BV21.0103 Verslag commissie Ruimte van 8 juni 2021

Iemand die qua inkomen in staat is om een woning te kopen, die is in staat om deze huur op te brengen, vandaar dat het passend is, gelet op de huidige marktomstandigheden, die € 1.250 in relatie te brengen tot die koopwoning van € 344.500 maximaal vrij op naam. Let op: maximaal. Het is geen minimum huur of een vaste huur, het is een maximale huur. De aantrekkelijkheid van de huuroptie is ook belangrijk om andere redenen. Het is zo dat de huurwoningen iets makkelijker in de betaalbaarheid te houden zijn, makkelijker te borgen zijn in het betaalbare segment dan koopwoningen. De eigenaar of ontwikkelaar van zo’n pand is het ook een optie, die economisch logisch is. Dat is ook wel belangrijk voor ons belang, voor het belang van Lansingerland, dus vandaar die aanpassing. Tot slot heb ik een vraag genoteerd van mevrouw Verhoef, die vroeg: klopt het dat wind eigenlijk overal mag op Lansingerlands grondgebied? Toch niet helemaal, mevrouw Verhoef. Er is sprake van dat VRM gebied, dat ziet op Prisma en Bleizo. We zijn erover in overleg met de provincie en de andere partners in de regio, dat zullen we ook blijven, maar het is toch wel op dit moment vastgepind op dat gebied daar. Tot zover. De voorzitter: Een vraag aan mevrouw Arends: waar haalt ze die positieve noot uit de brief? Wethouder Arends: De heer Ruijtenberg vroeg daar naar.

Dat is wat de provincie zelf schrijft in de brief aan het college. Zij ziet dat positief, dat wij met onze brief meer inzicht hebben gegeven aan de mogelijkheden voor meer sociale woningen in onze gemeente. En ook dat het bod verhoogd is. Daarnaast schrijft ze ook in de brief, dat zij het een positieve stap vindt, dat er eigenlijk versneld door Antea onderzoek wordt gedaan om een goede inventarisatie te maken: zijn er nog meer kansen? Zij kijkt uit naar de resultaten daarvan. Ook het college kijkt uit naar de resultaten. Daar kijken we ook met vertrouwen naar en die ga ik, zodra ze er zijn, met u delen. Ook de bespreking met de gedeputeerde zal ik ook in een verslag terug geven aan u als raad. Dank u wel. De voorzitter: De conclusie van dit debat over Wilderszijde is bij mij dat er nog wel een aantal, misschien wel meer dan één, amendementen naar voren gaat komen. Meneer Machielse, helaas geen hamerstuk, zoals u voorstelde. Ik hoorde ook nog iets van: misschien kunnen we nog wel tot overeenstemming komen. Dat zou prachtig zijn, maar de tijd zal het leren. Het is geen hamerstuk. We zien de beraadslagingen over een amendement dan tegemoet. Daar wil ik het bij deze bij laten. De heer Jumelet: Een klein puntje van orde, ook voor de discussie die we wellicht hebben binnen de fracties.

Zou meneer Blonk wellicht zijn berekening kunnen delen met de fracties? Dat is misschien wel handig. Dat zou fijn zijn. De voorzitter: Ik zie hem ja knikken, dus bij deze. Dat is een toezegging van de heer Blonk. De heer Jumelet: Een noviteit in deze commissie. De voorzitter: Een unicum. De heer Blonk: Als het maar genoteerd wordt. De voorzitter: Je hoort het me net zeggen: is genoteerd.

21/29

6.b Verduurzaming zwembad De Windas Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik was er nog niet helemaal klaar voor, ik was nog aan het bijkomen en ik zat nog even tevreden te kijken. Volgens mij tekent zich een meerderheid af voor het amendement om die 5% bereikbaar omhoog te krikken en daar zal ik namens de oppositie ook het voortouw voor nemen. Maar we zijn nu bij dit mooie agendapunt gekomen. Er was natuurlijk heel veel reuring de afgelopen weken. GL had in duidelijke, niet mis te verstane termen te kennen gegeven, dat er nou eindelijk eens een keer werk moest worden gemaakt van de verduurzaming van het zwembad, dus ik denk dat hier een heel mooi voorstel ligt, dat ook best een flinke investering is, maar de financiële constructie die er ook wordt voorgesteld is wat ons betreft goed. Wij hebben hierop in principe niets aan te merken, behalve dat we heel blij mee, dat de nu eindelijk de verduurzaming van het zwembad in gang wordt gezet. We hopen dat het op korte termijn gaat lukken en dat het ook inderdaad het rendement zal opleveren dat we daar met zijn allen van verwachten en alle verduurzaming die daarbij hoort. Dank u. De heer Duk, GL: Ik zit een beetje in mijn maag met dit raadsvoorstel. Verduurzaming van het zwembad na een GL voorstel is uiteraard heel erg fijn, zoals de PvdA net al zei. Maar het leek veel duurzamer te kunnen en ik vermoed dat dat nog steeds kan.

Er was namelijk een rapport, dat zei, dat het zwembad gasvrij kon opereren en dat daarmee een miljoen euro minder zou hoeven te worden uitgegeven dan de huidige situatie. Nu is er een raadsvoorstel, waarin we nog steeds 50.000m3 gas per jaar gaan verbranden. Dat is evenveel als een straat van 50 rijtjeshuizen. Waarom we niet volledig elektrisch kunnen opereren, staat niet onderbouwd. Ik vermoed dat de wethouder zal zeggen, dat het kapitaalvernietiging is om de nog werkende installaties te vervangen. In 2019 berekende hetzelfde college nog een miljoen te kunnen besparen door dat te doen. Als ze nu een voortschrijdend inzicht heeft, dan verwacht ik een volledige berekening, die laat zien wat de kosten en baten zijn over de gehele levensloop van de komende installatie en dat nu investeren financieel en milieutechnisch onverantwoord is en waarom de berekening uit 2019 niet correct was. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook om deze berekening te delen voor dit voorstel in de raad wordt behandeld. Mocht de raad dan overtuigd zijn van de keuze om niet nu al full electric te gaan, dan zou het jaarlijks een update van deze berekening willen zien. Is de wethouder bereid dit toe te zeggen? Het gaat hier dus om een kosten / baten analyse. In eerdere instantie leek het dat deze berekening zou worden gemaakt bij de second opinion over scenario A.

