Greep op de gemeenschappelijke regelingen - juni 2024

35 De GGD voert een veelheid aan taken uit. Dat zou kunnen leiden tot een brij aan kengetallen. Gevaar hierbij is, dat de

activiteiten die gemeten worden dan voorrang krijgen boven de niet-gemeten activiteiten. Eén en ander vraagt om nadere overweging. 36 Ook de omgevingsdienst voert velerlei taken uit. Het bepalen van “kritische succesfactoren” is een uitdaging.

43

Rekenkamer Landsmeer, Greep op gemeenschappelijke regelingen

April 2024

Bijlage 5, Voorbeeld van presentatie geleverde prestaties Geïnspecteerde objecten

Aantal

Begrote kosten

Werkelijke kosten 90.160 41.400 13.248 15.640 7.360

Verschil Aantal objecten -10 -2 +2 -1

Verschil uren per object -1 -2 -2 -5

Verschil gehanteerd tarief +2 +2 +2 +2 +2

Kinderopvanglocaties Jeugdverblijven Tatoeëren en piercen Sexbranche Evenementen

80 25 20 15 5

108.000 45.000 18.000 13.500 11.250

Totaal inspecties

145

195.750

167.808

-11

-10

+2

Tabel 8, Voorbeeld presentatie geleverde prestaties

Om dergelijke informatie te kunnen verstrekken is het nodig, dat de gemeenschappelijke regelingen werken met uurtarieven voor directe medewerkers, d.w.z. zij die de uitvoerende werkzaamheden verrichten, zoals het uitvoeren van inspecties, het blussen van branden, het vaccineren van inwoners, e.d. Deze uurtarieven worden bepaald door de gemiddelde salarislasten voor de groep medewerkers die vergelijkbare werkzaamheden uitvoeren (de directe medewerkers) , verhoogd met: sociale lasten en een opslag ter dekking van de algemene kosten, zoals de kosten van huisvesting, machines, materialen, voertuigen en de kosten van leidinggevend en stafpersoneel (de indirecte medewerkers), gedeeld door: het te verwachten aantal directe uren per jaar )aantal werkuren -/- vakantie, vrije dagen, gemiddeld ziekteverzuim, werkoverleg, opleiding e.d. De voorcalculatorische uurtarieven worden gebruikt om de begrote uitgaven te bepalen. De nacalculatorische tarieven om de werkelijke kosten te bepalen. Een (groot) verschil tussen voor- en nacalculatorische uurtarieven wijst op, salarisverhogingen of verhoging sociale lasten of te weinig gemaakte directe uren of kostenoverschrijdingen in de indirecte sfeer.

44

Rekenkamer Landsmeer, Greep op gemeenschappelijke regelingen

April 2024

Bijlage 6, Ambtelijke reactie op deelrapport Veiligheidsregio Reactie gemeente Landsmeer nav het concept-rapport van de Rekenkamer Landsmeer over het onderzoek naar de gemeenschappelijke regeling van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Bladzijde 2: De visitatie staat gepland voor oktober 2024. Bladzijde 5: De kosten in het Cebeon onderzoek worden uitgedrukt in een prijs per inwoner. Onze regio is relatief klein en heeft relatief afgezet tegen de omvang van het werkgebied meer brandweerposten dan op veel andere plekken in het land. Uitgedrukt in een prijs per inwoner zijn de huisvestingskosten hoger. Met het aantal beroepsposten en posten met vrijwilligers heeft dit niet zo veel te maken. Het heeft wel een effect op de kosten, maar niet op de huisvestingskosten. De conclusie over de schaalvoordelen wordt door de Veiligheidsregio gedeeld. Bladzijde 6: Het vraagstuk van kazernering loopt landelijk nog.

Bijlage 7, Ambtelijke reactie op deelrapport GGD Reactie gemeente Landsmeer nav het concept-rapport van de Rekenkamer Landsmeer over het onderzoek naar de GGD Zaanstreek-Waterland. Geachte Rekenkamer, Wij danken u voor het concept-rapport van uw onderzoek en de mogelijkheid hierop te reageren. Graag willen wij op de volgende punten een aanvulling geven, zoals ook besproken in ons overleg van 1 februari 2023: Vignet Gezonde School Het aanvragen van het vignet Gezonde School is een verantwoordelijkheid van de scholen zelf. De gemeente en GGD kunnen hen daar slechts op wijzen. Desalniettemin is met het project Gezond Opgroeien de afgelopen jaren contact geweest met scholen over het uitdragen en implementeren van een gezonde levensstijl op de scholen. Omdat uit de Gezondheidsmonitor van de GGD blijkt dat een hoog percentage van de kinderen in de gemeente dagelijks groente en fruit eet, is gekozen voor beweging als belangrijkste focus. Met deelname aan het project Gezond Opgroeien heeft de gemeente Landsmeer, in samenwerking met de buurtsportcoach, extra aandacht besteed aan meer buitenspelen en meer dagelijkse beweging.

