BV21.0073 Verslag Gemeenteraad d.d. 22 april 2021

VERSLAG Gemeenteraad BV21.0073 Datum vergadering Aanwezig via Teams: Raadsleden: Leefbaar 3B

: 22 april 2021

CU WIJ Lansingerland D66 GroenLinks PvdA

: Don van Doorn, Wouter Hoppenbrouwer, Jan Pieter Blonk, Machiel Crielaard, Marjolein Gielis, Henk Meester, Georgine Zwinkels, Johan Philippens : Alexander Kuipers, Nathalie van Bakel, Marloes Draak, Eric Kampinga, Ed van Santen, Mauriel van As, Matthijs Machielse : Matthijs Ruitenberg, Nelleke Bouman, Hans van der Stelt, Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan : Kees-Willem Markus, Jurjen Dieleman, Paul Lieverse : Leon Hoek, Petrine van Olst, Jan Jumelet : Ineke den Heijer, Erik Jonker, Michiel Muis : Marco Ruijtenberg, Selgei Gabin : Petra Verhoef

Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends, Jan-Willem van den Beukel, Ankie van Tatenhove

VVD CDA

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Pieter van de Stadt Plv. Griffier : Karin Koemans Afwezig: Griffier Leefbaar 3B

: Marijke Walhout : Leon Erwich

1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 20.00 uur: Goedenavond geachte raadsleden, wethouders, ambtenaren en pers, goedenavond, de aanwezige inwoners bij deze vergadering en ook alle inwoners, die nu of later thuis mee of terug kijken. Voordat ik de vergadering open, ga ik eerst vast stellen of wij een quorum hebben en dat doen we, zoals gebruikelijk op alfabetische volgorde. Ik zie u allemaal, dus we kunnen er snel doorheen. De heer Ammerlaan, de heer Van As, mevrouw Van Bakel, de heer Bergwerff, de heer Blonk, mevrouw Bouman, de heer Crielaard, de heer Dieleman, de heer Van Doorn, mevrouw Draak, mevrouw Gabin, mevrouw Gielis, mevrouw Den Heijer, de heer Hoek, de heer Hoppenbrouwer, de heer Jonker, de heer Jumelet, de heer Kampinga, de heer Kuipers, de heer Lieverse, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Meester, de heer Muis, mevrouw Van Olst, de heer Philippens, de heer Ruijtenberg, de heer Ruitenberg, de heer Van Santen, de heer Van der Stelt, mevrouw Verhoef, mevrouw Zwinkels: aanwezig. De heer Hoppenbrouwer: Volgens mij heeft de heer Erwich zich afgemeld bij de griffie, als het goed. De voorzitter: We hebben geen afmelding, maar dan beschouwen we deze mededeling van u als de afmelding van de heer Erwich, tenzij hij nog onverwachts komt opdagen. De voorzitter: Ik stel vast, dat wij één afwezige hebben, de heer Erwich en dat 32 leden aanwezig zijn.

Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Lansingerland op donderdag 22 april. We hebben één mededeling en dat is de afwezigheid van de heer Erwich. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is numero 4, voor wie dat bij gehouden heeft, dat is de heer Bergwerff. 3. Vragenhalfuurtje voor raadsleden De voorzitter: Hier is geen vraag voor aangemeld. 4. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Er hebben zich 4 mensen gemeld, ze zijn ook allen inmiddels in deze vergadering aanwezig. Ik noem ze even op, dan weet iedereen de volgorde, waarin ik ze zal vragen het woord te nemen en dat is de volgorde, waarin ze zich gemeld hebben bij de griffie. 1. De heer Renden, 1/33

2. 3. 4.

De heer Van Teffelen, Mevrouw Vliet Vlieland, De heer Koelewijn.

Als er niets onverwachts gebeurt, zult u zo vast stellen, komt het overeen met de volgorde van de agenda, dus dat is mooi en logisch. Inspreker 1: De heer Renden: Ik wil graag de voorzitter, raadsleden en andere hoorders toespreken. Op 10 maart 2020 hebben we tot u gericht om ons ongenoegen kenbaar te maken over de invulling van het participatietraject bij de driehoek Noordpolder. Nu ruim een jaar later staan we hier weer met dezelfde dringende boodschap. De directe aanleiding en voor ons de druppel die de emmer deed overlopen, was: we hebben het vanaf 8 april j.l. , zo’n 2 weken terug, over de nota van uitgangspunten de driehoek Noordpolder. We hebben toen gemeend om diezelfde avond per mail nog een noodkreet te moeten laten horen. Deze noodkreet hebben we inmiddels toegelicht in de notitie, die u via de griffie is toegestuurd. De toelichtende tekst daarvan hoef ik nu niet te herhalen. We realiseren ons, dat we ons met deze noodkreet op een ongebruikelijke manier tot u hebben gericht. Dat ook op een moment dat u als raadsleden nog niet de beschikking had over de relevante informatie. We hadden het zelf ook liever niet op deze wijze gedaan. Echter, voor ons als bewoners van de edelsteenbuurt is de maat echt vol.

Wij zijn zeer teleurgesteld in de wijze waarop het participatieproces tot nu toe is verlopen en na 1,5 jaar participatie was er op 8 april weer een informatieavond, gegeven de huidige omstandigheden in de vorm van een webinar. Het webinar was, net als de presentatie van Blauwhoed in het gemeentehuis in september 2019 niet anders dan een reclame voor bouwen op de driehoek Noordpolder. Daarbij werd niet alleen compleet voorbij gegaan aan het resultaat van ruim een half jaar participeren op het onderwerp ontsluiting van de locatie, maar er is ook op de andere onderwerpen volstrekt geen sprake geweest van enige vorm van participatie. De andere onderwerpen in de nota zijn ingevuld door het ambtelijk apparaat in samenspraak met de projectontwikkelaars. De gemeente lijkt daarmee vooralsnog geen enkele waarde te hechten aan onze inbreng en zorg daarmee niet voor de constructieve houding, die juist zo noodzakelijk is bij het plan, dat heel veel weerstand oproept bij de bewoners van de edesteenbuurt en ook de omliggende wijken. Wij doen echt ons uiterste best om wel constructief bij te dragen en van de gemeente mag dan toch worden verwacht dat zij minimaal oprechte interesse tonen in datgene wat de burgers naar voren brengen en dat ook laten merken in woord en daad. Van echte participatie is in onze ogen dus geen sprake.

Wat ook in het participatieniveau beperkt is tot het niveau van raadplegen en het onderdeel waarop we mogen participeren beperkt is tot alleen de verkeersontsluiting, dus niet gaat over de door ons verzochte bredere afweging voor deze locatie, dan is het toch wel noodzakelijk dat onze inbreng daadwerkelijke meegenomen kan worden in de afweging die u als raadsleden moet gaan maken. Inmiddels lijkt het erop, dat de discussie ook een politiek karakter kan gaan krijgen. Daar hoeven wij ons niet in te mengen. Als bewoners van de edelsteenbuurt vragen wij u echter wel om de voorwaarden te scheppen, waaronder wij als volwaardige partij betrokken kunnen blijven bij zowel de inhoudelijke voorbereiding van het raadsbesluit, waarin echt een integrale afweging wordt gemaakt voor de driehoek Noordpolder. Met een integrale afweging bedoelen we als eerste dat er geen principebesluit wordt genomen tot bouwen in de driehoek alvorens er ook geen duidelijkheid is afgegeven over de ontsluiting. Ten tweede dat wordt bezien of de driehoek misschien beter geschikt is voor een andere functie dan wonen op basis van alle criteria. En drie, dat wordt bezien of binnen de totale woningbouwopgave andere locaties in de gemeente Lansingerland misschien meer geschikt zijn dan de driehoek.

