BV21.0128 Verslag Raad Kadernota d.d. 8 juli 2021

VERSLAG Gemeenteraad Datum vergadering Aanwezig via Teams: Raadsleden: Leefbaar 3B

: 8 juli 2021

CDA CU WIJ Lansingerland D66 GroenLinks PvdA

: Don van Doorn, Jan Pieter Blonk, Machiel Crielaard, Marjolein Gielis, Henk Meester, Leon Erwich, Georgine Zwinkels, Johan Philippens : Alexander Kuipers, Marloes Draak, Eric Kampinga, Ed van Santen, Matthijs Machielse : Matthijs Ruitenberg, Nelleke Bouman, Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan : Kees-Willem Markus, Jurjen Dieleman, Paul Lieverse : Leon Hoek, Petrine van Olst, Jan Jumelet : Ineke den Heijer, Erik Jonker, Michiel Muis : Marko Ruijtenberg, Selgei Gabin : Petra Verhoef

Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends, Jan-Willem van den Beukel, Ankie van Tatenhove

VVD

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Pieter van de Stadt Griffier : Lianne van den Houten, Rianne Kokke, Karin Koemans Afwezig: Griffier Leefbaar 3B VVD CDA

: Marijke Walhout : Wouter Hoppenbrouwer : Nathalie van Bakel, Mauriel van As : Hans van der Stelt

1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 19.00 uur: Goedenavond, voor we gaan beginnen wil ik graag kijken of er een quorum is. De heer Ammerlaan, de heer Bergwerff, de heer Blonk, mevrouw Bouman, de heer Crielaard, de heer Dieleman, de heer Van Doorn, mevrouw Draak, mevrouw Gabin, mevrouw Gielis, mevrouw Den Heijer, de heer Hoek, de heer Jonker, de heer Jumelet, de heer Kampinga, de heer Kuipers, de heer Lieverse, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Meester, de heer Muis, mevrouw Van Olst, de heer Philippens, de heer Ruijtenberg, de heer Ruitenberg, de heer Van Santen, mevrouw Verhoef, mevrouw Zwinkels: aanwezig. Dan kijk ik nog even of meneer Erwich ondertussen binnen gekomen is. De heer Erwich: Jazeker, in ben inderdaad ingelogd, dank u wel. De voorzitter: Nog netjes op tijd voor de opening. Ik stel vast, dat er een quorum is, dus ik open de vergadering van de gemeenteraad van Lansingerland op donderdag 8 juli. Het is zeven uur, een uurtje eerder dan gebruikelijk en dat heeft alles te maken met de hoofdschotel van vanavond: de kadernota voor 2022 tot 2025. Ik zeg bij de opening en dat heeft de oplettende luisteraar al meegemaakt, dat afwezig zijn mevrouw Van Bakel, de heer Van As, de heer Hoppenbrouwer en de heer Van der Stelt. De overige 29 leden zijn aanwezig. Dan hebben we bij de mededelingen verder geen punten. 2.

Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is nummer 22 geworden, dat is de heer Machielse. 3. Vragenhalfuurtje voor raadsleden De voorzitter: Er zijn 2 vragen aangekondigd: de heer Lieverse van CU en de heer Muis van D66. In die volgorde ga ik bij u langs. De heer Lieverse, CU: Het volgende onderwerp had ik liever in de commissie samenleving besproken, ware het niet, dat het dan 2 maanden zou moeten wachten en het gaat om een ernstige zaak. De inspectie gezondheidszorg en jeugd heeft deze week besloten verscherpt toezicht uit te voeren op de jeugdbescherming in onze regio, ook het AD heeft hierover bericht. Onze regio is er niet in geslaagd, zo stellen ze vast, om voor elk kind met een jeugdbeschermings- of jeugdreclasseringsmaatregel passende hulp in te zetten. Het gaat om de meest kwetsbare kinderen. Het gaat bijvoorbeeld om wel een 1/28

voogdijmaatregel nemen, maar dan niet de passende hulp verlenen waardoor het onderliggende probleem blijft bestaan. De accounthoudende wethouder Bokhove van de gemeenschappelijke regio, waar onze gemeente overigens € 9mln voor inlegt, wij ontvingen die reactie gisteren, zegt het rapport serieus te nemen. Ze zegt ook er lessen uit te willen leren, maar legt omstandig uit, dat er al van alles gedaan wordt om de wachttijd te laten dalen. De problematiek komt niet uit de lucht vallen. In 2019 heeft de CU een beeldvormende avond georganiseerd in ons gemeentehuis over Veilig Thuis en jeugdbescherming. Hierbij bleek dat er in die keten nogal wat schort, maar we stelden ook vast, dat er aan verbetering gewerkt werd. Ook in 2019 kwam de inspectie met een kritisch rapport, er werd onder meer visieverschillen geconstateerd tussen ketenpartners, in gewone taal: er was ruzie of ze werkten niet samen. Afgelopen april stelden we de regiovisie jeugdzorg vast. Over het lopende inspectieonderzoek hoorden we daarbij niets. Op 20 mei bespraken we op initiatief van de CU de problematiek van de wachtlijsten en het tekort schieten van hulp aan de meest kwetsbare jeugdigen in onze commissie. Ook daar werd het onderzoek niet gemeld.

Op 17 juni stelden we in onze raad de gemeenschappelijke regeling jeugdhulp vast, nog maar heel onlangs, gelukkig met ons amendement om op genoemde zwakkere punten extra in te zetten. Dit levert een aantal vragen op, waar het college misschien op kan reageren. In de eerste plaats: waarom heeft het college ons niet lopende dit onderzoek hierover geïnformeerd? Wat vindt het college van de nogal toedekkende toon van wethouder Bokhove? Of is het college, net als onze fractie, door het nieuws verrast en geschokt? Tot slot: wil onze wethouder dit in het bestuur gaan agenderen en de uitkomst terug rapporteren? Liefst schriftelijk, zodat we hier in de commissievergadering van 16 september over kunnen doorspreken. Wethouder Van Tatenhove: De heer Lieverse geeft aan, dat we al langer worstelen met o.a. de wachtlijsten in de jeugdzorg, de tekorten in de jeugdzorg en de bijbehorende wachtlijsten in de jeugdzorg of hoe je het wilt noemen, beide aspecten maken er natuurlijk onderdeel van. Het onderzoek, dat nu is afgerond, dat loopt al langere tijd, want het heeft te maken met een onderzoek dat vanuit het ministerie in 2019 is ingezet. Het onderzoek, dat nu is afgerond, heeft betrekking op de onderzoeken die de inspectie heeft gedaan vanaf eind 2020 in alle accounthoudende regio’s, hoe het nu precies staat met de staat van die kinderen, die op de wachtlijst staan voor een maatregel.

Maar zoals u weet en ook in verschillende besprekingen is aangegeven, is onze wachtlijst groter dan alleen de wachtlijst voor kinderen met een maatregel, maar wachten ze wel op de hulp van dezelfde soort organisaties. Dus wat de inspectie aan focus heeft gebracht, is niet de focus die we in de regio helemaal hebben overgenomen. Dat hebben we ook besproken met de inspectie. De inspectie focust alleen op de kinderen met een maatregel en dat zijn inderdaad kinderen, zoals u een voorbeeld noemt, maar in onze regio zien we dat er ook kinderen zijn, die bijvoorbeeld voor spoedzorg in aanmerking komen bij diezelfde aanbieders. Dus wat wij hebben gedaan en waar ik in verschillende commissies ook over heb aangegeven, dat we daarover met de aanbieders in gesprek zijn, is voor alle kinderen, die op de wachtlijst staan sinds het midden van 2020 voor elk kind kijken welk kind daar de hoogste urgentie heeft en welk kind daar geholpen kan worden door welke aanbieder, ongeacht bij welke aanbieder het kind op de wachtlijst staat. Dus het kan zijn dat een kind bij aanbieder A op de wachtlijst staat en bij aanbieder B het best geholpen is.