Het verbaasde me, dan ook dat deze second opinion in eerste instantie niet is meegeleverd bij dit raadsvoorstel. Vandaag is toch nog deze second opinion aan de raad gedeeld. Ik heb het vermoeden dat niet iedereen deze zal hebben door kunnen nemen, daarom een korte samenvatting. Er is een offerte gemaakt door een bedrijf en die offerte was boven de marktprijs voor een niet full electric installatie. Daarna is er via een second opinion gekeken of deze offerte klopte. Interessante kost uiteraard, maar geen onderbouwing om af te stappen van de richting, die in 2019 is uitgezet. Onze raad heeft voltallig op de GL fractie na de duurzaamheidsvisie aangenomen. Daarin staat dat in 2035 alle gebouwen, die in eigendom van de gemeente zijn, van het gas af moeten zijn. Dus ook het zwembad. Het huidige voorstel haalt dat niet. De route, die daar naartoe moet leiden, zal nu moeten worden ingezet. Vorige maand wilde de wethouder nog geen tipje van de sluier optillen, maar beloofde dat daar een financiële en technische route naartoe zou worden opgenomen in het huidige voorliggende voorstel.

Mijn verwachtingen waren mogelijk te hoog, maar de tekst die daarover nu is opgenomen, namelijk: op termijn gaan we de bestaande gasgestookte installatie vervangen door een gasloze variant, het college komt op dat moment met een voorstel of we deze uitgave dekken door de inzet van Eneco-middelen of dat we het nu gerealiseerde voordeel daarvoor aanwenden, vind ik echt te karig. Daarom als laatste mijn oproep aan de wethouder: neem de raad nu echt mee in dit proces. Het moet niet zo zijn, dat we nu verschillende soorten zonnepanelen kopen en dat bij het installeren van de gasloze variant blijkt, dat de samenstelling van soorten net anders had moeten liggen. Een goed uitgewerkt plan is daarvoor essentieel en ik begrijp niet waarom deze eindsituatie niet al is gedeeld in dit voorstel. Zelfs als we daar nu pas de eerste stap naartoe zetten. Het heeft lang genoeg geduurd, nu moeten we doorpakken. Dank u wel. De heer Van der Stad, D66: We hebben enige tijd moeten wachten op dit voorstel en in de vorige commissie bespraken we dit wachten reeds. Zoals D66 toen ook al aangaf, het verrichte onderzoek naar de verduurzaming van zwembad De Windas is glashelder. Investeer en bespaar over 20 jaar een aanzienlijk bedrag, maar bespaar ook op gas en CO2. Met de 865 zonne- en 168 thermische panelen wordt daarbij jaarlijks een behoorlijk aantal kilowatt uur opgebracht.

Moeilijk zal het niet worden. Het is een prima voorstel en wat ons betreft een hamerstuk. Wel hebben we nog een vraag. In onderdeel 2.2 wordt zowel aangegeven dat dak voldoende en onvoldoende draagkracht heeft. We zijn erg benieuwd wat het antwoord is, maar blijkbaar maakt het voor het voorstel niet uit, omdat er sowieso nog een berekening gemaakt gaat worden op basis van een definitieve tekening. We zien ook uit naar gasloze oplossingen in de toekomst. Wellicht kan de wethouder al iets duiden op het moment daarvan. Tot zover onze bijdrage.

22/29

De heer Hofman, CU: De fractie van de CU is eigenlijk erg positief over het voorstel. Met de fractie van GL zien wij eigenlijk ook heel graag, dat het allemaal nog sneller en nog duurzamer gaat, maar eigenlijk vinden we de stap, die hier voor ligt, goed. Een olifant eet je ook in stukjes, schijnt een gezegde te zijn. Dit stukje olifant, vinden wij best een heel aardig stukje olifant. Wij willen dit dan ook met een positief advies voorleggen aan de gemeenteraad. De heer Alsemgeest, WIJ: Ook de fractie van WIJ is best positief over het voorstel, dat hier ligt. Aansluitend op de heer Hofman en de heer Duk, zouden wij ook wel graag gezien hebben, dat het nog duurzamer was, maar wij wachten daar toch even de beantwoording van de wethouder af, want ook wij zien wel, dat het nu weg halen van de stookinstallatie toch wel een soort kapitaalsvernietiging is en dat zou eigenlijk ook wel een beetje zonde zijn. Voor het moment, dat we nu hebben, denk ik dat het goed is. De heer Duk memoreerde een beetje dat we niet allemaal, en dat zou best kunnen, de second opinion gelezen hebben. Ik toevallig wel vanmiddag. Wat daarin wel naar boven kwam, is dat we toch wel heel alert moeten blijven op een aantal zaken. Het investeringsbedrag was bij de offerte wel wat te hoog met wat verouderd materiaal aan zonnepanelen, lees ik tussen de regels door, die nu eigenlijk niet meer standaard zijn.

Ik denk dat we vooral heel goed moeten kijken naar hoe en wat we gaan investeren, dat dat wel toekomstbestendig is en dat we er straks mee verder kunnen, anders zou dat toch een beetje weggegooid geld zijn. Verder vind ik het een prima voorstel en ik denk dat het een goede manier is om een stukje voorbeeld te geven over hoe we met dit soort zaken in Lansingerland omgaan. Dank u wel. De heer Van Harn, CDA: Ik heb niet het stuk van de second opinion kunnen lezen. Ik vind het toch wel jammer, dat dit stuk ons zo laat heeft bereikt. Het heeft een datum van 19 mei en inmiddels zijn we 3 weken verder en wij kregen het vanmiddag om 12 uur in de mailbox. Ik vind dat jammer. Maar dat het soms ook snel kan gaan, dat zien we vanavond bij dit agendapunt. Nog geen 4 weken geleden, spraken wij over het zwembad De Windas, omdat er geen voortgang te constateren was m.b.t. verduurzaming en vanavond al komt het college met een voorstel. Het voorstel, zoals gepresenteerd, ziet er aantrekkelijk uit. Je zou je kunnen afvragen: waarom zo lang gewacht met dit voorstel? Het voorstel gaat ervan uit, dat er jaarlijks € 38.000 bespaard zal worden en daarmee kan het investeringskrediet van € 835.000 wordt terugbetaald of afgelost. Het is een mooie zaak, dat er is afgesproken met Sportfondsen dat het financieel voordeel van de zonne- en de PVT-panelen ten goede komt aan de gemeente.