Onder de voorwaarde dat burgerparticipatie op een hoger plan wordt getild en dat we gehoord worden, willen wij hier wel graag een constructieve bijdrage aan blijven leveren. Dank u wel voor uw tijd en voor uw aandacht. De voorzitter: Ik kijk even of raadsleden een verduidelijkende vraag heeft. Ik zie geen handjes, dus dan was het klip en klaar. Dank u wel, meneer Renden. Inspreker 2: De heer Van Teffelen: Goedenavond allemaal, ik ben Hans van Teffelen, vrijwilliger van de BML, het burgermeetnetwerk van Lansingerland. Op de agenda van de raad staat vanavond het onderwerp biomassaverbranding voor de glastuinbouw. Als burgermeetnet Lansingerland zijn we zeer verontrust over de ontwikkelingen, dat er naast de twee bestaande biocentrales nog 4 gegund zijn. Zoals u wellicht bekend is, meten wij op 10 plaatsen continu de luchtkwaliteit binnen onze gemeente. Afgelopen jaar met corona was het relatief rustig, met minder gezondheidsklachten door nauwelijks vlieg- en autoverkeer. Inmiddels weten wij dat fijnstofwaardes constant boven de WHO-norm liggen en regelmatig langdurig boven de EU-norm, met uitschieters van twee maal die norm. Ik wil u erop attenderen, dat wij waardes meten, die sterk in negatieve zin afwijken van de door u gepresenteerde cijfers op blz.8 van het visiedocument.

U toetst op basis van die gegevens aan de nationale normen en concludeert, dat een houtstook installatie weliswaar de concentratie verhoogt, maar dat het binnen de nationale normen blijft. Ik kan u vertellen, dat dit geheel onjuist is als u naar onze cijfers had gekeken. U kunt deze cijfers 2/33

live en gekalibreerd na gaan op zowel de pagina burgermeetnetlansingerland.nl als op de website van het RIVM, waarmee wij zeer nauw samenwerken. Onze metingen van alle meetstations worden continu 24 uur per dag doorgestuurd naar het RIVM in Bilthoven, waar de resultaten mede van alle meetstations in Nederland verzameld worden en geanalyseerd. U hanteert uw uitgangspunten gebaseerd op de verkeerde informatie. U heeft uw beleid gebaseerd op meetgegevens uit andere gemeenten. De gemeente Waddinxveen, aldus uw bronopgave. Andere invloeden zijn daar van toepassing. In Lansingerland hebben we meer te maken met de Rotterdamse haven, Rotterdam-The Hague Airport en de vele spoor- en autosnelwegen in de directe omgeving. Waarom heeft u onze kennis en meetresultaten niet als bron gebruikt om tot uw visiedocument te komen? In het kader van het schone lucht akkoord, dat door u is ondertekend, gaan we graag met u het gesprek aan. Neem een voorbeeld aan Rotterdam. Daar is het onderwerp serieus opgepikt en 900 sensoren uitgedeeld aan de inwoners. Wij werken binnen Lansingerland sinds november 2019 met een tiental vaste meetpunten en we zijn in gesprek om dit aantal uit te breiden. Dit hoeven niet alleen vaste punten te zijn, maar kunnen ook mobiele punten zijn ten behoeve van de ambulante vraagstukken.

Het hoeft niet uitsluitend betrekking te hebben op fijnstof, maar het zou ook geluid kunnen zijn. Tevens zijn wij in gesprek om een aantal stikstofmeters te krijgen. Met de omliggende gemeenten in Zuid-Holland, DCMR en het RIVM hebben wij regelmatig ervaringsuitwisselingen. Terug naar de biocentrale. Dit soort centrales stoten veel CO2, fijnstof en stikstof uit. Ook over de gevolgen van de biomassacentrales in de directe omgeving is nog niet veel bekend. Huidig onderzoek richt zich tot nu toe vooral op de uitstoot bij de schoorsteen zelf en weinig op de daadwerkelijke effecten van de luchtkwaliteit in de omgeving. Wij bieden u de mogelijkheden, waar wij goed verspreid zijn om deze meetstations in Lansingerland. Laat zien dat u niet alleen het schone lucht akkoord ondertekent, maar daar ook naar handelt. Maak vanavond de keuze voor inzet op duurzame oplossingen of alternatieve transitiebronnen voor de glasbouw. Kies niet voor het willen vergunnen van biomassacentrales als u de mogelijkheid heeft dit te weigeren. Neem een voorbeeld aan de gemeente Pijnacker en sta uitsluitend biocentrales toe voor eigen gebruik. Wij zien het debat van vanavond met veel belangstelling tegemoet en nodigen de wethouder graag uit om nader kennis te maken met onze betrokkenheid in het belang van onze leefgemeenschap. Hierbij wil ik het laten. Hartelijk dank.

De heer Ruijtenberg, GL: Dank u wel voor uw inspraak. Biomassa is iets wat onze partij zeer aan het hart gaat, met name de negatieve gevolgen die ervan zijn. Ik heb u in een zin horen zeggen: waarom heeft u geen gebruik gemaakt van onze kennis? Heeft u uw kennis aangeboden aan de ambtenaren of aan het college? Zo ja, wat was hun reactie op uw aanbod? De heer Van Teffelen: Wij hebben dat niet aangeboden, maar wij hebben het wel gepubliceerd in het verleden in de plaatselijke pers. Dat is diverse keren gebeurd. Daar hebben we het eigenlijk bij gelaten. We hebben niet de commissie of de club benaderd om te zeggen: hé, wij hebben informatie die jullie misschien zouden kunnen gebruiken. Dat is misschien een foutje van ons geweest, maar er is zoveel wat er in de wereld gebeurt en je hoeft niet overal bij betrokken te zijn. De heer Ruijtenberg: Laten we het geen foutje noemen, maar een tip voor de volgende keer wellicht. De voorzitter: U haalt de woorden uit mijn mond. Dank u wel, meneer van Teffelen. Inspreker 3: Mevrouw Vliet Vlieland: Geachte leden van de gemeenteraad, geacht college. Onlangs heb ik u een brief gestuurd over het verhogen van de sociale grondprijzen. Hij zit vandaag bij de ingekomen stukken. Inmiddels is aan het hoofdthema van mijn brief, de grondprijsverhoging, de nodige aandacht besteed in de commissie algemeen bestuur.

Ik wil, ondanks de voor ons teleurstellende uitkomst van de discussie hierover, alle fracties oprecht bedanken, die contact met ons hebben opgenomen, om zich verder te verdiepen in de materie of zich hebben ingespannen om ons te helpen om onze volkshuisvestelijke taken zo optimaal mogelijk te blijven doen. Ik doe dat mede namens de woningzoekenden, die ons de afgelopen tijd geholpen hebben om de woningnood in Lansingerland in beeld te brengen. Ik kom er straks nog kort op terug. Wat mij opviel tijdens de discussie in de commissie algemeen bestuur, is dat er een aantal misvattingen is over de corporatie 3B Wonen en onze sector in het algemeen. Omdat ik tijdens deze vergadering als toehoorder niet kon reageren, wil ik dat graag middels deze weg alsnog doen. Er is gesproken in de commissie over het weg laten vloeien van maatschappelijk geld, wanneer de gemeente de grondprijzen niet verhoogt naar een reëel niveau. Welk niveau reëel is, is mede afhankelijk van de voorwaarden, die gesteld worden aan de termijn waar de woningen sociaal gehouden moeten worden en prestatieafspraken tussen gemeente, corporatie, huurdersvereniging over bijvoorbeeld het laag houden van de huren. Wij maken hierover harde afspraken. We houden nieuwbouwwoningen minimaal 25 jaar beschikbaar, meestal het dubbele.

We verkopen nauwelijks bezit en we toppen ruim 75% van onze huren af op de laagst mogelijke huurgrens. Daar staan wij voor. Dit betekent echter ook, dat onze terugverdiencapaciteit behoorlijk is ingeperkt en wij dus relatief veel onrendabel investeren. Mijns inziens past daar een gematigde grondprijs bij, die veel investeren in onze gezamenlijke opgave ook mogelijk maakt. Daarnaast verdwijnt een groot deel van de prijsverhoging in de portemonnee van commerciële partijen. Het is wellicht een complex verhaal om zo snel even uit te leggen, maar ik ben graag bereid daar een toelichting op te geven. Wat mij echter het meeste stak tijdens de besprekingen, 3/33

is dat er blijkbaar door enkelen gedacht wordt, dat het geld van 3B Wonen geen maatschappelijk geld is. En ik leg u graag uit, dat ons geld verdiend wordt uit huuropbrengsten van onze huurders, de inwoners dus van Lansingerland met een klein inkomen. Dit geld wordt gebruikt om onderhoud te plegen, leefbaarheid te versterken, maar vooral ook om opnieuw te investeren in nieuwe sociale huurwoningen. Wij zijn een stichting en er wordt dus geen geld uitgekeerd aan aandeelhouders. Ons maatschappelijke doel is te zorgen voor veerkrachtige leefbare wijken met voldoende betaalbare huurwoningen. Dat doen wij schouder aan schouders met u als gemeente en met onze andere partners. Ik zie daar absoluut niets in wat niet maatschappelijk zou zijn. Dat wij inderdaad beschikken over een behoorlijk positieve kasstroom, is iets waar u als gemeenteraad eigenlijk heel erg blij mee zou moeten zijn. Er zijn op dit moment maar weinig corporaties met een dergelijke investeringscapaciteit. We hebben deze capaciteit bewust behouden om hier in Lansingerland te kunnen investeren in die enorme opgave om in 10 jaar tijd ruim 1.000 sociale huurwoningen te realiseren. We hebben dus ook bewust andere kansen buiten onze gemeente laten liggen. 3B Wonen is in de wortels al 100 jaar van en voor Lansingerland en heeft bewezen kwaliteit en leefbaarheid hoog in het vaandel te hebben.

