BV21.0103 Verslag commissie Ruimte van 8 juni 2021

VERSLAG Commissie Ruimte BV21.0103 Datum vergadering

: 8 juni 2021

Digitaal aanwezig via Teams: Commissieleden: Leefbaar 3B : Henk Meester, Jan Pieter Blonk VVD : Matthijs Machielse CDA : Hans van der Stelt, Charles van Harn WIJ Lansingerland : Jan Jumelet, Jan Alsemgeest CU : Kees Willem Markus, Arjen Hofman D66 : Michiel Muis, Ronald van der Stad GroenLinks : Marko Ruijtenberg, Menno Duk PvdA : Petra Verhoef Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends, Jan-Willem van den Beukel

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Nelleke Bouman Commissiegriffier : Karin Koemans Afwezig Leefbaar 3B VVD PvdA

: Georgine Zwinkels : Mauriel van As : Valmir Xhemaili

1. Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter, om 20.00 uur: Goedenavond leden van de commissie ruimte en ook de wethouders, de heer Van den Beukel, mevrouw Arends, de heer Fortuyn en een ieder die aangehaakt heeft op deze avond van de commissie ruimte met een tweetal onderwerpen. Voordat wij overgaan tot alles wat op de agenda staat eerst nog het bekende ritueel. Ik ga navragen wie er allemaal aanwezig is. De verbinding met de heer Alsemgeest was wat problematisch. De heer Machielse: Als het goed is, heeft u doorgekregen, dat de heer Van As verhinderd is vanavond. Anders bij deze. De voorzitter: Dat heeft mij niet bereikt, maar hij is verhinderd. De heer Blonk, de heer Duk, de heer Van Harn, de heer Hofman, de heer Jumelet, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Meester, de heer Muis, de heer Ruijtenberg, de heer Van der Stad, de heer Van der Stelt, mevrouw Verhoef, Mevrouw Verhoef: De heer Xhemaili heeft zich vanmiddag afgemeld, als het goed is. Hij kan niet aanwezig zijn. De voorzitter: En van mevrouw Zwinkels is bekend, dat zij afwezig is. Dan gaan we in de tussentijd nog naar de heer Alsemgeest. De heer Alsemgeest: Zeker aanwezig. De voorzitter: Drie verhinderd vanavond. 2. Insprekers De voorzitter: Die hebben zich voor vanavond niet gemeld. 3. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 18 mei 2021 De voorzitter: Ik kijk even naar links.

Geen op- en aanmerkingen zo te zien. Nee. Dus bij deze vast gesteld. 4. Vaststelling agenda en inventarisatie rondvragen De voorzitter: Twee onderwerpen voor vanavond. Ik denk dat dat weinig problemen met zich mee zal brengen. Inventarisatie rondvraag:

1/29

De voorzitter: Ik heb er in de tussentijd 2 gezien. De heer Van Harn: De CDA-fractie heeft een vraag over de Chrysantehof 1 in Berkel en Rodenrijs, waar 4 appartementen worden gebouwd. De heer Markus: Wij hadden een vraag gesteld over de staat van onderhoud van de bruggen in de Groenzoom. 5. Bespreekpunten: De voorzitter: Bespreekpunten hebben we niet vanavond. 6. Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Definitief voorgenomen besluit terugvalscenario Wilderszijde De voorzitter: Voorkeursscenario 2, het huidige plan Wilderszijde herijken binnen de kaders van het vastgestelde masterplan. Als basis zou dat te hanteren zijn voor het bestemmingsplan en de grex. U heeft het allemaal kunnen lezen. Er zitten nog de nodige toevoegingen, bijlagen bij, bij dit agendapunt. Meneer Markus, zo langzamerhand kunt u er van op aan, dat ik van het vraagteken ben. Nog een keer een vraagteken. De heer Markus: Excuses, ik haal dat soms wat door de war, ik weet niet waar nou handjes en vraagtekens moeten. De voorzitter: Ik ben de enige uitzondering, die nog steeds met de vraagtekens werkt. Dat bevalt mij prima. Als dat bij u ook zo is. De heer Markus: Geen probleem. De voorzitter: We hebben vanavond dus Wilderszijde. Houd even de tijd in de gaten. We hebben het al gemeld: 5 minuten de eerste sessie en de tweede ronde 3 minuten.

De heer Blonk, L3B: Wat mij het eerst van het hart moet, zijn de onjuistheden die in het AD artikel van 4 juni staan. De eerste onjuistheid. De fracties van WIJ, D66, GL en PvdA geven in het AD aan, dat scenario 2 leidt tot tussen de 250 en 300 minder betaalbare woningen. De werkelijkheid is, dat het aantal bereikbare woningen 25% sociale huur, 15% maximaal € 254.000 v.o.n. of een huur met maximum € 900 per maand niet wordt verminderd. Wel wordt het aantal woningen 10% bereikbaar van € 254.000 v.o.n. tot de NHG grens van € 344.500 of een huur tot € 1.000 per maand verlaagd naar 5%. Dat zijn 130 woningen, die overgeheveld worden naar de vrije sector en dus geen 250-300 woningen. Onjuistheid 2. De fracties van WIJ, D66, GL en PvdA geven in het artikel aan, dat je in Lansingerland dadelijk alleen kunt kiezen uit dure, heel dure en extreem dure huizen. De werkelijkheid is weer, ik ga in herhaling vallen, dat in Wilderszijde 25% sociale huur wordt gebouwd en bij nieuwe locaties elders in de gemeente altijd 25-30% sociale huur. Tevens is sprake van 15% goedkope koop tot max € 254.000 en een max huur van € 900. Jammer, dat dat zo neergezet wordt. Onjuistheid nummer 3. In de kop van het artikel staat: provincie let op of Lansingerland wel genoeg sociaal bouwt. De kop suggereert dat Lansingerland zich niet houdt aan de afspraken met de provincie.

Dat heb je heel duidelijk terug gezien in de sociale media, die er heel veel op ingegaan zijn. Juist in Wilderszijde is de provincie akkoord gegaan met die 25% sociale huur en 15% goedkope koop en huur tot € 900 per maand. In de brief van Gedeputeerde Staten van 18 mei wordt Lansingerland herinnert aan die 25% sociale huurwoningen en de verhoging van het aantal te bouwen woningen. Dat gebeurt in dit raadsvoorstel. Lansingerland houdt zich aan de afspraak. Afspraak is afspraak en die geldt hier dubbel en dwars voor. Ik vind het jammer, dat door deze onjuistheden het imago van Lansingerland te grabbel is gegooid. Nog een ding over de brief van de provincie. Bijzonder vind ik het, dat PvdA gedeputeerde Anne Koning de woningbouwmogelijkheid Bleizo west 4.500 woningen minimaal 30% sociale huur af serveert in verband met strijdig zijn met financieel beleid en zegt dat daar windmolens moeten komen. Zij en Gedeputeerde Staten gaan voorbij aan landelijk beleid om woningbouw te concentreren bij OV-knooppunten. De investering van o.a. rijk en MRDH in station Lansingerland Zoetermeer is toch niet voor niets geweest? Blokkeren woningbouw in Bleizo west en mekkeren dat er de komende 20 jaar te weinig sociale huur wordt gebouwd, typisch een gevalletje van: de beste stuurlui staan aan wal. Dan nu verdere opmerkingen t.a.v. het raadsvoorstel terugvalscenario Wilderszijde.

Laat ik beginnen met opmerkingen over de hoeveelheid groen in de wijk. Dat wordt minder, omdat we van 2.600 naar 2.700 woningen gaan. Dat levert een plus in de grex op van € 3,8mln maar dat leidt wel tot minder buurtgroen van 11 naar 9%. In de hoofdstructuur minder groen van 20 naar 18%, dat vind ik jammer en voor de € 4ton, die dat oplevert, zou ik dat niet doen. Graag een reactie van de wethouder of hij dat kan schrappen. Ik geef ook direct aan, dat de 31% terugval naar 27% in zijn totaal in Wilderszijde, dat dat jammer is. Maar die 27% is een verrekt hoog percentage als je het vergelijkt in de regio, elders vind je dat soort percentages groen nergens terug. Zoals ik er naar kijk, zijn de nieuwe parameters van de meerjarenprognose grondexploitatie met een positief grexresultaat van € 12,7mln scenario onafhankelijk, zie pagina 7 van het raadsvoorstel. Dat betekent dat in scenario 1 het tekort van de grex dus € 15,9mln is. Dat is dus € 28,6mln min die € 12,7mln. Het tekort van scenario 2 is € 10,2mln. Het verschil tussen scenario 1 en 2 is dus in mijn beleving € 5,7mln. Ik denk dat dit verschil komt door het wel of niet overhevelen van die 5% woningen tot die NHG grens naar de vrije sector. Ik hoor graag van de wethouder of dat juist is. De laatste vraag. Wat is financieel in de grex het verschil tussen de scenario’s 1 en 2 t.a.v.

grondgebonden en appartementen gestapeld? Even ter verduidelijking: wordt met appartementen en gestapeld hetzelfde bedoeld? Dat was mijn inbreng in de eerste termijn.