Maar hoewel het voorstel aantrekkelijk lijkt, zijn er nog wel een paar kanttekeningen te plaatsen, daarom graag een reflectie van de wethouder m.b.t. de volgende punten. Of de SDE subsidie zal worden toegekend, is nog onzeker. Ook al wordt die in eerste of tweede instantie toegekend, dan is het onzeker om welk bedrag het gaat. Toch is het nu al als een zekerheid ingevuld in het dekkingsvoorstel. Mijn tweede punt. De looptijd van de SDE subsidie is 15 jaar, maar hoe ziet dan het kostenplaatje er na die 15 jaar uit, wanneer de SBE-subsidie beëindigd zal zijn? Al met al geeft het dekkingsvoorstel misschien een iets te rooskleurig financieel beeld. Tenslotte. Onder het kopje ‘verdere procedure’ is gewezen, dat op termijn de bestaande gasgestookte installatie vervangen wordt door een gasloze variant en het college zal dan met een voorstel komen om deze uitgave te dekken door de inzet van de Eneco-middelen of het met het gerealiseerde voordeel daarvan aanwenden. Het voorstel om hier de Eneco-gelden in te zetten, komt mij erg prematuur over. Tot zover. De heer Machielse, VVD: We hebben vorige maand natuurlijk al wat langer met elkaar gesproken over de historie, dus dat ga ik allemaal niet herhalen, want ik ben vooral blij dat er nu een voorstel ligt. Dit zijn voor onze partij typisch van die voorstellen, ja, daar kan je eigenlijk haast niet tegen zijn.

Kan er niet nog meer, kunnen er geen andere dingen? Ik ben benieuwd. Wellicht zijn ze er altijd, maar dit voorstel an sich kan wat ons betreft als hamerstuk naar de eerstvolgende raadsvergadering. Ik ben nog wel benieuwd, we gaan natuurlijk mede dankzij de motie van collega Ruijtenberg in de afgelopen raad wellicht nog andere voorstellen krijgen over zonnepanelen op infrastructuur, op panden et cetera. Hoe dat zich verhoudt tot de vragen van de heer Van Harn over die subsidie. Is dat dan iets waar we wellicht wederom gebruik van zouden kunnen maken? Of is het allemaal veel te prematuur? In dat geval volstaat het antwoord van de wethouder, maar daar ben ik nog even benieuwd naar. Het is een beetje off topic, want dit stuk kan wat ons betreft als hamerstuk worden behandeld. Dank u wel. De heer Blonk, L3B: Ik moet nog even naar het beging van het betoog van de heer Duk van GL. Ik heb een ordevoorstel neergezet, maar dat heeft u helemaal genegeerd. Jammer. Nu is het te laat daarvoor, maar ik had willen zeggen: ik vind dat voordat een collega raadslid voor ons een samenvatting gaat geven van een nota, ik vind dat de verantwoordelijkheid van alle collega’s zelf. Dat vind ik eigenlijk overbodig, om dat te doen. Dus het is aardig van hem, dat hij dat deed, maar ik vind het een beetje overbodig. Dat had ik in een ordevoorstel willen zeggen, om dat te blokkeren.

Waarom u er niet op ingegaan bent, misschien hoor ik dat later nog weleens, waarom u een ordevoorstel, dat heel ongebruikelijk is, dat u dat negeert als voorzitter, maar goed. Ik ga verder op de inhoud. Maatregelen leveren aan alle kanten voordeel op, zowel voor milieu als financieel. Met Sportfondsen worden financiële afspraken gemaakt, omdat de

23/29

gemeente investeert en Sportfondsen de financiële vruchten plukt. Prima. Waar ik toch nog mee zit, de heer Van Harn heeft daar ook over gesproken, is pagina 2 van het raadsvoorstel, daar staat: met dit voorstel wordt het gasverbruik gereduceerd, we behalen echter niet de doelstelling van een gasloos zwembad in 2030, op termijn gaan we bestaande gasgestookte installaties vervangen door een gasloze variant, het college komt met een voorstel of we deze dekken uit de inzet van Eneco-middelen of het nu gerealiseerde voordeel aan te wenden. Mijn fractie is pertinent tegen het nu inzetten van Eneco-gelden. Waarom is dat? De raad heeft met uitzondering één keer de Eneco-gelden ingezet, dat is voor de aandelen van Stedin. Mijn fractie wil tot het moment dat de raad besloten heeft wat de verdeling is van het Eneco-geld, dat heeft al erg lang geduurd en daar lopen we elke keer tegen aan. Dus eerst een raadsvoorstel over de verdeling van de Eneco-gelden en dan pas zeggen: past het er wel of niet in. Dus te hooi en te gras Eneco-geld ergens inzetten, daar zijn we niet voor, dus wat dat betreft willen wij eigenlijk, en dat kan alleen maar door een amendement, zeggen: het college komt op dat moment met een voorstel op welke wijze deze uitgave wordt gedekt. Heel die passage over Eneco moet er dan gewoon uit. Misschien is er nog een reactie van de wethouder of van de collegae daarover.

