BV21.0128 Verslag Raad Kadernota d.d. 8 juli 2021

Onrust en zorgen zijn dan ook helemaal nog niet nodig. Vanuit dit perspectief, mag duidelijk zijn, stemmen wij ook tegen het amendement van de PvdA. Een ander punt van zorg is Horti Science, vandaar het amendement. Het doorlopen proces om tot een dekking te komen vinden wij echt niet goed. Met dit kader kunnen wij dan ook niet instemmen. Voorstellen voor reserves moeten onderbouwd aan de raad worden voorgelegd, zodat we afgewogen besluiten kunnen nemen. Ook de koppeling met de Enecogelden is te prematuur en niet goed, aangezien we dit afwegingskader nog moeten vast stellen. Vandaar dit amendement. Dat is niet omdat we niet geloven in Horti Science, daar geloven we echt wel in. Dat tuinbouw belangrijk is voor onze gemeente, is glashelder, maar neem de raad dan wel goed en zorgvuldig mee in dit proces. Nu leidt deze discussie over de wijze, waarop het voorstel komt, tot een voorstel voor reservering alleen maar van de zo mooie en belangrijke inhoud en dat is jammer. Kortom, met dit amendement roepen wij het college op om die fout te herstellen en voor de begroting of tijdens de begroting te komen met een goede onderbouwing en een goed voorstel, zodat we tot een afgewogen besluit kunnen komen. Tot die tijd kunnen we dan ook niet instemmen met de reserve en zien we het bedrag ook niet meer dan richtinggevend. Tot zover onze gedachte wat betreft de kadernota.

Dan nog een reactie op verschillende moties en amendementen, even in volgorde van partijen. Geen Zwitsers, geen geld. De gedachte, de heer Van Doorn omschreef dat terecht, dat het rijk ons opzadelt met van alles en nog wat zonder met geld over de brug te komen, herkennen wij. Dat je je hierin soms hard wilt opstellen, omdat je zonder geld dingen niet wil uitvoeren, kunnen we ook nog wel begrijpen. Maar de genoemde terreinen, die de heer Van Doorn noemt, maken het wel lastig. De omgevingswet, daarvan zou je nog kunnen zeggen: daar kunnen we ons enigszins in vinden. Maar ook daarvoor geldt: het mag toch niet zo zijn, dat burgers er de dupe van worden als wij zaken niet meer uitvoeren? Maar als het gaat om de energietransitie en de wet Inburgering, dan kunnen we ons daar eigenlijk veel minder in vinden. Op deze vlakken heb je als gemeente ook een eigen verantwoording. De energietransitie is iets wat wij als CU belangrijk vinden, met of zonder geld van de rijksoverheid willen we daar ook zeker in investeren. Als de motie oproept dit niet meer te doen, dan gaat ons dat te ver. De nieuwe wet inburgering zien we echt als een verbetering van de huidige gang van zaken en de huidige werkwijze. Het zou toch zonde zijn, als we dat niet meer inzetten voor de inwoners, die daarmee te maken hebben.

Dus het eerste dictum, dat hoorde ik mijn 2 voorgangers ook al zeggen, is een lastige en gaat ons zeker te ver. Nogmaals, niet omdat wij de bedoeling achter de motie niet begrijpen, maar zeker wel als we bepaalde zaken niet meer gaan uitvoeren als we geen financiering meer krijgen. Wellicht zien wij het verkeerd, horen wij het verkeerd, ik hoor graag van L3B, van de heer Van Doorn, hoe hij hier tegenaan kijkt. Dan de motie buiten spelen van de VVD, ja, die hebben wij van harte ondersteund. Het moge duidelijk zijn: buiten spelen is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Nu is het gras, dat misschien op kniehoogte staat, een uitdaging bij voetballen, maar het zou mooi zijn als het veldje netjes wordt onderhouden, zodat buitenspelen nog goed kan. De motie parkeerkaart, die hebben we mede ingediend. Nogmaals, het is prima onderbouwd, gaan we verder niet toelichten. Dat geldt ook voor de motie openingstijden, die hebben we ook van harte mede ingediend. Toch handig als werkenden ook gewoon naar het gemeentehuis kunnen om de aangifte te doen of om spullen op te komen halen. De motie kapitaalslasten. We hebben in de commissie aangegeven, dat wij echt wel zorgen hebben over die grote tekorten in 2024/25. Wij vinden dat we daar echt nu al naar moeten kijken in hoeverre we daar iets aan kunnen doen.

De denkrichting, die in de motie staat, kunnen wij van harte ondersteunen, vandaar dat we deze motie ook mede hebben ingediend. Dan het amendement van D66. Gezien de bijdrage over het amendement van de PvdA zullen wij dit amendement ook niet steunen. We zien graag de verdere uitwerking van de kaders richting de begroting. Daar iets uit halen lijkt ons geen goed idee. Daarnaast, met elkaar besproken in de commissie, dat we over duurzaamheid met elkaar nog komen te spreken als het gaat over de uitvoeringsagenda. Dan zullen wij zeker kritisch kijken naar de kaders die dan gesteld worden. Tenslotte, we hebben met elkaar toch wel afgesproken dat als je ergens een draadje uit trekt, dat je er ook wel een nieuw draadje in moet stoppen. Kom dan ook met een dekkingsvoorstel als je er toch wel wat geld uit haalt. Dan nog even kort over het amendement van de PvdA. Er staat natuurlijk nog een derde dictum bij, om bepaalde reserves met terugwerkende kracht te dekken vanuit Eneco-gelden. Gezien de bijdrage over Horti Science mag duidelijk zijn, dat we dit deel ook niet kunnen steunen, want we hebben nog geen besluit genomen over het afwegingskader. Laten we dat eerst doen en dan met elkaar komen we te spreken over waar we de Eneco-gelden aan willen besteden. Dat was het voor nu.

Mevrouw Den Heijer, D66: Ik zal in mijn bijdrage de verschillende moties en amendementen langs lopen, die zijn ingediend. We hebben de vorige keer uitvoerig gesproken over de kadernota en dat het zo’n bijzondere nota is, een tijd van onzekerheid en vooral gericht op bezuinigingen. Ook daarin hebben we onze taken te doen. We hebben het gehad over de financiën op orde hebben. We hebben daar samen met de VVD nog een voorstel voor ingediend in de vorige raad, die het helaas op het laatste moment niet gehaald heeft. Het was eigenlijk ook maar een lapje voor het bloeden, maar we zagen er toch wel heil in. We hebben daar op dit moment geen voorstellen voor. We vinden wel, dat we dit verder moeten beoordelen bij de begroting natuurlijk, hoe het met onze financiën gaat, vooral met de OZB. We hebben het de vorige keer gehad over duurzaamheid. We vinden dat dit een plek verdient in Lansingerland, maar het college ziet toch voor zich, dat er een bezuiniging moet gebeuren. Wij zien de energietransitie echt als een sociaal maatschappelijke opgave en ik zal u ook vertellen dat de bezuinigingen die worden 12/28

gedaan niet haalbaar zijn of niet houdbaar zijn. Wij hebben uiteraard overwogen om hier een amendement voor in te dienen, maar we weten natuurlijk ook, dat het op een bepaalde manier ligt, dat het ook geen heil heeft. We hebben met onszelf afgesproken, dat we in de uitvoeringsagenda duurzaamheid gewoon goed gaan kijken wat daar terug komt. We kunnen dan ook inhoudelijk met elkaar bespreken wat we missen en misschien bijsturen richting de begroting. We hebben ook gezegd, dat we sterker uit de coronacrisis willen komen. We zagen daar eigenlijk weinig van terug in de kadernota. We hebben nagedacht met elkaar over het toekomstperspectief. We hebben het gehad over duurzaamheid, milieu, vervoer en eigenlijk is er daarvan maar één in de kadernota terecht gekomen en bovendien summier uitgewerkt. Daarom dienen wij samen met de CU het amendement in voor Horti Science. Het gaat ons erom, dat het voorstel inhoudelijk best oké kan zijn, maar dat we echt wel nadere onderbouwing behoeven, die we mee kunnen nemen richting de begroting. Een collega van de CU heeft het verder al toegelicht. Ons logo staat erop. We hebben ook onze bijdrage geleverd om een sociaal Lansingerland te zijn en te blijven. De kadernota heeft veel bezuinigingen op het gebied van het sociaal domein en als je daar over nadenkt is het eigenlijk wel bijzonder in een domein waar het steeds complexer wordt.

