Agendabundel

Wat de brief laat zien is dat er locaties zijn, die eerder ook bekend zijn in de structuurvisie, die eerder ook bekend zijn bij de provincie, die in potentie de aantallen zouden kunnen dragen. Het is niet dat er een minimum of een maximum is, maar in potentie zou dat kunnen zijn. Per locatie komt dat bij u terug en bent u het bevoegd gezag om uiteindelijk aan te geven of u daar wel of niet wil bouwen en wat de inhoud van het programma dan zal zijn. Dat is belangrijk en daarom ook de disclaimer in de brief. Dus het is echt aan u. Een andere belangrijke locatie die genoemd wordt door meerdere partijen en waar verschillende duidingen over worden gegeven, is Bleizo west. Heel nadrukkelijk is in de brief aangegeven, dat dat een studielocatie is. Het is nog niet eerder in de structuurvisie naar voren gekomen. Maar het is een locatie met veel potentie, waarin u als raad en ook de raad van Zoetermeer gezamenlijk hebben aangegeven: wij willen een bestuursopdracht, wij willen een ontwikkelperspectief. In de loop van dit jaar komt dat naar u toe. Het is inderdaad een integrale bestuursopdracht, dus ook met de behoefte om een integraal ontwikkelperspectief te krijgen. Door meerdere partijen is dat genoemd: a home of horti science, de campus en aanvullen met wonen. Het aantal dat genoemd is uit eerder onderzoek geeft niet aan, dat u er daadwerkelijk voor moet kiezen.

Misschien kiest u voor meer. Ik hoor een aantal partijen zeggen: het zou mogelijk ook minder kunnen zijn. Maar ook die knop staat nu als studie, dat er in potentie iets gebouwd kan worden. Wij zien het in ieder geval als een integrale gebiedsontwikkeling, waarbij vooral de positie van Lansingerland, a home of horti science, een campus, een heel belangrijke rol gaat spelen in het ontwikkelperspectief. Over Wilderszijde in het algemeen. Meerderen gaven aan, of eigenlijk iedereen, hoe teleurstellend het is dat we niet in aanmerking komen voor die woningbouwimpuls, ook het college. Mijn college, de heer Van den Beukel, heeft dat ook eerder aan u laten weten. Op dit moment zijn we bezig met een taxatie over de afwijzing. Wij verwachten, dat we ongeveer na 2 weken u een brief kunnen toesturen, waarin wij duiding kunnen geven over de afwijzing. Daarna komen wij bij u terug over de bespreking over Wilderszijde. Eerder hebben wij met u afgesproken, dat als wij de woningbouwimpuls niet krijgen, dan gaan wij daar met u over in gesprek. Daarom ook de disclaimer in de brief. We komen eerst terug bij de raad om er met u over te spreken. De heer Jumelet vroeg: is er een plan B? Er zijn meerdere plannen B, maar dat willen we echt samen met u gaan aflopen. De heer Van den Beukel zal daartoe het initiatief met u gaan nemen. Dat even in algemene zin.

Wat ik ook hoor van iedereen en daar ben ik heel erg blij mee, is dat we allemaal zeggen: we zien de behoefte aan woningen, we zien een behoefte aan betaalbare woningen, we zien ook een aantal facetten, zoals betaalbaarheid, het dorps karakter, de sociale omgang, de solidariteit, allemaal belangrijke thema’s, die we veel delen. Er zal verscheidenheid zijn in de verschillende partijen, maar wel goed om dat met elkaar te bediscussiëren en ook van u die verschillen allemaal te horen. Als u het goed vindt, ga ik de partijen langs, dan kijk ik naar wat de belangrijke aspecten per partij zijn, maar ook of er eventuele vragen nog zijn. De heer Meester van L3B vroeg zich af: was het nou wel een serieuze kans? Het was zeker een heel serieuze kans om in aanmerking te komen. Wat ik al zei: op dit moment wordt er een taxatie gemaakt en er komt een brief over 2 weken naar u toe. Daarna zal er met u een uitgebreide beeldvormende avond komen en natuurlijk het gesprek over hoe nu verder. Het wordt een uitgebreid proces in samenspraak met u. Het was zeker een heel serieuze kans om er in aanmerking voor te komen. Verder heeft de heer Meester aangegeven: zorg wel voor het behoud van het aantal sociaal en betaalbare woningen. De heer Machielse geeft heel nadrukkelijk aan: blijf wel realistisch. Dat is ook wat we als college willen doen.

Dat geeft ook vooral de randvoorwaardelijke elementen aan in de brief, dat we met elkaar realistisch willen zijn, dat we dingen haalbaar willen zien, dat we zeker een grote stap willen zetten, maar niet ten koste van alles, want we vinden dat dorpse karakter heel belangrijk en ook de diverse wijken. Maar terecht dat u zegt: de druk neemt toe. Die neemt inderdaad toe en dat vraagt ook stevige keuzes van ons, om die te maken en die te durven maken. U stelde ook iets over Bleizo west, maar daar heb ik in algemene zin iets op geantwoord. Ook de heer Van der Stelt van het CDA geeft vooral aan dat dorpse karakter te koesteren. De afgelopen 10, 15 jaar zijn we heel veel gegroeid en het is ons gelukt om dat karakter te behouden. Wij slagen er heel goed in, ondanks dat we woningen toevoegen, om de waarde, dat komt ook bij de uitgangspunten van de woonvisie naar voren. Dat onze inwoners ons op een 7,7 waarderen, ondanks dat we gegroeid zijn, met name vanwege het dorpse karakter en dat groen en die sociale verbondenheid. Ik vind het ook heel

11/42

interessant, dat de heer Van der Stelt zegt: we moeten ook naar andere locaties kijken. De heer Markus gaf ook al aan: is dit nu wat er staat aan locaties? Ja, dit zijn de locaties van particuliere initiatieven, kleine initiatieven, die ook al in de structuurvisie staan. Bleizo west als uitzondering als studiegebied. Maar er zullen zeker meer locaties zijn. Ik vind het dan ook een belangrijk uitgangspunt, dat u zegt: hé, er liggen kansen, zouden we naar andere locaties kunnen kijken? Ik ben daartoe bereid. Dat sluit ook aan op de behoefte of de vraag van de heer Markus. Heel duidelijk geeft de heer Van der Stelt aan: ik zie niet dat Lansingerland gaat groeien naar misschien wel 80.000 of 100.000 inwoners. Daar bent u met zijn allen zelf bij. Wij hebben gezegd: in de aankomende periode zien wij een groei naar 75.000. Als u kijkt naar alle plannen betekent dat niet dat alle plannen doorgaan. De ervaring leert ons dat ook bij andere gemeenten en u bent aan het roer. Als u zegt: dat is een locatie waar we geen woningbouw willen, dan bent u uiteindelijk het bevoegd gezag om daar voor te kiezen en om uiteindelijk naar de grootste groei te gaan. Meneer Van der Stelt gaf ook aan: lopen we niet te hard van stapel, lopen we er niet op vooruit? Dit zijn wel de locaties, die wij in kaart hebben gebracht, wat potentieel tot woningbouw kan leiden.

Daarin wilden we een zo transparant mogelijke wijze van invulling geven aan de vraag, die vanuit de provincie bij ons is gekomen en die vraag willen wij heel serieus nemen. Dat doen we dan ook in het uitgebreide antwoord, zoals het in de brief wordt weergegeven. De heer Jumelet geeft nogmaals vooral ook aan: snelheid is nodig en vooral ook die betaalbaarheid, want we hebben weinig betaalbare woningen en de behoefte is daar zeker aanwezig. Zoals de heer Jumelet daarbij aangaf. De snelheid en de zorgvuldige processen, dat is nog weleens ingewikkeld, in de zin dat je eigenlijk een zorgvuldig participatietraject wilt doen en dat vraagt ook tijd en dat vraagt zorgvuldigheid. Daarmee zijn processen, als je kijkt naar de start van een woningbouwprogramma, u ziet het bij Wilderszijde. Net niet 20 jaar geleden kwam ik tegenover Wilderszijde te wonen en ik wist al dat daar hele mooie woningen zouden komen, maar nu 18 jaar later beginnen ze met een deel van de wijk, maar de wijk is er nog steeds niet. Dit soort processen kunnen inderdaad ongelooflijk lang duren. Maar dat u zegt, dat de snelheid erin moet, dat ben ik het volledig met u eens. Volgens mij willen we dat met zijn allen. Daar waar we willen bouwen, willen we de snelheid zeker hebben. Daarom was het ook zo belangrijk dat Wilderszijde voor versnelling in aanmerking zou komen.