Het kan dat er kinderen zijn met een maatregel, die op de wachtlijst staan bij aanbieder B en dat een kind dat op de wachtlijst staat bij aanbieder B met een andere vraag of een ander probleem voor gaat, omdat aan die gemeenschappelijke tafel, die noemde ik altijd de zorglandschapstafel 1, omdat daar beslist wordt dat het kind met die andere problematiek urgenter is dan het kind op de wachtlijst van de focuskinderen, die de inspectie voor ogen heeft. Dat hebben wij ook met de inspectie besproken, dat wij er op die manier naar hebben gekeken, omdat wij het ook niet kunnen vertellen tegen niemand en ook niet willen, dat een kind met bijvoorbeeld suïcidale problematiek moet wachten perse op een kind, dat al wel een vaste jeugdbeschermer heeft gekregen en waarvan ook een gezinsplan is opgesteld. De inspectie had verschillende criteria en wij voldoen vooral niet aan het laatste criterium dat alle kinderen van de wachtlijst zijn, maar wij voldoen inmiddels wel aan de criteria dat elk kind binnen die afgesproken termijn een vast jeugdbeschermer heeft en dat er ook een plan is hoe een kind het beste behandeld kan worden. Onze wachtlijst is in de periode, die de inspectie heeft onderzocht en die in maart eindigde, afgenomen van 600 kinderen met een maatregel op de wachtlijst naar 130.

Inmiddels staan er nog 70 kinderen op de wachtlijst, maar dat was sinds maart tot nu toe en dat is een periode, die de inspectie niet meer mee kon nemen in het rapport, omdat dat buiten de onderzoeksperiode viel. Wat wij in de afgelopen periode ook hebben gedaan, is dat wij een brief hebben geschreven naar het ministerie over de financiële problematiek en dat die in onze regio er o.a. voor zorgde dat er zoveel kinderen op de wachtlijst stonden. Wij hebben n.a.v. die brief gesprekken gevoerd met het ministerie en de hulp aangeboden gekregen van het ministerie en daar ook ja tegen gezegd van het ondersteuningsteam zorg voor de jeugd om met ons en met de aanbieders en met jeugdbescherming, dus met jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond, te kijken hoe wij de kinderen, die op de wachtlijst staan zo goed mogelijk op de juiste plek kunnen krijgen en of dat misschien op een onorthodoxe manier zou kunnen. Het ondersteuningsteam zorg voor de jeugd, daar zijn we niet alleen mee in gesprek, maar mee aan de slag. Wij hebben de inspectie gevraagd om ons daarom niet onder verscherpt toezicht te zetten, waarvan de inspectie ook nog moet zoeken hoe ze dat precies gaan vorm geven, maar om vooral daarbij aan te sluiten bij de werkwijze, die we inmiddels in gang hebben gezet, en bij het onderzoeksteam zorg 2/28

voor de jeugd. Dus we wachten nog even af wat de inspectie vraagt van ons vanwege het verscherpt toezicht. We hopen dat het aansluit bij het in gang gezette traject met het ondersteuningsteam zorg voor de jeugd. Daar wilde ik het bij laten. De heer Lieverse, CU: Ik zal er geen bespreekpunt van maken, want zo is het niet aangekaart. Ik stel alleen vast, dat de 3 vragen, die ik kort stelde, die ik overigens niet schriftelijk van tevoren heb ingediend, niet beantwoord zijn, maar we komen er 16 september op terug. De voorzitter: Is er iemand die nog aanvullende vragen wil stellen aan de wethouder? Dat kan middels het handje aangegeven worden. Ik zie geen handjes, dan zijn we aan het einde van deze vraag. Dank u, meneer Lieverse. De heer Muis, D66: Eerder deze week heb ik gehoord, dat er een omgevingsvergunning is aangevraagd voor het KPN gebouw in de Terpstraat 16, om daar een kinderdagopvang van te maken. Dat is natuurlijk niet helemaal in lijn met de plannen, die wij als raad en ook het college voor ogen hadden. Ik heb daar een technische vraag over gesteld, dank dat daar nog voor de raad antwoord op is gekomen. Alleen, dat stemt mij nog niet helemaal gerust, omdat daar wordt bevestigd, dat er een aanvraag in behandeling is. Als die aanvraag wordt verleend, dan betekent dat dat er 37 extra parkeerplekken niet op die plek gerealiseerd kunnen worden.

Daar blijft de beantwoording ambtelijk bij, vandaar dat ik daar nu een paar vervolgvragen op heb aan het college. In eerste instantie: wat heeft het college ondernomen om dit pand te verwerven? Waarom is dat kennelijk niet gelukt? Hoe staat het met de andere opties, die het college aan het verkennen is? Wanneer krijgen we daar dan informatie over? Wat zijn de consequenties indien inderdaad deze 37 plaatsen hier niet gerealiseerd kunnen worden? Wethouder Arends: Goedenavond iedereen, een vraag van de heer Muis van D66. Ja, in lijn met eerdere raadsbesluiten wordt momenteel gewerkt aan een stedenbouwkundig schetsontwerp voor Berkel centrum oost, zoals ook met u is afgesproken. In september, dus direct na de zomervakantie wordt het stedenbouwkundig schetsontwerp samen met de kredietaanvraag aan de raad aangeboden. Het pand van KPN kan ook pas aangekocht worden als de raad dat krediet beschikbaar heeft gesteld. Met de pandeigenaar, het KPN gebouw, zijn al in een eerder stadium verkennende gesprekken geweest over de aankoop van het pand door de gemeente. Voor parkeren zijn de consequenties nog niet duidelijk voor deze vergunningsaanvraag. De procedure is namelijk ook nog niet afgerond. In de behandeling van de vergunningsaanvraag hebben wij ons aan de wet- en regelgeving te houden en over de uitkomst kan ik op dit moment nog geen uitspraken doen.

Die uitkomst bepaalt wel precies de consequenties voor het parkeren. Het college, laat dat heel helder zijn, wij onderschrijven de ambities van de raad met dit gebied en delen als college dit volledig. Het college voert dan ook het raadsbesluit uit conform we met elkaar hebben afgesproken. Mocht het college daarvan willen afwijken, gaan we daar uiteraard met u over in gesprek, maar vooralsnog volgen we de lijn zoals we met elkaar hebben afgesproken. Dank u wel. De heer Muis, D66: Enigszins zou het gerust kunnen stellen, dat kennelijk het pand nog niet verworven kan worden, maar dan verbaast het me, dat er dan wel een aanvraag is van een kinderdagverblijf. Ik kan die twee dingen niet helemaal bij elkaar brengen hoe dat dan kan. Hoe kan je daar een vergunning voor aanvragen als je dat pand nog niet bezig? Ik denk dat we hier wat andere vragen schriftelijk over gaan stellen om e.e.a. helder te krijgen. Ik denk niet dat we daar vanavond achter gaan komen. Ik zou het inderdaad wel op prijs stellen als we binnenkort een update kunnen krijgen hoe het met alle andere opties zit, die worden verkend, voordat we daar ook achter het net zouden vissen. Ik weet niet of de wethouder ons in de zomerperiode daar een update van kan sturen, zodat we in elk geval in september daar wellicht een goede discussie met elkaar over kunnen hebben. De heer Blonk, L3B: Ik heb dat ook gezien.

