B1. Omgevingsvisie Landsmeer

OMGEVINGSVISIE LANDSMEER

27-05-25

DATUM:

27-05-2025

PROJECT:

Omgevingsvisie Landsmeer

OPDRACHTGEVER: STATUS:

Gemeente Landsmeer Vaststelling door raad

PAG 02

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 1.1 1.2 1.3 1.4

Een Omgevingsvisie 4 Hoe ziet de visie eruit en wat moet hij doen? 6 Hoe is de Omgevingsvisie tot stand gekomen? 7 Leeswijzer 9

2. IDENTITEIT 10 2.1 Inleiding 10 2.2 Kernkwaliteiten (DNA) van de gemeente Landsmeer 11 2.3 Bescherming van kwaliteiten: speelveld/beleidskader 13 2.4 Onze plek in de regio 14 2.5 Stip op de horizon 16 2.6 Behoud identiteit bij invullen opgaven 17

3. VISIE THEMATISCH 18 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

Inleiding thema’s Goed wonen voor alle Landsmeerders Mobiel en verkeersveilig Dorps en landelijk karakter behouden Groen en natuur in de dorpen en linten Leefbaarheid bevorderen Behoud aantrekkelijk veenweidelandschap Inzet op recreatie voor inwoners en gasten Gezonde economie, werk en zelfredzaamheid

18 19 21 22 23 24 25 26 27

3.10 3.11 3.12 3.13 3.14

Trots op erfgoed Gezondheid bevorderen Fysieke en sociale veiligheid bewaken Aanpassen aan veranderend klimaat Energietransitie (duurzame opwek) en warmtetransitie (van het gas af)

28 29 30 31 32

4. VISIE GEBIEDEN 35 4.1 Inleiding gebieden 4.2 Dorpsgebied 4.3 Bebouwingslint in veenpolderlandschap 4.4 Centrum Landsmeer 4.5 Woonzorg-servicegebied 4.6 Werklocatie 4.7 Sportgebied – Zoekgebied intensivering 4.8 Herstructurerings- / inbreidingslocatie 4.9 Uitbreiding wonen - Violierweg 4.10 Entreegebied Landsmeer Oost 4.11 Entreegebied Landsmeer West 4.12 Studiegebied Purmerland Oost 4.13 Uitbreiding voorzieningen - De Marsen 4.14 Netwerk elektriciteitsvoorziening/ hoogspanningsverbinding 4.15 Aandachtsgebied gezondheid (A10, hoogspanningsverbindingen) 4.16 Veenweidegebied

35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 47 48 48

4.17 Hoofdgroenstructuur in de dorpen en linten (indicatief) 4.18 Natuurgebied / Natura 2000 4.19 Recreatie- en natuurgebied Het Twiske – intensief/extensief 4.20 Vrijetijdsbesteding/recreatie 4.21 Recreatief netwerk 4.22 Natuurverbinding 4.23 Onderzoek extra ontsluiting 4.24 Pontveren 4.25 Landmark/erfgoed

49 50 51 52 52 53 54 55 55

5. UITVOERING 56 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Inleiding Samen werken aan de uitvoering: rollen en instrumenten Samenwerking in de regio Samenwerking met initiatiefnemers Beoordeling potentiële milieueffecten Financiering Monitoring

56 57 58 59 61 63 64

1. INLEIDING 1.1 Een Omgevingsvisie Wat voor gemeente willen we zijn in 2040? Den Ilp, Landsmeer en Purmerland vormen samen een groen landelijke gemeente in een prachtig oer-Hollands veenweidelandschap. We hechten veel waarde aan het eigen karakter van de drie dorpen. Wel komt er van alles op ons af waar we iets mee moeten. Mens en maatschappij veranderen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de grote woningbehoefte, de bereikbaarheid, het veranderende klimaat, duurzaamheid en veiligheid. We hebben op een aantal gebieden in de fysieke leefomgeving een opgave, waaronder aanpassing aan klimaatverandering, het vergroten en versterken van de biodiversiteit (rijkdom aan planten en dieren), het verbeteren van de mobiliteit en gezondheid. Niets doen is geen optie. Hier moeten we wat mee. Hoe geven we op een Ilper, Landsmeerse en Purmerlandse wijze invulling aan de opgaven waar we voor staan?

PAG 04

In de Omgevingsvisie staan de ambities voor onze gemeente. Niet

In artikel 1.3 van de Omgevingswet staat: “Deze wet is, met het oog

alleen wat we willen verbeteren, maar ook de bijzondere kwaliteiten

op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de

waar we trots op zijn en die we zo willen houden en beschermen.

bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in

De Omgevingsvisie is een integrale visie op hoe we de fysieke

onderlinge samenhang:

leefomgeving van Landsmeer op de langere termijn willen ontwikkelen,

a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke

gebruiken en beheren. Deze blik op de toekomst geeft de hoofdzaken aan van wat we in Landsmeer willen bereiken. Het gaat over het hele grondgebied van de hele gemeente en over alle ruimtelijke thema’s

leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.”

zoals: wonen en werken, mobiliteit, recreëren en sport, natuur en erfgoed. Maar ook over de grote opgaven van deze tijd zoals: sociale

Het gaat dus niet alleen om (inrichten van) ruimte maar ook om

vraagstukken, duurzaamheid, klimaat, veiligheid en gezondheid.

de maatschappelijke en economische doelen. We willen ruimte voor maatschappelijke ontwikkelingen in Landsmeer, voor wonen,

Waarom nu een nieuwe Omgevingsvisie?

recreëren, werken, et cetera. De belangrijkste vraagstukken zijn de

Onze vorige stip op de horizon staat in de Toekomstvisie uit 2013. Na

woningbehoefte, de bereikbaarheid, onze recreatieve rol in de regio

ruim 10 jaar was het een goed moment om opnieuw vooruit te kijken.

en hoe we onze opgaven op een gezonde, groene, klimaatadaptieve en

Er is nieuw beleid en er zijn trends en ontwikkelingen waar we rekening

dorpse landelijke manier invullen.

mee moeten houden. Gemeenten zijn bovendien verplicht om een Omgevingsvisie (voorheen structuurvisie) op te stellen. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet vervangt alle regels en wetten voor ruimtelijke ordening, bouwen, milieu, water en infrastructuur. De Omgevingsvisie is één van de instrumenten van de Omgevingswet.

PAG 05

1.2 Hoe ziet de visie eruit en wat moet hij doen?

Uit het thematische beleid en het beleid voor de verschillende gebieden

De visie vertelt het verhaal van de gemeente Landsmeer. We geven

volgt waar opgaven en ambities kunnen landen. Hiermee willen we

aan waar we trots op zijn en wat we zo willen houden – onze identiteit

duidelijkheid geven over wat we willen beschermen en wat we willen

en kernkwaliteiten, ofwel ons DNA. Naast beschermen, geven we ook

ontwikkelen. Tot slot geven we in een uitvoeringsparagraaf aan hoe we

aan wat we willen aanpassen of transformeren en ontwikkelen. We

onze ambities willen realiseren en hoe we met initiatieven omgaan.

stemmen ons beleid af op ander beleid en projecten. We starten niet

De Omgevingsvisie doet beleidsuitspraken op hoofdlijnen; het is een

blanco en Landsmeer is geen eiland.

kaderstellend document. Verdere uitwerking van de visie staat al in bestaand actueel beleid of nemen we op in nieuw op te stellen beleid

We hebben de visie thematisch en gebiedsgericht uitgewerkt en kijken daarbij door naar 2040. Het thematische deel geldt voor meerdere gebieden of het hele grondgebied van onze gemeente. Het gebiedsgerichte deel doet beleidsuitspraken die voor specifieke gebieden of locaties gelden en geven we aan op de visiekaart. We stellen onszelf de vraag wat we in de verschillende gebieden (dorpen, lint, centrum, natuurgebied, et cetera) willen bereiken. En ook hoe we deze doelen en ambities op een gezonde en dorpse manier willen realiseren.

PAG 06

of programma’s.

