BV20.0191 Verslag van de raadsvergadering van 17 december 2020

VERSLAG Gemeenteraad BV20.0191 Datum vergadering Aanwezig via Teams: Raadsleden: Leefbaar 3B

: 17 december 2020

CU WIJ Lansingerland D66 GroenLinks PvdA

: Don van Doorn, Wouter Hoppenbrouwer, Jan Pieter Blonk, Machiel Crielaard, Marjolein Gielis, Henk Meester, Leon Erwich, Georgine Zwinkels, Johan Phillippens : Alexander Kuipers, Nathalie van Bakel, Marloes Draak, Eric Kampinga, Ed van Santen, Matthijs Machielse : Matthijs Ruitenberg, Nelleke Bouman, Hans van der Stelt, Dave Bergwerff, Frans Ammerlaan : Kees-Willem Markus, Jurjen Dieleman, Paul Lieverse : Leon Hoek, Petrine van Olst, Jan Jumelet : Ineke den Heijer, Erik Jonker, Michiel Muis : Marco Ruijtenberg, Selgei Gabin : Petra Verhoef

Wethouders

: Simon Fortuyn, Kathy Arends, Jan-Willem van den Beukel, Ankie van Tatenhove

VVD CDA

Aanwezig in de raadszaal: Voorzitter : Pieter van de Stadt Plv Griffier : Karin Koemans Afwezig: VVD

: Mauriel van As

1. Opening en mededelingen De voorzitter, om 20.00 uur: Goedenavond, leden van de gemeenteraad van Lansingerland. Goedenavond een ieder die mee kijkt, hetzij hier in Teams, hetzij via de webcast. Het is vandaag alweer donderdag 17 december 2020, we naderen het eind van het jaar. Om te kijken of we een quorum hebben om de vergadering te openen, ga ik uw namen in alfabetische volgorde oplezen. Als u zich kenbaar wil maken, met iets meer dan één woord, zodat u ook zichtbaar aanwezig bent. De heer Ammerlaan, mevrouw Van Bakel, de heer Bergwerff, de heer Blonk, mevrouw Bouman, de heer Crielaard, de heer Dieleman, mevrouw Draak, de heer Van Doorn, de heer Erwich, mevrouw Gabin, mevrouw Gielis, mevrouw Den Heijer, de heer Hoek, de heer Hoppenbrouwer, de heer Jonker, de heer Jumelet, de heer Kampinga, de heer Kuipers, de heer Lieverse, de heer Machielse, de heer Markus, de heer Meester, de heer Muis, mevrouw Van Olst, de heer Philippens, de heer Ruijtenberg, de heer Ruitenberg, de heer Van Santen, de heer Van der Stelt, mevrouw Verhoef, mevrouw Zwinkels: goedenavond, ik ben aanwezig. De voorzitter: Dan stel ik vast dat we 32 raadsleden aanwezig hebben. De heer Van As heeft zich afwezig gemeld. Ik ga dus nu de vergadering openen.

Bij de mededelingen kan ik u direct melden, dat mevrouw Koemans, plaatsvervangend griffier, van dienst is vanavond en mij zal ondersteunen op alles wat nodig is. Bij de overige bijzonderheden kan ik u nog melden, dat inderdaad het verzoek is uw camera aan te houden, tenzij u daadwerkelijk met andere activiteiten bezig bent, denk aan wat eten of iets anders, dan verzoek ik u om hem even uit te zetten, maar beschouwt u de camera als uw aanwezigheid. Dus het verzoek is om hem aan te houden, zodat sprekers niet tegen allemaal lettertjes ziten aan te kijken. Ik kan u ook nog zeggen, dat wethouder Fortuyn ondertussen een feestje viert, want hij is jarig. Uiteraard feliciteren we hem, als raad, van harte. Wethouder Fortuyn: Toch meer dan 3 mensen op bezoek. De voorzitter: Ja, daar was ik al bang voor. Dit is waarschijnlijk het laatste wat u vanavond gezegd heeft, maar fijne verjaardag. 2. Trekken van het lot ter bepaling van het raadslid bij wie een eventuele stemming zal beginnen De voorzitter: Dat is nummer 24, dat is de heer Meester. 3. Vragenhalfuurtje voor raadsleden

1/17

De heer Ruitenberg, CDA: De jaarwisseling dreigt dit jaar geruisloos voorbij te gaan. Een landelijk vuurwerkverbod, afgelaste evenementen en een dringend advies om binnen te blijven. Overal wordt gekeken wat er wel kan. We hebben vernomen, dat in verschillende gemeenten de kerkklokken het nieuwe jaar zullen inluiden. Het CDA wil dit nieuwe jaar niet in sombere stilte laten beginnen. Het luiden van de klokken wordt gezien als een teken van hoop, eenheid en saamhorigheid voor alle inwoners van de gemeente. Het CDA zal het initiatief nemen om de verschillende kerkgenootschappen te vragen om met de jaarwisseling de kerkklokken te luiden. Maar wij zouden graag nog meer vrolijk geluid willen laten horen. Dat is geluid, waar wij als gemeente voor kunnen zorgen. Dat is het geluid van onze carillons. Wij vragen aan de burgemeester, als de portefeuillehouder van feesten en partijen, of hij kan bijdragen in het laten luiden van de carillons in onze gemeente in de nieuwjaarsnacht, zodat het nieuwe jaar niet in stilte begint en wat wordt opgevrolijkt in deze sombere tijden. Dank u wel. Burgemeester Van de Stadt: Ik heb met de wethouders gesecondeerd, zoals dat heet, maar we vinden het een ontzettend leuk initiatief. Ik denk dat er misschien nog wel meer ideeën zijn om om twaalf uur op een wat nette wijze herrie te maken.

Dan roep ik u niet op om met auto’s door straten te gaan rijden, want dat is in het kader van verplaatsingen i.v.m. corona niet aan te bevelen. Maar als iemand nog een leuk idee heeft, dan zou ik willen zeggen: maak op mooie wijze een hoop kabaal om twaalf uur om het nieuwe jaar in te luiden. Meneer Ruitenberg, ik moet nog even kijken of het technisch allemaal mogelijk is. Ik ga er overigens van uit, dat niets zich daar tegen verzet, dan zullen wij graag om twaalf uur het carillon een vrolijk deuntje laten horen, wat passend is bij het nieuwe jaar. Eigenlijk dacht ik: misschien kunnen we een paar minuten voor de final countdown op het carillon spelen, maar dat is misschien wel wat teveel gevraagd. Mooi idee, meneer Ruitenberg, dat kunnen we van harte ondersteunen. Is dit voldoende beantwoording voor u? De heer Ruitenberg: Meer dan voldoende. Laten we hopen, dat we er ondanks alle beperkingen toch een hele feestelijke nieuwjaarsnacht van kunnen maken. Burgemeester Van de Stadt: Dat val ik graag bij op dit punt. 4. Spreekrecht voor niet-raadsleden De voorzitter: Er heeft zich één inspreker aangemeld en dat is mevrouw Zwinkels namens projectontwikkelaar Hermes inzake de dorpsvilla. Inspreker: Mevrouw Zwinkels: Geachte leden van de raad. In uw vergadering van 26 november, u weet het vast nog, heeft u geweigerd het bestemmingsplan dorpsvilla De Lans vast te stellen.

HDH Project en de eigenaar van de woning, de heer Van Pelt, zijn ontsteld over dit besluit en over de manier waarop het tot stand is gekomen. Hermes Project heeft u op 14 december een brief gestuurd, waaruit blijkt dat alle bezwaren waarop uw besluit steunt eerder al zijn weerlegd. Ik noem hier enkele onderdelen daaruit. In de commissievergadering, toen er nog een meerderheid was voor vaststelling van het besluit, kwam aan de orde dat er onvoldoende overleg met de buren zou zijn geweest. Op 23 november heeft u van de eigenaar van het pand, de heer Van Pelt, een brief ontvangen, waarin alle contacten met omwonenden zijn opgenomen. Die zijn uitvoerig geïnformeerd. Omwonenden hebben in eerste instantie geen gelijk gekregen, maar daar is de participatieverplichting ook niet op gericht, dat zult u begrijpen. Dit punt is verder ook niet meer aan de orde gekomen. Het project zou niet passen in de structuurvisie. HDH beschikt over het collegeadvies van 12 februari 2019, dus ruim anderhalf jaar geleden, waaruit blijkt, dat de stedenbouwkundigen uitvoerig hebben onderzocht of dit project in strijd is met de structuurvisie en hebben gemotiveerd waarom dit niet zo is. Ook is daarin aangetoond, dat zich geen gevaar voor precedentwerking voordoet, aangezien het een unieke locatie betreft. Ook dat is gemotiveerd. Op basis van dit advies heeft het college een positief principebesluit genomen.