We zijn daarin zeker niet de enige gemeente en we hopen dan ook, dat het rijk over de brug komt met de middelen om dit tekort te dichten en we de discussie over bezuinigingen met elkaar niet meer hoeven te voeren bij de begroting. Het zou mooi zijn, maar het is tijdelijk een soelaas voor de onderliggende structurele problematiek. Maar één ervan lichten we er uit, dat hebben we samen met het CDA ingediend, dat is de bezuiniging op de gehandicaptenkaart. We vinden dat we daar echt de plank mis slaan en daarom dienen we die ook samen in met het CDA. Deze is als voorgelezen en ingediend, dus daar hoeven we verder geen toelichting op te geven. We hebben het in onze bijdrage ook gehad, dat we willen naar een heldere dienstverlening, communicatie en participatie. We vinden dat we op het vlak van burgerparticipatie, of eigenlijk ook overheidsparticipatie, nu niet moeten stoppen om te investeren hierin, omdat het blijkbaar goed lijkt te gaan. We moeten ons door ontwikkelen en dat betekent ook investeren. We werken nu eindelijk aan de nieuwe visie burgerparticipatie, we hadden al veel hogere verwachtingen van het college om daar iets meer aan te gaan werken, maar we vinden ook, dat er budget moet zijn voor uitvoering van die visie. We kennen de slogan: in visies kan je niet wonen. Het gaat er ook uiteindelijk om wat je ermee gaat doen.

We missen er gewoon middelen voor in deze kadernota en daarom ook dit amendement ervoor. We zoeken, we dragen in het amendement op om het college te laten kijken naar aanvullende middelen hiervoor. Er wordt aangegeven: er is geen geld voor. Maar ik weet zeker dat zowel de motie van L3B als de motie van de VVD, die ook allebei heel sympathiek zijn ook geld gaan kosten. Wij hebben dat gewoon even transparant gemaakt. We hebben het ook gehad over goede dienstverlening en daarom dienen we samen het amendement in over de openingstijden. Eigenlijk had ik het idee, dat ik een toezegging had gehoord in de commissie van de wethouder over die openingstijden, maar nu zag ik toch de motie van het CDA. Ik denk dat het een duwtje in de richting kan zijn voor de wethouder om hiermee aan de slag te gaan. Dan heb ik nog een paar reacties op moties, die zijn ingediend. L3B, geen geld, geen Zwitsers: we snappen absoluut de zorgen van L3B en het onmachtige gevoel dat ik proef in de bijdrage van de heer Van Doorn. Hoe je dit het beste kan aanpakken, daar verschillen wij van mening in. We denken dat het niet helpt om als gemeente eigenstandig hierin op te trekken, omdat we ook weten dat er op landelijk niveau onderhandelingen gaande zijn. Bovendien roept deze motie op om allerlei zaken te onderzoeken en daar zien we zeker geen heil in.

Dat kost de gemeente ook weer veel tijd en geld en het solistisch oppakken zien wij niet als een goede aanpak. Bovendien heeft de gemeente natuurlijk zelf ook verantwoordelijkheid om bepaalde zaken verder uit te werken. De Zwitsers, dat waren de huurlingen, die werden ingehuurd door de Fransen om hen te steunen in de oorlog. Die Zwitsers liepen eigenlijk steeds maar weg en ze waren onwijs onbetrouwbaar. Ze kwamen alleen maar voor geld opdraven. Dus die Zwitsers willen wij eigenlijk helemaal niet hebben, want dat eigenlijk heel onbetrouwbare metgezellen. Dan nog de reactie m.b.t. de PvdA en WIJ: die steunen wij niet. We snappen dat het college de behandeling van de kadernota wil laten doorgaan ondanks alle onzekerheden. We hebben ook dat dilemma gevoeld, maar we vinden het toch goed dat er nu al keuzes worden gemaakt en de kaders worden gesteld. Bovendien vinden definitieve keuzes plaats bij de begroting. Dan ben ik er bijna. Spelen in de buitenruimte van de VVD: we vinden dit een super sympathieke motie. Ik neem aan, dat de wethouder dit misschien ook wel kan toezeggen, want ik heb het idee, dat we dit misschien ook al doen. Als er toch over geld moet worden gepraat, ben ik ook wel benieuwd of dit nog een financiële consequentie heeft. Ik vind het wel belangrijk, dat we dat inzichtelijk maken, maar aandacht hiervoor kan zeker geen kwaad.

De reactie op het CDA, daar hebben ook al veel mensen iets over gezegd. Ik vind het nog wel lastig om helemaal te overzien welke consequenties dit heeft, dus ik wil ook even de bijdrage van de wethouder afwachten om ons van advies te voorzien hierin. Dan ben ik bij het einde. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Het zal u waarschijnlijk opgevallen zijn: voor de eerste keer sinds GL in de raad zit, hebben wij bij een bespreking over een kadernota of een begroting geen enkele motie of amendement ingediend. Wij hebben dat bewust gedaan. Wij sluiten ons voor een groot gedeelte aan bij de woorden van mevrouw Van Olst: deze kadernota zit zo vol onduidelijkheden, zoveel mitsen en maren, omdat er nog informatie vanuit de overheid moet komen, doordat provincies zich nog moeten beraden, heel veel zaken zijn nog helemaal niet uitgekristalliseerd. Daarom hadden we gedacht: alles wat we 13/28

vandaag in een motie of een amendement zetten, kan morgen achterhaald zijn. Dat leek ons niet nuttig. Nu heeft het college in de brief aangegeven, dat men het belangrijk vindt om het toch vast te stellen, omdat het namelijk een denkrichting geeft voor de begroting en omdat men vorig jaar heeft geroepen, toen er geen kadernota was, dat men moeite had om een begroting te maken. Wij hebben voor onszelf geoordeeld, dat er verleden jaar helemaal niet zoveel moeite was om een begroting te maken. De begroting 2021 zag er immers prima uit. Wij zien niet in, waarom er nu dan, terwijl er nog zoveel onduidelijk is, waarom er dan toch een kadernota aangegeven moet worden. Wij denken dat het college en de ambtenaren verstandig genoeg zijn om ook zonder een denkrichting te kunnen bepalen wat voor begroting we willen hebben. De grote klappers, de belangrijke klappers, de belangrijke zaken waarover we moeten oordelen, gaan we doen in november, als we de begroting vast stellen. Als mevrouw Van Olst dan vraagt of we het beeld herkennen om dit voor te bereiden als er nog zoveel onzekerheden zijn: ja, dat herkent de fractie van GL inderdaad. Vandaar ook onze overweging om uiteindelijk geen motie of amendement in te dienen. Dat gezegd hebbende, zijn er door de collega partijen natuurlijk wel moties en amendementen ingediend. Die wil ik graag gaan behandelen in volgorde van grootte van de partijen.

Ten eerste L3B, geen geld, geen Zwitsers. Prima voorstel, hartstikke goed. Bij de zomerrapportage heb ik het ook gezegd: als de heer Philippens zegt: wij trekken op tegen de rijksoverheid, die ons moet voorzien van geld om onze taak uit te voeren, dan vindt de heer Philippens ons daar aan zijn zijde. Echter, toen wij het dictum lazen, en daar heb ik een vraag voor de heer Van Doorn over, of hij het zo expliciet bedoelt, als er dan bezuinigingen gedaan moeten worden hier juist op de energietransitie of juist op de inburgeringswet, als daar zaken niet uitgevoerd moeten worden, ik zei bezuinigingen, maar ik bedoelde natuurlijk zaken die niet gedaan worden, dat is voor GL moeilijk. Juist omdat wij namelijk die energietransitie als essentieel zien voor de totale samenleving, niet alleen voor Lansingerland, maar voor de totale samenleving. De wet inburgering, de heer Markus zei het al, als we nu mensen die binnen komen in onze maatschappij, als we daartegen zeggen: wij hebben een conflict met onze rijksoverheid, dus we doen er eigenlijk niets voor, dus we laten je een beetje aan je lot over. Je hebt maar één keer een kans om een eerste indruk te maken. Op zo’n moment maak je een verkeerde eerste indruk.