Dus inhoudelijk geen probleem, maar wel met die dekking op termijn met Eneco-gelden. Dank u wel. De voorzitter: Ik hoorde de nodige vragen over subsidie en subsidie na die 15 jaar. Ik hoor nu de heer Blonk melden over de Eneco gelden, over de aanwending van die gelden. Ik hoorde ook nog een paar vragen van de heer Duk. Wethouder Fortuyn: Goedenavond. Ik ben sowieso heel erg content met toch wel het feit dat iedereen tevreden is, zodat er stappen gezet kunnen gaan worden om De Windas duurzamer te gaan maken. Het is inderdaad een lang proces geweest. Meneer Van Harn heeft het er ook over gehad. Ik heb al een keer een boetekleed aangetrokken, om dat twee keer te doen, ik moet niet al te veel overdrijven, dat lijkt me niet handig. Maar in ieder geval: we hebben nu resultaat en dat resultaat is natuurlijk heel erg goed. Er wordt ook een rendement gemaakt en dat rendement is natuurlijk ook goed, want naast de kapitaalslasten en de afschrijving dus, daarmee samenhangend, verdienen we dit project vanzelf terug en houden we ook nog een goed rendement jaarlijks over. Dus met investeren van kapitaal, waar het ook vandaan moge komen, maken we gewoon een goed rendement. Ten aanzien van de vraag van de heer Duk: ik weet dat de Windas een kindje van hem is en hij wil het graag helemaal full electric hebben.

Daar hebben we echt serieus naar gekeken, daar is in 2019 en 2019 over gesproken, maar dat vinden wij op dit moment gewoon onverantwoord. We praten hier niet over het vervangen van een gasketel, zoals we vaak zien bij huishoudens, dat je een deel op gas kan laten lopen en de rest full electric met bypasses. We praten hier echt over een enorme installatie, 24/7 voor de binnenbaden moet het operationeel zijn met een enorme boiler voor warmteopslag. Dus het is niet zo’n eenvoudige opgave. En nog de technologie, want warmtepompen zijn van een mindere ontwikkelingsperiode dan zonnepanelen. Zonnepanelen zijn al veel langer op de markt. Je ziet natuurlijk een geweldige ontwikkeling in diverse terreinen. Je ziet dat ook in een jaar, in twee jaar tijd ook de zonnepanelen een revolutie doormaken. Elk moment is eigenlijk verkeerd. Je kan ook zeggen: we wachten tot we het maximale hebben, maar dan ben je 10 jaar verderop en dan heb je niet gedaan wat je graag wil, namelijk een goede bijdrage leveren aan CO2 reductie. De vraag die meneer Duk stelt, of wij regelmatig met enige frequentie een toezegging willen doen om op te nemen dat we met enige regelmaat de stand van zaken rondom full electric te willen meedelen aan de raad, die toezegging wil ik best doen, zodat de raad in ieder geval elkaar, elke 2 jaar kan volgen: wat is nou de stand van zaken om dit in te vullen.

Voor dit moment vinden wij het absoluut onverantwoord, gezien de kapitaalsvernietiging en de ingewikkelde materie, die er omheen zit en de technologische ontwikkelingen die er nog zijn om nu al die investering te doen. Maar goed, daar mag meneer Duk uiteraard anders over denken. Dan was er nog een vraag van de heer Van der Stad over het dak, voldoende / onvoldoende. Daar waar we het inplannen heeft het dak voldoende draagconstructie. Dat is inderdaad onderzocht. Maar dat beperkt wel het type zonnepanelen. Je kan het niet helemaal volleggen met PVT panelen, want daarvoor hadden we op sommige delen onvoldoende draagkracht, maar het wordt nog uitgezocht of we nog een verdere optimalisering kunnen realiseren. Ja, ik ben het met meneer Hofman eens: een olifant eet je in stukjes. Dat is een heel goede uitspraak, dat klopt, want die ga je niet in je eentje helemaal opeten, dat doen we niet. Ten aanzien van meneer Alsemgeest: alert blijven. Ja, ik denk het wel. Je moet alert blijven, want de markt is in ontwikkeling. Maar dit doen we erop met een garantie, en dat ga ik in de aanbesteding als onderdeel spelen, de opbrengst gaat in de loop der tijd in opbrengst afnemen, maar wij claimen wel op 20 jaar 80%. Met andere woorden: we willen daar wel een basisscenario hebben, wat de opbrengst is na die periode van wat we ooit als beginpunt hebben genomen. Maar we blijven alert.

Maar wat we morgen leggen is misschien over 2 jaar weer deels achterhaald. Dat is de wereld, zoals het in elkaar zit. Als we niks doen, gaan we op onze handen zitten en dan gaan we de CO2 reductie eigenlijk ook niet bereiken. Dus het is het moment van ook wel hier het feestje vieren, dat we grote reducties weten te bereiken. De heer Van Harn had het over de SDE subsidie. Dat is de subsidie die door de overheid wordt vastgesteld. Daar zit natuurlijk een toezegging in voor een looptijd, maar elk jaar wordt die SDE subsidie bekeken aan de hand

24/29

van de energieontwikkelingen. Dus daar zit inderdaad een schommeling in, dat is een onzeker iets, die wij natuurlijk wel als scenario ongeveer gefixeerd hebben en in verwachting dat. Dat klopt. Maar wij zijn wel relatief zeker, dat we aan de andere kant, want als de SDE subsidie gaat afnemen, dan gaat de elektriciteitsprijs, zeker de gasprijs, omhoog. Daarmee verdienen we natuurlijk ook weer terug. Dus het is een beetje een schommelend effect, want wij leveren wel energie en die energie kunnen wij doorrekenen aan Sportfondsen en daar kunnen wij ook weer de opbrengsten uit halen. Het risico is niet zo groot. Dat geldt hetzelfde voor die 15 jaar. Na 15 jaar is de afschrijving nog niet afgelopen, maar na 15 jaar zullen gas- en elektriciteitsprijzen hoger zijn dan het op dit moment is, dat zijn de verwachtingen, en die kunnen we gewoon doorbelasten. We leveren dan nog steeds op een installatie, die al 15 jaar oud is. Met andere woorden: je hebt daarmee ook een businessmodel. Ten aanzien van de opmerking van het Eneco-geld, wanneer wij de gasinstallatie zouden willen voorstellen. Dat hebben wij erin gezet als een potentieel financieringsmiddel, want wij hebben met elkaar toch ook een opgave om te kijken of we de dividenden, die we nu voor zijn, of we daar rendement op kunnen maken in die investeringen. Maar goed, er staat ook in: tegen die tijd, als dat kan.

