Agendabundel

Volgens mij is dat al staand beleid. Wij zijn niet zo van de overbodige moties, dus als dit staand beleid is en het college kan het toezeggen, dan lijkt het in die zin een prima motie maar overbodig. Dan even de 2 moties van de VVD over grip op externe medewerkers en indexatie materiële budgetten. Jullie zijn creatief op zoek geweest om de begroting zo strak mogelijk te houden, dat waarderen wij enorm, want ook daar zijn wij naar op zoek. Allereerst even die externe medewerkers. De zorgen erover worden al langer gedeeld in de raad. Over terugdringen, we hebben stelposten, het amendement lijkt het te halen, al terug gedraaid. Eigenlijk zijn jullie op zoek om daar verder grip op te krijgen. Dat grip krijgen herkennen we erg. Eerst stelde u voor om de stijging helemaal terug te draaien, maar nu geeft u aan: we willen ernaar streven. Waar onze worsteling een beetje zit, we willen niet te horen krijgen: we hebben dat en dat beleid niet kunnen doen omdat we geen externe inhuur mochten hebben van u, beste raad. Daar zit onze worsteling een beetje. We willen wel dat het beleid, dat we met elkaar vastgesteld hebben, uitgevoerd kan worden, dat de kwaliteit er niet door beïnvloed wordt, dus misschien kunnen we elkaar vinden en daar iets in aanpassen qua tekst.

Daarnaast ben ik ook even benieuwd naar de reactie van het college op dit punt, want het lijkt me toch dat zij die zorg over de externe inhuur toch ook zien. De heer Machielse: Dank, meneer Markus, voor de uitgebreide reactie op onze motie. Begrijp ik goed, dat uw enige zorg in bullet 1 van ons dictum zit en dat u bullet 2 en 3 in principe kunt ondersteunen? De heer Markus: Ja, dat heeft u goed begrepen, maar ik wil wel even de reactie van het college afwachten, want we hebben veel externe inhuur nodig, dat heeft ook een reden, dus we willen niet dat dit een vraag is over de capaciteit. Nogmaals, de zorgen die u heeft over externe inhuur en dat we daar kritisch op zijn, dat herkennen we. Maar nogmaals, het beleid moet wel kwalitatief gezien goed uitgevoerd worden. De indexatie materiële budgetten, dat is een heel technische. Als dat kan prima, ik hoor graag van het college of dat mogelijk is, want onmogelijke moties steunen is altijd wat lastig, want dan vragen we dingen die niet kunnen. Dan even de motie over het toegankelijk houden van sport. Ook daar geeft u aan om dat te wijzigen, om te zeggen: we willen het 16/28

alleen bevriezen. Wat ik bij mijn inleiding al aangaf: het is natuurlijk heel lastig om daar nu al de gevolgen van te zien, want het heeft hoe dan ook een gevolg voor de begroting, dat zal linksom of rechtsom geld kosten. We weten niet wat we moeten bezuinigen, of we moeten bezuinigen en of dat dan kan. Daarnaast moet er ook nog een nieuwe tarievennota worden vastgesteld, vrij laat in onze optiek, want dat doen we ergens in Q4 terwijl het een maand later ingaat, dus ik snap ook dat dat voor onrust zorg bij sportverenigingen. Is het in die zin niet veel beter om dat pakketje ook bij de vaststelling van de tarievennota beet te pakken? Nogmaals, we herkennen de oproep voor bevriezen, ik denk dat het ook goed is om daar goed met elkaar naar te kijken, maar dat heeft wel financiële consequenties en we zitten al in een tekort, dus we weten niet of dat nu al gevaarlijk is om daar nu al wat over vast te stellen. Dan kom ik bij de PvdA, € 14 minimumloon. Dit vinden wij best wel een technisch verhaal. Ik denk dat het goed is in de oproep van de heer Van Doorn, laten we hierover met elkaar van gedachten wisselen in een commissie, bereid het goed voor, dan kunnen we de voor- en nadelen, de juridische consequenties, hoe zit het met de samenhang met andere gemeenten als personen bij meerdere gemeenten werken, hoe kunnen we dat allemaal met elkaar regelen.

Ik denk dat we op basis daarvan een uitstekende discussie kunnen voeren en de uitkomst van de discussie kan dan zomaar leiden tot een motie voor een begroting of wanneer dan ook. Ik denk dat dat een betere weg is, dit heeft gewoon consequenties, ik denk grote, om dat even in een motie te regelen. Dan de motie geen ombuigingen sociaal domein. De heer Jumelet citeerde al, ik citeer ook even uit mijn eigen bijdrage, dat zal ik niet te vaak doen, maar wij hebben bij de commissie aangegeven dat we bij een eventuele bezuinigingsopgave een paar zaken willen meegeven, allereerst preventie in het sociaal domein is wat ons betreft nog de meest effectieve manier om grote problemen en kosten te voorkomen. Bezuinigingen aan de preventiekant willen we dan ook waar mogelijk voorkomen. Een andere is het waar mogelijk ontzien van inwoners die het financieel zwaar hebben, maar verder staan we open voor verdere bezuinigingsvoorstellen van het college en zijn we bereid om pijnlijke keuzes te maken. Daarmee is het op voorhand al uitsluiten van bezuinigingen op sociaal domein wat ons betreft onmogelijk, het gaat ons wat te ver. We zijn er zeker geen voorstander van, maar ik denk dat het goed is om er kritisch naar te kijken en bij de begroting als er bezuinigd moet worden die voorstellen te beoordelen aan ons eigen kader. Dan de motie onbeperkt OV naar voren halen.

Er ligt gewoon een ander voorstel. Landjepik wil ik het niet noemen, maar het voelt wel een beetje flauw. Er ligt een ander voorstel, om het in 2024 in te voeren en het incidenteel te dekken. Dat leek en lijkt ons een prima voorstel, we zullen die motie ook niet steunen. Dat was hem. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Ik zal net als mijn voorganger proberen om het kort te houden. Ik zal de moties en amendementen behandelen zoals ze ook ingediend zijn vandaag, dat is voor iedereen het makkelijkst. We beginnen met het amendement van het CDA over het aanpassen van de uitgangspunten in de kadernota. Daar waren wij in eerste instantie best wat sceptisch over als GL, omdat juist het punt van de stelpost handhaven voor inhuur van externen, dat vonden wij wel handig want je weet niet wat de markt gaat doen. Maar omdat ook in de overwegingen staat, dat u er niet tegen bent om te doen, u geeft nog steeds de ruimte aan het college om het incidenteel alsnog in te stellen, het min of meer per jaar bekijken en niet continu hebben wij gemeend om toch voor dit amendement te gaan stemmen. Dan de uitgangspunten OZB. Hoe wij hem lezen is het puur simpel, we willen dat het niet aangepast wordt aan de inflatie. Wij hebben aangegeven, maatregelen om de OZB te laten stijgen daar staan wij niet helemaal afwijzend tegenover, we denken dat het in een uiterst geval best wel nodig zou kunnen zijn.

Alleen, dat je het niet laat meestijgen met de huidige inflatie lijkt me logisch, want die is behoorlijk fors. Dus in dat geval zullen wij voor deze motie stemmen. Dan de motie over het nieuwe beleid alleen dekken met incidenteel geld. Daar zullen we tegen gaan stemmen om reden die ook al door de heer Van Doorn is genoemd. Soms doe je nieuw beleid, omdat je dat nieuwe beleid voor de komende jaren wil gaan doen. Als je het alleen met incidentele dekking doet, dan heb je eigenlijk continu maar dekking voor een jaar, maar vanuit continuïteit van beleid vinden we dat niet handig, dus we daarom tegen deze motie stemmen. Mevrouw Bouman: U heeft mij ook horen zeggen, dat het woordje alleen, dat ik in overweging neem om dat te wijzigen in: voor zoveel als mogelijk. Als ik nu zie hoe het e.e.a. gaat bij de beleidsvoornemens structureel en incidenteel, dan is er altijd een mogelijk om het incidenteel of structureel te doen. Gaat u dan mee? De heer Ruijtenberg: Dat is een goede aanvulling inderdaad, u heeft het nog niet gewijzigd alleen in overweging te zullen gaan nemen. Als u het gaat wijzigen in wat u net voorstelt, dan gaan we inderdaad mee. Dan de moties van de VVD. Heel mooi dat de VVD het sociale gezicht laat zien, heel goed.