Ik kan niet anders dan concluderen, dat u als raad uw eigen mening in de plaats hebt gesteld van de stedenbouwkundigen, die hier deskundig onderzoek naar hebben gedaan. Dit is niet een politieke afweging. Uw besluit is daarom ook niet voldoende gemotiveerd. U hebt gesteld, dat u onvoldoende op de hoogte was gesteld van deze ontwikkeling door het college. Dat blijkt niet waar te zijn. U bent als gemeenteraad bij brief van 20 februari 2019 al op de hoogte gesteld van dit project. In die brief werd omschreven, dat het gaat om een project in het lint, in het historische lint van de Rodenrijseweg. Er werd vermeld, dat het zou gaan om een appartementengebouw met 9 à 10 appartementen. Precies zoals het verder is gebleven. In die brief was zelfs een tekening opgenomen hoe de dorpsvilla eruit zou komen te zien. Ook die tekening is precies zo in het ontwerp verwerkt. U bent dus nadrukkelijk op de hoogte gesteld. U heeft hier niets mee gedaan totdat op 26 november om 16.30 uur een amendement werd gepubliceerd, waaruit blijkt dat het bestemmingsplan niet zou worden vastgesteld. Hierdoor heeft u op geen enkele wijze rekening gehouden met de belangen van andere betrokkenen. Op basis van het positieve principeverzoek heeft Hermes de koopovereenkomst gesloten en is het hele project in de bijna 2 jaar daarna verder ontwikkeld. Er zijn uitvoerige onderzoeken uitgevoerd.

Die kunnen nu de prullenbak in. Er is veel geld in geïnvesteerd. U kunt dat afdoen als ondernemersrisico, maar het komt altijd op iemands schouders terecht. Op basis van de voorbereiding van dit bestemmingsplan behoefde de ondernemer deze draai op het laatste moment niet te verwachten. U heeft verder ook geen rekening gehouden met de belangen van de inmiddels 80 gegadigden voor deze appartementen. HDH heeft alle 80 gegadigden deze week afgeschreven: sorry, het project gaat niet door. Tegelijkertijd is en blijft er grote behoefte aan ouderenhuisvesting. Het project is 2/17

opgezet met 8 appartementen voor huisvesting van ouderen en 2 startersappartementen. Beide zijn doelgroepen, die dringend huisvesting nodig hebben. Het amendement bevat de beperking van 2 woningen. Die krijgen ieder een achtertuin van 1.000 m2 midden in het centrum van Berkel. Dat worden 2 miljoenenwoningen. Waar zit de logica daarin? Wie is daarmee geholpen? Het is een onbegrijpelijk besluit. Ik wil eerst nog even ingaan op de projectontwikkelaar zelf. De kracht van Hermes is de lokale betrokkenheid. Hij werkt samen met andere lokale partijen zoals Batenburg, Houweling architecten, Van der Helm milieubeheer enzovoort en hij heeft veel mooie projecten opgeleverd. In navolging overigens van zijn vader. Hij pakt de plannen op, die de grote projectontwikkelaars links laten liggen. Ieder potentieel project wordt uitvoerig met ambtenaren besproken. Er zitten genoeg nee’s bij het vooroverleg tot aan het principebesluit toe. Soms is nee ook een antwoord en Hermes pakt dan het verlies. In dit geval is er een positief principebesluit, gebaseerd op een goed onderbouwd advies. Dit is bericht aan de raad en er zijn geen nieuwe omstandigheden. De voorzitter: Wilt u gaan afronden? Mevrouw Zwinkels: Zeker. Als daar niet op vertrouwd kan worden, wordt het echt lastig. Wat heeft het voor zin om hierover nog na te kauwen? Behalve stoom af te blazen.

Hermes wil kijken of er in overleg met het college nog steeds een mogelijkheid tot ontwikkeling kan worden gecreëerd. Het staat vast dat dat onmogelijk is met slechts 2 woningen. Hij hoopt, dat dit overleg nog een uitweg biedt, waarmee schade kan worden beperkt en waardoor procederen kan worden voorkomen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Zijn er vragen? Die zijn er niet. Dan was het duidelijk. Uw punt staat niet op de agenda, zoals u weet, dus er zal in principe niet over gesproken worden, maar uiteraard staat het fracties vrij om u te antwoorden en u om de fracties te benaderen. Dank u wel voor uw inspreken. 5. Vaststelling van de agenda De voorzitter: Wie kan ik daarover het woord geven? Mevrouw Den Heijer, D66: Wij zouden agendapunt 8.a eerst amenderen, maar wij hebben een brief gekregen van het college, waarin wordt uitgelegd over het plastic en hoe dat later wordt verwerkt en ook nu al mogelijkheid biedt om daar nadere regels voor te stellen, dus wat ons betreft kan het na deze brief van de agenda worden gehaald, punt 8.a. Mevrouw Verhoef, PvdA: Mijn fractie wil graag een hamerstuk terug halen naar de agenda. Het gaat om agendapunt op de hamerstukkenlijst 9.i, het rapport van de rekenkamer met de aanbevelingen en dat heet ‘belofte maakt schuld’. Dat is in verband met een motie, die we daar willen indienen. We hebben ook nog een motie vreemd aan de orde.

Die gaat over een pro-actiever beleid van onze gemeente richting de gedupeerden van de toeslagenaffaire. De voorzitter: Dan stel ik u voor om conform het ingebrachte de agenda te wijzigen. Dat betekent dat agendapunt 8.a naar agendapunt 9 gaat. Dat wordt dan 9.i, want dan halen we gelijk 9.i terug en die maken we dan 8.c. Punt 8.c gaat naar 8.b en 8.b gaat naar 8.a. Dan voegen we 8.d toe, de motie vreemd over de toeslagenaffaire. Kunt u met de voorgestelde agenda instemmen? Ja, ik zie geen beweging, dus dan stemt iedereen in. Dan stellen we de agenda zo vast. 6. Vaststelling verslag vorige vergadering d.d. 26 november 2020 De voorzitter: Er is niets binnen gekomen. Is er iemand, die wat wil zeggen? Nee? Dan stellen we het verslag van de vorige vergadering ook vast. 7. Lijst ingekomen stukken en overzichten afhandeling toezeggingen en moties De voorzitter: Is er iemand die hier wat over wil zeggen? Dan stellen we die lijst ook zo vast. 8. Bespreekpunten: 8.a Uitwerking motie M2019-021 artikel 1 Kunst in het Huis van de Samenleving De heer Ruijtenberg, GL: De dag, waarvan je wist dat die ging komen, is dan eindelijk daar. Nadat we in 2019 hier een motie ingediend hebben, waarin wij voorgesteld hebben dat artikel 1 vertegenwoordigd moet worden in het Huis van de Samenleving, is er nu eindelijk een raadsvoorstel.

Ik breng nog even in herinneringen, dat toen we destijds de motie indienden, dat een aantal argumenten voor mij was, dat er in de samenleving steeds meer verdeeldheid heerst, dat hierdoor belangrijke waarden van onze samenleving onder druk komen te staan en dat de tekst van het artikel zichtbaar dient te maken in het Huis van de Samenleving. Daar is lang overheen gegaan. We kunnen in ieder geval wel constateren, dat de samenleving verder is gepolariseerd. De urgentie van het hebben van dit artikel in het gemeentehuis, het Huis van de Samenleving, is wat ons betreft dan ook van eminent en groot belang, wellicht nu groter dan ooit. In de commissie algemeen bestuur hebben wij daar een discussie over gevoerd, die goed was, die waardevol was, waarin we het niet altijd eens waren met elkaar, maar waarin we duidelijk laten merken, dat er eenheid is in verscheidenheid en dat we wel respect hebben voor elkaar. Dat is belangrijk. Respect voor elkaar is iets wat goed is. Je mag het nog zo met elkaar oneens zijn, maar we 3/17

moeten er altijd voor zorgen, dat we er samen iets van willen maken. Nu ligt er dan eindelijk een voorstel, maar om recht te doen aan de gevoelens van de raad, wilden wij dit voorstel graag amenderen. Ik zal het nu voorlezen. A2020-035 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Aan het besluit op pagina 3 toe te voegen: met dien verstande dat hiertoe drie visuele uitwerkingen aan de jury voorgelegd zullen worden, 2 met de combinatie van gedicht en artikel 1 en 1 met alleen de tekst van artikel 1 zonder gedicht. Deze voorstellen leggen we voor aan een jury, bestaande uit één lid vanuit elke fractie en een afgevaardigde van de Adviesraad Sociaal Domein, ASD. Toelichting: het raadsbesluit geeft geen beschrijving van de vormgeving van het kunstwerk noch van de invulling van de jurering en deze is ook niet geconcretiseerd in de bijlage (memo) waar het raadsbesluit naar verwijst, met de toevoeging van onderhavige corrigeren we dat op een wijze die recht doet aan de gevoelens van de raad. Ik dien dit amendement in, tezamen met collega D. van Doorn van L3B. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik was in de veronderstelling, dat we dit raadsbreed zouden indienen en ik had de heer Ruijtenberg ook vanmiddag laten weten, dat wij ook mede indiener willen zijn. Het geeft niet, dat hij mij is vergeten, maar ik dacht dat dit raadsbreed was.

