra vraagt het college n.a.v. die afwijzing om een heroverweging en daar zal B&W zich binnenkort over buigen. Maar primair moet zijn, dat we komen tot een realisatie van geschikte woonruimte voor onze arbeidsmigranten. We hebben met Kafra gesproken over alternatieve locaties. Met andere partijen zijn we ook in overleg, over kleinere initiatieven en over enkele grote projecten.

Dat gaat over verschillende locaties binnen onze gemeente. Om dat proces niet te frustreren en de kans van slagen juist te vergroten, moeten we o.a. een goed participatietraject starten. Dat is mede de reden waarom ik vanavond niet in kan gaan op details rondom deze initiatieven. Indien u als raad of als commissie nadere informatie wilt over de lopende initiatieven dan informeren wij u natuurlijk graag, maar dan wel in alle vertrouwelijkheid. De wijze hiervan zullen wij in overleg met de griffie afstemmen. Maar in algemene zin wil ik stellen, dat we zorgvuldigheid verkiezen boven haast. Ja, de kwestie is urgent. En ja, haast is geboden. En ja, dit college en deze wethouder zijn doordrongen van het belang van goede en voldoende huisvesting, zowel voor de hier werkzame arbeidsmigranten als voor het belang van onze tuinders en logistieke bedrijven. Initiatieven die voldoen aan ons toetsingskader en medewerking krijgen van de provincie hebben onze sympathie en onze steun. Het college neemt eind deze maand, begin volgende maand, een besluit over het verzoek om een heroverweging m.b.t. Kafra. Uiteraard zullen wij dan de gelegenheid nemen om dat heel zorgvuldig af te wegen en daarom ben ik ook blij, dat u het vanavond heeft geagendeerd, om ook uw mening daarover te horen en door u aan te geven wat u belangrijk vindt.

Dat zullen we dan ook mee nemen in de afweging voor de heroverweging van het verzoek van Kafra. Dank u wel. De heer Blonk, L3B: Kafra huisvesting aan de Violierenweg voldoet volledig aan het vorig jaar juni door het college vast gestelde toetsingskader en het is Roemer-proof. Het betreft een locatie van 10 jaar met een uitloop tot 15 jaar. Ik heb vanochtend de reactie van de WUR gelezen. De WUR heeft geen intentie om deze grond uit te breiden. Indien het wel aan de orde zou zijn, is dat feitelijk onmogelijk, omdat Kafra een optie op die grond heeft en daar ook haar plan op heeft gebaseerd. De reactie van TABS Holland, Woodimex en Delphi, heb ik vanochtend ontvangen. Ik ga nu niet in op het gekissebis tussen WUR, TABS en Kafra, wat ons vandaag via de mail allemaal langs gekomen is. Ik hoor zeker van het college op een later tijdstip, uit de afweging op de heroverweging, hoor ik graag een reactie van het college, dat hoeft dus niet vanavond, op die mailwisselingen, op die mails die wij vandaag daarover gekregen hebben. In ieder geval kwamen de reacties van WUR, TABS en Delphi op mij over als het NIMBYkarakter te hebben. Waarom? Zij vinden het van belang dat arbeidsmigranten goed worden gehuisvest en vervolgens worden door hen vele beren op de weg gezien. Deze locatie en woonruimte zijn Roemer-proof en daar wordt helaas door hen niet op in gegaan, dat vind ik jammer.

Het zou niet passen binnen het Horti Science gebied, maar wat is de Lansingerlandse agrobusiness zonder arbeidsmigranten? Het kan niet

6/34

zonder en daar hoort een fatsoenlijke huisvesting bij. In de op 15 juli door deze raad vast gestelde woonvisie staat, ik citeer: wij zien het huisvesten van arbeidsmigranten als belangrijk onderdeel van de economische opgave en specifiek van de Horti Science en logistieke sector; we treden daarbij faciliterend op, waarbij de markt het initiatief heeft. Dat is precies zoals het hier hoort te gebeuren. De gemeente faciliteert en de markt neemt het initiatief. Tijdens de presentatie van afgelopen donderdag voor de raden van Lansingerland en Zoetermeer hebben vertegenwoordigers van Antura en de WUR gepleit voor woningbouw bij Bleizo west, zodat daar in de grote hoeveelheid benodigde woonruimte voor arbeidskrachten, die ze broodnodig hebben, kan worden voorzien. De tijdelijke oplossing van Kafra aan de Violierenweg is ons inziens een prachtige overbrugging tot die woningbouw in Bleizo west beschikbaar is. Mijn fractie vraagt het college Kafra toch de vergunning te verlenen, door dus goed te kijken naar de heroverweging, voor de tijdelijke bouw voor die 256 arbeidsmigranten aan de Violierenweg. Het toetsingskader en de woonvisie laten dat toe. De koploperfunctie die wij hebben van het ministerie, wat arbeidershuisvesting betreft, mag niet alleen maar op papier staan, dat moet ook werkelijkheid worden.