We hebben bijgedragen aan gevarieerde wijken met kwalitatief hoogwaardige sociale huurwoningen, die verspreid staan in de wijken en over het algemeen vooral opvallen vanwege het keurige onderhoud. Kwaliteit, variatie, leefbaarheid en duurzaamheid. Bij deze kernwaarden willen wij ook blijven. Wij blijven ons volledig inzetten om mooie duurzame woningen in de sociale huur toe te voegen. Terecht werd in de communicatie de conclusie getrokken, dat het aan 3B Wonen is om bedrijfsmatige keuzes te maken in de manier waarop wij met de hogere kosten omgaan. Dat zullen we ook zeker doen. Op het moment dat deze keuzes ook echt maatschappelijke impact hebben, dat hebben keuzes in de manier waarop je maatschappelijk geld besteedt wel snel, of wellicht onze prestatieafspraken raken, dan kom ik wel graag bij u terug. Dan het punt van de samenwerking. Laat ik beginnen met nog eens te benadrukken, dat we een positieve ontwikkeling zien in de structuur en de professionaliteit van de overleggen, die wij voeren met de gemeente. Ambtelijk wordt er erg hard gewerkt om ons te informeren, bij elkaar te informeren en duidelijke afspraken te maken. Dit gaat goed. Wat wij graag zouden willen, is dit een stapje verder te brengen en als strategisch partner aan tafel te zitten.

In dit geval, ja, we zijn geïnformeerd over de hogere grondprijzen, maar, en ik quote hier letterlijk, als emotionele voorbereiding met onvolledige informatie, er waren geen bedragen bekend en zonder de gelegenheid erop te reageren. 3B Wonen snapt heel goed, dat de gemeente aanloopt tegen het deficit op o.a. Wilderszijde. We hadden graag bestuurlijk gesproken over de mogelijkheden, die wij ook hier zien. Was de uitkomst dan alsnog geweest, dat het college de weg van het verhogen van de sociale grondprijzen had gekozen, dan hadden wij dit gerespecteerd in de wetenschap dat alle opties en consequenties bekeken en zorgvuldig afgewogen waren. In het elkaar betrekken bij dit soort belangrijke besluiten, het vragen om elkaars input, denk ik dat we nog stappen vooruit kunnen zetten. En dat geldt absoluut voor beide kanten. Ik wil hierover heel graag in gesprek met beide wethouders en ik nodig u graag uit, voorlopig helaas nog digitaal met een zelf ingeschonken kopje koffie, om daarover in gesprek te gaan. Ik ben ervan overtuigd, dat we daarna de lucht geklaard hebben en gezamenlijk stappen kunnen zetten om vol energie aan de mooie uitdaging in onze gemeente te werken. Tot slot, ik ga afronden. Ik ben vooral erg benieuwd hoe u als gemeenteraadsleden de portretten van de woningzoekenden, het filmpje dat ik u zond, hebt ontvangen.

Ik heb met een aantal van hen nog regelmatig contact en ook met een aantal mensen, die niet op camera wilde verschijnen, ben ik nog steeds in gesprek. Hoewel de boodschap over het verhogen van de grondprijzen niet direct positief is ervaren, ben ik wel blij om te zien dat de lijn van het college richting Wilderszijde er duidelijk één is van doorpakken en de vaart erin houden. Ook die oproep deed ik eerder bij u. Ook de bijstelling van het woningbouwprogramma en de plannen die het college hiertoe heeft geschetst zijn een hele positieve boodschap voor iedereen die graag in Lansingerland zou willen wonen. Mijn complimenten voor de voortvarendheid hierin, ook in de lastige tijd. Ik hoop van harte dat de gemeenteraad deze voortvarende lijn vast houdt en alle locaties waar het verder mogelijk is om te bouwen, wil gaan benutten voor woningbouw in het algemeen en sociale woningbouw in het bijzonder. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter: Zijn er nog vragen aan mevrouw Vliet Vlieland? Dat is niet het geval. Zoals altijd was u weer glashelder, mevrouw Vliet Vlieland, dank u wel. Inspreker 4: De heer Koelewijn: Geachte voorzitter, raadsleden en toehoorders. De Heraut van vorige week woensdag 14 april met al zijn ingezonden brieven was voor ons als vertegenwoordigers van ‘Houd de maalderij leefbaar’ een feest der herkenning, zij het een nogal zure.

Hoe vaak hebben we de afgelopen jaren niet in moeten spreken in de commissie ruimte of de raad om in gesprek te komen met het projectteam en de portefeuillehoudster wethouder Arends. Zelfs een persoonlijk beroep bij de burgemeester was nodig om dat voor elkaar te krijgen. We willen het nu niet hebben over het bestemmingsplan, dat gisteren gepresenteerd is en het college ten koste van alles wil doordrukken. Dat komt later. We weten nu net zoveel als de leden van de commissie ruimte en dat is dus vrijwel niets. De betekenis van participatie is actieve deelname. Dat is nu waar de schoen wringt. De gemeente beperkt het contact tot mededelingen en verhindert actieve deelname van omwonenden. De gemeente bepaalt wat goed is. Meerdere keren 4/33

hebben we voorgesteld om in onderling overleg te zoeken naar een goede oplossing voor de maalderij. Het antwoord van de wethouder was: jullie worden het toch niet eens, daarmee is het aan ons om te bepalen wat er moet gebeuren. In de zomer van 2020 hebben we samen met de historische vereniging Berkel en Rodenrijs een alternatief ontwerp gepresenteerd op basis van reconstructie. Een ontwerp waarvan de ontwikkelaar zo enthousiast was, dat deze het als een formeel ontwerp en voorstel heeft ingediend bij de gemeente. Hierna bleef het doodstil. Tot 2 weken geleden. Toen bleek dat de ontwikkelaar gedwongen was om deze variant terug te trekken. De erfgoedcommissie blokkeert een reconstructie en is nu gekomen met nieuwe randvoorwaarden. Het huidige schetsplan is onuitvoerbaar en restauratie in die vorm kan niet. We zijn weer terug bij af. Slagerij Jan de Rooij, ook een omwonende, zit nu al meer dan 3 of 4 jaar te wachten op een hoogstnoodzakelijke omgevingsvergunning om zijn bedrijf te moderniseren en in stand te houden. Het heeft er alle schijn van, dat de gemeente dit bewust tegen houdt ten gunste van de herontwikkeling van Treurniet. Dit kan echt niet. Honderd meter vanaf de herontwikkeling van Treurniet is de gemeente gestart met de herontwikkeling van Berges. Na een zeer tumultueuze online vergadering in december niets meer vernomen.

Geen verslag, geen plan van aanpak en vooral geen participatie. Dit is de volgende tikkende tijdbom in dit gebied. Er ligt al jaren een waardestelling van het oudste stuk van het lint Rodenrijseweg 5 tot en met 21. Overleg hierover wordt ontweken en het besluit wordt niet genomen. Weg van (..) en Laan van Rome zijn zwaar overbelast. Een plan van aanpak blijft uit en ondanks aandringen wordt een vrachtwagenverbod en de snelheid niet gehandhaafd. We zijn als omwonenden niet tegen ontwikkelingen, maar willen wel inspraak om het voor iedereen leefbaar te houden. Participatie op basis van gelijkwaardigheid is voor ons een absolute noodzaak. Het gebrek aan participatie is niet alleen een zaak van het college of de wethouder, maar een cultuur van het hele ambtelijk apparaat, dat niet gewend is om met burgers te praten en serieus te nemen. Het zal echt anders moeten. Het is aan de raad om dat vorm te geven. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Ik kijk of er een technische vraag aan u is. Nee, dat is niet het geval. Dan bent u ook heel duidelijk geweest, meneer Koelewijn. Anders dan de andere drie insprekers, daar komen nog agendapunten aan bod, maar u bent geïnformeerd door de griffie, dat het onderwerp de Maalderij in beginsel volgende maand op de agenda staat van de raadscommissie, dus dan heeft u alle gelegenheid om daarover te discussiëren met de raadsleden als u daar bij bent.

