B1 Inzamelscenario.s
Tekst van het document
www.unitedquality.nl
Aan:
J. van Batenburg – gemeente Landsmeer
Van:
G. Lubbers
Datum: Onderwerp:
20 januari 2021 Inzamelstrategie voor nieuw beleidsplan ‘Afval en Grondstoffen’
00 - Inleiding Gemeente Landsmeer (hierna: Landsmeer) is bezig om een nieuw beleidsplan ‘Afval en Grondstoffen’ op te stellen. Het beleidsplan heeft betrekking op de periode 2022 tot en met 2026. Het nieuwe beleidsplan moet bijdragen aan het realiseren van de volgende doelstellingen (opsomming is in volgorde van belangrijkheid): 1. Beperken van de jaarlijkse kosten voor inzameling en verwerking van afvalstoffen. 2. Beperken van de hoeveelheid ingezameld restafval1, zodat de VANG-doelstelling benaderd wordt. 3. Inzamelen van afval-/grondstofstromen die aangewend kunnen worden voor recycling en/of hergebruik. 4. Aanbieden van een passend serviceniveau aan inwoners. Belangrijk onderdeel van het beleidsplan is de inzamelstrategie. Dit betreft zowel de inzameling ‘in de wijk’ als de inzameling op ‘het milieupark’ van Landsmeer. De uitgangspunten van de inzamelstrategie zijn belangrijk voor de wijze waarop Landsmeer de uitvoering van het beleid vorm kan geven. Hierbij kan gedacht worden aan de volgende aspecten: • Keuze voor verwerkingsmethode voor de ingezamelde afvalstromen (bijv. wel of niet toepassen van nascheiding). • Het (gedeeltelijk) aan- of inbesteden van de benodigde dienstverlening. Het deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen, strategisch samenwerken met andere gemeenten en het aansluiten bij een overheidsgedomineerde partij zijn hierin mogelijkheden.
• Keuze voor het toepassen van een betaalsysteem zoals Diftar. • Inrichten van brengvoorzieningen, waar inwoners hun afval naartoe moeten brengen. • Keuze voor type inzamelmiddelen en het beheer daarvan. • Communicatiemethoden naar inwoners. In deze memo zijn vijf scenario’s voor de nieuwe inzamelstrategie uitgewerkt. Geadviseerd wordt om het meest kansrijke scenario voort te stellen aan de gemeenteraad. In deze memo zijn de volgende onderwerpen uitgewerkt: 1. Samenvatting en advies. 2. Conclusie na analyse huidige situatie. 3. Afwegingskader voor scenario keuze. 4. Toelichting uitwerking van de verschillende scenario’s 5. Scenario 1: Omgekeerd inzamelen. 6. Scenario 2: Nascheiding PMD. 7. Scenario 3: Invoeren van Diftar op restafval. 8. Scenario 4: Verlagen inzamelfrequentie restafval. 9. Scenario 5: Volledig over op Diftar. 10. Advies meest kansrijke scenario’s. 11. Uitbesteden exploitatie milieupark
1 De totale hoeveelheid restafval, waarop de VANG-doelstelling is gebaseerd, bestaat uit grof huishoudelijk restafval (hierna: grof
restafval) en fijn huishoudelijk restafval (hierna: fijn restafval).
B1 Inzamelscenario's
Pag. 1 van 24
www.unitedquality.nl
01 – Samenvatting en advies In de huidige situatie is er te veel restafval per inwoner. Dit zorgt voor hoge kosten voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De scheidingsresultaten van (fijn) huishoudelijke afvalstromen sluiten niet aan bij de huidige inzamelstructuur. Vooral de lage apart ingezamelde hoeveelheden GFT, OPK en PMD zijn opvallend. Door de gefragmenteerde situatie omtrent de exploitatie van het milieupark is er te beperkt inzicht en grip op de inzameling op en verwerking vanaf het milieupark. Dit zorgt ervoor dat kansen op efficiëntie en kostenreductie niet worden benut. In 2019 waren de totale afvalbeheerkosten ca. €1,16 miljoen. In vergelijking met vergelijkbare gemeenten (dezelfde stedelijkheidsklasse en ongeveer het zelfde aantal inwoners) zijn de afvalbeheerkosten hoog. Dit vertaald zich ten opzichten van vergelijkbare gemeenten in een relatief hoge afvalstoffenheffing. Als Landsmeer de huidige inzamelstrategie handhaaft zullen de afvalbeheerkosten stijgen tot ca. €1,69 miljoen per jaar in 20262 en blijft de hoeveelheid restafval onverminderd hoog. Inzamelscenario’s Er zijn vijf inzamelscenario’s overwogen middels een afwegingskader. In onderstaande tabel is het resultaat -per scenarioweergegeven. Hoe hoger de totaalscore is, hoe meer kansrijk het inzamelscenario is voor het realiseren van doelstellingen.
Scenario Omgekeerd inzamelen Nascheiding PMD Diftar op restafval Inzamelfrequentie restafval verlagen Volledig Diftar
Jaarlijkse kosten (max: 25)
Eenmalige kosten (max: 20)
Inzamelresultaat (max: 20)
Implementatie (max: 15)
Serviceniveau (max: 10)
Werkgebied (max: 10)
Totaal score (max: 100)
0
0
20
0
6
0
26
25 15
20 12
12 20
9 0
6 10
10 10
82 67
15
20
12
9
10
10
76
0
0
20
0
10
10
40
Het advies is om een inzamelstrategie te implementeren waarin het fijn restafval nagescheiden wordt (scenario 2 in deze memo). Landsmeer stopt dan met bronscheiding van PMD. In deze inzamelstrategie wordt geen Diftar ingevoerd, wel wordt fijn restafval geregistreerd ingezameld en krijgt ieder huishouden standaard de beschikking over slechts één minicontainer voor restafval3. Aanvullend wordt de inzameling van GFT, OPK en glas geïntensiveerd met als doel om de scheidingsresultaten te verbeteren. Met de voorgestelde inzamelstrategie kan de hoeveelheid restafval (in relatie tot de VANG-doelstelling) met ca. 35% gereduceerd worden. Voor de implementatie van dit scenario is ca. €672.000,- aan eenmalige kosten (voor investering en implementatie) vereist. De jaarlijkse afvalbeheerkosten zullen in 2022 ca. €1,17 miljoen bedragen, (door indexering) loopt dit op naar ca. €1,31 miljoen in 2026, hetgeen ca. €380.000 (22%) per jaar lager is dan wanneer de huidige inzamelstrategie gecontinueerd wordt. Het implementatietraject voor dit inzamelscenario zal in het tweede of derde kwartaal van 2022 volledig afgerond zijn. Uitvoering van dit inzamelscenario is beheersbaar door de ambtelijke organisatie, zonder dat er structureel extra personele capaciteit noodzakelijk is. Een goed alternatief scenario is het verlagen van de inzamelfrequentie voor restafval (scenario 4 in deze memo).
Ook in dit scenario wordt geen Diftar ingevoerd. Met deze inzamelstrategie kan de hoeveelheid restafval (i.h.k.v. de VANGdoelstelling) met ca. 40% gereduceerd worden. Voor de implementatie van dit scenario is ca. €704.000,- aan eenmalige kosten verreist. De jaarlijkse afvalbeheerkosten zullen in 2022 ca. €1,24 miljoen bedragen (door indexering) loopt dit op naar ca. €1,37 miljoen in 2026, hetgeen ca. €320.000 (19%) per jaar lager is dan wanneer de huidige inzamelstrategie gecontinueerd wordt. Ook dit inzamelscenario is beheersbaar door de ambtelijke organisatie, zonder dat er structureel extra personele capaciteit noodzakelijk is. Exploitatie milieupark Voor inzameling van grof afval zijn inwoners -in alle inzamelscenario’s- primair aangewezen op het milieupark. Het milieupark wordt daarmee de belangrijkste brengvoorziening voor inwoners. Efficiënte inzameling op het milieupark kan een belangrijke bijdrage leveren aan het reduceren van de hoeveelheid restafval. Met efficiënte inzameling wordt o.a. de keuze en opstelling van de inzamelmiddelen, wachtrij management, toegangscontrole, openingstijden, -dagen, bundeling van aftransport, en het beïnvloeden van scheidingsgedrag van bezoekers bedoeld. Het is voor het beheersbaar houden
2 Hierbij wordt uitgegaan van gelijkblijvende kosten (m.u.v. indexatie) voor salarissen, reserveringen en onderhoud binnendienst. 3 Maatwerk in uitzonderlijke gevallen, zoals bij medisch indicatie en/of grote gezinnen is mogelijk.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 2 van 24
www.unitedquality.nl
van kosten verder belangrijk dat de verwerkingsmethode van de ingezamelde stromen optimaal aansluit bij de inzameling (en het aftransport). Dit moet periodiek met het afsluiten van passende verwerkingscontracten geborgd worden. De combinatie van inzameling en verwerking vormt gezamenlijk de totale exploitatie van het milieupark. In de huidige situatie ontbreekt het aan grip en inzicht vanuit Landsmeer op de exploitatie van het milieupark. Met de huidige beschikbare personele capaciteit, grote verscheidenheid aan betrokken externe dienstverleners en de huidige voorzieningen op het milieupark is het nagenoeg onmogelijk om de grip terug te krijgen en exploitatie te optimaliseren. Om de werking van het milieupark te optimaliseren wordt daarom geadviseerd om: 1. Toegangscontrole en geregisterde inzameling op het milieupark in te voeren. Hiermee wordt het gebruik van het milieupark voorbehouden aan inwoners van Landsmeer. 2. De volledige exploitatie van het milieupark (incl. de verwerking van de ingezamelde afvalstromen) -ongeacht de keuze voor het inzamelscenario- aan één externe organisatie uit te besteden. Met het uitbesteden van de exploitatie van het milieupark aan een gespecialiseerde externe organisatie zijn een efficiëntie en kostenreductie beter realiseerbaar.