Tot slot, de druk op de woningmarkt voor inwoners van Lansingerland is enorm: 80 maanden wachten op een sociale huurwoning. Het is van belang dat de druk op de Lansingerlandse huurwoningen, de goedkope koopwoningen voor arbeidsmigranten niet nog eens daar bovenop komt. In die zin denk ik dat het belangrijk is, dat die arbeidsmigranten daar kunnen gaan wonen om onze eigen inwoners meer kans te geven op een fatsoenlijke woning in onze eigen gemeente. Dank u wel. De heer Van As, VVD: De huisvesting, goede huisvesting, voor arbeidsmigranten, heel belangrijk, zoals de heer Blonk ook benadrukt. In het belang van allereerst de mensen zelf, maar natuurlijk ook in het belang van de bedrijven waar zij werken, dus de economie in Lansingerland, dat staat voor ons buiten kijf. Kafra heeft ons voorzien van een hoop informatie. Het project in Venray als voorbeeld ziet er heel mooi uit en dat biedt een mooi perspectief voor de ontwikkeling van een locatie in Bleiswijk. Of misschien wel elders in onze gemeente. Hoe mooi is dat? Een gemeente als de onze, een koplopergemeente. Maar kan dat dan alleen op de plek waar zij graag willen ontwikkelen? Mijn collega van L3B geeft aan, dat het plan volledig zou voldoen, hij was daar vrij stellig in.

Dan vraag ik mij af: vindt de heer Blonk het kader dan niet goed of beoordelen wij dat anders op basis van de informatie dan de heer Blonk? Eigenlijk zouden wij het er als commissie hier niet over moeten hebben. Het lijkt erop, dat L3B de rol van het college oppakt. Hij gaat eigenlijk op die stoel zitten. Er vindt toch overleg plaats met Kafra en andere betrokken partijen? Er worden afwegingen gemaakt. Ik hoor de wethouder dat ook zeggen, dat er gesprekken plaats vinden over andere locaties, alternatieven. Nogmaals: gaat de heer Blonk niet op de stoel van het college zitten? Gaat u niet voorbij aan andere plekken waar dit gerealiseerd kan worden? Want dat het een mooi plan is, dat Kafra mooi neer zou kunnen zetten, dat lijdt bij ons geen twijfel. Wij horen dat er veel overleg met partijen is over verschillende plaatsen. Wij hebben vertrouwen in hoe het college en de gemeente dit oppakt. De gemeente vraagt in haar start ook om onze mening. Wij kunnen de afwegingen best volgen en dat zijn ook de punten, die voor ons belangrijk zijn. Niet zichtbaar vanaf de openbare weg, eerste lijn zicht noemde mevrouw Arends dat, buiten de bebouwde kom ligt het. Dat is één van de criteria die keihard staat, maar waar wel een toelichting bij staat, waar wij naar kijken. Er zijn niet veel voorzieningen in de omgeving.

Ja, aan de andere kant van de A12 ligt een McDonalds en een KFC, maar dat zijn niet de voorzieningen, die wij voor ogen hebben voor in ieder geval een gezonde leefstijl. Daar kun je ook niet je boodschappen doen. Ik kan me voorstellen, dat er echt andere locaties zijn, die beter passen. De locatie ligt niet voor de hand om te wonen, denken wij. Daarnaast hebben we het er al vaker over gehad, het komt straks misschien nog even naar voren bij de behandeling van de omgevingsvisie: we willen toch ook graag ontwikkeling van Horti Science als visitekaartje van onze gemeente. Willen we dat mogelijk maken, dan moeten we daar ook ruimte voor bieden. Dat is hoe wij hier tegen aan kijken. Ik ben ook benieuwd naar de bijdragen van andere partijen. Dank u wel. De heer Van Harn, CDA: 16 juli 2019 kregen we van het college een brief, gericht aan de raad. Daar stond in: met u zijn we ervan doordrongen dat de huisvesting van arbeidsmigranten binnen Lansingerland een belangwekkend en urgent vraagstuk is. Dat was juli 2019. Ik heb die tijdslijn doorlopen en ongeveer elke 6 maanden hadden we een beeldvorming of een belangrijke brief. Zo was er 2 maart van dit jaar een ontbijtbijeenkomst georganiseerd door Kafra Housing, daar ging het over de locatie waar we het vanavond over hebben. Ook daar was wethouder Arends bij aanwezig.