Nu komt het vanavond niet meer aan bod, voor alle duidelijkheid. 5. Vaststelling van de agenda Mevrouw Bouman: Het bespreekpunt regiovisie jeugdhulp Rijnmond haal ik van de agenda af. Echter, zodra u bij de hamerstukken komt, wil ik wel een stemverklaring afgeven in deze. Mevrouw Gabin, GL: Ook wij willen graag een tweetal stemverklaringen afleggen bij punt 9.b en bij punt 9.g. De heer Jumelet, WIJ: Wij hadden in de vorige raadsvergadering een motie vreemd aangekondigd inzake de versnelling Wilderszijde, maar gezien het voorstel dat er nu ligt vanuit het college voor de komende commissie ruimte, hebben wij gemeend deze motie voorlopig even aan te houden. De heer Jonker, D66: Ik wil bij de hamerstukken ook een stemverklaring voor het beleidsplan wet inburgering afgeven. Dat is punt 9.b. De heer Muis, D66: Geachte voorzitter, geachte raadsleden, namens D66 doen wij een verzoek tot interpellatie. Wij zijn ons ervan bewust dat dit een zwaar instrument is, maar de situatie is ook ernstig. Het participatieproces m.b.t. de driehoek Noordpolder in Berkel en Rodenrijs is nu voor de tweede keer mislukt. Bij de vorige keer, vorig jaar, hebben we ons ongenoegen al geuit en het onderwerp geagendeerd. Nog een keer bespreken in de commissie leek ons een gepasseerd station.

Met de vooraf gestelde vragen willen we van het college tijdens deze interpellatie tekst en uitleg over het gevoerde participatiebeleid en vooral een oplossing voor de ontstane situatie. Nogmaals voor de duidelijkheid: het gaat niet om andere projecten, waar de burgerparticipatie een zorg is of is geweest of mogelijk gaat worden, ook niet over een visie op burgerparticipatie, ook niet over de keuze wel of niet bouwen in de Noordpolder, maar de manier waarop wij inwoners betrekken bij dit project. Dit is het verzoek. De voorzitter: Dan zijn er geen andere verzoeken zo te zien. Dan stel ik u voor om eerst te stemmen over het verzoek van de heer Muis tot een interpellatie. Dat doen we volgens de gebruikelijke procedure, dus ik ga u simpelweg vragen of u stemming wenst. Zo nee, dan stemt u in met het verzoek van de heer Muis. Wenst er iemand stemming over het verzoek van de heer Muis? Dat is niet het geval, daarmee gaat de raad in op het verzoek van de heer Muis tot interpellatie. Dan stel ik u voor, voor de agenda, het volgende. We behandelen het interpellatieverzoek van de heer Muis als eerste. Het is geen bespreekpunt, het is een interpellatie, dus het wordt een nieuw agendapunt 8. Dan gaan we alle agendapunten 8 hernoemen als de agendapunten 9, bespreekpunten. De eerste daarvan, dus nu inmiddels 9.a jeugd regio Rijnmond, verplaats ik naar de hamerstukken.

Deze komt achteraan en wordt dan 10.h, als u het volgt, 5/33

maar ik neem u er straks mee doorheen, want er gaat heel wat wijzigen. Het oude agendapunt 8.b wordt agendapunt 9.a, dat is de biomassa. Mevrouw Verhoef, u had nog wat moeten melden, want u had nog een aankondiging, dat weet ik. Mevrouw Verhoef: Ik ben me bewust van die procedure, maar ik zag dat het al op de agenda stond. De motie vreemd aan de orde stond er al op, dus ik dacht: dan hoeft het niet. Ik was ook zelf even in de bonen daarvan. Maar ik wil graag een motie vreemd aan de orde indienen over de mogelijkheid om toch de grondprijzen te verlagen of in ieder geval niet verder te verhogen naar 2021 voorlopig. De voorzitter: Dank u wel. Daar waren we inderdaad aangekomen. U moet hem zeker aanvragen. De griffie is proactief, ook gezien het digitale vergaderen. Uw verzoek, de motie vreemd, gaat dan naar 9.b. Dan zijn we er. Dus nogmaals voor de duidelijkheid: agendapunt 8 de interpellatie, agendapunt 9.a de biomassaverbranding en agendapunt 9.b de motie vreemd inzake de grondprijzen. Dan hebben we bij de agendapunten 10 de hamerstukken met aan het einde 10.h de regiovisie jeugd regio Rijnmond. Stellen wij deze agenda zo vast, vraag ik u. Dat doen wij. Dan is dit de agenda. 6. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 25 maart 2021 en 15 april 2021, herbenoeming burgemeester Pieter van de Stadt De voorzitter: Iemand daarover? Er is niets binnen gekomen. Dat blijkt correct.

Dan stellen we het vast. 7. Lijst ingekomen stukken en overzichten afhandeling toezeggingen en moties De voorzitter: Ook niemand? Dan is dat de lijst ingekomen stukken. 8. Verzoek tot interpellatie over participatieproces Driehoek Noordpolder De voorzitter: Een interpellatie hebben wij niet vaak. Ik herhaal even hoe we de interpellatie doen. Dat is op basis van het RvO, reglement van orde, art.35. De interpellant voert niet meer dan twee maal het woord. De overige raadsleden, de burgemeester en de wethouders niet vaker dan eenmaal, tenzij de raad hen hiertoe verlof geeft. Dat betekent dat het als volgt gaat. De heer Muis interpelleert, hij stelt zijn vragen. De wethouder reageert daarop. Daarna ga ik terug naar de heer Muis en dan de overige fracties van groot naar klein. Dat lijkt dus heel erg op het vragenuurtje. Het grote onderscheid is, dat hierbij de gelegenheid is om ook moties in te dienen. Niet alleen door de heer Muis overigens, dat kunt u allen doen in de eerste termijn. Er vindt in principe geen discussie plaats, anders dan het debat dat plaats vindt via interrupties in die ene volledige termijn. De heer Muis kan zijn vragen zonder interrupties aan de wethouder stellen. Ik ga naar meneer Muis voor zijn interpellatievragen. De heer Muis, D66: Als u mij toestaat, het zijn niet sec de vragen, maar dat gaan we met elkaar meemaken.

Dank aan de raad, alle raadsleden, voor de gelegenheid voor deze interpellatie. Op 10 maart 2020 heeft wethouder Arends in de commissie gezegd: wij betrekken inwoners bij elke stap, die wij zeggen, belangrijker nog, die informatie vinden wij heel belangrijk, hoe ze hier naar kijken, wat ze ervan vinden en u als raad daarin te voorzien. Ook zou de wethouder in de participatie de rol van de ontwikkelaar scherp houden. De wethouder gaf in diezelfde commissie aan, dat de ontwikkelaar een verantwoordelijkheid hiertoe heeft als initiatiefnemer, waar zij op toe zou zien. Een aantal maanden later, op 7 juli 2020 belooft de wethouder in de commissie wederom een zorgvuldig proces. Ze zei: zorgvuldigheid is belangrijker dan snelheid, we gaan samen met de werkgroep goede stappen zetten, dat er een zorgvuldig proces komt. Ook zei de wethouder: het is belangrijk, dat u integraal alle informatie tot u krijgt om daar een weloverwogen afweging te kunnen maken. Eén van de onderdelen is verkeersontsluiting, maar er zijn natuurlijk allerlei afwegingen, dat komt breed naar u toe om ook daadwerkelijk een principebesluit te kunnen nemen. Hoe kan het dan, met al die beloften en mooie woorden, dan zo verschrikkelijk uit de rails lopen? Via een brief van een vertegenwoordiger van de bewonerscommissie notabene is de raad op 9 april j.l. geïnformeerd over het stuklopen van het participatieproces.