2/29

De heer Machielse, VVD: Ik sta er in deze vergadering alleen voor, natuurlijk wel met de nodige voorbereiding vanuit de fractie. Laat duidelijk zijn: ik heb weinig toe te voegen aan het feitenrelaas van meneer Blonk zojuist, maar ik vind het wel erg jammer dat een plan, dat door het college wordt gemaakt in lijn met een masterplan, dat we als raad hebben vast gesteld, zo in de media wordt gepositioneerd, alsof we afbreuk zouden willen doen als gemeente aan gemaakte afspraken over sociale woningbouw, over groen in de wijk en over het bouwen voor een behoefte, die zeer sterk leeft onder Lansingerlanders. Daar wil ik nadrukkelijk afstand van doen vanuit deze positie. Tegelijkertijd is het vanavond een beetje dubbele discussie, want we bespreken niet alleen de scenario’s over Wilderszijde, maar op verzoek van o.a. de heer Muis is ook de brief van de provincie toegevoegd, dus ik wil daar ook graag een paar woorden aan wijden. Ik noemde het al vaker, o.a. bij de behandeling van onze eerste reactie toen de provincie ons brieven begon te sturen. Lansingerland staat enorm onder druk. Niet alleen vanuit onze eigen inwoners, die naarstig op zoek zijn naar woningen, maar ook vanuit de regio.

Toch, die druk van verkeer en economie, van natuur en milieu, van woningbouw en verstedelijking, mag er niet toe leiden dat we besluiten nemen, die niet realistisch en verstandig zijn voor deze gemeente. In het coalitieprogramma van deze coalitie staat voor ons heel helder beschreven waar we ons op richten: Lansingerland groeit in een passend tempo naar 75.000 inwoners, waarbij die capaciteit in eerste plaats wordt ingezet om huidige inwoners van Lansingerland aan sprekende en bereikbare woningen te bieden met een dorps karakter in verschillende prijsklassen, zowel koop als huur. In het voorstel van het college om een terugvalscenario te maken lezen wij dat terug. Laat helder zijn, toen wij de oorspronkelijke scenario’s bespreken gingen wij een aanvraag doen voor de woningbouwimpuls. Een prachtige subsidie die het rijk zou bieden voor kansrijke projecten om snel woningen toe te voegen voor mensen in nood. Dat het rijk Wilderszijde niet als kans ziet om te versnellen, daar baal ik enorm van. Maar dat mag er niet toe leiden, dat we besluiten waarmee we op de lange termijn onze eigen inwoners tekort zouden doen of waarmee we risico’s nemen, die we als gemeente nog niet kunnen dragen.

Ik vind, de VVD vindt, dat het college daar een uitstekend voorstel in heeft gemaakt, om binnen de kaders die het masterplan Wilderszijde biedt te zoeken naar ruimte om toch een aansprekende wijk te bouwen, die past bij het Lansingerlandse dorpse karakter, dat we met elkaar willen koesteren, en tegelijkertijd toch te willen groeien en een antwoord te bieden aan al die mensen, die in nood zijn voor een woning. Of het nu gaat om die 25% sociaal, over het enorme aandeel betaalbaar in verschillende normen en ook in het aandeel daarboven. Laat helder zijn, de druk aan de onderkant is enorm, maar in alle prijsklassen is er sprake van een tekort, er is een enorme vraag naar woningen op de woningmarkt. Als ik naar de conceptbrief kijk, of naar het conceptvoorstel van het college, dan vind ik daar dus de realiteitszin in terug die wij zoeken om op een correcte manier de financiële tekorten te beperken en een voorstel neer te leggen binnen het masterplan, dat wil ik nadrukkelijk noemen zoals ik het lees, binnen het masterplan dat we als raad hebben vast gesteld om correct recht te doen aan de normen en waarden van Lansingerland en hoe we woningbouw willen zien. Want fijn en betaalbaar wonen is voor iedereen belangrijk. De VVD staat ervoor om ervoor te zorgen, dat er voor iedereen een plek is. We begrijpen dat in Nederland, maar ook zeker in onze regio een enorm woningbouwtekort is.

Vertraging is voor ons dan ook geen optie. Dat is ook waarom wij afgelopen donderdag tegen de motie hebben gestemd, die door een aantal partijen, in deze commissie vertegenwoordigd, is ingediend. We willen nu doorpakken. We hebben nu een voorstel, voorgesteld door het college, waarin we niet meer afhankelijk zijn van een subsidie, waarin we niet afhankelijk zijn van anderen, maar waarbij we wel snelheid kunnen maken om een antwoord te geven aan mensen in nood. Dat weegt voor mij zwaar. Tegelijkertijd koesteren we onze dorpse waarden, onze financiële situaties en laten we onze inwoners en hun lasten en de reden waarom zij inwoner van Lansingerland zijn toch prevaleren. Nog een aantal woorden over de brief van de provincie. Laat duidelijk zijn, dat ik daar persoonlijk maar ook als partij zeer ontstemd over was. Het gevoel, dat mij bekroop, is dat de provincie niet ziet hoeveel moeite wij er met elkaar in steken, politiek, om ervoor te zorgen dat we een antwoord hebben voor mensen in nood. Dus ik ben heel benieuwd hoe het college ernaar kijkt. Wellicht dat de wethouder er een reactie op kan geven. Maar ik heb ook vorige week procedureel in de raad aangekondigd uit te zoeken hoe het mogelijk zou zijn, dat een aantal partijen aangaf: we hebben die brief niet gehad. Ik heb dat uitgezocht en ik wil dat nu graag openbaar maken.

Ook al zijn de brieven van de provincie op respectievelijk 18 mei en 30 april opgesteld, zijn deze, en dit is informatie van de griffie, later door Gedeputeerde Staten vast gesteld en pas verzonden op 27 respectievelijk 28 mei. Vervolgens conform de procedure, die wij als raad zelf hebben vastgesteld, zijn die daarna direct gepubliceerd in de wekelijkse publicatie van ingekomen stukken. Dus de vertraging en dergelijke, daar wil ik graag met de heer Muis en anderen over praten, maar dan wel in het presidium, want dan zullen we een ander proces met elkaar moeten vaststellen. Maar ik wil verre van mij werpen, dat er op enigerlei wijze informatie niet beschikbaar is gekomen aan de raad, want dan moeten we een ander gesprek met elkaar voeren. Ik wil mijn slotzin uitspreken, die is minder catchy dan u wellicht van mij gewend bent, want wat ons betreft kan het conceptvoorstel van het college als hamerstuk naar de gemeenteraad. Dank u wel.

3/29

De heer Van der Stelt, CDA: Hoe zal ik beginnen? Ik vind het voorstel van het college, dat nu op tafel ligt met een alternatief scenario, niet meer dan logisch. Het is al door vorige sprekers gezegd. Het is realistisch en ik vind het ook evenwichtig. Ik vind ook, dat het college schatplichtig is naar de inwoners van Lansingerland om met een alternatief te komen. Zoals door vorige sprekers al is aangegeven, scenario nul mocht ervan uitgaan, dat er een rijksbijdrage zou komen aan dit mooie project, dat niet alleen voorziet in de woningbehoefte van Lansingerlanders, maar ook van mensen om ons heen, die op zoek zijn naar een woning. Ik vind het dan ook buitengewoon teleurstellend, maar dat vinden we hopelijk allemaal, dat D66 minister Kajsa Ollongren het tot twee keer toe niet heeft behaagd om hierin bij te dragen. Maar goed, het is niet anders, maar dan is het ook volstrekt logisch, dat je kijkt hoe je binnen de feiten, zoals die zich dan voordoen, tot een optimalisatie kan komen. Inhoudelijk, en ik ga dat niet herhalen, kan ik aansluiten bij de woorden van de heer Blonk en de heer Machielse. Ik vind dat beiden buitengewoon helder hebben verwoord wat de feiten zijn en ook hoe jammerlijk het is, dat die feiten compleet verdraaid in het AD zijn beland en ook in de Heraut.