De motie over grip op externe medewerkers, wij hebben gezien dat de VVD na jaren en jaren eindelijk een einde wil maken aan die flexibele schil van medewerkers die van project naar project gaan en geen vaste inkomensbetrekking hebben en dat nu vaste medewerkers voor de gemeente willen laten zijn. Dat vinden wij positief, dus daarom zullen wij meestemmen met deze motie. Dan de vermindering indexatie. Daar vraagt de VVD gewoon puur naar een onderzoek. We hebben als GL gezegd, dat wij nooit tegen onderzoeken zijn, want meten is weten. In het kader daarvan zijn we nog steeds consequent en zullen ook hier voor gaan stemmen. Dan de sport toegankelijk houden, ja, die hebben we mee getekend. We vinden het een goede motie, dit is namelijk een heel sociale motie. Hierin kunnen we namelijk ook de mensen die het wat moeilijker hebben, de armere gezinnen, als de contributie verhoogd wordt, worden zij uitgesloten van sport en dat soort zaken, dat willen we niet. We 17/28

vinden dit een heel goede motie om het te bevriezen, die wilden we graag mee tekenen. Dan de moties van de PvdA, de eerste motie is het sociaal domein, ja, die hebben wij ook mee getekend. Ik heb in mijn bijdrage in de commissie aangegeven dat in ieder geval bezuinigingen op de jeugdzorg voor ons een onbespreekbaar iets is, daar zullen wij niet in mee gaan, dat is voor ons een harde streep in het zand. In de lijn daarvan vinden wij dat sowieso bezuinigingen in het sociaal domein, daar tref je de zwakste mee in de samenleving, de mensen die al kwetsbaar zijn. In een wereld die aan het verharden is, vinden wij dat onwenselijk. Daarnaast zijn de berekeningen van de heer Azzouzi, die berekeningen hebben ons daadwerkelijk overtuigd, dat dit soort bezuinigingsmaatregelen waarschijnlijk niet nodig zullen zijn. Als ze niet nodig zijn, gaan we overal op bezuinigen maar net niet op het sociaal domein. Ook wij hebben aangegeven, dat wij best durven snijden in eigen vlees, dat we durven snijden op groene leges of andere dingen die te maken hebben met duurzaamheid, maar niet op het sociaal domein, dat vinden wij echt ontzettend belangrijk. Nummer 8 is het OV voor ouderen met een smalle beurs. Daar zijn wij op tegen, niet omdat we ouderen iets misgunnen maar puur omdat wij altijd gezegd hebben: je moet niet stoppen bij ouderen.

Wij vinden eigenlijk dat je moet doorgaan en dat je dit ook moet doen voor iedereen met een smalle beurs, ook jongeren die om wat voor reden niet genoeg geld hebben voor openbaar vervoer of mensen onder de 65, omdat zij vaak nog deelnemen aan een arbeidsproces, of ze willen deelnemen aan een arbeidsproces, maar hebben te weinig inkomen om met het OV te gaan en missen daardoor sollicitatiegesprekken of herscholing omdat ze niet met het OV kunnen gaan. Je moet het breder trekken dan alleen maar ouderen. Ik gun het de ouderen zeer, maar wat ons betreft niet breed genoeg. Ook hier zijn we consequent in, we hebben altijd tegen gestemd, dat gaan we nu ook weer doen. Dan de motie minimumloon € 14. Hier wordt een vreemde vergelijking gemaakt, kan het cao-technisch wel, is het geen verstoring van de arbeidsmarkt. Ik ben zelf 5,5 jaar gedetacheerd geweest en ben ik van project naar project gegaan. Het is binnen de wereld van detachering heel gebruikelijk dat je op bepaalde projecten anders verdient dat je daar conform de opdrachtgever betaald wordt. Daarnaast kan je als werkgever altijd betalen boven de cao, je bent niet verplicht om je te houden aan de cao, mits dat ten gunste komt van de werkgever. Dus ook daarbij kan je ervan afwijken. Sorry, werknemer ja. Als dat beter is. Je hoeft je daar niet aan te houden. Ik moet even goed kijken wie het betreft.

De dames hier in de catering, de gemiddelde medewerkster verdient tussen de € 11,50 en € 12,50. Die dames, maar ook de mensen die bij Renewi werken en ook de mensen die het groen onderhoud doen en ook de andere mensen gun je gewoon € 14 omdat ze keihard werken. Ze doen dat met ziel en zaligheid. Het is helemaal niet gek dat ze hier € 14 verdienen en in Pijnacker € 12. We moeten die mensen juist belonen. Daarbij, ook al genoemd door mevrouw Verhoef, we zien dat er een inflatie is, we zien dat alle kosten gaan stijgen, we moeten ook die mensen een kans geven op een menswaardig bestaan. Daarom zijn we mede-indiener van deze motie. Daar wil ik het bij laten. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik heb bij het voorlezen van de moties al een beetje een introductie gedaan, dus ik ga dat nu niet meer doen. Ik ga eerst alle amendementen en moties langs lopen van de anderen, dan kom ik op het einde terug op de 3 moties van de PvdA. Ik begin met het amendement van het CDA, aanpassen kadernota uitgangspunten OZB-tarieven. Wij zullen die niet steunen met de argumentatie dat wij vinden dat de inflatiestijging conform de meicirculaire 2022 moet worden toegepast, want bij het ophogen aan de kostenkant moet parallel daaraan ook aan de inkomstenkant worden opgehoogd, dus het is veel logischer om te kijken naar de inflatiestijging van de meicirculaire. Dat was de eerste.

De tweede, het amendement over de aanpassing van de uitgangspunten, die 3 uitgangspunten, ingediend door mevrouw Bouman met L3B, VVD en CU. De PvdA-fractie kan de eerste 2 punten wel steunen, dus dat de inhuur wordt geschrapt, het uitgangspunt m.b.t. de inhuur. Ook het uitgangspunt m.b.t. het BTW compensatiefonds wordt geschrapt, daar zijn we het mee eens, dat hebben we ook in onze woordvoering bij de commissie gezegd. We zijn het niet eens met het schrappen van het uitgangspunt m.b.t. de ratio weerstandsvermogen met de argumentatie dat het college met dat laatste uitgangspunt juist structureel meer financiële ruimte krijgt en daarmee dus ook minder reden of noodzaak om te bezuinigen. Het geeft ook meer mogelijkheden om incidenteel geld vrij te maken vanuit de algemene reserve, mocht dat nodig zijn. Dus het is in deze omstandigheden juist prettig om die weerstandsratio rond de 1,4 te hebben en niet hoger. Dus wij kunnen met dat derde punt niet meegaan, ik weet niet of daar nog wat valt te fixen, maar met een apart amendement op dat punt, maar voor ons is het niet handig en ook niet wat de fracties beogen, namelijk zo min mogelijk onnodige ombuigingen te doen en zoveel mogelijk wel kunnen investeren in nieuwe dingen. De motie nieuw beleid alleen dekken met incidenteel geld. Die is ingegeven om te zorgen dan de OZB verhoging niet hoeft te worden ingezet.