Het leek erop voor al die aanwezigen, die bij die ontbijtbijeenkomst waren, dat het kat in het bakje was, een mooie locatie, niet in de kern, aan de rand van de kern, ook niet in de middle of nowhere. Maar wat schetste onze verbazing: kort daarop kregen we een brief dat toch de aanvraag was afgewezen. 15 juli van dit jaar is er een amendement aangenomen mede ondertekend door het CDA, waarin we het college opdragen om niet faciliterend bezig te zijn, maar vooral ook regisserend in samenwerking met de markt. Maar wat ik al zei: vanaf juli 2019, momenteel is het september 2021, spreken we alleen nog maar over zaken op papier en is er buiten nog niets zichtbaar. Ik ben het eens met de vorige spreker, die zegt: Horti Science is heel belangrijk voor Lansingerland. Daar is het CDA het zeker mee eens. Maar het andere is ook waar: er moet ook iets gedaan worden aan de huisvesting van arbeidsmigranten. Ik hoop dan ook te horen van de

7/34

wethouder welke alternatieven zij nog achter de hand heeft. Ze zegt: ik kan er nu nog niet veel over zeggen. Maar op dit moment staan we nog wel met lege handen. In een brief wordt ook aangehaald, dat het rijks vastgoedbedrijf met adviezen zal komen. Ik zou graag horen van de wethouder welke adviezen er inmiddels binnen gekomen zijn. De voorzitter: Wilt u uw betoog beëindigen? De heer Van Harn: Hierbij is mijn betoog beëindigd. De heer Alsemgeest, WIJ: Soms zit je je af te vragen: wat moet ik met zo’n onderwerp, wat ga ik zeggen? Dat was zeker met dit onderwerp aan de hand, want wij kregen in het laatste uur wat stukken. Vanmorgen en vanmiddag en helemaal laat in de middag kregen we nog weer een schrijven. Als je dan denkt, als commissie zijnde, dat bepaalde zaken, zoals de heer Van Harn al sprak, vanaf 2019 al lopen en dat daar zachtjes aan een beetje vaart in begint te komen en je komt er dan achter, dat er twee partijen zijn, die elkaar ongeveer met het mes op de keel bestrijden van: willen we wel of willen we niet? Dan schrik je toch weer. Dan denk je: wat is er nou toch weer aan de hand? Wij moeten daar als commissie wat van vinden, wij zitten daar tussen, wij moeten daar wat van vinden. En daar vinden wij eigenlijk ook wat van, want jaren terug, in 2019, hebben we met elkaar besloten dat wij hier wat mee gingen doen.

Dat we niet alleen met Horti Science Park en know how en kennis vooraan willen staan in die Horti Science, maar ook met de zorg voor de huisvesting van onze arbeidsmigranten. Dan hebben we het over huisvesting van arbeidsmigranten, niet alleen over Horti Science, de Jumbo die ernaast zit. Ik neem aan dat Woodimex ook wel een aantal, misschien wel een groot aantal, arbeidsmigranten aan het werk heeft op hun bedrijf. Dan denk ik: wat willen we nu? Ook de WUR zou er zijn voordeel uit kunnen halen, dat die huisvesting daar zo vlakbij komt. Wat mij opviel in het vurige betoog van de heer Van ’t Hof, was dat hij een groot aantal dingen aanhaalt, die mijns inziens niet zoveel hout snijden. De tegenstanders van de huisvesting dragen allerlei zaken aan, die zijdelings te maken hebben met de huisvesting an sich, zoals veiligheid, mobiliteit, winkelen, recreatie, noem maar op. Nu hoef ik u natuurlijk niet te vertellen als Lansingerlander dat grote delen van onze bevolking buiten de gemeentegrens in het buitengebied wonen en toch ook wel minimaal 1, 2 of 3 kilometers te gaan hebben naar een winkel, naar de voetbalvereniging, naar noem maar op, dus dat is niet zo vreemd.