Mijn concrete vraag aan de heer Van Doorn is: heeft hij dit opgevoerd puur als een denkrichting? Of stelt hij echt concreet voor de energietransitie en de wet inburgering, daar doen we niets meer mee? Eerst een antwoord van de heer Van Doorn, voordat we daar definitief over beslissen. Dan de VVD. Op het moment dat de VVD een motie gaat indienen, die iets gaat doen met buitenruimte en natuur en recreatie en dat soort dingen, dan gaat ons hart sneller kloppen, dus wij zien geen enkele reden om tegen deze motie te zijn. Het lijkt ons geweldig: buiten spelen met iedereen, de baby, de kleuter en het grotere kind. Daar moeten ze goede dingen voor hebben. Dan het CDA over de parkeerkaart. Het is onlogisch om een amendement te amenderen, maar het liefst zouden we dat toch doen, want hoewel we het een prima amendement vinden, hebben wij toch nog moeite met in de toelichting de tweede alinea de laatste zin: voor inwoners met een inkomen op bijstandsniveau of inwoners met een laag inkomen, waarbij sprake is van bijzondere omstandigheden. Wij hadden het liefst een punt gezien achter: inkomens met een laag inkomen. Graag een toelichting van mevrouw Bouman in dit geval, waarom de toevoeging ‘waarbij sprake is van bijzondere omstandigheden’ er nog achter staat en of zij en de mede indieners eventueel genegen zouden zijn om die passage weg te halen en het te laten bij ‘inkomen’.

Dan burgerzaken. Wij denken dat de meeste dingen waarvoor de burger terecht kan ook digitaal en online kunnen worden ingevoerd. Aan de andere kant: we kunnen het ons ook wel voorstellen dat je bepaalde zaken, zoals het ophalen van een rijbewijs of een paspoort, nog aan de balie moet doen en dat je daarvoor naar binnen wilt lopen. We zitten hier tweeledig in. Voor we een definitief oordeel vellen, willen we eerst het antwoord van de wethouder daarover hebben, wat hij verwacht. Dan de kapitaallasten: we zijn nog niet zo heel erg overtuigd van deze motie, die ingediend is. Aan de andere kant, je pelt alles af: waar gaat de motie eigenlijk over? Hij roept op tot een onderzoek. Wij hebben zelf vaak genoeg moties en amendementen ingediend, waarbij om een onderzoek gevraagd werd en we hebben altijd gezegd: een onderzoek, daar kan je eigenlijk nooit tegen zijn, want meten is weten. Dus tenzij de wethouder in de beantwoording hele gekke antwoorden gaat geven, waar ik niet aan gedacht had, zijn we voornemens deze te gaan steunen. Dan Horti Science, daar is al veel over gezegd, ook door collega Duk bij de kadernota en ik heb er zelf al vaker wat over gezegd: het hele proces, daar danst de fractie van GL niet bepaald horlepiep over.

We vinden het dan ook bijzonder vreemd, dat we nu geen enkele onderbouwing hebben, er is nog geen debat over gevoerd, we horen alleen: het is belangrijk, het is goed, het zal geen incidentele uitgave zijn, maar waar dat dan op gestoeld is anders dan warme gevoelens voor de tuinbouw weten we eigenlijk niet. Wij steunen dit amendement van de CU volledig om dit eruit te halen. Wat ons betreft is het gewoon veel te vroeg om nu te praten over Horti Science. Laten we eerst maar een goed voorstel krijgen. Dan D66, het amendement over initiatieven vanuit de samenleving. Daar zijn we voor. Er wordt hier al heel erg weinig gedaan op het gebied van duurzaamheid, dat is onze voornaamste zaak. Ook hier zien we dat voor duurzame initiatieven niet bezuinigd moet worden, maar dat het gereserveerd moet worden voor burgerparticipatie, dat heeft ons over de drempel getrokken. Wij vinden het heel goed, wij vinden inderdaad dat je zorgvuldig moet zijn. Als we geld reserveren voor burgerparticipatie op duurzame initiatieven, maar ook op andere initiatieven, dan is dat wat ons betreft een plus. Ik heb het al gezegd, maar ik zeg het nog een keer: wij zijn voor. Dan het amendement van de PvdA: natuurlijk zijn we voor dit amendement van de PvdA. Er is geen enkele reden om nu al een denkrichting aan te geven waarin je 14/28

ombuigingen moet gaan doen, dat is politiek correct, want het zijn eigenlijk bezuinigingen, terwijl er nog zoveel onduidelijk is. We krijgen geld van het rijk, we krijgen iets meer dan € 4mln. En ja, we weten inderdaad niet of dat eenmalig is of dat het structureel is, maar we weten wel dat we voor 2022 in ieder geval geen probleem gaan hebben. Om nu al te roepen, dat we daar bezuinigingen gaan doen, die een kader geven voor de toekomst, want we moeten een sluitende begroting hebben, terwijl er nog zoveel onduidelijk is. Niet alleen in het vormen van een kabinet, hoe we het gaan doen met de omgevingswet of dat het eventueel structurele gelden zijn, maar ook in 2022, wat voor college wij hier gaan hebben, die misschien heel anders denkt over bepaalde dingen. Daarom denken wij, dat het gewoon een heel verstandig goed onderbouwd, goed ingebracht, nuttig en noodzakelijk amendement is van de PvdA en van WIJ, die moeten daar ook de credits voor hebben. Natuurlijk zullen wij dit volmondig steunen. Daarmee is het woord weer aan u. Mevrouw Verhoef, PvdA: Het is ook al door mij aan het begin gezegd, toen ik het amendement indiende. Onze fractie heeft geconcludeerd dat de kadernota nog niet besluitrijp is zolang er geen zekerheid is over de hoogte van de extra rijksbijdrage voor de jeugdzorg. Dat weten we nu wel, in ieder geval voor het jaar 2022.

Zolang er geen zekerheid is over de herijking van het gemeentefonds en er ook geen uitsluitsel is over de vraag of deze rijksbijdrage structureel in de meerjarenbegroting kan worden opgenomen of wordt opgenomen, maar wij hebben er groot vertrouwen in. Allerlei seinen krijgen we vanuit diverse gremia, dat wel degelijk die zekerheid er is, 80-90%, misschien nog wel meer, dat we wel kunnen rekenen op structureel geld, maar dat is iets waar wij van uit gaan. Voor de PvdA was en is het een doorn in het oog, dat die bezuinigingen hard ingrijpen in het voorzieningenpakket in het sociaal domein, net als vorig jaar, dus het zijn weer de allerzwaksten die met die bezuinigingen geraakt worden. Ook op de beleidsaccenten, hebben we vorige week bij een discussie aangegeven, willen wij niet bezuinigingen. Wij zullen ook in het najaar bij de bespreking van de begroting het amenderen om die € 255.000 reductie, bezuiniging, op de beleidsaccenten alsnog terug te draaien. Dat is even een algemene inleiding. Dat heb ik de vorige keer bij het debat eigenlijk al heel duidelijk uitgelegd. Ik wilde even de amendementen langs lopen en de moties. De motie: geen geld, geen Zwitsers. Wij vonden het eigenlijk veel toepasselijker om die motie te noemen: L3B, maar naar het zich zo laat horen ook een aantal andere partijen, roept de dorpsrepubliek Lansingerland uit.

Of, nog betere titel: een motie van wantrouwen tegen het kabinet Rutte. Wat ons betreft moeten we absoluut geen wig drijven tussen het rijk en de gemeente, daar heeft niemand wat aan. Het past niet bij de constructieve gemeente, die Lansingerland is en wil zijn. De motie is niet realistisch en niet uitvoerbaar. Er zijn inderdaad tekorten in het sociaal domein, vooral op de jeugdzorg en het abonnementstarief WMO. Maar die tekorten op onze begroting zijn er ook, omdat we de Eneco-aandelen hebben verkocht. Verder zit die begroting best wel degelijk in elkaar. Als de nieuwe regering, we hebben daar vertrouwen in, onder leiding van de VVD nu nog de incidentele bijdrage voor jeugdzorg structureel maakt en het abonnementstarief schrapt, dan hebben we het lek boven water, dan is het lek gedicht. Als deze motie van L3B wordt aangenomen, dan zijn de burgers de pineut. Bijvoorbeeld als het gaat om de wet inburgering, die juist zo goed geregeld is en waar we eindelijk als gemeente aan het roer kunnen staan. Maar ook zaken, die met de omgevingswet te maken hebben en de zo broodnodige energietransitie. Het is wat ons betreft dus een populistisch amendement, waar de inwoners absoluut niet bij gebaat zijn. Als deze partijen nu echt lef hebben, dan nemen ze in de motie een vierde dictum op.