Wij gaan dat niet steunen. Deze motie wil dekken met incidentele middelen. Wij willen een aantal dingen juist structureel dekken. Het is dus niet wenselijk en volgens ons ook niet mogelijk en ook niet gewenst door de provincie. Mevrouw Bouman: Ook aan mevrouw Verhoef de vraagstellen, als wij dit aanpassen voor zoveel als mogelijk. Dan voldoe ik aan uw wens. Mevrouw Verhoef: Ik pak hem er even bij. Ja, dan komt het meer in de richting, dan ga ik even nog overleg plegen met de fractie, maar dan komt het in de richting, ja. Grip krijgen op de stijgende kosten externe medewerkers, die gaat de PvdA-fractie ook niet steunen. Kijk, ook in principe willen ook wij streven naar zoveel mogelijk medewerkers in dienst van de gemeente, maar soms is tijdelijke inhuur mogelijk omdat er geen experts gevonden kunnen worden door krapte op de arbeidsmarkt of omdat het echt om tijdelijke projecten gaat en dan wil je juist intensief kunnen inhuren 18/28

en daarna om bepaalde redenen niet meer. Wij hebben liever goed extern personeel dan geen personeel, dus dat is de reden om deze niet te steunen. Ik ga lekker verder. De vermindering indexatie materiële budgetten van de VVD, dat is een vrij technische motie. De gemeente indexeert niet automatisch. Als indexeren niet in het contract staat, dan doe je het dus niet. Wij vermoeden dat de exercitie waartoe de motie oproept gewoon wordt gedaan, wij denken dat het een overbodige motie is, maar wij horen dat ook graag van het college. Dan kom ik bij de sport toegankelijk houden in Lansingerland. Sport vinden wij heel erg belangrijk, het moet voor alle kinderen toegankelijk zijn, ook kinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben, dat staat buiten kijf. Er zijn geen bezuinigingen op de sport aangekondigd. Sowieso gaat het misschien wel meevallen met die bezuinigingen, dus wij vinden het eigenlijk nu niet het goede moment om via deze motie de sporttarieven te bevriezen, daar is een later moment misschien beter geschikt voor en dan voeren we graag daar de discussie, dus we gaan nu de motie niet steunen. Moet ik nu weer terug naar mijn eigen moties, die ik gedeeltelijk samen met de heer Ruijtenberg heb ingediend. Ik ga naar de motie OV 65-plus naar voren halen. Er blijkt wat verwarring te zijn, is dit nou een pilot of niet. L3B zegt: het is een pilot.

Het CDA zegt: dit is geen pilot, wat ons betreft is het structureel, zo kijken wij er eigenlijk ook wel naar. We hadden het heel graag naar voren gehaald, want het is een verkiezingsbelofte die bij L3B al een aantal collegeperiodes staat, want ze leveren immers al 12 jaar een wethouder met OV in de portefeuille, als we dan nu eerst een pilot gaan doen en dan pas in 2024, dat duurt ons echt te lang, maar goed, ik voel niet heel veel steun. De CU spreekt van landjepik, de heer Markus weet ook dat de heer Van Doorn van PvdA-huize is en dat de PvdA al jarenlang het OV voor ouderen op de agenda heeft gezet, misschien nog wel langer dan L3B. Wij willen nu echt sneller. En ook, dat zeg ik tegen de heer Ruijtenberg naast mij: zodra we hier zicht hebben hoe dit uitpakt voor ouderen met een laag inkomen, kan je dan ook doorpakken naar andere mensen die 120% van het sociaal minimum hebben. Het minimumloon, de heer Ruijtenberg heeft net nog een heel duidelijke toelichting gegeven. Ik snap ook wel, dat het een vrij technisch verhaal is met ook nog heel veel vragen, dus ik wil eigenlijk de suggestie die de heer Van Doorn deed om hier een bespreekstuk van te maken, dat klinkt mij goed in de oren, maar ik wil dat ook nog even met indiener Ruijtenberg overleggen.

Ik kan wel ook zeggen, dat begin mei in de Tweede Kamer een motie is aangenomen van Kathmann van de PvdA, daar is verzocht in deze lijn, dat de regering onderzoekt op welke manier gemeenten die € 14 als voorwaarde kunnen stellen bij aanbestedingen. Ik weet niet hoe snel de regering, het ministerie daarmee aan de slag gaat, maar misschien kunnen we dat ook meenemen in de bespreking, dus ik wil dat dadelijk even bespreken met de heer Ruijtenberg. Niet korten op het sociaal domein. Een aantal fracties zegt: het is te vroeg om daar nu al heel strak een hek omheen te zetten. Aan de andere kant is ons wel nu gevraagd om richting mee te geven voor de dag op de hei op 22 augustus. Ik hoor toch ook wel andere fracties zeggen, waaronder D66 en CU en ook wel bij het CDA meen ik dat te horen van: pas op, liefst niet in het sociaal domein, armlastige inwoners ontzien, inwoners die het zwaar hebben, lastige keuzes. Dus ik wil ook eigenlijk hier vragen: wat zou het betekenen als ik het wat minder dwingend zou maken en dat de motie zou luiden met als onderwerp: zo min mogelijk indicatieve taakstellingen op het sociaal domein en dat ook het dictum oproept om het sociaal domein zo min mogelijk te ontzien bij de indicatieve taakstellingen. Sorry, zoveel mogelijk, pardon. Ik ging even door met die titel, zo min mogelijk taakstellingen, maar zoveel mogelijk ontzien. Dan is het in lijn met o.a.

D66, CDA en CU ook. Dan eventueel het tweede dictum, dat gaat over juist investeren, die zou ik dan zelfs tussen haakjes kunnen zetten, maar daar hoor ik graag de reacties op, tussen haakjes op helemaal weg laten dus. Dank u wel. De heer Markus: Nu zegt u 2 dingen: tussen haakjes of helemaal weg laten. Dat zijn 2 heel verschillende dingen. Laat u het weg of niet, het tweede deel van het dictum? Mevrouw Verhoef: Dan laat ik dat tweede deel weg, misschien ga ik daarmee net een brug te ver. Tussen haakjes in mijn hoofd blijft dat natuurlijk altijd hangen, maar dan haal ik dat weg. Dan gaat het vooral om richting mee geven voor 22 augustus, zo min mogelijk het sociaal ontzien. Zoveel mogelijk. Kan dit uit de band geknipt? Zoveel mogelijk ontzien. Dank u wel. De voorzitter: Gelukkig weten we altijd wat u bedoelt, dat telt. Beantwoording college Wethouder Fortuyn: Wat ik heel mooi vind, ik vind het fantastisch dat er na de commissievergadering die we gehad hebben er nu moties en amendementen zijn en dat de discussie over en weer gaat tussen u als raad. Ik probeer daar lekker tussenuit te blijven, in mijn beantwoording probeer ik daar zo kort mogelijk op te zijn, zodat ik geen dingen uit ga lokken. Tegelijkertijd, wat ik wel belangrijk vind, die kleuren zijn wel ingegeven door de wensen en bedenkingen. Mochten moties of amendementen het niet halen, wij horen wel wat er gezegd wordt.

Dus het is niet zo dat wij ziende blind zijn, dat doen we niet. Wanhoop dan niet, maar sommige zaken zijn gewoon iets te vroeg in onze optiek, die kan je beter doen als je echt concrete cijfers hebt, meneer Markus duidde dat ook al. Wat ik belangrijk vind, werd ook gevraagd door meneer Machielse, de discussie en de kaders, dat bespreekpunt, meneer Markus heeft het ook gezegd, ik wil er graag aan meedoen. We moeten het anders gaan organiseren met elkaar, op een goede manier, daar ben ik heel blij mee als het initiatief genomen wordt. En uiteraard ambtelijk dan wel bestuurlijk kunt u op steun rekenen om mee te doen in diezelfde club van mensen die dat wil gaan doen. Dan heel belangrijk, er werd een paar keer gezegd, ook een amendement wijst erop: je moet iets minder behoudend zijn. De één zegt: scherper aan de wind varen. Ik denk dat als we dat op het hele 19/28

begrotingsdossier mogen doen, dan zou ik dat zeker ambiëren, maar ook toejuichen. Er is ook gevraagd over de indexaties, daar kom ik straks even op terug, kan je daar wat scherper op zitten of anderszins, kan je wat scherper kijken of je het incidenteel kan doen i.p.v. structureel. Als die ruimte erin zit, gaan we daar zeker naar kijken. Daarmee voldoe ik ook aan de oproep van de VVD: kijk nou of je incidenteel wat meer kan doen. Tegelijkertijd een winstwaarschuwing. Als je teveel incidenteel doet en het elke keer uit je algemene reserve gaat halen, dan heet de algemene reserve straks geen algemene reserve meer, maar dan noem ik dat een suikerpot. Daar moeten we mee oppassen, want als je teveel uit de suikerpot lepelt of snoept dan vind je op een gegeven moment de bodem, dus er zal met elkaar een bewustwording moeten zijn: wat je incidenteel doet, ben je wel kwijt. We moeten ook kijken aan de batenkant. De heer Machielse: Een verhelderende vraag op uw antwoord over structurele versus incidentele budgetten. We hebben het vanavond ook gehad over de pilot openbaar vervoer voor eenzame ouderen, die is in de discussie meermaals geduid als incidenteel gedekt, maar volgens het voorstel wordt het structureel gedekt, volgens de kadernota zelf, terwijl in het coalitieprogramma of –akkoord pilot te lezen is. Kunt u eenduidig uitsluitsel geven over hoe deze pilot gedekt zal gaan worden.