Bewoners voelen zich bij monde van de vertegenwoordiger niet gehoord en zelfs geschoffeerd. En wij betreuren dat zeer. We vinden het ook zeker niet sjiek dat we dit hoorden via een brief van de bewoners zelf en niet van de verantwoordelijk wethouder. Afgelopen jaar hebben we van de wethouder geen signalen ontvangen over een moeizaam lopend proces. Ook heeft de wethouder niet ingegrepen toen de bewoners op 17 maart j.l. niet aanwezig wilde zijn om de resultaten van de werkgroep te overhandigen aan haar. Nu een maand geleden en ook daarna geen informatie over consequenties, een mogelijke interventie in dit proces, niets hebben wij ontvangen. Naast het niet informeren van de raad gaat het ons met deze interpellatie om uitleg en excuses over het mislukken van de burgerparticipatie, maar vooral hoe de wethouder het vertrouwen bij deze bewoners en de raad in dit proces denkt te kunnen herstellen. Is dat nog mogelijk? We hebben hiertoe verschillende moties voorbereid. We zijn er niet op uit om, zoals dat tegenwoordig heet, mensen te cancelen maar we gaan zien hoe dit gaat aflopen. Het lost voor bewoners namelijk niets op. Daarom is onze insteek: een oplossing. Houd dit in gedachten.

We hopen vurig dat het signaal van de bewonerscommissie namens 600 bewoners de verschillende inspraakbeurten van betrokkenen alle toezeggingen, beloftes, ingezonden brieven, deze interpellatie er nu eindelijk voor gaat zorgen, dat er fundamenteel iets verandert in dit proces van burgerparticipatie. Ik weet, mensen hebben me ook geschreven, dat veel inwoners het vertrouwen hebben verloren en ik geef ze geen ongelijk. Onze insteek is daarom vooralsnog om glasheldere afspraken met de wethouder te maken over de participatie van bewoners en een ordentelijke 6/33

en logische volgorde, waarin de raad een beslissing kan nemen over de inhoud van dit dossier. Voor een interpellatiedebat hebben wij u de volgende vragen toegestuurd. Ik kan ze allemaal voorlezen, maar de wethouder heeft ze gehad en ze zijn ook al breed verspreid, dus die sla ik voor het gemak even over. Samenvattend eigenlijk van al deze vragen, die wij hebben gesteld, is: wij willen dat de wethouder erkent dat ze steken heeft laten vallen, excuses aan de inwoners, verbetering van het participatieproces, een betere informatiepositie als raad en volstrekte duidelijkheid over het besluitvormingsproces. Aangezien de wethouder en de andere fracties in principe één termijn hebben, dienen we nu samen met WIJ, GL en PvdA hierbij allereerst een inhoudelijke motie in met als titel ‘herstel van vertrouwen’. Wat wij onverkort vragen is ook al gedeeld met alle fracties en het college. Ik hoop dat ze zich daarop hebben voorbereid. M2021-008 De raad van de gemeente Lansingerland in vergadering bijeen op 22 april 2021, gehoord de beraadslaging, overwegende dat het participatieproces rond de Driehoek Noordpolder voor de tweede keer is mislukt, van mening dat het nodig is dat er glasheldere afspraken met de wethouder worden gemaakt over: de participatie van bewoners en een ordentelijk en logisch proces waarin de raad een beslissing kan nemen over de inhoud van dit dossier.

Roept de wethouder op de volgende opdracht van de raad uit te voeren: 1. Prioriteit heeft het herstellen van vertrouwen bij de bewoners. Samen met de bewonerscommissie wordt vanaf dit punt samen voor het verdere traject met alle betrokken partijen een nieuw participatieproces vormgegeven en gedeeld met de raad. 2. De raad ontvangt een voorstel met mogelijke ontsluitingen voor de nieuwe wijk en beslist òf de varianten wel of niet gewenst zijn, op basis van alle relevante aspecten. Dus niet alleen of iets technisch kan, maar wie welke kosten draagt, hoe het zit met verkeersveiligheid, impact op woongenot et cetera. Als de raad besloten heeft over een of meerdere gewenste varianten, volgt pas punt 3. Dat is: 3. Er wordt geen principebesluit tot wel of niet bouwen gevraagd aan de raad op basis van de huidige concept nota van uitgangspunten. De raad wordt gevraagd om een definitief besluit, wanneer er een integraal voorstel ligt, waarbij bewoners hebben geparticipeerd, alle vragen hebben kunnen stellen en onderbouwde antwoorden hebben gekregen. En gaat over tot de orde van de dag. Of wij naast deze motie nog een andere motie indienen om ons ongenoegen te uiten, hangt geheel en al af van de beantwoording. Dank u wel. Wethouder Arends: Alvorens ik antwoord geef op de vragen zal ik de vraag voorlezen waarna mijn antwoord zal volgen.

Er wordt gevraagd naar mijn mening over de uitspraak van de bewoners, dat alle inbreng die ze afgelopen 1,5 jaar hebben gegeven niet in de nota van uitgangspunten is opgenomen. Al uw andere vragen gaan over de afgelopen anderhalf jaar en de stappen die genomen zijn in het proces om te komen tot een nota van uitgangspunten. Ik wil u voor de volledigheid graag meenemen in de veelheid van contactmomenten, die er zijn geweest. U heeft onlangs via uw griffie een informatiepakket ontvangen, waaronder een overzicht van alle participatiestappen. Als wethouder hecht ik heel veel belang aan een goede participatie en inspraak van inwoners. We hebben altijd de intentie gehad om inwoners zo goed als mogelijk mee te nemen in het participatieproces het afgelopen anderhalf jaar. We hebben als college nooit de intentie gehad om inwoners te overvallen met een concept nota van uitgangspunten of de uitkomsten van het onderzoek naar de ontsluitingsmogelijkheden van de wijk. Toch is er, en ik betreur dit ten zeerste, een verschil in verwachtingen ontstaan in dit participatietraject, wat mogelijk heeft geleid tot de brief, die uw raad van omwonenden heeft ontvangen. Het dossier Driehoek Noordpolder is in de commissie ruimte op 23 juni en 7 juli 2020 besproken. Daaruit is een werkgroep verkeer voorgesteld, om samen met de bewoners de verkeersontsluiting verder te verkennen.

We zitten nog in het participatieproces. De stukken voor de raad zijn nog niet gereed en er is nog niets besloten. Parallel aan de werkgroep verkeer is er ambtelijk gewerkt aan een concept nota van uitgangspunten. Het is een gebruikelijke procedure om dit eerst ambtelijk op te stellen. En eind november 2020 hebben alle bewoners van de edelsteenbuurt een informatiebrief ontvangen met daarin een samenvatting van de afgelopen periode en een doorkijk naar de komende maanden. In de brief is de werkgroep verkeer benoemd als ook de nota van uitgangspunten, waaraan wordt gewerkt. Desondanks laten bewoners weten, dat ze zich niet gehoord voelen en dat vind ik vervelend, want we hebben juist geprobeerd de bewoners ruimte te geven in het participatieproces en de uitkomsten van de werkgroep onderdeel te laten zijn van de concept nota van uitgangspunten. Mijn mening over de uitspraak van de bewoners. Eerst wordt alle input tegen het licht gehouden van de nota van uitgangspunten en worden de suggesties van inwoners zoveel mogelijk meegenomen in de nota en de verwerking van de vraag zijn nu gaande. De volgende vraag, die lees ik voor. Hoe kan het zo zijn, dat de bewoners op 17 maart 2021 niet aanwezig wilden zijn om de resultaten van de werkgroep te overhandigen aan de wethouder? De bewoners hebben aangegeven, dat ze achter de uitkomsten van de werkgroep verkeer staan.