Het uitbesteden van de exploitatie van het milieupark heeft geen negatieve invloed op de werkgelegenheid in Landsmeer. De eigen medewerkers van Landsmeer die nu op het milieupark werkzaam zijn kunnen -ook nadat de exploitatie is uitbesteed- dit gewoon voortzetten. De dagelijkse (operationele) aansturing zal echter vanuit een externe organisatie ingevuld worden.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 3 van 24
www.unitedquality.nl
02 - Conclusie na analyse huidige situatie De huidige situatie is geanalyseerd. Tijdens de analyse is er gekeken naar: 1. Huidige inzamelresultaten; 2. Kosten voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval; 3. Benchmark van kosten en inzamelresultaten met andere gemeenten; 4. Sorteeranalyse van het fijn restafval (inzicht in de samenstelling van het fijn restafval). In deze memo zijn de belangrijkste bevindingen opgenomen a.d.h.v. enkele tabellen en afbeeldingen. In tabel 1 en tabel 2 is een overzicht van de inzamelresultaten over 2019 opgenomen. Deze zijn vergeleken met de resultaten in andere gemeenten4. Per inwoner weinig
Per inwoner
Per inwoner
Per inwoner
Landsmeer
Nederland
weinig stedelijk
533
526
515
531
525
243
181
185
163
223
Fijn restafv al (in kg)
224
151
156
138
190
Grof restafv al (in kg)
28
30
29
25
33
GFT - totaal (in kg)
87
111
115
126
94
OPK - Totaal (in kg)
37
58
59
62
50
PMD - Totaal (bronscheiding in kg)
9
24
24
27
18
Glas - totaal (in kg)
20
23
25
24
22
Benchmark inzamelresultaat Totale hoev eelheid huishoudelijk afv al (in kg) Totale hoev eelheid restafv al (fijn en grof in kg)*
stedelijk & tot 20.000 inwoners
Per inwoner Noord Holland
Tabel 1: huidige inzamelresultaten in kilogrammen per afvalstroom.
Benchmark inzamelresultaat Scheidingspercentage fijn & grof Scheidingspercentage fijn huishoudelijk afv al Scheidingspercentage grof huishoudelijk afv al
Landsmeer
Nederland
Weinig stedelijk
weinig stedelijk & tot 20.000 inwoners
Noord - Holland
52%
66%
66%
69%
57%
41%
60%
60%
64%
49%
81%
80%
79%
81%
76%
Tabel 2: huidige scheidingspercentages.
In afbeelding 1 is de huidige samenstelling5 van het fijn restafval weergegeven. In afbeelding 2 is het resultaat van de gescheiden inzamelstructuur afgezet tegen de mate waarin deze stromen nog aanwezig zijn in het fijn restafval.
4 Bron: CBS en De Benchmark Huishoudelijk Afval van Afval Circulair (onderdeel van Rijkswaterstaat). De in andere gemeenten
gerealiseerde cijfers hebben betrekking op 2018. Dit zijn de meest recente cijfers die beschikbaar zijn. 5 Sorteeranalyse is uitgevoerd op het fijn restafval van Landsmeer door De AfvalSpiegel in december 2020.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 4 van 24
www.unitedquality.nl
Afbeelding 1 en 2: Belangrijkste conclusies sorteeranalyse fijn restafval.
In tabel 3 en tabel 4 zijn de huidige afvalbeheerkosten weergegeven. Hiervoor is gekeken naar de financiële realisatie over 2019. De kosten voor inzameling en verwerking (van ca. €950.000,- per jaar) betreffen de inzamel- en verwerkingsdiensten waarvoor Landsmeer met externe organisaties contracten afgesloten heeft. Dit is o.a. inclusief de huur van inzamelmiddelen. Analyse huidige afvalbeheer kosten (2019) Salarissen, onderhoud binnendienst (bijv . zwerfafv al) & reserv eringen. Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten (klein gereedschap, PMD-zakken, etc.) Kosten inzameling & v erwerking (gecontracteerde dienstv erlening) Realisatie totale kosten
Totaal € €
183.658
Per huishouden Per inwoner €
31.444 €
39 €
16
7
€
3
€
949.594
€
202
€
82
€
1.164.696
€
248
€
101
Totaal
Per huishouden
Tabel 3: Overzicht huidige kosten.
Analyse van kosten inzameling & verwerking (gecontracteerde dienstverlening in 2019) Inzameling in de wijk
€
326.235
€
69 €
28
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
142.151
€
30 €
12
Verwerking v anuit de wijk
€
289.842
€
62 €
25
Verwerking v anaf het milieupark
€
191.394
€
41 €
17
Totale kosten inzameling & verwerking
€
949.594
€
202
Per inwoner
€
82
Tabel 4: Nadere analyse van de kosten voor inzameling & verwerking.
De omvang van afvalstoffen heffing in Landsmeer is vergeleken met andere gemeenten 6. Hiervoor is het eenpersoonstarief en het eerste meerpersoonstarief gebruikt. Er zijn gemeenten -zoals Landsmeer- die verschillende meerpersoons tarieven toepassen (bijv. een tarief voor twee personen en een tarief voor meer dan twee personen). Een vergelijking met andere gemeenten op basis van een gedifferentieerd meerpersoonstarief is niet mogelijk, daarom is het eerste meerpersoonstarief gebruikt (in het geval van Landsmeer het tarief voor twee personen). In tabel 5 is de afvalstoffen heffing vergeleken met andere gemeenten op basis van stedelijkheidsklasse en het aantal inwoners. In tabel 6 is e afvalstoffen heffing vergelijken met andere gemeenten op basis van de ingezamelde hoeveelheid restafval.
6 Bron: CBS en De Benchmark Huishoudelijk Afval van Afval Circulair (onderdeel van Rijkswaterstaat).
B1 Inzamelscenario's
Pag. 5 van 24
www.unitedquality.nl
Benchmark afvalstoffen heffing O.b.v. stedellijkheidsklasse en aantal inwoners
Eenpersoons tarief
1ste meerpersoons tarief*
Dekking %
Landsmeer
€
260,35 €
304,10
96%
Gemiddelde Nederland
€
187,85 €
246,44
98%
Gemiddelde 10.000 tot 20.000 inwoners
€
167,89 €
227,41
99%
Gemiddelde weinig stedelijk
€
128,78 €
249,16
99%
€
180,77 €
254,00
98%
Gemiddelde weinig stedelijk en 10.000 tot 20.000 inwoners
Tabel 5: Benchmark afvalstoffenheffing (stedelijkheidsklasse en aantal inwoners)
Benchmark afvalstoffen heffing O.b.v. hoeveelheid restafval (fijn & grof) Landsmeer (243 kg restafv al)
€
1ste meerpersoons tarief* 260,35 € 304,10
Gemiddelde 220 - 250 kg restafv al
€
221,92 €
290,95
99%
Gemiddelde >200 kg restafv al per inwoner
€
217,72 €
279,42
99%
Gemiddelde 150 - 200 kg restafv al per inwoner
€
181,41 €
242,45
98%
Gemiddelde 100 - 150 kg restafv al per inwoner
€
171,23 €
226,50
99%
Gemiddelde <100 kg restafv al per inwoner
€
136,76 €
185,40
99%
Eenpersoons tarief
Dekking % 96%
Tabel 6: Benchmark afvalstoffenheffing (ingezamelde hoeveelheid restafval)
De meeste contracten voor inzamel- en verwerkingsdiensten lopen in 2020 en 2021 af. Trend in heel Nederland is dat de kosten voor inzamel- en verwerkingsdiensten de afgelopen jaren zijn gestegen. In tabel 5 zijn de kosten voor het continueren van het huidige inzamelbeleid doorgerekend. Hierbij is uitgegaan van gelijkblijvende kosten (m.u.v. indexatie) voor salarissen, reserveringen en onderhoud binnendienst. Kosten bij continueren huidige situatie
2022
2023
2024
2025
2026
Inzameling in de wijk
€
436.326 €
449.416 €
462.898 €
476.785 €
491.089
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
147.837 €
153.751 €
159.901 €
166.297 €
172.949
Verwerking (wijk & milieupark)
€
607.005 €
625.453 €
644.134 €
663.056 €
682.226
€
41.037
42.268
43.536
44.843
€
46.188
€
274.723 €
280.217 €
285.822 €
291.538 €
297.369
€
1.506.928 €
1.551.106 €
1.596.292 €
1.642.519 €
1.689.820
Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten (o.b.v . begroting 2021) Salarissen, onderhoud binnendienst & reserv eringen (o.b.v . begroting 2021) Totaal
€
€
€
Tabel 5: Doorrekening van kosten voor continueren huidige situatie.