1.3 Hoe is de Omgevingsvisie tot stand gekomen?

Voor de opstelling van het Focusdocument hebben we samen met

Wat hebben we gedaan:

Het opstellen van de Omgevingsvisie ging in drie stappen:

de gemeenteraad, een ambtelijke werkgroep en onze ketenpartners

• E en digitale enquête voor alle inwoners die door ruim 1.000 mensen

1. Uitgangspositie en focus aanbrengen

onderzocht of alle actuele opgaven, belangen, trends en ontwikkelingen

is ingevuld. Om de jeugd actief te betrekken bij de participatie is

2. Participatie Focusdocument

goed in beeld zijn. Dit diende als basis voor het vervolg van het proces,

elke jongere in de leeftijd van 15 tot 25 jaar met een persoonlijke

3. Uitbouwen Focusdocument naar Omgevingsvisie en

omdat het duidelijk maakte waar nog discussie nodig was en wat al

brief aangeschreven. Hierbij zijn zij gevraagd de digitale enquête in

vastlag.

te vullen en uitgenodigd bij de pizza-sessie. Dit verklaart het relatief

vaststellingsprocedure

hoog aantal respondenten in de groep 15 tot 25-jarigen; Bij alle stappen hebben we inwoners en belangenvertegenwoordigers,

Gezien de vele opgaven waar Landsmeer voor staat, moesten

onze ketenpartners, de ambtelijke organisatie en het gemeentebestuur

keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden gesteld. Niet alles is

betrokken.

overal mogelijk of even belangrijk. We hebben hierover gesprekken gevoerd met de gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en onze

Uitgangspositie en focus aanbrengen

ketenpartners.

• G oed bezochte inloopbijeenkomsten in de drie kernen (in Den Ilp, in Purmerland en twee keer in Landsmeer); • E en korte enquête onder ruim 100 mensen bij een marktkraam tijdens de vrijdagmarkt; • L essen met enquête onder groepen 8 binnen de gemeente (11-12 jaar);

We zijn gestart met het updaten van onze uitgangspositie. Er zijn bestaande dorpen en een lint in een waardevol oer-Hollands

Participatie Focusdocument

• Jeugd bevragen tijdens een pizza-sessie (15-25 jaar);

landschap. Er zijn regionale afspraken en er is al het nodige beleid en

De belangrijkste onderwerpen zijn op een rij gezet in het zogeheten

• D rie themasessies met belanghebbenden: maatschappelijke

nieuw beleid in ontwikkeling. We weten op hoofdlijnen wat de inwoners,

Focusdocument, dat op 30 mei 2024 door de gemeenteraad is

belangengroepen en onze ketenpartners belangrijk vinden. Dit hebben

vrijgegeven voor participatie. Het doel van de participatie over het

we op basis van een diverse bijeenkomsten vanaf eind 2020 verzameld

Focusdocument was om bij de verschillende doelgroepen te checken of

en in de toenmalige ‘Tussenversie Omgevingsvisie‘ opgeschreven.

de voorgestelde keuzes uit het Focusdocument op voldoende draagvlak

Daarna heeft het proces enige tijd stilgelegen maar de tijd heeft niet

kunnen rekenen. We hebben op diverse manieren geparticipeerd om

stilgestaan. Zo zijn bijvoorbeeld de kernkwaliteiten van Landsmeer

daarmee iedereen de mogelijkheid te bieden mee te denken en de

op 23 februari 2023 door de gemeenteraad vastgesteld en komen er

meningen te peilen.

nieuwe opgaven op ons af.

PAG 07

organisaties, ondernemers en (sport)verenigingen.

We hebben door deze uitgebreide participatieronde een scherper beeld

Verbetering mobiliteit en bereikbaarheid

leefomgeving. Dit wordt breed ondersteund, met de verwachting dat

gekregen van wat onze inwoners belangrijk vinden. De uitkomsten

De meningen over mobiliteit zijn verdeeld. Er is positieve steun voor

de gemeente Landsmeer een actieve rol speelt in het aanpakken van

staan in het Participatieverslag Omgevingsvisie Landsmeer 2024. De

maatregelen die meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers ten

duurzaamheidsuitdagingen.

belangrijkste hoofdlijnen uit de participatie zijn als volgt samengevat:

koste van de auto, maar een deel van de inwoners blijft bezorgd over parkeerproblemen. De toevoeging van een extra ontsluiting bij de kern

Jeugd en jongeren

Breed gedragen visie op woningbouw

Landsmeer krijgt brede steun. Er is ook een wens voor meer controle op

Jeugd en jongeren uiten vooral wensen voor betere sport- en

Uit de inloopbijeenkomsten en digitale enquête blijkt dat de inwoners

snelheidsovertredingen en uitbreiding van de 30 km/u-zones.

recreatiefaciliteiten, zoals voetbalvelden en visplekken. Ook worden meer winkels gewenst.

van Landsmeer, Den Ilp en Purmerland overwegend positief staan tegenover woningbouw, met name aan de randen van de dorpen en bij

Recreatie, toerisme en natuur

de entree van Landsmeer.

De uitbreiding van dagrecreatie en recreatieve routes binnen de

Er is geen meerderheid onder jongeren voor het verplaatsen van

gemeente wordt overwegend positief ontvangen. Toch bestaat er

sportvelden zodat daar woningen kunnen worden gebouwd.

De meningen over verplaatsing van het sportveld in Purmerland zijn

weerstand tegen extra recreatieve activiteiten die tot meer drukte

verdeeld. Er is weerstand tegen het verplaatsen van sportvelden in

kunnen leiden. Voor veel inwoners heeft woningbouw prioriteit boven

Algemene conclusie

Landsmeer ten behoeve van woningbouw. Over de verplaatsing van de

andere functies, zoals overnachtingsmogelijkheden voor toeristen,

In het algemeen kunnen we concluderen dat er een brede steun is voor

sporthal in Landsmeer zijn de meningen verdeeld. Sportverenigingen

hoewel ondernemers hier genuanceerder over denken. Daarnaast zien

dorpse woningbouw, mits dit zorgvuldig wordt ingepast met aandacht

geven aan dat de huidige locatie niet ideaal is.

bewoners kansen om de biodiversiteit in de gemeente te vergroten,

voor ruimtelijke kwaliteit, bereikbaarheid en leefbaarheid. Ook

wat goed aansluit bij de ambities op het gebied van duurzaamheid en

duurzaamheid en dagrecreatie worden gezien als belangrijke pijlers

natuurinclusief bouwen.

voor de toekomstige ontwikkeling van Landsmeer.

Er is een duidelijke voorkeur voor betaalbare woningen voor starters, gezinnen en ouderen. Echter, hoger bouwen (meer dan vier verdiepingen) wordt door een meerderheid afgewezen, vanwege

Duurzaamheid en klimaatadaptatie

zorgen over behoud van het dorpse karakter. De voorkeur gaat uit

De participanten geven aan dat de gemeenschap gezamenlijk

naar rijwoningen en appartementen met een lichte voorkeur voor

meer moet doen op het gebied van duurzaamheid, zoals het

huurwoningen.

verminderen van fossiele brandstoffen en het verduurzamen van de

PAG 08

Uitbouwen Focusdocument naar ontwerp Omgevingsvisie en vaststellingsprocedure De participatie heeft geleid tot waardevolle inzichten die als basis dienden voor de uitwerking van het Focusdocument naar de ontwerp Omgevingsvisie. We hebben het concept ontwerp met de gemeenteraad besproken, de reacties verwerkt en hebben het ontwerp vervolgens zes weken ter inzage gelegd. Iedereen kon hierop een zienswijze indienen. De zienswijzen zijn beantwoord en samen met een voorstel ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De gemeenteraad stelt vervolgens de Omgevingsvisie – al dan niet gewijzigd – vast. Ten slotte wordt de Omgevingsvisie via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en op onze website gepubliceerd.

1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 2 gaat over de identiteit van de gemeente Landsmeer: onze kernkwaliteiten, onze plek in de regio en waar we naartoe willen op hoofdlijnen; onze algemene ambitie voor 2040. Ook geven we aan wat er op ons afkomt. Deze uitgangspunten zijn vervolgens in hoofdstuk 3 en 4 respectievelijk per thema en per gebied uitgewerkt. Tot slot gaat hoofdstuk 5 in op de uitvoering. Hier staat hoe we onze doelen en ambities samen willen realiseren.

PAG 09

2. IDENTITEIT 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we wat kenmerkend is voor de identiteit van de gemeente Landsmeer en hoe we die willen beschermen: • De kwaliteiten van de gemeente Landsmeer, ons DNA; • Hoe we die kwaliteiten beschermen; • Onze plek in de regio en onze stip op de horizon; en • De opgaven die we met behoud van onze identiteit moeten invullen.