Er staat niet in het voorstel: met deze investering. Dus deze investering heeft er niets mee te maken, maar als dan zou het eventueel kunnen zijn. Maar ik volg uw redenering, laten we eerst het goede gesprek hebben over de Eneco-gelden, welke kaders er worden gesteld en hoe we daarmee omgaan en laten we niet op voorhand een voorsprong nemen. In die zin wil ik u dat wel toezeggen, dat wij die passage, maar goed, we hebben hem als opmerking gemaakt, maar neem maar aan zoals het is, wij zullen uiteraard de raad volgen in het kader van wat er gaan gebeuren met de Eneco-gelden. Ik denk dat ik zo’n beetje alles beantwoord heb. Tweede termijn De heer Duk, GL: Laat ik maar eens beginnen met het ordevoorstel van de heer Blonk. Ik heb welgeteld 2 zinnen gebruikt om te reflecteren op de second opinion. Een eventueel ordevoorstel had meer tijd gekost, bovendien ga ik over de inhoud van mijn betoog en niet de heer Blonk. Maar laat ik daar niet nog meer woorden aan vuil maken, want anders krijgen we nog een ordevoorstel. Ik ben blij met de toezegging van de wethouder om elk jaar de raad te informeren. De wethouder heeft het over 1 of 2 jaar, ik houd daarbij wel vast aan elk jaar. Dan had ik nog een vraag over de berekening, die de wethouder heeft gemaakt om te bepalen of het nu vervangen van de hele installatie kostendekkend is of niet.

De wethouder geeft aan, dat het om heel veel geld gaat. Dat onderschrijf ik, maar ik wil graag ook weten wat de baten zijn. Daarom herhaal ik mijn vraag om deze berekening voor de raadsbehandeling met de raad te delen en uiteraard op zo’n termijn, dat we er ook nog een eventuele motie of amendement over kunnen schrijven. Verder ben ik uiteraard heel blij met dit voorstel. De heer Van der Stad, D66: Wij hebben geen toevoegingen. Dank u wel. De heer Hofman, CU: Wat ons betreft mag het als een hamerstuk naar de raad, maar ik hoorde dat de heer Blonk een amendement wil gaan indienen, dus dat zal wellicht niet gaan gebeuren. Ten aanzien van dat mogelijk amendement van de heer Blonk: hoe ik het raadsvoorstel lees wordt er een vergelijking gemaakt tussen twee scenario’s. Het ene scenario gaat uit van het inzetten van weliswaar geoormerkte middelen uit de algemene reserve, maar dat wordt tegenover een ander voorstel gezet m.b.t. de baten uit dit voorstel. Volgens mij moeten we hem ook op die manier lezen en ons niet blind staren op het woordje Eneco daar. Maar dat is even ten aanzien van de opmerking van de heer Blonk. Dat was het wat ons betreft in de tweede termijn. Ik hoop dat de heer Blonk alsnog zijn amendement intrekt, zodat we het lekker kunnen afhameren in de raad. De heer Alsemgeest, WIJ: Bij ons ook geen aanvullingen verder.

Het kan wat ons betreft ook als hamerstuk naar de raad. De heer Van Harn, CDA: Dank u wel, wethouder, voor uw toelichting op de gestelde vragen. Ook voor de CDA-fractie is het een hamerstuk. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Geen verdere behoefte, dank u wel. De heer Blonk, L3B: De toezegging van de wethouder over de Eneco-gelden, ik begrijp dat wel. Op het moment dat dit aan de orde zou zijn, zijn we een paar jaar verder. Intussen zal toch wel de verdeling van die Eneco-gelden aan de orde zijn geweest in deze raad. Maar ik ga er toch van uit, en dat wil ik het college als geheel mee geven, dat er een voorstel komt over de Eneco-gelden, dat dat wel dit jaar nog komt. Ik zal er dus ook geen amendement voor indienen. De toezegging is voldoende. Voor ons is het ook een hamerstuk. De voorzitter: Een toezegging van de heer Fortuyn daarover. Er is nog een vraag van de heer Duk.

25/29

Wethouder Fortuyn: Meneer Duk, als het niet achter de komma hoeft, dan wil ik een grove inschatting maken voor u. Dan kunnen we het wel redden. Maar ik zou wel dit raadsvoorstel los willen zien van die discussie. Ik zou niet graag willen zien, dat u een amendement indient om de zaak op te houden, want dan gaan we weer de zomer over en dan zijn we weer een periode verder en dat lijkt me niet voor de hand liggend, dus enige flexibiliteit van uw kant uit zou mij en ons wel uitkomen. Ik kom met de informatie, zodat er wellicht in de tweede tranche hierover een discussie kan lopen, maar ik ga er wel van uit, dat dit voorstel het wel gaat halen. Ten aanzien van Eneco: mijn collega Van den Beukel zou er graag wat over willen zeggen, maar dat laat ik aan de voorzitter, of u hem de ruimte geeft. De heer Duk: Niet echt een vraag, meer een opmerking. Uiteraard hoeft het niet tot heel veel cijfers achter de komma. Ik ben blij dat de wethouder deze berekening wil delen. Ik zal niet met een amendement komen. Mogelijk wel met een motie, die vraagt om het sneller te doen of wat dan ook, maar dat zien we dan wel. Wethouder Van den Beukel: Even kort over Eneco qua proces, om even in herinnering te brengen wat misschien ontgaan is in de hoeveelheid aan brieven. Er is een voorstel voor een afwegingskader naar de raad gegaan.