Het is niet voor komend jaar, dat weet ik, maar toch. Wethouder Fortuyn: Ik kom straks bij de moties en er zit een motie bij, dan gaat het erover. De heer Jumelet: Wat ik toch even wilde vragen aan de wethouder. Terloops zei hij over behoedzaamheid, als u mij de ruimte gunt dan laat ik die wat los. Maar het college heeft toch juist gekozen voor die behoedzaamheid, dus ik begrijp niet helemaal hoe hij dat duidt, dat loslaten. Volgens mij is dat een lijn die het college heeft bedacht in de kadernota. Wethouder Fortuyn: Nee, dat behoedzaam, wij hebben gezegd: we willen een sluitende begroting hebben voor 2023. Natuurlijk kijken we naar incidenteel en naar structureel. Vervolgens moet je dan wel de consequenties zien. Wij willen in zekere mate wat behoedzaam of terughoudend zijn m.b.t. het BTW-fonds, dat zo langs komt, daar hebben we 50% ingezet. Maar het is juist de discussie die we met u willen hebben. Als u vindt dat we scherper aan de wind kunnen varen, dan vraag ik om dat ook op andere dossiers te doen. Dat geeft ook antwoord op de vraag zoals meneer Machielse die stelde: kijk nou eens even goed of je zaken incidenteel kan doen. Ik denk dat dat goed is, daarmee verlicht je eigenlijk de directe exploitatiekosten, want je gaat het dekken uit je algemene reserve.

Daar heb ik alleen even de winstwaarschuwing achter gezet, we doen het met elkaar, samen besturen, ga niet al te vaak met je vingers in die suikerpot zitten, want op een gegeven moment is die suikerpot leeg. Dat is de overweging. Samen besturen is een afweging die je maakt in gezamenlijkheid. De heer Jumelet: Dat laatste onderstreep ik direct. De vraag is dan toch wel, dat mis ik in uw betoog, waar we aan refereerden, als die mist opgetrokken is rondom de uitkomsten van de meicirculaire, dan pas kunt u zeggen of de behoedzaamheid terecht of onterecht is, want we weten het nu nog niet. Is het niet te voorbarig om nu ruimhartig de behoedzaamheid al ter discussie te stellen? Wethouder Fortuyn: Ik kan geen motie indienen of amendement, ik probeer alleen vertaling te vinden in hetgeen hier gezegd wordt. De VVD doet een oproep, het CDA doet dat in een amendement, ik hoor het van andere partijen, van mijn eigen partij ook. U bent de baas, dat is al een paar keer verteld, ik ben uitvoerend. We kunnen de discussie semantisch doorzetten, maar daar waar ik ruimte zie, geef ik straks wel in de begroting aan: dit is incidenteel, kan incidenteel, het hoeft niet. We gaan straks de knoppen geven. Dan kom ik bij de vraag van mevrouw Bouman: aan welke knoppen kunnen we draaien? Ik vond dat wel heel mooi. In uw betoog ging u verder.

De heer Jumelet: Het lijkt een beetje boter na de vis te zijn, maar de vraag is en die vind ik wel heel fundamenteel, in mijn betoog heb ik gezegd dat je op onderdelen wat minder behoedzaam kan zijn, maar het lijkt nu wel of u niet een klein stapje zet maar een hele grote stap zet, terwijl u feitelijk nog niet weet wat de uitkomsten zijn van de meicirculaire. Moet u niet wat voorzichtiger zijn om die behoedzaamheid ter discussie te stellen? Wethouder Fortuyn: Ik denk dat we op hetzelfde spoor zitten, maar hier kom ik met u niet uit. We kijken nog een keer naar structureel en incidenteel en we leggen het ook voor. Ten aanzien van de knoppen, misschien is dat ook een knop, incidenteel en structureel, mevrouw Bouman, dat vond ik leuk, want u vroeg: aan welke knoppen kunnen we dan draaien? Vervolgens krijgen we een discussie over het sociaal domein. Toen gaf u aan: ik wil wel dat hele lijstje zien waar je potentieel op zou kunnen bezuinigen. Dat werd ook aangegeven door L3B, de VVD gaf het ook aan, waar kan ik de vergelijking maken? De taakstelling gaan we niet terug draaien, met dank aan de heer Azzouzi die een doorrekening heeft gemaakt, maar het kan nog niet de uitkomst zijn voor Lansingerland. We zien verbeteringen in de positieve zin, dat de ombuigingen wellicht minder zwaar hoeven te zijn, alleen de omvang ervan en waar, dat weten we nog niet.

Dat willen we ook laten valideren. Dat proces gaat gewoon door zoals het nu is. Tegelijkertijd, als we die lijst hebben straks, de longlist noem ik hem maar even, dan gaat uiteindelijk in de begroting een shortlist in de begroting vallen. Dan delen we met u ook die longlist, hoe mooi wilt u het hebben? Het college gaat gemotiveerd een aantal bezuinigingen als het nodig is doorzetten en motiveren. Maar we laten u ook zien wat er nog meer in de lijst stond. Daar kunt u straks anders over denken: ja college, u heeft dit wel gedaan maar de meerderheid van de raad denkt dat u dit toch even moet corrigeren. Graag willen we dekking hebben, dat hebben we afgesproken met elkaar, als dekking kunt u dit gebruiken. Ik denk dat het een heel mooi proces kan worden. Dat zijn de knoppen die u tegemoet gaat zien. Mevrouw Verhoef: U zoekt inderdaad de knoppen om de begroting sluitend te krijgen. Is het ook een optie om de begroting sluitend te laten zijn voor het jaar 2026 i.p.v. 2023? Wethouder Fortuyn: Mevrouw Verhoef, ik heb geen flauw idee. U weet net zo goed als ik dat in 2026 de opschalingskorting een probleem gaat worden, we zijn een nadeelgemeente, hoe die effecten gaan doorwerken. We weten ook niet wat het 20/28

gemeentefonds gaat doen. Als u de glazen bol heeft, ik ben al blij als we 2023 dicht krijgen en een redelijk doorzicht krijgen tot en met pakweg 2024/25. En 2026, dat wordt in den lande al genoemd de ravijnbegroting, we zullen dat zien. Ik denk dat het nu niet nodig is om daarop vooruit te lopen, ik denk dat dat de verkeerde discussie is. Dan even t.a.v. de moties. Nogmaals gezegd jongens, de kleur is wel gegeven. Wees niet teleurgesteld als het college misschien een ontrading doet of dat u denkt: dat vind ik toch jammer. Ik blijf de volgorde van inbreng volgen, 1 tot en met 9, waarvan misschien 1 afvalt, maar dat is dan voor de tweede termijn. We hebben een amendement van het CDA en dat ging over het aanpassen uitgangspunten kadernota. Kijk, ik heb de vorige keer ook al gezegd, je moet van knappe huize komen om behoorlijk lef te hebben als een meerderheid zich aftekent om deze dan te ontraden. We hadden eerst het oordeel aan de raad willen geven, dat heeft u in feite al gegeven, want de meerderheid is er voor om dit amendement aan te nemen, dat gaan we dus ook doen. T.a.v. het amendement OZB, ja, dat wordt ander werk. Wij denken dat het moeilijk uitvoerbaar is. Zoals aangegeven, er zijn allerlei cao’s met verschillende uitkomsten op verschillende tijdstippen et cetera.

Bovendien hebben wij in 2020 een raadsbesluit aangenomen, waarin wij de CPI als indicator gebruiken zoals veel gemeenten doen hier in Nederland. Als we dat nu op een bepaalde manier met een natte vinger dit jaar het anders gaan doen, dan gaan we het jaar daarop misschien weer terug naar het CPI. Consistent beleid hoort ook bij het besturen, maar ook vanuit de raad betrouwbaar te zijn. Het CPI is vertrouwd. Wat betekent dat voor de verhoging? Als het 6,8% is en we hebben op dit moment 6,4% van de WOZ-waarde, dan kunt u snel uitrekenen, dan ga ik i.p.v. 6,4% naar 6,8% heffen. Zoals ook in een eerdere fase gebeurd is, kijken wij ook naar de stijging van de WOZ-waarde, want dan zou je twee keer gestraft worden en daar hebben wij een correctie op zitten. Dus mijn voorstel is om die in ieder geval niet aan te nemen en te kijken wat het doet in de tweede fase van de begroting waar we mee komen. Dus laten we daar even helderheid over hebben, ga nu niet vast een statement innemen of alvast besluiten nemen. Dus wij ontraden dat, maar dat wil niet zeggen dat die straks alsnog kan komen, dat is de kleur waar ik het net over had. Dan de derde, nieuw beleid alleen dekken met incidenteel geld. Ik denk dat dat ook duidelijk moge zijn, dat is een heel lastige. We hebben ook met de provincie te maken en daar kunnen we niet altijd op insteken.