Op basis van de interne analyse zijn de conclusies: 1. De hoeveelheid restafval per inwoner is te hoog. De hoge hoeveelheid zorgt voor hoge afvalbeheer kosten. 2. Het scheidingspercentage voor fijn huishoudelijk afval is te laag, vooral voor GFT, OPK en PMD is dit opvallend. Landsmeer past voor deze stromen immers huis aan huis inzameling toe. Conclusie is dat de huidige inzamelstrategie niet het gewenste scheidingsgedrag bij inwoners bewerkstelligt. 3. Het aantal in Landsmeer uitstaande minicontainers voor fijn restafval bij laagbouw huishoudens is hoog. Er zijn veel huishoudens met een tweede of derde minicontainer voor fijn restafval. Dit stimuleert niet om afval te scheiden. 4. Het toepassen van huis-aan-huis inzameling (bronscheiding) en nascheiding (uit het ingezamelde fijn restafval) voor PMD is niet efficiënt. Middels aparte inzameling poogt Landsmeer om PMD uit het restafval te houden, terwijl de verwerker van het restafval ook PMD uit het restafval haalt. 5. De sorteeranalyse laat zien dat het aandeel ‘echt’ restafval in het fijn restafval kleiner is dan 25%. De rest van het fijn restafval kan aangewend worden voor recycling (en/of hergebruik). De kosten voor de verwerking van de nietrestafval stromen liggen significant lager dan de kosten voor het verwerken van restafval.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 6 van 24
www.unitedquality.nl
6.
7.
Landsmeer heeft te beperkt inzicht in en grip op de behandeling van afvalstromen die ingezameld worden op het milieupark. Dit komt doordat Landsmeer zelf de exploitatie van het milieupark uitvoert, terwijl de huur van inzamelmiddelen (Renewi), het transport van ingezameld afval (Renewi) en het contracteren van verwerkers (AEB) is uitbesteed. Hierdoor is er een gefragmenteerde situatie ontstaat waarin: a. Informatie over ingezamelde en verwerkte hoeveelheid per afvalstroom lastig te achterhalen is en er getwijfeld wordt aan de betrouwbaarheid van de verkregen informatie. b. Landsmeer leunt op door AEB afgesloten contracten en/of jaarlijkse afspraken met verwerkers, terwijl het inzicht in de gemaakte afspraken ontbreekt. Voor verschillende afvalstromen is het daardoor onduidelijk wat de contractuele status t.b.v. verwerking is. c. AEB en Renewi naar hun eigen inzicht de dienstverlening uitvoeren, terwijl centrale coördinatie ontbreekt. Hierdoor is de inzameling, logistiek en verwerking niet optimaal op elkaar afgestemd. d. Kansen voor efficiëntie en kostenreductie onbenut blijven. Er is aanleiding om te veronderstellen dat er in Landsmeer sprake is van een afwijkend aanbod op het milieupark aan zgn. verbouwingsafval. Het vermoeden is dat bezoekers zich ontdoen van bedrijfsafval. Dit blijkt o.a. uit: a. Het hoge gemiddelde aantal bezoekers van het milieupark. b.
Het aandeel verbouwingsafval (t.o.v. de totale hoeveelheid grof huishoudelijk afval).
B1 Inzamelscenario's
Pag. 7 van 24
www.unitedquality.nl
03 - Afwegingskader voor scenario keuze Om het meest kansrijke scenario’s te kiezen voor het realiseren van de doelstellingen wordt een afwegingskader gebruikt. De volgende aspecten zijn onderdeel van het afwegingskader (opsomming is in volgorde van belangrijkheid): 1. Jaarlijkse kosten: structurele jaarlijks terugkerende kosten voor inzameling en verwerking. 2. Investeringskosten: de investeringskosten die nodig zijn om het scenario te kunnen realiseren/implementeren. 3. Inzamelresultaat: de mate waarin de hoeveelheid restafval (fijn en grof) wordt beperkt (bijdrage aan VANGdoelstelling) en het scheidingsresultaat t.b.v. de recyclebare afvalstromen verbeterd. 4. Implementatie: de mate waarin het scenario (mogelijk) weerstand bij inwoners oproept (de ‘acceptatie’) en de termijn waarbinnen het scenario geïmplementeerd kan worden. Beide aspecten zijn mede afhankelijk van de transitie t.o.v. huidige situatie. 5. Serviceniveau: het service niveau dat door inwoners ervaren zal worden (a.d.h.v. de mate waarin afvalstromen opgehaald worden). 6. Werkgebied: de mate waarin de inzamelmethode past bij de omstandigheden in Landsmeer (o.a. de stedelijkheidsklasse, de aanwezige lintbebouwing en het omvangrijke buitengebied). Naar mate de inzamelmethode minder goed past bij het werkgebied zijn er meer afwijkingen (maatwerk) t.o.v. de standaard nodig.
Afwijkingen (maatwerk) werken in de uitvoering altijd kostenverhogend. De zes aspecten uit het afwegingskader zijn gerelateerd aan de doelstellingen voor het beleidsplan (opgenomen in de inleiding van dit memo). Landsmeer heeft een prioritering in deze doelstellingen aangebracht. Om het afwegingskader aan te laten sluiten bij deze prioritering, worden de aspecten als volgt gewogen: Weging van de aspecten Nr. Aspect 1 Jaarlijkse kosten 2 Eenmalige kosten 3 Inzamelresultaat 4 Implementatie 5 Serviceniveau 6 Werkgebied
Weging 5 4 4 3 2 2
Alle inzamelscenario’s worden gewaardeerd middels het afwegingskader. Hiervoor worden de volgende waarderingen toegepast. Waardering van de aspecten Jaarlijkse Eenmalige Waardering kosten kosten
Inzamelresultaat
5
Gelijkblijvend of minder.
Beperkt
Forse verbetering t.o.v. huidig
3
Kleine stijging t.o.v. huidig.
Gemiddeld
Kleine verbetering t.o.v. huidig
0
Forste stijging t.o.v. huidig.
Hoog
Gelijkblijvend of minder
Implementatie Kleine overgang. Weinig weerstand, implementatie is afgerond per 1-120227 Gemiddelde overgang. Enige weerstand, implementatie medio 2022 gereed Grote overgang. Veel weerstand, implementatie is eind 2022 gereed.
Serviceniveau
Werkgebied
Hoog
Sluit goed aan, maatwerk minimaal.
Gemiddeld
Is passend, enig maatwerk nodig.
Laag
Veel afwijkingen, veel maatwerk.
Voor de beoordeling van ieder scenario wordt -per aspect- de waardering vermenigvuldigd met de weging. Per aspect ontstaat daardoor een score (bijv. score 5 maal weging 4 resulteert in een waardering van 20). Per scenario worden de scores van de aspecten bij elkaar opgesteld tot een totaal score. Het inzamelscenario met de hoogste totaalscore wordt het meest kansrijk geacht voor het realiseren van de doelstellingen. 7 Voordat het huidige contract voor inzameling afloopt.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 8 van 24
www.unitedquality.nl
04 – Toelichting op uitwerking van de verschillende scenario’s De verschillende inzamelscenario’s zijn op hoofdlijnen uitgewerkt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen inzameling ‘in de wijk’ en inzameling op het milieupark. Inzameling in de wijk Voor inzameling in de wijk zijn een aantal aspecten relevant: 1. Ophalen of brengen: indeling in afvalstromen die ‘huis aan huis’ opgehaald worden en afvalstromen die door inwoners ‘weggebracht’ moeten worden naar verzamelcontainers (brengvoorzieningen). 2. Type inzamelmiddel: welk inzamelmiddel wordt bij ‘huis aan huis’ inzameling toegepast. 3. Geregisterde inzameling: in geval van geregistreerde inzameling is het volgende van toepassing: a. Huis aan huis: alleen inzamelmiddelen die geregistreerd zijn, worden ingezameld. Met geregistreerde inzameling wordt het aanbieden van niet geregistreerde inzamelmiddelen (zgn. spookcontainers) voorkomen. Geregistreerde inzameling geeft waardevolle informatie over het aanbiedgedag van inwoners waardoor inzameling geoptimaliseerd kan worden. Om geregistreerde inzameling toe te kunnen passen moeten inzamelmiddelen bij inzameling geïdentificeerd kunnen worden. Hiervoor wordt een chip in iedere minicontainer geplaatst. Landsmeer heeft daarnaast registratiesoftware nodig om chips te koppelen aan huishoudens8 en de registratie bij te houden. b.