PAG 10

2.2 Kernkwaliteiten (DNA) van de gemeente Landsmeer

• Door de eeuwen heen hebben het landschap, de inwoners en de

Kernkwaliteiten, kernwaarden en ambities zijn de fundering van de

samenleving in dit gebied een ontwikkeling doorgemaakt die de

visie en het handelingsperspectief voor de lange termijn. Wie zijn wij

gemeente maakt tot wat ze vandaag de dag is;

als gemeente Landsmeer? Wat vinden we belangrijk? Wat zijn onze

• Den Ilp, Landsmeer en Purmerland kennen ieder hun eigen historie,

ambities? De beantwoording van deze vragen is de basis voor onze

hebben hun eigen karakter en kennen historisch bepaalde, soms

keuzes en aanpak voor de toekomst. Met het verhaal van Landsmeer

vergelijkbare kwaliteiten.

waarde. Ontwikkelingen zijn mogelijk die daarin passen.

Economische kwaliteiten • Belangrijke voorzieningen zijn dichtbij. Er is essentiële detailhandel en kleinschalige horeca in het centrum van Landsmeer. Inwoners van de kleine kernen zijn meer gericht op de voorzieningen in Purmerend.

en de kernkwaliteiten die in het participatietraject zijn opgehaald is hiervoor een mooie aanzet gegeven.

stolpen, rust en ruimte: grote cultuurhistorische en landschappelijke

Ruimtelijke kwaliteiten gemeente

De bestaande voorzieningen worden gekoesterd (bedrijven,

• Groen: dorpskernen tussen natuur. Het groengebied Purmerland in

verenigingen, speelvelden). Werk is ‘om de hoek’.

Kernkwaliteiten

het noorden (onderdeel van Natuurnetwerk Nederland), het Ilperveld

• De economie is kleinschalig en innovatief: in de kern Landsmeer

Landsmeer onderscheidt zich in de Metropoolregio Amsterdam als ‘oer-

en het Twiske (natuur- en recreatiegebied, onderdeel van Natura

is detailhandel, horeca en de eierfabriek. Er is sprake van een

Hollandse’ gemeente waar water, historie en natuur samen komen. Van

2000). En in het zuiden het Landsmeerderveld.

sterke binding tussen het bedrijfsleven en de samenleving. We

• Waterrijk: het Ilperveld is een uniek veenweidegebied met honderden

hebben een kleine vitale agrarische sector die ook een rol vervult in

of voor landbouw in te zetten. Hierdoor heeft de natuur altijd veel

eilanden trilveen, rust en weidevogels. Het Twiske is een geliefde

natuurbeheer. Er is weinig fysieke ruimte voor nieuwe bedrijvigheid.

ruimte gekregen en kronkelen watergangen door het landschap. Het

plek voor ontspanning en recreatie. We hebben te maken met een

lint met de dorpen loopt hier als een ruggengraat doorheen.

spanningsveld tussen bodemdaling en het agrarisch landgebruik.

kwaliteitstoerisme: toegang tot natuur en rustige recreatie,

Een voortdurende zoektocht in de strijd met water op een ecologisch,

de charme is regionaal bekend (veel fietsers, wandelaars,

economisch en maatschappelijk verantwoorde manier.

waterrecreanten en natuurliefhebbers). Het bewaken van de balans

oudsher waren veel gebieden moerassig en niet geschikt om te wonen

De kernkwaliteiten zijn op 23 februari 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze willen we behouden en versterken. Dat betekent

• Dorps en landelijk karakter: dorps in ruimtelijke en sociale zin, in een

dat nieuwe ontwikkelingen hieraan geen afbreuk mogen doen en bij

bijzonder landschap (open zichtlijnen en zichtbare geschiedenis in

voorkeur een bijdrage daaraan moeten leveren:

strijd met het water).

• De kernkwaliteiten zijn de optelsom van de kwaliteiten van de drie individuele kernen;

PAG 11

• Een lint van dorpen: een langgerekt lint, onregelmatige strookverkaveling, doorzichten/vergezichten, authentieke huizen,

• Landsmeer drijft op rust, kleinschalige recreatie en

tussen rust en recreatie is een uitdaging.

Sociaal culturele kwaliteiten

Ruimtelijke kwaliteiten kern Den Ilp

• Een hechte gemeenschap die voor elkaar zorgt en naar elkaar omziet

• Rustig, landelijk wonen in de nabijheid van de stad. Het dorps

(mantelzorg, vrijwilligers, snel gehecht aan de omgeving, veilig,

karakter, het lint, geen grote woonwijken erbij, ontmoetingsplekken,

geringe overlastmeldingen, mogelijkheden om mee te doen).

een mentaliteit om van elkaar te willen leren kennen en elkaar gedag

• Een rijk en gevarieerd verenigingsleven (veel sport- en cultuurverenigingen). • Een rijke en interessante historie (lintbebouwing, langgerekte kavels, het veenweidegebied, een kleinschalige en innovatieve economie,

zeggen. • Dorpse voorzieningen: dorpshuis De Wije Ilp, basisschool De Fuik, (sport)verenigingen, café de Drie Zwanen, het groen, het Ilperveld en Het Twiske, de Speelsloot.

de gemeenschapszin en bedrijvigheid, een aantal Rijks- en gemeentelijke monumenten aan m.n. Noordeinde en Dorpsstraat). • Een hoge arbeidsparticipatie. Er zijn veel zelfstandig ondernemers.

Ruimtelijke kwaliteiten kern Landsmeer • Vele voorzieningen en verenigingsleven, het dorps karakter met eigen dialect, de ligging dichtbij Amsterdam en Purmerend. Het groen en

Ruimtelijke kwaliteiten kern Purmerland

blauw wordt erg gewaardeerd, met name Het Twiske en Ilperveld.

• Een dorp met een weids, dorps, groen en plattelands karakter. Met

• De dorpse en gemeentelijke voorzieningen: het zwembad, sport- en

ruimte en rust (bijvoorbeeld door het inrijverbod in de spits), en

cultuurverenigingen, ontmoetingsplek SamenMeer in Landsmeer,

tractoren.

de markt op vrijdag, de bibliotheek, de gemeentewerf, het zorgloket

• Dorpse voorzieningen: voetbalvereniging SC Purmerland, speelgelegenheden voor kinderen, de begraafplaats, het pontje bij Ilpendam, het aanzicht (de kerkklok).

PAG 12

(Middelpunt), de Lokale Omroep Landsmeer.

2.3 Bescherming van kwaliteiten: speelveld/beleidskader

moeten terugkomen in de uitwerking van het initiatief. Als je waarden

Landsmeer heeft regionaal afspraken gemaakt over gemeente-

De Omgevingsvisie is niet op een leeg vel papier opgesteld. We hebben

weghaalt, dan moet je deze compenseren.

overstijgende thema’s, zoals goed wonen, recreatie, mobiliteit, de klimaatadaptatie en de energie- en warmtetransitie. Landsmeer werkt

te maken met vastgesteld beleid van andere overheden waar we rekening mee moeten houden. Ook hebben we zelf beleid opgesteld

In het Regionaal Waterprogramma geeft de provincie aan hoe zij

bijvoorbeeld nauw samen met het hoogheemraadschap op het gebied

dat relevant is voor de Omgevingsvisie. Dat hebben we betrokken bij

zich inzet voor een goede waterkwaliteit, het op peil houden van

van klimaatadaptatie.

het opstellen van de Omgevingsvisie. Daarbij geldt dat wij ons lokaal

de watervoorraad en de bescherming tegen overstromingen. In het

richten op die zaken waar we lokaal het verschil kunnen maken en dat

Waterplan voor de middellange termijn staat de koers en de opgaven

Onze gemeentelijke beleidsfocus ligt op het behoud van het dorpse en

we overige taken vooral regionaal organiseren.

waar het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zelf en met

landelijke karakter. Dat gaat bijvoorbeeld over de bebouwingsstructuur

anderen aan werkt. De Waterschapsverordening bevat de regels die

en de groenstructuur in de z en linten en de zichtbare verbinding met

In de provinciale Omgevingsverordening zijn specifieke gebiedsgerichte

het hoogheemraadschap hanteert om de watergangen, waterkeringen

het veenweidegebied. En het gaat over mensen. Dat wil zeggen dat er

kaders aangegeven waar we ons aan moeten houden. De kern

en wegen binnen het beheergebied te beschermen. Landsmeer heeft te

veel aandacht is voor ontmoeting en sociale infrastructuur. Ook ligt

Landsmeer en Den Ilp worden door de provincie beschouwd als

maken met slappe veenbodems en een hoge waterstand. Dat vraagt

de focus op de woningbehoefte van onze inwoners. Daar zijn nu te

stedelijk gebied. De rest van het grondgebied is aangemerkt als

om aangepaste nieuwbouw en inrichting van de openbare ruimte.