Ik vind net als de heer Blonk, dat daarmee het imago van de politiek te grabbel wordt gegooid en dat er aan stemmingmakerij wordt gedaan en dat doet echt afbreuk aan het totaal van de politiek en ik neem daar zeer grote afstand van. Eigenlijk vind ik het schandalig wat hier gebeurt. Even terug naar de inhoud. Er ligt een evenwichtig voorstel, waar wij als CDA ons prima in kunnen vinden. Het blijft binnen het masterplan en wij kunnen hier prima mee uit de voeten. Wat kan ik er tot slot nog over zeggen? Dat we met dit plan ook echt blijven voorzien in voldoende betaalbare woningen. Ik begrijp dan ook werkelijk niet, dan ga ik naar de brief van de provincie, als ik daar naar kijk, dan kan ik daar echt geen chocola van maken. Ik vind het, laat ik het maar hard zeggen, een bestuurlijk affront, dat hier wordt opgesteld. Het college wordt hier met een kluitje in het riet gestuurd. Er wordt een beetje meegehuild met het college, dat er tot twee keer toe geen rijksbijdrage is gegeven, maar voor de rest blijkt uit niets dat de provincie het ook maar iets aan gelegen is dat dit ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt en strooit met wat snoepgoed, dat er nog een projectteam kan langskomen, dat er misschien nog een subsidiepotje is voor een paar kruimels, maar je kunt er hoegenaamd helemaal niets mee.

Daar waar het college, en u weet dat ik het er niet mee eens ben, dat er ook mogelijk op Bleizo west gebouwd kan worden, dan wordt het al meteen van tafel geveegd, omdat er zo nodig windmolens moeten komen. Dus ja, hoe wil je dan naar dat nieuwe evenwicht, waar men het over heeft, hoe wil je daar dan invulling aan geven? Ik hoop dat het college het daar niet bij laat zitten en in gesprek gaat met Gedeputeerde Staten om tot een fatsoenlijk gesprek te komen tussen 2 bestuurlijke partijen en ook echt oplossingsgericht, want met dit soort brieven kun je dus echt tien keer helemaal niks. Daarom vind ik het des te dapperder, dat het college nu met scenario 2 komt, waar men probeert maximaal recht te doen aan wat in het belang van inwoners van Lansingerland verwacht mag worden en dat we langs deze weg toch nog een prachtige binnen het masterplan vallende woonwijk kunnen realiseren. Ik hoop, dat alle partijen, ook de oppositie, die er blijkbaar genoegen in schept om de politiek een beetje af te schilderen als een clubje dat elkaar gegijzeld houdt en dat ze van deze rare spelletjes afstand kunnen nemen, dat ze zich weer gewoon op de inhoud kunnen richten en in het belang van de inwoners van Lansingerland ons op de toekomst kunnen richten. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: De avond is jong, maar er zijn al heel veel zware woorden gevallen ook richting de oppositie.

Daar zal wellicht ook nog door mijn collega’s op gereageerd worden. Ik ga toch maar mijn betoog houden. Een aantal kwalificaties werp ik verre van mij. Wat erin geschreven wordt zal ook een reden hebben, maar daar kom ik straks nog wel even op. Er wordt nu een scenario voorgelegd dat afwijkt van scenario 1, dat wij voor ogen hadden bij de subsidieaanvraag. In dit nieuwe scenario, dat het college voorstelt, zijn minder betaalbare woningen voorzien, minder groen en eigenlijk boeten we in aan kwaliteit. De grote vraag is dan, dat is de afgelopen weken ook wel een klein beetje aan de orde geweest: over welke aantallen hebben we het nou feitelijk? De aantallen zijn deze week heen en weer gevlogen. De opmerking, die de heer Blonk maakte zou ik willen doorpasen richting het college, waarin ik eigenlijk zeg: college, u had duidelijk moeten zijn wat het verschil is tussen scenario 1 en scenario 2. Dat had men niet moeten overlaten aan eigen rekenarij of van de heer Blonk of van de oppositie of van wie dan ook. Met andere woorden: er is heel veel onduidelijkheid, die veroorzaakt wordt door het raadsvoorstel dat nu voor ligt. We hebben ook met elkaar geconstateerd al een aantal keer, dat de behoefte aan huur- en koopwoningen voor starters, jongeren, inwoners met een lager of midden inkomen en ouderen in Lansingerland veel groter is dan het huidige en toekomstige woningaanbod.

Ik herinner u aan de toch wel indringende oproep, die de directeur van 3B Wonen recent heeft gedaan in onze commissie. Met name ook de doorstroom, dat is ook iets wat een aantal partijen altijd voorgestaan heeft, de doorstroom wordt wat ons betreft met scenario 2 verminderd. Met name die categorie woningen, die nu gaat richting het hogere segment, dat had juist die doorstroom kunnen bewerkstelligen. In die zin is het de vraag terug aan de partijen die altijd gezegd hebben: doorstroom. Dat wordt nu verhinderd door deze verandering van categorie. U noemt 130 woningen, wellicht kan de wethouder het exacte aantal aangeven, waar het om gaat. Het gaat erom, dat die doorstroom verminderd wordt. Dan de brief van de provincie. Je kan er natuurlijk heel veel van vinden, van die brief, maar het signaal dat erin zit, is natuurlijk wel dat wij nog steeds niet richting het beter evenwicht verhaal bewegen, dan we

4/29

zouden moeten. Dus we hebben in die zin een tekort op hetgeen we zouden moeten realiseren, niet alleen voor de wens van de provincie, maar ook voor de categorie inwoners, die hier een beroep op willen doen. We krijgen nu een voorkeursvariant voorgelegd, dat we altijd feitelijk ten opzichte van scenario 1 verder afstaat van wat de provincie van ons vraagt, maar belangrijker, geen recht doet aan de vraag vanuit onze Lansingerlandse samenleving. Laten we wel wezen, de wachttijd voor huurwoningen is gewoon enorm opgelopen in deze collegeperiode. Laten we dat niet vergeten. Ik heb dan ook 4 vragen aan de wethouder. De basisvraag is eigenlijk: waarom wijkt u nu eigenlijk in uw voorstel af van scenario 1? Waarom legt u niet 2 uitgewerkte varianten voor aan de raad, waarin er een goed vergelijk is tussen variant 1 en variant 2, zodat wij met open ogen kunnen beoordelen op geld, op aantallen, op effecten van wat de ene keus is en wat de andere keus is. We hebben een soortgelijke discussie ooit gehad over het Berkels Dijkje, daar werd ook alleen de voorkeursvariant uitgewerkt en de rest met plussen en minnen. Daar hebben wij toen onze verbazing over uitgesproken. Nu gebeurt het weer. Als ik in het raadsvoorstel kijk, dan zie ik weer plussen en minnen, maar er staat geen concreetheid, waarmee je met open ogen een besluit kan nemen als raad.

Vraag 3: waarom vraagt u de raad niet om op basis van variant 1 bijvoorbeeld een extra geldbedrag te voteren. Waarom krijgen we niet in overweging om extra investering te doen in scenario 1, zodat we die aantallen woningen toch kunnen realiseren en dat ze niet vervangen worden door het hogere segment. Dan toch nog een laatste vraag: hoe kijkt de wethouder aan, vanuit zijn voorgestelde voorkeursvariant, naar de vraag vanuit de samenleving, die ik net benoemde rondom de behoefte, maar ook m.b.t. de brief van de provincie? Dank u wel. De heer Markus, CU: Allereerst goed te zien, dat er vanuit het college is doorgepakt in het dossier Wilderszijde. Ondanks de tegenslagen, dat er geen geld vanuit de woningbouwimplus kwamen is er direct gezocht naar andere scenario’s om het tekort terug te dringen. Daar hebben we als raad ook om gevraagd, om te komen met andere opties om te kijken hoe Wilderszijde toch snel bebouwd kon gaan worden. Het college heeft 4 scenario’s neergelegd, maar de scenario’s 3 en 4 vallen wat ons betreft direct af. De één stelt voor om niet te bouwen en de ander stelt voor om buiten de kaders van het masterplan te gaan tekenen. Dat lijkt ons ook een uitermate slecht idee. Dan blijven dus de scenario’s 1 en 2 over. Beide scenario’s zijn conform het masterplan, dat unaniem door de raad is vast gesteld.