Verzamelcontainers: de verzamelcontainers zijn voorzien van een toegangscontrole systeem. Huishoudens die aangesloten zijn op een bepaalde verzamelcontainer, krijgen middels een pas toegang. Huishoudens zonder toegang kunnen de verzamelcontainer niet gebruiken. Om geregistreerde inzameling toe te kunnen passen moeten verzamelcontainers voorzien worden van een toegangscontrolesysteem, moeten huishoudens voorzien worden van een pas en heeft Landsmeer registratiesoftware nodig om passen te koppelen aan huishoudens9 en verzamelcontainers. 4. Toepassen van Diftar: Bij Diftar wordt er een gedifferentieerde afvalstoffen heffing toegepast. Per huishouden wordt geregistreerd hoeveel (volume) en/of hoe vaak (frequentie) afval aangeboden wordt. Het principe is dat hoe meer afval een huishouden aanbiedt, hoe hoger de afvalstoffenheffing zal zijn. Diftar kan voor alle of enkele specifieke afvalstromen worden toegepast. Het type Diftar-systeem (volume en/of frequentie) kan nader bepaald worden. Voor het kunnen toepassen van Diftar is geregistreerde inzameling een voorwaarde. 5. Inzamelfrequentie: Dit betreft de frequentie waarop de huis aan huis inzameling uitgevoerd wordt. 6. Huishoudens: Aangegeven wordt welke huishoudens gebruik kunnen maken van de brengvoorziening. 7.
Aantal verzamelcontainers: Voor het bepalen van het aantal verzamelcontainers wordt gekeken naar het benodigde aantal containers t.o.v. het aantal ‘aangesloten’ huishoudens. Daarnaast is de loopafstand voor inwoners (vanaf de woning) naar de verzamelcontainer relevant. Hoe korter de loopafstand hoe lager de drempel om van een verzamelcontainer gebruik te maken. Inzameling op het milieupark Inwoners moeten zich op het milieupark kunnen ontdoen van hun grof afval. Daarnaast kunnen inwoners met (een deel van) hun fijn afval terecht op het milieupark. Inwoners moeten het afval op het milieupark zelf scheiden en in de juiste container deponeren. Op het milieupark is dus sprake van bronscheiding. Voor inzameling op het milieupark zijn de volgende aspecten relevant: 1. Doelgroep: het milieupark is primair voor huishoudens van Landsmeer. Landsmeer kan er echter voor kiezen om bedrijven (tegen betaling) ook gebruik te laten maken van het milieupark. 2. Toegang en registratie: alleen ‘aangesloten’ huishoudens kunnen gebruik maken van het milieupark. Toegangscontrole kan worden ingeregeld met een passysteem. Om toegangscontrole toe te kunnen passen moeten alle huishoudens voorzien worden van een pas, is uitlees apparatuur op het milieupark nodig en heeft Landsmeer registratiesoftware nodig om passen te koppelen aan huishoudens.
Dit kan het zelfde systeem zijn als voor geregistreerde inzameling middels verzamelcontainers. Als er toegangscontrole op het milieupark wordt toegepast is ook registratie mogelijk. Hiermee kan de toegang tot het milieupark ook beperkt worden, bijv. door een maximum gewicht per huishouden in te stellen. Hiervoor is aanvullend een weegsysteem op het milieupark nodig. 3. Welke stromen: alleen de wettelijk verplichte stromen of ook extra afvalstromen (zoals bijv. bouw- en sloopafval). 8 Het gebruik van chips t.b.v. geregistreerde inzameling voldoet aan AVG wetgeving. Op de chip staat alleen een nummer en geen
persoonsgegevens. De inzamelaar ziet niet welke chip aan welk adres gekoppeld is. 9 Het gebruik van passen t.b.v. geregistreerde inzameling voldoet aan AVG wetgeving. Op de pas staat alleen een nummer en geen persoonsgegevens.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 9 van 24
www.unitedquality.nl
4.
5.
Betaalde- en gratis stromen: betaalde stomen zijn tenminste de stromen waarvoor ook Diftar wordt toegepast. Er kan ook voor andere stromen een (aanvullende) betaalverplichting worden ingesteld. Bij het toepassen van betaalde stromen is toegangscontrole en registratie een voorwaarde. Stromen die goed recyclebaar zijn (zoals hout en harde plastics), geld opleveren (zoals OPK, AEEA en metalen) of storen wanneer deze in het restafval zitten (bijv. batterijen) kunnen ‘gratis’ door inwoners op het milieupark aangeboden worden. Openingstijden: als inwoners, door beperktere inzameling in de wijk, in toenemende mate aangewezen zijn op het milieupark, kan het relevant zijn om de openingstijden te verruimen.
In ieder scenario zijn inwoners t.o.v. de huidige situatie -voor het ontdoen van afval- in hogere mate aangewezen op brengvoorzieningen. De belangrijkste brengvoorziening is het milieupark. De functie van het milieupark wordt in alle inzamelscenario’s belangrijker. Door afvalstromen op het milieupark goed te scheiden en de indeling/route te optimaliseren, kan er een beter inzamelresultaat behaald worden. Een betere inzamelresultaat op het milieupark draagt bij aan de VANG-doelstelling en het beperken van kosten. Het efficiënt inrichten van inzameling (incl. afransport) en verwerking van de ingezamelde afvalstromen kunnen kostenstijgingen in de toekomst beperkt worden. De exploitatie van het milieupark moet geoptimaliseerd worden om dit te realiseren. Momenteel zijn er voor het milieupark verlengde openingstijden ingevoerd10. Onderzocht moet worden of verlengde openingstijden (t.o.v. de situatie voorafgaande aan de COVID-pandemie) structureel ingevoerd moeten worden om inwoners passend te kunnen faciliteren. Mogelijke alternatieven De scenario’s zijn dusdanig ingestoken dat deze -binnen de kaders van het scenario- een maximaal positief effect hebben het inzamelresultaat. Als mogelijke alternatieven zijn aanpassingen binnen het scenario opgenomen die beperking van de jaarlijkse- en/of investeringskosten tot gevolg hebben.
Het implementeren van een alternatief heeft -waarschijnlijk- een negatief effect op het inzamelresultaat. Eenmalige kosten De eenmalige kosten die nodig zijn voor het kunnen invoeren van het betreffende scenario zijn inzichtelijk gemaakt. Er is een indeling gemaakt in investeringskosten en implementatiekosten. • Investeringskosten zijn gericht op het realiseren van de noodzakelijke inzamelstructuur. Inwoners moeten de beschikking krijgen over voldoende inzamelmiddelen die het gescheiden houden van de verschillende afvalstromen stimuleert en faciliteert. • Implementatiekosten zijn de kosten voor (externe) dienstverlening tijdens de implementatie. Dit betreft projectleiding tijdens de implementatie en het eerste jaar waarin er gewerkt wordt met het nieuwe inzamelscenario. Verder zijn er adviesdiensten nodig voor bijv. locatie onderzoek (t.b.v. het plaatsen van verzamelcontainers), het invoeren van geregistreerde inzameling (eventueel incl. Diftar-systeem) en het passend contracteren van inzamel- en verwerkingsdiensten. Per scenario zijn de belangrijkste investeringen en/of kosten tijdens de implementatie opgesomd. Per investering/kostenpost is inzichtelijk gemaakt of hier o.b.v. een aanvullende overweging een alternatief voor is. Financiële doorrekening De kosten die samenhangen met het invoeren van het scenario zijn inzichtelijk gemaakt.