In overleg met de griffie wordt gekeken wat de beste manier is om dat te bespreken in het kader van eerdere afspraken, die zijn gemaakt over Eneco-bestedingen. Dus er ligt een voorstel, vrij uitgebreid. Niet zozeer voor concrete bestedingsrichtingen anders dan die u noemde, maar wel voor het kader waarbinnen we tot een besteding kunnen komen. Even kort over waarom hier überhaupt gerefereerd is aan de Eneco-middelen. Het is helder geworden uit een ronde langs uw fracties, specialisten, fractievoorzitters, dat een heel aantal partijen in uw raad zegt: zou het niet mooi en logisch zijn als we met geld, dat we hebben ‘verdiend’ met het energiebedrijf, als je daar kunt bijdragen aan je energietransitie en meer duurzame energie kan realiseren, waarmee je geld kan verdienen. Dan doe je twee vliegen in één klap. Dan heb je een bijdrage aan duurzaamheid en je hebt structurele inkomsten. Dit is eigenlijk zo’n voorbeeld, waarbij je rendement maakt met je geld. En structurele inkomsten, daar hebben we een dringende behoefte aan, want overal waar je structureel inkomsten kunt realiseren scheelt dat weer structurele bezuinigingen. Dus vandaar dat we dat even goed tegen het licht willen houden, dat we dat goed willen doordenken en dat het op deze manier in het voorstel terecht is gekomen.

De voorzitter: Ik hoor een heleboel hamerstukken, maar ik hoor ook nog twijfel bij de heer Duk over een motie. Gaat het een motie worden of is het ook bij u een hamerstuk? De heer Duk: Daar heb ik net in de reactie op de heer Fortuyn al een antwoord op gegeven, maar ik wil het nog wel herhalen. Dat hangt uiteraard af van de berekening, die de heer Fortuyn met de raad deelt. De voorzitter: Dan doen we voorlopig even een hamerstuk. U kunt daarna altijd nog een motie indienen. Bent u het daarmee eens. De heer Duk: Ja hoor, daar ben ik het helemaal mee eens. De voorzitter: Dan bij deze een hamerstuk, tenzij. 7a. Actualiteiten uit het college De voorzitter: U heeft een voortgangsrapportage gekregen van de wethouder. Iemand daar nog een vraag over? Er komt een handje, maar volgens mij deden we het met een vraagteken. De heer Van Harn, CDA: Ik werd getriggerd door het getal van de 37e BAG, bestuurlijke afstemmingsgroep bij het project A16/A13. Ik zou willen vragen aan de wethouder of hij ons in het kort iets meer kan vertellen over dit prachtige en belangrijke project, dat door onze gemeente loopt en wel aan de hand van 2 vragen. Kunt u aangeven hoe de voortgang verloopt ten opzichte van de oorspronkelijke projectplanning? En wat nu de te verwachten opleveringsdatum is.

Kunt u misschien ook aangeven of er financiële zorgen zijn bij de aannemingscombinatie de Groene Boog en of dit gevolgen heeft voor onze gemeente en voor de verdere voortgang van het project? Dank u wel. Wethouder Fortuyn: Ik heb de vragen gehoord. Die voortgang van het project, maar dat is al eerder met de buitenwereld gecommuniceerd, het project was in 2024 gepland, maar het wordt nu 2025, dus daar ligt een jaar vertraging op de loer. En het tweede: voor zover ik weet is daar een geschat tekort, wat Rijkswaterstaat inschat van zo’n € 100 - € 130mln. Als u dat soort detailinformatie wilt hebben, dat kan, maar het is een project, dat niet direct aan ons gerelateerd is, maar het is er inderdaad eentje met een fors tekort. De heer Van Harn: Is dat alles wat u met ons wilt delen over dit project vanavond. Wethouder Fortuyn: We gaan binnenkort een rondleiding doen. Dat is één van de zaken die erin staat: projectbezoek. Verder weet ik niet waar u op duidt. De voorzitter: Daar kunnen we wel een keer op terug komen, maar voorlopig heeft u antwoord gekregen op de twee vragen, die u gesteld heeft. De heer Markus, CU: Ik sloeg aan op dezelfde trigger, die de heer Van Harn ook had over de BAG en over het laatste zinnetje: we gaan nog eens een keer bij elkaar zitten. Wij zouden dat toch wat specifieker

26/29

willen hebben. Wij hebben ons jarenlang ontzettend druk gemaakt over de A16, met succes ook. We hebben onze collega’s in Rotterdam weten te overtuigen en ik denk dat we een mooi resultaat hebben geboekt. Vorig jaar zouden we al langs gaan, maar we weten allemaal waarom dat niet kon. Maar zo langzamerhand krijgen we steeds meer behoefte om een keer stevig over dit project van gedachten te wisselen. Wat is nou eigenlijk het definitief ontwerp geworden? Wat is de status van alle maatregelen die we met elkaar bedacht hebben ten opzichte van het definitief ontwerp? Wat is de voortgang? Er zijn natuurlijk heel veel problemen. Allerlei ontheffingen die doorgaan in de zomervakantie. Ik denk dat het goed is, en dat zou ons voorstel zijn, om echt direct na de zomervakantie in september een stevige presentatie van de Groene Boog te krijgen over hoe het er nu allemaal aan toe gaat en hoe het gerealiseerd gaat worden, zodat we als gemeente echt een goed beeld krijgen. Nogmaals, het ligt voor een heel groot deel in ons gebied en het is goed om daar de vinger aan de pols te houden en te krijgen. Dus mijn voorstel is, ik weet niet of de wethouder daarmee iets kan doen, om dat na de zomer echt groots op te tuigen om ons echt even goed in te lichten over dit onderwerp. Wethouder Fortuyn: Ik vind het prima als de behoefte daar is van de raad, dan vind ik het prima.

Je kan het van twee kanten aanvliegen. Het is aan de ene kant een waanzinnig groot project met een enorme impact, dat ook effect heeft in de buitenruimte, ook bij bewoners. Er wordt ook over funderingsproblemen gesproken, daar rapporteren we overigens ook over. Er wat ontheffingsproblemen, waar we nog steeds een gesprek over hebben. Tot welk niveau wilt u geïnformeerd worden? Aan de andere kant is er ook een voortgangsrapportage: hoe ziet het eruit, wat zijn ze aan het doen, wat is de status? Dat wilden we vorig jaar eigenlijk al. Als daar behoefte aan is, wil ik daar best tegemoet aan komen. Het is geen onwil, maar ik wil wel weten wat de wensen zijn, want ik moet het wel een beetje handen en voeten geven. De heer Markus: Is het misschien een idee, dat we via de griffie wat wensen en gedachten verzamelen en dat de wethouder er invulling aan gaat geven. Ik snap de wethouder heel goed, we zitten ook niet te wachten op elk detail. Welk niveau wil je weten? Ik snap die zoektocht, maar ik denk dat we elkaar zeker kunnen helpen. Dan kunnen we een mooie beeldvorming organiseren, waarin u aan onze wensen tegemoet kan komen. Ik wil het wel op me nemen om dat met de griffie te regelen. De voorzitter: Geweldig, we gaan het zien. Dan kijken we of we dat ergens in Q3 tot ons kunnen nemen, al die ontwikkelingen, want het wijzigt zowat met de week daar.