Sterker nog, in het masterplan staat nog een bandbreedte aangegeven van het aantal betaalbare woningen. Dat staat op 30-40%. Dus conform het masterplan had het college ook nog voor 30% kunnen kiezen, maar dat is gelukkig niet gebeurd. Daarnaast zijn er ook nog bandbreedtes of circa’s aangehouden voor groen en water. Scenario 1 betrof het scenario dat als bod naar het rijk is gegaan en dat scenario heeft inderdaad 25% sociale huur, 15% betaalbaar en 10% bereikbaar onder de NHG norm. Dat laatste type woning is eigenlijk geen uitgangspunt van het masterplan, maar dat is eigenlijk een extraatje dat in het raadsvoorstel staat met als voorbehoud, dat het alleen kan als er rijksgelden komen. Als je even uit gaat van 2.600 woningen, als je dan even snel rekent, dan kom je inderdaad op 650 sociale huurwoningen, 390 betaalbare woningen en 260 woningen in het NHG segment. Als je dan kijkt naar de woningaantallen, daar lijkt de discussie zich nu op toe te spitsen en er worden allerlei fantastische verhalen in de media over rond gestrooid, dan zie je dat die percentages exact gelijk zijn, die 25% en die 15%. Ik snap niet zo goed, waarom de discussie nu optreedt, alsof wij niet meer voldoen aan hetgeen de provincie wil. Sterker nog, de provincie zegt in haar brief: ik hoop, dat u zich houdt aan de afspraken van 25%.

Die afspraak staat keihard in het raadsvoorstel, dus ik zie geen enkele reden waarom Wilderszijde niet meer zou voldoen aan hetgeen we met de provincie hebben afgesproken. Ik snap de onrust erover ook niet, ik heb geen idee waar het vandaan komt. In Wilderszijde wordt gewoon conform de afspraak 25% sociale huur gebouwd. Dat staat zwart op wit in het voorgestelde scenario van het college. Wat het college gedaan heeft en gepoogd heeft, is om het scenario binnen de grenzen van het masterplan nog verder te optimaliseren om te kijken of het financiële tekort terug gebracht kon worden. Dat leidt ertoe dat er wat afgeknibbeld wordt van het groen. Ondertussen voldoet het groen nog steeds aan mooie groene wijken, één van de groenste wijken in de wijde omgeving. Dit leidt ertoe, dat we in plaats van 2.600 er meer woningen gebouwd kunnen worden. Even een aanname van mijn kant. Stel dat het er 100 meer zijn, dan betekent dat vanwege het percentage, dat er ook 40 betaalbare woningen bij komen. Dus dat is toch weer een mooi iets en een mooie optimalisatie, waardoor er meer woningen mogelijk zijn, maar het past nog prima binnen het masterplan, zoals we dat met elkaar hebben vastgesteld. Dus het frame, dat er minder sociaal betaalbare woningen komen dan afgesproken, willen we echt doorbreken.

Dat willen we echt verre van ons werpen, want met het voorstel dat het college doet komen er niet minder sociaal bereikbare woningen, maar komen er meer. Of dat er nou 40 zijn of 20, in ieder geval, als je meer bouwt dan in scenario 1, dan komen er dus ook meer sociaal bereikbare woningen. Ondanks dat er geen rijksbijdrage komt vanuit de rijksoverheid, investeert de gemeente toch nog in bereikbare NHG woningen, niet 10 maar 5%. Dat is altijd nog 5% meer dan hetgeen in het masterplan staat, maar wel minder dan er was gehoopt, ook door ons. Daar zit ook precies onze worsteling. Nogmaals, we bouwen een prachtige wijk, we doen geen enkele concessie aan het aantal sociaal bereikbare woningen. Sterker nog, er komen door de optimalisatie meer bij. Maar scenario 2, dat nu voor ligt, gaat helaas wel uit van minder NHG woningen. Dit is ingegeven door een wens door velen

5/29

hier geuit in de raad om tot een positieve, in ieder geval niet negatieve, grex te komen. We praten tenslotte over gemeenschapsgeld en investeren in woningen, die niet in de vrije sector zijn, dat kost je als gemeente gewoon geld. Ik hoop dat de commissie wat minder zit te jij-bakken naar elkaar en ik hoop dat we in onze discussie geholpen worden om toch eens te kijken wat we daar nog aan kunnen doen en of jullie ons kunnen helpen om een afweging te maken tussen de financiën en die 5%. Dat is een worsteling die wij nog hebben en daar willen we zeker deze commissie, maar ook de tijd richting de raad gebruiken om onze gedachten hierover op te maken. Kortom, scenario 2 doet, zoals wij het zien, geen enkele concessie aan het aantal sociaal bereikbare woningen, sterker nog, met dit scenario komen er alleen maar meer. Dan nog even kort over de brief. Nogmaals, Wilderszijde lijkt ons helder. Die brief onderstreept alleen maar dat er een afspraak ligt en die afspraak wordt ook bevestigd in het voorstel, dat nu voor ligt. Vervolgens wordt aangegeven dat wij nog fors onder het aanbod zitten. Er wordt ook gezegd, dat er nog een onderzoek komt vanuit een ingenieursbureau. Prima, laten we dat onderzoek afwachten. Maar ik kan nu al wel vast verklappen: als de provincie niet meegaat met Bleizo, dan is het hele bod sowieso kansloos.

Dus ik verwacht ook van de provincie een open houding om met elkaar naar een oplossing te zoeken. Dat is in ieder geval iets wat ik in de brief mis. Ik ben ook benieuwd, en dat moeten we zeker niet vanavond doen, maar ik hoor ook de oppositie her en der roepen dat er meer moeten komen. Laten we dan ook met elkaar creatief op zoek gaan naar oplossingen om te kijken of er nog kansen liggen. Wij vinden in ieder geval, dat met het aanbod dat er nu ligt er een mooi aanbod ligt. We zijn ook benieuwd hoe de provincie er verder in zal acteren. Kortom: een voorstel van het college, dat wij prima vinden, maar wel nog een worsteling rond het aantal NHG woningen. En de brief van de provincie kunnen wij op geen enkele manier plaatsen en vinden wij ook niet getuigen van een goede samenwerking tussen een hogere en lagere overheid. Dank u wel. De heer Muis, D66: Om even aan te sluiten bij de laatste spreker: ik denk dat dat wel openingen bied om te kijken wat er meer zou kunnen. Dat kan natuurlijk, maar je kunt natuurlijk ook gewoon voor scenario 1 kiezen, ware het niet, dat we niet weten om hoeveel aantallen het dan gaat en ook niet wat financieel het verschil betekent. De heer Blonk heeft daar zelf een berekening voor gemaakt, maar het is toch fijn als dat in de stukken naar voren zou komen en niet dat we dat zelf uit moeten zoeken.

Ik kom in mijn tweede termijn terug op de andere opmerkingen, die gemaakt zijn vanuit de coalitiepartijen, maar het zal duidelijk zijn dat D66 het niet eens is en ook niet akkoord is met het door het college voorgestelde terugvalscenario 2. Onze voorkeur gaat uit naar scenario 1 of een variant daarop, waarbij wel de uitgangspunten van de raad worden gerespecteerd en alles wat in de macht ligt van het college en de raad wordt ingezet om de eerder vastgestelde ambitie wel overeind te houden. De door het college voorgestelde terugvalscenario kan niet rekenen op bestuurlijk, politiek, maatschappelijk draagvlak. Ik zal in mijn bijdrage naast deze aspecten ook ingaan op de financiën en de inhoud, maar allereerst over de percentages. Het voorgestelde scenario betekende inderdaad 10% minder betaalbare woningen. Het college zal zeggen: ja, maar er komt 5% aanvullend op. Daar heeft de heer Markus ook iets over gezegd. Dat klopt wel, maar die woningen kosten € 254.000 tot € 344.500 en die zijn dus alleen bereikbaar voor stellen die beiden een HBO-opleiding of een WO-opleiding hebben of huishoudens die twee keer modaal verdienen. Dus niet bereikbaar voor starters, stellen met een MBO-opleiding, huishoudens met 1 keer modaal. En dat geldt dus ook voor de overige 55%. Dus als ik mensen hoor zeggen: we bouwen voor de Lansingerlanders. Ja, voor een bepaald deel van de Lansingerlanders.