U geeft ook de solidariteit aan en de percentages, hoe u daarin staat. Voor de heer Markus heb ik redelijk alles tussendoor genoemd. De heer Muis geeft aan: ik kan me goed vinden in de brief. Hij noemt nog wel de disclaimer op Wilderszijde, dat die terecht is. Maar ook de locatie als driehoek Noordpolder. In die zin zou je kunnen zeggen: hoort dat nou bij een groot project? Als je naar de andere grote projecten kijkt als 650 of 2.600 in Wilderszijde, ja, dan zou je kunnen zeggen dat de driehoek Noordpolder in die zin een veel kleiner project is. Het heeft er meer mee te maken, dat het van zachte aard is, zacht, nog niet hard. Vandaar dat die er wel in staat, maar qua omvang is het niet logisch mogelijk bij de grote projecten, maar wel dat er potentieel een mogelijkheid is om daar woningbouw te kunnen realiseren. Dan de heer Ruijtenberg. Hij geeft helder aan: wij willen echt gaan voor meer goedkope woningen, dat ontbreekt echt aan het segment in Lansingerland. Dat ziet hij graag verbeteren en daarin noemt hij meerdere percentages op de verschillende woningbouwlocaties, wat mogelijk nog veel verder gaat dan wat er in de brief staat aangeboden. Mevrouw Verhoef legt vooral de nadruk op meer woningen bouwen en de solidariteit. Zij vraagt ook om twee zaken eventueel te schrappen.

De gevoelen, zoals ik dat hoor, zijn er veel overeenkomsten en ook veel verschillende nuances, die mee genomen worden. Ik ben er heel blij mee om dit van u allen te horen. Ik heb daar goed naar geluisterd en ik vind het ook belangrijk om dat mee te geven aan de provincie. Om echt daadwerkelijk te vragen: gaan we iets amenderen in de brief, gaan we iets schrappen? Dan zouden alle partijen hetzelfde moeten vinden. Dan zou elke partij zeggen: die financiële steun willen we eruit hebben, want wij zijn bereid om financiële consequenties op elke locatie te nemen. Maar dat heb ik vanavond niet terug gehoord van alle fracties, dus daarmee kan ik u niet een toezegging doen om dat te gaan schrappen. Ook het bouwen op Wilderszijde, volgens mij willen we allemaal bouwen op Wilderszijde, maar daar kan ik als college niet op vooruit lopen om daar al in de brief meer duiding aan te geven, want dat is echt een proces dat we samen met u als raad willen doen, om aan die knoppen te draaien. Of dan wel te draaien of dan niet te draaien, om uiteindelijk op plan B uit te komen, waar we in meerderheid voor willen gaan en om dat dan onderdeel te laten zijn in het bod naar de regio en naar de provincie. Ik hoop hiermee redelijk alle vragen te hebben kunnen beantwoorden. Dank u wel. Wilderszijde komt dus nog echt terug.

De heer Van den Beukel zal uitgebreid ingaan op de vragen in het debat, dat dan gaat plaats vinden. Dank u wel. De voorzitter: Ik vraag me af of de heer Van den Beukel nog aanleiding ziet om hier nog e.e.a. aan toe te voegen. Wethouder Van den Beukel: Net wat collega Arends zegt. De vraag is even of het nu tijdig is. Het onderwerp van vanavond is de concept brief. Wilderszijde is daarin ontegenzeggelijk een belangrijk element. Tegelijkertijd staan we nog waar we staan qua kennis van de achtergronden van de afwijzing. Ik zou wensen, dat we verder waren, maar de realiteit is, zoals collega Arends al aangaf, dat we

12/42

verwachten over 2 weken daar meer duiding aan te kunnen geven richting u. Het lijkt me passend, tenzij er in de tweede termijn heel specifieke vragen zijn, om wat dat betreft nu niet in detail op in te gaan. Tweede termijn De heer Meester, L3B: Wat mij opvalt, is dat in ieder geval een groot deel van de raad aandringt op snelheid. Enkele van de collega’s zien nog wel wat beren op de weg. Ik heb altijd geleerd dat flexibiliteit een goede eigenschap is. Flexibel is, dat je om een probleem heen kan gaan en dat je er niet dwars doorheen wilt proberen te gaan. Ik houd wel van overdrijven, maar ik vond de vergelijking met de Bijlmer toch wat overdreven, te overdreven. Ik weet niet of de geachte collega’s weleens in de Bijlmer geweest zijn, maar dan die opmerking grenst in mijn ogen aan demagogie. Ik neem niet aan, dat dat hun bedoeling is. Dan Bleizo west. Wij vinden inderdaad dat Bleizo west door moet gaan. We hebben het sowieso nodig om aan de beoogde 20% overall te komen. Met deze aantallen, als alles wat in die brief staat doorgaat, dan komen we op ongeveer 21% uit over de hele gemeente, dan zou 3B Wonen geen woningen moeten verkopen, wat ze ook zo nu en dan doen, want dan neemt het aantal af. Bleizo west zou wat ons betreft door moeten gaan, al voel ik ook wel voor de opmerking van de heer Markus, dat we ook nog eens naar andere locaties zouden moeten kijken.

Misschien kunnen we ons doel dan ook bereiken door andere locaties erin te betrekken en Bleizo west misschien iets minder. Dan nog een opmerking over Wilderszijde. De voorganger van de heer Van den Beukel heeft dat als versnellingslocatie gekwalificeerd en we hopen in ieder geval, dat daar ook de snelheid in blijft. Wij maken ons toch wel zorgen, nu het opnieuw besproken moet worden, dat er weer vertragingen komen. Ik zou wethouder Van den Beukel op willen roepen om er grote spoed achter te zetten, aan die bespreking, en daarna heel snel de plannen te concretiseren. Dan nog een laatste opmerking over de Noordpolder. Wij snappen wat de wethouder erover zegt, maar misschien is het om de bewoners tegemoet te komen en de insprekers tegemoet te komen een idee om dat nog iets explicieter te zeggen, dat hiermee niet een impliciet besluit genomen is over de bouw in de Noordpolder. Dat was het wat mij betreft. Dank u wel. De heer Machielse, VVD: Een uitstekende discussie, zo in de eerste termijn. Het gaat wel ergens over deze avond, in ieder geval de beelden die alle partijen uiten deze avond. Zeer goede discussie. Ik wil een aantal punten verduidelijken uit mijn eerste termijn, want ik heb mijzelf geen onvertogen woord over welke woonwijk dan ook in Amsterdam in de mond horen nemen.

De referentie van de heer Meester aan collega’s, daarbij ga ik er maar van uit, dat dat niet aan mij gericht is. Al voel ik me toch aangesproken, omdat ik zo uitgesproken was over Bleizo west, maar daar mag u me dan ook aan houden. Ten aanzien van het punt van de PvdA, mevrouw Verhoef gaf aan, dat onze inwoners ongetwijfeld € 150 willen bijdragen aan de sociale woningbouw in onze gemeente. Los van het feit, dat ik altijd voor lagere lasten ben en dat altijd zal blijven, kan ik het op zich nog wel met u eens zijn, dat als het zou gaan om € 150 we daar nog best wel een gesprek over kunnen voeren. Wat ik zei in de eerste termijn was dat alleen die enkele tientallen woningen in de gouden griffelbuurt bij metrostation Westpolder al € 9mln zouden gaan kosten, wat ongeveer € 150 per inwoner is. Dat tekort hebben wij becijferd, daar mag u me op uitdagen, maar het tekort dat Kuiper Compagnons heeft becijferd op het oorspronkelijke plan voor Bleizo west zou zelfs uitkomen op ruim € 1.400 per inwoner. Dan heb ik het nog steeds over alleen dat plan, niet over alle woningbouwontwikkelingen, die we in onze gemeente doen, alle mogelijke tekorten, alle risico’s. Dus in dat licht bezien, mevrouw Verhoef, denk ik dat het probleem breder is dan alleen even bij onze inwoners vragen: u bent ook solidair.