Ik kan me alleen maar aansluiten bij de woorden van de heer Ruijtenberg, dat het fijn is, dat we nu eindelijk gehoor gaan geven aan deze motie en dat het goed is om nog genoeg ruimte te hebben in de manier waarop we daar vorm aan geven, met gedicht, zonder gedicht, en welk kunstwerk daar het beste bij past. Eigenlijk wil ik alleen maar zeggen, dat ik het toejuich dat het nu eindelijk in de praktijk gebracht gaat worden. Daar wilde ik het bij laten, dank u wel. De heer Van Doorn, L3B: Meneer Ruijtenberg verwees al naar de discussie in de commissie AB, waarbij er inderdaad een hele goede discussie op gang kwam, waarbij we al heel snel de verschillen niet uitvergrootten, maar op zoek gingen naar waar we elkaar konden vinden en waar we elkaar konden verbinden. Dit amendement is een hele mooie verwoording van het proces, dat daar plaats vond. Vandaar dat wij het graag mede willen indienen. Daar wilde ik het bij laten. Mevrouw Van Bakel, VVD: Voor ons ligt het amendement Kunst in het Huis van de Samenleving. De reden, dat het amendement er ligt, is omdat in de commissie AB bleek, dat de uitwerking van de motie Kunst in het Huis van de Samenleving niet op raadsbrede steun kon rekenen en dat is wel waar we met zijn allen in dit geval naar willen streven. De VVD is dan ook één van de partijen, die zich niet kon vinden in de uitwerking van de motie.

Wat ons betreft laat artikel 1 zich simpelweg niet lenen voor interpretatie, in welke vorm dan ook. Het gedicht hoeft wat ons betreft dan ook helemaal niet, maar dat komt tijdens de jurering aan de orde. De VVD zal dus instemmen met het amendement, met dank aan de heer Ruijtenberg, die het amendement volgens de afspraak heeft verwerkt. Dank u wel. De heer Ammerlaan, CDA: Inmiddels heb ik mijn collega’s weer in beeld, dat is toch prettiger. We praten vanavond over de uitwerking van de motie. Een motie, die op 11 juni 2019 is ingediend, dat is al een hele tijd geleden. In deze motie verzoekt de raad het college om mogelijkheden te onderzoeken om de tekst van artikel 1 van de grondwet een plek te geven in het gemeentehuis. Deze motie is raadsbreed aangenomen. Het is dan ook jammer, dat het college met het voorstel kwam, met een uitwerking van de motie, die afwijkt van de inhoud van de motie. In de uitwerking ontbreekt namelijk de kern van de motie, namelijk de tekst van artikel 1 van de grondwet. Deze luidt: allen, die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, welke grond dan ook, is niet toegestaan. In de commissievergadering van algemeen bestuur van 2 december is er een mooi debat gevoerd over het voortel van de uitwerking van de motie.

Er was verdeeldheid over de uitwerking, die bij eventuele stemming in de raad zou leiden tot een uitslag van 16/17, een uitslag waarvan alle partijen vonden, dat dat niet het gevolg kan zijn van een raadsbreed aangenomen motie. We zijn in een mooi en goed gevoerde discussie tot elkaar gekomen met een voor alle partijen aanvaardbaar compromis. We vonden het echter wel jammer, dat eerst in de tekst van het amendement werd voorgesteld, dat dit niet tot uitvoering kwam. Dat vonden we toch wel jammer. Alles bij elkaar is de uitvoering van de motie te ingewikkeld gemaakt en dat is jammer. We hopen en verwachten, dat het vervolg van het proces nu vlot en probleemloos gaat. We zien uit naar het raadsbreed gewenste uiting van de tekst van artikel 1 van de grondwet. Die titel luidt: gelijke behandeling. Wij kunnen instemmen met het voorgestelde amendement. Dank u. Mevrouw Van Olst, WIJ: Wij vonden het initiële voorstel prima. Het was wellicht wat laat, maar verder was het gewoon goed. Het is een vrije interpretatie van artikel 1, dat klopt, dat is al kunst op zich. Maar ook wij zien wel natuurlijk, zo’n artikel 1, dat we het daar met zijn allen over eens moeten zijn. Daarom 4/17

kunnen wij helemaal instemmen met dit amendement. Dank aan de heer Ruijtenberg voor het maken daarvan. De voorzitter: Excuus, we zijn nog bezig met het licht. De heer Dieleman, CU: Ik wilde zeggen, dat het in deze dagen altijd mooi is om in het licht te zitten, dat kan ik iedereen van harte aanraden. Ik ga mijn bijdrage in de commissie niet helemaal over doen. We hebben toen ook al aangegeven, dat het wat ons betreft allemaal wat ingewikkeld is gemaakt. De motie was erg helder, namelijk de tekst van artikel 1 moet ergens in ons gemeentehuis worden aangebracht. We kregen een voorstel, waarin dat wat ons betreft niet stond. Er was een andere richting gekozen, terwijl het voor onze fractie essentieel was, dat die tekst van artikel 1, die in zijn simpelheid en gelaagdheid zo krachtig is, dat die ergens een plekje zou moeten krijgen. Met het amendement, dat nu voor ligt, wordt dat georganiseerd. Met het gedicht er nog bij, maar dat had wat ons betreft niet gehoeven, maar we weten dat het voor een aantal fracties in deze raad wel belangrijk is, na het voorstel dat is gemaakt. We zijn blij, dat we met elkaar tot een compromis konden komen, ook al is het niet helemaal wat wij oorspronkelijk in gedachten hadden, maar dat het er wel op lijkt dat we raadsbreed met dit amendement en het geamendeerde voortel in kunnen stemmen.

Ik zeg ‘raadsbreed’ en dat betekent dat we daar als CU voor gaan stemmen. Dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: D66 vond ook in eerste instantie het voorstel, dat er lag, prima. Maar we begrijpen ook, dat het belangrijk is, dat er raadsbreed hetzelfde idee is over wat er ongeveer zou moeten komen. Mooi, dat we nu tot elkaar zijn gekomen daarbij. Dat is erg belangrijk. Wat ons betreft hoeven we als raadsleden eigenlijk niet in de jury, maar we gaan er nu helemaal niet meer aan tornen, aan dit voorstel, dus we laten dat zo. We hopen dat we niet zoveel bij dit soort uitvoeringskwesties betrokken worden, omdat we echt vertrouwen hebben, dat het op een goede manier tot uitvoering komt en dat we daar niet bovenop hoeven te zitten. We laten het hierbij. Wij stemmen ook in met het voorstel en het amendement. Dank u wel. De voorzitter: Daarmee zijn we aan het eind van de eerste termijn. Ik zal namens het college antwoorden. Ik kan u alleen maar zeggen, dat het college blij is met uw eensgezindheid. We hebben ons misschien wat op het verkeerde been laten zetten door de titel van de motie. Er staat namelijk: kunst. Maar ik stel ook met plezier vast dat een aantal fracties dat initiatief gewaardeerd heeft en een aantal fracties het liever iets letterlijker had.