Management letter Het AlgemeenBestuur heeft wel inzage in de management letter, de management letter van 2022 is in het Algemeen Bestuur van 11 mei 2023 ter kennisname voorgelegd. Het Dagelijks Bestuur heeft in haar vergadering van 17 april 2023 de reactie op de managementletter vastgesteld. Gezondheidsmonitor CBS 2022 De cijfers waarop de Rekenkamer zich baseert, zijn te vinden in onderzoeken van het CBS (https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85563NED). Deze zijn op onderdelen verschillend met die van de regionale en lokale Gezondheidsmonitor van de GGD Zaanstreek-Waterland, waar de gemeente Landsmeer zich in principe op baseert en gebruikt de gemeente voor het maken van beleid. Het CBS hanteert andere doelgroepdefinities en combineert een aantal onderzoeken, waaronder de Gezondheidsmonitor maar ook onderzoeken van het RIVM. Voor overgewicht (zowel volwassenen en ouderen) en ervaren gezondheid (ouderen) zijn er inderdaad verschillen tussen Zaanstreek-Waterland, regio Amsterdam en Nederland. Vooral het verschil in overgewicht tussen Zaanstreek-Waterland en Nederland is al jaren zichtbaar. Een eenduidige verklaring

45

Rekenkamer Landsmeer, Greep op gemeenschappelijke regelingen

April 2024

voor deze verschillen heeft de GGD niet, maar verschillen in bevolkingssamenstelling zoals leeftijd en afkomst spelen hierbij een rol.

Overgewicht In het gesprek met de rekenkamer is naar voren gekomen dat de bestrijding van overgewicht geen primaire taak is van de GGD. Dit is een taak van de gemeente, waar op dit moment op verschillende manieren op ingezet wordt. Om het bewegen te stimuleren, zowel onder jongeren als volwassenen, is sinds enkele jaren een buurtsportcoach aangesteld. In samenwerking met de coördinator van het project Gezond Opgroeien is ingezet op beweegonderwijs op de scholen. Het project Gezond Opgroeien zal dit jaar, op voorspraak van de GGD, overgaan in de landelijke JOGG-aanpak (Jongeren Op Gezond Gewicht). De JOGG-aanpak is een lokale, integrale methode waarmee de leefomgeving en openbare ruimte waarin kinderen opgroeien (thuis, school & kinderopvang, buurt, sport, vrije tijd, media en werk) structureel gezonder wordt gemaakt. Strategie en ontwikkeling Bij de afdeling Strategie en ontwikkeling zijn veel medewerkers werkzaam. De afdeling omvat veel verschillende onderdelen, van onderzoek en beleid tot uitvoering, zoals het Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (opvang en begeleiding verwarde personen) en Veilig Thuis. Daarnaast heeft de GGD samen met de Veiligheidsregio een business case ingediend om te verhuizen naar een gezamenlijk pand. Doel is om daarbij synergievoordelen op de lange termijn te verkrijgen, door slimme investeringen en gezamenlijke bedrijfsvoering.

Met de uitvoering van het plan “Samen Sterker” maken beide organisaties efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte. Daarnaast biedt het samenbrengen van de organisaties op één locatie mogelijkheden om als netwerkorganisaties hechter samen te werken d.m.v. efficiënte bedrijfsvoering en aantrekkelijk werkgeverschap door het bieden van een moderne en prettige locatie.

Benchmark De gebruikte benchmark voor de inwonersbijdrage heeft naar onze mening wel enige kanttekeningen. De grootte en de verschillende omvang van het takenpakket van de GGD’s in het land maakt een goede vergelijking lastig. De benchmark is onderdeel van de Benchmarkrapportage 2021 van de GGD GHOR. De GGD GHOR geeft zelf aan dat de indicator Inwonersbijdrage met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd moet worden. Het gaat hierbij om de bijdragen voor het basispakket van de gemeenschappelijke regeling inclusief Jeugdgezondheidszorg, maar een aantal GGD’s heeft de JGZ niet in het basispakket. NB. De Regionale visie op gezondheid is in het Algemeen Bestuur in januari besproken en goedgekeurd om naar de raden door te geleiden. De gemeenteraad heeft de regiovisie op 23 februari 2023 besproken en ter kennisgeving aangenomen.

46

Rekenkamer Landsmeer, Greep op gemeenschappelijke regelingen

April 2024

Bijlage 8, Ambtelijke reactie op deelrapport Omgevingsdienst Ambtelijke opmerkingen. Het lijkt er op alsof de financiële kosten in het concept niet correct zijn weergegeven. Ter verduidelijking hierbij de raadsinformatiebrief die over het uitvoeringsprogramma 202437 naar de raad is gestuurd. Ook valt op dat de volgende opmerking wordt gemaakt: “De termen “Voorbeeldorganisatie, vertrouwen, samenwerking en verbindend, dienstverlening” e.d. passen niet zo erg bij de hoofdtaak van een omgevingsdienst, te weten: vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook de kernwaarden: “respect, vertrouwen, lef, contact en innovatie”, die in het jaarverslag naar voren komen, duiden op een wellicht te softe houding ten opzichte van de VTH-taken.” Deze bovenstaande opmerkingen zijn stellingen en worden niet (feitelijk) onderbouwd. Waarom de genoemde termen niet passen bij de hoofdtaak wordt niet onderbouwd. Waarom de kernwaarden wellicht duiden op een te softe houding wordt ook niet onderbouwd. Het lijkt wenselijk om deze opmerkingen/stellingen nader te onderbouwen of er geen stelling over in te nemen. Excuus voorde late reactie en veel succes met het vervolg en afronding van het onderzoek.

37 Reactie rekenkamer: Dit rapport is opgesteld in de winter 2023/2024 en is gebaseerd op de toentertijd beschikbare

cijfers, onder meer de jaarrekening 2022. Naar onze inschatting gaan de later beschikbaar gekomen cijfers het beeld niet wezenlijk veranderen.

47

Rekenkamer Landsmeer, Greep op gemeenschappelijke regelingen

April 2024

Bijlage 9, Bestuurlijke reactie op concept eindrapport

48