Kinderen uit de omstreek, de Mathenesserlaan of de Violierenweg, Irissenweg, allemaal kinderen uit tuindersgezinnen, die gewoon naar school gaan in Bleiswijk, naar de middelbare school in Zoetermeer, ook die zijn aan diezelfde onveiligheid al jarenlang blootgesteld. Dus eigenlijk is er niets aan de hand. Ik kan me helemaal vinden in het vurige betoog van de heer Blonk, die zegt: waar zijn we nou mee bezig, waarom kan dit niet gewoon doorgaan? Wij zijn er helemaal voor om dit project door te laten gaan. Wel is mijn vraag aan de wethouder en meneer Van Harn stelde hem ook een beetje: we zijn faciliterend bezig naar allerlei dingen, zaken als deze huisvesting, maar wat doen wij nou eigenlijk precies echt? Wat brengen we nou? Kunnen we een alternatief aanbieden daar in de buurt, waar bijvoorbeeld Woodimex geen last van heeft? Waar wel hetzelfde gebouwd zou kunnen worden. Tot zover mijn inbreng. De heer Hofman, CU: Dank aan L3B voor het agenderen van dit punt. Waar zitten we nu eigenlijk mee? We hebben een toetsingskader vast gesteld voor huisvesting van arbeidsmigranten vorig jaar en de eerste de beste keer dat er huisvesting voor arbeidsmigranten aan de orde komt, die aan het toetsingskader moet worden getoetst, lopen alle partijen tegen elkaar te hoop. Blijkbaar is dan het toetsingskader niet eenduidig.

Dat is heel vervelend om te moeten constateren als we dit voor de eerste keer gaan doen. Ik oordeel liever niet, zoals nu gevraagd wordt, over individuele casussen, dat gaan we toch doen, maar ik zou veel eerder de oproep willen doen: als het toetsingskader dan blijkbaar niet eenduidig is, laten we dan iets aan het toetsingskader gaan doen, zodat we hier de volgende keer niet weer tegenaan lopen. Dan de casus. Het gaat eigenlijk om 2 hoofdzaken, waartegen we zouden moeten toetsen volgens het toetsingskader. Zicht vanaf de weg lijkt ons, binnen onze fractie, niet zo’n probleem. En de nabijheid van een bebouwde kom is ook hier nicht im frage. Wij zouden zeggen dat het volgens het toetsingskader zou moeten kunnen. Ik merk al dat zelfs de fracties hier daar niet over uit zijn. Als wij er al niet uit komen met hetzelfde toetsingskader, dan moeten we echt iets gaan doen aan het toetsingskader. Ik denk dat ik het daar even bij laat. De heer Van der Stad, D66: Dank voor het agenderen van het onderwerp. De D66 fractie hecht veel waarde aan het geïnitieerde plan voor goede kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten ten behoeve van de glastuinbouw en logistiek. Het voorstel van Kafra lijkt te voldoen aan alle eerder gestelde voorwaarden en de gemeente heeft dit ook in een eerder stadium laten blijken.

De recent langs gekomen afwijzing is gebaseerd op motivaties, die door onafhankelijken blijkens te worden tegengesproken. Indien correct zou de conclusie dan getrokken kunnen worden, dat het plan geenszins in strijd is met het toetsingskader. Mocht dat toch het geval zijn, dan zou het college gemotiveerd van dit toetsingskader kunnen afwijken als er aanleiding voor is. De D66 fractie is benieuwd hoe het college aankijkt tegen de huisvestingsbehoefte voor arbeidsmigranten en beschikbare alternatieve locaties versus het huidige plan van Kafra. Is er enige urgentie van toepassing? Zou dat al geen reden zijn om gemotiveerd af te wijken van het toetsingskader? Voor de doorontwikkeling van Horti Science Park ziet D66 geen directe

8/34

belemmering. Wij vernemen graag iets concreets van het college waaruit dit wel zou moeten blijken. Diverse communicatie is rond gezonden door verschillende partijen, er zijn stellingnames tot onverenigbaarheid versus noodzakelijke aanvulling op elkaar. Wat is nu precies correct en waaruit blijkt het? Wellicht dat we daar in de toekomst een antwoord op krijgen. Onze vraag vanavond richt zich met name op wat er tot op heden onderzocht en gedaan is om de cruciale punten van partijen in kaart te brengen en te verenigen. D66 verneemt het graag en ziet in de toekomst daar ook graag inzet op door alle betrokken partijen. Daarentegen loopt het traject tot de komst van goede kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten al enige tijd. Wij zien graag enige concrete resultaten van deze eerder ingezette koers en wegen dit zwaar. Dit geven wij ook mee aan het college ten behoeve van de heroverwegingsverzoek van Kafra, maar dit dient echter ook zorgvuldig gedaan te worden. Echter, het is een enorme stap terug, die gedaan wordt, zonder volwaardig alternatief scenario. Tot zover voor nu. Mevrouw Gabin, GL: De fractie van GL heeft de bijdragen van alle partijen goed tot zich genomen. Vanuit de positie van arbeidsmigranten en de omgeving zijn wij tot het standpunt gekomen, dat een aanvaardbare kwaliteit van het woon- en leefklimaat gewaarborgd moet worden.