Ik ben daar zeer teleurgesteld over. De zekerheid waarmee wij de ontwikkeling van Berkel centrum oost hebben besproken, een half jaar geleden, dat was er zo duidelijk gericht op het aanschaffen van het KPN gebouw vanwege die 37 parkeerplekken, dus ik ben zeer verbaasd dat dit zo gegaan is nu. Ik zou graag op korte termijn een schriftelijke terugkoppeling willen hebben van de verkennende gesprekken, die met KPN zijn gevoerd om dat pand aan te kopen, want het is heel essentieel voor heel Berkel centrum oost, dat dit pand gesloopt wordt en dat daar parkeervoorzieningen komen. Ik ben er eigenlijk een beetje boos over, dat het zo gelopen is. Ik wil dus een terugkoppeling van de gesprekken met KPN. De heer Jumelet, WIJ: Ik voel mee met wat de heer Blonk aangaf. Ik ben benieuwd of in dezelfde terugkoppeling ook de risico’s meegenomen kunnen worden op het moment dat werving van dit pand niet door zou zijn, maar andere de verwerving doen, waarbij wellicht een zwaardere parkeerdruk wordt gelegd op dat gebied door de functie, die dan in dat gebouw gaat komen. Volgens mij zou een paragraaf over de risico’s wel heel belangrijk zijn in die terugkoppeling of in die brief, die de wethouder dan aan de raad zou sturen deze zomer. Ik steun het gevoelen van de heer Muis en de heer Blonk, want wij waren ook zeer verrast en verwonderd over deze situatie. 3/28

De heer Ammerlaan, CDA: Ik sluit me volledig aan bij de woorden van de heer Jumelet, Blonk en Muis, in welke volgorde dan ook, dat wij ook verbaasd waren. Ik heb de wethouder gehoord. Er zijn gesprekken gaande, maar ik hoor niet wat de consequenties zijn of dat het college rustig zijn gang gaat. Of gaan we extra ons best doen om toch hetgeen de bedoeling was om toch te gaan verwerven. Dat proef ik er nog niet uit en dat zou ik graag iets meer willen duiden of horen. Dat was mijn vraag. Wethouder Arends: Laat helder zijn dat het oorspronkelijke idee voor ons allen staat. Als iemand een vergunningaanvraag doet, dan kunnen we dat natuurlijk niet tegen houden, iedereen mag een aanvraag doen. Wij zullen die aanvraag te allen tijde in behandeling nemen en we maken dan een afweging. Dat zullen we ook in deze doen. Wat ik al in de beantwoording aangaf, staat onze ambitie helder bovenaan. In september gaan we de bespreking met elkaar aan met het voorstel met ook de wensen en bedoelingen van de raad, zoals we daar in november 2020 met elkaar over hebben gesproken. Wat ik al eerder bij de beantwoording aangaf, dat ik op dit moment geen uitspraak kan doen over die vergunningsaanvraag, want die loopt nog. Maar dan val ik in herhaling. Volgens mij is dit mijn beantwoording. Nog de vraag van de heer Blonk, om een update te geven over wat nu de stand van zaken is.

Dat kan ook in een briefvorm, wat de heer Blonk vraagt. Dat kan natuurlijk gekoppeld zijn aan de bespreking, die we in september met elkaar doen, dat we alles integraal nemen. Als u het op prijs stelt om eerder daarover geïnformeerd te worden, een update van wat nu de stand van zaken is, dan kunnen wij daar natuurlijk in voorzien. Dank u wel. De voorzitter: Ik zie verschillende handjes, maar we kennen geen interruptie noch een soort van tweede termijn tijdens het vragenuurtje. Dit is het vragenuurtje en dat kent een vast protocol. Vragen stellen, wethouder, anderen, wethouder. De wethouder heeft geantwoord. De heer Blonk: Mijn vraag is niet beantwoord. De voorzitter: Dit is het antwoord van de wethouder. Verder is het een politieke conclusie, die mag u trekken. We praten er niet doorheen. Ik zie veel microfoons open staan, ik roep op: bewaar de microfoon discipline: houd hem uit. Dit is het einde van het vragenuurtje. De voorzitter: We hebben een probleem, is vastgesteld door de griffier, met de webcastuitzending. Die is ook belangrijk om te kunnen terug kijken, dus ik ga even schorsen of we dit probleem in kaart kunnen brengen op korte termijn. Ik schors even de vergadering voor enkele minuten en ik kom terug met een mededeling over wat dit betekent. Schorsing De voorzitter: Geachte leden van de raad, we zijn druk bezig via de website en het delen van het scherm.

Ik ga gewoon door. De webcast loopt gewoon, maar het is niet benaderbaar, want het linkje ontbreekt op de website. We hebben druk getwitterd wat de juiste link is, met dank aan ons oud-raadslid de heer Bovens, die ons hierop attendeerde. De gemeentelijke kanalen zullen zo snel mogelijk de link uitzenden. Daarmee denk ik, op advies van de griffier, dat wij verder kunnen vergaderen. Alles is sowieso morgen via de webcast na te kijken. Dus mocht u raadlansingerland even willen retweeten op uw accountant, dan zijn wij zo bereikbaar mogelijk voor onze inwoners. Dus ik heropen daarmee de vergadering. 4. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Daar heeft zich niemand voor aangemeld. 5. Vaststelling van de agenda De voorzitter: De agenda is vanaf dit punt overzichtelijk, dat is namelijk de kadernota. Iemand over deze agenda? Ik denk dat dat niet het geval is. Ik geef aan, dat ik op dit moment nog steeds geen scherm heb. Ik wil iedereen oproepen te kijken wie er aan het delen is. Ik verzoek u de discipline te hebben met de microfoon, want het is erg lastig voor mij, want ik kan niets zien. 6. Bespreekpunten: 6.a Kadernota 2022-2025 De voorzitter: De kadernota doen wij met een nulde termijn. Er zijn verschillende amendementen en moties aangekondigd.

Ik stel u voor gewoon even de partijen op grootte langs te gaan en verzoek de verschillende fracties de amendementen en moties in te dienen, maar slechts dat, geen toelichtende woorden, dat kunt u zo direct in uw eerste termijn gewoon doen. Maar dan liggen ze op tafel en dan is het mogelijk voor iedereen om erop te reageren. Mocht ik een fractie missen, dan moet u dat even aangeven, maar ik denk dat mijn lijstje compleet is. Ik begin met de fractie van L3B. Nulde termijn 4/28

De heer Van Doorn, L3B: Wij willen graag een motie indienen, genaamd: geen geld, geen zwitsers. M2021-022 Geen geld geen Zwitsers We zijn vandaag bijeen, 8 juli 2021, als gemeenteraad. Overwegende dat de lokale overheid voor haar inkomsten sterk afhankelijk is van de rijksoverheid, de gemeente Lansingerland voor de uitvoering van bepaalde (wettelijke) taken onvoldoende structurele middelen ontvangt van het rijk. De tekorten met name betrekking hebben op de WMO, de Jeugdwet en de Participatiewet. De gemeente Lansingerland, vooral door deze ontoereikende structurele middelen, in 2022 een structureel tekort heeft van 2,5 miljoen euro. Dit er toe leidt dat wij als gemeenteraad op korte en lange termijn genoodzaakt zijn om bezuinigingen door te voeren en/of lokale lasten te verhogen om de begroting structureel op orde te houden. Deze bezuinigingen niet of in veel mindere mate nodig zouden zijn op het moment dat het kabinet gemeenten voldoende financiële middelen ter beschikking stelt om de wettelijke taken uit te voeren. De gemeente Lansingerland al jaren zelf de door het rijk veroorzaakte structurele tekorten compenseert. Het rijk, conform artikel 108, lid 3 Gemeentewet, de reële kosten die de gemeente maakt bij de uitvoering van medebewindstaken structureel dient te vergoeden.

Van mening dat de maat nu vol is, de gemeente niet in staat is om haar inwoners goed te blijven helpen, de gemeente al veel te lang de tekortkomingen van het rijk zelf heeft gecompenseerd, de inwoners van Lansingerland niet langer de dupe mogen zijn van tekortkomingen van het rijk. Roept het college op in lijn met de motie ‘zonder geld geen gemeenten’ van ‘raden in verzet’ geen nieuwe taken, die voortvloeien uit de Omgevingswet, de energietransitie en de Wet Inburgering, aan te nemen zolang er onvoldoende structurele financiële middelen beschikbaar worden gesteld. Te onderzoeken welke rekeningen rechtstreeks naar het rijk kunnen worden doorgestuurd om het hiermee samenhangende tekort terug te brengen naar nihil. Te onderzoeken bij welke lopende taken we structurele tekorten hebben door onvoldoende middelen van het rijk en dit te rapporteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De heer Machielse, VVD: Ik wil graag namens de VVD Lansingerland een motie indienen op het bespreken van de kadernota 2022-2025. Deze motie heeft als titel: aandacht voor spelen in de buitenruimte. Motie M2021-023 Aandacht voor spelen in de buitenruimte De raad van de gemeente Lansingerland, in vergadering bijeen d.d.