Hierbij is onderscheid gemaakt in: • Jaarlijkse kosten gedurende de scope van het nieuwe beleidsplan (2022 tot en met 2026). Het gaat om jaarlijkse kosten voor: o Inzameling en verwerking. o Overige aan inzameling gerelateerde kosten. Dit zijn kosten die samenhangen met de investeringen, zoals een jaarlijkse fee voor de softwarelicentie en het onderhoud van containers, etc. o Salarissen, onderhoud binnendienst en reserveringen. In de financiële doorrekening is tenminste uitgegaan van de raming voor deze kosten conform de begroting van 2021. Indien er spraken is van aanvullende structurele salariskosten is dit in het betreffende scenario expliciet benoemd. • Eenmalige kosten: o Investeringen (incl. kapitaallasten). De investeringskosten hebben betrekking op de aanschaf van middelen met een technische- en/of economische levensduur die normaliter minimaal tien jaar is. o De implementatiekosten. Het gaat in de financiële doorrekening uitdrukkelijk om een berekening op basis van een raming van de te verwachte kosten. Deze zijn bedoeld om een realistisch beeld te schetsen van de te verwachte financiële effecten per inzamelscenario. De daadwerkelijke kosten kunnen in de praktijk afwijken. 10 Als gevolg van de COVID-pandemie, waardoor alle gemeenten te maken hebben met een toename in het aanbod grof huishoudelijk
afval.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 10 van 24
www.unitedquality.nl
05 - Scenario 1: omgekeerd inzamelen In de wijk Stroom
Huis aan huis – ophalen Middel Registr. Diftar
Frequentie
GFT
Minicontainers
Nee
Nee
26 x per jaar
PMD OPK
Zakken Minicontainers
Nee Nee
Nee Nee
26 x per jaar 13 x per jaar
Milieupark Doelgroep Toegang en registratie Welke stromen Betaalde stromen
Stroom Fijn restafval GFT OPK Glas Inco11
Verzamelcontainers – brengvoorziening Registr. Diftar Huishoudens Aantal Ja
Ja
Alle
65
Ja Nee Nee Ja
Nee Nee Nee Nee
Hoogbouw Alle Alle Status/ indicatie
30 12 12 6
Huishoudens Landsmeer. Toegangscontrole (met passysteem) en registratie (beperking eventueel tot een maximaal totaal gewicht per huishouden). Alleen wettelijk verplichte stromen. Fijn- en grof restafval.
Samengevat • Fijn restafval moeten inwoners wegbrengen naar brengvoorzieningen, hiervoor is geen huis aan huis inzameling. • Voor het aanbieden van restafval (fijn en grof) moeten inwoners betalen. • Het aantal verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw wordt uitgebreid. Door het invoeren van Diftar zal er meer GFT aangeboden worden. Verzamelcontainers GFT voorzien van registratie om dumping door omliggende laagbouw huishoudens te voorkomen. • PMD in zakken voor alle huishoudens (hoog- en laagbouw). Keuze voor zakken i.p.v. minicontainers: o Lagere implementatie- en inzamelkosten; o Beter inzamelresultaat; o Als de stroom PMD -door invoering van statiegeld op flesjes en blikjes- opdroogt, kan er eenvoudig gestopt worden. Er is immers geen kostbare inzamelstructuur neergezet voor PMD. • OPK inzameling wordt huis aan huis uitgevoerd middels minicontainers. Dit is goedkoper, stimuleert het gescheiden houden van OPK en verbetert de kwaliteit (en dus de opbrengst). Inzet van vrijwilligers kan gecontinueerd worden. • Inzameling van OPK en glas middels verzamelcontainers intensiveren en stimuleren door t.o.v. de huidige situatie op meer plekken verzamelcontainers te plaatsen. • Aparte inzameling van Inco. • Geen grof afval inzameling in de wijk. Inwoners brengen al het grof afval zelf naar het milieupark.
Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gratis afvalstromen en betaalde afvalstromen. • Er is een systeem voor registratie en toegangscontrole nodig t.b.v. het invoeren van Diftar op restafval en het optimaliseren van de milieustraat. • Omvangrijk implementatietraject, waar ondersteuning vanuit externe bureaus bij noodzakelijk is. Afronding van de implementatie is op zijn vroegst voorzien in het vierde kwartaal van 2022. • Gedurende één jaar fulltime inzet van een externe projectleider t.b.v. de implementatie. • Uitbreiding van personele capaciteit op het domein afval & grondstoffen binnen de gemeente om scenario te borgen en te bewaken binnen de organisatie. • Mogelijke reductie van de hoeveelheid restafval, binnen twee tot vijf jaar: >50%. Mogelijke alternatieven • Verzamelcontainers GFT t.b.v. hoogbouw en de daarbij behorende cocons hergebruiken. Het risico op ‘dumping’ in/rondom verzamelcontainers voor hoogbouw neemt dan toe. • De huidige minicontainers voor fijn restafval kunnen gebruik worden voor inzameling van OPK. Eventueel kunnen deze voorzien worden van een nieuw (blauw) deksel. Ander alternatief is om de huidige inzamelmethode voor OPK (los aan de weg) te continueren, hierdoor is er voor huis aan huis inzameling van OPK geen investering nodig.
• De functie van projectleider tijdens de implementatie kan ook ingevuld worden met door een beschikbare interne projectleider, welke al werkzaam is binnen Landsmeer. 11 Incontinentiemateriaal (hierna: Inco) voor specifieke doelgroep (gezinnen met jonge kinderen of medische indicatie). Doel van aparte
inzameling van deze stroom is primair om bezwaar vanuit doelgroep te voorkomen. De doelgroep heeft onevenredig nadeel van Diftar op fijn restafval. Verwerkingscapaciteit is beperkt waardoor de kans groot is dat incontinentiemateriaal ‘gewoon’ als restafval verwerkt worden.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 11 van 24
www.unitedquality.nl
Eenmalige kosten Onderwerp Verzamelcontainers Verzamelcontainers hoogbouw
Stroom
Toelichting
Fijn restafval GFT
Aanschaf en plaatsen (ondergrondse) verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. Aanschaf en plaatsen nieuwe verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. De huidige GFT verzamelcontainers zijn hier niet voor geschikt. Aanschaf en uitzetten van minicontainers. Aanschaf en plaatsen verzamelcontainers (incl. de extra benodigde verzamelcontainers). De huidige verzamelcontainers worden gehuurd van de inzamelaar Aanschaf en plaatsen verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. Aanschaf en implementatie van een registratie- en toegangscontrole systeem (incl. beheer software en passen) voor het milieupark en verzamelcontainers. Inzet van projectleider tijdens de implementatieperiode.
Huis aan huis inzameling Verzamelcontainers
OPK OPK en Glas
Verzamelcontainers
Inco
Geregistreerde inzameling wijk & milieupark Projectleiding implementatie Adviesdiensten tijdens implementatie
Fijn en grof afval Algemeen Algemeen
Inhuur van adviesdiensten op het gebied van locatie onderzoek, inrichten geregisterde inzameling, inrichten diftar-systeem, communicatiecampagne richting inwoners en ondersteuning bij contracteren inzamel- en verwerkingsdiensten.
Alternatief mogelijk Nee. Ja.
Ja. Nee.
Nee. Nee.
Ja. Nee.
Financiële doorrekening van het scenario Jaarlijkste kosten
2022
2023
2024
2025
2026
Inzameling in de wijk
€
401.111 €
413.144 €
425.538 €
438.304 €
451.454
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
175.000 €
180.250 €
185.658 €
191.227 €
196.964
Verwerking (wijk & milieupark)
€
373.195 €
381.285 €
389.478 €
397.776 €
406.183
Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten
€
58.883
60.060
61.261
62.487
€
63.736
€
336.216 €
356.796 €
363.932
€
€
€
Salarissen, onderhoud binnendienst & reserv eringen (o.b.v . begroting 2021 en extra
342.941 €
349.800 €
medewerker) Totaal
€
1.344.404
Inv estering
€
872.348
Implementatie - projectleiding
€
103.800
Implementatie - adv iesdiensten
€
169.979
Totaal
€
1.146.127
€
1.377.680
€
1.411.735
€
1.446.590
€
1.482.268
Eenmalige kosten
Afwegingskader Aspect
Waardering
Score
Jaarlijkse kosten
0
0
Eenmalige kosten
0
0
Inzamelresultaat
5
20
Implementatie
0
0
B1 Inzamelscenario's
Toelichting De jaarlijkse kosten voor inzameling en verwerking zijn hoger dan de huidige jaarlijkse kosten (anno 2020). Voor dit scenario is er structureel extra personele capaciteit nodig voor afval & grondstoffen, dit resulteert in hogere salariskosten. De totale jaarlijkse kosten zijn -zeker in vergelijking met andere scenario’s- hierdoor hoog. Door de noodzakelijke investering in verzamelcontainers (onder- en bovengronds) en het omvangrijke implementatietraject zijn de eenmalige kosten hoog. Dit scenario zorgt naar verwachting voor een goed inzamelresultaat (minimaal 50% reductie restafval). De overgang t.o.v. de huidige situatie is groot. De kans op weerstand, dumping en zwerfafval is daardoor groot. Het implementeren van dit scenario kent -door de invoering van Diftar- een lange doorlooptijd (in Q4 2022).