Echter, zij hebben ervoor gekozen om niet geassocieerd te willen worden met een woningbouwontwikkeling op de Driehoek Noordpolder, daar hun doel is om het groen en onbebouwd te houden. Uiteraard respecteer ik hun mening hierin en hun keuze om daarom niet aanwezig te zijn bij het overhandigen van de resultaten van de werkgroep. De volgende vraag. Hoe beoordeelt u het gevolgde participatieproces tot nu toe? Vindt u 7/33

dat de juiste vormen van participatie in deze fase van beleidsvorming zijn toegepast? Mijn antwoord hierop. Het participatieproces wordt gevolgd zoals afgesproken met uw raad. We doen dit zorgvuldig. Naast het bouwen is het onderwerp verkeer een heikel punt in de buurt. Omdat bewoners zich zorgen maken over de verkeersontsluiting, heeft de commissie ruimte de werkgroep verkeer ingesteld. De werkgroep verkeer met o.a. bewonersleden heeft als opdracht om de verkeersvarianten te onderzoeken. Het proces van de werkgroep verkeer is verlopen zoals uw raad dat heeft aangegeven. Alle participatieresultaten worden meegestuurd met de stukken ter vaststelling, zodat uw raad een integrale afweging kan maken. Ambtelijk is er voorgesteld aan de bewonerscommissie om een regulier overleg in te voeren, zodat er informatie over het proces, planning en inhoud gedeeld kan worden. Daarop is gereageerd vanuit de bewonerscommissie, dat zij een overleg niet nuttig en noodzakelijk vindt, maar informatie schriftelijk dan wel per email op prijs stellen. De bewoners zijn vroegtijdig geïnformeerd over de nota van uitgangspunten. In deze fase is participatiegraad raadplegen van belanghebbenden passend, omdat het hier gaat om te komen tot een nota van uitgangspunten, dat grotendeels gebaseerd is op al door u vastgestelde beleidskaders, zoals de woonvisie en de structuurvisie.

Participatiegraad raadplegen is dus passend volgens het college. De volgende vraag. Waarom kiest u ervoor om bewoners en raad apart te informeren? Is de openbaarheid en uitwisseling van standpunten en ideeën niet juist iets om in gezamenlijkheid te doen? Dit is mijn antwoord. We bereiden een besluitvormingsproces voor, inclusief het participatieproces. Het is aan de raad de keuze om daarover te oordelen en te besluiten. Standpunten vragen en ideeën vanuit de bewoners worden zichtbaar gemaakt aan bewoners en raadsleden. Dit wordt thans ambtelijk voorbereid. Dit wordt zorgvuldig gedaan, maar dat vergt tijd. Op alle vragen vanuit de bewoners komt een antwoord en suggesties worden meegenomen in een nota. Het proces is dus eerst participatie met de buurt. Deze reacties verwerken we in het voorstel, waar het kan, en we maken een verslag van alle reacties, zodat raadsleden op basis van alle belangen die spelen in een voorstel een oordeel kunnen vormen en een besluit kunnen nemen. Gedurende dit proces houdt het college, zoals ook bij deze ontwikkeling, de raad via brieven met regelmaat op de hoogte. Dit is een gebruikelijk proces bij woningbouwontwikkelingen. De volgende vraag. Wat was vanuit het college of de verantwoordelijk wethouder de opdracht aan de voorzitter van de werkgroep m.b.t.

participatie? De opdracht aan een onafhankelijk voorzitter van de werkgroep verkeer is een document op te leveren, waarin alle belangen, effecten, voor- en nadelen van verkeersvarianten in beeld zijn gebracht. Het onderzoeken van een inpasbare en uitvoerbare verkeersontsluiting, wanneer Driehoek Noordpolder ontwikkeld wordt. Indien gewenst met een prioritering van de varianten. Van dit laatste is op voorwaarde van de bewoners geen gebruik gemaakt. Ik heb als wethouder geen contact gehad met de voorzitter van de werkgroep om de onafhankelijkheid van de voorzitter te borgen. De volgende vraag. Hoe kan de raad ingaan op vragen vanuit de bevolking wanneer conceptstukken alleen met inwoners worden gedeeld? Hoe wilt u de informatiepositie van de raad versterken? Mijn antwoord. In de brief burgerparticipatie op 30 maart 2021 van het college aan de raad is het proces helder omschreven. We gaan eerst bij de bewoners te rade voordat we bij het college en raad komen. Wij delen conceptstukken met bewoners om een open en transparant proces te waarborgen en er zeker van te zijn, dat degenen, die dat op prijs stellen, kennis kunnen nemen van de conceptnota van uitgangspunten. Om de bewoners te kunnen laten participeren, is het nodig om die informatie te delen. De conceptnota van uitgangspunten wordt momenteel aangepast, want er zijn diverse opmerkingen en suggesties.

De informatiepositie van de raad wordt versterkt door reguliere brieven en een beeldvormende avond, waarbij alle stukken beschikbaar komen inclusief de participatieresultaten. Resume: we halen eerst de reacties van bewoners op en bereiden dan een stuk voor de raad voor, zodat u een weloverwogen besluit kan nemen. De volgende vraag. Op welke wijze denkt u het geschade vertrouwen van deze 600 bewoners in het gemeentelijk en bestuurlijk handelen nogmaals te kunnen herstellen? Mijn antwoord. Vanaf het begin dat het initiatief speelt, hebben bewoners aangegeven, dat zij de Driehoek Noordpolder graag groen en onbebouwd zien. Het college hecht veel waarde aan een zorgvuldig proces en is de vraag van de ontwikkelaar aan het onderzoeken. Conform de wettelijke regels dient de gemeente een verzoek van een grondbezitter in behandeling te nemen. In een aanvulling op de werkgroep verkeer hebben wij middels het webinar van 8 april j.l. gemeend bewoners een extra mogelijkheid te geven tot het stellen van vragen en het uiten van zorgen ten aanzien van de uitgangspunten. Er is gaande het proces, en dat vind ik heel erg vervelend, een verschil ontstaan in verwachting in het participatietraject tussen de bewoners en gemeente. Mede door de reacties van omwonenden aan uw raad constateer ik, dat we niet vooraf de juiste verwachtingen hebben kunnen zetten.

Het voltallige college hecht veel waarde aan het vertrouwen van de gemeenschap. Ik blijf me als wethouder hier ook persoonlijk voor inzetten. Had ik geweten van de uiteengelopen verwachtingen was er geen webinar gekomen op deze manier. Duidelijk is dat het juist afstemmen van verwachtingen essentieel is voor een goede participatie. Een les, die ik zeer ter harte neem in het vervolg en bij andere trajecten. De volgende vraag. Wat betekent deze diskwalificatie van het participatieproces voor de verdere besluitvorming richting commissie en raad? Het woord ‘diskwalificatie’ is voor uw rekening. We zitten midden in een participatieproces, zoals met uw raad is afgesproken. Er zijn veel zorgen geuit vanuit de bewoners. Zoals ik al eerder vertelde, worden alle reacties verzameld uit de buurt en deze boodschap wordt overgebracht aan uw raad. Het verdere proces licht ik zo toe. De volgende vraag zal ik voorlezen. Hoe kan het dat er in de nota van uitgangspunten een conclusie over de ontsluiting wordt getrokken, die niet gebaseerd is op de brede rapportage van de 8/33

werkgroep verkeer? Mijn antwoord: er is nog geen vastgestelde nota van uitgangspunten. We zijn bezig met het voorbereiden van besluitvorming voor de raad. De stukken zult u binnenkort ontvangen met, zoals genoemd, aparte aandacht voor de ontsluiting. Dit wordt een los raadsbesluit. In de werkgroep verkeer zijn er onder voorwaarden van de bewoners geen conclusies getrokken. De gemeentelijk verkeersdeskundige kan een conclusie trekken op grond van zijn deskundigheid en wettelijke kaders. De resultaten van de werkgroep verkeer zijn de basis voor de uitwerking van dit voorstel. De volgende vraag. Kan de raad deze brede rapportage ontvangen plus alle overige beschikbare notulen, gespreksverslagen en correspondentie daarover tussen gemeente en bewoners? Mijn antwoord. Ja, dat lag al in de planning. Overigens staat het participatieproces en de planning richting de raad aangegeven in de raadsinformatiebrieven van 10 december 2020 en 30 maart 2021, welke u heeft ontvangen. Ik zeg u toe op zeer korte termijn u schriftelijk te informeren over het verdere proces naar de raad toe en welke besluiten het college u gaat voorleggen. Daarnaast ga ik met de bewonerscommissie in gesprek om hen te vragen welke rol zij in het verdere proces wensen. Dit, zodat het college ook de verwachtingen in het verdere proces helder kan maken. De volgende vraag.