8 juli 2021 gehoord de beraadslaging, overwegende dat de kwaliteit van de buitenruimte een bepalende factor is voor het woongenot van de inwoners en de aantrekkingskracht van de gemeente Lansingerland. Vele inwoners, jong en oud, in de buitenruimte spelen, recreëren, en sporten. Lansingerland vele parken, informele sportveldjes en wijkgroen kent en het wenselijk is dat inwoners hier gebruik van kunnen maken om te spelen en sporten. De gevolgen van de ombuiging in de kwaliteit van het onderhoud van de buitenruimte kunnen leiden tot klachten van inwoners of hindering van het sporten, zoals voetballen op een veldje in de wijk waar het gras te hoog komt. Roept het college op om in de uitwerking van de maatregelen onderhoudsniveau buitenruimte uit de kadernota, conform van grof naar fijn, een positief accent te leggen op die locaties die gebruikt worden voor spelen en sporten zoals de grasveldjes en parkjes in de woonwijken zodat inwoners hier onverminderd van kunnen genieten. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie dien ik mede in namens L3B, CDA en CU. Dank u wel. De heer Ruitenberg, CDA: Wij zullen 2 moties indienen en een amendement. Om eer te doen aan iedereen, die dat heeft opgesteld, zal ik een motie indienen, mevrouw Bouman het amendement en de heer Ammerlaan ook een motie. Ik verzoek u straks het woord door te geven.

Ik begin met de motie uitwerken voorstel inzet kapitaaldekkingsreserve. Motie M2021-024 Uitwerken voorstel inzet kapitaaldekkingsreserve Overwegende dat in de kadernota de jaren 2022 en 2023 na het doorvoeren van stevige ombuigingen structureel sluitend zijn, maar de jaren 2024 en 2025 een zeer groot structureel tekort laten zien; bij de doorrekening van de meicirculaire deze tekorten nog groter worden; bij technische vragen duidelijk is geworden dat de doorrekening van het MeerjarenInvesteringsprogramma (MIP) een van de grootste veroorzakers is van de verslechtering van het structurele saldo; er nog een sessie gepland is om nut en noodzaak van alle investeringen in het MIP nog eens tegen het licht te houden; Lansingerland ruime reserves heeft, maar moeite met het structureel sluitend krijgen van de meerjarenbegroting; het gebruiken van een reserve kapitaallasten onder voorwaarden geldt als een structureel dekkingsmiddel; in de nota reserves en voorzieningen 2020 de kaders zijn geformuleerd voor het vormen/uitbreiden van de reserve kapitaallasten. Van mening dat kapitaallasten zijn structurele lasten die in principe met structurele inkomsten gedekt moeten worden.

Het gebruiken van een reserve kapitaallasten kan bij een ruime reserve én tegelijk tekorten bij het (toekomstig) structureel sluitend krijgen van de begroting tijdelijk de voorkeur genieten boven het doorvoeren van structurele ombuigingen. Het inzetten van een reserve kapitaallasten alleen gebruikt mag worden voor bijzondere en eenmalige investeringen die grote betekenis hebben voor alle inwoners van Lansingerland, nu en in de toekomst. De in 2020 door de raad 5/28

vastgestelde Nota Activabeleid en de Nota Reserves en voorzieningen de randvoorwaarden bieden en de kaders vormen voor de meerjarenbegroting 2022-2025. Roept het college op om te onderzoeken of er investeringen in het MIP zijn die in aanmerking komen om te dekken uit een reserve kapitaallasten en bij dit onderzoek ook de investering in het cultuurhuis Blok B te betrekken. De raad te informeren over de resultaten van dit onderzoek en het effect op zowel de structurele meerjarensaldi, de algemene reserve als de weerstandsratio. De resultaten van dit onderzoek te betrekken bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2022-2025. Hierbij het uitgangspunt te hanteren dat de reserve kapitaallasten een tijdelijke overbrugging is naar normale structurele dekking en bij de begroting goede spelregels op te stellen om aan dit uitgangspunt invulling te geven. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is mede ingediend door CU, VVD en PvdA. Dank u wel. Mevrouw Bouman, CDA: Namens CDA, D66, CU, VVD en L3B dien ik het volgende amendement in: Amendement A2021-015 Kosten medische keuring gehandicaptenparkeerkaart De raad van de gemeente Lansingerland in vergadering bijeen d.d. 8 juli 2021. Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Het raadsbesluit als volgt te wijzigen. Aan beslispunt 1.

de volgende zinsnede toe te voegen: ‘met dien verstande dat de tekst op pagina 19 van de Kadernota 2022 onder ‘Medische keuring GPK’ wordt vervangen door’: Momenteel wordt de medische keuring die bij de aanvraag van een Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) hoort, vergoed door team Service & Contact. Deze kosten laten betalen door de inwoner, met uitzondering van inwoners met een laag inkomen en/of bijzondere omstandigheden (conform beleid bijzondere bijstand), levert een besparing op van € 27.000 (300 aanvragen x € 90 kosten medische keuring). Ik begrijp van u, dat ik de toelichting straks in de eerste termijn verder kan aangeven. Dank u. De heer Ammerlaan, CDA: Ik heb de motie met als onderwerp openingstijden gemeentehuis. Motie M2021-025 openingstijden gemeentehuis Overwegende dat er in de Kadernota 2022-2025 voorgesteld wordt dat het gemeentehuis alleen nog open geopend zal zijn op maandag t/m vrijdag van 12.00-17.00 uur. Van mening dat het belangrijk is dat de gemeente een goede basisdienstverlening heeft voor alle inwoners; veel inwoners werkzaam zijn maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 18.00 uur; dat onze inwoners de gelegenheid moeten hebben om het gemeentehuis te bezoeken buiten hun normale werktijd; ook als er bezuinigd moet worden, we met onze dienstverlening dienstbaar voor onze inwoners moeten zijn.

Roept het college op om bij de uitvoering van deze maatregel er minimaal 1x per week een avondopenstelling zal zijn, of een dagdeel in het weekend open te zijn. Deze aanpassing uiteraard budgetneutraal uit te voeren, zodat de ombuiging gehandhaafd kan blijven. Deze motie wordt mede ingediend door de VVD, L3B, D66 en CU. Dank u. De heer Markus, CU: Het betreft een amendement over het schrappen van de reserve voor Horti Science. Ik zal alleen even het dictum voorlezen en de toelichten volgt zo meteen. Amendement A2021-016 Schrappen reserve Horti Science Aan beslispunt 1. de volgende zinnen toe te voegen: “met dien verstande dat op pagina 16 van de Kadernota 2022 de reserve Enecogelden als dekkingsvoorstel voor de incidentele claim Horti Science wordt geschrapt en dat de dekking voor deze investering nog nader bepaald wordt. Daarbij is het genoemde bedrag niet meer dan richtinggevend, in afwachting van een nadere onderbouwing.” Het amendement wordt mede ingediend door L3B en D66. Mevrouw Den Heijer, D66: Wij hebben ook een amendement, over burgerparticipatie. Amendement A2021-017 Initiatieven uit onze samenleving ondersteunen Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor.

De Kadernota 2022 vast te stellen met dien verstande dat het bedrag van € 20.000 van het Lansingerlands Initiatief niet als bezuiniging op te voeren maar te reserveren voor het uitvoeringsprogramma behorend bij de nog op te stellen Visie op burgerparticipatie. En het bedrag van € 40.000 om duurzame initiatieven uit de samenleving te ondersteunen niet als bezuiniging op te voeren, maar te reserveren voor het uitvoeringsprogramma behorend bij de nog op te stellen visie op burgerparticipatie. Ik zal straks de toelichting doen.

6/28

Mevrouw Verhoef, PvdA: Wij komen met een amendement met de titel: nog niet vast stellen van de ombuigingen van kadernota 2022. Dat dienen wij mede in met WIJ, mevrouw Van Olst. Wij concludeerden al dat de kadernota in zijn geheel nog niet besluitrijp is, er zijn nog veel onzekerheden. Ik zal nu het dictum voorlezen. Amendement A2021-018 Ombuigingen Kadernota 2022 De raad van de gemeente Lansingerland in vergadering bijeen op 8 juli 2021. Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Het besluit te vervangen door: 1. De kadernota 2022 als kader voor de Meerjarenbegroting 2022-2025 vast te stellen met uitzondering van hoofdstuk 4. Punt 2. De voorgestelde ombuigingen in hoofdstuk 4 niet vast te stellen maar als denkrichting mee te geven aan het college bij het opstellen van de begroting 2022-2025 om eventuele tekorten te dekken, na het formeel bekend worden van de omvang en het karakter van de compensatie voor de kosten van Jeugdzorg. Punt 3. De reeds ingestelde reserve Boeterente leningenportefeuille van € 11.340.000 met terugwerkende kracht per 1 januari 2021 te dekken uit de reserve Enecogelden en de eerdere onttrekkingen hiervoor aan de algemene reserve (€ 10.300.000) en de reserve Sociaal Domein (€ 1.040.000) terug te draaien. Ik wil nog graag een korte toelichting geven. Ik hoor de anderen zeggen: dat doe ik straks. Maar ik begrijp de rationale daarbij niet.