Pag. 12 van 24
www.unitedquality.nl
Serviceniveau
3
6
Werkgebied
0
0
Totaal
26
B1 Inzamelscenario's
Als brengvoorzieningen goed ingericht zijn, is het niveau gemiddeld. In het buitengebied zal er veel maatwerk nodig zijn voor inzameling van fijn restafval. Dit resulteert in hogere jaarlijkse- en eenmalige kosten.
Pag. 13 van 24
www.unitedquality.nl
06 - Scenario 2: nascheiding PMD In de wijk Stroom Fijn restafval GFT OPK
Huis aan huis – ophalen Middel Registr. Diftar
Frequentie
Minicontainers
Ja
Nee
26 x per jaar
Minicontainers Minicontainers
Nee Nee
Nee Nee
26 x per jaar 13 x per jaar
Milieupark Doelgroep Toegang en registratie Welke stromen Betaalde stromen
Stroom Fijn restafval GFT OPK Glas
Verzamelcontainers – brengvoorziening Registr. Diftar Huishoudens Aantal Ja
Nee
Hoogbouw
40
Ja Nee Nee
Nee Nee Nee
Hoogbouw Alle Alle
30 12 12
Huishoudens Landsmeer. Toegangscontrole (met passysteem) en registratie (beperking eventueel tot een maximaal totaal gewicht per huishouden). Alleen wettelijk verplichte stromen. Geen.
Samengevat • Geen Diftar. • Geen aparte PMD inzameling. PMD is onderdeel van het fijn restafval. Hierdoor is verlaging van de inzamelfrequentie (t.o.v. de huidige situatie) voor fijn restafval niet mogelijk. • Huishoudens (laagbouw) krijgen standaard maximaal één minicontainer voor fijn restafval. De inzamelfrequentie van 26 keer per jaar is voldoende voor de hoeveelheid ‘echt’ fijn restafval en PMD o.b.v. de uitgevoerde sorteeranalyse. Inwoners kunnen -in uitzonderlijke gevallen- uitwijken naar het milieupark. • Huis aan huis inzameling van fijn restafval wordt geregistreerd uitgevoerd om spookcontainers te elimineren. Het meest efficiënt is om hiervoor nieuwe gechipte minicontainers uit te zetten en de oude minicontainers in te nemen. • Verzamelcontainers voor fijn restafval en GFT bij hoogbouw worden voorzien van registratie om dumping door omliggende laagbouw huishoudens te voorkomen. • Het aantal verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw wordt uitgebreid. Voor een goed nascheidingsresultaat is het belangrijk dat het aandeel GFT in het fijn restafval verminderd. GFT inzameling bij hoogbouw moet daarom geïntensiveerd worden. • OPK inzameling wordt huis aan huis uitgevoerd middels minicontainers. Dit is goedkoper, stimuleert het gescheiden houden van OPK en verbetert de kwaliteit (en dus de opbrengst). Inzet van vrijwilligers kan gecontinueerd worden.
• Inzameling van OPK en glas middels verzamelcontainers intensiveren en stimuleren door t.o.v. de huidige situatie op meer plekken verzamelcontainers te plaatsen. • Geen grof afval inzameling in de wijk. Inwoners brengen al het grof afval zelf naar het milieupark. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen gratis afvalstromen en betaalde afvalstromen. • Er is een systeem voor registratie en toegangscontrole nodig geregistreerde inzameling van fijn restafval en GFT (bij hoogbouw) en het optimaliseren van de milieustraat. • Eenvoudig implementatietraject, waar beperkte ondersteuning vanuit externe bureaus bij noodzakelijk is. Afronding van de implementatie is voorzien in het tweede of derde kwartaal van 2022. • Gedurende één jaar parttime (ca. 3 dagen per week) inzet van een externe projectleider t.b.v. de implementatie. • Geen uitbreiding van personele capaciteit op het domein afval & grondstoffen binnen de gemeente noodzakelijk. • Mogelijke reductie van de hoeveelheid restafval, binnen twee tot vijf jaar: ca. 35%. Mogelijke alternatieven • Huis aan huis inzameling van fijn restafval niet geregisterd uitvoeren. Dan kunnen de huidige minicontainers gebruikt worden. Het benoemde effect op het inzamelresultaat (reductie restafval) neemt hierdoor af. • Verzamelcontainers voor fijn restafval en GFT bij hoogbouw niet voorzien van toegangscontrole.
In dat geval zijn er alleen extra verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw nodig. De huidige verzamelcontainers kunnen hergebruikt worden. Het risico op ‘dumping’ in/rondom verzamelcontainers voor hoogbouw neemt dan toe. • Als huis aan huis inzameling van fijn restafval geregistreerd uitgevoerd wordt en daarvoor nieuwe minicontainers uitgezet worden, kunnen de huidige minicontainers voor fijn restafval gebruik worden voor inzameling van OPK. Deze moeten dan voorzien worden van een nieuw (blauw) deksel. Alternatief is om de huidige inzamelmethode voor OPK (los aan de weg) te continueren, hierdoor is er voor huis aan huis inzameling van OPK geen investering nodig. • De functie van projectleider tijdens de implementatie kan ook ingevuld worden met door een beschikbare interne projectleider, welke al werkzaam is binnen Landsmeer.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 14 van 24
www.unitedquality.nl
Eenmalige kosten Onderwerp
Stroom
Toelichting
Verzamelcontainers hoogbouw
Fijn restafval en GFT
Verzamelcontainers
OPK en Glas
Huis aan huis inzameling Huis aan huis inzameling Geregistreerde inzameling milieupark
Fijn restafval
Aanschaf en plaatsen nieuwe verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. De huidige verzamelcontainers zijn hier niet voor geschikt. Aanschaf en plaatsen verzamelcontainers (incl. de extra benodigde verzamelcontainers). De huidige verzamelcontainers worden gehuurd van de inzamelaar Aanschaf en uitzetten van gechipte minicontainers. Dit is nodig voor geregistreerde inzameling. Aanschaf en uitzetten van minicontainers.
Projectleiding implementatie Adviesdiensten tijdens implementatie
Algemeen
OPK Grof afval
Algemeen
Alternatief mogelijk Ja.
Nee.
Ja. Ja.
Aanschaf en implementatie van een registratie- en toegangscontrole systeem (incl. beheer software en passen) voor het milieupark. Inzet van een projectleider tijdens de implementatieperiode.
Nee.
Inhuur van adviesdiensten op het gebied van locatie onderzoek, inrichten geregisterde inzameling, kleine communicatiecampagne richting inwoners en ondersteuning bij contracteren inzamel- en verwerkingsdiensten.
Nee.
Financiële doorrekening van het scenario Jaarlijkste kosten
Ja.
2022
2023
2024
2025
2026
Inzameling in de wijk
€
288.232 €
296.879 €
305.785 €
314.959 €
324.408
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
175.000 €
180.250 €
185.658 €
191.227 €
196.964
Verwerking (wijk & milieupark)
€
414.186 €
429.052 €
444.106 €
459.353 €
474.801
Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten
€
16.869
17.207
17.551
17.902
€
18.260
€
274.723 €
291.538 €
297.369
Salarissen, onderhoud binnendienst & reserv eringen (o.b.v . begroting 2021) Totaal
€
1.169.010
Inv estering
€
496.808
Implementatie - projectleiding
€
51.900
Implementatie - adv iesdiensten
€
123.750
Totaal
€
672.458
€
€
€
280.217 € 1.203.605
€
€
285.822 € 1.238.921
€
1.274.979
€
1.311.801
Eenmalige kosten
Afwegingskader Aspect Jaarlijkse kosten
Waardering 5
Score 25
Eenmalige kosten
5
20
Inzamelresultaat
3
12
Implementatie
3
9
Serviceniveau
3
6
Werkgebied
5 Totaal
10 82
B1 Inzamelscenario's
Toelichting De jaarlijkse kosten blijven in lijn met de huidige situatie (anno 2020). De eenmalige kosten voor dit scenario zijn het laagst. Belangrijke oorzaak is dat er (relatief) beperkt investeringen nodig zijn. Dit scenario zorgt naar verwachting voor redelijk resultaat (ca. 35% reductie restafval), maar niet voor het beste resultaat. Er zal enige weerstand zijn tegen maximaal één minicontainer voor fijn restafval. Een kleine groep inwoners is intrinsiek gemotiveerd om wel PMD scheiden. Nascheiding roept bij deze groep weerstand op. Dit scenario is snel te implementeren door de beperkte overgang. Implementatie is gereed in Q2 of (begin) Q3 van 2022. Als brengvoorzieningen goed ingericht zijn, is het niveau gemiddeld. Is passend binnen het werkgebied. Er is nauwelijks maatwerk nodig.