Wat ik in de eerste termijn aangaf: we zien allemaal die woningcrisis, we zien allemaal de enorme woningnood en die speelt zich in alle segmenten af en die knelt nu het meest op het betaalbare en sociale segment. Daar willen we allemaal iets aan doen. Die wens en die wil hebben wij ook, maar we moeten realistisch blijven en we mogen niet onze eigen financiële situatie daarvoor op het spel zetten. Dat is de oproep die ik doe. Die lees ik terug in de brief en daar zullen we het college ook aan blijven houden. Daar wilde ik het bij laten in deze tweede termijn, dank u wel. De heer Van der Stelt, CDA: Ik dank de wethouder voor de reactie op de insprekers. Het is natuurlijk vanzelfsprekend aan het college hoe het wil reageren op het verzoek van de provincie om tot een aangescherpt aanbod te komen. De reactie van het CDA is zoals die is. Als je komt met een aangescherpt aanbod, dan moet je met realistische verhalen komen, ook met realistische getallen. Het college praat over een forse stap richting meer evenwicht. Dat is allemaal prima.

Maar als er dan nog zoveel onzeker is, dan heb ik het niet alleen over de driehoek Noordpolder, waar een traject loopt en waar het niet zo kan zijn dat we daar al een akkoord op geven, en dan vooral Bleizo west waar de maximum aantallen in worden opgenomen, dan vind ik dat we daarmee op de zaken vooruit lopen, nog los van het feit dat ik het totaal ongewenst vind. Stel, dat je dat al zou willen, 4.500 woningen op Bleizo west, dan zal je toch echt fors de lucht in moeten gaan. Dan kan collega Meester mij wel van demagogie betichten, althans, iets wat daar in de buurt komt, allemaal tot uw dienst, maar een mooi, groen opgezet wijkje à la Wilderszijde kan het gewoon simpelweg niet worden. Een ander punt is: natuurlijk moeten wij ons

13/42

solidair tonen en moeten we meer doen dan allen bouwen voor onze eigen behoefte, wat om en nabij de 5.500 woningen is. Dit aanbod is ongeveer het tweevoudige daarvan. Daar mogen we ook eisen aan stellen. Niet alleen financieel, maar ook wat betreft de leefbaarheid van dat soort getallen. Ik vind er persoonlijk helemaal niks sociaals aan, dat we heel veel sociale woningen gaan bouwen, waarvan ik snap dat we dat moeten gaan doen, dat we er daar meer van moeten maken, en vooral ook meer bereikbare woningen, maar ik vind er niets sociaals aan om sociale woningen in een gebied te bouwen dicht tegen de A12 en onder de hoogspanningsmasten. Daarom vind ik dat we ook echt moeten kijken wat realistisch is, financieel, qua leefbaarheid, qua inpassing en dat we ook niet verder moeten gaan dan we qua uitgangspunten, het dorpse karakter, aankunnen. De opmerking van de wethouder, dat wil ik toch wel even gezegd hebben, vind ik iets te gemakkelijk. Dat komt mij een klein beetje voor als: wat we tot nu toe gedaan hebben, daarmee hebben we het dorpse karakter niet aangetast. Dat klinkt een beetje als: zo kunnen we vrolijk doorgaan tot 100.000, want we doen het op een zodanige manier, dat het dorpse karakter altijd wel het dorpse karakter blijft in Lansingerland. Daar geloof ik niet zo in. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: Repareren wat is scheef gegroeid.

Dat is een mooie tekst, wat ik een klein beetje hoor zeggen bij de heer Van der Stelt. Tenminste, één van de grote voormannen van het CDA zegt dat ook in zijn campagne: bouwen, bouwen, bouwen, repareren wat is scheef gegroeid. Volgens mij zijn wij nu bezig om iets te repareren wat er in de afgelopen jaren in Lansingerland is misgegaan. Dan zult u zeggen: nou, dat valt wel mee. Nee, het valt niet mee. Mevrouw Vliet Vlieland heeft aangegeven, dat de wachttijd in de afgelopen jaren voor een huurwoning opgelopen is tot 90 maanden met een slagingspercentage van onder de 1%. Ik ben weleens benieuwd, als er luisteraars zijn vanavond zoals mevrouw Vliet Vlieland in haar inspraak ook aangaf, die 31-jarige die al jaren wacht op een woning of die alleenstaande moeder, die met kinderen ergens inwoont op een kamer al jaren, wat die nou hier vanavond optekent. Die wordt door een aantal partijen totaal geen perspectief geboden, want we gaan nog eens praten, we gaan nog eens onderzoeken, we gaan nog eens praten en onderaan de lijn gebeurt er eigenlijk niet zo heel veel op korte termijn. Als ik dan toch even het STEC onderzoek in herinnering roep, daar was toch het heldere punt: versnellen en bijsturen. Volgens mij is dat ook aan de orde. Wij zullen wat dat betreft na moeten denken hoe wij op een aantal bouwlocaties als de s.. aan het werk kunnen.

Want uiteindelijk doen we het niet voor onszelf, we doen het voor de inwoner van Lansingerland, voor de inwoner van onze regio. De wachttijd van die huurwoning zal teruggebracht moeten worden, maar ook zullen modaal en twee keer modaal gewoon een woning moeten kunnen vinden in onze gemeente. Die mensen stellen wij in de komende periode ernstig teleur. Dat vindt mijn fractie toch wel heel erg jammer. Als het gaat om Wilderszijde: ik ben benieuwd wanneer de eerste paal daar daadwerkelijk in de grond gaat, even los van de woningen die nu gerealiseerd worden. Als we niet uitkijken dan is het niet eind 2020, maar dan zitten we veel en veel verder in de tijd. En dan kost het ons wellicht meer geld, omdat we die woningen gewoon niet gerealiseerd hebben. Ik vind ook dat de wethouder, als hij over 2 weken gaat komen met iets over Wilderszijde, dat ik ook wel verwacht dat er oplossingen worden gepresenteerd en niet weer een analyse waaruit blijkt, waarom het allemaal niet kan. Maar dat wij dan een antwoord krijgen op de vraag: hoe kunnen wij ervoor zorgen, dat we op Wilderszijde op niet al te lange termijn echt eens kunnen gaan beginnen.

De heer Muis: Ik zou graag van de heer Jumelet willen weten: tegen welke prijs willen we Wilderszijde bebouwen? Mag dat € 20mln kosten? € 30mln? € 40mln? Hoe ver bent u bereid te gaan? Zou u dat niet willen afwegen tegen andere kansrijke opties om iets te doen aan het woningprobleem? De heer Jumelet: Uiteindelijk, als je kijkt naar de subsidiebijdrage die in de tweede tranche zou worden geleverd, misschien moeten we die inderdaad maar uit eigen zak betalen. Waarom niet? De vraag tot welke prijs ik bereid bent: ja, tot welke prijs bent u bereid om te wachten op Wilderszijde en daar de zaak braak te laten liggen? De vraag stellen is het antwoord geven. Wij moeten als raad bereid zijn om te zeggen: tot hoever willen wij gaan om Wilderszijde braak te laten liggen en dat te laten voort duren, voordat er nou eens gebouwd gaat worden. Gaan we dan wachten op een derde tranche, die wellicht ook afgewezen wordt? En dan? Dan zijn we weer een jaar verder. Dan is de wachttijd wellicht nog verder opgelopen en zijn de mensen, die een huis willen kopen in de betaalbare klasse, wederom teleurgesteld. Het is een spagaat waar je langzamerhand in komt. Gaan we wachten op BZK? Of ga je zeggen: dan trekken we de portemonnee maar. De hoogte van het bedrag zou je met elkaar moeten bespreken, maar dan zou je wellicht bereid moeten zijn om de portemonnee te gaan trekken.