Maar dat is het niet alleen. Naar de eerdere opoffering van groen voor parkeerplaatsen bij het masterplan wordt met dit terugvalscenario nog meer bezuinigd op groen. En dat lijkt natuurlijk, als je het in percentages uitdrukt, dan lijkt het niet zoveel. Dan denk je: teruggang in hoofdstructuur van 20 naar 18%. Maar eigenlijk zeg je daarmee: je doet 10% minder dan dat je van plan was. Alleen door het zo neer te zetten, hetzelfde als groen in de bouwvakken van 10 naar 9%. Dan denk je 1% minder. Maar 1% is wel 10% minder dan je oorspronkelijke ambitie. Juist uit een recente enquête in de Heraut blijkt dat bewoners vinden dat de bebouwde gebieden juist meer moeten vergroenen, wat vervolgens natuurlijk ook iets betekent voor de kwaliteit en het hele aanzicht van je wijk. Over de financiën is ook het e.e.a. gezegd. De kosten en de enorme haast om dit plan er voor de zomer door te jagen lijkt te prevaleren boven draagvlak op bestuurlijk, politiek en maatschappelijk niveau. Waarom? De reden lijkt ook volgens het voorstel te liggen in het niet ontvangen van de rijksbijdrage van € 11,6mln. Hoe dat komt, dat kun je je afvragen. Maar je zou ook kunnen zeggen: waarom doen we er niet alles aan om die bijdrage alsnog binnen te slepen? Het is het college dat afziet van die derde tranche.

Waarom? Snelheid? We wachten al meer dan 11 jaar, maar nu moet het ineens voor de zomer allemaal door, moeten we ineens gaan doorpakken na 11 jaar. Daarmee, door niet te gaan voor die derde tranche, zadelt het college de raad op met een extra financieel knelpunt. Er is geld, het is echt niet zo dat we daar een enorm groot aandeel uit moeten hebben, uit die Eneco-gelden. Ik hoor het de heer Blonk voorrekenen, dat het gaat om € 5 à € 7mln. Dat willen we niet voor dit grote maatschappelijke probleem, maar voor horti science trekken we gewoon € 3,6mln uit. Dat zijn keuzes. Dat mag, maar wees er dan gewoon open en eerlijk over, waar je prioriteiten liggen. Dan bestuurlijk. Bij het rijk krijgen we kennelijk geen voet aan de grond. Dan kan je zeggen: dat ligt aan de minister. Dat is natuurlijk heel makkelijk. Je kan ook zeggen: het ligt gewoon aan de aanvraag, die niet deugt. Maar

6/29

goed. Dat kan zo zijn, maar ook nog in bezwaar gaan, dat lijkt me niet echt verstandig als je de onderlinge verhoudingen goed wil houden. Dan vervolgens in de regio, daar loopt het ook niet helemaal lekker gezien de brieven van de provincie. We hebben ze toegevoegd. Je kan wel zeggen: het klopt allemaal niet. Maar ik lees er toch in dat de provincie langzaam zijn geduld kennelijk begint te verliezen. Niet tevreden met het aantal woningen, onderzoeken of er nog meer sociaal gebouwd kan worden en ze dreigen zelfs met juridische stappen. Het kan allemaal zijn, dat het inmiddels is opgelost, maar dat horen we graag van wethouder Van den Beukel. Dan politiek. Lokaal is er nog niet heel overtuigend draagvlak voor het terugvalscenario. De wethouder heeft bij alle fracties informeel gepolst. Op zich is dat positief, maar de vraag is achteraf: met welk doel. De conclusie is namelijk, dat minstens de helft van de partijen in de raad het terugvalscenario niet echt ziet zitten of logisch of wenselijk of passend vindt bij de uitgangspunten van de raad. Naar aanleiding van het rond sturen van de concept motie kregen we ook niet echt de indruk dat de coalitiepartijen erg verrast waren over het voorstel.

Wij vinden het in elk geval moreel niet uit te leggen, dat een toevallig college en een toevallige coalitie op zo’n groot maatschappelijk belangrijk en langlopend dossier, dat al 11 jaar loopt, nu een raadsbesluit wil nemen met de helft van de raad. Tenminste, mensen zullen zeggen: qua zetels is het twee derde. Maar het gaat niet om dit moment. Het is iets wat lang loopt en wat nog vele raadsperioden na ons zal lopen. Dat maakt dat je moreel verplicht bent om te zoeken naar een groter draagvlak dan alleen je coalitie draagvlak. Conclusie: er is geen politiek, bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak, maar om haar moverende redenen gaat het college door, trekt zich van niets of iemand iets aan. Dit is niet de manier waarop we willen besturen of besluiten willen nemen. Ik hoorde net wel openingen bij de heer Blonk, bij de heer Markus, dat coalitiepartijen ook werkelijk vrij willen kunnen beslissen. Of zoals de heer Jumelet zei: over 2 gelijkwaardige scenario’s. Dan kan het alsnog scenario 2 worden, maar dan ben je tenminste open en eerlijk en kun je elkaar in de ogen kijken. Dan worden er geen spelletjes gespeeld, zoals ons verweten wordt, ons, de oppositie, door de coalitie. Dan kun je gewoon met open ogen zeggen: oké, dit zijn vergelijkbare scenario’s, dit heeft de voorkeur van de meerderheid. Nu tasten we in het donker bij scenario 1.

Vandaar ook de fouten met de aantallen en de percentages. Als we die zelf moeten herleiden, dan zie je, dan worden er fouten gemaakt. Maar je kunt ook gewoon die aantallen in het raadsvoorstel zetten. Ik zie de heer Markus nee schudden, maar ik heb die aantallen er niet in zien staan. Ik ben bijna klaar. Wij adviseren niet positief over het voorgestelde terugvalscenario en zullen 1 of meerdere amendementen indienen, mocht de commissie in al haar wijsheid adviseren dat dit voorstel wel rijp is voor besluitvorming. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Waar zal ik beginnen? Misschien maar met het feit dat er vanavond een hoop harde woorden gevallen zijn door met name de drie grote coalitiepartijen. Ik heb van de heer Van der Stelt het woord ‘affront’ gehoord. In het kader van de motie die ooit ingediend is door de CU zouden we het op begrijpelijke taal houden. Wat een belediging is, is namelijk het feit hoe hier de oppositie afgeschilderd wordt. Wat een belediging is het hoe hier gedaan wordt alsof wij met een vooropgezet plan zijn gegaan om zoveel mogelijk de coalitie te beschadigen. Wij maken ons zorgen. Wat we echter nu wel constateren, is dat in het betoog van de heer Blonk wordt geopperd over de PvdA-gedeputeerde. Haar politieke kleur is niet relevant. Zij is namelijk onderdeel van het bestuur. Een bestuur, waar meerdere partijen in zitten. Men praat met één mond.

Ik heb de heer Van der Stelt de schuld horen geven aan de D66-minister. Ook daarvoor geldt: het kabinet praat met één mond. Het kabinet waar nota bene het CDA aan deelneemt. We kunnen dus net zo goed zeggen, dat uw eigen partij daar schuldig aan is. Het is rijksbeleid. Wat we hier merken, is dat het nu gebracht wordt om de oppositie in een kwaad daglicht te stellen. Vandaag op de digitale deurmat viel de Heraut. Wat lezen we daarin? Ik pak hem er even bij. Een ingezonden brief van de bestuursvoorzitter van de lokale VVD. Als we het hebben over iets onjuist weergeven en mensen de schuld geven. Ik citeer. Als het aan de oppositie ligt, dan volgen we aan Wilderszijde de plannen van PvdA gedeputeerde Anne Koning en bouwt Lansingerland 35% of zelfs 100% sociale huurwoningen in de wijk, waar voor ongeveer 2.600 woningen plaats is. Een flagrante leugen, wat hierin staat. Anders kan ik het niet benoemen. Vervolgens staat erin, over de Eneco-gelden. Daarvan beweert deze voorzitter doodleuk, dat we die Eneco-gelden moeten gaan gebruiken om de lasten te verlagen. Wederom een verkeerde voorstelling van zaken, wat hierin staat. De provincie en de gemeente Rotterdam interesseert het lot van Lansingerland niet. Ze willen de problematische wijken met 70% sociale woningbouw in Rotterdam dwingend verdelen over de rondom liggende gemeenten.