Als de provincie zegt: dat geldt ook voor de pilot, dan kom ik ook een beetje terug op het openbaar vervoer, ja, als een pilot de bedoeling heeft om structureel door te voeren, dan zal de provincie zeggen: dan is het niet incidenteel, maar structureel. Je zal op die manier daarmee om moeten gaan. Wij zeggen eigenlijk, eigenlijk ontraden we hem. Tegelijkertijd, als u zegt ‘zoveel mogelijk’ wat net aangegeven werd door de PvdA om een opening te zoeken, zoveel mogelijk, dan ben ik het weer met u eens, want dan past het eigenlijk ook in amendement 1, want dan kunnen we daar wat mee spelen en scherper aan de wind varen. In die zin zou dat kunnen. Dan ga ik naar nummer 4, grip krijgen op stijgende kosten. Daar is al over gesproken, krapte op de arbeidsmarkt. Je hebt geen budget voor inhuur, daar hebben we nu incidenteel van gemaakt via het amendement dat we omarmen. Je zou eigenlijk zeggen: dan moet je daar ook weer op gaan korten. Dat is een tegenstelling wat wij zien. Tegelijkertijd, als het dictum ‘te stoppen en op termijn te verlagen’ als dat gecorrigeerd wordt, dat stoppen, zodat er meer ruimte zit, zou er potentieel kans zijn dat het college hem zou kunnen aanvaarden. Tegelijkertijd wil ik daar wel even het volgende van zeggen. Wij zijn nadrukkelijk bezig met de secretaris directeur van de organisatie.

Die komt de tweede helft van dit jaar met een beeldvorming rondom de personele situatie, de stand van zaken, hoe het met inhuur loopt, wat we extern inhuren, wat extern geplaatst wordt voor een korte periode en waar we gaan inzetten op het aantrekken van vast personeel. Ik denk dat we de directeur van de organisatie de ruimte moeten geven om in de tweede helft van dit jaar met u en met ons in gesprek te gaan om het dossier organisatie breed te bespreken met elkaar, zodat we in een situatie terecht komen dat we ook zien en begrijpen van elkaar waarom dingen zijn zoals ze zijn of zouden moeten zijn. Vergis u niet, we zijn een ontwikkelgemeente, we zijn een gemeente met heel grote ambities. U heeft allemaal via het MIP kunnen zien dat we allerlei prioriteringen moeten maken m.b.t. wat we wel kunnen uitvoeren en wat niet omdat we de mensen niet hebben. Je hebt ook met arbeidskrachten te maken, je hebt ook met gebrek aan specialisten te maken, we hebben met vergrijzing te maken. Kortom, dit dossier willen we graag bij de directeur parkeren en die stelt voor om in de tweede helft van dit jaar in overleg met wethouder Hoek, die de organisatie heeft, tot een goed gesprek met elkaar te komen. In dat verband zouden wij zeggen: die gaan we ontraden. Of ik kan hem als een toezegging gaan opnemen.

Gezien het feit dat er zo ook nog een toezegging komt, die niet genoteerd is, dat kan je missen, dat is geen verwijt, maar dit wil ik keihard zeggen. De motie ontraden we, maar ik kan wel een toezegging doen. Dan kom ik bij 5, vermindering indexatie materiële budgetten. Mevrouw Verhoef: Ik wil terugkomen op de toezegging die de wethouder net deed. Is hij het met me eens dat als je extern geen geschikt personeel kan vinden of als je een kortdurend intensief project hebt, dat je dan juist nog wel die externe inhuur van expertise wil kunnen hebben? Wethouder Fortuyn: Dat was ook dat dictum: stoppen en verlagen. Dat is waar we een andere vertaling voor willen hebben. Dus niet zeggen: niet meer doen. Verlagen. Dan gaan we het gesprek aan met de directeur om het beeld van de organisatie te schetsen. Dan hebben we de sympathie, want er straalt ook sympathie uit, van graag vaste medewerkers willen hebben. En graag daar de arbeidsvoorwaarden op aanpassen. En graag continuïteit bieden, ook naar de samenleving, ook in je dienstverlening. In de kern zijn we het wel eens met de bedoeling van de motie, maar hij is te strikt. Dan moet je iets gaan doen. Je kan ook zeggen: we hoeven die motie niet te hebben, we doen het met een 21/28

toezegging. De toezegging is er al, dat de secretaris directeur van deze organisatie met u in gesprek gaat en met de wethouder in gesprek gaat om tot een goede beeldvorming te komen m.b.t. de stand van zaken. Dat laat ik aan u over. Indexatie materiële budgetten. Ik heb beloofd kort te reageren. Je kan het ook zien als, wij ontraden hem, want hij is nagenoeg onuitvoerbaar om de doodeenvoudige reden, we hebben het vandaag kunnen zien, we hebben vanmiddag 3 contracten getekend voor beheer openbare ruimte. Ik geef u de garantie, als wij het indexeren eruit hadden geschrapt dan had niemand aanbesteed: zoek het lekker uit. Met andere woorden: indexering is een automatisme. Tegelijkertijd: daar kunnen we nooit om heen. En we hebben met indexeringen te maken, die we zelf hebben afgesproken in GR’en en we hebben te maken met een provincie die ons ook indexeringen oplegt. Kortom, uit te zoeken of we materieel nog iets vinden, eigenlijk zonde van de tijd, ik denk niet dat er veel uit komt, de ambtelijke capaciteit willen we liever ergens anders op inzetten, dus die ontraden wij. Dan gaan we naar 6, de motie VVD sport toegankelijk houden. Daar is ook het nodige over gezegd. Er is een toezegging gedaan in de laatste commissievergadering, dat wij sport en cultuur ontzien. Dat is zowel door wethouder Cnossen maar ook door wethouder Hoek aangegeven: we ontzien cultuur en sport.

Of het verlagen dan aan de orde moet komen, dat weten we niet. Door de heer Van Doorn is gezegd: mochten er signalen van clubs vandaan komen, dan willen we ook wel het gesprek hebben. In dit verband zou ik willen zeggen: ook die ontraden wij. Ik wil dan wel keihard de toezegging op papier hebben, dat u de toezegging op papier krijgt, dat we dit meenemen in het vervolg. De heer Machielse: Ik begrijp de woorden van de wethouder, maar het toezeggen dat er geen taakstelling op het beleidsterrein komt, is nog niet hetzelfde als waar de motie toe oproept. Hoor ik u hiermee ook zeggen, dat er voor in ieder geval een bevriezing van de huren gaat plaats vinden? In dat geval ben ik het met u eens en kunnen we delen van de motie beter verwerken in een beeldvorming in het najaar in de tarievennota. Maar als u niet kunt toezeggen dat in 2023 de huren niet bevroren worden, dan kan het nog steeds zijn dat binnen dat beleidsdomein, ook al is er geen taakstelling op, een uitwisseling plaats vindt en die zekerheid wil ik wel graag hebben. Wethouder Fortuyn: Ik ga nu buiten mijn bevoegdheid, denk ik, maar ik zal het even navragen. Misschien in de tweede termijn. Maar ontzien is voor mij dat je daar geen maatregelen treft, dat is voor mij de vertaling, maar dan gaan we de discussie aan over de definitie van ontzien. Als iemand een woordenboek bij de hand heeft, dan kunnen we dat uitzoeken.