weinig mogelijkheden voor. Verder wordt ingezet op het verduurzamen van de gemeente: energietransitie en klimaatadaptatie. Daarnaast is

landelijk gebied. Het lint is grotendeels omringd door natuur (natuurnetwerk). Er komt vanuit de provincie vanaf januari 2025

Water en bodem zijn randvoorwaardelijk bij nieuwe ontwikkelingen

meer beleidsmatige ruimte voor woningbouw. Onder voorwaarden is

in de fysieke leefomgeving. Door het Rijk, de provincie en het

er ruimte aan de randen van de dorpen en kernen om de leefbaarheid,

Hoogheemraadschap zijn hiervoor richtlijnen uitgewerkt in bodem-

vitaliteit en het voorzieningenniveau te versterken. Uitbreidingen

en landschapskaarten. Deze kaarten geven aan waar het handig en

moeten passen bij de identiteit en omvang van de gemeente en regio

verstandig is om te bouwen en waar je dat beter niet kunt doen. In de

en moeten inspelen op de regionale woonbehoefte. Ook langs de

gemeente Landsmeer vragen water, bodem en klimaatverandering om

dorpslinten ontstaat ruimte voor maatwerk. Het gaat om hoogwaardige

een flinke inspanning waarbij meerdere partijen zich moeten inzetten

ruimtelijke inpassing met oog voor de landschappelijke kwaliteit van

om tot een klimaatadaptieve ontwikkeling te komen.

het gebied. Specifieke waarden, zoals water, groen en biodiversiteit,

PAG 13

integrale veiligheid een overkoepelend beleidspunt.

2.4 Onze plek in de regio

Hiermee komt de leefbaarheid en vitaliteit onder druk te staan. Wij

Andersom zijn er veel inwoners uit de stad die net als de Landsmeerders

Landsmeer is een landelijke gemeente met een prachtig oer-Hollands

hebben ook weinig ruimte voor werkgelegenheid, maar er is veel werk

graag in onze omgeving ontspannen en recreëren. Als je vanuit

veenweidelandschap, een waardevol lint en daarin kleinschalige

in de buurt. Landsmeer ligt op een steenworp afstand van de grootste

Amsterdam onder de A10 doorgaat, kom je in een andere wereld. Een

dorpen waar je prettig en rustig kan wonen. We hechten veel waarde

stad van Nederland. In Amsterdam zijn alle grootstedelijke voorzieningen

landelijke wereld met meer uitzicht en dorpse bebouwing, ruimte om

aan behoud van deze eigenheid. Een groot deel van het gebied is

en werkgelegenheid voor handen. Ook is de OV-bereikbaarheid met

te fietsen, wandelen en varen in een mooie groene en cultuurhistorisch

beschermd als cultuurlandschap of als natuur. Het nadeel van onze

metrostation Noord sterk verbeterd. Landsmeerders doen hun voordeel

aantrekkelijke omgeving. Dit enorme contrast is zeer waardevol.

ligging in de groeiende metropool en het mooie landschap is dat het

met deze voorzieningen en kunnen tegelijkertijd wonen in een rustige

voor starters nu vrijwel onmogelijk is om in Landsmeer te blijven

landelijke omgeving. Landmeer is dus niet voor niets een zeer populaire

wonen. Er zijn bijna geen mogelijkheden voor woningbouw en de

woongemeente.

sturingsmogelijkheden om te bouwen voor eigen inwoners zijn beperkt.

PAG 14

Landsmeer vervult van oudsher al een functie als regionaal

De randen van het dorp zijn vaak zoekgebied voor functies die niet

recreatiegebied. Hiervoor is destijds bijvoorbeeld Het Twiske

(meer) in het dorp passen, maar ook voor nieuwe infrastructuur en

aangelegd, dat inmiddels een dubbele rol heeft als recreatie- en

voorzieningen die nodig zijn voor de energietransitie of het verminderen

natuurgebied met een belangrijke functie binnen de metropoolregio.

van de netcongestie. Zo hebben we al te maken met geluidsoverlast

Dit recreatiegebied delen we met de gemeente Oostzaan en maken

van de A10 en twee hoogspanningsverbindingen (ten noorden van de

binnen het recreatieschap Twiske-Waterland afspraken over het

A10 en bij Purmerland). Als nieuwe infrastructuur onvermijdelijk is,

evenredig verdelen van de toenemende recreatieve druk. Wij vinden het

dan moet dit op een zodanige plek en een landschappelijke manier

belangrijk dat er ruimte is voor recreatie, maar ook rustige gebieden

worden ingepast dat het de mogelijkheden voor woningbouw bij de

waar de natuur het belangrijkste is. Omdat de vraag naar recreatie

entree van niet (verder) beperkt. Wij zien in Landsmeer gelet op het

toeneemt, gaan we met alle partners in gesprek over het geleiden

waardevolle landschap en de functie als regionaal recreatiegebied

daarvan op een zodanige manier dat recreatie en natuur in balans

geen mogelijkheden voor windturbines, zonnevelden, nieuwe

blijven. Hierbij denken we aan het optimaliseren van fiets-, wandel- en

hoogspanningsverbindingen of grote hoogspanningsstations.

vaarroutes en een betere ontsluiting met het OV die recreanten naar geschikte gebieden leidt.

PAG 15

2.5 Stip op de horizon

Als kleine gemeente hebben we daarom onze buurgemeenten en onze

Een aantrekkelijke en vitale landelijke woongemeente

samenwerkingspartners in de regio Zaanstreek-Waterland en de

Onze stip op de horizon is dat wij een aantrekkelijke en vitale

Metropoolregio Amsterdam hard nodig. We werken constructief samen

landelijke woongemeente willen blijven. Dit willen wij bereiken

en benutten kennis en kunde van al onze partners.

door verduurzaming, energietransitie, dorpse woningbouw

Wij onderzoeken sinds een aantal jaren de mogelijkheden om te

(kwaliteitsverbetering, herstructurering, intensivering, in- en

fuseren met omliggende gemeenten. Het is voor een kleine gemeente

uitbreiding op een dorpse schaal en maat). Hierbij moet ruimte zijn

namelijk lastig om het almaar groter wordende takenpakket uit te

om voorzieningen mee te laten groeien. Het contrast met Amsterdam

voeren. Aan de andere kant heeft een kleine gemeente ook voordelen,

willen we behouden en benutten. Tegelijkertijd streven we naar een

zoals korte lijntjes tussen inwoners en bestuur. Versterking is nodig om

goede verbinding met de voorzieningen en werkgelegenheid in de

de wettelijke taken en ambities waar te maken.

stad, terwijl we een aantrekkelijke, rustige recreatieve omgeving bieden die in balans is met de natuur. Bij nieuwe ontwikkelingen moet sprake zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat betekent dat we ons richten op het versterken van een sociaal en fysiek veilige en gezonde leefomgeving. Met gezond bedoelen we bijvoorbeeld schoon, groen, biodivers, beweegvriendelijk en ontmoeting bevorderend. Conclusie op basis van onze identiteit: samen komen we verder De fysieke en sociale opgaven van Landsmeer zijn verbonden met de regio en daar liggen ook kansen.

PAG 16

2.6 Behoud identiteit bij invullen opgaven

veenweidelandschap? Hoe kunnen we woningen in de linten en

Er is veel moois om te behouden en te beschermen. Tegelijkertijd

dorpen bouwen waarbij het knusse en gemoedelijke dorpse karakter

komen er verschillende opgaven op de gemeente Landsmeer af, zoals

gewaarborgd wordt en er voldoende ruimte voor groen en water

de woningbouwopgave en de toenemende behoefte aan recreatie.

overblijft? Hoe houden we Landsmeer verkeersveilig en bereikbaar

Daarnaast spelen ook opgaven waar alle gemeenten in Nederland mee

voor inwoners en bezoekers? Waar zijn uitbreidingslocaties mogelijk

te maken hebben en waarvoor de gemeente Landsmeer een integrale

en hoe doen we dat op een gezonde en Landsmeerse wijze? Hoe zorgen

afweging moet maken. Het gaat onder andere om de omschakeling

we dat de toenemende behoefte aan ontspanning en recreatie goed

naar een klimaatadaptieve leefomgeving, de energietransitie en

wordt ingepast en niet ten koste gaat van de rust? Hoe bevorderen

gezondheid. Landsmeer is een groenlandelijke gemeente dicht bij

we gezondheid? Hoe zorgen we dat voorzieningen meegroeien met de

de grote stad. De ruimte is kostbaar en ontwikkelingen moeten goed

behoefte van onze inwoners en bereikbaar blijven? Hoe behouden we

worden afgewogen, zeker ook om de bestaande kwaliteit en daarmee

onze eigenheid, maar verhouden we ons wel in de regio? Hoe borgen we

onze identiteit te behouden.

duurzaam beheer van ons bijzondere veenweidelandschap?