Wethouder Arens: Ik zou graag een actualiteit willen vertellen over de Driehoek Noordpolder. Op 19 mei j.l. heb ik een gesprek gehad met de bewonerscommissie. Van dit gesprek is in overleg met de bewonerscommissie een verslag gemaakt. Het college heeft vandaag kennis genomen van dat verslag. Via de griffie delen wij graag het verslag met u. Wij gaan ook weer verder in gesprek met de bewonerscommissie. Dank u wel. 7b. Actualiteiten uit de commissie De voorzitter: Iemand daarover? Daar zie ik geen vraagtekentje binnen komen. Dat gaat dan snel. 7c. Verbonden partijen De voorzitter: Iemand daarover? Niet. 8. Rondvraag en sluiting De heer Van Harn, CDA: Het onderwerp betreft het splitsen van een eengezinswoning aan de Chrysantenhof 1 in Berkel en Rodenrijs. De fractie van het CDA is benaderd door omwonenden met betrekking tot Chrysantenhof nummer 1. Die bewoners maken zich ernstig zorgen over het feit, dat die eengezinswoning verbouwd wordt tot 4 appartementen. De eengezinswoning is in december 2020 verkocht en nu in handen van een nieuwe eigenaar. In januari 2021 is gestart met de verbouw van de woning. In een toevallig gesprek met één van de bouwvakkers hoorden de omwonenden in februari j.l. dat de eengezinswoning verbouwd wordt tot 4 appartementen. Omwonenden hebben daarna contact gezocht met de gemeente met de vraag of er een splitsingsvergunning was aangevraagd.

Het antwoord was: nee, er is geen vergunningaanvraag te vinden. Vervolgens zijn er tot twee maal toe ambtenaren van de gemeente geweest om ter plekke de situatie te bekijken. Ook één keer met geluidsoverlast vanwege de bouwwerkzaamheden. De omwonenden hebben onbevredigende antwoorden gekregen van de gemeente op de door hen gestelde vragen. Uit de gegevens blijkt, dat er wel een vergunning is aangevraagd voor een dakkapel. Sinds 2 juni j.l. staat er op de site van Pararius één van de appartementen aan de Chrysantenhof te huur. De kernvraag van dit alle is: is hier volgens de regels gehandeld? Kan een eengezinswoning zonder splitsingsvergunning verbouwd worden tot 4 appartementen? Ik refereer dan naar het raadsbesluit van 25 juni 2020 m.b.t. de vaststelling verordening woonruimte bemiddeling 2020. Graag een reactie van de wethouder. Wethouder Arends: Ik geef graag antwoord op de twee vragen van de heer Van Harn. De eerste vraag. Op het moment van de uitvoering van de bouwwerkzaamheden heeft de toezichthouder geen strijdige activiteiten geconstateerd. Het verbouwen zelf, dus de activiteit bouwen, is voor dit soort verbouwingen

27/29

door de wetgeving als vergunningsvrij aangemerkt. Voor wat betreft de activiteit ‘gebruiken’ volgens de regels van het bestemmingsplan heeft de toezichthouder geen overtredingen geconstateerd. Op dat moment was het pand niet in gebruik als afzonderlijke appartementen. Bovendien gaf de eigenaar desgewenst ook aan, dat mocht hij overgaan tot verhuren en het laten gebruiken van afzonderlijke appartementen hij eerst netjes een vergunning zal aanvragen. Hij heeft inmiddels de advertentie op Pararius na contact met de toezichthouder verwijderd. Al met al heeft de toezichthouder tot op heden geen overtredingen geconstateerd tijdens de controles ter plaatse. Dan op de tweede vraag. Volgens de letterlijke tekst van de desbetreffende verordening mag een eengezinswoning niet verbouwd worden tot 4 appartementen. Deze vraag rijst: wanneer ontstaat de bevoegdheid tot handhaving? In de praktijk kom je niet toe aan de beantwoording van deze vraag als al vast staat, dat het bestemmingsplan het omzetten van een eengezinswoning tot 4 zelfstandige appartementen niet toestaat. De toets aan en een strijd met de regels van het bestemmingsplan vormen immers ook een weigeringsgrond om een splitstingsvergunning af te geven. Ik wil u verzekeren, dat er zeker ook handhavend moet worden opgetreden op basis van het bestemmingsplan, als dat zou gaan gebeuren.

Te denken valt aan handhavend optreden op basis van een constatering, dat er daadwerkelijk over is gegaan tot het verhuren van een eengezinswoning of geconstateerd wordt, dat de eigenaar concrete plannen heeft om tot verhuur over te gaan. In het laatste geval zal gekozen worden voor een preventieve handhaving, omdat er klaarblijkelijk het gevaar dreigt om een overtreding te begaan. Maar het staat de eigenaar overigens wel vrij om in een woning op meerdere plekken keukens en badkamers te realiseren, mits de woning door één huishouden wordt gebruikt. Dank u wel. De heer Van Harn: Dank u wel voor uw beantwoording. De eerste vraag, die bij me opkomt is toch wel: is één van de ambtenaren ook in de woning geweest om te constateren hoe de zaak er daar nu uitziet? Het tweede punt, dat ik wil maken, is: is het niet wat vreemd dat een eengezinswoning zomaar verbouwd kan worden tot 4 appartementen? U zegt dat dat zou moeten kunnen, alleen wanneer het eenmaal in de verhuur gaat, ja, dan gaan wij handhavend optreden. Dat is een beetje een aparte volgorde, maar misschien kunt u daar op ingaan.