In dit geval door 100% sociale woningbouw te eisen, gefinancierd door u. Een leugen. De VVD heeft samen met L3B, CDA en CU afgesproken dat we gemiddeld maximaal 20% sociale woningbouw willen. Gemiddeld maximaal, ik vind het wel een mooi ding. Echter, hier in dit voorstel staat 25%. Wat is het nu? Klopt dit raadsvoorstel? Of klopt de brief niet? Als we het hebben over een verkeerde voorstelling van zaken, en ik zie de heer Markus nee schudden, maar als we het hebben over een verkeerde voorstelling van zaken, dan wil ik graag weten wat u van deze brief hier vindt, wat hier geschreven wordt door de voorzitter van de lokale VVD. Dan vervolgens de brief van de provincie. Die lezen wij echt heel erg anders. In de brief van de provincie staat een expliciete waarschuwing. Er staat in, dat als wij ons niet houden aan het scenario met 3.300 sociale huurwoningen, dat de provincie overweegt om juridische stappen te nemen.

7/29

Daar moet u zich bewust van zijn. U moet zich ook bewust zijn van het feit, dat de provincie op dit moment Bleizo west afwijst, tegen onze zin. Wij zijn voor het bouwen op Bleizo west, ook als dat ten koste gaat van windenergie. Echter, als de provincie Bleizo afwijst, zult u die 3.300 woningen ergens anders moeten hebben. Die komen er niet vanzelf. U kunt roepen: de brief van de provincie klopt niet of het is broddelwerk of andere dingen die ik gehoord heb. Nee, het is een realiteit, wat u zich moet realiseren. De zinsnede ‘wij herinneren u aan de 25% sociale huur’ staat er ook niet voor niets in. U kunt zeggen: ja, we houden ons eraan. Het is een aanmoediging. Nee, ik lees het anders. Ik lees erin: Lansingerland, let op uw tellen en zorg ervoor dat die 25% gehaald wordt. Dan vervolgens het stuk. Ja. Ook daarin wordt gegoocheld. Gegoocheld over de aantallen. Er wordt geroepen: het zijn 2.600 woningen. Dat heb ik de heer Blonk eerder horen roepen. Vervolgens in hetzelfde betoog heeft hij het plotseling over 2.700 woningen, die er gebouwd worden. In één betoog 2 verschillende aantallen noemen. Ik help u even herinneren, dat in het masterplan gesproken wordt over 2.500 – 3.000 woningen. Er wordt volledig gegoocheld met alle woningen, met alle aantallen. Het zou sieren, en meerdere collega’s hebben daar om gevraagd, in het raadsvoorstel staat een soort businesscase vermeld.

Waarom is er allemaal maar een businesscase geactualiseerd van optie nummer 2? Waarom niet nummer 1? Waarom kunnen we die niet in alle openheid en eerlijkheid er ook bij houden? Dan weten we waar we het over hebben. Vervolgens zie ik staan: we moeten het aannemen, er is nu haast bij, voordat de omgevingswet van kracht wordt. Ik heb nieuws voor u: de omgevingswet is uitgesteld naar juli 2022. We hebben dus een half jaar extra om dingen goed te doen, om dit opnieuw te bekijken. Dan vervolgens, ik begrijp wel, waarom deze coalitie dit nu wil voorstellen, dit heeft alles te maken met de gemeenteraadsverkiezingen. Zoals er staat: deze coalitie wil dit vast stellen, want men vreest namelijk dat voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, blz.4 geen letterlijk citaat, ik doe het uit mijn hoofd, dat in verband met de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 dit waarschijnlijk niet aangenomen zou kunnen worden door de raad. Waarom zou het niet aangenomen kunnen worden door de raad? Is deze coalitie bang, dat er misschien een andere werkelijkheid is waar andere meer socialere keuzes in gemaakt worden? Kiest deze coalitie blijkbaar voor de eigen agenda in plaats van goed rentmeesterschap en wat men wil? Betaalbare woningen, € 244.000. Ik heb nog even gekeken voordat deze vergadering begon. Op dit moment staan er nul huizen te koop onder de prijs van € 244.000.

We weten, ook daar is vandaag bericht over gekomen, dat woningen nu gemiddeld allemaal overboden worden. Een woning, die vandaag voor € 244.000 te koop staat, staat volgende week voor € 260.000 te koop of nog meer. Die woningen blijven niet lang betaalbaar, daar moet je iets aan doen. Ik wil mijn eerste termijn beëindigen. Ik heb daarna ook nog gekeken hoeveel woningen er nu staan, die duur zijn, want dat we kunnen alleen maar kiezen uit duur, heel duur of extreem was volgens de heer Blonk niet waar, maar ik heb even zitten tellen bij Funda. Ik kwam op 50 huizen uit, die duurder zijn dan € 344.500. En toen was ik op pagina 8 van 12. We hebben eigenlijk alleen maar dure woningen. Tot slot, wederom in de Heraut. Ik zie staan, dat de wethouder aangeeft dat wij bouwen voor de kapper en we bouwen voor de timmerman. Een kapper verdient gemiddeld € 19.800 in Nederland. Een timmerman verdient gemiddeld € 32.000 in Nederland. Willen kappers of timmermannen in aanmerking komen voor huizen die gebouwd worden in Wilderszijde, dan moeten het kappers zijn van het niveau John Frieda en timmermannen van het niveau Harrison Ford, want anders is het ook voor hen niet te betalen. Dat was mijn eerste termijn. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik pak even de spullen erbij. We gaan op Wilderszijde een vierde kern bouwen, een dorpje zo u wilt. Dat moeten we zo goed mogelijk doen.

En dat moeten we ook zo snel mogelijk doen. De PvdA vindt, dat het type woningen en de prijsklassen passend moeten zijn bij de enorme woonbehoefte, die er is in onze gemeente en in de regio. Jonge mensen kunnen hier niet blijven wonen, omdat het aantal betaalbare woningen veel te klein is. De hopman van de scouting of de trainer van de F-jes bij de hockey, die mensen vertrekken naar de stad. Eigen jonge raadsleden hebben we zien vertrekken naar andere gemeenten. Mensen met cruciale beroepen in de zorg, leerkrachten, loodgieters, ze kunnen hier onmogelijk terecht voor een betaalbare woning. Gelukkig kan daar met Wilderszijde verandering in komen en dan komt er natuurlijk ook gedeeltelijk verandering in. De woningnood wordt voor een klein gedeelte opgelost. De diverse inclusieve samenleving waar arm en rijk, jong en oud, samen woonden in de kernen, zoals we die kennen in Lansingerland, dat willen we ook graag in deze nieuwe kern hebben, die mix van jong en oud, arm en rijk. Het masterplan, dat we vast stelden in juni van 2020 was goed zoals het was. 25% sociale bouw en nog eens 25% betaalbare bouw. Betaalbaar is in het nieuwe voorkeursscenario aangeduid met maximaal € 254.000 v.o.n. of een huur maximaal van € 900 per maand. In het masterplan viel dat nog onder betaalbare bouw, maar nu heet dat deels bereikbaar.

Die bereikbare klasse, dat heeft de heer Blonk ook al uitgelegd, die ligt tussen de € 254.000 en € 345.000 en een huur maximaal van € 1.250 per maand. Dat is nu terug gebracht naar 5% en in het originele plan was dat 10%. Dus er is inderdaad 5% verdwenen in dat betaalbare of bereikbare segment. Dat gaat inderdaad om 130 woningen. Wat vindt de PvdA nou eigenlijk van scenario 2? Wij vinden dat we moeten vast houden aan scenario 1, dus de 10% bereikbare bouw. Dat is een prijsklasse waar veel vraag naar is en diep in ons hart hadden we misschien liever extra in de categorie betaalbaar gebouwd, bijvoorbeeld 20% in plaats van 15%, zoals nu wordt voorgesteld, in die categorie, bovenop sociale bouw. Maar dan ga je

8/29

met 25 plus 20 is 45% boven de kaders uit van het masterplan, want daar is gezegd: maximaal 40% betaalbaar. Nu heet het een stukje bereikbaar, dus je zou buiten de definitie vallen. We willen het voorstel daar dus in de raadsvergadering op amenderen. Dus van 5 naar 10% bereikbare bouw. Verder, en ik heb GL er helemaal niet over gehoord, zouden wij het liefst de percentages groen op het niveau houden van scenario 1, dus het uitgangsscenario. Maar, dat zal ik dan ook meteen toegeven, als er wisselgeld wordt gevraagd voor die extra woningbouw, waarover ik het nu net heb, dan kunnen we ook leven met het groen, dat in mindering is gebracht, zoals het nu in scenario 2 staat. Het is nog steeds binnen de grenzen, zoals we die in de huidige wijken kennen. Als dat niet zo is, dan hoor ik graag van andere fracties hoe zij dat zien. Ten derde is mijn fractie er voorstander van om het aantal te bouwen huizen iets hoger te brengen. 2.600, 2.700, het mag van ons best wel 2.800 zijn, dat levert in alle klassen extra woningen op. Mogelijk wordt ook de businesscase hierdoor gunstiger. Misschien kan wethouder Van den Beukel daar iets over zeggen. Kunnen we terug gaan naar scenario 1 zonder die woningbouwimpuls? Jazeker. We hebben een goede algemene reserve. Dat is gezond. We hebben de Eneco-gelden.