Het toetsingskader geeft niet alleen richting, maar heeft ook een zekere waarborgfunctie, namelijk de kwaliteit van de woon- en leefomgeving verzekeren voor de omgeving, maar vooral voor de arbeidsmigranten. Huisvesting binnen de bebouwde kom heeft sterk onze voorkeur vanwege de deelname aan het maatschappelijk verkeer en het gebruik maken van voorzieningen. Dit ligt ook in lijn met wat de provincie van ons verwacht. GL wilt dat iedere inwoner in de gemeente gedegen en verantwoord kan worden gehuisvest en dat geldt dus ook voor de arbeidsmigranten. De beoogde locatie is gelegen in een industriële omgeving met slechte infrastructuur en ver verwijderd van de dagelijkse basisvoorzieningen. L3B vindt dat een afstand van 2,6km redelijk is. De provincie zegt: minder dan nul meter. De gemeente maakt daar nul van. Wij vinden een afstand van 2,6km dus in dit geval niet redelijk. Wij zijn dus in dit geval niet voor het afwijken van deze uitgangspunten uit het toetsingskader, omdat vooral naar ons inziens vooral sociale aspecten zwaarder wegen. We willen wat meer toelichting van de wethouder wat betreft de alternatieven, die voor handen liggen en of we daar ook nog inzicht in krijgen. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ook van onze fractie dank aan de heer Blonk voor het agenderen van dit belangrijke onderwerp.

Voldoende kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten is belangrijk, dat vinden alle fracties, dat vindt de PvdA fractie ook. Het is belangrijk voor de mensen zelf, die hier hard werken in onze gemeente. Het is belangrijk voor de bedrijven, die op die manier verzekerd zijn van werknemers, die in de buurt zijn en goed beschikbaar zullen zijn. Het is ook belangrijk voor de woningmarkt, zodat er ruimte blijft voor andere woningzoekenden. Het is een win/win situatie, zoals dat zo mooi heet en het zorgt ook nog eens voor minder files op de N209, omdat de arbeidsmigranten niet iedere dag vanuit andere plaatsen naar onze gemeente toe hoeven te reizen. Het voorstel, dat we van Kafra Housing hebben gekregen, ook de video, alle toelichtingen die ze door de maanden, zelfs de jaren, heen met ons hebben gedeeld zijn heel netjes inzichtelijk. We zijn uitgebreid meegenomen. Het is een mooi voorstel, kwalitatief goede behuizing. Het college geeft aan, mevrouw Arends heeft dat net toegelicht, actief mee te willen denken en meewerken en dat past ook bij het aangenomen amendement, dat er vanuit het college meer regie moet zijn. Dus denken en meewerken klinkt wat mij betreft nog iets te faciliterend, we zijn echt op zoek naar een regierol van de gemeente en ik hoop ook echt dat dat in de komende weken helderder gaat worden, want dat is het voor nu nog niet.

De wethouder heeft gezegd: we moeten passend beleid hebben. Dat hebben we ook gemaakt met duidelijke grenzen. Het kader zou die duidelijke grenzen moeten geven. Als je goed kijkt naar de plannen van Kafra, dan lijken die best prima te passen in het kader, dus wat de PvdA fractie betreft is met dat kader niets mis. Kafra, Woodimex en het college verschillen van mening over de zichtbaarheid vanaf de weg, maar misschien is dat niet het punt. Het voornaamste probleem, zoals onze fractie er nu naar kijkt, ook op basis van uitwisseling via mail in de namiddag, het voornaamste probleem is dat vanuit de omgeving, de bedrijven, de WUR, niet of nauwelijks steun is voor het initiatief op deze plek. De vraag die ik mijzelf dan ook heb gesteld aan het einde van de middag is: wil je arbeidsmigranten laten wonen in de buurt van bedrijven en een research centre, die hier op zijn zachts gezegd niet voor open staan, die zich beperkt voelen in hun strategie, in hun ontwikkelingen in een industrieel gebied? Een goede locatie is belangrijk voor iedereen en gaat dus niet alleen om goede behuizing zelf. Gevoelsmatig zeg ik: niet doen. Maar wethouder Arends geeft in haar inleidende betoog gelukkig ook ruimte voor alternatieven. Ze stuurt aan op het zoeken naar een andere locatie voor Kafra. Als die optie er is, dan zijn wij ook zeer geïnteresseerd om daar meer over te horen.