De heer Markus, CU: Het komt mij goed uit, dat ik voor de heer Muis mag, want dan kan ik hem nog een vraag tellen, die hij in zijn bijdrage kan beantwoorden. Dat scheelt weer een interruptie. Nu begint mijn bijdrage met de heer Muis. De heer Jumelet citeerde de heer Muis ook al. Hij startte de vergadering met een wijze zin, dat we allemaal de woningbouwcrisis in zekere zin wel herkennen, maar dat we qua oplossing nogal verschillend denken, in ieder geval voor een deel. Ik denk dat we die discussie de komende maanden en zeker de komende jaren zeker nog met elkaar aangaan. Daar kijken we al naar uit. Ik denk dat het goed is om daarover met elkaar het gesprek aan te gaan, want we moeten elkaar daarin vinden om te komen tot een goede oplossing, die recht doet aan de crisis, die we met elkaar zien. In de discussie merk je ook wat frustratie bij sommige partijen, met name bij GL. Die verwijt dat het stilstaan

14/42

is. Daar moet me toch wel iets van het hart. Dat we stil staan, dat herken ik niet helemaal. We kwamen uit een woningbouwcrisis, die stopte ergens in 2014/15. We hadden nog grote ontwikkellocaties liggen, die moesten uit de exploitatie genomen worden, die moesten weer terug, we hebben er plannen voor gemaakt. En plannen maken kost tijd. Is dat altijd uit te leggen aan mensen, die woningnood hebben? Nee. Maar is het goed? Wij denken van wel. Wij denken dat het goed is om voor grote woningbouwlocaties de tijd te nemen om die goed te ontwikkelen. Het zijn geen locaties, die je bouwt voor een paar jaar. Daar moeten mensen over 50 jaar ook nog naar tevredenheid kunnen wonen, dus ik vind het goed dat we daar de tijd voor nemen. En ja, dat frustreert soms. We zien het liefst morgen al de palen geslagen worden op Wilderszijde, maar nogmaals, ik denk dat zorgvuldigheid wel belangrijk is. En ja, we moeten zeker nadenken over andere mogelijkheden op de korte termijn, maar daarover komen we bij de woonvisie zeker nog te spreken, want dat we aan de slag moeten, dat is helder. Dan even de driehoek Noordpolder. De heer Muis zei iets over een voetnoot, om dat toe te voegen aan de brief, en daar voelen wij wel wat voor. Daarnaast is het goed, dat het college of de projectleider richting de bewoners van de driehoek Noordpolder het proces uitlegt, hoe het werkt.

Daarmee is wellicht ook wat kou uit de lucht, want ik snap hun zorgen. Verder besteden we wat ons betreft niet teveel tijd meer aan deze brief. We moeten aan de slag. Laten we snel verder gaan met in ieder geval Wilderszijde en Bleiswijk. Er liggen heel concrete plannen, laten we die snel verder uitwerken en snel aan de slag en verder geen vertragingen oplopen. Nog wel een vraag. Wij hadden aan de wethouder gevraagd: kunnen we aan de slag met meer ontwikkellocaties? Die kansen liggen er nog in Lansingerland. De wethouder vond dit een goed idee. Een goed idee is één, maar kan de wethouder nu of op een later tijdstip aangeven op welke termijn dat kan? Want dan wordt de toezegging in die zin een stuk smarter en concreter. Als dit nog niet kan, hoor ik het graag later, maar een termijn eraan, dan kunnen we ons daarop voorbereiden. Dat was het. Dank u wel. De heer Muis, D66: Ik begin even bij de termijn van de wethouder. Ik hoor eigenlijk heel veel fracties zeggen, L3B, CDA, CU, GL, D66, om een nuance aan te brengen in die brief m.b.t. de Noordpolder. Dus het kan niet zo zijn, dat het college zegt: ja, maar dan moet iedereen dat vinden. Het college wil weten: wat zijn de gevoelens van de raad? Die lijken me hier duidelijk over tafel gegaan, dus ik verwacht dat dat aangepast zal worden in die brief.

Ik denk niet dat het wenselijk is, dat we zelf een brief gaan sturen naar de provincie, dus ik denk dat het beter kan in de brief van het college. Dan ging de wethouder ook nog in op Wilderszijde, over de rijksbijdrage. Soms is het even zoeken welke wethouder daar over gaat, maar op zich is dat een prima verhaal, dat we gaan kijken en taxeren, die afwijzing, en dat we in de raad uitgebreid gaan praten over die scenario’s. Als daar een scenario bij zit, waarbij we zelf bij gaan dragen, dan hoop ik ook, dat we de context iets verder verbreden naar: wat zou je allemaal nog meer kunnen doen met die bijdrage? Ik heb mevrouw Vliet Vlieland ook goed gehoord. Zij heeft het ook over andere oplossingen, die kunnen bijdragen aan het oplossen van het probleem. Laten we ons ook niet blind staren op Wilderszijde en dat koste wat kost ontwikkelen of beginnen te ontwikkelen. Het ligt al heel lang braak, dus beter even nu goed nadenken. Geld kun je maar één keer uitgeven. De klap van corona moet nog komen. We hebben nog meer woningbouwprojecten. De algemene reserve is al half omgekeerd om de begroting meerjarig te dichten. Zorg is natuurlijk een belangrijk item. De bodem komt dan heel snel in zicht, dus laten we wel even verstandig blijven, is de oproep, niet blind of gemakkelijk roepen: bouwen, bouwen, bouwen. Want zo simpel is het natuurlijk niet.

Dan gaf de wethouder aan, dat we dicht bij de rijksbijdrage zaten. Ik heb de brief gelezen: ik haal dat er niet uit. Maar ik denk dat het voor de volgende keer de discussie is: hoe komen we nou wel dichterbij? Zoals ik het lees, staat er: u heeft uw huiswerk niet goed gedaan. Het is financieel niet goed onderbouwd, waarom u dit bedrag nodig heeft, volgens ons is er een lager bedrag nodig. Maar goed, ik geef dit mee en dan hoop ik dat we er bij een volgende discussie daarop terug kunnen komen. Dan de heer Markus, hij had het in zijn eerste termijn over verder kijken naar andere potentiele locaties om te kunnen bouwen. Dat lijkt me een heel goed idee. Ik weet niet of dat er nog is, want volgens mij is het college daar toch wel eerder mee bezig geweest. Wat hadden we nog meer? Volgens mij was dat het wel. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Ik moet eerst zeggen: ik heb de heer Meester heel verstandige dingen horen zeggen vandaag en daarvoor mijn complimenten. Eerder heb ik L3B bij monde van de heer Van Doorn al hele verstandige dingen horen zeggen over woningbouw, over inbreilocaties. Ik heb ook net de heer Muis horen zeggen, en ik wil toch even aangeven: we kunnen daar makkelijk kijken, of makkelijk niet, maar we moeten daar kijken naar waar we meer kunnen doen binnen de bebouwde kom van Lansingerland, waar meer mogelijkheden zijn om te bouwen. We moeten daar slim in zijn.

Eventueel panden ombouwen naar woningen. Laten we slimmer zijn en laten we dat allemaal aangeven. De heer Van Doorn kwam met het idee. Ik breng het hier nog een keer onder de aandacht, omdat het wellicht wat naar de achtergrond was gegaan, maar we moeten dat gewoon gaan doen. De heer Machielse: Ik denk dat we allemaal creatief willen kijken naar mogelijkheden om te bouwen en om dingen zaken toe te voegen. Maar als ik even de afgelopen jaren van uw partij tegen het licht houd: op allerlei inbreilocaties en plannen die er waren om appartementen te bouwen, 10 stuks, 30 stuks, 40 stuks, waarvan ook 20 of 30% sociaal was,

15/42

driehoek Noordpolder waar u zojuist een standpunt over innam, dan zegt u eigenlijk tegen al die projecten: nee. Kunnen we, als we creatief gaan zijn, ook op uw steun rekenen voor die projecten? Want dat zou ook wel fijn zijn. Dat als het college met voorstellen komt, wat overigens vaak particuliere initiatieven zijn, wat wij als VVD natuurlijk enorm toejuichen, dan zou het toch v.. fijn zijn dat u niet alleen in de eerste termijn zo hard roept dat het college niets doet, maar ook nu in de tweede termijn de positieve noot pakt en zegt: ik ga ook die plannen steunen. Dat is mijn vraag. De heer Ruijtenberg: Volgens mij was het een oproep en geen vraag eigenlijk. Maar los van het taalgebruik van de heer Machielse, ik zou willen verzoeken of hij het woord v.. niet meer wil gebruiken, ook namens andere partijen in dit huis, en daar gewoon zorgvuldig in zijn. De heer Machielse: Mijn excuses, ik trek het bij deze terug, meneer Ruijtenberg. Het is correct, dat u mij daar op wijst. De heer Ruijtenberg: Dank u wel. Natuurlijk, wij zijn hartstikke positief, wij hebben ook aangegeven, dat wij heel positief zijn over Wilderszijde, waar we moeten gaan bouwen. We zijn heel erg positief over Bleizo west, waar we moeten gaan bouwen. We zijn heel erg positief over Westpolder, waar we moeten gaan bouwen. We zijn heel erg positief over inbreilocaties, waar we moeten gaan bouwen.