Dat dictum roept dan op: roept het college op om in afwachting van extra structurele rijksbijdragen voor de jeugdzorg geen boodschap te hebben aan het door de wet opgelegde provinciale toezicht op de gemeentelijke financiën. Aan de VVD-fractie wil ik vragen voor in de tweede termijn: wat heeft uw fractie gedaan richting kabinet Rutte om de huidige impasse, alle tekorten die blijkbaar bij gemeenten zijn neergelegd, om dat op te lossen? Heeft u zich hard gemaakt daarvoor in de Tweede Kamer bijvoorbeeld? Anders is het pure demagogie. Ook bij het CDA: u had dat ook kunnen doen. U moppert een beetje op dictum 1, u wilt daar nog wat aan morrelen, maar ik zie het ook vanuit uw kant als een motie van wantrouwen richting het kabinet, zoals het was. Dan de VVD-motie buiten spelen. Ik vind eigenlijk die motie wat minder sympathiek dan de andere fracties. Wij willen sowieso niet bezuinigen op dit moment en het liefst helemaal niet, maar daar zullen we bij de begroting dan nog eens goed naar kijken of het nodig mocht zijn. We willen niet bezuinigen op groenonderhoud beheer buitenruimte.

U wilt de speeltuintjes ontzien, maar hoe zit het dan met het plantsoentje voor de ouderen? Hoe zit het met de stoeptegels, die scheef liggen, waar je je been over kan breken? Of het hoge onkruid, dat het verkeer onveilig maakt? Ook dit vind ik een beetje truttige motie om nu uitgerekend dat spelen en sporten in de spotlights te zetten. Ik weet het niet. De parkeerkaart hetzelfde. We staan wel sympathiek tegenover dat voorstel, maar we kunnen het in die zin eigenlijk niet steunen, want we wilden al niet gaan bezuinigen. Ik zal daar straks nog wel een stemverklaring over afleggen. Hetzelfde voor de motie burgerzaken. Natuurlijk moet een burger een avond per week terecht kunnen voor een paspoort of een andere zaak, maar het is een bezuiniging die jullie nu willen terug draaien en wat ons betreft is dat nu niet aan de orde, vandaar ons amendement. De motie kapitaallastenreserve: daarvan zijn we mede indiener. We vinden dat heel belangrijk, omdat we op die manier met incidenteel geld structureel ruimte kunnen maken en daarmee minder zullen hoeven te bezuinigen. Het is een heel nuttige motie wat ons betreft, die ruimte kan geven in de begroting. Het amendement schrappen van Horti Science. Ik heb het al een keer gevraagd, maar ik wil het nog een keer 15/28

vragen aan de wethouder: wat zijn de gevolgen als we dit uitstellen, als we dit nu niet vast leggen op deze manier? Wat ons betreft gaan we gewoon investeren in Horti Science. Het amendement initiatieven samenleving: hetzelfde verhaal. We wijzen de bezuinigingen af, dus we kunnen dat ook nu niet terug draaien op deze manier. Dan kom ik bij het eigen amendement. Ik wil nog even reageren op wat een aantal andere fracties daar heeft gezegd. Ik wil u alvast mee geven, dat Zoetermeer en PijnackerNootdorp het op precies dezelfde wijze doen als ons amendement, dus die hebben wel dat lef. L3B zegt steeds: herijken als nieuwe info voor handen is en dan straks pas integraal. Better safe than sorry. Dan blijven we dus maandenlang rommelen. Er komt op hele korte termijn duidelijkheid over. Het moet duidelijk zijn, dat we niet zeggen: het college mag nog niet aan de slag om op een goede manier de begroting voor te bereiden. Dat zeggen we niet. Maar we vinden het te vroeg om hier nu al echt het vast te stellen in de kadernota. Maar natuurlijk als denkrichting, dat staat ook in het tweede dictum, als denkrichting willen we dit zeker wel mee nemen. We vinden het niet efficiënt als de organisatie nu al hiermee aan de slag gaat. Een aantal andere dingen, nee, ik denk dat ik het hierbij laat. De CU heeft gezegd, dat het derde dictum uit ons amendement eruit moet.

Dat is een foutje, dat hebben ze zelf nu ook wel door, want dat stond al in het huidige besluit, we hebben het gewoon opgenomen in het amendement, maar dat stond er al in, dus ik neem aan, dat de CU daar zelf nog op terug zal komen. Dank u wel. De voorzitter: Is het college in staat om direct te antwoorden? Beantwoording college Wethouder Van den Beukel: Ik denk het wel, maar dat oordeel is natuurlijk uiteindelijk aan de raad, of de beantwoording ook een beetje adequaat is, maar alle amendementen en moties zijn op tijd ingediend, heb ik geconstateerd, dus dat betekent dat we ons wel een beetje hebben kunnen voorbereiden. Dus als u het goed vindt, wil ik meteen van wal gaan. U allen hartelijk bedankt voor de betrokkenheid bij de kadernota, die belangrijk is voor het financiële proces in Lansingerland voor de openbare financiën. Er zijn 8 moties en amendementen ingediend, daarvan zijn er 4 waar ik primair graag op reageer. Burgerparticipatie, gehandicaptenparkeerkaart, openingstijden en buitenruimte, daar geef ik graag de collega’s het woord. Laat ik beginnen bij de Zwitsers. Allereerst zeer veel waardering richting mevrouw Den Heijer en de heer Van Doorn voor de historische uiteenzetting, daar worden we allemaal wijzer van en dat geeft wat kleur aan het debat, dus daar heb ik van genoten. Los van de inhoud, want de inhoud is op zich ook de moeite waard.

Er werd door de heer Van Doorn gerefereerd aan de aangenomen motie op het VNG, waar we van harte achter zijn gaan staan als gemeente Lansingerland. Er is nogal wat aan de hand in gemeenteland als het gaat om financiën. Mevrouw Van Olst vroeg of de verwarring herkenbaar is. Verwarring niet, we zijn niet in de war, maar er is wel veel aan de hand. Dat betekent dat we te maken hebben met veel informatie en ook onzekerheid. Ik kom er straks even op als het gaat over het amendement over het vaststellen van de ombuigingen voor de kadernota. Die onzekerheid is groter dan ooit. Dat betekent dat het uitdagend is om goed zicht te houden op waar we nu staan. We weten zelf wel waar we staan, maar waar de omgeving ons toe noodzaakt, of dat nou de provincie is of het rijk. Juist als het om je heen heel erg woelig is, dan is het belangrijk om zelf het hoofd koel te houden en ook richting te blijven kiezen. En dat doen we ook als bestuur met uw welnemen en uw steun natuurlijk. De motie ‘geen geld, geen Zwitsers’: de geest daarvan steunt het college volledig.

Er is wat aan de hand, we krijgen te weinig geld voor een aantal taken, er zijn ook andere te noemen, bijvoorbeeld de energietransitie, zo zijn er vele, de overwegingen hebben niet de intentie uitputtend te zijn, maar het is waar dat de omvang van het gemeentefonds ontoereikend is voor de taken, die ons zijn toebedeeld en uiteindelijk voor onze burgers. Dat ben ik ook wel eens met de critici van de motie, die zeggen: naar de letter is het dictum, met name het eerste stukje, toch nog wel scherp en loop je het risico dat je inwoners opzadelt met onderlinge ruzie tussen verschillende overheden. Ik ben van de heer Van Doorn gewend, dat hij dingen graag een beetje scherp stelt, maar vervolgens wel een heel redelijke man is. Hetzelfde geldt voor de fractie van L3B. Wetende dat we het in de geest van de motie erg met elkaar eens zijn en wetende dat het budgetrecht altijd bij de gemeenteraad ligt, kan het college een eind hierin mee gaan. We gaan niet, als het aan het college ligt, plotseling stoppen met bepaalde taken, die voor onze inwoners goed en gunstig zijn, waar u budget voor heeft vast gesteld bij de begroting, omdat naar de letter als we een stukje geld in de gemeentefondsuitkering daar naar de letter te veel of te weinig voor krijgen. Uiteindelijk gaat u erover en gaan wij erover, wat we met ons geld doen.