Het college zegt daarover in gesprek te zijn. Er zijn ook andere initiatieven, maar tot op heden weten we eigenlijk niet veel. Het is dus heel lastig om nu een goede discussie met elkaar te voeren en dat vind ik lastig, maar ik heb er tegelijkertijd begrip voor. Er is één punt, waardoor ik in de war ben geraakt en dat is door wat de heer Blonk heeft gezegd. Hij zei: het gaat om tijdelijke bouw. Kafra wil daar tijdelijke bouw arrangeren, waardoor er dus in de behoefte wordt voldaan van de woningzoekende arbeidsmigranten. Op die manier kunnen we richting definitievere of definitieve bouw gaan. Heb ik iets gemist? Hoe tijdelijk is die bouw van Kafra? Waar gaan we dan

9/34

definitief bouwen en wie doet dat dan? Ik vond het een mooi statement, het geeft Kafra een heel duidelijke rol, maar zo had ik hem niet opgevat. Ik dacht dat hier werd gebouwd voor jaren. Dus ik beëindig met het punt: het college moet echt nu duidelijk de regie nemen. Ik zou graag willen zien een duidelijke uitwisseling of opnieuw een dialoog, waarbij alle partijen nog een keer aan het woord komen, waar de fracties beantwoording krijgen op hun vragen, de alternatieven zichtbaar worden en ook de eventuele tijdelijkheid en hoelang enzovoorts, de vragen die we allemaal hebben. Pas dan kunnen we recht doen aan het voorstel dat Kafra heeft gedaan, maar ook aan de belangen van de bedrijven en de WUR, die daar blijkbaar ook zwaarwegende bezwaren tegen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Arends, ik hoor vragen in uw richting. Ik hoor ettelijke malen het woord ‘alternatieven’ vallen, het woord ‘regie nemen’. Hoe zit het met de adviezen van het rijk? De tijdelijkheid in het e.e.a.. Misschien dat u op een aantal vragen van de raadsleden wat toelichting kunt geven. Wethouder Arends: Helemaal eens met wat u opmerkt, dat u hoort dat er veel behoefte is. Over welke locaties gaat het nou, daar zou ik graag wat meer zicht op willen hebben. Waar ik ook mee startte: dat bieden wij u graag, maar dan wel in alle vertrouwelijkheid over de locaties.

Achter de schermen gebeurt ongelooflijk veel. Ik begrijp aan de ene kant uw ongedurigheid, want uiteraard willen we allemaal zo snel mogelijk die huisvesting realiseren, want over de behoefte en de urgentie is geen enkele twijfel. De heer Van der Stad noemde dat ook. Laat er echt geen misverstand over zijn. We toetsen heel goed en we wegen alles heel goed af. Maar wat ik toezegde is, dat we een avond gaan organiseren voor u in alle vertrouwelijkheid, dat doen wij in afstemming met de griffie, om meer duiding te kunnen geven aan alle processen, alle locaties, waar nu initiatieven op zijn. Dan zullen we ook technische antwoorden kunnen geven op al uw vragen, die u daar over heeft. Daarnaast zijn er nog vragen gesteld door meerdere partijen, dus als u het goed vindt, voorzitter. Voor een deel zal ik verwijzen naar onze heroverweging en op een deel kan ik concrete antwoorden geven. U geeft belangrijke waarden mee. Ik merk dat de commissie daar verdeeld over is, maar die waarden vind ik wel belangrijk om mee te nemen, wat ik vanavond allemaal gehoord heb, in de afweging, die het college gaat maken over de heroverweging van het initiatief van Kafra. Dus laat duidelijk zijn, dat alles wat u vanavond gezegd heeft belangrijk voor ons is en dat we dat mee nemen. Ten aanzien van de adviezen van het rijksvastgoed: die zit in een eindfase.