Het is mooi, dat u zelf als raad op deze wijze aangeeft: wij komen tot een ander, wij doen verschillende voorstellen en over die verschillende voorstellen gaan wij uiteindelijk het oordeel vellen. Ik denk dat dat een hele mooie procedure is, dus het college ondersteunt van harte het amendement van de heer Ruijtenberg. Ik denk dat u hiermee een mooi besluit gaat nemen. Tot zover de mening van het college. Dan vraag ik u of er nog behoefte is een tweede termijn, gezien uw eensgezindheid. Tweede termijn De heer Ruijtenberg, GL: Ik zal het heel erg kort houden. Ik wil mijn collega’s bedanken voor de steun. Ik wil ze ook bedanken voor de discussies, die we ook achter de schermen gevoerd hebben. De heer Ammerlaan heeft gelijk, de eerste tekst was misschien wat bruusk, maar dat is inderdaad gecorrigeerd. Namens alle collega’s: dank u wel. De voorzitter: Dan denk ik dat we de tweede termijn daarbij kunnen laten en afsluiten, waarmee we komen bij de stemming over dit voorstel. U kent de vraag: wenst u stemming? Sorry, over het amendement. Nee, geen stemming over het amendement. Daarmee is het voorstel geamendeerd. Wenst u stemming over het aldus geamendeerde voorstel? Dat is ook niet het geval en daarmee is het voorstel aangenomen.

8.b Nota van Uitgangspunten woningbouwontwikkeling Lange Vaart en Merenweg in Bleiswijk Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik ga niet meer de woordvoering over doen van de commissie. We zijn in grote lijnen zeer tevreden met deze nota van uitgangspunten voor de woningbouwontwikkeling Lange Vaart en Merenweg in Bleiswijk. Blij, dat het er nu eindelijk van gaat komen, dat we gaan bouwen op relatief korte termijn in Bleiswijk. Maar wij hebben wel een amendement, dat wij graag willen voorstellen. De titel daarvan is: streven naar 50% sociaal en betaalbaar in het nieuwbouwprogramma Bleiswijk. Ik zal het amendement voorlezen: A2020-036 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor. Het beslispunt ‘De Nota van Uitgangspunten woningbouwontwikkeling Lange Vaart en Merenweg in Bleiswijk’ vast te stellen met dien verstande dat: Op pagina 10 van de Nota van Uitgangspunten (eerste bullet) de zin “Het streven om 40-50% van het woonprogramma als betaalbaar (koop/huur) te programmeren” gewijzigd wordt in: “Het streven om 5/17

minstens 50% van het woonprogramma als betaalbaar (koop/huur) te programmeren waarvan de helft als sociale huurwoningen”. Ik zal dat kort toelichten. De Nota van uitgangspunten woningbouwontwikkeling Lange Vaart en Merenweg in Bleiswijk streeft naar een woonprogramma van 40-50% betaalbaar (koop/huur). Dit wijkt af van het woningbouwprogramma, zoals we dat nu voor Wilderszijde hebben neergelegd bij het rijk, waarbij we uitgaan van 50% betaalbaar bouwen waarvan de helft in de vorm van sociale huurwoningen. Gelet op de grote vraag naar sociale huurwoningen in Lansingerland voor onze eigen inwoners, maar ook voor anderen, en het door de provincie gewenste ‘Meer Evenwicht scenario’, is het wenselijk om ook voor de nieuwbouw in Bleiswijk uit te gaan van het streven om 50% van het woonprogramma als betaalbaar (koop/huur) te programmeren waarvan de helft als sociale huurwoningen. Nogmaals, daar is door de provincie nadrukkelijk om gevraagd. Gisteren nog is door de provincie een woningbouwagenda vast gesteld. Een Zuid-Hollandse samenwerking, ook met woningbouwprofessionals in de provincie, om versneld de woningbouw op te lossen. Daar wordt gezegd: één van de belangrijkste thema’s is: bouwen voor iedereen. Ook daar staat duidelijk in de plannen dat er in principe altijd naar wordt gestreefd om 50% betaalbare woningen in de programma’s op te nemen. Daar wil ik het voor nu bij laten.

Dank u wel. De heer Meester, L3B: Mevrouw Verhoef weet heel goed, dat wij in het algemeen aan haar kant staan als het gaat om ervoor te zorgen, dat er voldoende sociale huurwoningen zijn, alleen, wij vinden dat nu eigenlijk iets te prematuur om daar nu al een uitspraak over te doen. Wij vinden dat meer passend bij het masterplan. In het raadsvoorstel, waar we nu over moeten besluiten, staat: bij het in 2021 vast te stellen masterplan kan de gemeenteraad het percentage sociale woningbouw nader bepalen. Dat is nadat we nog een discussie gehad hebben over de brief van de provincie. Wij denken dat dat een beter moment is, maar mevrouw Verhoef kan ervan overtuigd zijn, dat wij het belangrijk vinden, dat aan de vraag naar sociale huurwoningen zo goed mogelijk voldaan gaat worden en ook aan de sociaal bereikbare woningen. Wij zullen dus niet instemmen met het amendement op dit moment, maar ik zou mevrouw Verhoef willen adviseren om het wel te bewaren. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: We hebben in de commissie een goede bespreking gehad over de nota van uitgangspunten voor de nieuwe woningbouwlocaties in Bleiswijk. Als er één ding is, wat mij daar zeer van is bij gebleven, dan is dat de kansen die we allemaal zien om een mooi woningaantal toe te voegen aan de kleinste telg van onze woonkernen.

Maar tegelijkertijd is me ook bij gebleven, dat er nog heel veel zaken uitgewerkt moeten worden. Als we het hebben over het aantal woningen, die passend zijn voor de stukken grond waar we het over hebben, als we het hebben over de woningtypen, de inrichting openbare ruimte en ook juist over dat stuk betaalbaarheid. Betaalbaarheid voor de koper, huurder, bewoner. En betaalbaarheid voor de ontwikkeling vanuit ons als gemeente. Eén van de zaken die we in de commissie kort hebben benoemd, is dat het heel vroegtijdig is om ons nu vast te leggen op een vast doel voor het percentage sociaal. Dat is ook, waarom ik mijn fractie zal adviseren om tegen het amendement van mevrouw Verhoef te stemmen, omdat wij het te vroeg vinden, gelet op alle onzekerheden, die nog in het plan zitten, om ons nu vast te leggen op een percentage sociaal. We hebben ook wensen op het gebied van beperking van de hoogbouw, de beperking van de financiële last voor onze gemeente voor het ontwikkelen hiervan. Los daarvan zullen we ook naar het geheel willen kijken hoe het percentage sociaal in Bleiswijk zich laat ontvouwen. Mevrouw Verhoef merkte al op, dat we daar boven het onszelf gestelde doel zitten, dus op voorhand voelen wij er niet direct voor om daar nog verder boven te gaan zitten.

Maar ik voer graag inhoudelijk die discussie met mevrouw Verhoef wanneer we veel meer informatie hebben over hoe we deze wijk kunnen gaan ontwikkelen. Daar wilde ik het voor nu bij laten. Dank u wel. De heer Van der Stelt, CDA: Ik kan grotendeels aansluiten bij de vorige spreker, de heer Machielse. We hebben dit uitvoerig besproken in de commissievergadering. Ook wij vinden het prematuur om dit nu zo vast te zetten, zoals de PvdA dat doet. Zeker om daarmee ook ruimte te laten voor de totale invulling en afweging, die we alsdan moeten maken. Dan gaan wij ook graag het debat aan met de commissieleden en de raad om tot een concretisering van de 40-50% invulling te komen, die we als betaalbaar zullen betitelen. De heer Jumelet, WIJ: Wij hebben uiteraard ook de discussie in de commissie goed gevolgd. Daar hebben wij de wethouder horen zeggen, en de heer Meester verwoordde dat ook heel erg goed, dat het masterplan, dat aanstaande is in het komende jaar, de basis zal zijn voor de discussie over het exacte percentage. Daarmee is eigenlijk het amendement wat ons betreft te voorbarig. Op dit moment willen wij ons dan ook niet vast leggen op het percentage van minstens 50%.