Het signaal dat bij nieuwe taken, waar voortdurend onderhandelingen over plaats vinden, dat bij nieuwe taken die op de gemeente af komen, dat de gemeenten, hebben we gezegd in VNG verband, daarvoor passen op het moment dat daar geen middelen bij horen. In die onderhandeling zijn we het daar natuurlijk volstrekt mee eens. Nogmaals, laat onverlet, of het nu gaat om de inburgering of energietransitie of omgevingswet, dat we moeten blijven doen wat verstandig is voor onze burgers. Met die interpretatie kan het college hierin mee gaan. Ook de duiding van: hoe zit het met die tekorten? Daar hebben we al een goede stap in gezet bij de benchmark dit voorjaar. Op 25 maart is daarover een brief aan u verstuurd, een dag daarvoor is er een beeldvorming over gehouden. Daar hebben we ons vergeleken met onszelf. We hebben onze uitgaven vergeleken met onze inkomsten, zoals die zijn 16/28

geoormerkt in de diverse uitkeringen. Dus daar ontstaat al een goed beeld uit. Zeker ook bij de herverdeling van het gemeentefonds, dat we dit najaar verwachten, de herijking moet ik zeggen. Dat is weer zo’n moment, dat je het goed tegen het licht kan houden en ook gewoon kan markeren waar je misschien niet budget uitnut, maar waar je ook gewoon echt fors tekort komt. Dus dan heeft u weer een goede analyse, volgens mij en daar zit u ook op te wachten, lees ik in de motie. Met deze interpretatie kan het college het oordeel bij de raad leggen en zijn we het met de geest ervan helemaal eens. Dan is er een motie over de inzet van kapitaaldekkingsreserves, zoals die wordt genoemd in de motie. Daar kan het college vrij kort over zijn. Belangrijk is daarin te constateren, dat de motie bij de ‘van mening dat’ constateert, dat er wel kaders zijn. Het kader is de nota activabeleid, het kader is ook de nota reserves en voorzieningen. Dat is wel belangrijk, niet alleen dat het beleid door u is vast gesteld, maar dat het gewoon borgt dat we wel een bestendige gedragslijn blijven volgen als gemeente. Maar binnen die kaders zijn natuurlijk wel mogelijkheden. Er zitten clausules in, overwegingen, die inderdaad bij bepaalde kapitaalgoederen, bijvoorbeeld een cultuurhuis, tot een voorstel zouden leiden om dat te dekken uit een kapitaallastenreserve in plaats van dat meteen structureel te doen.

Inderdaad, in de situatie waarin wij zitten, met een goed gevuld spaarpotje, maar uitdagingen op onze structurele begroting, is er veel voor te zeggen om daar een stap in te zetten. Dus die motie kan het college ondersteunen. Dan een amendement Horti Science. Is het glas dan half vol of is het half leeg? Toch ben ik wel van vol, niet alleen omdat ik morgen jarig ben, maar de school half vol. We hebben het gehad over de volgorde der dingen. Dat is belangrijk. In die zin is het prima om de dekking uit de reserve Eneco-gelden hieruit te halen. Wat ik constateer, daarom zie ik het glas echt wel half vol, is bij u allen, bij uw gehele raad, echt goede steun voor en begrip van het belang van die Horti Science voor onze gemeente, waar 1/3 van onze werknemers werkt en waar we tot de wereldtop behoren. Dat ziet het college echt als een goede steun in de rug. Volgende week is er een beeldvorming over. Dan zult u net als het college ook weer goed geïnformeerd worden over wat er nou precies aan de hand is en wat de behoefte is vanuit de sector en vanuit de samenleving. We werken er heel hard aan met stoom en kokend water, maar wel samen met die sector, om een goede uitvoeringsagenda te maken, die uiteindelijk u de feiten en cijfers geeft en de onderbouwing geeft waarom we denken dat zo’n grote investering toch echt de moeite waard is.

Daar geldt wel: alleen ga je sneller, samen kom je verder. We proberen dat te doen samen met onze belangrijke stakeholders. We merken dat het werkt overigens. Een kleine anekdote. We doen dat o.a. samen met de provincie en met de metropoolregio en een aantal andere partijen. We krijgen steeds vaker in positieve zin terug van die partijen: hé, wat goed dat jullie deze keuze maken, dat sluit uitstekend aan bij onze ambitie. En hetzelfde geldt voor onze ondernemers. Het begint echt goed te resoneren, dus daarom is dat samen doen zo belangrijk. De inzet is erop gericht om bij een begroting of een deel van de begroting u de goede onderbouwing te geven, zodat met vertrouwen, in eerste instantie uit de algemene reserve, u de investering kunt goedkeuren. Dat over het amendement Horti Science. Het nog niet vast stellen van de ombuigingen in de kadernota. Mevrouw Van Olst gaf aan, dat een aantal van haar voorgangers toch wel iets zeiden wat hiermee lijkt te rijmen. Dat is ook zo. Er is veel onzekerheid en tegelijkertijd ook wel hoop en ook wel een beetje gefundeerde hoop, dat we een goede sloot, een goede zak met geld gaan krijgen uit Den Haag, waar we ook eigenlijk recht op hebben en wat we nodig hebben voor het uitvoeren van onze taken.

Dus wat dat betreft: als wij deze zomer tot de constatering komen dat, wat we hopen maar echt niet weten, dat de provincie de middelen voor de jeugdzorg als structureel kwalificeert en als er nog een paar goede dingen gebeuren, dan zijn deze richtinggevende kaders richtingen waarbinnen we, de heer Van Doorn zei dat er scenario’s denkbaar zijn binnen deze kadernota, waarbinnen we keuzes kunnen maken, die misschien wel aangenamer zijn voor de samenleving, voor de economie, voor onze inwoners. Wat dat betreft denk ik dat we ook goed moeten letten op: wat is nou de kadernota? Stellen we elke ombuiging hiermee vast? Nee. Wat we doen is de kadernota vast stellen, waarbinnen we ombuigingen als richtinggevend beschouwen. Om dan nu te zeggen: we moeten het eigenlijk schrappen en het is niet meer dan een denkrichting. Het is een beetje semantiek, maar dat maakt het dan wel heel licht. Dan doe je het karakter van een kadernota een beetje onrecht aan wat het college betreft. Het is mooi te horen, dat de heer Ruijtenberg het proces van vorig jaar bij de begroting als positief heeft ervaren, maar wij brengen toch ook graag de gemeenteraad een beetje in positie om nu wel iets te vinden van die kaders, want uiteindelijk zijn er 101 mogelijkheden om ombuigingen in te vullen.

Dus deze denkrichting helpt het college wel en de ambtelijke staf om een begroting te maken, waarvan we het vertrouwen hebben, dat het past bij het draagvlak in uw raad. Dus om dit eigenlijk helemaal tussen haken te zetten en het niet vast te stellen, dat zou ons in een heel lastig pakket brengen, dus vandaar dat ik denk dat we het op een groot aantal punten eens zijn, maar ik wil toch het amendement ontraden. Tot zover mijn amendementen en moties, waar ik in eerste instantie op zou willen reageren. Ik aanbevelen om bijvoorbeeld collega Fortuyn het woord te geven. Wethouder Fortuyn: Goedenavond geachte raadsleden. Ik heb een tweetal moties en één amendement. De eerste motie is van de VVD: aandacht voor spelen in de buitenruimte. Daar wordt het verzoek gedaan om de toegankelijkheid en de speelruimte goed te onderhouden, zodat volwassenen, jongvolwassenen, maar ook de kinderen voldoende ruimte hebben om hun spel en sport te kunnen beoefenen. Dit heb ik intern besproken. Ik kan u inmiddels meedelen dat dit uiteraard bij ons hoog op de agenda staat, om 17/28

juist de toegankelijkheid van de buitenruimte te garanderen. We zullen de bezuinigingen echt op andere plekken realiseren, dan op deze toch wel vitale plekken. We gaan dat zeker aannemen. Ik kan alleen niet de garantie geven, dat de kwaliteit van de onderliggende ondergrond gelijk te stellen aan een afslag bij een golfbaan. Dus die garantie geef ik niet, maar de toegankelijkheid wil ik zeker met u waarborgen. Ik sta ook zeker namens het college achter deze motie. Dan opening gemeentehuis. Wij hebben het intern besproken en wij denken door schuiven van dienstverlening in de uren dit budgetneutraal te kunnen doen. Een avondopenstelling zullen we zeker gaan bekijken, welke avond dat is. Je hebt heel veel nadelen van corona gehad, maar we hebben ook voordeel uit corona: dat we heel goed inzicht hebben hoe de patronen lopen en wat de behoeften zijn, want we hebben over een lange periode avondopenstellingen gehad. Tussen 18.00 en 19.00 uur zit half Lansingerland aan de aardappels, dat heeft niet zoveel zin. We kunnen dat beter doen van 19.00 – 21.00 uur of tot 20.00 uur. We gaan dat verder uitkristalliseren. We gaan dit budgetneutraal met u oplossen, dus het heeft geen effect op het ophogen van de kosten. Dan hebben we de burgerparticipatie, een amendement van mevrouw Den Heijer. Ik vind het op zich sympathiek. We hebben er eerder over gesproken.