Dus de toelichting is. De voorzitter: U kunt wel de toelichting voorlezen, die in uw amendement staat, maar niet de toelichting buiten de tekst van het amendement. Dat kunt u zo in uw eerste termijn doen. Mevrouw Verhoef: Dan lees ik de toelichting voor, zoals hij er staat. Op voorhand communiceren van bezuinigingen richting onze inwoners kan voor onnodige en onwenselijke maatschappelijke onrust zorgen. Het college wil de jaarschijf 2022 structureel sluitend krijgen. De Gemeente Lansingerland ontvangt van het rijk een incidenteel bedrag van € 4.006.193 als compensatie voor de kosten van Jeugdzorg voor het jaar 2022 en deze middelen zijn vrij aanwendbaar. Provincie Zuid-Holland (als financieel toezichthouder) beschouwt naar verwachting, in navolging van de provincie Utrecht, deze compensatie als structureel dekkingsmiddel voor het jaar 2022. Het is zeer aannemelijk dat er ook na 2022 compensatie van het rijk zal komen en dat die compensatie (geheel of gedeeltelijk) structureel van aard zal zijn, omdat wij in het verleden en nu nog steeds te weinig geld van het rijk hebben gekregen voor Jeugdzorg. Provincies zullen, naar alle waarschijnlijkheid, op 8 juli of 9 juli 2021 een standpunt communiceren richting gemeenten over hoe om te gaan met de structurele effecten van deze gelden na 2022.

Met het nu vaststellen van de Kadernota en de ombuigingen en de verwerking hiervan in de begroting vraagt om administratieve handelingen van de organisatie die bij het ontvangen van het extra bedrag vanuit het rijk onnodig zullen zijn geweest; dit draagt niet bij aan de efficiëntie en overzichtelijkheid van de financiële administratie van de verschillende beleidsprogramma’s. Tot slot, een integraal dekkingsplan geeft bij de begroting een zuiverder beeld voor de raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dit is het einde van deze nulde termijn. Wij gaan naar de eerste termijn. We gaan dat gewoon in de volgorde van groot naar klein doen, dus ik begin bij L3B. Eerste termijn De heer Van Doorn, L3B: Ik zal eerst een toelichting geven op de motie en waarom die ‘geen geld, geen Zwitsers’ heet en vervolgens ingaan op de andere ingediende moties en amendementen. Zwitserse huursoldaten stonden in de 15e en 16e eeuw bekend om hun inzet, kwaliteit en loyaliteit. Maar als er niet betaald werd of er was geen zeker zicht op die betaling, dan stopten ze ook met het leveren van hun diensten. Dat is tot op de dag van vandaag de normaalste zaak van de wereld. Als ik bij een uitstekende lokale bakker de winkel binnen stap en er 2 broden en een taartje bestel en maar 2 halfjes blijk af te rekenen, dan heb ik een boze bakker achter me aan. En dat is natuurlijk ook volledig terecht.

Maar in de politieke arena lijken er hele andere normen en waarden te gelden. Nu bestelt het rijk 12 broden, betaalt er 1 zelf en zegt tegen de loyale kwaliteitsbakker, dat hij alle andere broden dan maar wat duurder moet maken of zijn auto moet verkopen om die kosten te dekken. Dat is waanzin. Dat is waanzin, want dat is precies wat het rijk momenteel doet in relatie tot de gemeenten in het land. Ik vind dat niet alleen en de fractie van L3B staat er ook niet alleen, maar wij vinden dit allemaal in dit huis. Dat heeft u in meerdere bijeenkomsten ook laten blijken. En terecht. Ook als raad staan we daar niet alleen in, want ook de VNG, de Raad van State en de Raad van Openbaar Bestuur vinden dat Den Haag onvoldoende oog heeft voor de knelpunten in het openbaar bestuur en dat er sprake is van een onhoudbare situatie. De discussie die we voeren is namelijk niet alleen maar een discussie over financiële tekorten op onze begroting, maar ook een discussie van de verschillende bestuurslagen over een disbalans tussen taken, organisatie, bevoegdheden en bekostiging. Gelukkig gebeurt er echt al heel veel in het land om dit aan te pakken en duurzaam te herstellen. Maar we moeten ook, als we heel eerlijk zijn, gewoon constateren, dat Den Haag nog niet bereid is om echt verantwoordelijkheid te nemen.

Ze kopen nu 2022 geheel of gedeeltelijk af, niet geheel toevallig ook, dat dat in het jaar is van de 7/28

gemeenteraadsverkiezingen, maar nemen geen structurele verantwoordelijkheid. Dat mag ook in Lansingerland niet zonder consequenties blijven. Als gemeente zijn we trots achter een motie genaamd ‘geen geld, geen gemeente’ gaan staan op het VNG congres. Dat is natuurlijk prima, maar dat is nog niet in deze politieke arena. 98% van de gemeenten deed dit met volle overtuiging en deden dit ook met steun van hun gemeenteraad. Ook wij hebben dat gedaan. In die motie worden heel duidelijk grenzen gesteld als het rijk er niet voor zorgt, dat de basis op orde wordt gebracht. De motie, die ik vandaag namens de fractie van L3B indien, heeft dan ook als doel dat wij als raad daadwerkelijk achter die boven de markt hangende maatregelen gaat staan. Dat wil niet zeggen, dat het allemaal gaat gebeuren, want als Den Haag gewoon instapt en doet wat ze hoort te doen in een fatsoenlijke samenleving, dan kunnen we die maatregelen gewoon allemaal uitvoeren en ook al die nieuwe taken. Ook de fractie van L3B keert zich nooit af van hulpbehoevenden of iemand in nood, maar laat zich om die reden ook niet langer chanteren of manipuleren door Den Haag. Wij willen uitgewerkt hebben welke taken niet urgent of noodzakelijk zijn en welke taken dat wel zijn, waarvan we de rekening direct kunnen doorsturen naar Den Haag. Daarbij is de schreeuw om meer lokale sturingsmogelijkheden net zo groot.

Denk bijvoorbeeld aan het kunnen doorvoeren van een inkomenstoets bij huishoudelijke hulp. We willen het dolgraag, maar de wetgever heeft het ons nog niet mogelijk gemaakt. L3B realiseert zich dat de tekst hard of stellig is, maar vindt ook echt, dat we een harde grens moeten uitspreken, want dit moet anders. Wij willen betaald krijgen voor de uitstekende kwaliteit, die wij als loyale en betrouwbare partner in opdracht van het rijk leveren zonder dat we de prijs in onze samenleving neerleggen door het moeten sluiten van voorzieningen of het verhogen van lokale lasten. Ik hoop, dat de gehele raad zich achter die strijd wil scharen, want zonder geld, geen Zwitsers. Over de moties en amendementen, die wij mede indienen, zullen de collega’s in hun eerste termijn een uitstekende toelichting geven. Ten aanzien van de CDA motie uitwerken voorstel inzet kapitaaldekkingsreserve zou ik toch nog graag enkele opmerkingen willen maken. L3B wil een houdbaar financieel beleid, ook op de lange termijn. Dekking van structurele lasten door het inzetten van reserves is niet echt in lijn met die financiële visie. Maar wij staan open voor een incidentele tijdelijke uitzondering op de regel en zullen dan ook voor de motie stemmen.