Hoe kunnen we op een Landsmeerse wijze invulling geven aan

Kortom, een groot aantal opgaven komt op de gemeente af. Er moeten

de opgaven die op ons afkomen? De belangrijkste opgaven zijn

keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden gesteld. Maar niet alles

benoemd in het Focusdocument. Deze kwamen voort uit de notitie

is overal mogelijk of even belangrijk. Hoe we hiermee omgaan is voor

Kernkwaliteiten Landsmeer en de actualiteiten zijn daarna opgehaald

verschillende thema’s en gebieden uitgewerkt in hoofdstuk 3 en 4.

tijdens bijeenkomsten met de gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en ketenpartners. Hoe zien wij bijvoorbeeld de balans tussen de woningbouwopgave (vooral betaalbare woningen voor starters en senioren uit de gemeente Landsmeer) in relatie tot natuurgebieden en het bijzondere

PAG 17

3. VISIE THEMATISCH 3.1 Inleiding thema’s Onze visie is een blik op de toekomst. We hebben de thema’s die voor de gemeente Landsmeer belangrijk zijn in dit hoofdstuk op een rij gezet. Deze thema’s gelden voor het hele grondgebied van de gemeente. Sommige thema’s komen natuurlijk in bepaalde gebieden meer tot uiting dan in andere gebieden. Per thema geven we aan waar we mee te maken hebben, wat we willen bereiken en hoe we dat willen doen. De uitwerking voor specifieke gebieden en locaties staat in hoofdstuk 4.

PAG 18

3.2 Goed wonen voor alle Landsmeerders

• Er is brede steun voor dorpse woningbouw, mits dit zorgvuldig wordt

Waar hebben we mee te maken?

ingepast met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit, bereikbaarheid en

• Onze gemeente is een populaire landelijke, dorpse woongemeente

leefbaarheid.

binnen de Metropoolregio Amsterdam. Landsmeerders zijn bovengemiddeld tevreden met hun leefomgeving. • Er is een grote en veranderende woningbehoefte (grote regionale vraag naar woningen en vergrijzing). Het is bijna onmogelijk voor starters om zich in Landsmeer te vestigen en het is lastig om je hele leven in de gemeente te blijven wonen.

• De bestaande woningvoorraad is deels verouderd en niet passend bij de huidige woonwensen. We missen op dit moment vooral levensloopbestendige woningen voor ouderen en (kleine) starterswoningen voor jongeren. • De gemeente heeft weinig eigen grond in en aangrenzend aan de dorpen en is daarom ook afhankelijk van initiatiefnemers.

bieden over de wenselijkheid van bouwplannen. • Mogelijkheden onderzoeken voor inbreiding en uitbreiding (van de bebouwde omgeving). • Bouwen met focus op meer (betaalbare) woningen voor jongeren, starters en senioren. • Voorrang verlenen aan lokale woningzoekenden binnen de (wettelijke) mogelijkheden die er zijn. • De omvang van de sociale woningvoorraad behouden en waar mogelijk uitbreiden. In samenspraak met de woningcorporaties Eigen Haard en Rochdale aan de slag met de herontwikkeling en

• Er is dringende behoefte aan meer betaalbare woningen voor inwoners van de gemeente Landsmeer, vooral voor starters, kleine

Wat willen we bereiken?

verduurzaming van de bestaande woningvoorraad om op die manier

gezinnen en ouderen. Hiervan zouden zoveel mogelijk woningen

• We willen dat onze inwoners de kans krijgen om hun hele leven in

een substantieel aantal sociale huurwoningen toe te voegen in onze

eerst aan inwoners van de gemeente Landsmeer moeten worden

Landsmeer te blijven wonen, in een duurzame woning die aansluit bij

gemeente en het woningaanbod beter te laten aansluiten op de

aangeboden. De sturingsmogelijkheden voor de gemeente zijn echter

hun woonsituatie en budget.

vraag.

beperkt. • De kernkwaliteiten (rust, natuur, groen, water) behouden is

• De vitaliteit van de dorpen, van de inwoners en de voorzieningen behouden.

• Binnen de dorpen en aan de linten is maar beperkt ruimte om woningen te bouwen. • Uitbreiden kan op draagvlak rekenen, maar ook hiervoor zijn maar beperkt mogelijkheden door de ligging van natuur en ons waardevolle veenweidelandschap.

PAG 19

De woon(zorg)visie is een beleidsplan waarin we ons woonbeleid voor de komende vijf jaar vastleggen. Het gaat over woningbouw

belangrijk, maar er zijn ook voldoende (betaalbare) woningen en doorstroming op de woningmarkt nodig.

• Een nieuwe woon(zorg)visie voor de gemeente Landsmeer opstellen.

Hoe willen we dat bereiken?

inclusief de gewenste segmentering en prijsklassen, de kwaliteit

• Actief inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van bestaande

van bestaande wijken, de verdeling van beschikbare woonruimte

bouw. Zowel voor koop- als huurwoningen. Een kwalitatief goede

en de organisatie van zorg- en welzijnsvoorzieningen. Een goed

woning heeft direct invloed op energieprestatie, maar ook gezondheid

onderbouwde visie helpt ons om voor iedereen – van jonge starters

(bijvoorbeeld vocht en schimmelproblematiek) en wooncomfort.

tot senioren – een leefbare en toekomstbestendige woonomgeving te

• Versneld nieuwbouw realiseren en initiatiefnemers snel duidelijkheid

creëren.

• Woningen bouwen op enkele uitbreidingslocaties aan de randen van de dorpen. Een “straatje erbij” kan de leefbaarheid bevorderen. • Woningen bouwen op transformatielocaties in de linten, gekoppeld aan kwaliteitsverbetering. • Woningen bouwen op herstructureringslocaties in de dorpen, mits zorgvuldig ingepast en rekening houdend met het dorpse en landelijke karakter. • Woningen bouwen bij de entree van Landsmeer, op locaties waar dit op een gezonde manier mogelijk is. We gaan een Gebiedsvisie voor de entree opstellen. • Bij woningbouw rekening houden met andere thema’s zoals gezondheid, behoud van voldoende voorzieningen, bereikbaarheid en voldoende groen.

PAG 20

3.3 Mobiel en verkeersveilig

Wat willen we bereiken?

zuidelijk deel van het lint te ontlasten en de veiligheid op het lint

Waar hebben we mee te maken?

• Een veilige en bereikbare gemeente voor onze inwoners en bezoekers.

mogelijk te vergroten.

• Mobiliteit is een basisbehoefte: bereikbaarheid van voorzieningen en

• Zo gezond mogelijke mobiliteit.

werk en de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. Die mobiliteit wordt

• Mobiliteit beschikbaar en betaalbaar voor alle doelgroepen.

• Er moet wat gebeuren aan de ontsluiting van Landsmeer. De

Hoe willen we dat bereiken?

het recreatieve fietsverkeer niet meer over het zuidelijk deel van het

• Het ‘STOMP-principe’ uitwerken op een voor Landsmeer passende

lint hoeft.

gemeente Landsmeer heeft maar één hoofdontsluiting voor alle

manier. Vertrekpunt is de voorkeursvolgorde: Stappen, Trappen,

verkeer en dat is onwenselijk bij calamiteiten. Vrijwel al het verkeer

Openbaar vervoer, Mobility as a service, Particuliere auto. De

gaat over het lint en dit levert onveilige situaties op voor langzaam

fiets- en voetgangersvriendelijke bereikbaarheid van de gemeente

verkeer. Vooral het zuidelijk deel van het lint is erg druk. Dit heeft

daarmee versterken. Verbeteren van OV-mogelijkheden (ook

effect op de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel voor fietsers

vraagafhankelijk vervoer).

en wandelaars.

verkeersaanpassingen. • Optimaliseren recreatieve fiets/OV-route voor Het Twiske waarmee

steeds duurder en daardoor moet een steeds grotere groep mensen soms keuzes maken.