Maar we hebben hier een bezuiniging van € 60.000 terug draaien, dan creëren we een gat. U geeft aan zelf geen dekking te zien en u vraagt aan mij of wij wel dekking zien. Ik zie die dekking ook niet, dus wat dat betreft: u ziet het niet en ik zie het ook niet. Echter, u heeft ook wethouder Van den Beukel gehoord, u heeft ook de onzekerheden gehoord, dus komt later ook aan de orde. Tegelijkertijd zijn we nu volop met burgerparticipatie bezig, burgerparticipatie nieuwe stijl. Met andere woorden: we gaan er met elkaar aan de slag: raad college, ambtelijk apparaat, maar ook de samenleving. Dit wordt een lang proces. We zullen rollen en verantwoordelijkheid met elkaar goed moeten gaan delen. Dat kan samengevat worden in het document, maar het is een document dat we samen maken. We gaan niet met een compleet document komen naar u of een voorstel en vervolgens kunt u er wat van vinden. Nee, we gaan het samen doen. Als daar budget voor nodig is, meer dan die 20 of meer dan die 40, van mijn part € 100.000 of € 200.000 dan komt er gewoon een raadsvoorstel en komen we erover te praten. Ik zou dit amendement ontraden op grond hiervan, want we zijn nog volop bezig.

Er is ook nog een toezegging gedaan: als er burgerinitiatieven zijn, die passen binnen de werkzaamheden van een afdeling of passen binnen een budget van een afdeling, want het zijn vaak kleine initiatieven, of het nou zelfbeheer groen is, of dat er een klein initiatief is om hulp te verlenen bij plukwerk of anderszins, dan worden die initiatieven sowieso opgepikt en dan wordt er binnen de afdeling gekeken of we dat kunnen honoreren. Maar hier gaat het om initiatieven uitzetten met een budget. Daar willen wij van zeggen: we gaan niet een gat creëren van € 60.000. Het is te vroeg, we komen erover te spreken, we vinden het sympathiek, maar ik volg de lijn van het college: laten we van grof naar fijn gaan. Ik denk dat ik het gehad heb. Wethouder Arends: Het amendement dat gaat over de kosten medische keuring in het kader van de gehandicaptenparkeerkaart. Het college heeft daartoe geen bezwaar. De uitvoering van dit amendement kost wel ambtelijke inzet, maar het is nog echt onduidelijk hoeveel dan uiteindelijk de besparing zou kunnen opleveren. Het is echt wel positief, dat dit amendement de financieel kwetsbare inwoners beschermt van de bezuiniging. Vandaar dat het college positief staat ten opzichte van dit amendement. Er werd een vraag gesteld door mevrouw Van Olst als het gaat over hoeveel aanvragen. Dat is op dit moment niet duidelijk. Dat wordt niet gemeten.

De verwachting is wel dat het niet om een groot aantal zou gaan, maar we weten die gegevens niet op dit moment. Dank u wel. Wethouder Van den Beukel: Ik ben net niet toe gekomen aan 2 vragen. Om mevrouw Van Olst niet teleur te stellen, wil ik die nog even oppakken als u dat goed vindt, dat voorkomt het herhalen van vragen. Het waren 2 specifieke vragen. Ten eerste een verzoek om een toezegging over een extra beeldvorming over het MIP. Aan beeldvormingen voor de raad werken wij in principe altijd mee, maar deze zit in de pijplijn, omdat u helder heeft aangegeven: de informatie op papier en een gehouden beeldvorming vond ik nog niet voldoende, dus een beeldvorming waar echt de investeringen, of dan alle 100 stuk voor stuk aan bod komen, als u wilt dan kan dat, als u ze gegroepeerd wilt hebben, kan dat ook, daar zeggen we graag onze medewerking aan toe. Die datum wordt inderdaad gezocht. Uw tweede vraag was: die 2 A4tjes, zit dat nog in de pijplijn? Het antwoord daarop is: ja. Die 2 A4tjes zijn met name een opdracht bij de begroting zijn, de samenvatting op een heel bondige manier. Het ging u met name om de wijzigingen, geen samenvatting van het hele verhaal, om u een hoop leestijd te besparen, maar om in ieder geval snel tot de kern te komen. Bij de begroting kunt u daarop rekenen. Dat waren ze, die ik had genoteerd.

De voorzitter: Daarmee zijn alle door de raad geadresseerde punten beantwoord door het college. Tweede termijn De heer Van Doorn, L3B: Ik ga even in op de zorgen die geuit zijn in de eerste termijn door de collega fracties. Laat ik alvast één ding weg nemen: dat zijn natuurlijk gedeelde zorgen. Laat daar geen misverstand over bestaan. Maar ik ben wel blij, dat de wethouder precies de nuance aanvoelde, die ook echt wel, naar onze overtuiging, in de motie zit over hoe we hiernaar kijken. Ik wil wel even beginnen bij het begin en jullie zorgen wegnemen van hoe wij dit bedoeld hebben en hoe we hiernaar kijken. De 18/28

Raden in Verzet, dat is in deze raad warm omarmd. We hadden daar grote steun voor. Ik ben zelfs nog geïnspireerd door meneer Ruijtenberg van GL, u zit al te knikken, want hij herkent gelijk: daar moesten we ons bij aansluiten, want dat was goed. Ik hoor hem ook zeggen: die strijd naar Den Haag over oneerlijkheid, die deelt hij met ons. Alleen, de motie die voort komt uit Raden van Verzet beschrijft nou precies de essentie van dit verhaal, waarin zij namens alle gemeenten, met warme steun ook van deze raad om die motie te steunen, wordt opgeroepen om het kabinet te laten weten dat gemeenten, zolang er onvoldoende structurele financiële middelen zijn geen nieuwe taken, ook geen taken die al onderweg zijn richting gemeenten, te kunnen oppakken. Dat is een prima motie. Dat is ook precies goed bedoeld om de VNG en de gemeenten in positie te brengen in die onderhandelingen. Dit is daar een vertaling van. Als je concretiseert wat daar staat, want dit klinkt natuurlijk stoer en dat vonden wij met zijn allen ook onwijs prettig, dat we die positie en die houding aannamen, als je die concretiseert naar: wat zijn dan nieuwe taken? Dan kom je inderdaad op die genoemde thema’s uit.

Ik had voor deze motie natuurlijk de veilige weg kunnen kiezen, dan had ik de omgevingswet genoemd en dan had ik het ook het besluit kunnen noemen, dat we geen bekeuringen meer gaan uitschrijven als de opbrengst naar het rijk gaat. Dan hadden we niet dit debat gevoerd, daarom ben ik blij ik dat niet gedaan heb, want dat had iedereen prima gevonden, want dat is veiliger. Daar zit voor mij de essentie. Ik roep niet op om op al deze thema’s niets meer te doen. We moeten gewoon doen wat we doen en we blijven ook doen waar we voor betaald worden. Mevrouw Verhoef: De heer Van Doorn zegt: ik roep niet op om deze taken allemaal niet meer te doen. Maar u zegt toch wel heel duidelijk in het dictum, dat we die taken niet gaan aannemen zolang er onvoldoende structurele financiële middelen zijn.