De uitkomsten van het onderzoek, waar de motie om vraagt, worden wel door ons zeer kritisch beoordeeld en de steun voor de motie moet niet gezien worden dat wij a priori akkoord gaan met het vormen van kapitaallastenreserves. Die discussie volgt later. Resteren in de eerste termijn nog 2 amendementen, die ik in één keer zal behandelen. De fractie van L3B heeft een ander proces voor ogen dan in de amendementen naar voren komt. Dat proces heb ik uitvoerig besproken tijdens de commissie en komt er kort samenvattend op neer, dat wij het uitgangspunt van grof naar fijn werken blijven voortzetten. Het is noodzakelijk omdat door buiten onze directe beïnvloedingssfeer liggende factoren nu geen zekerheid verkregen kan worden. Het vertrekpunt moet dus steeds herijkt worden als nieuwe informatie voor handen is. Op dit moment hebben wij een fors structureel tekort. Dat het goed komt, zijn nog slechts aannames en er is dus nog geen zekerheid of verstrekte middelen mogen dienen als structurele dekking. Medio september zal de financiële positie van Lansingerland op dat vlak nog meer duidelijkheid hebben en dat maakt het ook inzichtelijk in welke mate er uiteindelijk structureel bezuinigd dient te worden of misschien wel helemaal niet, dat hangt echt af van hoe het allemaal ingekleurd gaat worden. Dus conform afspraak kunnen we vanaf dat moment een integrale afweging maken.

Maatregelen nu geheel of gedeeltelijk buiten haakjes plaatsen, geeft niet de benodigde richting aan het college. Daarbij hanteren wij better safe than sorry. Daarom stemmen wij tegen beide amendementen. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Er zijn veel onzekerheden die zorgen voor de noodzakelijke verfijning naar de begroting toe. Vanavond gaan we een kader meegeven aan het college, maar ook een kader meegeven dat onderhevig gaat zijn aan verandering en alle informatie die nog komt. Maar de VVD voelt sterk voor een proces waarbij deze kadernota, die vanavond voor ligt, steeds verrijkt en mogelijk herijkt moet worden op weg naar een sluitende begroting. Toch zien wij aanleiding om enkele accenten aan te brengen. Ik heb zojuist de motie ‘buiten spelen’ ingediend, want ombuigingen doen pijn. Ik hoop, zoals velen van ons vanavond, dat we de komende maanden, voorafgaand aan de begroting, nog goed nieuws krijgen. Dat bepaalde middelen wellicht toch structureel opgenomen mogen worden als er toch extra uitkeringen vanuit het rijk gaan komen. Maar hoe het ook zij, onze inwoners moeten gewoon kunnen voetballen op dat grasveldje in hun woonwijk. Daar staan we voor en daar dient deze motie toe. Ik zal nu ingaan op de voorstellen van de andere partijen. L3B heeft een motie ingediend ‘geen geld, geen Zwitsers’.

Ik denk dat niemand van ons in deze raad zich verkiesbaar heeft gesteld voor de gemeenteraad om vervolgens in je eigen gemeente telkens op zoek te moeten gaan naar ambities of beleid, die je kan ombuigen om landelijk beleid te gaan financieren. Lansingerland was en is in de kern een financieel zeer gezonde gemeente. Maar om dat vast te kunnen houden is het cruciaal dat landelijk beleid landelijk gedekt gaat worden. Daarom steunen wij volledig de oproep van L3B om het college daarin een behoorlijke duw de goede richting in te geven. Ik noemde 2 weken geleden al, tijdens de behandeling van de kadernota: Lansingerland staat onder druk. Als we onder druk staan in de regio of naar het rijk toe, dan heeft het college onze volle steun om tegendruk te geven. Het CDA heeft een amendement parkeerkaart ingediend. Ik denk dat niemand voor paarse krokodillen is. Als de medische keuring een formele eis is en iemand is overduidelijk gebonden aan bijvoorbeeld een rolstoel, dan moeten we het niet moeilijker maken dan nodig. Want ook onder mensen met een fysieke beperking kan een laag 8/28

inkomen aan de orde zijn. Voor zo’n persoon is € 90 dan een hoog bedrag. De VVD steunt daarom dit voorstel van het CDA. Over de openingstijden, ik weet niet of u het allemaal kent, maar op spelt.nl, uw vaste prik voor betrouwbaar nieuws, wordt regelmatig de draak gestoken met het reilen en zeilen van onze samenleving. Zo ook politiek, met de inmiddels befaamde Partij tegen de Burger. Zij riepen een aantal jaar geleden al: wij openen het gemeentehuis nog enkel tussen 09.00 uur en 9.45 uur op donderdagochtend, zo maken we het de normaal werkende inwoners onmogelijk om een paspoort aan te vragen. Gelukkig, zo bont maakt het college en deze raad het niet, maar toch lijkt het ons een uitstekend voorstel om een deel van de openingstijden te verschuiven naar de avonduren, zodat ook werkenden terecht kunnen voor het aanvragen van een paspoort, het aangeven van een geboorte of andere zaken, waarvoor ze in het gemeentehuis moeten zijn. Dan de kapitaallastenreserve. De VVD hecht, zo kent u ons al jaren, aan solide en houdbaar financieel beleid. Wij benadrukken dan ook, dat kapitaallasten structurele lasten zijn en in principe met structurele inkomsten gedekt moeten worden. Een reserve kapitaallasten kan echter tijdelijk de voorkeur genieten boven het doorvoeren van structurele ombuigingen. Ik haalde net al aan hoe we daar naar kijken.

Het uitgangspunt is dus, dat er sprake is van een overbrugging naar andere structureel dekkende begrotingsdekkingen. Dus bij de begroting verwachten wij van het college stelregels om hieraan invulling te geven. Die oproep steunen we daarom in de motie kapitaallastenreserve. Het amendement om Horti Science anders in te richten naar de begroting toe, steunt de VVD, want meerdere wegen leiden naar Rome, maar de VVD heeft wel een sterke voorkeur voor eerst een plan en dan de middelen. De investeringen in Horti Science kunnen we pas echt beoordelen met een plan en naar die bespreking kijken we positief uit. Daarnaast heeft de raadscommissie algemeen bestuur vorige week uitgebreid gesproken over het afwegingskader besteding Eneco-middelen en tot de conclusie gekomen, dat het cruciaal is dat de raad dit vast stelt alvorens we over gaan tot besteding van middelen. Dus totdat deze door de raad is vast gesteld, wil de VVD geen voorschot nemen op verdere besteding van de Eneco-middelen, daarom steunen we het amendement van de CU. Ik noemde u zojuist, aan het begin van mijn termijn, dat er veel onzekerheden zijn, die zorgen voor de noodzakelijke verfijning naar de begroting toe. Het moment nu niet benutten om richting te geven en de visie van deze raad aan het college mee te geven voor het toewerken naar een passende begroting, lijkt de VVD zonde.

Dat is niet het proces, dat we de afgelopen maanden zorgvuldig met elkaar hebben gevoerd en het proces, naar wij hopen, de komende maanden door te zetten naar de begroting toe. Juist vorig jaar waren er veel partijen, waaronder de VVD, die de begrotingsbehandeling lastig vonden, omdat wij een echt financieel kader misten. Daarom zullen we het amendement van de PvdA, om een deel van de kadernota niet vast te stellen, niet steunen. Ten aanzien van het amendement van D66 om initiatieven vanuit de samenleving te blijven steunen, geldt eigenlijk hetzelfde, want de dekking ontbreekt. In de lijn om tot een sluitende begroting te komen, is niet alleen een sluitende begroting nodig, maar ook een sluitende kaderbrief, waarin wij duidelijk tegen het college zeggen: als dit de situatie is, als er geen goed nieuws komt, als dit de situatie blijft, dan zijn dit de keuzes waar deze raad voor staat en dan zijn dit de keuzes waar de Lansingerlandse VVD voor staat. Onzekerheid blijft en daarom gaan we van grof naar fijn. Een proces de komende maanden. De VVD heeft vertrouwen in het college om dit goed ingezette proces zo door te trekken. Dank u wel. De heer Ruitenberg, CDA: Ik zou nog graag even een toelichting willen geven op het door ons ingediende amendement en de beide moties. Allereerst de motie kapitaaldekkingsreserve.