We zijn ontzettend positief. Waar We niet positief over zijn is als we afspreken dat we een lint gaan beschermen, dat we dan vervolgens bij de eerste de beste keer dat iemand daar iets gaat veranderen, denken: oh, een afspraak die gemaakt hebben voor het lint, laten we die maar uit het raam gooien, want we gaan wat anders doen. We zijn niet positief als we aangeven in uw eigen coalitieakkoord, dat we bepaalde gebieden moeten aanwijzen waar we niet meer gaan bouwen. Wat ons betreft is de Noordpolder zo’n gebied, waar we niet meer gaan bouwen. Als we gaan kijken hoe dat hele traject gegaan is qua bewonersparticipatie, qua alles wat daar omheen gaat, is dat gewoon niet verstandig. U zult ons altijd aan uw zijde vinden om te gaan bouwen op het moment, dat het een goed voorstel is. Goede, heldere, doordachte voorstellen. Daar zult u ons gaan vinden. Of dat dan particuliere voorstellen zijn of gemeentelijke voorstellen, dat is wat ons betreft niet zo heel erg van belang, als het maar een goed voorstel is. Zoals de heer Markus zei: we bouwen niet voor eventjes, we bouwen voor 50 jaar ongeveer. Daarom willen we daar voor gaan. Komend op de heer Markus, mooi bruggetje, hij had het erover, dat we uit de crisis kwamen in 2014. We zijn nu inmiddels in 2021. Natuurlijk, je moet goed nadenken over dat soort dingen, maar we zijn nu al 7 jaar verder.

Dan vraag ik: zijn dat de 7 vette jaren geweest of de 7 magere jaren. Wat gaan we dan verder daarmee doen? We moeten daar veel meer activiteiten in gaan ontplooien. Vervolgens hoor ik iedereen roepen, nou ja, iedereen, voornamelijk CDA, over: we moeten het dorpse karakter handhaven. Ik pak even het coalitieakkoord erbij: Lansingerland koestert het dorpse karakter van zijn oorspronkelijke kernen Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk. Ik lees nergens: wij koesteren het dorpse karakter van Bleizo west. Dat kan ook niet, er is geen Bleizo west. De heer Markus: Of het nou 7 vette of magere jaren zijn, dat weet ik niet zo goed, maar wat me een beetje opvalt in de bijdrage van de heer Ruijtenberg is dat hij oproept tot allerlei goede ideeën en mooie plannen, maar het afgelopen jaar heb ik van GL op dit vlak heel veel mooie ideeën gehoord op het gebied van duurzaamheid, maar op het gebied van woningbouw nauwelijks. De partijen die met mooie ideeën zijn gekomen zijn L3B rondom flexwonen en dat soort zaken. Gaat u de komende tijd wel met goede ideeën komen om ons te helpen als coalitie om te komen tot mooie plannen? De heer Ruijtenberg: Als de coalitie daar een handreiking toe doet, dan wil ik graag helpen. Alleen wij hebben niet het gevoel gehad, de afgelopen 3 jaar, dat wij als gezamenlijke oppositie, op wat voor punt dan ook, die handreiking hebben gehad. Dus.

Maar als u ons een handreiking doet om daar te helpen, ja, wij denken graag mee. Wij willen namelijk constructief zijn. Graag zelfs. Daarvoor hebben wij ook altijd geroepen: ga naar die 30%. Ga zorgen dat dat er is. Dat is immers wat de provincie van ons eist. Als u 3 jaar geleden ons de uitgestoken hand had gegeven, dan hadden we nu niet deze brief hoeven te sturen. Dan hadden we deze problemen niet gehad. Had die uitgestoken hand toen aan ons gegeven, dan hadden we graag met u meegegaan daarin. De voorzitter: Gaat u beëindigen? U heeft nog 1 minuut, dan stoppen we echt met uw inbreng. De heer Ruijtenberg: Dan ga ik nog wat zeggen over Bleizo west. Bleizo west is geen dorpskern. Bleizo west biedt ons de mogelijkheid om daar op een andere manier te gaan bouwen. Je kan op een heel goede, sociale manier daar 40% sociale woningbouw bouwen. Ik begrijp niet waar de heer Van der Stelt vrees voor heeft. Je kan daar bouwen, zonder dat je het dorpse karakter van de 3 dorpskernen aantast. Je kunt bouwen en ook nog je eigen coalitieakkoord handhaven. Dank u wel. Mevrouw Verhoef, PvdA: De conceptbrief toont ambitie, dat heb ik al gezegd. Het gaat om een streven om dit soort aantallen te halen. Misschien worden het wel 11.000 woningen in de komende 15 jaar. Een aantal fracties heeft gezegd, met name het CDA: dat staat er te expliciet, dat moet afgezwakt worden.

Wij zijn het met wethouder Arends eens: dit laat ambitie zien. Het is een voorstel en het is ook goed om transparant te zijn over alle mogelijke woningbouwlocaties. Naar andere locaties, dan hier genoemd worden, ook inbreilocaties of eventueel grotere gebieden, vinden wij ook een goed idee. Een aantal fracties heeft dat genoemd. Ook de wethouder heeft gezegd, dat het college daartoe bereid is. Als je op 21% sociaal wilt uitkomen over, pak hem beet, 15 jaar, zoals de heer Meester zegt, dan moet je dus Bleizo west zeker wel bij de bouwplannen betrekken, anders kom je gemiddeld in heel Lansingerland niet op die 20 of 21% en wat ons betreft wordt het nog meer. In Bleizo west kun je overigens ook duurdere

16/42

huizen bouwen, dat hoeft niet alleen maar sociaal of betaalbaar te zijn, zoals sommige partijen hier suggereren. Daar kan je ook andere huizen bouwen, als je dat maar slim doet en combineren met universiteiten of HBO of andere economische ontwikkeling is natuurlijk een optie. Dat zal dan ten koste gaan van het bouwen, dus dat zijn allemaal dingen die we nog gaan bespreken, dat klopt. Dan is er nog wel een punt, waar ik nog steeds niet blij mee ben en dat is het feit dat de wethouder zegt dat er toch in de brief blijft staan of we gaan bouwen op Wilderszijde. Dat het nog niet zeker is of we daar gaan bouwen. Ik blijf dat vreemd vinden, want het masterplan is vast gesteld. Ik heb niemand horen roepen: we gaan niet bouwen op Wilderszijde. Dus ik weet nog steeds niet wat er veranderd is dan, want ook toen was een bijdrage van het rijk niet zeker. Dat we opnieuw naar Wilderszijde gaan kijken, dat klopt. We gaan dus dat gesprek nog met elkaar voeren. Het gaat dan wat ons betreft niet over: gaan we daar nog bouwen? Maar: hoe zorgen we ervoor, dat we daar gaan bouwen volgens de plannen, die we met zijn allen hebben vast gelegd met sociaal en betaalbaar bouwen erin? Mocht de heer Van der Stelt niet de tijd hebben om voor een kijkje naar de Bijlmer af te reizen, dan kan hij misschien in de sterrenwijk kijken in Berkel en Rodenrijs.

Daar is 50 jaar geleden door een visionair wethouder 100% sociaal gebouwd. Ik weet niet of daar ook klachten zijn geweest over de leefbaarheid in de wijk, maar ze zijn mij niet ter ore gekomen. Ook in Bleiswijk zijn wijken die 100% sociaal zijn. Maar daar streven we niet naar. Een mix van goedkoop, betaalbaar en iets duurder is wat ons betreft het mooiste. De heer Van der Stelt: Ik heb het helemaal niet gehad over 100% sociaal bouwen. Ik heb het over het totaal aantal woningen van 4.500. Ik neem aan, dat u dat toch ook een beetje teveel vindt en misschien niet zo sociaal op die plek. Mevrouw Verhoef: Ik heb de heer Van der Stelt horen zeggen, dat hij het niet acceptabel vond om in Bleizo west maar alle sociale huurwoningen neer te zetten. Het was iets van die strekking, ik zal de band er nog op naluisteren. Als ik het verkeer gehoord heb, neem ik het terug. Het kan ook geen kwaad om nog eens rond te kijken in de sterrenwijk. De VVD had het over de solidariteit: is de burger van Lansingerland bereid om euro’s neer te tellen om, zoals een groep dorpelingen het betaamt, om ook de buurman, die nog geen woning heeft betaalbaar te laten wonen? De buurman, ik bedoel dan de toekomstige buurman, de toekomstige bewoners. Het gaat er dan niet om, dat men in één jaar 100 of 1.000 euro per inwoner, per huishouden, moet gaan ophoesten.