Welk maatschappelijk doel zou je beter kunnen dienen dan bouwen voor mensen, die dat keihard nodig hebben. Het financiële verschil tussen scenario 1 en 2, de heer Blonk schijnt het te weten: € 6mln ongeveer. Ik weet het niet en ik zou het graag van de wethouder horen. Ik wil nog heel even kort ingaan op de inbreng van de coalitie. Die vind ik interessant, maar ook vooral heel erg hoopgevend. De heer Blonk, ex-PvdA, zegt: bij nieuwe locaties zullen er altijd 25-30% sociale huurwoningen worden gebouwd. Juist op de Wilderszijde is de provincie akkoord gegaan met dat percentage. Lansingerland houdt zich aan de afspraak. Mag ik de heer Blonk dan vragen in de tweede termijn antwoord te geven op de vraag of hij dan ook vindt, dat Lansingerland zich moet houden aan het meer evenwicht scenario. Dat betekent 3.262 sociale huurwoningen bouwen. Stel nou, meneer Blonk, dat het aantal woningen, sociale woningen, minimaal 25% van het totaal uit maakt en je doet die 3.200 woningen keer 4 dan kom je op 100%, dan kom je in totaal op nog 13.000 te bouwen woningen. En met gemiddeld 2,14 mensen in een woning, dan zouden we dus met 28.000 extra inwoners naar de 90.000 inwoners groeien. Ik vind het goed nieuws, want daar staat de PvdA al jaren voor. Dus als u als leider van de coalitie dat zegt, ik vind het helemaal top.

Zoals u zo fijntjes de fouten in de aantallen woningen in het kleine stukje in het AD noemt, ons onder de neus wrijft, dan zullen wij u te zijner tijd onder de neus wrijven, dat u nog een paar duizend sociale huurwoningen tekort heeft. U serveert Anne Koning, terecht opgemerkt, het hele college van de provincie is verantwoordelijk, u serveert haar af. De beste stuurlui staan aan wal. Bovendien framet u de tekst in de brief verkeerd. Dat doen oppositiepartijen ook. Wat er staat is, dat de provincie zegt: u kunt die woningen op Bleizo west nog niet zeker stellen, omdat de locatie nu nog een bedrijvenbestemming heeft en het bovendien een goede plek zou zijn om windenergie te realiseren. Maar u weet ook: we zijn in gesprek met de provincie en die locatie is weldegelijk in beeld voor woningbouw. Ook bij het CDA hoor ik: oh, we moeten echt bouwen op Bleizo west, wat een bestuurlijk affront, snel praten met de provincie, want blijkbaar ook het CDA wil nieuwe woningen daar op Bleizo west veilig stellen. Dus al met al heb ik een goede avond. Ik hoor: Lansingerland gaat groeien naar de gevraagde 85.000 misschien wel 90.000 inwoners. Wat meer kunnen we nog wensen? Wat ik zei: een amendement komt er van onze zijde om in ieder geval meer richting scenario 1 te gaan. We gaan graag verder met de fracties in gesprek. Dank u wel.

De voorzitter: Ik heb de nodige vragen gehoord over scenario 1 en 2 t.a.v. de te bouwen woningen, maar ook het financiële gebeuren, de verschillen, die er tussen zitten. Dan ook de befaamde brief van de provincie, die wij ook hebben gekregen. Zomaar een paar items, maar ik denk dat u driftig mee geschreven heeft. Ik zou zeggen: ga uw gang ter beantwoording van de nodige vragen, die aan u gesteld zijn. Beantwoording college Wethouder Van den Beukel: Het was inderdaad een hele serie vragen, die ik daar kreeg van de raad, waarvoor hartelijk dank. Dan ga ik mijn uiterste best doen om ze allemaal te beantwoorden, maar gelukkig hebben we nog een tweede termijn voor de rebound. Ik begrijp die vragen ook en het is goed, dat we hier uitgebreid bij stil staan. Wilderszijde is natuurlijk een heel belangrijk project voor onze gemeente, voor onze inwoners ook, voor onze toekomstige inwoners, en een project met een hele lange historie. Het gaat misschien terug tot 1998, misschien nog wel eerder, dus het is heel fijn en belangrijk, dat we hier nu de finish lijken te naderen. De finish in de zin van voorbereiding, maar de start als het gaat om de bouw. Dus het is een goed debat waard. Een goed, zelfs een scherp debat, is ook wat we moeten willen voeren, dat ik graag wil voeren namens het college met uw raad.

Echter, in dat debat heb ik wel geleerd, is het belangrijk om te constateren, dat iedereen recht heeft op zijn eigen mening, maar niet op zijn eigen feiten. Ik ga de inbreng van diverse raadsleden niet over doen, maar ik constateer wel dat er verzoeken zijn om nog helderder te communiceren over aantallen. Waar dat mogelijk is, doen we dat. Niettemin, de aantallen van 2.600 of 2.700, de percentages staan in de raadsvoorstellen, dus ik ben op zich blij, dat een aantal van uw leden dat scherp heeft kunnen krijgen. Niettemin, altijd tot nadere

9/29

verduidelijking bereid. Maar niettemin, feiten die anders worden geïnterpreteerd doen schade aan het proces en dat zou ik willen proberen te voorkomen, in ieder geval vanuit het college. De inzet is wat mij betreft om te komen, vanavond en ook de komende gemeenteraadsvergadering natuurlijk, tot verstandige en ook heel breed gedragen keuzes natuurlijk. Er is zelfs gezegd, dat het een morele opdracht is om dat brede draagvlak te verzekeren. Ik kan me wel inzetten voor dat brede draagvlak, het college zet zich ervoor in, maar uiteindelijk is het ook aan u om te constateren, of dat bij u gevonden kan worden of niet, maar natuurlijk is dat de ambitie. Daarom is het ook zo belangrijk om goed te kijken naar het masterplan, dat we binnen die kaders blijven, omdat het juist zo heel mooi was, dat we die raadsbreed hebben kunnen aannemen. Dus de scenario’s 1 en 2 bevinden zich niet voor niets allebei binnen de contouren van dat masterplan, dat eerder op zo’n brede steun van uw raad mocht rekenen en ik hoop, dat we daar weer op uitkomen nu, maar we gaan het beleven. Er zijn veel vragen gesteld. Laat ik even beginnen bij de vraag van o.a.

de heer Muis of de heer Jumelet: waarom zijn niet variant 1 en variant 2 gelijkwaardig bij ons op tafel gelegd? Vorig jaar al bij de indiening van tranche 2 in de diverse debatten hebben we gewisseld, dat bij het eventueel niet verkrijgen van de middelen uit die tweede tranche woningbouwimpuls het wel zaak zou zijn om daar op geprepareerd te zijn. En om snel goed met u om tafel te kunnen, de knoppen te kunnen aanreiken, om door te pakken. Niettemin, in februari kregen we de uitslag, het is inmiddels juni. Dus we hebben van meet af aan vanuit het college gecommuniceerd dat wel parallel aan de mogelijkheid van uw raad om bij te sturen en om te constateren wat, wat u betreft, de juiste koers is om parallel daaraan door te werken aan het ontwerp bestemmingsplan. Dan zeg ik ook in antwoord op één van uw raadsleden: hoe kijkt u naar de mensen in nood, de heer Machielse zei dat o.a., hoe kijkt u naar de mensen die zitten te springen om een woning, die elke dag Funda bijhouden om te zien of er alweer nieuwe woningen beschikbaar komen in diverse nieuwbouwprojecten. Ja, dat doen we ook om tempo te houden op dit belangrijke project. Niet om te gaan haasten, zeker niet. Ook niet omdat we zouden vrezen vanuit het college voor nieuw verkiezingen, nee.