Pag. 15 van 24
www.unitedquality.nl
07 - Scenario 3: invoeren Diftar op restafval In de wijk Stroom Fijn restafval GFT PMD OPK
Huis aan huis – ophalen Middel Registr. Diftar
Frequentie
Minicontainers
Ja
Ja
13 x per jaar
Minicontainers Zakken Minicontainers
Nee Nee Nee
Nee Nee Nee
26 x per jaar 26 x per jaar 13 x per jaar
Milieupark Doelgroep Toegang en registratie Welke stromen Betaalde stromen
Stroom Fijn restafval GFT OPK Glas Inco.
Verzamelcontainers – brengvoorziening Registr. Diftar Huishoudens Aantal Ja
Ja
Hoogbouw
40
Ja Nee Nee Ja
Nee Nee Nee Nee
Hoogbouw Alle Alle Status/ indicatie
30 12 12 6
Huishoudens Landsmeer. Toegangscontrole (met passysteem) en registratie (beperking eventueel tot een maximaal totaal gewicht per huishouden). Alleen wettelijk verplichte stromen. Restafval (fijn en grof).
Samengevat • Huis aan huis frequentie voor fijn restafval gaat omlaag. Huishoudens (laagbouw) krijgen standaard maximaal één minicontainer voor fijn restafval. Dit is voldoende voor de hoeveelheid ‘echt’ fijn restafval die blijkt uit de sorteeranalyse. • Voor het aanbieden van restafval (fijn en grof) moeten inwoners betalen. • Het aantal verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw wordt uitgebreid. Door het invoeren van Diftar zal er meer GFT aangeboden worden. Verzamelcontainers GFT voorzien van registratie om dumping door omliggende laagbouw huishoudens te voorkomen. • PMD in zakken voor alle huishoudens (hoog- en laagbouw). Keuze voor zakken i.p.v. minicontainers: o Lagere implementatie- en inzamelingskosten; o Beter inzamelresultaat; o Als de stroom PMD -door invoering van statiegeld op flesjes en blikjes- opdroogt, kan er eenvoudig gestopt worden. Er is immers geen kostbare inzamelstructuur neergezet voor PMD. • OPK inzameling wordt huis aan huis uitgevoerd middels minicontainers. Dit is goedkoper, stimuleert het gescheiden houden van OPK en verbetert de kwaliteit (en dus de opbrengst). Inzet van vrijwilligers kan gecontinueerd worden. • Inzameling van OPK en glas middels verzamelcontainers intensiveren en stimuleren door t.o.v. de huidige situatie op meer plekken verzamelcontainers te plaatsen. • Aparte inzameling van Inco. • Geen grof afval inzameling in de wijk.
Inwoners brengen al het grof afval zelf naar het milieupark. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gratis afvalstromen en betaalde afvalstromen. • Er is een systeem voor registratie en toegangscontrole nodig t.b.v. het invoeren van Diftar op restafval en het optimaliseren van de milieustraat. • Omvangrijk implementatietraject, waar ondersteuning vanuit externe bureaus bij noodzakelijk is. Afronding van de implementatie is op zijn vroegst voorzien aan het einde van het derde kwartaal van 2022. • Gedurende één jaar fulltime inzet van een externe projectleider t.b.v. de implementatie. • Geen uitbreiding van personele capaciteit op het domein afval & grondstoffen binnen de gemeente noodzakelijk. • Mogelijke reductie van de hoeveelheid restafval, binnen twee tot vijf jaar: >50%. Mogelijke alternatieven • Verzamelcontainers GFT bij hoogbouw niet voorzien van toegangscontrole. In dat geval zijn er alleen extra verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw nodig. De huidige verzamelcontainers kunnen hergebruikt worden. Het risico op ‘dumping’ in/rondom verzamelcontainers voor hoogbouw neemt dan toe. • De huidige minicontainers voor fijn restafval kunnen gebruik worden voor inzameling van OPK. Deze moeten dan voorzien worden van een nieuw (blauw) deksel.
Alternatief is om de huidige inzamelmethode voor OPK (los aan de weg) te continueren, hierdoor is er voor huis aan huis inzameling van OPK geen investering nodig. • De functie van projectleider tijdens de implementatie kan ook ingevuld worden met door een beschikbare interne projectleider, welke al werkzaam is binnen Landsmeer.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 16 van 24
www.unitedquality.nl
Eenmalige kosten Onderwerp
Stroom
Toelichting
Huis aan huis inzameling Verzamelcontainers hoogbouw
Fijn restafval
Verzamelcontainers
OPK en Glas
Huis aan huis inzameling Verzamelcontainers
OPK
Aanschaf en uitzetten van gechipte minicontainers. Dit is nodig voor geregistreerde inzameling. Aanschaf en plaatsen nieuwe verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. De huidige verzamelcontainers zijn hier niet voor geschikt. Aanschaf en plaatsen verzamelcontainers (incl. de extra benodigde verzamelcontainers). De huidige verzamelcontainers worden gehuurd van de inzamelaar Aanschaf en uitzetten van minicontainers.
Geregistreerde inzameling wijk & milieupark Projectleiding implementatie Adviesdiensten tijdens implementatie
Fijn en grof afval
Fijn restafval en GFT
Inco
Algemeen Algemeen
Alternatief mogelijk Nee Nee.
Nee.
Ja.
Aanschaf en plaatsen nieuwe verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. Aanschaf en implementatie van een registratie- en toegangscontrole systeem (incl. beheer software en passen) voor het milieupark en verzamelcontainers. Inzet van externe projectleider tijdens de implementatie.
Nee.
Inhuur van adviesdiensten op het gebied van locatie onderzoek, inrichten geregisterde inzameling, inrichten diftar-systeem, communicatiecampagne richting inwoners en ondersteuning bij contracteren inzamel- en verwerkingsdiensten.
Nee.
Financiële doorrekening van het scenario Jaarlijkste kosten
Nee.
Ja.
2022
2023
2024
2025
2026
Inzameling in de wijk
€
396.967 €
408.876 €
421.143 €
433.777 €
446.790
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
175.000 €
180.250 €
185.658 €
191.227 €
196.964
Verwerking (wijk & milieupark)
€
377.771 €
386.082 €
394.498 €
403.022 €
411.658
Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten
€
30.612
31.225
31.849
32.486
€
33.136
€
274.723 €
291.538 €
297.369
Salarissen, onderhoud binnendienst & reserv eringen (o.b.v . begroting 2021) Totaal
€
1.255.074
Inv estering
€
559.408
Implementatie - projectleiding
€
103.800
Implementatie - adv iesdiensten
€
159.500
Totaal
€
822.708
€
€
€
280.217 € 1.286.650
€
€
285.822 € 1.318.969
€
1.352.050
€
1.385.917
Eenmalige kosten
Afwegingskader Aspect Jaarlijkse kosten
Waardering 3
Score 15
Eenmalige kosten Inzamelresultaat
3
12
5
20
Implementatie
0
0
Serviceniveau
5
10
Werkgebied
5 Totaal
10 67
B1 Inzamelscenario's
Toelichting Er is spraken van een kleine stijging ten opzichten van de jaarlijkse in de huidige situatie (anno 2020). De eenmalige kosten voor het scenario zijn aanzienlijk, maar liggen veel lager dan de andere scenario’s met Diftar en een verslijtbaar inzamelresultaat. Dit scenario zorgt naar verwachting voor een goed inzamelresultaat (minimaal 50% reductie restafval). Er zal enige weerstand zijn tegen maximaal één minicontainer, het invoeren van Diftar en het verlagen van de inzamelfrequentie voor fijn restafval. Het implementeren van dit scenario kent -door de invoering van Diftar- een lange doorlooptijd (tot in eind Q3 2022). Er worden relatief veel stromen huis aan huis ingezameld. In combinatie met goed ingerichte brengvoorzieningen zorgt dit voor een hoog serviceniveau. Is passend binnen het werkgebied.