Dat zal over misschien wel tientallen jaren moeten worden uitgespreid. Zoals u weet hebben we ook incidentele middelen, dat heb ik ook al vaker gezegd. We moeten niet iedere keer de suggestie wekken, dat als we hier betaalbaar en sociaal gaan bouwen, dat we dan onze eigen financiële situatie op het spel zetten. Ik citeer een aantal fracties hier. De heer Machielse: Het is een op- en een aanmerking, die ik ga verwoorden als vraag. Zou mevrouw Verhoef het niet ook veel mooier vinden als er wel sprake zou zijn van financiële steun voor dit soort ontwikkelingen die wij niet kunnen dragen? Of je nu in 1 jaar of in 10 jaar naar je eigen inwoners kijkt, het zou toch veel mooier zijn als het rijk of de provincie nu het leiderschap toont om te zeggen: wij zien die woningcrisis, wij zien die betaalbare mogelijkheid en wij gaan u gewoon helpen, gemeente. Dat zou toch veel mooier zijn, dan komen we toch tot veel betere plannen? Mevrouw Verhoef: Dat heb ik ook in mijn eerste termijn gezegd: natuurlijk is iedere subsidie, die je kunt krijgen, welkom. Ik zeg niet: dat hoeven wij niet, dat hebben wij niet nodig. Maar het moet geen reden zijn. Als je geen subsidie krijgt of minder subsidie of later dan je had gehoopt, om te zeggen: dus gaan wij niet betaalbaar en sociaal bouwen. Dat is wat ik bedoel. Ik denk dat ik daarmee ga afronden. Volgens mij is dat wel de crux van het verhaal.

Dank u wel. De voorzitter: Er zijn toch nog echt wel een paar punten. O.a. toch de nuancering en de brief t.a.v. Noordpolder. En een vraag: op wat voor termijn zou er over andere locaties gesproken kunnen gaan worden? Zomaar een paar items. Wethouder Arends: Twee belangrijke items, zoals u ook noemt. Eerst wil ik ingaan op de driehoek Noordpolder. Vorige week heeft de projectleider naar de bewonersgroep een brief gestuurd n.a.v. hun inspraak om expliciet de duiding te geven waarom de locatie in de brief staat, maar dat dat zeker nog een politiek proces vraagt met alle facetten daar omheen. Ook het participatietraject, waar we volop in zitten. Dus dat is geduid naar hen en dat hebben zij op die manier ook ontvangen. Het is ook belangrijk om de gevoelen mee te nemen naar de provincie. Dit is één van de locaties waarin u gevoelen mee geeft, dus die zal ik zeker ook overbrengen aan de provincie. De heer Jumelet vroeg zich af: we staan nu stil. Ja, dat wil ik wel echt ontkrachten. Als we met elkaar een rondje door Lansingerland zouden rijden of fietsen, laten we vooral gaan fietsen voor meer beweging, dan zien we ook wel dat er gebouwd wordt. Ik noem de locaties Hordijk, de Juffers is net opgeleverd, met Parkzoom zijn we nog bezig, met Westpolder zijn we volop bezig, Berkel centrum west staat in de bouwput en ook alle kleine initiatieven.

Op dit moment, los van het bod, zijn we volop bezig met bouwen en het toevoegen van woningen. Over meer locaties heb ik inderdaad in de eerste termijn aangegeven, dat ik dat ook heel belangrijk vindt. De heer Jumelet: Hoe kijkt u dan tegen Wilderszijde aan? Daar was mijn opmerking met name op gedoeld. Wanneer verwacht u dat er daadwerkelijk gebouwd gaat worden? Ik heb de indruk, door al het gedoe, dat Wilderszijde stil staat, dat 2022 zo langzamerhand 2023/24/25 gaat worden. Of zie ik dat verkeerd? Wethouder Arends: We staan zeker niet stil. We hebben nu gehoord, dat we de woningbouwimpuls niet

17/42

krijgen, dat is een teleurstelling, maar dat betekent niet dat we geen voornemens hebben om te bouwen. Dus we staan zeker niet stil. Op korte termijn gaan we daarover met u in gesprek, hoe we met elkaar deze woonwijken zo snel mogelijk wel gaan ontwikkelen. Maar wel draaien aan de knopen, waar u aan wil draaien of een collega-partij aan wil draaien. In de brief, waar het vanavond over gaat, is de duiding gegeven daarover, dat het college nog steeds graag een toevoeging van betaalbaarheid in die wijk ziet, maar dat we daar niet op vooruit kunnen lopen, omdat we ook een duidelijke toezegging naar u als raad hebben gedaan om, als we de woningbouwimpuls niet krijgen, eerst bij u terug komen. Daarmee doen we ook recht aan de uitspraak van mijn collega, de heer Van den Beukel en vanuit mij naar u. Maar we gaan zeker voortvarend daarmee verder, maar het is wel van belang, dat we daar eerst met elkaar verder over in gesprek gaan. Dan over meer locaties. Meneer Markus vroeg: wanneer kan dat dan? Als ik er nu niet iets over kan zeggen: wanneer kan ik daar dan iets over zeggen? Op dit moment kan ik u niet zeggen wanneer ik daarover terug kom. Ik wil er wel met u op terug komen, dus die toezegging wil ik u doen. Ik wil in afzienbare tijd, voor de volgende commissie, laten weten wanneer we daarmee terug kunnen, maar ik kan nu niet overzien wat voor werkzaamheden dat allemaal vraagt.

Ik zeg toe, dat we met elkaar gaan kijken of er nog andere locaties zijn, los van wat we in de structuurvisie hebben genoemd, en wanneer we dat gaan doen met elkaar. Voor de volgende commissie laat ik u dat weten, dus ik hoop dat dat aansluit bij uw behoefte. Mevrouw Verhoef hoorde nog van mij: of we gaan bouwen op Wilderszijde. Nou, ik mag hopen dat we echt gaan bouwen op Wilderszijde. Het voorstel van het college zal zeker zijn: we gaan met elkaar bouwen op Wilderszijde. Dus laat daar geen zorg over bestaan. Maar uiteindelijk bent u altijd bij machte om te zeggen richting het bestemmingsplan: we doen het wel of niet. Maar ik ga ervan uit n.a.v. de bespreking vanavond en we komen er later natuurlijk nog uitgebreid op terug, dat iedereen van u wilt dat er gebouwd gaat worden op Wilderszijde. Mevrouw Verhoef: Dat wethouder zegt: of we gaan bouwen, dat stelt u nog vast bij het bestemmingsplan. Maar op korte termijn is de volgende stap het gesprek, waarop u wijst in die brief. Dat gaat over een gesprek, dat op korte termijn gepland staat. Ik blijf het vreemd vinden, maar het belangrijkste is, dat we gewoon straks daar gaan bouwen. Ik begrijp niet, waarom u dat ‘of’ erin laat staan, dat is me nog steeds niet duidelijk. Blijkbaar vinden andere fracties dat allemaal prima.

Wethouder Arends: Met dat voorbehoud in de brief moeten we recht doen aan wat we eerder met u hebben afgesproken. Als de woningbouwimpuls niet aan ons gegund wordt, dan komen we eerst bij u terug. Zoals ik de gevoelen van vanavond hoor, dan hoor ik u eigenlijk allemaal zeggen, dat we daar willen bouwen. Dus ik zal dat in de gevoelen ook zeker mee geven naar de provincie. Maar de uiteindelijke keus, dat is wel de vervolgstap m.b.t. plan B, waar de heer Jumelet ook over sprak. Ik ga ervan uit, dat we met elkaar zeggen: we gaan bouwen. Maar aan welke knoppen we gaan draaien, dat is nog wel het grote vraagstuk met elkaar in de commissie en straks in de raad. De heer Muis: Ik heb er moeite mee, dat we hier vooruit zitten te filosoferen. Volgens mij hebben we eerder scenario’s gezien, waarvan één scenario ook was: niet ontwikkelen. Daar ben ik ook niet voor, want ik ben voor het ontwikkelen van Wilderszijde. Maar volgens mij heeft het geen zin en is het niet handig als de wethouder hier nu vrolijk op vooruit gaat lopen en ga zeggen: ik ga ervan uit, dat de raad wel wil gaan bouwen. Ik wil dat eerst gewoon zien, die scenario’s en de consequenties. Wethouder Arends: Het is helemaal terecht, wat de heer Muis zegt. Dat klopt. Er zijn eerder 4 verschillende scenario’s aan u aangeboden. Eén van de scenario’s is, dat we niet gaan bouwen. Vandaar dat er ‘of’ staat.