• Meekoppelkansen aangrijpen bij huidige projecten voor kleine

• Inzetten op meer ruimte voor de voetganger en fietser en aandacht

• Landsmeer is een forensengemeente.

geven voor stoepen, fietspaden, bus en veerponten. Onderzoek

• Het autobezit neemt nog steeds toe, ook in Landsmeer. Auto’s worden

naar de mogelijkheden en verkeersaanpassingen, waaronder

• Wegen verkeersveilig en als 30km-zone inrichten, zeker bij groot onderhoud in het kader van de energietransitie en klimaatadaptatie. • Onderzoeken uitbreiding van de 30 km/u-zones. Inzetten op bewustwording en voorlichting. • Slechts beperkt extra woningen toevoegen in het lint ten noorden van de kern Landsmeer. Alleen op plekken waar ruimtelijke kwaliteitswinst te behalen is. • De verbinding met metrostation Noord verder versterken (fiets, ov).

steeds groter en nemen daardoor meer plek in. Er is nauwelijks

deelmobiliteit. Ook als dit kan betekenen dat autoverkeer in sommige

Ook voldoende ruimte houden voor auto’s.

ruimte voor uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen.

gevallen minder ruimte krijgt. Wel voldoende ruimte houden voor het

• De OV-verbinding met Purmerend verbeteren.

parkeren van auto’s.

• OV-knooppunt Vorticellaweg beter benutten.

• Het openbaar vervoer van en naar Amsterdam kan betrouwbaarder, frequenter en sneller. Het aantal fietsers en wandelaars in de gemeente zal verder toenemen omdat het aantal inwoners in de Metropoolregio Amsterdam sterk toeneemt.

• De verkeersveiligheid in de hele gemeente vergroten en met name op het lint. • Onderzoek naar een extra of andere ontsluiting aan de oostzijde van de kern Landsmeer. Daarbij kansen benutten die de gebiedsontwikkeling van de Entree van Landsmeer biedt om het

PAG 21

• Het aantal parkeerplaatsen voor elektrische auto’s aan laten sluiten bij de werkelijke behoefte aan laadplaatsen. • Uitbreiding blauwe zones overwegen.

3.4 Dorps en landelijk karakter behouden

Hoe willen we dat bereiken?

Waar hebben we mee te maken?

• Herstructureringslocaties optimaal benutten met behoud van de

• De gemeente Landsmeer bestaat uit een aantrekkelijk lint met een grotere kern Landsmeer en twee kleine kernen Den Ilp en Purmerland. De nabijheid van Amsterdam maakt het dorpse en landelijke karakter des te unieker. • De kernen in de gemeente Landsmeer hebben nu een gevarieerd

dorpse maat en schaal. • Voldoende groen in de dorpen en linten behouden. Behouden van waardevolle doorzichten naar het buitengebied. • Dicht bij het karakter van de kern blijven. Liever niet meer dan vier lagen bouwen en vaak ook minder, omdat hoger bouwen het dorpse

dorps karakter met voornamelijk laagbouw. In het centrum van de

karakter kan aantasten. Dit speelt het meeste in de linten, maar

kern Landsmeer is iets hoger gebouwd (tot vier lagen), zodat de

ook in bestaande wijken. Wellicht is er wel iets meer mogelijk bij de

doelgroep senioren optimaal kan profiteren van voorzieningen op

Entree van Landsmeer en op specifieke (herontwikkel)locaties in het

loopafstand.

dorpscentrum. • De schaarse ruimte zorgvuldig gebruiken, dus meervoudig

Wat willen we bereiken?

ruimtegebruik stimuleren.

• Het dorpse karakter en het karakter van de drie kernen behouden.

• De sociale structuur in de kernen ondersteunen door behoud

• Het landelijke contrast met Amsterdam behouden en uitbouwen.

van basisvoorzieningen zoals ontmoetingsplekken, onderwijs,

• Voorzien in voldoende woningen, basisvoorzieningen en

werkgelegenheid.

werkgelegenheid.

PAG 22

3.5 Groen en natuur in de dorpen en linten

Hoe willen we dat bereiken?

Waar hebben we mee te maken?

• Liever niet bouwen in de hoofdgroenstructuur. Eventueel verlies aan

• Groen is onderdeel van het dorpse en landelijke karakter in de wijken en linten.

waarden compenseren. Onderzoeken hoe en waar een eventueel verlies aan groen gecompenseerd kan worden.

• Er is nu vooral veel groen buiten de linten en kernen.

• Onderzoeken waar uitbreiding van het structurele groen mogelijk is.

• Groen in de dorpen en linten is belangrijk voor de leefbaarheid

• Verbinden van sport, spelen en bewegen in de (groene) openbare

en voor de gezondheid van onze inwoners. Groen nodigt uit om te bewegen en ontmoeten • Flora en faunabescherming zijn fundamenteel voor de leefomgeving.

ruimte. • Meer bomen planten. • Bij het planten van bomen en de aanplant van groen rekening

Het gaat niet goed met de biodiversiteit en dat raakt planten, dieren

houden met de toekomst. Bomen krijgen optimale groeiplaatsen.

en mensen. We zijn onderdeel van het ecosysteem. Dit geldt ook voor

Nieuw groen versterkt de biodiversiteit en past binnen het lokale

alle stedelijke gebieden.

ecosysteem. Rekening houden met reserveringen voor kabels en leidingen.

Wat willen we bereiken? • Bescherming en versterking van de hoofdgroenstructuur. • Aandacht voor de hoofdgroenstructuur. • Behoud van structureel groen en volkstuinen in de dorpen. • Vergroenen waar mogelijk.

PAG 23

• Uitvoering van het SoortenManagementsPlan, ter bescherming van flora en fauna.

3.6 Leefbaarheid bevorderen

Wat willen we bereiken?

Waar hebben we mee te maken?

• Behoud van de leefbaarheid.

cultuurverenigingen, samen optrekken en – indien nodig – gericht

• Een hechte gemeenschap die voor elkaar zorgt en naar elkaar omziet

• Behoud van de sociale veiligheid (zie thema veiligheid).

ondersteunen. Opstellen sport/beweegbeleid.

(mantelzorg, vrijwilligers, weinig eenzaamheid, snel gehecht, veilig,

• Zelfredzame mensen en een samen redzame samenleving.

cultuurverenigingen). • Scholen vervullen een belangrijke rol ten aanzien van de leefbaarheid van de dorpen: lesgeven en sociale functie. • We hebben te maken met vergrijzing en jongeren die niet in Landsmeer kunnen wonen. Hierdoor komen voorzieningen onder

Hoe willen we dat bereiken? • De dorpen actief betrekken bij de toekomst van hun lokale gemeenschap. • Behoud van voldoende (goed onderhouden) openbare voorzieningen m.b.t. onderwijs, zorg, groen, sporten en spelen, bewegen en ontspannen.

druk te staan en hebben inwoners meer moeite om regie op hun

• Goede duurzame onderwijshuisvesting met een gezond

leven te houden. Mensen stellen hun levenskeuzen vaker uit zoals

binnenklimaat. Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan.

gezinsvorming en kinderen, als niet aan de basisvoorwaarden wordt

• Zorgen voor voldoende sport- en speelplaatsen.

voldaan. Een dak boven je hoofd is een eerste levensbehoefte, waarin

• Zorgen voor voldoende huisvesting voor opgroeiende jeugd en

nu onvoldoende kan worden voorzien. • Ook onze gemeente heeft te maken met ondermijning en verharding in de maatschappij.

jongeren. • Tegengaan van eenzaamheid, bijvoorbeeld door een jongerenhuiskamer of andere locaties waar activiteiten voor jongeren

• De druk om meer woningen te bouwen is groot, wat ten koste

georganiseerd kunnen worden en ontmoetingsplekken voor ouderen.

zou kunnen gaan van fysieke ruimte voor werkgelegenheid en

Kansen benutten om vereenzaming tegen te gaan in combinatie met

voorzieningen.

maatschappelijke instellingen.

PAG 24

• Zorgen dat er voldoende woningen zijn voor doelgroepen, waaronder senioren en jongeren. Ook alternatieve woonvormen onderzoeken.

weinig overlast, mogelijkheden om mee te doen). • Een rijk en gevarieerd verenigingsleven (er zijn veel sport- en

• Een proactieve houding ten aanzien van onze sport- en

• Goede internetverbindingen in de hele gemeente faciliteren.

3.7 Behoud aantrekkelijk veenweidelandschap

• Er komen steeds meer mensen recreëren in ons aantrekkelijke

Waar hebben we mee te maken?

landschap omdat het aantal inwoners in de Metropoolregio

• Landsmeer is een aantrekkelijk oer-Hollands landschap met grote

Amsterdam sterk toeneemt.

cultuur- en natuurwaarden.

• Recreatie is een middel om landschapsbeheer te bekostigen.

• Voor het behoud van het landschap kunnen we niet zonder boeren en andere landschapsbeheerders, zoals het recreatieschap, Landschap

Wat willen we bereiken?