Pag. 17 van 24
www.unitedquality.nl
08 - Scenario 4: Verlagen inzamelfrequentie restafval In de wijk Huis aan huis – ophalen Middel Registr. Diftar
Stroom Fijn Minicontainers restafval GFT Minicontainers PMD Zakken OPK Minicontainers Milieupark Doelgroep Toegang en registratie Welke stromen Betaalde stromen
Frequentie
Ja
Nee
13 x per jaar
Nee Nee Nee
Nee Nee Nee
26 x per jaar 26 x per jaar 13 x per jaar
Stroom Fijn restafval GFT OPK Glas
Verzamelcontainers – brengvoorziening Registr. Diftar Huishoudens Aantal Ja
Nee
Hoogbouw
40
Ja Nee Nee
Nee Nee Nee
Hoogbouw Alle Alle
30 12 12
Huishoudens Landsmeer. Toegangscontrole (met passysteem) en registratie (beperking eventueel tot een maximaal totaal gewicht per huishouden). Alleen wettelijk verplichte stromen. Geen.
Samengevat • Geen Diftar. • Huis aan huis frequentie voor fijn restafval gaat omlaag. Huishoudens (laagbouw) krijgen standaard maximaal één minicontainer voor fijn restafval. Dit is voldoende voor de hoeveelheid ‘echt’ fijn restafval die blijkt uit de sorteeranalyse. • Huis aan huis inzameling van fijn restafval wordt geregistreerd uitgevoerd om spookcontainers te elimineren. Het meest efficiënt is om hiervoor nieuwe gechipte minicontainers uit te zetten en de oude minicontainers in te nemen. • Verzamelcontainers voor fijn restafval en GFT bij hoogbouw worden voorzien van registratie om dumping door omliggende laagbouw huishoudens te voorkomen. • Het aantal verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw wordt uitgebreid. Dit stimuleert tot het apart houden van GFT door inwoners. • PMD in zakken voor alle huishoudens (hoog- en laagbouw). Keuze voor zakken i.p.v. minicontainers: o Lagere implementatie- en inzamelingskosten; o Beter inzamelresultaat; o Als de stroom PMD -door invoering van statiegeld op flesjes en blikjes- opdroogt, kan er eenvoudig gestopt worden. Er is immers geen kostbare inzamelstructuur neergezet voor PMD. • OPK inzameling wordt huis aan huis uitgevoerd middels minicontainers. Dit is goedkoper, stimuleert het gescheiden houden van OPK en verbetert de kwaliteit (en dus de opbrengst). Inzet van vrijwilligers kan gecontinueerd worden.
• Inzameling van OPK en glas middels verzamelcontainers intensiveren en stimuleren door t.o.v. de huidige situatie op meer plekken verzamelcontainers te plaatsen. • Geen grof afval inzameling in de wijk. Inwoners brengen al het grof afval zelf naar het milieupark. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen gratis afvalstromen en betaalde afvalstromen. • Er is een systeem voor registratie en toegangscontrole nodig t.b.v. geregistreerde inzameling van restafval en het optimaliseren van de milieustraat. • Eenvoudig implementatietraject, waar beperkte ondersteuning vanuit externe bureaus bij noodzakelijk is. Afronding van de implementatie is voorzien in het tweede of begin derde kwartaal van 2022. • Gedurende één jaar parttime inzet van een externe projectleider t.b.v. de implementatie. • Geen uitbreiding van personele capaciteit op het domein afval & grondstoffen binnen de gemeente noodzakelijk. • Mogelijke reductie van de hoeveelheid restafval, binnen twee tot vijf jaar: ca. 40%. Mogelijke alternatieven • Huis aan huis inzameling van fijn restafval niet geregisterd uitvoeren. Dan kunnen de huidige minicontainers gebruikt worden. Het benoemde effect op het inzamelresultaat (reductie restafval) neemt hierdoor af. • Verzamelcontainers voor fijn restafval en GFT bij hoogbouw niet voorzien van toegangscontrole.
In dat geval zijn er alleen extra verzamelcontainers voor GFT bij hoogbouw nodig. De huidige verzamelcontainers kunnen hergebruikt worden. Het risico op ‘dumping’ in/rondom verzamelcontainers voor hoogbouw neemt dan toe. • Als huis aan huis inzameling van fijn restafval geregistreerd uitgevoerd wordt en daarvoor nieuwe minicontainers uitgezet worden kunnen de huidige minicontainers voor fijn restafval gebruik worden voor inzameling van OPK. Deze moeten dan voorzien worden van een nieuw (blauw) deksel. Alternatief is om de huidige inzamelmethode voor OPK (los aan de weg) te continueren, hierdoor is er voor huis aan huis inzameling van OPK geen investering nodig.
B1 Inzamelscenario's
Pag. 18 van 24
www.unitedquality.nl
• •
Alternatief voor PMD uit de hoogbouw is om dit in het (fijn) restafval te laten. Het fijn restafval kan dan nagescheiden worden. De functie van projectleider tijdens de implementatie kan ook ingevuld worden met door een beschikbare interne projectleider, welke al werkzaam is binnen Landsmeer.
Eenmalige kosten Onderwerp
Stroom
Toelichting
Huis aan huis inzameling Verzamelcontainers hoogbouw
Fijn restafval
Verzamelcontainers
OPK en Glas
Huis aan huis inzameling Geregistreerde inzameling wijk & milieupark Projectleiding implementatie Adviesdiensten tijdens implementatie
OPK
Aanschaf en uitzetten van gechipte minicontainers. Dit is nodig voor geregistreerde inzameling. Aanschaf en plaatsen nieuwe verzamelcontainers inclusief toegangscontrole. De huidige verzamelcontainers zijn hier niet voor geschikt. Aanschaf en plaatsen verzamelcontainers (incl. de extra benodigde verzamelcontainers). De huidige verzamelcontainers worden gehuurd van de inzamelaar Aanschaf en uitzetten van minicontainers.
Fijn restafval en GFT
Fijn en grof afval Algemeen Algemeen
Alternatief mogelijk Ja. Ja.
Nee.
Ja.
Aanschaf en implementatie van een registratie- en toegangscontrole systeem (incl. beheer software en passen) voor het milieupark en verzamelcontainers. Inzet van externe projectleider tijdens de implementatie.
Nee.
Inhuur van adviesdiensten op het gebied van locatie onderzoek, inrichten geregisterde inzameling, kleine communicatiecampagne richting inwoners en ondersteuning bij contracteren inzamel- en verwerkingsdiensten.
Nee.
Financiële doorrekening van het scenario Jaarlijkste kosten
Ja.
2022
2023
2024
2025
2026
Inzameling in de wijk
€
360.800 €
371.624 €
382.773 €
394.256 €
406.084
Inzameling (incl. transport) op het milieupark
€
175.000 €
180.250 €
185.658 €
191.227 €
196.964
Verwerking (wijk & milieupark)
€
398.478 €
408.812 €
419.276 €
429.875 €
440.613
Ov erige aan inzameling gerelateerde kosten
€
28.367
28.935
29.513
30.104
€
30.706
€
274.723 €
291.538 €
297.369
Salarissen, onderhoud binnendienst & reserv eringen (o.b.v . begroting 2021) Totaal
€
1.237.368
Inv estering
€
496.808
Implementatie - projectleiding
€
83.040
Implementatie - adv iesdiensten
€
123.750
Totaal
€
703.598
€
€
€
280.217 € 1.269.838
€
€
285.822 € 1.303.041
€
1.337.000
€
1.371.736
Eenmalige kosten
Afwegingskader Aspect Jaarlijkse kosten
Waardering 3
Score 15
Eenmalige kosten
5
20
Inzamelresultaat
3
12
Implementatie
3
9
B1 Inzamelscenario's
Toelichting Er is spraken van een kleine stijging ten opzichten van de jaarlijkse in de huidige situatie (anno 2020). De eenmalige kosten voor dit scenario zijn in verhouding tot de andere scenario’s laag. Belangrijke oorzaak is dat er (relatief) beperkt investeringen nodig zijn. Dit scenario zorgt naar verwachting voor redelijk resultaat (reductie van ca. 40%), maar niet voor het beste resultaat. De overgang t.o.v. de huidige situatie is beperkt. Er zal enige weerstand zijn tegen maximaal één minicontainer en de lagere inzamelfrequentie voor fijn restafval. Dit scenario is het snel te implementeren door de beperkte overgang. Implementatie is gereed in Q2 of (begin) Q3 van 2022.
Pag. 19 van 24
www.unitedquality.nl
Serviceniveau
5
10
Werkgebied
5 Totaal
10 76
B1 Inzamelscenario's
Er worden relatief veel stromen huis aan huis ingezameld. In combinatie met goed ingerichte brengvoorzieningen zorgt dit voor een hoog serviceniveau. Is passend binnen het werkgebied.
Pag. 20 van 24
www.unitedquality.nl
09 - Scenario 5: Volledig Diftar In de wijk Huis aan huis – ophalen Middel Registr. Diftar
Stroom Fijn Minicontainers restafval GFT Minicontainers PMD Minicontainers OPK Minicontainers Grof afval Los Milieupark Doelgroep Toegang en registratie Welke stromen Betaalde stromen