Mij zou het zijn: daar gaan we niet aan komen. Daar kom ik in de tweede termijn even op terug, want ik wil niet buiten mijn collegeleden om een besluit nemen. Dan ga ik naar 7, geen taakstelling sociaal domein. Ik denk dat daar voldoende over gezegd is. Wij ontraden dat, dat kunt u ook begrijpen, want we willen integraal kijken wat we kunnen doen. Integraal op alle domeinen, we willen goed kijken welke lijsten er zijn, ook in de bovenwettelijke maatregelen, zodat we daarmee aan de slag kunnen. Mevrouw Verhoef: Korte vraag. U wilde toch ook wel van ons richtlijnen mee voor uw dag op de hei. Nog een kleine opmerking, we gaan deze motie aanpassen zoals ik net zei naar ‘zoveel als mogelijk’. Wethouder Fortuyn: Fijn dat u dat zegt, maar misschien dat we elkaar dan mis begrepen hebben. Niet over deze motie trouwens. Ik heb gezegd dat deze vergadering, deze bijeenkomst, deze raad kleur heeft en dat hier wensen en bedenkingen geuit worden. Als moties of amendementen het niet halen, dat wil niet zeggen dat we de kleur gehoord hebben en mee nemen. We zijn niet ziende blind. Wat hier staat, wij ontraden, want het bindt onze handen en bovendien kan ik het niet garanderen want wij willen een integrale afweging maken. We hebben wel gehoord van ook verschillende andere partijen, ook van mevrouw Bouman, dat er wel wat scherper gekeken wordt naar het sociaal domein.

We ontraden de motie, maar weet wel dat u kleur gegeven heeft, we hebben wel geluisterd. Dat is wel de bedoeling van samen besturen. Dan heb ik er nog 2 te gaan. 8 is motie onbeperkt reizen OV. We hebben een coalitieafspraak, maar dat vind ik een beetje flauw. Tegelijkertijd, wij zullen en moeten met de provincie in gesprek. De provincie is op dit moment van het standpunt: dat kan niet, want je doet de pilot voor langere termijn. Die discussie moet nog gevoerd gaan worden. Zeker voor alle 65-ers, dan krijg je een soort abonnementstarief, dat wilt u ook niet, denk ik. Dat is niet de bedoeling en achterliggende gedachte. Daarom ontraden we hem ook. Dan hebben we het laatste, het minimumloon. Ja, laat ik het kort houden: ik denk niet dat wij als gemeente aan loonpolitiek moeten doen. Aan de andere kant, het voorstel ligt er. Wij ontraden hem. Het voorstel ligt er om een leuke discussie en bespreekpunt van te maken in de raad. Mevrouw Bouman: Ik had nog een allereerste vraag. U denkt dat u al weet waar het over gaat. Wethouder Fortuyn: 6 september. Mevrouw Bouman: 6 september. Niet eerder? Wethouder Fortuyn: Nee, wij gaan op 22 augustus er als college over praten, dan gaan we daar richting aan geven, dan komt het in de eerste collegevergadering, want we moeten een besluit nemen in het college. Dus dan wordt het 6 september.

De heer Jumelet, WIJ: Ik wilde graag een schorsing vragen. De voorzitter: Aan hoe lang denkt u, 10 minuten? Mevrouw Bouman: Ik heb dezelfde vraag, ook een schorsing. De voorzitter: Zullen we 10 minuten doen? Een kwartiertje? We schorsen een kwartier, ik rond hem af, we gaan om 22.00 uur verder. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. 22/28

Tweede termijn De heer Jumelet, WIJ: Ik zou het eigenlijk op prijs stellen als u eerst de indieners het woord geeft om te horen of de moties en amendementen aangepast worden. De voorzitter: Dat vind ik een goed voorstel. Mevrouw Bouman, CDA: Wat ik al in de eerste termijn aangegeven heb, dat ik overwoog tot, dat is nu ook tot besluit gekomen. De motie over het nieuwe beleid, daar zal komen te staan dat eventuele nieuwe beleidsvoornemens voor zover als mogelijk, gewijzigd is. Dat brengen wij in stemming. Ik heb begrepen van de wethouder dat hij daar zeer positief over was. De motie is aangepast. De heer Machielse, VVD: Als we het over positieve wethouders hebben, dan gaan we nog even door. De motie externen, om het maar even kort te houden, daarin wordt bullet 1 van het dictum geschrapt en de rest van de motie ongewijzigd in stemming gebracht. De motie indexering zullen we ongewijzigd in stemming brengen. En tot slot de motie sport, daar heb ik ietsje meer tijd voor nodig, want die hebben we best wel aangepast n.a.v. het debat. Daarin wordt de alinea ‘de raad het belangrijk vindt dat sporten voor alle kinderen toegankelijk is et cetera’ behouden. De alinea daarna ‘daarom het noodzakelijk is dat alle huren voor binnen- en buitensport et cetera’ die alinea wordt integraal geschrapt.

En het dictum wordt gewijzigd in: roept het college op om de huren voor 2023 te bevriezen en daarmee sporten toegankelijk te houden voor onze inwoners. Met die wijzigingen, die inmiddels in IBABS staan en zijn verwerkt bij de griffie, breng ik ook deze motie in stemming. In ieder geval in afwachting van het debat. De voorzitter: Ik kan bevestigen dat alle nieuwe en gewijzigde moties in IBABS staan. Mevrouw Verhoef, PvdA: Ik ga de motie geen indicatieve taakstelling op sociaal domein wijzigen, de titel gaat nu luiden: zo min mogelijk indicatieve taakstellingen op sociaal domein. Het dictum gaat luiden: roept het college op om bij het maken van de integrale afweging om te komen tot een structureel sluitende begroting het sociaal domein zoveel mogelijk te ontzien bij de indicatieve taakstellingen. Het tweede deel van het dictum wordt volledig verwijderd. Ik verwacht dat ik met deze aanpassing steun ga krijgen van CDA, D66, CU en WIJ en misschien zelfs wel van L3B. Laat duidelijk zijn, we zijn er niet voor om inefficiënt beleid voort te zetten. We moeten zorgen dat de zorgcowboys, de niet bonafide bedrijven worden opgerold, die kosten geld en leveren niets op. En het sociaal domein blijft ontzettend urgent, we moeten vooruit denken: waar staan we over 4 jaar? Willen we dan met meer problemen zitten of minder? Dank u wel.

De heer Jumelet, WIJ: Wij kunnen het amendement rond de uitgangspunten van het CDA steunen. Mevrouw Verhoef: De heer Jumelet heeft er nu ook last van, de heer Markus attendeerde mij erop dat ik het moment voorbij heb laten gaan om te zeggen dat ik een motie niet in stemming wil brengen, maar er is ook nog een tweede termijn natuurlijk. Zal ik dat toch nog even doen? De voorzitter: Dat is wel handig, anders gaat meneer Jumelet er misschien op reageren. Mevrouw Verhoef: Ik ben hem nu even kwijt, maar ik wil de motie, die ging over de € 14 betalen aan personen die indirect worden ingehuurd, die motie gaan GL en wij niet in stemming brengen, omdat we steun proeven voor een bespreekpunt, dat lijkt ons veel geschikter. Dan is er misschien ook meer informatie bekend, dan kunnen we daar constructiever van gedachten over wisselen. Dank u. De voorzitter: Dat is motie nummer 026. Die wordt ingetrokken. De heer Jumelet, WIJ: Wij zijn voor het amendement van het CDA rondom de uitgangspunten. De gewijzigde motie nieuw beleid zoveel als mogelijk zullen wij ook steunen. De aangepaste versie motie rondom de externe medewerkers vinden wij heel mooi in lijn met de toezegging die de wethouder heeft gedaan, die steunen wij ook. We willen toch nog even de reactie van het college afwachten rondom het ontzien van de sport.