Is de verantwoordelijk wethouder nog steeds van mening dat een onderzoek naar een verantwoorde ontsluiting vooraf gaat aan een raadsbesluit over wel of niet bouwen. Mijn antwoord daarop is: ja. In de werkgroep verkeer zijn diverse ontsluitingsmogelijkheden genoemd en besproken. Hier zijn nog geen verdere conclusies uit getrokken. Wel worden de zorgen vanuit de bewoners duidelijk meegenomen. Ik erken dat ontsluiting een lastige puzzel is en dat deze mede bepalend is voor de haalbaarheid van dit plan. De volgende vraag. Is de wethouder voornemens de raad eerst een uitspraak te laten doen over welke ontsluitingsmogelijkheden wenselijk zijn en op draagvlak kunnen rekenen? Mijn antwoord. Ja, er wordt een voorstel tot ontsluitingsmogelijkheden voorgelegd aan de raad. Zoals gezegd, vormen de resultaten van de werkgroep verkeer hiervoor de basis en wordt de impact op de edelsteenbuurt hierin nadrukkelijk meegenomen. Dit voorstel komt als aparte beslissing naar uw raad samen met de nota van uitgangspunten om wel een integrale beslissing te kunnen nemen. Hier zit echter volgens het college wel een volgordelijkheid in. Ik wil recht doen aan de werkgroep verkeer en de eerder geuite wens van de commissie om eerst een besluit te nemen over de ontsluiting van het gebied alvorens te beslissen over wel of geen woningbouw. Samenvattend. Als eerste.

Het college komt met een raadsvoorstel over de ontsluitingsmogelijkheden, waarbij de resultaten van de werkgroep verkeer de basis vormen. Als tweede. Het college komt daarna in diezelfde vergadering met een voorstel nota van uitgangspunten. Dan kan de raad tot een go of een nogo besluiten. Tevens ga ik in gesprek met de bewonerscommissie over de rol die zij in dit proces wensen. Op zeer korte termijn komt er een brief van het college, die dit hele proces helder omschrijft. Ik heb begrip voor uw dilemma. Aan de ene kant ligt er een vraag van de grondeigenaar en zien we de grote woningbehoefte. En aan de andere kant zijn er bewonersbelangen en hun zorgen. De belangen lopen behoorlijk uit elkaar. Het zal voor u als raad geen gemakkelijke beslissing zijn. Refererend aan de inspraak van vanavond: wij gaan met de bewoners in gesprek om te komen tot een voorstel voor hun rol in het verdere proces. En ik blijf me inspannen in het proces hier naartoe om u als raad in staat te stellen een weloverwogen beslissing te nemen en om recht te blijven doen aan de betrokken bewoners. Dank u wel. Eerste termijn De heer Muis, D66: Dank u wel, wethouder voor uw tekst. Het zijn antwoorden op vragen en het zijn ambtelijke antwoorden en het zijn geen persoonlijke antwoorden. Ik voel er helemaal niets bij. Dit is geen commissievergadering, dit is een interpellatie.

Volgens mij wordt hier de ernst niet helemaal begrepen. Het is niet uitleggen van: er zijn contactmomenten geweest. Contact is niet per definitie participatie. Een goede participatie, zegt de wethouder. Maar niet bijgestuurd de afgelopen anderhalf jaar. Het kan toch niet zo zijn dat nu pas na anderhalf jaar dit eerste signaal komt en dat het een complete verrassing is? De heer Machielse: Ik heb een vraag aan de heer Muis. Ik merk op, dat hij nogal in emotie reageert. Volgens mij heb ik de wethouder net heel helder horen zeggen, hoe vervelend zij het vindt, dat er een verschil is ontstaan in verwachtingen en hoe ze zich juist wil inspannen om dat te herstellen. Heeft u datzelfde gehoord? Of heeft u dat niet gehoord? Wat vindt u er van, dat de wethouder zo klip en klaar aangeeft, dat ze het zorgelijk vindt dat dat is ontstaan en zich inspant om dat recht te zetten? De heer Muis: Ik heb dat zeker gehoord. Dat was ook mijn volgende punt bij mijn aantekeningen. Het verschil in verwachtingen, ja, hij is leuk gevonden, maar hoe ontstaat een verschil in verwachting? Als het ontstaat, wat doe je er dan aan, als je ziet dat er een verschil is in verwachtingen? Niks dus, want er is geen regie gevoerd op dit proces. Sterker nog, ik weet niet of de wethouder zich tussentijds heeft laten informeren, want dan had ze vast gehoord, dat het niet helemaal soepeltjes is verlopen.

Het kan geen verrassing zijn, dat het nu ineens is mislukt. Ik mis ook echt zelfreflectie. Daar kom ik later wel op terug. De wethouder begon ook weer over het wel of niet bouwen, dat dat een reden is dat bewoners niet de resultaten willen aanbieden. Nee, dat besluit, daar zijn we nog helemaal niet. Het ging over de ontsluiting, over de manier waarop er met hen is omgegaan. Het feit dat ze geen antwoorden krijgen, niet beargumenteerd wordt. Ze krijgen geen antwoorden op vragen. Het gaat er niet om of ze het er wel of niet mee eens zijn, het gaat erom of ze überhaupt antwoorden krijgen. De heer Markus: De heer Muis refereert aan het proces en daar zit voor mij een beetje de lastigheid. Een deel van het proces is de 9/33

werkgroep verkeer geweest, die plaats heeft gevonden onder een onafhankelijk voorzitter, waarvan de wethouder heeft aangegeven: daar heb ik me bewust niet mee bemoeid om die onafhankelijkheid te waarborgen. In die zin erken ik dat u zegt: er is niet mee bemoeid. Maar dat is wel een bewuste keuze geweest. Hoe kijkt u daar tegenaan? De heer Muis: Ja, een bewuste keus geweest, daar kom ik zo ook nog wel op. Je kunt van tevoren van alles met elkaar afspreken, maar als je ziet dat het niet loopt. Het is echt niet zo, dat het een black box is geweest en dat het allemaal in handen is gegeven van een onafhankelijk voorzitter. Er zijn projectleiders, beleidsambtenaren, er zijn allerlei mensen hierbij betrokken en ik mag hopen, dat de wethouder zich daarvan in kennis heeft gesteld. Het kan niet zo zijn: we zien over anderhalf jaar wel wat daar uit komt. Dat kan niet waar zijn. Er wordt gesproken over een zorgvuldig proces. Ik weet niet hoe je die conclusie kunt trekken na alles wat er over Lansingerland heen is geraasd, dat dit zorgvuldig is verlopen. De heer Machielse: Ik sla een beetje aan op een tekst, die de heer Muis uitspreekt. Want het is juist dat er tientallen van ontzettend senior niveau beleidsambtenaren, onderzoekambtenaren, onafhankelijke experts, externe voorzitters betrokken zijn, juist bij dit proces.

Ik vraag me een beetje af, meneer Muis zegt: hebben al die mensen dan daadwerkelijk niet hun best gedaan om naar bewoners te luisteren? Dat kan ik me echt niet voorstellen. Ik wil graag aan de heer Muis vragen of hij meent wat hij zojuist zei, dat al deze mensen die zich dag en nacht inspannen voor deze gemeente zich niet hebben ingespannen om te luisteren naar de inwoners en iets te doen met de oprechte feedback en zorgen die zij hebben gegeven? De heer Muis: Volgens mij is het zo, dat een wethouder daar sturing aan geeft. Ik ga helemaal geen ambtenaren afvallen. Het gaat erom: zij werken in opdracht van de wethouder ergens aan. Volgens mij is dit ook een discussie vooral met het college. Het is natuurlijk heel fijn, dat er partijen zijn, die het allemaal op willen nemen voor de wethouder, maar ik zou toch liever zien dat de raad zich wat kritisch uit richting deze wethouder en dit proces, dat met bewoners wordt doorlopen. Maar misschien komt dat straks nog in uw eigen termijn. Dat hoop ik in elk geval wel. Even kijken waar ik was gebleven. Over informatie richting de raad. Het proces is helder omschreven, dat heb ik net ook al gezegd. Je kunt het van tevoren helder omschrijven, maar als je ziet dat het anders loopt, dan is het toch wel verstandig dat je de raad daarover informeert. We hebben participatieresultaten, gaf de wethouder aan.