Noord-Holland en het Hoogheemraadschap.

• Behoud van ons aantrekkelijke rustige oer-Hollandse landschap met

• Natuurbescherming, het beschermen van onze flora en fauna,

grote cultuur- en natuurwaarden.

is fundamenteel voor de leefomgeving. Het gaat slecht met de

• Recreatief medegebruik op plekken waar dit qua natuur kan.

biodiversiteit en dat raakt niet alleen planten en dieren, maar ook de

• Verlagen emissies veenweidegebied.

mens. We zijn onderdeel van het ecosysteem. Herstel en behoud van biodiversiteit is noodzakelijk voor ons voortbestaan. • Het Twiske en Ilperveld maken onderdeel uit van een Natura

Hoe willen we dat bereiken? • Tegengaan van bodemdaling, door het niet verder verlagen van de

2000-gebied. Het is een uniek laaggelegen veenweidegebied. Ook het

waterstand. Het gebied benutten als proeftuin voor onderzoek naar

Landsmeerderveld en het buitengebied Purmerland zijn bijzondere

bodemdaling en stikstofuitstoot. Op termijn wordt het uitgangspunt:

natuurgebieden. Het Ilperveld is ook een stiltegebied.

“functie volgt peil”.

• We hebben een kleine vitale agrarische sector die ook een rol vervult

• De biodiversiteit binnen de dorpskernen, de bebouwingslinten en het

in natuurbeheer. In het landelijke gebied daalt de bodem, doordat

landelijk gebied bevorderen (waaronder behoud van de geschiktheid

het waterpeil laag wordt gehouden om agrarisch gebruik mogelijk te

als weidevogelgebied en behoud aanwezige lokale beschermde

maken. Op de lange termijn is dit waarschijnlijk niet houdbaar.

soorten en hun essentieel leefgebied).

• Het Twiske is een recreatie- en natuurgebied met een regionale functie.

• Open houden van het landschap door het faciliteren van landschapsbeheer. Ruimte voor onze partners om te experimenteren met alternatieve vormen van landbouw.

PAG 25

• Recreatieve routes in de hele gemeente verbeteren en uitbreiden op plekken waar dit qua natuur kan. • Kansen voor biodiversiteit benutten. De waterkwaliteit verbeteren.

3.8 Inzet op recreatie voor inwoners en gasten

• Toerisme en recreatie bevorderen die passen bij de schaal van

Waar hebben we mee te maken?

Landsmeer, zolang dit de rust niet verstoort. Kleinschalig en

• Landsmeer is een aantrekkelijk oer-Hollands landschap en de

van hoge kwaliteit. In samenwerking met lokale en regionale

charme is bekend in de regio. • Het Twiske is een aantrekkelijk en groot regionaal recreatie- en natuurgebied. • Er komen veel dagrecreanten naar Landsmeer om er te fietsen, wandelen of te varen.

partners initiatieven ontwikkelen op het gebied van recreatie (locaties, verbindingen, activiteiten) en toerisme (promotie, verblijfsaccommodaties, bereikbaarheid), passend bij de groene en waterrijke omgeving van onze gemeente. • De recreatieve verdeling tussen rustige en drukkere delen in Het

• Er is een toenemende vraag naar evenementen.

Twiske behouden en de bereikbaarheid van gebieden waar dit qua

• Er is een spanningsveld tussen rust en de toenemende recreatie.

natuur kan, verbeteren. • Dagrecreatie en evenementen in Het Twiske. Kleinschalige

Wat willen we bereiken?

overnachtingsmogelijkheden in het lint. Alleen grootschaliger

• Balans tussen rust en recreatie.

verblijfsrecreatie op plekken waar wonen niet voor de hand ligt.

• De lokale economie bevorderen. • Inzetten op kwaliteitstoerisme. Hoe willen we dat bereiken? • Meer mogelijkheden voor dagrecreatie, zoals het optimaliseren van wandel- en fietsroutes. Bewegen en recreëren is goed voor de gezondheid van onze inwoners en voor onze gasten. • Niet meer voorzieningen en activiteiten die drukte opleveren.

PAG 26

3.9 Gezonde economie, werk en zelfredzaamheid

Wat willen we bereiken?

• Behoud van ontmoetingsruimte binnen en buiten.

Waar hebben we mee te maken?

• Zorgen dat iedereen naar eigen vermogen mee kan doen in de

• Een aantrekkelijk centrum in de kern Landsmeer, waardoor er

• Landsmeer is een forensengemeente. In Landsmeer kan je rustig wonen en werk is ‘om de hoek’. • In Landsmeer zijn vrij veel kleine zelfstandigen. • De ruimte voor werkgelegenheid neemt af ten gunste van wonen. Vooral in het lint is een aantal bedrijven gestopt en deze locaties worden veelal getransformeerd tot woningen. • Het hebben van werk is een basisbehoefte (ook vanuit zingeving).

samenleving. Iedereen telt mee. Werk en ontmoeting zijn hiervoor

meer bezoekers komen en meer koopkracht (zie thema centrum

basisrandvoorwaarden.

Landsmeer).

• Bereikbare en toegankelijke eigentijdse voorzieningen voor onze inwoners. Behoud van een basisvoorzieningenniveau voor de gemeente. • Zorgen voor een goed ondernemersklimaat. De lokale economie en werkgelegenheid versterken

• Werk in de buurt is voor een deel van onze inwoners van belang.

• Landsmeer gaat meedoen in de circulaire economie en doet daarmee

• Het winkelcentrum voorziet in de noodzakelijke voorzieningen en

recht aan de volgende generatie die willen wonen in een schone en

dagelijkse boodschappen. Ook is hier de weekmarkt. • Nederland moet een omslag maken van een lineaire economie waarin veel afval wordt geproduceerd, naar een circulaire economie die

gezonde leefomgeving. We verminderen de hoeveelheid restafval per inwoner en per bedrijf en stimuleren het scheiden van recyclebaar afval.

• In alle dorpen mogelijkheden voor commerciële ruimte, werk en horeca bieden. • Toerisme en recreatie versterken, waaronder kleinschalige verblijfsrecreatie in de linten. • Kansen benutten voor nieuwe werklocaties in het Entreegebied Landsmeer West. • Versterken van de arbeidsmarkt door mee te doen aan regionale samenwerkingsverbanden. • Initiatieven van ondernemers ondersteunen, korte lijnen met het bedrijfsleven. • Inzetten op afvalscheiding en bewustwording. Door het verbeteren

van afval nieuwe grondstoffen maakt. Dat betekent dat we meer afval moeten gaan recyclen en dat we minder grondstoffen moeten

Hoe willen we dat bereiken?

van onze inzamelstructuur en door voorlichtingscampagnes krijgt

gaan gebruiken die belastend zijn voor het milieu, zoals fossiele

• Ruimte voor ondernemen en behoud van de werkgelegenheid.

iedere inwoner de gelegenheid om bij te dragen aan een schoon en

grondstoffen, metalen en grind. Het doel is dat in 2050 afvalstromen

Ruimte bieden om innovatieve mogelijkheden te realiseren, zodat de

volledig worden hergebruikt.

economische sector sterk blijft. Bijvoorbeeld door bedrijfsruimte met praktijkruimte, een bedrijfsverzamelgebouw en mogelijkheden voor biobased produceren.

PAG 27

gezond Landsmeer.

3.10 Trots op erfgoed

• Beleefbaar houden van beeldbepalende en cultuurhistorisch

Waar hebben we mee te maken?

waardevolle elementen en monumenten in het oer-Hollands

• Landsmeer is een gebied met een grote cultuurhistorische en

landschap die onderdeel zijn van onze identiteit, door het herstellen,

landschappelijke waarde. Een uniek veenweidegebied met open

versterken en vergroten van de mogelijkheid om ervan te kunnen

zichtlijnen en een zichtbare geschiedenis van de strijd met het water,

genieten. Bijvoorbeeld door het opzetten van een kunst/cultuur route

een langgerekt lint met diverse monumenten, een onregelmatige

door de gemeente.

strookverkaveling, doorzichten/vergezichten, authentieke huizen,

• Passende duurzame (vervolg)functies die de erfgoedwaarden niet

stolpen, Twiskemolen, Museum Grietje Tump en Anton Heyboer

aantasten mogelijk maken om behoud te kunnen bekostigen.