Nieuwe verkiezingen leveren ongetwijfeld een nieuw college op, dat zal ook vast een verstandig college zijn, zo zijn wij Lansingerlanders, maar we zijn niet bang voor die verkiezingen. Het gaat er wel om, juist in het belang van onze inwoners, van de woningzoekenden en ook van andere betrokkenen, bijvoorbeeld ontwikkelaars, om het tempo erop te houden. Dus vandaar parallel aan dit stukje besluitvorming doorwerken aan het ontwerp bestemmingsplan. Je maakt geen twee ontwerp bestemmingsplannen. Dat is buitengewoon duur, dat is ook buitengewoon verwarrend. Dan zou je ook twee onderhandelingen moeten voeren bijvoorbeeld met heel veel partijen, dus dat hebben we niet als een optie gezien. Was het wel zo haalbaar geweest? Ja, dan had ik dat graag aan u gepresenteerd, maar praktisch is dat niet haalbaar. Nogmaals, dat hebben we ook van meet af aan gecommuniceerd. Niettemin, het zijn wel gelijkwaardige voorstellen. Wel voorstellen met consequenties, we hebben zoveel mogelijk inzichtelijk gemaakt wat die consequenties zijn, financieel, tijdtechnisch, zelfs een heel ingewikkelde bijlage hebben we mee gestuurd, dashboard van de grondexploitatie. Dus ik ben ook blij dat een aantal leden van uw raad goed daarmee uit de voeten kan met die informatie. Over scenario’s gesproken, een aantal keer ging het over de brief van de provincie.

De beantwoording daarover in algemene zin wil ik graag overlaten aan collega Arends, onze portefeuillehouder wonen, zoals u weet. De beantwoording specifiek over Wilderszijde wil ik wel een eerste poging toe wagen om die vraag te beantwoorden. De provincie is enthousiast over dit voorstel en over de koers, die we al een poos varen met Wilderszijde. Dat heeft inderdaad te maken met het percentage sociaal, dat solide op 25% zat, zit en zal blijven, en het heeft ook te maken met het aantal woningen. De provincie geeft aan: liever meer dan minder. Als je kijkt naar de bandbreedte van 2.500-3.000: zoek liever naar de bovenkant dan naar de onderkant. Inderdaad is het zo, dat met dit voorstel we meer woningen gaan bouwen. Dat zijn allemaal voorlopige cijfers, want we spreken over proefverkavelingen in jargon. Dat doe je dan niet van het hele gebied, maar van een deel van het gebied. Die verkavelingen gaven die indicatie. Het vorige voorstel kwam uit op 2.600, dan heb ik het over het voorstel dat we bij BZK hebben ingediend, en dat we nu uitkomen op 2.700. Voor wat het waard is op dit moment, is dat inderdaad een forse plus. En dat maakt de provincie ook enthousiast, want die zijn heel tevreden met grote aantallen. Dus we hebben geen twijfel over de steun van de provincie als het gaat om Wilderszijde. Ik ook niet.

Ik spreek mevrouw Koning ook geregeld persoonlijk, partijen doen er niet zoveel toe wat dat betreft. Het is prima om daar een goede, intensieve relatie over te onderhouden en het gaat gewoon goed qua Wilderszijde. Een andere vraag is gesteld: we hebben toch veel problemen op de woningmarkt, doorstroming is essentieel. De heer Jumelet stelde de vraag, geloof ik. Hoe kijkt de wethouder hier naar? Naar het aangepaste collegevoorstel als het gaat om het mogelijk maken van de doorstroming? De doorstroming, zien wij, moet voornamelijk komen van het segment betaalbaar. Dat is het segment dat direct boven het sociale segment zit. Dus die 15% betaalbaar zat in onze aanvraag bij BZK, die zat in het masterplan met een bandbreedte van een bepaald percentage, die we dus naar de bovenkant van die bandbreedte brengen, want die bandbreedte was 30-40% en we kiezen voor die 40%, dus voor 25% sociaal en 15% betaalbaar. Dat stuk is heel belangrijk voor de doorstroming. Daar zegt ook 3B Wonen, een echt betrokken en enthousiaste partner, voor Wilderszijde op deze manier. Die vinden dat belangrijk, die vinden ook het percentage sociaal heel belangrijk, dat spreekt voor zich. Mevrouw Verhoef gaf aan, om even in de

10/29

getallen te blijven, dat wat haar betreft het college het voorstel mag uitwerken tot 2.800 of misschien nog wel hoger. Ik snap uw standpunt. Als het puur gaat om de aantallen, dan kan dat, dan zouden we zelfs misschien kunnen streven naar 3.000, of streven, daar zouden we met meer zekerheid op kunnen uitkomen, laat ik het zo formuleren. Tegelijkertijd gaan we dan een hoger percentage bereiken dan 40% appartementen en dat doet wel iets met de dorpse verschijningsvorm, dat doet ook iets met het aandeel hoogbouw en misschien wel met de hoogte. We hebben uitspraken daarover gedaan, ook in het masterplan en daar zijn ook gevoelens over in uw raad. (…), dat geldt ook voor aantallen, dat gaat altijd ten koste ergens van. En in dit geval gaat het ook ten koste van een stuk groen in de hoofdstructuur. Laat ik even proberen het onderwerp groen stevig beet te pakken. Een klimaatadaptieve wijk is een goede wijk. In deze tijd van steeds hetere zomers, piekbuien enzovoorts is het van wezenlijk belang om een wijk goed groenblauw te doorademen. Daar hebben we ook goed contact over met de waterschappen, met de provincie, met veel partijen om dat zeker te stellen. We hebben er ook een beleidskader voor als gemeente.

Dat beleidskader schrijft eigenlijk lagere percentages water en groen voor dan we hier realiseren bij Wilderszijde, dus we zitten boven de normen van ons eigen beleidskader voor duurzame gebiedsontwikkeling. En met die hoge percentages als het gaat om het groen in de buurten en het groen in de hoofdstructuur kunnen we nog steeds spreken van een klimaatadaptieve wijk. Kan het nog groener? Ja, een wijk met 100% groen is eigenlijk geen wijk meer, want dan staan er geen huizen meer tussen, dus elke woning die je toevoegt, doet af aan het percentage groen, zo simpel is het ook weer. Overigens is het buurtgroen, heb ik altijd geleerd, het belangrijkst voor de klimaatadaptiviteit, want dat komt namelijk diep die buurten in. Dus de oplettende lezer heeft kunnen zien, dat we met het beter vastpinnen van die norm, het ging over circa 20% groen in de wijk en circa 10% in de hoofdstructuur, we het nu vastpinnen op minimaal en het mag dus een hoger percentage in de hoofdstructuur en percentage in de buurten. We hebben ook gezegd: in elk bouwveld willen we dat. Daarmee ontnemen we ontwikkelaars de mogelijkheid om in een bepaalde leuke wijk met betaalbare woningen of heel dure woningen veel groen te realiseren en in een andere wijk een stuk minder. We denken dat het heel verstandig is, omdat je daarmee de klimaatadaptiviteit van alle wijken in alle stukjes van de wijk borgt.

Dat is ook iets waar onze milieudienst op aangedrongen heeft, DCMR, daar hebben we vooroverleg mee gevoerd en zei zeiden: van die circa’s worden we niet zo gelukkig, we hebben meer aan harde normen, minimumwaarden en ook die verdeling over alle bouwvlakken. Dus die stap is goed voor de klimaatadaptiviteit. Maar kan het groener? Ja, 100% zou misschien heel fijn zijn, maar dan kun je geen woningen realiseren en al helemaal geen 2.700 of zelfs nog hoger. Meneer Blonk vroeg heel specifiek: klopt het nou dat het wat minder groen in de hoofdstructuur uiteindelijk slechts € 4ton oplevert, puur in financiële zin? Ja, ik begrijp uw vraag. Misschien zet de tekst van het raadsvoorstel u op het verkeerde been zet. Dat is niet helemaal juist. De € 4ton, die u ziet staan achter optimalisatie hoofd groenstructuur heeft ermee te maken, dat je minder groen hoeft te ontwikkelen. Dat zijn de bespaarde kosten aan het realiseren van die groenstructuur als zodanig. Niettemin, de volgende regel in dat tabelletje waar u naar heeft gekeken, daar staat een veel hoger bedrag van € 3,8mln aan opbrengst. Die houden verband met elkaar. Op het moment dat je die hoofdgroenstructuur ietsje smaller maakt en tegelijkertijd iets andere eisen stelt aan buurtgroen, creëer je meer uitgeefbare vierkante meters.