Evenals de heer Meester zou ik ook willen voorstellen om het amendement te bewaren tot de discussie, die dan aan de orde is, omdat we dan ook mede op basis van de brief, die de provincie geschreven heeft, en wellicht ook de overleggen die dan hebben plaats gevonden naar aanleiding daarvan, dat we dan ook met reden kunnen zeggen: gaan we richting die 50 of over de 50 wellicht heen. Wij wachten graag de discussie af, die aanstaande is aan de hand van het masterplan. Misschien nog een detail. We vonden overigens de titel van dit amendement een klein beetje misleidend. Als je afgaat op de titel, zou het gaan om 50%, maar het amendement gaat 6/17

over minstens 50%. Wellicht is dat een slip of the pen. Op het moment dat je zegt: minstens 50, dan ga je toch wel heel erg een bepaalde richting op. Dank u wel. De heer Markus, CU: Wij kunnen kort zijn. Wij sluiten ons aan bij vorige sprekers. In de commissie is dit ook uitvoerig aan bod gekomen. Het plan, zoals het nu voor ligt, vinden wij op dit moment qua uitwerkingsniveau prima. Laten we later in het proces de discussie verder aangaan om verdere invulling vorm te geven. Dat is ook het moment, waarop we meer weten over de invulling van het plan. Dat lijkt ons het beste moment om verder te spreken over wat het percentage we daar willen hebben. Wij zullen tegen het amendement stemmen. Dank u wel. De heer Muis, D66: Er is al een heleboel aangegeven. Ik zie ook al een beetje waar het heen gaat. Ik hoor: wachten, niet vast leggen, prematuur, te voorbarig. Dat is zo. Aan de andere kant: Wilderszijde is voorlopig ook nog niet in wording en daar hebben we het wel afgesproken. Tegelijkertijd staat in het amendement: streven naar. Het is nooit verkeerd om ergens naar te streven. Als we dat belangrijk vinden, is het goed om die richting mee te geven. Er staat niet: dit moet het minimaal worden. Ik kan me ook wel vinden in het idee om te zoeken naar een geschikter moment.

Of dat dan bij het masterplan is of dat de wethouder daar dan nog een ander geschikt moment voor weet, daar kunnen wij ons ook prima in vinden. Dan horen we misschien straks al gelijk van de wethouder wat er tegen zou zijn. Wat is er tegen om je uit te spreken om ergens naar te streven als raad? Dat is nog helemaal niet hard en biedt nog steeds de mogelijkheid om het in een latere fase concreter te maken en echt vast te leggen. Misschien dat de wethouder daar op in kan gaan. Mevrouw Gabin, GL: (..) Er wordt gestreefd naar minimaal 50% van het woonprogramma als betaalbaar te programmeren. Maar verderop in het amendement staat: waarvan de helft, dus 25%, sociale huur. Hier hadden wij liever staan: 30% sociaal bereikbare woningen, dan alleen sociaal huur, want sociale koopwoningen worden uitgesloten hierbij. Wij vinden het dus een moeilijk amendement. Aan de ene kant kan je stellen: het is beter dan wat er nu voor ligt. Aan de andere kant kan je zeggen: het is minder dan wij willen. Wij streven namelijk naar 30% sociaal bereikbare woningen, waarbij GL de sociale woningbouwopgave en de wens van de provincie goed in het oog probeert te houden. Wij vinden het amendement dus niet vergaand genoeg. Wij wachten even de beantwoording van de wethouder af.

Wethouder Arends: Het amendement van mevrouw Verhoef vraagt naar meer percentage betaalbaar als ook daar al in op te nemen een percentage sociaal. Er is heel bewust gekozen, en daar hebben wij uitvoerig met elkaar over gesproken in de commissie, waarom deze bandbreedte is opgenomen. Net als eigenlijk alle andere uitgangspunten zal in de aankomende periode nader onderzoek worden gedaan richting het vorm geven van het masterplan. Dat is dan ook echt het goede moment om over alle uitgewerkte uitgangspunten met elkaar in gesprek te gaan. Er moet gewoon nog heel veel gedaan worden en onderzocht worden. U noemde ook al: er is een brief van de provincie, die gaan we ook met elkaar bespreken, daar gaan we ook een antwoord op geven aan de provincie. Wij vinden het amendement dan ook echt nu te prematuur. Op dit moment kan het onvoldoende gedragen worden met de informatie die er nu ligt. Er is echt veel meer informatie nodig. Er wordt een vergelijking gemaakt met Wilderszijde, maar dat is niet één op één te vergelijken. Dat is echt een andere situatie. Daar hebben we te maken met fors publiek financieel tekort. Dat is op dit moment in Bleiswijk niet. We moeten wel onderzoeken wat het betekent, in financieel opzicht ook, in een betaalbaar goed ontwikkelde wijk. Dat is één van de uitgangspunten, die daarin meegenomen moet worden.

Alle afwegingen, die meegenomen worden in het masterplan, die komen naar u toe. Dan kunt u nader duiding geven over het percentage sociaal. Dank u wel. Tweede termijn Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik wil alle fracties en ook de wethouder bedanken voor hun inbreng. In het algemeen is het heel duidelijk. U vindt het te prematuur. Mij en mijn fractie wordt aangeraden om te wachten totdat we bij het masterplan zijn. Ik hoor eigenlijk de meeste fracties en ook de wethouder zeggen: er is nu nog teveel onzeker, er moet nog van alles onderzocht worden, er is meer informatie nodig. Aan de ene kant kan ik denken: oké, dat zal zo zijn. Aan de andere kant denk ik: wat is er eigenlijk onzeker? De zekerheid, die we in ieder geval hebben, is dat de provincie het heel belangrijk vindt, en terecht, dat er meer betaalbaar wordt gebouwd en ook meer sociale huur, maar ook sociale koop wordt gebouwd. Die zekerheid hebben we en daar kunnen we al een klap op geven. De zekerheid hebben we ook, dat er een enorme behoefte aan is. Wat voor informatie we in de tussentijd gaan vergaren, dat wil ik nog wel van de wethouder horen. We hebben toch ook aardig wat geld op onze rekening, als ik het zo mag zeggen, door de verkoop van de Eneco-aandelen, dus daar kan het ook niet aan liggen, dat we geen geld hebben om dit te doen.

Ik zou in ieder geval nog van de wethouder willen horen: welke informatie heeft u nog nodig? Ik kan me ook eigenlijk niet voorstellen, dat we aan de provincie het antwoord gaan geven van: nee, wij gaan niet voldoen aan uw vraag om socialer of meer betaalbaar te gaan bouwen. Maar goed, die discussie gaan we inderdaad nog voeren. Als de anderen daar 7/17

graag op wachten, dan zal ik me daar natuurlijk bij neerleggen. Graag nog van de wethouder het antwoord op de vraag om welke informatie het gaat. Het gaat om veel informatie, zegt ze. Wat heeft ze nu nodig om nu te besluiten dan 40-50%, of zij, dat wij als raad gaan besluiten, dat 40-50% echt veel beter is dan 50% of net iets daarboven. Dank u wel. De voorzitter: Mag ik voor de duidelijkheid vragen: houdt u vast aan het amendement? Los van de beantwoording van de wethouder. Zo ja, als u het amendement vast houdt, dan ga ik het rondje even afmaken. Als u op het voorstel van de heer Meester ingaat, dan is dat niet nodig. Dan ga ik nog wel even naar de wethouder toe. Mevrouw Verhoef: Het heeft nu geen zin om het amendement in stemming te laten brengen, want ik heb precies van u gehoord hoe u dan zult stemmen, dus dan leg ik het in de kast en dan haal ik het weer uit de kast tegen de tijd, dat het masterplan voor ligt. Dan hoop ik ook op bredere steun dan wat ik nu hoor. Alhoewel ik wel een handreiking van diverse fracties heb gehoord. Dus ik wil in ieder geval nog een antwoord van de wethouder. De voorzitter: Dan ga ik er even van uit, dat er voor de tweede termijn geen discussie meer is, aangezien het amendement van tafel is. Dan ga ik naar de wethouder om uw vraag te beantwoorden. Wethouder Arends: Ik begrijp heel goed de vraag van mevrouw Verhoef.

Waar gaat het dan over? In de nota van uitgangspunten ziet u eigenlijk op alle onderdelen, stedenbouwkundig, de aantallen woningen, de ontsluiting, percentage groen, alle zaken: daar moet gewoon een verdiepingsslag op komen. Alles daarmee heeft ook een financieel component. Daarin zit ook nog eens, dat er heel veel eigenaren zijn. Aan al die facetten wordt de komende periode keihard aan gewerkt om u alle tools te geven om integraal die afwegingen te maken. Waarbij dus ook het financieel plaatje zichtbaar in beeld gebracht moet worden aan u. Als u het er met elkaar over eens bent om daar een hap in de Eneco-middelen te doen, maar daar is separaat nog een proces over gaande, dan is dat natuurlijk aan u. Ik vind het vooral belangrijk dat we zorgen richting het masterplan, dat u op al die uitgangspunten goede duidelijkheid krijgt om een weloverwogen keuze te maken, waaronder het percentage sociaal. Dank u wel. De voorzitter: Dan ga ik ervan uit, dat dit agendapunt voldoende besproken is. Het amendement bewaart mevrouw Verhoef voor de discussie in een later stadium. Dan gaan we stemmen over de nota van uitgangspunten woningbouwontwikkeling Lange Vaart en Merenweg in Bleiswijk. Wenst u stemming over dit voorstel? Dat is niet het geval. Daarmee is het voorstel aangenomen.