Maar wat ik vanavond hoor qua gevoelens, hoor ik van veel partijen dat. Maar ik ben het helemaal met de heer Muis eens. Eerst moeten we naar u toe komen om daar inhoudelijk het met elkaar over te hebben. Dat klopt helemaal. Volgens mij heb ik alles behandeld voor de tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Ja. U heeft een aantal toezeggingen gedaan. Dat is genoteerd. Wij wachten af wanneer u met een aantal voorstellen komt t.a.v. de inbreilocaties. U heeft daar de nodige tijd voor nodig, maar ik denk dat de griffie en de commissie ook moeten zullen gaan bezien, wanneer dat wel mogelijk is. Dat gaan we allemaal op termijn bekijken. Ik wil het hierbij beëindigen. De brief wordt enigszins aangepast, heb ik gehoord, dus dat gaan we zien als deze verstuurd gaat worden. Dan beëindig ik hierbij dit agendapunt om over te stappen om 21.05 uur naar een toch ook belangrijk punt, stukken ter advisering aan de raad. 6. Stukken ter advisering aan de raad: 6.a Vaststelling Nota van Uitgangspunten Woonvisie Lansingerland 2021-2025 De heer Meester, L3B: Wij wisselen wel eens een keer van onderwerp, maar in dit geval houd ik me gewoon aan de geldende afspraken. Onze algemene indruk over de uitgangspunten woonvisie is positief. Onze inwoners hebben behoefte aan een divers aanbod en die diversiteit vinden we met name terug in pijler 2, die een plek voor iedereen als uitgangspunt stelt.

Maar er zijn enkele categorieën, die we toch wat meer aandacht zouden willen geven. We misten bijvoorbeeld bij de uitgangspunten de tiny houses. De groep jongeren, die zich daarmee bezig hield, heeft haar activiteiten wegens de coronapandemie op een laag pitje moeten zetten, maar de behoefte is er nog steeds. Vorig jaar heeft deze commissie zich

18/42

positief uitgelaten over tiny houses en dat willen we graag in de woonvisie terug zien. Ik merk daarbij op, dat het meer is dan alleen een woonvorm, er hoort ook de ideologie van duurzaamheid bij. De flexwoningen willen we niet alleen in verband brengen met arbeidsmigranten, hoewel er een hele hoop te verwachten zijn met al die logistieke hotspots, die we hier hebben, van Zalando, Jumbo en noem maar op. Maar we willen ook graag flexwoningen zien in situaties waarin snel woonruimte nodig is en die dan eventueel tijdelijk mag zijn. We hebben hier vorig jaar in mei al een lans voor gebroken en ruime steun gevonden in de commissie. Uit de bestuurlijke planning blijkt dat het college in deze maand met zijn bevindingen zal komen. Meer aandacht in de woonvisie voor deze optie vinden wij dan ook zeer wenselijk. Verder willen we graag passende aandacht voor het hergebruiken van zakelijke gebouwen voor de vorming van appartementen. De heer Ruijtenberg refereerde er net al aan, dat onze fractievoorzitter zich daar ook al over had uitgelaten, dat voorstel had gedaan. Wij zouden ook graag willen, dat in de woonvisie daar aandacht aan gegeven wordt. We onderschrijven de analyse van kwalitatieve woningtekort.

Doorstroming van sociale huurwoningen, één van de kwalitatieve problemen, naar middenhuur en van gezinswoningen naar appartementen, is een deel van de oplossing, maar die doorstroming is vaak financieel onaantrekkelijk voor de individuele betrokkenen. Als we doorstroming willen, dan zullen we daar ook wat aan moeten doen. L3B vindt het belangrijk, dat wijken zo worden ingericht, dat verschillende woningtypen worden gemixt. Het is bij het vorige agendapunt ook al even aan de orde gekomen. Sociale huur en middenhuur moeten verspreid worden binnen de wijken en niet allemaal bij elkaar. Tot slot merk ik op, dat de gemeente nog steeds een groot tekort aan sociale huurwoningen heeft. Het is vanavond al diverse keren over tafel gegaan, mevrouw Vliet Vlieland begon er al mee. We vinden dat we geen wijken moeten bouwen, die geheel of grotendeels uit sociale huurwoningen bestaan, maar we moeten wel alle kansen benutten om het contingent te vergroten. Dat betekent dat L3B vast houdt aan de evenwichtige percentages betaalbaar, zoals die in de bijlagen in de brief aan de provincie staan. Ook achten wij het ontwikkelen van Bleizo west, en ik herhaal het nog maar een keertje, noodzakelijk om op termijn te kunnen voldoen aan de 20% sociaal, wat volgens mij niet een heel erg overdreven ambitie is. We zijn benieuwd naar de uiteindelijke woonvisie.

We hopen dat het met spoed aan ons zal kunnen worden opgeleverd. Ik dank u wel. De heer Machielse, VVD: Na de discussie van zojuist zouden we bijna denken, dat we alles qua inhoud van de woonvisie al besproken hebben. Over alle grote ontwikkellocaties hebben we eigenlijk al besproken wat we daar zouden willen. Alle kleine ontwikkellocaties hebben we, voor zover bekend, in zicht. En van bepaalde locaties hebben we zelfs al gezegd of we er wel of niet zouden willen bouwen. Iedere partij natuurlijk voor zichzelf. Toch is die nota van uitgangspunten geen onbelangrijke. Laten we even op een positieve noot beginnen. Er staat in dat onze inwoners uitzonderlijk tevreden zijn met het leefklimaat in Lansingerland en de woonwijken, zoals we die hebben gebouwd en hoe ze daarin wonen. Ik moet persoonlijk zeggen, dat ik een 7,7 niet bijster hoog vind, maar voor tevredenheid over overheid schijnt dat heel hoog te zijn, dus daar houden we ons dan maar aan vast. Ik denk dat juist die eerste pagina van de inhoud, als het gaat over wat er nu gebeurt in de wereld om ons heen, in Nederland in het bijzonder, de aanleiding is om wel die nota van uitgangspunten in detail te bespreken. We hebben nogal wat eengezinswoningen in Lansingerland, we hebben nogal wat plaats voor de kleinere gezinnen, gezinnen waar de eerste kinderen komen, een tuintje erbij.

En juist die vraag naar eenpersoonshuishoudens, appartementen et cetera, daar hebben we op dit moment niet echt een antwoord voor. Dus ook al hebben we het zojuist gehad over woningaantallen en locaties, kunnen we het nu nog uitstekend hebben over de woningtypes, die we daar zouden willen en hoe die leefomgeving eruit moet zien. De VVD kan zich eigenlijk grotendeels vinden in de nota van uitgangspunten en steunt ook de inhoud van deze nota met een aantal opmerkingen. Allereerst willen we graag aansluiten bij de oproep die L3B zojuist deed, voor de rol voor flexwoningen in de woonvisie. Dat is meermaals besproken in commissies en ook toegezegd door de wethouder. Ik ben heel benieuwd hoe daar invulling aan kan worden gegeven in deze woonvisie. Zeker aangezien er ook staat, dat we enorme uitdagingen kunnen verwachten de komende jaren op het gebied van het huisvesten van statushouders. Iets waar we ons ook grote zorgen over maken, omdat dat mogelijk de druk op sociaal nog verder kan verhogen dan dat die nu al bestaat. Dat is wel een trend waar we rekening mee moeten houden in onze woonvisie. Verder willen we vooral de diversiteit aan wijken, die gemengde wijken en het diverse aanbod aan woningen vast houden.