Ik kan me voorstellen dat daar een toezegging op gedaan kan worden en misschien is die motie dan ook wel overbodig. We wachten het college wel even af. Ik wil nog wel een opmerking maken rondom het debatje dat ik even had met de wethouder rondom behoedzaamheid. Ik hecht er toch wel aan, dat wij met name in de kadernota juist het college geprezen hebben rondom de behoedzaamheid en terughoudendheid, zeker als het gaat om varen in dichte mist. Op het moment dat de uitkomsten van de meicirculaire duidelijk zijn, dat je dan in volle kracht keuzes kan maken. Ik hoop dat ik de wethouder heel goed begrepen heb, dat hij dat blijft onderschrijven en zeker tot en met de uitkomsten van de meicirculaire en dat hij het met mijn fractie eens is, dat op punten je best iets scherper mag zijn, kleine stapjes kan zetten, maar dat de behoedzaamheid toch de boventoon voert in de komende weken, zolang we nog niet weten wat de uitkomst is van de meicirculaire. Als dat zo is, zullen we het college erom prijzen. Dank u wel. De heer Van Doorn, L3B: Mijn fractie is blij te constateren dat het college heel goed luistert naar wat er in de raad gedeeld wordt en het accent verlegt van behoedzaam naar scherper aan de wind. Misschien iets meer verantwoorde risico’s in het proces, maar wel blijvend zoeken naar incidentele dekking waar 23/28

dat kan. Dat brengt me bij een aantal moties, waar ik nog niet op gereageerd heb of waar ik nog een voorbehoud heb gemaakt. Eén ervan is dat nieuw beleid. Eigenlijk met de toezegging van de wethouder, zoals hij dat net zei is de motie overeenkomstig bijna, want dat zit in het proces dadelijk. Daarmee vinden wij hem echt gewoon overbodig, want we schrijven op wat net gezegd is en wat de werkwijze is. Dus die zullen wij om die reden niet steunen. De aangepaste motie van het PvdA op het sociaal domein steunen wij nog steeds niet. Wij willen gewoon breed zonder voorbehoud in beeld brengen welk beleid niet werkt en daar niet aan de voorkant voorbehouden in hebben. Als het niet werkt, werkt het niet en moeten we daar gewoon een gesprek over kunnen voeren met elkaar. Grip krijgen op stijgende kosten van externe medewerkers. Blij met het schrappen van de eerste bullet, dat is in ieder geval goed. Wij kijken iets anders naar inhuur, want het is namelijk niet altijd duurder dan ambtenaren. Ik heb juist heel goede ervaring met gedreven ZZP’ers, die maximale kwaliteit leveren. Dat past ook in hun businessmodel om onderscheidend te zijn, dus dat het niet geïnteresseerde mensen zijn en maar een beetje geld komen halen is misschien niet helemaal het beeld dat u wilde neerzetten, maar zo kwam het een beetje over, dus daar nemen wij afstand van.

Centraal staat het realiseren van je maatschappelijke doelen die je met het beleid voor ogen hebt. Waar wij naar uitkijken, blij met wat de wethouder daarop meegaf, inzicht in de achtergronden krijgen, daar een beeldvorming over hebben, wat speelt er, hoe zit het in elkaar. Wij willen hem eigenlijk een stap verder slaan door te zeggen: maak een plan van aanpak erachter, hoe ga je daar vorm en inhoud aan geven in plaats van alleen delen en wat dan ook de visie daarop is om het integraal te doen met omliggende gemeenten op een aantal functies. Dus ik ben echt wel op zoek naar een visie en een plan van aanpak en inzicht, vandaar dat wij de motie zoals die voorligt zullen steunen op deze manier. Nog wel graag een reactie van de VVD of met de toezegging van de wethouder en de gemeentesecretaris om dit op korte termijn te doen of het daarmee eigenlijk niet overbodig is, want dan gaat voor mij de regel op: als het overbodig is, hoeven we hem niet te steunen. Maar ik ben wel nieuwsgierig naar de toelichting van de VVD, of mij dat op andere gedachten brengt. De motie vermindering indexatie, wat mij betreft was de wethouder daar klip en klaar over, over de uitvoerbaarheid.

Ik snap het voorbehoud, want het voelt een beetje apart, want wij zaten er aanvankelijk anders in, maar als aan de voorkant al de inschatting is dat het weinig toevoegt, dan vinden we het zonde om daar ambtelijke capaciteit op los te laten. Dan denk ik dat we onze tijd en energie aan andere dingen kunnen besteden. Sport, tarieven bevriezen, dat staat per definitie ook bij ons hoog in het vaandel. Echter, we vinden het nu te vroeg om hem in een motie richting mee te geven. We zetten het al buiten haakjes qua zoekgebied om bezuinigingen in te zoeken of om ombuigingen vorm te geven en we willen hem in deze fase nog niet helemaal dicht gooien te hem ook te bevriezen. Dat vind ik meer een discussie om bij de begroting zelf, als we integraal dat beeld hebben, een goed beeld hebben van hoe we er financieel voor staan, ik wil dat nog niet in het slot gooien, dus die zullen we niet steunen. Dank u wel. Mevrouw Bouman, CDA: Het zal niet onbekend zijn, dat we de uitgangspunten uiteraard zullen indienen, ook gehoord hebbend de wethouder. De aanpassing uitgangspunten OZB, ja, daar hoorde ik de wethouder: dat is bestaand beleid. Dat is leuk en aardig, maar misschien is het weleens tijd om het eens anders te gaan doen. Het is aan een ieder om hier invulling aan te gaan geven, maar we zullen dit amendement toch in stemming brengen, we gaan het rustig zien. Minimumloon is ingetrokken.

Geen indicatieve taakstelling sociaal domein, ja, wij blijven er toch bij om toch eens even af te wachten hoe het met de knoppen zit. Met andere woorden: dit zullen wij niet steunen. Dan gaan we naar onbeperkt reizen, dat zullen wij ook niet steunen. Dan gaan we naar de eerste bullet van de VVD, grip krijgen op de stijgende kosten. Wij zouden het e.e.a. graag gehonoreerd willen zien, wij zullen dit steunen. Dan verminderen indexatie materiële budgetten, daar is de nodige twijfel heb ik begrepen. Het is niet uitvoerbaar, hoor ik zeggen. Wij blijven erbij en wij steunen uw voorstel, meneer Machielse. Dan de sport, veel over gezegd. Ik hoorde de wethouder zeggen: ik heb een toezegging gedaan. Ik ben benieuwd hoe dat nu verder handjes en voetjes gaat krijgen. Ik hoor hem zeggen: bevriezen van huren. Ik hoor graag de wethouder nog een keer in deze om te horen hoe hij erin zit, maar zoals het nu is gaan we even kijken wat de mogelijkheden zijn, maar dat hoor ik nog even van de wethouder. Dank u. De heer Machielse, VVD: Dank aan het college en alle andere partijen voor de uitgebreide reacties op de voorstellen vanavond. Om het kort en simpel te houden, de al dan niet gewijzigde voorstellen van het CDA steunen we allemaal, dus dat is makkelijk. De al dan niet gewijzigde voorstellen van de PvdA helaas allemaal niet.

En om niet in herhaling te vallen: op basis van dezelfde argumenten in mijn eerste termijn. Daaraan geen verandering. Dan onze eigen voorstellen. Dank voor alle feedback op de moties an sich. Het schrappen van bullet 1, zou je kunnen zeggen, verzwakt de motie enigszins, want de deur staat nog altijd open voor het gebruik maken van de kracht van externe inhuur of externe inhuur gebruiken als flexibele inzetbaarheid wanneer eigen mensen niet beschikbaar zijn. Waar ik echt aan wil appelleren is het pleidooi dat ik heb gehouden in de eerste termijn om juist al die betrokken medewerkers te waarderen en die creatieve oplossingen vinden. Ik zie deze motie ook echt als een ondersteuning van de toezegging van de wethouder over de presentatie van de gemeentesecretaris. Natuurlijk zijn we daar zeer benieuwd naar, maar waar we echt op zoek naar zijn, dat is wat expliciet in deze motie staat beschreven, is: welke creatieve maatregelen zijn er nu te bedenken en wat kosten die om meer regie te 24/28

nemen over wanneer we eigen mensen willen en wanneer we mogelijk externe mensen nodig hebben of willen inzetten. Juist die aanscherping op de toezegging van de wethouder is voor de VVD reden om deze motie vol overtuiging in stemming te brengen. Gehoord e.e.a. zou het zomaar kunnen dat die het gaat halen, dus dank daarvoor alvast, collega’s. Dank ook aan de wethouder voor zijn reactie. Dan, ik ga even door met het oog op de tijd, de vermindering indexatie materiële budgetten brengen we ongewijzigd in stemming. Het is jammer, gelet op de stemverhouding, dat we nooit zullen weten of dit wel of niet zinvol is geweest. Volgens de wethouder is het dat niet, maar dat zullen we nooit weten. Tot slot, op het gebied van sport, ga ik heel kort zijn. Ik heb geen harde toezegging gehoord dat in ieder geval voor 2023 de huren bevroren worden. Als die komt, trek ik de motie in, zeg ik er alvast bij. Dan zal ik de voorzitter van de commissie samenleving vragen om een beeldvorming te organiseren dit najaar en om de sportverenigingen uit te nodigen in aanloop naar de tarievennota om zelf aan te geven waar de knelpunten zitten naar de toekomst toe. Daarmee, dank u wel. Mevrouw Den Heijer, D66: Ik kan ook kort zijn, want in de vorige termijn heb ik alles langs gelopen en ook toegelicht wat wij ervan vinden. We zijn niet heel erg van mening veranderd in deze tweede ronde.