De vraag is wat je daar dan aan hebt als je nu al deze reacties van de inwoners hoort. Kun je daar dan vrolijk mee verder borduren? Ik zou zeggen van niet. Dan komt terug in de antwoorden het verschil in verwachtingen. Daar heb ik net al antwoord op gegeven. Het gaat dus niet over verwachtingen, het gaat over regie op een proces dat gewoon onvoldoende is gebeurd. De heer Jumelet: Een vraag aan meneer Muis. Heeft u er nou vertrouwen in dat op een procesmatige wijze het vertrouwen richting bewoners hersteld wordt? Ik hoor eigenlijk, zoals u ook begon, nergens dat er een stap gezet wordt door de wethouder richting de bewoners, maar dat we het allemaal procesmatig oplossen. Hoe kijkt u daar tegenaan? De heer Muis: Dat is eigenlijk een vraag aan de wethouder. Ik had inderdaad een heel ander antwoord verwacht. Ik had ook wel iets meer zelfreflectie verwacht en echt een plan van aanpak: hoe gaan wij het vertrouwen herstellen? Niet: wij gaan eigenlijk vrolijk door met het proces, nog een beetje plussen en minnen hoe we dat dan naar de commissie en de raad brengen en we gaan nog een keer in gesprek met de bewoners. Wat ik overigens wel een heel goed idee vind, om te peilen of zij überhaupt nog zin hebben om aan te sluiten bij dit proces met deze wethouder, want anders heb je natuurlijk een ander probleem. Het lijkt me goed, dat dat gesprek plaats vindt.

Verder hoor ik eigenlijk alleen maar een les van de wethouder, die zij eruit trekt, dat je goed verwachtingsmanagement moet uitvoeren. Ja, dat lijkt me evident, maar ik verwacht toch wel iets meer zelfreflectie. Dan over de gemeentelijke conclusie. De conclusie is: technisch kan het. Ja, heel veel dingen kunnen technisch, maar daar gaat het natuurlijk helemaal niet om. Het gaat erom: wat kan op draagvlak rekenen? Waarom haal je die bewoners aan tafel? Om te kijken wat realistisch is en wat uitvoerbaar is en wat absoluut een nogo is. Dan nog weten deze bewoners heus wel, dat zij er uiteindelijk niet over gaan en dat als er een meerderheid in de raad is, dat het anders uit kan pakken. Maar heb dan lef en zeg: weet u, wij gaan het gewoon doen zoals wij willen, we nodigen u niet uit, we informeren u alleen per post. Dan ben je tenminste eerlijk. Haal dan geen mensen aan tafel, want dan creëer je inderdaad valse verwachtingen. Heel goed om bij de bewoners te gaan peilen, wat ze willen. De heer Machielse: Even een vraag aan de heer Muis over het specifieke punt van de ontsluitingsweg of ontsluitingsmogelijkheden, moet ik zeggen, pardon, want ik heb de wethouder klip en klaar horen zeggen, dat juist op verzoek of op nadrukkelijke voorwaarde van de bewonerscommissie er in de participatiefase geen conclusie is getrokken.

Dus dan is er toch geen enkel alternatief anders dan een ambtelijke conclusie trekken, maar daarbij aangeven, dat het primaire uitgangspunt de participatieresultaten zijn? De heer Muis: Ik kan het, geloof ik, niet helemaal volgen. Mijn punt is: je kunt uitzoeken wat er allemaal technisch kan, maar dat is volkomen onvoldoende. Dat is maar één van de aspecten. Je moet ook kijken: wat betekent dit voor de veiligheid, wat betekent dit, niet te vergeten, voor de financiën? Daar gaan de bewoners dan wel niet over, maar dat lijkt me toch ook redelijk van belang, want je kunt wel alles technisch uittekenen, maar als iets onbetaalbaar is, heeft dat ook niet heel veel zin. Volgens mij zijn er heel veel meer aspecten, waar bewoners iets van hadden willen vinden of gehoord hadden willen worden, laten we het zo noemen. Terwijl de wethouder het in het begin had, als we dan toch terug gaan naar oude notities en verslagen, over coproductie. Ik zou zeggen: zoek even op wat dat betekent, maar dat is het in elk geval niet. Dan ook weer elke keer die drogreden: als er een ontwikkelaar komt, ja, dan moeten we meewerken. Nee, helemaal niet, dan moet je zeggen: we hebben een bestemmingsplan, daar staat in dat het agrarisch is. 10/33

In de structuurvisie staat: mogelijk bebouwen. Dus mogelijk wel, mogelijk niet. Daar hebben we burgerparticipatie, daar heb ik mij hard voor gemaakt, ik voer daar regie op, dus ik wil daar aan tafel zitten en zien dat dat gebeurt op de juiste manier. Dat is hoe je omgaat met een ontwikkelaar. En niet van: ja, nee, tuurlijk, gaan we regelen. Dan aan het eind komt nog de uitsmijter het verwijzen naar ons als raad: je moet maar durven. Ik zou zeggen. Ik denk dat wij straks maar even moeten schorsen, want ik vind dit echt ongekend. Totale miscommunicatie. Ik weet niet hoe dat is voorbereid, wat de gedachten erbij waren, maar ik kan hier echt niets mee. Dank u wel. De heer Blonk, L3B: De beantwoording van de interpellatievragen van de heer Muis van D66 door wethouder Arends geeft de fractie van L3B een gevoel, dat de aanpak nu anders gaat worden, zowel inhoudelijk als procesmatig. Daar is mijn fractie blij mee. Ik kijk echt pragmatisch naar het geheel. Ik hoop ook, dat de bewoners de participatie samen met de gemeente opnieuw wil oppakken, want ik denk dat een tweede kans daarvoor heel belangrijk is.

De heer Ruijtenberg: Misschien dat de heer Blonk nog hiertoe komt en dat ik voor mijn beurt praat, maar ik ben heel erg benieuwd uit welke bewoording van de wethouder hij dat gevoel heeft kunnen opmaken, want ik heb, denk ik, naar hetzelfde verhaal van de wethouder geluisterd en ik heb dat gevoel eigenlijk totaal niet gekregen. Ik wil graag wat meer duiding van de heer Blonk hoe hij tot dit hopelijk mooie gevoel komt. De heer Blonk: U bent ongeduldig wat dat betreft, ik kom daar uiteraard op. Ik zal uitleggen waarom. Waarom is dat? Dat is puur inhoudelijk. Er gaat eerst een raadsvoorstel over de ontsluitingsmogelijkheden komen, waarbij de beoordeling(…) ontsluitingsvarianten Driehoek Noordpolder de leidraad is. Dat is heel belangrijk, die splitsing. Dan daarna komt er een besluit van de raad over het voorstel nota uitgangspunten Driehoek Noordpolder. Daarin kan de raad dan besluiten voor een go-or-no-go ten aanzien van het bouwen in de Driehoek Noordpolder. Die splitsing was er dus niet en die komt er nu wel. Dat is voor mijn fractie heel essentieel, dat we dus eerst die ontsluiting regelen. Dat was ook één van de zaken die ze hebben ingebracht. Dat we die splitsing maken tussen de ontsluitingsmogelijkheden en de nota van uitgangspunten.

De heer Ruijtenberg: Ik begrijp inderdaad, dat het procesmatig nu uit elkaar getrokken wordt en dat is inderdaad goed, daar zijn wij ook wel voor. Echter, het meest belangrijke punt hier is dat we het niet zozeer over de procesmatige kant hebben, maar meer over de participatie, het gevoel dat de bewoners gaan krijgen. Ik heb geen warme woorden gevoeld, waarbij ik denk dat de bewoners nu een nieuw participatieproces gaan krijgen. U heeft dat gevoel blijkbaar wel. Ik verbaas me daar over, dus ik vraag toch nog een keer hoe u dat gevoel ook richting de burgers kunt duiden. De heer Jumelet: De heer Ruijtenberg heeft een beetje het gras voor mijn voeten weg gemaaid. De heer Blonk: Mijn eerste zin ga ik herhalen. De beantwoording van de interpellatievragen van de heer Muis van D66 door wethouder Arends geeft de fractie van L3B een gevoel dat de aanpak nu anders gaat worden dan dat die geweest is. Dat is ons gevoel van: jongens, we moeten het anders gaan doen, er is iets niet goed gegaan, maar we gaan het nu anders doen. Dat is wat de wethouder ook heeft aangegeven. Impliciet weliswaar, daar heeft u misschien gelijk in, maar zo zit ik er in ieder geval in, dat het in ieder geval anders moet gaan gebeuren. Ik hoop ook, en dat ligt ook bij de bewonerscommissie zelf natuurlijk, dat zij die nieuwe kans op participatie t.a.v.