Wethouder Arends: Of de toezichthouder in de woning is geweest, ik ben daar zelf niet bij geweest, maar als men een controle doet op vraag, dan wordt er gecontroleerd, dus ik ga ervan uit dat er dan natuurlijk ook gecontroleerd wordt of er meer mensen in de woning gehuisvest zijn, maar dat weet ik niet met zekerheid, die informatie heb ik nu niet tot mijn beschikking, mogelijk krijg ik die nog, want de ambtenaar luistert wel mee, die daar alle details van weet. Het tweede is: op het moment dat men de overtreding begaat, dan kan pas gehandhaafd worden. Op het moment dat mensen nog in voorbereiding zijn of meerdere keukens plaatst, zegt nog niet dat iemand de woning verhuurt aan meerdere personen. Dat is niet toegestaan ten aanzien van het bestemmingsplan. Dus vandaar mijn beantwoording, zoals ik die heb gegeven. Het laat het niet toe. Op het moment dat geconstateerd wordt dat deze eigenaar het doet of een vergunning aanvraagt, daarop heb ik antwoord gegeven hoe wij daarmee om zouden gaan. De heer Van Harn: Kunt u aangeven hoe u deze situatie blijft volgen? Wij vinden het wel erg zorgelijk dat dit kan gebeuren. Wethouder Arends: Een inwoner kan allerlei verbouwingen aan zijn woning doen. Op het moment dat er een signaal naar ons komt, dan vind ik het belangrijk, dat er een controle plaats vindt. Dat is meerdere keren gedaan.

De toezichthouder heeft een controle op basis van een signaal gedaan. Dat is de werkwijze, dat goed is om te doen. Als hij een vergunning aanvraagt, zullen wij dat gaan beoordelen. Ook een advertentie plaatsen is geen overtreding. Ik snap uw bezorgdheid, die heb ik ook. Op het moment dat wij constateren, dat iets gebeurt wat niet toelaatbaar is, zullen wij handhaven. De heer Jumelet: Mijn punt van orde was eigenlijk: dit gaat over individuele casuïstiek. Ik vraag me toch af, maar goed, de wethouder geeft voorrang op dat punt, of het nou passend is om in een commissie ruimte individuele casuïstiek te bespreken tot op dit niveau. Ik begrijp de algemene vraagstelling van meneer Van Harn, maar ik heb moeite met echt inzoomen tot op details. Volgens mij past dat niet, maar misschien heb ik het mis. De heer Markus, CU: Het was al opgevallen dat het schilderwerk van de brug, en ik hoop dat het detailniveau niet te diep gaat, maar het schilderwerk van de brug in de Groenzoom is niet al te best. Dat is nog niet zo erg, maar wij lazen in het evaluatierapport van 2020 over Groenzoom, ik citeer even uit het rapport op blz.25: het schilderwerk van de bruggen is vanaf de aanvang onvoldoende. Een eenmalige herstelactie is nodig om dit voor een langere periode op niveau te brengen en te houden. Deze eenmalige herstelmaatregel is geen onderdeel van de aangeboden beheerprijs.

In het aanvangsjaar van het contract is door de beheercombinatie kenbaar gemaakt dat het schilderwerk onvoldoende is. Wij dragen geen verantwoordelijkheid voor de herstelmaatregel. Dat is leuk, maar gaan dit soort acties niet tussen wal en schip belanden? Uiteindelijk rot die brug onder onze handen vandaag en dan hebben we een stuk kapitaalvernietiging. We vroegen ons even af hoe dit nu precies zit. Wie gaat er nou eindelijk de schilderskwast hanteren om het onderhoud weer op niveau te brengen? Dat gaat niet wethouder Fortuyn doen, is mijn verwachting. Ik weet niet of hij er over gaat, dat is een aanname trouwens. Wethouder Fortuyn: Je kan nooit uitsluiten, dat ik het niet doe. Laat ik met een goed bericht beginnen. Ik kreeg vandaag bericht van de Hichte, dat het ooievaarsechtpaar waarschijnlijk jonkies heeft. Voor degenen die alleen maar bruggen kijken: misschien ook eens omhoog kijken. Er zit een prachtig nest en Sam Klepper

28/29

aldaar heeft best gedaan. Ze kunnen het nog niet echt zien, maar er zit nieuw leven in. Dat wilde ik u niet onthouden, want het is een heel mooi gebied. Inderdaad, het antwoord dat u gekregen hebt van de beheers combinatie klopt, het zit niet in het beheerscontract. Het zit gewoon bij ons in het reguliere onderhoud van bruggen, die we als gemeente Lansingerland doen. Het is cyclisch onderhoud. We gaan dit jaar een aantal bruggen schoon maken en we gaan er een aantal schilderen. Dus we gaan de bruggenschouw doen en we zullen die maatregelen treffen die noodzakelijk zijn om de brug wel in stand te houden in dit mooie, prachtige gebied, geheten de Groenzoom. Het is niks voor de beheerscombinatie, het is ons eigen civiele werk en daar hebben we dit jaar nog een planning voor staan. Dank u wel. de heer Markus: Helder dat er geen brug tussen wal en schip valt. Ze blijven keurig netjes tussen wal en wal zitten en ze worden ook nog eens netjes onderhouden. Op naar de Groenzoom, zou ik zeggen. Wethouder Fortuyn: Zeker weten. De voorzitter, om 23.20 uur: Volgens mij zijn we nu aan het eind van deze vergadering en beraadslagingen gekomen. Ik kijk naar de klok. Gelukkig hadden wij vanavond maar 2 onderwerpen, want anders was het weer tot in de nachtelijke uren geweest. Ik dank u allen voor uw inzet en voor de beraadslagingen. Ik zou zeggen: wel thuis, maar u bent al thuis.

Wij mogen nog even. Tot de volgende keer. Hopelijk licht aan het eind van de tunnel. Mevrouw Verhoef: De fietstunnel.

Verslag opgesteld door Marianne Jansen, Lothassa Secretarie, met behulp van geluidsopname.

29/29