Die hebben wij op dit moment niet, maar die verwachten wij wel binnenkort. Ik kan nog niet zeggen wat binnenkort is, maar ik weet wel dat ze in de eindfase zijn. Wij zijn er ook ongelooflijk benieuwd naar, naar die adviezen van het rijksvastgoed, omdat we één van de 5 gemeenten zijn, die meedoen in de pilot. Er werd gevraagd om een reactie op alle briefwisselingen. Er is een initiatief vanuit de markt, we hebben zelf geen gronden. Wat wel belangrijk is, is dat in dat participatietraject natuurlijk al die belangen mee wegen. Onze reactie op die briefwisseling: dat is aan partijen zelf. Maar ik kan me wel uw irritatie als commissie voorstellen. Dat maakt het natuurlijk ingewikkeld, maar het is wel aan partijen zelf om te reageren, wat vanuit het toetsingskader, dat u heeft mee gegeven, en het beleid heel belangrijk is, om op al de details een goede afweging te maken. En naar alle partijen de duidelijkheid geven: wat is de afweging en wat zijn de onderliggende argumenten daarvoor? Het is ook belangrijk dat u die hoort van het college. Dan nog een vraag over de tijdelijkheid of het definitieve. Het is mogelijk in Nederland los van de wijziging van het bestemmingsplan om tijdelijke huisvesting mogelijk te maken van 10 tot 15 jaar. Dus dat is niet voor een aantal maanden of een aantal jaar, het gaat echt om een langere periode, dan moet u denken aan 10 tot 15 jaar.

Ik denk dat ik in algemene zin de vragen heb beantwoord, ook verwijzend naar onze afweging en alle argumenten die u vanavond heeft mee gegeven, dat wij die mee nemen. Dank u wel. Tweede termijn De heer Blonk, L3B: In reactie op collega Van As: ik ga niet op de stoel van het college zitten. Nee hoor, dit is typisch een voorbeeld van de controlerende functie van de raad. Ik heb het toetsingskader, dat controleer ik dus, naast die afwijzing gelegd en dan constateer ik dat het plan in overeenstemming is met het toetsingskader. Het toetsingskader, de heer Hofman vroeg of er iets mis is met het toetsingskader, nee, er is niets mis mee. Dat gaf mevrouw Verhoef ook aan, het is een prima toetsingskader. Trouwens, door het college zelf vast gesteld, niet door de raad, maar dat doet niet ter zake. Het belangrijkste ons inziens is de afweging van het college, die dat niet correct doet. De afweging van het college op het toetsingskader is met name op 2 punten niet correct. Dat is de zichtbaarheid van de openbare weg, want die is er namelijk weldegelijk. En de nabijheid van de bebouwde kom. Ook dat is het geval, want de dichtstbijzijnde supermarkt is 2,6km, maar de bebouwde kom ligt op de helft daarvan, dus die ligt er veel eerder en we hebben het over de bebouwde kom grens. Nu heb je verschillende bebouwde kommen, maar het gaat om het blauwe bord langs de weg.

Het voldoet dus, ook aan de andere punten van het toetsingskader. Die Horti Science staat nergens in het toetsingskader natuurlijk. Maar bijt de huisvesting van arbeidsmigranten op die locatie de Horti Science? Ik kan het me niet voorstellen, zeker niet op de

10/34

inspraak van de WUR afgelopen donderdagavond in Zoetermeer. Mevrouw Verhoef: Ik ga zo een vraag stellen, maar ik leid hem even in. Ik ben het met u eens, dat het plan van Kafra wel past binnen dat kader. Er is wat meningsverschil over de zichtbaarheid vanaf de weg. Maar hoe kijkt u er tegen aan, dat de bedrijven, de WUR, zo negatief hier tegenover staan, omdat ze het als een bedreiging zien van hun verdere uitbreiding en ook het feit dat het in industrieel gebied is. De sfeer begint al niet lekker voor de arbeidsmigranten en iedereen die zijn best gaat doen voor die arbeidsmigranten. Hoe ziet u dat? De heer Blonk: Dat is natuurlijk heel zorgelijk. Als ik de reactie van de WUR zie, ja, ik heb hem gelezen, eigenlijk geven ze geen reactie, ze willen het gewoon niet, daarom lijkt het mij ook NIMBY. De inspreker van Woodimex geeft een heel verhaal, hij haalt er van alles bij om ervoor te zorgen dat ze het niet willen. In feite heeft Woodimex nog een beetje de pé er in dat zij een aantal jaar geleden tegenwerking van de provincie hebben gehad en dat betreffende stuk grond niet hebben kunnen kopen. Ik kan het me voorstellen, dat je daar de pé over in hebt, maar het zijn nu andere tijden en er is nu een mogelijkheid om hierin te voorzien.