Misschien komen die financiële middelen wel, maar stel dat ze niet komen, maakt u zich geen zorgen over de burgers, wat voor effecten dat kan hebben? Een tweede vraag, die ik in het verlengde daarvan wil stellen, is: vindt u dat er extra medewerkers moeten komen, die al die rekeningen direct doorsturen naar het rijk? Wat gaan de partijen dan vinden, die die diensten leveren voor die burgers? Die moeten dan maar wachten of het rijk uitbetaalt binnen 200 dagen, maakt u zich daar geen zorgen over? De heer Van Doorn: Als mevrouw Verhoef nog ietsepietsie geduld had, dan had ze antwoord gekregen op een veelheid van deze vragen, want het waren er iets meer dan twee. Om te beginnen: het rijk betaalt nooit niets. Er staat niet: we gaan niets meer doen. Er staat: wij gaan doen naar wat er voor betaald wordt. En we blijven gewoon doen wat we al deden, dus we gaan niets schrappen. Dat staat er allemaal niet. Als u de motie, waar u zo’n warm pleidooi voor heeft gekregen en ook applaus voor had, had gelezen, dan had u dat allemaal daarin terug kunnen vinden. Het gaat erom: we blijven gewoon doen wat we doen, we gaan doen waar we voor betaald krijgen. Dan blijft er een deel over dat onvoldoende gefinancierd wordt, want daar blinkt de partijleiding in Den Haag in uit, en dat gaan we niet dicht lopen met het verhogen van de OZB of het afstoten van voorzieningen.

Want ik ben wel nieuwsgierig naar hoever de collega-fracties, die daar kritisch op zijn, daarin willen gaan. Waar stopt het buigen naar Den Haag en de rekening neerleggen juist bij de inwoners, waar wij voor willen gaan staan? Dus we keren onze rug niet toe, we willen juist dat we de zorg die we verlenen, en wat we hartstikke goed doen, dat we dat kunnen blijven doen en dat we dat op het hoge niveau kunnen doen en dat we helemaal niet in de positie komen, dat er ambtenaren bij moeten voor bonnetjes, want het is iets wat Den Haag creëert. Daar nemen wij nu stelling tegen. Daar ligt de essentie. Alles wat we niet kunnen doen en direct declareren en vervolgens, dat is het belangrijkste deel in mijn bijdrage, daar is niemand op in gegaan: wij willen als lokale overheid steeds meer sturingsmogelijkheden. Mevrouw Verhoef: Ik kan de heer Van Doorn helemaal niet volgen. Als we de letter van de motie tot uitvoering brengen, dan is het vervolg, als het rijk ons bepaalde middelen niet geeft of onvoldoende, dat wij dan als gemeente minder voor onze burgers gaan doen. En dat we degene, die de service levert niet zelf gaan betalen, want we hebben dat geld dan niet gehad, maar we zeggen: ga maar naar het rijk toe. Ergens moet toch iemand de dupe worden? Hoe gaan we het doen dan? De heer Van Doorn: Ik ben het volledig met mevrouw Verhoef eens.

Dat is misschien wel een beetje de bril waarmee je ernaar kijkt. Ik vind zeker, dat de inwoners er de dupe van worden. En ik vind, dat is de essentie van het verhaald, dat slaat u steeds over, dat de leiding in Den Haag over de brug moet komen. Want als men een opdracht geeft om vluchtelingen te helpen, daar ben ik helemaal voor en dat gaan we ook altijd doen en uiteindelijk nemen we echt onze verantwoordelijkheid in wat we doen. Alleen, als we nu al zeggen: weet je, Den Haag, of je nou een tientje geeft of honderd euro, alle taken gaan we gewoon lekker overnemen en we verhogen de OZB wel. Dat is wat u nu hardop probeert te bepleiten, ja, dat doet u wel, want u gaat die uitgaven gewoon allemaal doen, mevrouw Verhoef. Mevrouw Verhoef: Ik wil nog aan de heer Van Doorn vragen: heeft u met uw coalitiegenoten, die allemaal hun makkers in de Tweede Kamer hebben zitten en voor een deel zaten die ook in het kabinet van de heer Rutte, heeft u die weleens opgepord om actie te ondernemen? Want voor een lokale partij is het natuurlijk heel makkelijk om hier de lead in te nemen. De heer Van Doorn: Als mevrouw Verhoef de beelden terug kijkt, dan ziet ze dat we het hier vaker in deze raad over gehad hebben. We hebben het er zeker over gehad met onze partners in de coalitie en zij hebben ook actie ondernomen. Ik ga ervan uit, dat u dat ook doet richting uw leiding.

U wilt graag op het pluche zitten in deze nieuwe ronde, heb ik begrepen, dus ik ga er ook van uit, dat vanuit de PvdA en GL, mocht het ooit zover komen, dat ze ook met ferme taal gaan zeggen dat die rekeningen betaald moeten worden in plaats van dat dat bij de gemeente ligt, want het is eigenlijk een verkapte bezuiniging, dat bent u het toch met me eens? Maar een belangrijk punt, dat ik tenslotte wil maken, viel misschien een beetje weg. We laten niemand in de steek, we zetten niemand aan de 19/28

kant, zeker mensen in nood niet. Ik hoop, dat ik die zorg heb weggenomen, dat het echt gaat om nieuwe taken en dat we kijken: wat krijgen we gefinancierd en wat we niet gefinancierd krijgen, daar moeten we gewoon positie in nemen. Ik wil ook terug vragen aan de collega’s, dit gezegd hebbende: nemen jullie eigenlijk dan weer afstand van de motie, zoals die door Raden in Verzet is ingediend. Want dan moeten we dat misschien weer gaan bespreken. U zegt eigenlijk: wat in de motie staat, waartoe opgeroepen wordt, daar willen wij niet aan meewerken. Dan hadden we het college een ander besluit of een ander advies mee moeten geven naar de VNG. Essentieel het verlengde hiervan is, daarmee zit het in het deel dat niet gefinancierd is: op het moment dat wij lokaal meer sturingsmogelijkheden krijgen, kunnen we binnen het totale kader ook veel beter prioriteren en gewoon iedereen de hulp geven en de zorg geven die ze nodig hebben, want u kent Leefbaar: daar staan wij voor. De heer Markus: Gelijk maar in reactie op de heer Van Doorn, of wij afstand nemen van de motie bij de VNG: nee, absoluut niet. Maar het mooie van die motie bij de VNG is, dat zij een soort drietrapsraket voorstellen met verschillende overleggen en als dat allemaal mislukt dan nog eens met de VNG bepalen welke taken we terug geven aan het rijk. Dat lijkt ons een veel betere dan nu al die voorstellen te doen.

Nogmaals, met de voorstellen die u in uw motie noemt, hebben wij echt moeite. Als u de motie omschrijft naar exact hetzelfde als in de motie van Raden in Verzet, dan lijkt het een prima motie, die in lijn is met hetgeen binnen de VNG is voorgesteld. De heer Van Doorn: Nee, ik snap het voorstel van de heer Markus. Dat is ook wat veiliger en braver, dus dat is prima. Wij willen gewoon echt laten zien dat het ons menens is en we willen echt kleur bekennen, vandaar dat we het op deze manier vandaag hebben ingebracht, omdat het voortdurend iets van ons kader afknabbelt. Wij hopen nog steeds op brede steun ook vanuit de raad. Als je kijkt naar het gedrag van L3B op alle sociale thema’s, dan klopt ons hart ook echt voor de zwakkere in de samenleving, dus ik laat me door niemand vertellen dat L3B die mensen in de steek laat. De heer Ruitenberg: Even een vraag aan de heer Van Doorn. De wethouder heeft in zijn termijn aangegeven met een bepaalde interpretatie met de motie mee te kunnen gaan. Deelt de heer Van Doorn de interpretatie van de wethouder? Mogen wij zijn motie op die manier interpreteren? De heer Van Doorn: Ik hoopte dat ik bij de start van mijn betoog aangaf, hoe er gekeken wordt naar deze motie, hoe we ermee omgaan, dat die ruimte er is, natuurlijk. Dat genuanceerde heb ik geprobeerd toe te lichten zojuist, dus zeker.