Wij denken dat het heel goed is, als je kijkt naar de toekomst, dan is het een grote bron van zorg voor onze fractie, als je ziet dat ondanks het nemen van vrij stevige maatregelen in dit jaar toch de jaarschijven 2024 en 2025 diep, diep, diep in het rood staan structureel. Wij denken dan ook, dat het goed is om alvast te anticiperen op mogelijke maatregelen, die je kan nemen, om dat te voorkomen voordat je straks nog drastischere maatregelen moet nemen, die ontzettend veel pijn gaan doen, want het laaghangend fruit hebben we nu wel geplukt met de maatregelen, die nu in deze kaderbrief staan. Daarbij komt, dat Lansingerland een vrij unieke gemeente is geworden. Een gemeente namelijk met een enorme reserve en tegelijkertijd structurele tekorten. We hebben het ook weleens andersom gehad, maar nu is dit de situatie. En die combinatie maakt eigenlijk dat wij denken dat het inzetten van een kapitaaldekkingsreserve voor unieke investeringen, eenmalige investeringen om het voorzieningenniveau mee te laten groeien met onze inwoners, om die wellicht uit zo’n kapitaaldekkingsreserve te financieren en daarvoor de mogelijkheden te onderzoeken. Dus wij zouden onszelf die mogelijkheid niet willen ontzeggen, dus vandaar de motie. Dan de motie over het gemeentehuis.

Bezuinigen is nooit leuk en doet altijd pijn en toch is het dan de taak om te kijken of het op zo’n manier kan, dat we het zo slim mogelijk doen. Als je gaat kijken naar minder openingstijden van het gemeentehuis, op zich een billijke maatregel nu mensen dat op een andere manier gaan doen of vaker documenten thuis laten bezorgen, denken we: je moet wel rekening houden met de hele samenleving. Het is nu eenmaal zo, dat een deel van onze samenleving overdag werkt en niet altijd thuis werkt en niet altijd overdag even naar het gemeentehuis kan gaan. Dan is een dagdeel in het weekend of een avondopenstelling gewoon noodzakelijk om basisdienstverlening aan onze inwoners te blijven leveren. Dus vandaar die motie. Dan de kosten medische keuring gehandicaptenparkeerkaart. Ja, als je gaat besparen moet je toch de meest kwetsbaren in onze samenleving ontzien. Mensen, die al een beperking hebben en ook nog een laag inkomen, voor dat soort mensen is € 90 wellicht onoverkomelijk. Dan zou je misschien denken: laat ik dan maar geen 9/28

gehandicaptenparkeerkaart aanvragen, laat ik maar niet dat autootje nemen. Wat het gevolg dan is: verdere vereenzaming en uiteindelijk heel veel sociale ellende voor deze mensen. Dat is niet wat het CDA voor zijn rekening wil nemen en de andere indieners ook niet. Vandaar dat amendement. Dan ga ik naar de voorstellen van de andere fracties. Allereerst wil ik beginnen met het voorstel van de PvdA, want dat is het meest verstrekkend van allemaal. Kijk, de heer Machielse zei net ook al: de onzekerheid blijft. Dat is toch een kwestie van dit jaar extra, maar het is altijd zo dat er constant onzekerheden zijn bij een begroting en dat je met die onzekerheden te dealen hebt. Onze taak is te besluiten met de kennis, die we hebben. Op dit moment is de kennis dat we gewoon niet weten of we die eenmalige middelen van de jeugdzorg structureel of incidenteel zijn. Dat weten we niet. We weten nu gelukkig wel hoeveel geld het is. We weten ook helemaal niet of het in 2023/24/25 nog een keer komt of dat het een eenmalige bijdrage was en daarna niet meer. We weten ook echt niet of vanuit de kabinetsformatie ineens heel veel geld meer naar de gemeente gaat, want er zijn genoeg andere claims, die bij de kabinetsformatie om geld vragen en iedereen weet dat geld één kenmerk heeft, namelijk dat het niet oneindig is, dus er zullen keuzes moeten worden gemaakt.

En ja, met de kennis van nu moeten we toch de moed opbrengen om de maatregelen te nemen, die nodig zijn om te komen tot een sluitende begroting. In eerste instantie is het aan het college om de richtingen mee te geven: joh, ga deze voorstellen uitwerken, zodat ze straks als we dat bij de begroting vast stellen ook uitgevoerd kunnen worden. Want als je het nu uitstelt en het college de opdracht geeft: ga nadenken in november. Dan kan het college dat niet meer uitvoeren, dan heb je dat gewoon niet meer voor elkaar in 2022, want het is dan nog ongeveer 1 maand. We weten allemaal hoe lang besluitvormende processen in een gemeente duren. Als je in november vast stelt, dat je vanaf 1 januari ineens geen geld meer gaat uitgeven of arbeidscontracten moet ontmantelen of wat dan ook, dan is dat niet meer reëel. Dus wij denken toch dat dit de juiste richting is. Eigenlijk een beetje een soortgelijke reactie naar de fractie van D66. Wij moeten nu in deze kaderbrief het college het kader meegeven om een sluitende begroting mee te geven. En ja, we hebben nog een saldo van € 10.000 in 2022, als ik het goed gezien heb. En u stelt voor om € 60.000 te schrappen, ja, dan hebben we gewoon dat sluitende beeld niet meer.

Het CDA heeft zich voorgenomen om voorstellen, die eigenlijk ongedekt zijn niet te steunen, omdat wij dat sluitende plaatje op dit moment belangrijk vinden, althans, dat sluitende plaatje gaan we belangrijk blijven vinden, dus niet op dit moment, maar dat ligt ook aan de kennis, die later nog anders kan worden, maar dat is het kenmerk van het begrotingsproces waarin we zitten. Dus dit voorstel, hoe sympathiek ook, zullen we op dit moment niet steunen. Dan ga ik naar het amendement van Horti Science. Laat ik als eerste zeggen: Horti Science gaat echt, bij de brieven die wij lezen en de dingen die erin staan, ons hart sneller van kloppen. We denken echt dat dit een unieke kans is naar de toekomst toe. Tegelijkertijd voelen wij mee met de fracties, die dit amendement indienen en die zeggen: ja maar, ho eens even, niet vanuit de Eneco-gelden op dit moment, want we hebben nog een afwegingskader vast te stellen. Zeker, zijn we het mee eens. We willen het eigenlijk ook wel met een uitgewerkt plan zien voordat we zomaar 3 keer € 1,2mln neerleggen. Daar zijn we het ook mee eens, om dat goede plan te krijgen. We hebben er alle vertrouwen in, dat dat goede plan er komt.

Als ik de wethouder hoor en het vuur in zijn ogen zie waarmee hij spreekt over Horti Science, dan weet ik zeker dat we later applaudiserend of achter onze laptop zittend of in de raadszaal zitten als we een plan definitief vast stellen. Dan ga ik naar de moties. De VVD motie over het spelen in de buitenruimte dienen wij mede in. Een prachtige motie, wij denken echt dat het goed is om te kijken: als je gaat bezuinigen doe het zo dat je probeert te behouden wat waardevol is. Het spelen van kinderen in de lokale speeltuintjes in de wijken, dat is natuurlijk heel erg belangrijk. Dan als laatste de motie van L3B: geen geld, geen Zwitsers. De heer Van Doorn gaf het prachtig beeldend aan met een bakker. U weet, dat spreekt bij ons in de fractie aan. Ik zag de heer Ammerlaan knikken, toen u zei: als iemand broden komt halen. Dat werkt zo niet. Eigenlijk zijn we het wel met u eens, hoe u dat zo beeldend brengt, wie kan daar nou op tegen zijn? Helemaal niemand. Het rijk moet gewoon over de brug komen. Toch heb ik bij het eerste dictum, we gaan bepaalde taken gewoon niet uitvoeren, daar krijg ik toch ook een beeld van: er zijn overheden die ruzie met elkaar maken over geld, de gemeentelijke overheid en de rijksoverheid, en daar tussenin zitten de inwoners en die zijn kwetsbaar, die zijn afhankelijk van de overheden, dat ze dat toch op één of andere manier met elkaar doen.