We willen wel iedereen bedanken voor alle moties en amendementen die zijn gemaakt en de discussie daarover, zoals de wethouder aangaf, dat geeft ook weer kleur aan wat we belangrijk vinden. Veel van de moties en amendementen die we hebben gezien zijn of bestaand beleid of zijn zo afgezwakt dat ze inmiddels overbodig zijn geworden of ze passen gewoonweg niet bij onze visie of we vinden ze niet passend op dit moment. Er kunnen best wel goede tussen zitten, maar die komen eigenlijk later aan de orde. Twee haal ik er even uit. Het ontzien van de sport, ja, belangrijk, maar we vinden het ook echt wel te vroeg om het nu te bevriezen, maar ik geloof dat de wethouder nog een antwoord verschuldigd was hierop, maar dat is hoe we er nu in zitten. We twijfelden even over de externe inhuur, maar we vinden ook dat er een toezegging van de wethouder is en dat lijkt ons wel voldoende. We kijken uit naar die beeldvorming en kijken dan wat weer nodig is. Daar wil ik het bij laten in deze termijn. De heer Markus, CU: Even nog in reactie op de aangepaste moties. De motie van het CDA om het woordje waar mogelijk of zover als mogelijk toe te voegen, ja, wat ons betreft is dat overbodig en is dat al staand beleid.

Zoals wij altijd pogen te doen, er zijn uitzonderingen moet ik eerlijk bekennen, maar we willen eigenlijk overbodige moties niet steunen en die lijn gaan we weer inzetten de komende jaren, dus we proberen ons eraan te houden, beste collega’s. Dus die gaan we niet steunen. Dan even de aangepaste motie over grip krijgen op de stijgende kosten externe medewerkers. Zoals aangegeven in de eerste termijn is dit voor ons een belangrijk punt, we willen er ook meer grip op krijgen. Ik denk dat de motie die nu voor ligt nog wat extra’s is t.o.v. de toezegging die de wethouder gedaan heeft. Ik denk dat we hiermee de creativiteit oproepen, maar dat we er ook beter zicht op krijgen, dus die zullen wij steunen. De motie over indexatie materiële budgetten, wij hebben aangegeven: als het college aangeeft dat het onuitvoerbaar is, dan zullen wij hem niet steunen. Dat is aangegeven, dus dat zullen wij niet steunen. Dan nog even over de sport. Wij snappen de oproep voor bevriezing van de tarieven, wij vinden het alleen te vroeg om dat nu al te doen.

We willen erover in breed gesprek met de sportverenigingen, het kan zomaar zijn dat er verschil zit tussen binnen- en buitensport als het gaat om tarieven, misschien wil je de één wel bevriezen en de andere niet, ik noem maar wat, dus dat vinden we nu te voorbarig om dat nu al te stellen, dus laten we in overleg samen met de verschillende verenigingen in de commissie kijken wat er wel of niet nodig is om in te stellen met elkaar, laten we dan pas een besluit nemen en niet nu al, dus die motie zullen we niet steunen. Dan even de indicatieve taakstellingen, ja, als je zoveel water bij de wijn doet, vinden wij hem bijna overbodig, eigenlijk vinden we hem overbodig, dus die gaan we ook niet steunen. We hebben aangegeven wat het kader is waarbinnen wij kijken naar bezuinigingen in het sociaal domein, het college heeft aangegeven die goed verstaan te hebben en die mee te nemen en dat is het kader waar wij het op zullen beoordelen, dus dat zullen we dan ook t.z.t. doen. Dat was hem. Ik heb nog tijd over, dat is fijn, dan rest mij te zeggen: het is voor velen een intensieve periode geweest vanaf januari verkiezingen en toen denderde de trein maar door tot en met vanavond.

Voor velen een intensieve periode geweest met successen, teleurstellingen, plezier en minder plezier, maar ik wens en wij wensen namens de hele CU iedereen een goed reces, rust lekker uit, dan kunnen we na het reces vol goede moed weer aan de slag om Lansingerland goed te besturen. Het college en het ambtelijk apparaat wensen wij veel zegen en wijsheid om tijdens het reces volle bak aan de slag te gaan met het uitwerken van de begroting, want volgens mij ligt er een vrij ambitieus tijdspad, 22 augustus op de hei en dan 6 september de brief, ga er maar aanstaan. Dus sterkte en veel wijsheid daarbij. Wij gaan lekker genieten van ons reces. Dank u wel. De heer Ruijtenberg, GL: Aangaande de laatste afsluiting van de heer Markus zou ik bijna willen zeggen: ik sluit me aan bij de vorige spreker. Dan even over de moties en amendementen, een paar waar ik kort op wil reageren. De eerste is van het CDA over de gewijzigde motie. Ik had in de eerste termijn al aangegeven: als je hem gaat wijzigen, gaan we hem steunen. Dus dat gaan we bij deze dan ook doen. Dan de motie van de VVD over de externe medewerkers. Wij zien nog steeds een oproep juist van het in dienst nemen van medewerkers binnen de eigen organisatie, dat is gewoon sociaal beleid, dus dat steunen we nog steeds. Jaja, meneer Machielse. Over sport zijn we het ook eens vandaag. Drie keer 25/28

eens, dat is bijna een wonder. Nog geen fusie, dat gaat wel heel rap. Over sport, het klopt wat de heer Machielse zegt. Ik heb de wethouder in de beantwoording niet een klip en klare toezegging horen doen. Ik heb hem horen zeggen, dat hij het ontzien heeft. Ontzien is wat anders dan bevriezen. Ik zie hem nu knikken en ik zie de heer Hoek knikken, dus ik denk dat ze een toezegging gaan doen en het echt bevroren gaat worden. Mocht dat het geval zijn, dan ben ik het wederom eens met de heer Machielse en dan gaan we hem niet in stemming brengen. Overigens wil ik wel even aangeven bij de heer Markus, goed om een gesprek te hebben met de sportverenigingen, maar ik kan me niet voorstellen dat er 1 sportvereniging is, die zegt: die tarieven van ons, doe maar omhoog. Dan over het sociaal domein, om daar niet op te gaan bezuinigen. De heer Markus heeft gezegd: het is een overbodige motie, die gaan wij niet steunen. Maar ik wil toch een ieder oproepen om ook op het laatste moment nog te heroverwegen om dit wel te steunen, een bezuiniging op het sociaal domein is juist datgene waarmee je gaat bezuinigen op mensen die het meest kwetsbaar zijn in de samenleving. Het is genoemd in de overweging, het gaat om de WMO, het gaat om de GGZ, het gaat om de jeugdzorg, om allerlei andere mensen die heel veel steun nodig hebben.

Ook wij zijn niet bang voor harde ingrepen, zoals ik al eerder genoemd heb, die ook ons aan het hart gaan, maar nou net niet op die meest kwetsbare mensen. Er zijn vandaag al heel veel vergelijkingen gedaan en gezegd, ik wil er een spreekwoord in het engels aan toevoegen: het is penny wise, pound foolish. Als je nu gaat bezuinigen, loop je grote kans dat je op een later moment meer moet gaan uitgeven. Laten we dat in ieder geval niet doen, laten we daar de juiste keuze in maken en op dit beleidsterrein niet bezuinigen. We hebben hem aangepast, omdat we daarmee laten zien: we staan open voor jullie bezwaren. Wij komen jullie tegemoet, kom ons tegemoet, laten we dat signaal afgeven. Het laatste waar ik het over wil hebben, is gratis OV voor ouderen. Ik heb de wethouders zowel bij de commissie als vandaag horen zeggen: ook al doen we er niets mee, we luisteren wel. Ik zou in dat geval willen zeggen, er komt een pilot in 2024, een onderzoek naar het geven van gratis OV voor ouderen. Ik ga ervan uit, dat er een maatschappelijke kosten/baten analyse van zal zijn in dat onderzoek.