8.c Aanbevelingen Rekenkamer rapport 'Belofte maakt schuld' Mevrouw Verhoef, PvdA: Dit rekenkamerrapport is uitgebreid besproken tijdens de commissie samenleving van 3 december. Uiteindelijk is het bij de hamerstukken beland. Eigenlijk als je terug kijkt naar dat hele debat, dan heeft wethouder Van Tatenhove daar wel laten blijken, dat het heel vervelend is voor mensen om schulden te hebben, maar ze heeft er ook geen excuses voor aangeboden. Als je goed kijkt naar wat de rekenkamer hier in haar rapport ‘belofte maakt schuld’ zegt, dan is dat eigenlijk heel zwaar. Er staat dat ons college met verantwoordelijke wethouder Van Tatenhove heeft gefaald in de gemeentelijke schuldhulpverlening. Constaterende dat ongeveer 1.200 huishoudens problematische schulden hebben in Lansingerland en dat daarvan slechts zo’n 180 Lansingerlandse huishoudens schuldhulpverlening en/of hulp bij schulden hebben gekregen, dus slechts 15% van de doelgroep. Dat het een heel laag percentage is in de regio, dat bereikt wordt. De wethouder kon niet meer doen dan op dat moment zeggen: binnenkort komt er een nota schuldhulpverlening, in januari gaan we het daarover hebben, ik beloof dat het daar allemaal veel beter in geregeld zal zijn. Dan zou je kunnen denken: daarmee is de kous af, maar wij vinden dat vanuit mijn fractie niet.

De Heraut heeft 4 artikelen gewijd aan deze hele schrijnende kwestie, de achterblijvende schuldhulpverlening door ons college, door onze gemeente. In twee van die artikelen zijn de verschillende vrijwilligersorganisaties aan het woord geweest en hebben uitgelegd hoe het zit met mensen in schulden, hoe ze die helpen. Verder is het debat, dat echt fel was, waar ook de andere fracties hebben laten weten: dit zit eigenlijk niet goed, wat het college heeft laten zien. Dat is ook verwoord in de Heraut, maar de wethouder zelf is niet aan het woord geweest. Wat er kan zijn gebeurd, en dat zijn onze overwegingen, is dat er mogelijk onrust is ontstaan bij de burgers. Er is mogelijk ook een gebrek aan vertrouwen ontstaan in ons gemeentebestuur als het gaat over schuldhulpverlening. Er gaan nu dus ruim 1.000 huishoudens in Lansingerland de feestdagen in met een schuldenprobleem, waarvoor zij nog geen hulp krijgen van de gemeente. En ook het idee hebben, dat het niet op orde is. Het dictum zal ik nu voorlezen: M2020-036 Verzoekt het college om via een interview van wethouder Van Tatenhove in De Heraut of andere (sociale) media excuses aan te bieden over het falende schuldhulpbeleid en beterschap aan te kondigen, en gaat over tot de orde van de dag. Daarbij wil ik afsluiten: belofte maakt schuld. Maar bij schuld hoort ook een excuus.

Dit is de motie en ik hoor graag van de andere fracties of ze deze kunnen steunen. Mevrouw Gabin, GL: GL wil nogmaals benadrukken, dat het huidige beleid van de schuldhulpverlening onvolledig en onuitgewerkt is, waardoor het beleid inderdaad als ernstig falen kan worden beschouwd. 8/17

Inwoners in nood zijn niet bereikt en dit door toedoen van het college. Maar de wethouder te dwingen om haar excuses aan te bieden is niet gebruikelijk. Had dan een motie van afkeuring ingediend, dan spreek je je als raad over het falen, niet over hoe de wethouder de bevolking moet toespreken. Een wethouder dient verantwoording te geven aan de raad, niet de bevolking. Daarbij is de intentie van een excuus ook niet puur, wanneer je dat door middel van een motie oplegt. Een andere optie zou zijn om een verzoek tot het houden van interpellatie in te dienen, maar dat is natuurlijk aan de PvdA of zij dat willen. Tot zover onze bijdrage. De heer Jonker, D66: Mevrouw Gabin heeft het al heel mooi gezegd en een aantal woorden uit mijn mond gehaald. Ik kijk terug op de commissie als inderdaad een pittig debat, waar iedereen zeer kritisch was op het schuldhulpverleningsbeleid. Met elkaar hebben we gezien, dat de rekenkamer een aantal goede aanbevelingen heeft geformuleerd, die ook allemaal worden overgenomen en die we nota bene in januari al gaan bespreken in een plan, dat de wethouder ons voor gaat leggen. Het is nu december, dus dat is best rap. Dan denk ik inderdaad, dat we daar heel kritisch op moeten zijn in hoeverre die aanbevelingen ook worden opgevolgd. D66 heeft in de commissie daar een punt van gemaakt, om die nadrukkelijk te monitoren.

Dat zullen wij doen en ik denk de andere fracties ook. Dan om nu excuses te gaan eisen, dat vonden wij een beetje vreemd. Zoals mevrouw Gabin al aan gaf: in de relatie wethouder / raad passen dan andere instrumenten en andere middelen, maar dat is aan de PvdA. Daarom zullen wij deze motie niet steunen. De heer Lieverse, CU: In de bespreking van de commissie samenleving was de CU heel duidelijk over het rekenkamerrapport. Onze analyse zal ik niet herhalen, maar die kwam er kort gezegd op neer: we hebben een probleem. Een probleem, dat niet louter vraagt om nieuw beleid, maar misschien wel meer om een meer effectieve uitvoering. De woordvoering van de PvdA in de commissie sloot hierbij aan en repte geenszins over bewoordingen die nu in de motie staan. Ik zal de drie overwegingen toch langs gaan, die in de motie staan. In de eerste plaats wordt gesproken over 1.000 huishoudens, die in de kou gezet zouden worden of zoiets. Feitelijk is het juist, het cijfer, maar het is niet de gemeente aan te rekenen. Het is een landelijk gegeven, dat mensen met schulden zich helaas, helaas, laat of niet melden. Ik heb een google research gedaan vandaag rond een aantal gemeenten, die net als wij een rekenkamerrapport hebben aangevraagd. Ik vond bij Venlo: te weinig capaciteit bij de uitvoerende teams, te weinig zicht op de doelgroep en het cliëntenaantal, onvoldoende monitoring.

Amstelveen: de doelstellingen van het beleid zijn niet specifiek en meetbaar geformuleerd, meldt de rekenkamer. Stadsdelen Amsterdam: 370 huishoudens in beeld van de verwachte 2.550, een vergelijkbaar aantal. Arnhem: niet goed is te bepalen, schrijft de rekenkamer, of de sociale wijkteams doen wat nodig is. Ten aanzien van schulddienstverlening wordt er geen registratie bijgehouden. Capelle aan den IJssel citeer ik niet uit hun rapport, maar uit het AD: doet niet genoeg om de schuldenproblematiek van inwoners te verbeteren. Te weinig mensen met schulden worden geholpen. Mensen worden niet bereikt, waardoor problemen niet opgelost worden. Van de 3.080 gezinnen slecht 347 hulpverleningstrajecten. Daarvan hebben maar 85 cliënten het traject succesvol afgerond. Niet genoeg zicht op de doelgroep, zegt de rekenkamer. Dit is een illustratie van de complexiteit van de hulpverlening. Dat is geen reden voor ons, niet voor de CU, om de problematiek te bagatelliseren rond hulpverlening, maar die 1.000 huishoudens, dat ligt niet zomaar aan onze gemeente. Het tweede punt van de overweging, de derde zal ik kort benoemen: de wethouder gaf weldegelijk aan te begrijpen waar het om gaat.