Zeker ook de tijdelijkheid, die tijdelijkheid staat namelijk ook in het toetsingskader bij nummer 2, dat is nieuw te bouwen woonaccommodaties in het buitengebied tijdelijk toe te staan. Die info heb ik uit het toetsingskader en die gebruikt het college ook, die hebben ze ook prima gebruikt daarin. Maar Woodimex, ik denk dat zeker de behoefte aan arbeidsmigranten huisvesting in een afweging van belangen met Woodimex, voor mij in ieder geval, voor mijn fractie, de schaal doorslaat naar die arbeidsmigrantenhuisvesting. In die zin is dat misschien wel een antwoord op uw vraag. Dat het misschien niet allemaal leuk is, ik denk dat het allemaal mee valt op den duur. Dan een andere locatie: waar wel? Waar heb je niet dat soort dingen? Ik ben heel erg benieuwd naar wat die andere locaties mogelijk zouden zijn. We krijgen daar een vertrouwelijke avond over om dat te gaan bekijken, ik ben daar heel erg benieuwd naar. Tenslotte wil ik nog aangeven aan de wethouder, dat ik ervan uit ga, graag even een bevestiging, dat het college pas die heroverweging, die nieuwe beslissing over Kafra neemt, nadat wij die vertrouwelijke avond hebben gehad. Dank u wel. Mevrouw Gabin: Het vermoeden bestaat dat arbeidsmigranten te makkelijk worden weggezet door L3B. De heer Blonk: Nee, nee, wat er hier gebeurt, ik word hier weg gezet als een racist. Totaal niet.

Hier word ik echt heel boos om wat er nu gebeurt. De voorzitter: Dat begrijp ik. Mevrouw Gabin, dit wordt u niet in dank afgenomen om zo te reageren. Wat wilt u aan de heer Blonk vragen? Mevrouw Gabin: Dat is de invulling van de heer Blonk, dat zijn niet mijn intenties geweest. Ik maak nog even mijn vraag af. Waarom pleit L3B voor deze beoogde locatie en waarom kan het niet wachten op de andere initiatieven, waarbij wel aan alle uitgangspunten worden voldaan? De heer Blonk: Er ligt nu een initiatief, de heer Van Harn heeft aangegeven hoe lang het al loopt. Het loopt al vanaf 2019. Nu gaat het weer in de ijskast, lijkt het erop. Nieuwe locaties zijn er nog niet en de nood wordt enorm hoog. Wij halen bedrijven, alles goed voor de economie, Zalando, Jumbo, Hoogvliet, Hello Fresh, ik vergeet er nog een paar zelfs, en de glastuinbouw sector, dat zijn gigantische hoeveelheden arbeidsmigranten. En dan gaan wij even rustig afwachten, dan gaan we wel eens kijken wat we binnenkort kunnen gaan doen. Binnenkort is een aantal jaren. Nee, mevrouw Gabin, zo zit ik niet in elkaar. Ik kom op voor die mensen en ik kom ook op voor mijn eigen bevolking, zodat die arbeidsmigranten ook nog een keer onderdeel worden van de reguliere woningmarkt. Dat is wat ik voor ogen heb en daar is het plan van Kafra met die 256 locaties een prachtig plan.

De heer Van As, VVD: Wethouder, dank voor de beantwoording. Ik hoor in de bijdragen van andere partijen dat ze snelheid willen. Ja, dat willen wij ook en dat willen wij, volgens mij, unaniem. Dat hoor ik ook de wethouder aangeven. Maar ook zorgvuldigheid is belangrijk. Als we het doen, moeten we het goed doen. Dan moeten we accepteren, dat dit tijd kost, ik kom daar zo nog op terug. Ik blijf er wel bij, dat we als commissie moeten oppassen, dat we niet op de stoel van het college gaan zitten. We laten ons, inclusief ook mijzelf moet ik toch ook erkennen, verleiden om toch zelf nagenoeg allemaal de afwegingen opnieuw te gaan doen. We waren er allemaal bij toen het toetsingskader besproken werd. Inderdaad, zoals de heer Hofman al zei: bij de eerste keer dat het gebruikt wordt, zien we dat we het wel verschillend interpreteren en dat wij het gaan invullen als commissieleden. Blijkbaar laat het dus ruimte voor interpretatie. De heer Blonk: Dit is een prima toetsingskader, daar is niets mis mee. Het college heeft een prima toetsingskader neergelegd. Alleen, ze hebben in mijn visie niet goed getoetst en die heb ik proberen aan te geven. Wat mij betreft hoeft er geen ander toetsingskader te zijn en ga ik niet op de stoel van het college zitten. Ik controleer en merk dat ze hun eigen toetsingskader niet goed volgen. Dat is wat ik aangeef, het is reactief.