Dat is waar wij buikpijn van krijgen. Dus met dictums 2 en 3 zijn we het 100% eens, maar bij 1 zou ik toch echt wel het voorbehoud willen maken, dat kwetsbare mensen, dingen die belangrijk zijn of ook waardevol zijn, daar niet de dupe van worden. Ik hoor graag nog even van het college hoe ze daar tegenaan kijken. Hoe voorkom je dat nou? Eventueel ook nog een debat in de tweede termijn met de heer Van Doorn, want dat is voor ons echt wel een heel belangrijk onderwerp. Dank u wel. Mevrouw Van Olst, WIJ: Om te beginnen wil ik onze wethouder de heer Van den Beukel feliciteren met zijn verjaardag, als ik het goed heb. Klopt dat? Gefeliciteerd. Wethouder Van den Beukel: Als we na twaalf uur door gaan, dan is dat het geval. Mevrouw Van Olst: Dan staat het hier niet goed. Ik zal mijn termijn starten. Zoals ik al in de commissievergadering aangaf, zijn wij niet enthousiast over deze kadernota. Volgens ons wordt er te vroeg over bezuinigingen gesproken en kunnen we de kadernota nu niet volledig vast stellen. De vraag is namelijk: in hoeverre zijn kaders kaders waard als de onzekerheid groter is dan het kader? Dat vermoeden hadden wij al en nu is het voor 2022 vrijwel zeker. De begroting is door de bijdrage vanuit het rijk en de meicirculaire sluitend. Voor 2023 en verder is het nog 10/28

onduidelijk. Wij stellen voor om te wachten met het bepalen van de kaders tot het stof is neergedwarreld, want dan hoeven we misschien niet te bezuinigen. Dan hoeven we geen onrust te veroorzaken. Dan krijgt het college alsnog de mogelijkheid om de motie MIP tot volledige uitvoer te brengen. Want, en daarmee refereer ik naar een raadsvergadering van kort geleden: het is toch niet de bedoeling, dat wij weer een motie MIP indienen? Een vraag aan de wethouder. Ik hoorde zojuist in het amendement van het CDA, dat er een datum volgt. Wij verwachten eigenlijk, dat u zelf met een datum komt voor de realistische kadernota, waar u dus over spreekt in de laatste brief van september, zodat er aan de afspraken kan worden voldaan uit de motie en zodat wij als raad ons een goed beeld kunnen vormen van wat de mogelijkheden zijn. Kunt u hierop een toezegging doen? Daarnaast missen wij aansluiting bij de motie begroting in keuzes inzichtelijk op 2 A4tjes. Is dit wat we nu hebben in de kadernota de invulling van deze motie? Ik zoek daar echt een beetje naar. Ik vind het verwarrend. Wij hadden hier een ander beeld van. Of is het vertraagd en komt het ook later? Dat kan natuurlijk ook, bij de begroting bijvoorbeeld. Het is echt niet mijn bedoeling om iemand te kwetsen, maar ik vind het momenteel moeilijk om me goed voor te bereiden op het raadswerk.

Er zijn veel officiële documenten uit de P&C cyclus en dan komen er dus best vaak brieven een dag voordat de vergadering is. Er worden dan zaken opgevoerd als Horti Science, waarover nog geen beeldvorming is geweest, maar of we er wel even over willen besluiten. Zo ook in de zomerrapportage, waarin ineens 4 raadsvoorstellen staan. Kortom, verwarrend en lastig. Wij vragen ons af of deze verwarring herkend wordt. En belangrijker nog: wordt er ook iets mee gedaan? Dan de amendementen en moties. Wij zijn aangesloten bij het amendement van de PvdA, waar ik mevrouw Verhoef en haar fractie voor wil bedanken. Wat ons betreft is de discussie, die wij vandaag moeten voeren vanwege bezuinigingen nog volstrekt overbodig. Daarnaast biedt het onnodige onrust en zorgt het voor dubbel werk. De kadernota staat echter nu op het programma. Wij vinden het daarom echt een heel goed idee om daarom de nota geamendeerd vast te stellen volgens dit amendement en daarbij dus de voorgestelde ombuigingen in hoofdstuk 4 niet vast te stellen, maar als denkrichting mee te geven aan het college. Dit is eigenlijk wel wat ik mijn 3 voorgangers hoor zeggen. Ik denk dat jullie hier ook best wel voor zijn. Ik hoop dat jullie nog van gedachten veranderen. Dan de motie van L3B: geen geld, geen Zwiters.

Wij begrijpen dit standpunt natuurlijk volledig, maar om het op deze manier uit te vechten, dat lijkt ons niet juist. Het lijkt erop, dat het over de rug van de burger gaat, maar dan zeg ik het misschien gechargeerd, en dat lijkt ons niet de oplossing. Zulke belangrijke zaken als de omgevingswet, verduurzamen en de wet inburgering zijn hier te belangrijk voor. Wij snappen het principe, maar wij vinden dat we onze burgers hiermee tekort doen, want wij zijn immers ook overheid, de heer Ruitenberg zei het ook. Ja, ik denk dat je zo een wig drijft tussen de rijksoverheid en de lokale overheid en daar zijn we niet voor. Misschien kunnen we weleens nadenken als raad over hoe je een positief geluid kan laten horen, bijvoorbeeld een groot congres organiseren in Lansingerland, waarbij we onze gemeente op de kaart zetten en dit aan de orde stellen samen met andere gemeenten. Dan het amendement van de CU over Horti Science schrappen. Daar ben ik het mee eens, want we zijn er nog niet goed over geïnformeerd. Met de openingstijden van het CDA kunnen wij zeker instemmen. Goed idee. Met D66, dat is eigenlijk een wisseling van het geld, dus niet echt een ombuiging, maar een andere invulling. Daar kunnen wij mee instemmen. Het CDA, de motie kapitaallastenreserve, dat vinden wij een super goed idee. Het is echt een mooie aanvulling op onze motie, waar ik straks nog graag wat over hoor.

Als dit zou kunnen, dan zou dat een positieve wending geven. Het buiten spelen, de motie van de VVD, daar zijn we het mee eens. Eigenlijk willen wij natuurlijk helemaal nergens op bezuinigen, ook niet op groen. Maar als we moeten kiezen binnen groen, dan is dit natuurlijk wel heel belangrijk, dat we goed kunnen buiten spelen. De parkeerkaart, daar willen we ook niet op bezuinigen. Ik begrijp uit de strekking van het verhaal, dat het vooral gaat om mensen, die het niet goed kunnen betalen, maar ik vraag me wel af over hoeveel mensen we het dan hebben en wat het kost als dit allemaal ambtelijk getoetst moet worden. Zou het dan niet duurder worden per saldo met de personeelskosten erbij? Volgens mij heb ik zo alle moties en amendementen, dus dank u wel. De heer Markus, CU: Als CU hebben wij tijdens de behandeling van de kadernota in de commissie al aangegeven, dat wij in kunnen stemmen met bijna alle kaders uit de kaderbrief. We snappen de aanpak van grof naar fijn en zien in, dat de nu voorliggende kaders voldoende houvast bieden voor het college om vanuit de systematiek van grof naar fijn de begroting te kunnen uitwerken. Een paar punten van zorg hadden wij wel. Allereerst over de zekerheid van de kaders in relatie met de rijksbijdrage voor jeugdhulp.

Sinds de behandeling in de commissie weten we wat het bedrag is, maar er is nog steeds geen duidelijkheid of dit als structureel dekkingsmiddel ingezet mag worden. De zekerheid dat de begroting van 2022 sluitend is, wat mevrouw Van Olst zei, is er dus nog helemaal niet. Vanuit dit perspectief en in de wetenschap dat het college heeft toegezegd ons in het traject van de verdere uitwerking richting de begroting op de hoogte te houden, maakt dat wij in kunnen stemmen met de aanpak in de kaderbrief. Als deze ombuigingen nodig blijken te zijn, gaan we dat ook zeker horen de komende maanden. Wij denken dat de kadernota, die voor ligt, voldoende kaders biedt voor alle situaties. Mochten er toch geen structurele gelden komen, dan biedt de kadernota voldoende kader om de ombuigingen in te zetten. Komen de structurele gelden er wel, dan biedt de kadernota ook voldoende kaders en zijn de ombuigingen wellicht niet meer nodig. Voldoende denkrichtingen, zou ik zeggen. Er wordt dus tot die tijd helemaal niets weg bezuinigd of lasten verzwaard, dat gaan we echt pas besluiten bij de begroting. 11/28