Tenslotte denk ik dat ik nog even recht moet doen aan D66 en de PvdA, want de lijn die zij zien, de zorgen die zij hebben, als we daar naar kijken, hetzelfde beeld, we willen volgens mij allebei hetzelfde doel bereiken, dus daar verschillen we niet van mening, denk ik. Het pad er naartoe is ook uit de commissie gebleken, daar zien wij een ander pad voor ons. Jullie willen je aan de voorkant nog niet committeren aan, wij zeggen: wij willen die duidelijkheid wel geven. Ik kijk er ook wel naar uit, dat we de komende maanden met elkaar die duidelijkheid wel gaan brengen, want wij vinden dat we dat kader mee moeten geven aan het college en ook laten zien hoe we naar eventuele bezuinigingen kijken. De heer Markus: De heer Van Doorn is door naar een volgend onderwerp. Hij heeft de kou op zijn reactie dat wij te braaf zijn, het braafste jongetje uit de klas, dat herken ik uit mijn schoolperiode niet zo heel goed, maar dat is ook niet echt iets wat bij ons past. Andere thema’s wel. Wij willen helemaal niet het braafste jongetje van de klas zijn, wij hebben gewoon moeite met die (..). Natuurlijk, u zegt: zo zitten wij niet in elkaar. U laat helemaal niemand in de kou staan, dat is ook helemaal niet de bedoeling. Maar waarom moeten die voorbeelden er nou in komen te staan? Dat kan een eigen leven gaan leiden en daar hebben wij echt moeite mee.

De lijn in de motie bij de VNG is heel helder, die zegt glashard: als u niet over de brug komt en niet overlegt met ons, dan geven wij taken terug, maar welke wordt in het midden gelaten. Dat vind ik in die zin wel dat daarmee de VNG nog de mogelijkheid geeft om dat in 2022 met elkaar te bepalen en dan kan je daarin goede afwegingen maken. Nogmaals, het zou onze steun verdienen als jullie het op die manier aanpassen, anders blijven wij toch echt moeite hebben met deze motie. Ik wil u toch vragen of u van zins bent om het eerste dictum aan te passen. De heer Van Doorn: De essentie zit er niet in, dat we taken terug geven. We gaan geen nieuwe taken aannemen als de taken niet gefinancierd worden. Dat is misschien een nuance verschil, maar dat is wel een wezenlijk verschil. Dat deze voorbeelden er staan komt gewoon puur: dit is het pakket aan nieuwe maatregelen, dat op ons af komt. Als het rijk besluit om al die maatregelen gewoon netjes te financieren, net zoals we dat bij de bakker ook doen, dan gaan we die taken met enorm veel kracht en heel veel kwaliteit uitvoeren. Zonder enige twijfel. Als er taken bij zitten, die we niet kunnen uitvoeren, maar waarvan we de rekening gelijk door kunnen zetten: ook prima. Dan in combinatie met het totale pakket nemen we daar stelling in. Dus als het rijk doet wat het moet doen, dan kunnen wij onze inwoners leveren waar ze recht op hebben.

Dat is exact wat ons voor ogen staat. En wij willen die rekening niet in de samenleving neerploppen. We willen eerst deze stap zetten, voor onze inwoners opkomen en daarna gaan we verder praten over welke concrete doe consequenties ze hebben. Meneer Van den Beukel zei het terecht: uiteindelijk ligt het totale budgetrecht bij ons. Als we daar toch in willen prioriteren, dan hebben we daar een inhoudelijk debat over en een heel goed debat, deze raad kennende. Daar wilde ik het bij laten, dank u wel. De heer Machielse, VVD: Allereerst dank aan de collega’s raad en college voor de uitgebreide reacties en beantwoording. In het bijzonder dank aan de partijen die steun hebben uitgesproken voor onze motie over de buitenruimte. Laat ik maar vast zeggen, dat ik graag met de heer Fortuyn een balletje ga slaan, mocht hij een grasveld in onze gemeente geschikt maken voor de golf, maar dat zullen we nog weleens gaan zien. Laat het in ieder geval geen doel zijn voor volgend jaar, maar laat het doel zijn dat we 20/28

kunnen blijven sporten in onze buitenruimte. De PvdA, mevrouw Verhoef, vroeg mij: wat doet de VVD eigenlijk, de Lansingerlandse VVD, om ervoor te zorgen dat onze landelijke counterparts hun deel van de puzzel oplossen in de decentralisaties. Daarmee heeft ze direct een beroep gedaan op mijn eigen digitaliseringsstrategie, want ik ben direct even de agenda in gedoken om er wat dingen uit te lichten. Vorig jaar op 16 juni hebben wij een overleg gehad met Tweede Kamerleden hierover, op 14 juli een vervolgoverleg, in november 2020 hebben onze raadsleden Kampinga en Draak een amendement ingediend over het landelijk verkiezingsprogramma van de VVD om bijvoorbeeld het abonnementstarief voor de huishoudhulp in het WMO-pakket inkomensafhankelijk te maken met een inkomenstoets en in het voorjaar van 2021 hebben zij met Sophie Hermans een debat gevoerd over de inhoud en hoe dat in het verkiezingsdebat zou gaan landen. Dat is maar even een kleine greep uit de lijst van dingen, die wij ondernemen naar onze landelijke counterparts toe. Maar dan moeten we ook eerlijk zijn: ik heb het actuele ledenaantal van onze partij niet paraat, maar met de 12 man die onze fractie sterk is in Lansingerland hebben wij nog geen absolute meerderheid op het VVD-congres weten te bereiken, maar we blijven de strijd voeren, mevrouw Verhoef, daar mag u van uit gaan en daar kunt u op ons rekenen.

Ik reken in die zin ook op u naar uw landelijke collega’s toe. Toch moet ik u ook op een aantal punten iets bestrijden in uw woordvoering, want u zei dat onze motie over groen en sporten in de buitenruimte lastig uitvoerbaar is, want hoe ga je dan om met stoeptegels die scheef liggen en met verkeersonveilige situaties. Laat ik u daar volledig in gerust stellen: niemand wil bezuinigen en verlaging van een beeldkwaliteit in het groen doet iedereen pijn, maar verkeersonveilige situaties en scheef liggende stoeptegels vallen daarbuiten. Ook het accent, dat wij willen brengen binnen dat beeldkwaliteitsplan van groen, daar maken we ons helemaal geen zorgen om. In die zin zie ik de tegenstelling niet, die u zoekt en ik heb ook helemaal geen reden om te twijfelen aan onze motie, die ik overigens wel met bijna raadsbrede steun zal zien gaan worden aangenomen zo meteen, hoop ik. Daarnaast vroeg u: hoe verhoudt uw amendement zich dan tot wat er in Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp gebeurt, waar een vergelijkbaar amendement is aangenomen en kaderbrief, die financieel arm is gemaakt, maar beleidsrijk, een interessante combinatie voor een kadernota binnen onze P&C cyclus. Laat ik daar helder over zijn: de laatste keer dat ik in Lansingerland iets wilde vergelijken met Pijnacker-Nootdorp of Zoetermeer kan ik mij niet herinneren. Dit is daar ook geen uitzondering op voor de VVD.

Dus ik hoop daarmee uw vragen beantwoord te hebben. Verder heb ik niets toe te voegen aan wat wij in de eerste termijn al hebben gezegd over de kadernota die voor ligt, het proces dat we de komende periode gaan volgen en het vertrouwen dat we hebben in het college om dat te gaan doen de komende maanden. Dank u wel. De heer Ruitenberg, CDA: Dank aan alle collega’s, aan het college voor het beantwoorden en het ingaan op alle moties en amendementen. Dank ook voor de steun, die wij hebben ervaren voor de voorstellen die door ons zijn ingediend. Ik zal op een aantal punten, die zijn ingebracht, nog even reageren. Mevrouw Van Olst geeft aan: het was lastig om ons voor te bereiden. Ja, dat herken ik wel. En tegelijkertijd is dat ook waar we zelf om gevraagd hebben. We hebben gevraagd aan het college om ons maximaal mee te nemen in alle gebeurtenissen en alle stappen, die leiden tot het opstellen van een kaderbrief. Ja, en dan krijg je heel veel informatie. Die informatie zou je normaal niet krijgen en dan word je ineens verrast met het eindproduct en nu zijn we meegenomen met alle tussenstappen. Dus dat is ook wel een beetje waar we zelf om gevraagd hebben, deze transparantie heeft ook een keerzijde.