Ik citeer uit mijn eigen aantekeningen: natuurlijk ben je niet gelukkig als je zo’n rapport krijgt, je krijgt een flinke tik, de aanbevelingen zijn scherp, maar dat is winst, want in die zin kunnen we het beleid bijstellen. Het moet beter. Dat waren bewoordingen, die uit mijn aantekeningen komen en die aangeven, dat de wethouder weldegelijk mee gaat met de commissie om de problematiek aan te pakken. De derde overweging: de media hebben hier aandacht aan besteed. Dat vinden wij terecht. Het wint juist vertrouwen, dat wij er open over spraken in de commissie en, omdat de PvdA dat nodig vindt, nu opnieuw voordat we volgende maand over de nieuwe beleidsnotitie gaan spreken. Dat laat zien, dat we niets weg stoppen, maar daar in alle openheid over spreken. Dank u wel. De heer Hoek, WIJ: Ik wil allereerst de heer Fortuyn vanaf deze kant namens de WIJ-fractie van harte feliciteren met zijn verjaardag. Dan de motie. Ja, daar staan natuurlijk wel waarheden in de motie. Het beleid is gefaald, daar bestaat geen twijfel over. Ik trek me dat zelf ook nog aan, want wij als raad hebben een controlerende taak. Kennelijk is het geen ene fractie in dit huis opgevallen, dat hier iets echt mis was. Dus ik trek het mezelf ook aan. Ik wijs niet alleen naar het college.

Daarnaast heeft het college alle aanbevelingen aangenomen, die vanuit de rekenkamer werden voorgesteld (….) het merendeel is aangenomen. Daarnaast heb ik de wethouder ook horen zeggen, dat ze de hele gang van zaken betreurt. Ik acht de wethouder groot genoeg om sorry te zeggen en daar is absoluut geen motie voor nodig. Dan wil ik mevrouw Verhoef nog wijzen op Lodewijk Asscher, die pas onlangs zijn excuses heeft gemaakt over de hele belastingtoeslagenaffaire, terwijl hij daar toch jarenlang de eerstverantwoordelijke voor was. Ik vind het niet terecht, dat dit op deze manier aangevlogen wordt. Zeker ook gezien, dat alle aanbevelingen worden aangenomen en dat het college absoluut heeft gesteld: dit is voor verbetering vatbaar en daar gaan we met zijn allen hard tegenaan. Dank u wel. 9/17

De heer Bergwerff, CDA: Wij als CDA beseffen heel goed, dat het document van de rekenkamer zeer veel frustratie en verdriet met zich mee brengt. Dat heb ik dan ook kenbaar gemaakt tijdens de commissievergadering van 3 december. De wethouder heeft duidelijk gemaakt, dat zij deze situatie niet minder erg vindt dan wij als raadsleden. De frustratie en verdriet was duidelijk te zien en te merken aan de wethouder tijdens die vergadering. Daarnaast heeft het college voorgesteld uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de rekenkamer, waaruit ook berouw blijkt. Het CDA wil een excuus van de wethouder absoluut niet afdwingen. Als iemand excuses moet aanbieden, zijn wij dat als raadsleden. Wij zijn namelijk de volksvertegenwoordigers. Voor ons als CDA is het oprechte medeleven van de wethouder voldoende en wij voor nu vooruit kijken en niet achterom kijken. Wij steunen de motie van de PvdA dus niet. De heer Kampinga, VVD: We kunnen hier de hele commissievergadering over doen. Mevrouw Gabin had het ook heel mooi verwoord. Wat wij belangrijk vinden, is dat de wethouder heel duidelijk heeft gemaakt, dat wat de rekenkamer schrijft, en dat is niet mis, dat ze daar achter staat in de zin van: ze gaat de aanbevelingen over nemen. Wat ook belangrijk is: er komt een uitvoeringsplan. Er moet gewoon concreet iets gedaan worden.

Wat tot slot heel belangrijk is: volgende maand al, in januari, komt er een nieuw beleidsplan met een uitvoeringsplan. Het was 3 december, dus toen had ik gezegd: vol verwachting klopt ons hart. Wij hebben er vertrouwen, vooralsnog, totdat het tegendeel blijkt, dat dit een heel mooi plan wordt, dat alle zaken uit het verleden, ik ben niet zo van het verleden, het verleden kan je niet meer herstellen, de toekomst wel, wij verwachten dat dit een heel mooi plan wordt. Dank u wel. De voorzitter: Het verleden moet u aan historici als ik overlaten, dat weet u. De heer Crielaard, L3B: Er is al het nodige over gezegd in de commissievergadering. De wethouder heeft ook ruim erkend, dat de schulddienstverlening niet goed is gegaan. De heer Lieverse had het ook in zijn aantekeningen staan: de wethouder noemde het inderdaad een flinke tik. Die brede, ruime erkenning is er. Zoals de heer Kampinga voor mij net ook al zei: er komt volgende maand een nieuw beleidsplan naar ons toe. Zoals de heer Jonker ook zei: we moeten als raad er kritisch naar kijken, of alle aanbevelingen netjes opgevolgd worden. Wat ons betreft is dat het belangrijkste, dat er een nieuw plan komt, een uitvoerbaar plan, want daar hebben mensen schuldenproblematiek echt iets aan. Met excuses, daar kopen we niets voor. Bovendien zijn excuses ook niet afdwingbaar.

Excuses komen voort uit een eigen overtuiging, of dit al dan niet gepast is. Wat L3B betreft, is het een beetje onzinnige, overbodige motie. Wij kunnen daar niet in mee gaan. Dank u wel. Wethouder Van Tatenhove: (….) De voorzitter: We zien de wethouder niet verschijnen en er is geen geluid. Ik ga even schorsen voor een minuut of 3, dan kijken we of we verbinding kunnen maken met wethouder Van Tatenhove. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: We hebben de verbinding met wethouder Van Tatenhove kunnen herstellen. Ik heropen de vergadering. Wethouder Van Tatenhove: Door meerderen is aangegeven, dat er op 3 december een pittig en goed debat is geweest over het rapport van de rekenkamer, waarin hele kritische opmerkingen zijn gemaakt over het beleid, dat de afgelopen jaren is gevoerd rondom het thema schuldhulpverlening. Ik denk niet, dat dit een plek is om dat debat opnieuw te gaan voeren, want het was geagendeerd als een hamerstuk. Het gaat vanavond in hoofdzaak over de motie, die voor ligt. Daar is veel over gezegd en daar kan ik me wel in herkennen.

Ik denk dat met de mededelingen in de commissie, dat het voelt als een tik om je oren, in elk geval voor mij en ook voor het college, en met de mededeling, dat we alle aanbevelingen gaan overnemen, dat we gaan werken aan nieuw beleid, maar ook vooral aan een andere wijze van uitvoering en monitoring, denk ik dat we nu naar voren kunnen kijken en zeggen: we gaan daarmee aan de slag. Ten aanzien van de opmerking van mevrouw Verhoef over de artikelenserie in de Heraut, ik denk dat dat hartstikke goed is, daar ben ik zelf heel blij mee, dat de Heraut het initiatief heeft genomen om juist ook aan dit onderwerp echt in serie aandacht te besteden. Mocht meneer Zijlstra bij mij komen of iemand anders voor een interview bij de presentatie van het nieuwe beleidsplan, dan ben ik zeker bereid om een interview te geven, maar dat kan ik niet zelf regelen. De pers is degene die bepaalt waar de pers over schrijft. Dank u wel. Tweede termijn Mevrouw Verhoef, PvdA: Dank aan alle fracties en aan de wethouder voor de beantwoording, of voor haar reactie op de motie, die wij hebben ingediend. Gelukkig hebben we niet het hele debat over gedaan, dat was ook geenszins de bedoeling. De wethouder gaf zelf al aan, dat zij blij was met de serie in de Heraut, dat het belangrijk is dat er aandacht wordt gegeven aan het thema schuldhulpverlening.

We hadden het zelf heel fijn gevonden als zij inderdaad in die serie was geïnterviewd. Wat ons betreft had ze daar wel 10/17

excuses aangeboden, vandaar ook deze motie. Zo’n stuk kan natuurlijk altijd nog in de toekomst worden geplaatst, maar zoals de wethouder zegt: daar gaan de media over. Dat klopt, maar je kan ook zelf bij de media aankloppen. Dat doet het college geregeld als zij iets onder de aandacht willen brengen. Waar het de fractie van de PvdA om ging, was onrust bij mensen weg nemen, die weldegelijk grote behoefte hebben aan schuldhulpverlening. Laten voelen, dat er weldegelijk vertrouwd kan worden op het toekomstige beleid van het college. Die kans ligt er misschien nog steeds, dat voel ik ook wel bij de wethouder. Het CDA zei: eigenlijk moeten wij excuses aanbieden. De wethouders, het college, besturen deze gemeente en wij natuurlijk samen met hen als raad, maar hebben weldegelijk vanuit de PvdAfractie regelmatig aandacht gevraagd voor de grote problematiek rondom schulden en ook het feit, dat lang niet iedereen gevonden en geholpen wordt. Ik voelde me in die zin niet aangesproken. De heer Hoek begon nog over de heer Asscher die pas later excuses had gemaakt. Dat heeft hij in ieder geval gedaan. Ik heb ook andere wethouders hier om minder wel excuses horen maken, bijvoorbeeld aan standhouders in het centrum van Berkel. Het is op zich niet vreemd als een wethouder excuses aanbiedt, maar het mooist is het als dat uit iemand zelf komt, uit zijn eigen overtuiging, noemde L3B dat.