Een beetje in het verlengde van de discussie zojuist, maar waar je betaalbaar en sociaal bouwt, wil je dat vooral mengen met andere woningtypes, prijsklassen en waardes, zodat je die diverse wijken krijgt, waarin sterke schouders staan voor de sociale waarden van die wijken. Want uiteindelijk is de doelstelling voor onze partij, dat als we over 10 jaar een peiling doen naar de tevredenheid van de bewoners m.b.t. hun leefomgeving, en over 20 jaar, dat het weer minstens 7,7’s worden. Wij geloven dat je daar de diversiteit voor nodig hebt. Dus we snappen de inzet op meer appartementen, meer eengezinswoningen. We snappen de inzet op betaalbaarheid, die ondersteunen we ook van harte. We missen een stuk inzet nog op de echte aanpak m.b.t. statushouders de komende jaren en wellicht de korte termijn oplossingen met flexwoningen. Daarnaast blijven we aandacht vragen voor het diverse

19/42

karakter van de wijken. Eigenlijk wilde ik het daarbij laten, het is al laat genoeg deze avond. Ik ben heel benieuwd naar de reacties van andere partijen. We zien het in de tweede termijn weer. Dank u wel. De heer Van Harn, CDA: Het bouwen van woningen is hot. Dat hoor je niet alleen in Lansingerland, maar overal in Nederland. De vraag is echter: welke kaders geven wij mee? Voor wie gaan we bouwen? Welke typen woningen zijn nodig? Daar kom ik straks bij pijler nummer 2 op terug. Ik ga nu eerst even iets zeggen over fijn en toekomstig wonen, wat onder pijler nummer 1 genoemd wordt. Hier wordt gesproken over de ontwikkeling van kwalitatieve woonmilieus met aandacht voor de groene omgeving. Wat moeten wij verstaan onder kwalitatief? Wat kwaliteit is voor de één, is dat nog niet voor de ander. Er zal dus meer specifiek geformuleerd en ingevuld moeten worden. Zo staat er ook, dat er aandacht is voor ruimte om in een veilige en gezonde omgeving te ontmoeten en te bewegen. Wat is veilig? Worden hier 30km zones mee bedoeld? Gaat het hier over woonerven? Heeft dit betrekking op sociale cohesie in een wijk? Wat is een gezonde omgeving? Worden in de woonvisie dan straks normen opgenomen m.b.t. geluidsoverlast? En normen t.a.v. de luchtkwaliteit? Als we dat niet doen en het blijft zo oppervlakkig, dan blijven dat holle termen. Dan nu pijler nummer 2.

Daar worden diverse groepen mensen genoemd. Ik begin bij de starters en de jongeren. We weten dat jongeren nu veelal naar buiten onze gemeente uitwijken, omdat er geen andere keus is. Dus dat hiervoor betaalbare huur en betaalbare koopwoningen gebouwd moeten worden, lijdt geen twijfel. Appartementen, maar ook grondgebonden woningen. Het is ook tijd, meneer Meester gaf het ook al aan, om aan tiny houses te denken. Meer doen dan alleen faciliteren, zoals eerder door de wethouder is aangegeven. Tiny houses zijn in vele vormen te realiseren. Dan kom ik bij de alleenstaanden en senioren. Uit onderzoekt blijkt, dat deze groep alleen maar verder zal groeien. Op deze woonvraag zal met flexibele oplossingen ingespeeld moeten worden. Kleiner en levensloopbestendig bouwen. Daarnaast is het goed om m.b.t. de senioren onderscheid te maken voor de groep tot 75 jaar en daarboven. Deze laatste groep, zo geeft ook 3B Wonen aan, zoekt meer sociale veiligheid en wil zo dicht mogelijk bij voorzieningen wonen, zoals winkels, apotheek en huisarts. Dus planologisch moet dit ook zo zijn vorm krijgen. Dan kom ik bij de empty-nesters. Dit betreft ouderen tussen de 55 en 75 jaar. Zij laten vaak een groter huis achter en willen kleiner gaan wonen, maar dan moeten die woningen er wel gaan komen. Dat wil niet zeggen, dat die groep ouderen allemaal in een appartement willen gaan wonen.

Er is ook een groep ouderen, die graag grondgebonden wil blijven wonen met hun tuin voor en achter en met een auto bij het huis, weliswaar in een kleinere woning. Laten we in dat verband de nieuwe woonbouwvormen niet vergeten. Ik denk dan aan Knarrehofjes, collectief particulier opdrachtgeverschap, samen bouwen in. Laten we die groepen ook een kans geven. Dan de spoedzoekers, mensen die door omstandigheden met spoed een woning nodig hebben. We hebben hier al eerder met elkaar over gesproken in de termen van flexwoningen: het werd al eerder aangehaald. Deze flexwoningen zouden ook uit tijdelijke bouw kunnen bestaan. Als CDA fractie hebben we al eerder het voorstel gedaan om flexwoningen te realiseren op de tijdelijke locatie van Wolfert Lansing naast het gemeentehuis. Jonge gezinnen. Jonge gezinnen zijn nodig om vergrijzing tegen te gaan en om onze woonkernen vitaal te houden. Ik denk in dit verband aan scholen, verenigingen, sportclubs, kerken. Dus zeker ook voor hen moet meer gebouwd worden. Dan de lage en lage middenhuur inkomens. Laag tot maximaal € 740 per maand en de middenhuur woningen, waarvan er in Lansingerland maar weinig zijn, tot circa € 900 per maand. Om doorstroming op de woningmarkt te creëren zou het goed zijn wanneer er van de laatste categorie meer gebouwd ging worden. Dit geldt ook voor de betaalbare woningen. De voorzitter: U bent aan uw 5 minuten.

De heer Van Harn: Ik ga zo afronden. Ik ben benieuwd hoe de wethouder hier over denkt en welke prioriteit zij hieraan wil geven. De rest bewaar ik voor mijn tweede termijn. Dank u wel. De heer Jumelet, WIJ: Er zijn 3 pijlers bij de woonvisie waar de woonvisie voor de komende 4 jaar op gebaseerd wordt, 3 pijlers, waar je op het eerste gezicht geen kwaad woord over zou kunnen zeggen. Echter, mijn fractie mist een belangrijk element in het geheel, en dat is het element van vraag en aanbod in evenwicht brengen. Bijsturing en versnelling, het zal u niet verbazen uit mijn mond, bijsturing en versnelling van de woningbouwplannen was vorige maand het kernpunt tijdens de presentatie. Het ging met name over de behoefte van jongeren, starters, mensen met een modaal inkomen, waar tegemoet aan zou moeten worden gekomen. In pijler 2, een plek voor iedereen, blijkt een loze pijler als we niet hieraan de noodzakelijke bijsturing en versnelling koppelen. Immers, de woonvisie is voor de jaren ’21 – ’25. Het college heeft op onze eerdere technische vragen aangegeven, dat in de harde bouwplannen bijsturing en versnelling moeilijk kan plaats vinden.

Dan blijft dus de vraag: hoe ga je pijler 2 dan invullen in de woonvisie? Waar zijn de broodnodige antwoorden voor de jongeren, de starters, de midden inkomens en de ouderen? Vraag aan de wethouder: bent u het met mijn fractie eens, dat de invulling van pijler 2, een plek voor iedereen, voor zowel de harde als zachte bouwplannen bijsturen en versnellen prominent zou moeten doorklinken? U zult begrijpen, dat mijn fractie teleurgesteld is, daar waar in de voorliggende pijlers, waar het gaat om de actuele situatie in onze gemeente. Vraag aan de wethouder: geeft u eens aan hoe u in de looptijd van de woonvisie de overweldigende vraag vanuit genoemde doelgroepen gaat invullen. Wat is er nou over 4 jaar anders dan nu voor deze doelgroepen? Is

20/42

het allemaal nieuw? Welnee. In ons verkiezingsprogramma van 2018 heeft mijn fractie het bij diverse gelegenheden onder de aandacht gebracht, maar ook raadsbreed spreken we hier al jaren over. Ook bij het vorige agendapunt op deze agenda. Jaren constateren we al de scheve verhouding tussen hetgeen geboden wordt en hetgeen gevraagd wordt. Laten we dan ook in de woonvisie echt antwoord gaan geven op de vraag, die voor ligt, en niet de bekende worst voor houden. Om het op zijn Rotterdams te zeggen: geen woorden, maar daden. Ik dacht bij het vorige onderwerp op deze agenda: in Lansingerland bouwen we, als we niet doorpakken en de regie nemen op onze eigen woningbouw, in de komende jaren gewoon nog steeds meer van hetzelfde. Te dure eengezinswoningen, die niet bereikbaar zijn voor mensen met een modaal, dubbel modaal of waar jongeren en ouderen niets te zoeken hebben. Ik ga toch nog een keer in herinnering brengen de scheve verhouding van huurwoningen. 19% in Lansingerland tegen 29% landelijk. De gemiddelde koopprijs in Lansingerland € 4 ton tegen € 3 ton landelijk. Deze cijfers laten zien dat agent, leraar en verpleegkundige met twee keer modaal weinig kans heeft om een woning te kopen in Lansingerland. Ik heb al gezegd: huren is ook geen optie, want de wachttijd is inmiddels opgelopen van 53 naar 81 maanden. Dan onze jongeren. Deze krijgen geen kans om te starten in Lansingerland.