Gallery en zwembad de Breek. Wat willen we bereiken? • Beschermen van het zichtbare en onzichtbare (cultureel) erfgoed dat onderdeel is van onze identiteit. Benutten van erfgoed voor versterking van de beleefbaarheid van het oer-Hollandse landschap voor inwoners en recreanten. Hoe willen we dat bereiken? • Monumentenbeleid in stand houden en stimuleren. Mogelijkheden voor verbetering van de bescherming van erfgoed onderzoeken. • Landschapsbeheer stimuleren door onze (keten)partners zoals het recreatieschap, Landschap Noord-Holland hiervoor de ruimte te blijven geven.

PAG 28

3.11 Gezondheid bevorderen

gezondheidsachterstanden verkleinen. Een preventief

herinrichting van bestaande plekken wordt ontmoeting en breed

Waar hebben we mee te maken?

gezondheidsbeleid en Health in All Policies (HiAP):

gebruik door meerdere doelgroepen meegenomen.

• We vinden het belangrijk dat onze inwoners zo gezond mogelijk zijn.

gezondheidsongelijkheid verkleinen, gezondheidsvaardigheden

• Het behouden en indien mogelijk uitbreiden van groen in de wijk.

• Vergrijzing en daarmee samenhangende zorgkosten. De menskracht

vergroten en oog voor maatschappelijke kwetsbaarheid als onderdeel

• Meer structurele aandacht voor gezondheid in de fysieke en sociale

en mogelijkheden worden juist minder. Hier hangt van alles mee samen, bijvoorbeeld: mantelzorg, eenzaamheid en bereikbaarheid.

van gezondheidsproblematiek. • Schoon water zo schoon mogelijk houden.

• Mensen maken hun eigen keuzes, ook als het gaat om hun

Hoe willen we dat bereiken? • Gezondheidsproblemen voorkomen door middel van een gezonde

gezondheid, maar zijn wel op een positieve manier te stimuleren.

buitenruimte. Behalen van gezondheidswinst voor de inwoners via

• Negatieve gezondheidseffecten door geluidsoverlast en fijnstof van

de inrichting van de leefomgeving: het concept van ‘Het Bewegende

de A10 en de hoogspanningsverbinding. • De hoeveelheid afvalwater en de vraag naar drinkwater nemen toe door het groeiende aantal inwoners. • In de Omgevingswet staan de maatschappelijke doelen van de wet. Een van die doelen is een gezonde fysieke leefomgeving. Een gezonde leefomgeving ervaren bewoners als prettig, nodigt uit tot gezond gedrag en biedt bescherming tegen negatieve omgevingsinvloeden.

vangnet, mogelijkheden voor werk, kinderopvang, ontmoeting). • Verduurzamen en vergroenen van scholen. • Sportaccommodaties openstellen voor meerdere gebruikers; ook nietleden.

Dorp’ in plaats van ‘De Bewegende Stad’. Helpen gezonde keuzes

• Inzetten op wandelen en fietsen ten behoeve van de gezondheid.

te maken. De fysieke inrichting en sociale structuren zodanig

• Bij vervanging van riolering scheiden van vuilwater en regenwater.

inrichten dat we daarmee mensen verleiden tot een gezonde leefstijl

• Zo doelmatig en duurzaam mogelijk beheren en ontwikkelen

(ruimte om te bewegen en te spelen, gezonde keuzes te maken, te

van onze afvalwater-, regenwater- en grondwater voorzieningen.

ontspannen of elkaar te ontmoeten).

Voldoende ruimte (in de ondergrond) reserveren voor een duurzaam

• Bevorderen van een gezonde leefstijl en het inrichten van de ruimtelijke omgeving waarbij beweging en ontmoeting gestimuleerd worden. Verbinden van sport, spelen en bewegen in de openbare

Wat willen we bereiken?

ruimte. We investeren in bijvoorbeeld het op orde houden van

• Beheersbaar houden van de zorgkosten.

speelplaatsen, beweeg- en sportlocaties, veilige wandel- en

• De (mentale en fysieke) gezondheid van onze inwoners

fietsroutes en bankjes. Bereikbaarheid van sportvoorzieningen is

en bezoekers bevorderen. Vitale inwoners vitaal houden,

heel belangrijk, zeker voor jonge kinderen. Bij nieuwe plekken en

PAG 29

andere beleidsdomeinen. • Zorgen dat iedereen naar vermogen mee kan blijven doen (sociaal

Denk hierbij bijvoorbeeld aan scheefliggende stoeptegels en stoepranden als je wereld steeds kleiner wordt.

leefomgeving. Gezondheid meewegen bij beleidsbeslissingen op

drinkwaternetwerk.

3.12 Fysieke en sociale veiligheid bewaken Waar hebben we mee te maken? • Vrijheid, veiligheid en welvaart zijn niet vanzelfsprekend. • Openbare orde en veiligheid is een van de kerntaken van de gemeente. • Overlastproblematiek zoals vaaroverlast, vuurwerkoverlast, drugs en afval zijn belangrijke aandachtpunten onder de inwoners. • Ook wij hebben te maken met ondermijning en verharding in de samenleving.

• Toezicht en handhaving gericht in te zetten op de genoemde veiligheidsrisico’s en het bevorderen van een gevoel van veiligheid. • Bij ruimtelijke ontwikkelingen de fysieke en sociale veiligheid meewegen: overzichtelijkheid en verlichting, verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid (de risico’s voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen), rampenbestrijding en crisisbeheersing. • Stimuleren van ontmoeten: dit draagt bij aan het versterken van de sociale samenhang/voorkomen vereenzaming. Bijvoorbeeld voorzieningen voor jongeren om overlast door bijvoorbeeld

Wat willen we bereiken? • Een sociaal en fysiek veilige woon- en leefomgeving. De (ervaren) veiligheid van inwoners beschermen. • Het dorpse gevoel behouden. Hoe willen we dat bereiken? • Veiligheidsrisico’s op een acceptabel niveau houden. • De huidige basis op orde houden en intensiveren op veiligheidsvraagstukken die een grote impact op de samenleving in de gemeente (kunnen) hebben. • De weerbaarheid vergroten (aanpak jeugd, ondermijning). Ondermijning bestrijden en incidenten oppakken. Aanpak cybercriminaliteit.

PAG 30

hangjongeren te voorkomen.

3.13 Aanpassen aan veranderend klimaat Waar hebben we mee te maken? • Extremer weer (hittestress en droogte, extreme regenval). • Bodemdaling in het kwetsbare veenweidegebied en daarmee meer CO2 uitstoot.

• De water-robuuste inrichting integreren met andere ruimtelijke ontwikkelingen. • Behoud specifieke habitats en leefgebieden binnen het bebouwd gebied. Dit door te vergroenen. Als het kappen van bomen nodig is, deze dan vervangen. Meer ruimte voor groene beleving binnen het bebouwd gebied wat bijdraagt aan flora en fauna, meer bomen en

Wat willen we bereiken?

water, minder verstening, bodemdaling beperken. Het ontwikkelen en

• Beperking van wateroverlast in de toekomst en ontwrichting

versterken van essentiële leefgebieden, groen/blauwe structuren van

voorkomen. • Verminderen van de effecten van verdroging en hittestress door een duurzame- en klimaatadaptieve leefomgeving. • De CO2 uitstoot verminderen. Hoe willen we dat bereiken? • Voorbereiden op de weersextremen van de toekomst. Uitvoering regionaal Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland. • Bouwen met het oog op de toekomst. Als we nu iets ontwikkelen, hebben we al nagedacht over het klimaat van de toekomst. • De waterveiligheid vergroten door verbetering van het watersysteem, een klimaatbestendige inrichting, crisisbeheersing bij calamiteiten, klimaatbestendig herstel en bewustwording. • Faciliteren van dijkversterkingen. Anticiperen op gevolgbeperkingen van overstromingen.

PAG 31

koelte en wateropvang zijn leidend bij elke ruimtelijke herinrichting in stedelijk gebied. • Het watersysteem op orde krijgen. Ernaar streven dat nieuwe ontwikkelingen een regulier peil hebben en geen onderbemaling.

3.14 Energietransitie (duurzame opwek) en warmtetransitie (van het gas af) Waar hebben we mee te maken? • De landelijke afspraak en noodzaak om af te stappen van

en een groot hoogspanningsstation. Het Landsmeerderveld is een van de plekken waar naar gekeken wordt. • De ondergrondse beschikbare ruimte is beperkt en moet worden herverdeeld om maatregelen te kunnen nemen.

• In regionaal verband voorkomen van grote windturbines, grote zonnevelden en een groot transformatorstation. Geen nieuw hoogspanningstracé en -station laten landen in Landsmeer omdat dat niet past. Als het echt niet anders kan, dan moet de impact zo klein mogelijk worden en moeten de waarden worden