Ik zit nu even na te denken over wat ik zal doen. De motie gaat u niet steunen. Ik voel ook wel bij de wethouder, dat ze misschien wel wacht op een uitnodiging van de heer Zijlstra in aanloop naar de nieuwe plannen of vlak daarna. Dat kan altijd nog. Ik ga deze motie nu niet in stemming laten brengen, dus in die zin houd ik hem bij me. Daar wil ik mee afronden. Ik zie wel uit naar januari. Dan hoop ik van harte dat we daar met zijn allen tot een heel goed plan kunnen komen voor een betere schuldhulpverlening, want dat verdienen de mensen, die hier in Lansingerland in schulden verkeren. Dank u wel. De heer Lieverse: Dit debat hadden we eigenlijk al in de commissie gevoerd. Deze bespreking kan misschien wel dienen als een aanmoediging om niet alleen de Heraut de taak te geven om informatie te verstrekken, maar dat we ook in onze eigen achterban bekend maken, dat mensen die met schulden te maken hebben, zich daarvoor schamen, daar tegenaan lopen, die ruzie krijgen thuis, andere problemen hebben. De heer Xhemaili maakte zeer terecht de opmerking: het komt in alle lagen van de bevolking voor, het heeft niets te maken met opleidingsniveau. Laten we bekend maken in onze achterban, dat hulp mogelijk is. Mevrouw Verhoef: Ik wil de heer Lieverse bedanken voor zijn suggestie. Zoals hij weet richten wij ons iedere week tot de achterban. Ook dit thema krijgt regelmatig aandacht.

Ik denk dat hij een heel goede suggestie heeft gedaan, waarvoor dank. De voorzitter: Als de motie van tafel is, dan is in principe de discussie beëindigd. Uiteraard is er nog alle mogelijkheid om te reageren op wat de wethouder gezegd heeft, als dat nodig is. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Nee. Dan ronden we dit debat af. Dan gaan we stemmen over het voorstel aanbevelingen rekenkamerrapport ‘belofte maakt schuld’. Wenst u stemming hierover? Dat is niet het geval. Daarmee zijn die aanbevelingen aangenomen. 8.d Motie vreemd aan de orde College pro-actiever rond toeslagenaffaire Mevrouw Verhoef, PvdA: Het zal niemand ontgaan zijn, dat vandaag er een hoop media-aandacht is geweest rondom de toeslagenaffaire. Hele harde woorden zijn er door de commissie gezegd, die daar onderzoek naar heeft gedaan. Wat eigenlijk opviel, was dat de mensen die er door getroffen zijn in de afgelopen jaren, de gedupeerden, daar ontzettend veel last van hebben gehad. Niet alleen financiële last, maar soms ook emotionele last. Ik ga niet de hele constatering rond de motie voorlezen, maar u weet dat compensatie van gedupeerden vanuit het rijk ernstige vertraging heeft opgelopen, waardoor mensen later hun geld terug krijgen van de belastingdienst, daardoor dus ook langer in schulden verkeren of emotionele schade ondervinden.

In oktober 2020 heeft het ministerie van financiën € 11 miljoen beschikbaar gesteld, waarmee gemeenten gedupeerden kunnen gaan helpen. Niet zozeer om die schulden op te lossen, maar om ondersteuning te geven bij schuldenproblematiek of bij psychische problematiek. De wethouder heeft ons naar aanleiding van vragen, die wij vanuit de fractie in de commissie hebben gesteld, ons gisteren laten weten via de ambtenaren, via de griffie, dat er in Lansingerland 33 huishoudens wonen, die zich inmiddels hebben gemeld bij de belastingdienst als zijnde gedupeerd door die toeslagenaffaire. Het kunnen er meer zijn, maar 33 hebben zich gemeld. Het ministerie heeft aangegeven, dat ze een oplossing gaan zoeken m.b.t. privacy beletselen, zodat gemeenten zelf volgend jaar gedupeerden kunnen benaderen en ondersteuning in allerlei vormen kunnen aanbieden. Wij vinden het belangrijk dat die 33 huishouden, en dat zijn er misschien meer, dat ze noodzakelijke ondersteuning krijgen van onze gemeente. Op dit moment is onbekend wanneer die oplossing met die privacy beletselen klaar is. Andere gemeenten zijn nu keihard op zoek gegaan naar gedupeerden middels advertenties: meld u alstublieft bij ons, want we willen u graag helpen. Wij vinden dat ook onze gemeente dat veel pro-actiever zou moet doen.

Het dictum luidt: M2020-037 Verzoekt het college om binnen twee werkdagen na het aannemen van deze motie via de gemeentelijke website, sociale media en de digitale en papieren versies van de lokale nieuwsbladen aan de groep gedupeerden van de toeslagenaffaire in Lansingerland te communiceren, dat zij zich kunnen melden bij onze gemeente voor ondersteuning (bijvoorbeeld schuldhulpverlening of geestelijke ondersteuning). En verzoekt het college om hierbij diverse laagdrempelige routes aan te geven voor contact opnemen met 11/17

de gemeente. Dat is het eerste onderdeel van het dictum. Het tweede onderdeel. Verzoekt het college uiterlijk in de eerste week van januari 2021 te achterhalen bij het rijk welk bedrag beschikbaar zal zijn voor ondersteuning van gedupeerden in Lansingerland en wanneer bekend wordt hoe de gemeente zelf gedupeerden kan benaderen; en de raad van het antwoord op de hoogte te brengen. En gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel. De heer Crielaard, L3B: Zoals mevrouw Verhoef al aangaf, heeft de toeslagenaffaire ernstige gevolgen gehad voor de gedupeerden. L3B vindt het dan ook een sympathiek voorstel om een oproep te doen aan gedupeerden om contact op te nemen met de gemeente. Het is ook goed om uit te zoeken wat er binnen de kaders van AVG mogelijk is om zelf contact te zoeken. We zitten nog wel met een tweetal vragen. Mevrouw Verhoef wist net te melden, dat in oktober geld beschikbaar is gesteld vanuit het rijk voor gemeenten om de gedupeerden te ondersteunen. Ik vond zelf nog een artikel uit september, waarin stond dat gemeenten woedend waren op de belastingdienst, dat er geen geld was vrij gemaakt daarvoor. Wellicht is de situatie nu anders, ik heb het niet scherp op het netvlies. Wellicht kan de wethouder daar nog even op reageren.

Hebben we genoeg financiële middelen vanuit het rijk gekregen om goede ondersteuning te bieden aan gedupeerden? Het is ontzettend belangrijk om te besturen met ons hart om gedupeerden te helpen, maar het rijk blijft wel primair verantwoordelijk om de puinhoop, die zij van de toeslagen gemaakt hebben, op te lossen. Tot slot nog een vraag over de termijn, die genoemd is in de motie. Die termijn is vrij kort. Ik zou graag van de wethouder willen horen of dit voor haar een haalbare termijn is. Dank u wel. Mevrouw Draak, VVD: Ik ga toch heel even in op wat de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag heeft vast gesteld vandaag. Dat is gepubliceerd. De titel van de samenvatting was: de rechtstaat is in het geding. De ouders van de toeslagenaffaire is ongekend onrecht aangedaan en er is een onvermogen getoond om recht te doen aan het individu. We hebben het net over een rekenkamerrapport gehad, maar toen ik dit las kreeg ik echt kippenvel van afschuw op mijn armen. Deze toeslagenaffaire is afschuwelijk. Het is een grote smet op het blazoen van het ministerie van financiën, maar dit straalt af op de hele overheid inclusief de gemeente. De heer Crielaard heeft gelijk: natuurlijk is de rijksoverheid in eerste instantie verantwoordelijk om dit op te lossen, maar deze 33 mensen, die zich in Lansingerland gemeld hebben, staan het dichtst bij ons.