B1. groenbeleidsplan RAPPORT eindconcept 20211102

**

Tot de overige taken van de Buitendienst zijn onder meer gerekend het toezicht houden, afhandelen van meldingen, inzet voor de Milieustraat en ondersteunende taken bij nationale herdenkingen en verkiezingen.

Uitgaande van een beheerareaal dat voor ongeveer 80% kloppend is geregistreerd, kan worden geconcludeerd dat de beschikbare mensen en middelen ternauwernood toereikend zijn om de groenvoorzieningen functioneel en veilig te houden. Het is daarom belangrijk om niet verder in te leveren op onderhoud omdat dan een dusdanig vervalt optreedt die alleen met volledige vervanging van groenvakken inclusief uitwisseling van grond kan worden opgelost. De hoogte van het groenbudget wordt de komende jaren bepaald door de resultaten van onderstaande ontwikkelingen: •

Personeelswijzigingen als gevolg van natuurlijke uitstroom.

•

De mate waarin areaaluitbreidingen en beheermutaties voorkomen.

•

De mate waarin storm- en droogteschade voorkomen en de wijze waarop deze worden gefinancierd. Dit wordt op dit moment deels uit het groenbudget betaald.

•

De mate waarop de gemeentelijke buitendienst kan worden ingezet bij het groenonderhoud (o.a. prioriteit voor andere taken en compensatie van overuren).

Aandachtspunten hierbij zijn: •

Tijdig aantrekken van opvolgers van medewerkers die met pensioen gaan zodat overdracht van kennis kan plaatsvinden.

•

In de bestekken ook inboet en onderhoud voor de eerste 2-3 jaren na aanleg opnemen, zodat onderhoud van gesloten beplantingen wordt overdragen.

•

Toezicht houden op de uitvoering van bestekken. Er zijn in 2020 twee medewerkers in opleiding daarvoor gegaan.

9.3

Kosten vervanging en renovatie De gemeentelijke groenbegroting voorziet momenteel niet in structurele gelden voor de vervanging van technisch afgeschreven groen. De gemiddelde levensduur van bijvoorbeeld bomen is 40-60 jaar, die van heesters en hagen 20-40 jaar en vaste planten 10 jaar. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het weg- en rioolbeheer wordt voor de renovatie van groen – bijvoorbeeld door afschrijving op basis van de restlevensduurverwachting – geen structureel geld gereserveerd in de begroting. Het risico dat ontstaat nu is, dat gehele wijken min of meer gelijktijdig (niet gebudgetteerd) zijn afgeschreven en grote druk ontstaat op de incidentele

68

EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer

vervanging. Op dit moment wordt vervanging van groen gekoppeld aan de vervanging van rioleringen, zoals nu in de wijk Havenzathe in uitvoering is. Voor grootschalige renovatie van groen worden nu separate projectplannen opgesteld, waarbij er per project extra budget wordt aangevraagd. Aandachtspunten bij de renovatie van groen zijn: •

Bij bomen is het realistisch om te rekenen met een omlooptijd van 60 jaar, ervan uitgaande dat de bomen een goede groeiplaats hebben (volgens de matentabellen in bijlage IV). Op veel locaties vooral bij bomen in verharding met beperkte groeiplaatsen – waardoor ook wortelopdruk ontstaat – zal de levensduur beduidend lager zijn.

•

Bij het vervangen van beplanting is bij de hoeveelheid benodigd plantmateriaal uitgegaan van een verhoogde plantdichtheid met een grotere hoeveelheid plantmateriaal om een vak sneller sluitend te krijgen om onkruiden te voorkomen.

•

Het opnemen van een onderhoudsverplichting van 2 jaar na aanplant zodat de beplanting gesloten is bij overdracht, zie ook paragraaf 3.5.

In de groenstructuurkaart zijn voorstellen gedaan om de groenstructuur te versterken en het groenbeeld te verfraaien. Om de komende jaren deze plannen te realiseren is het voorstel om deze alleen op te pakken wanneer dit met bijvoorbeeld wegen of rioleringen kan meeliften. De vervangingsopgaven concentreren zich de komende jaren vooral op de oudere bomen, heesters en hagen. Van 2020 tot 2028 wordt al voorzien in de vervanging van de beplantingen in de wijk Havenzathe. Belangrijk is om ook voor de andere wijken budgetten te reserveren al dan niet gekoppeld aan renovaties en groot onderhoud van de rioleringen en verhardingen. In tabel 9.2 is indicatief weergegeven wat de bedragen zijn die daarmee gemoeid zouden zijn. Door niet te investeren in vervanging van groen zal de onderhoudskwaliteit verder teruglopen met de volgende risico’s als gevolg: •

Meer overlast (overhangende takken, onkruid, te lang gras e.d.) en meldingen.

•

Meer onveilige situaties (verkeersveiligheid, dood hout, gladheid e.d.).

•

Kapitaalsvernietiging; verwaarloosd groen, vooral heestervakken, is niet meer terug te draaien binnen het regulier onderhoud. Het kwaliteitsniveau is dan alleen nog maar te verhogen door het gehele vak te rooien, de grond te vervangen en opnieuw inplanten. Waarbij jong plantmateriaal de eerste jaren extra zorg vraagt.

69

BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer • EINDCONCEPT

Renoveren van bosplantsoen en bermen is in de meeste gevallen niet nodig of zelfs niet gewenst vanwege de betekenis voor flora en fauna. Ook is hier met beheermaatregelen relatief eenvoudig een ander beeld te bereiken, bijvoorbeeld door anders te maaien. TABEL 9.2 – Indicatie vervangingsinvestering Beheer-

Werkzaamheden

Gebied

Areaal

groep

Heesters

Renoveren siergroen

en hagen

(rooien, frezen en opnieuw planten)

Bomen

Vervangen bomen (kappen boom, groeiplaats inrichten, planten en nazorg)

Vervan-

Indicatie vervan-

gings-

gingsbudget per

termijn

jaar

40 jaar

€ 15.500

Totaal

46.580 m2

Havenzathe

14.145 m2

€ 5.000

Overig gebied

32.435 m2

€ 10.500

Totaal

4.645 st

60 jaar

€ 51.600

Havenzathe

507 st

€ 5.600

Overig gebied

4.138 st

€ 46.000 € 56.500

TOTAAL

@ 18 Bij groenvoorzieningen wordt – net als bij weg- en rioolbeheer – geïnvesteerd in planmatige vervanging van het openbaar groen (# Opnemen van een vervangingsinvestering voor groen van € 56.500 per jaar in de gemeentelijke begroting, zo mogelijk gekoppeld aan de planningen van het groot onderhoud van weg- of rioolbeheer).

70

EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer

Vanaf brug Fuutstraat

71

BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer • EINDCONCEPT

10

UITWERKING en REALISATIE Dit Beleidsplan groenbeheer brengt in de eerste plaats de belangrijkste groene structuren in beeld en geeft aan waar de kansen liggen om deze te versterken of uit te bouwen. Ook zijn vanuit de verschillende beleidsthema’s acties of thematische projecten benoemd. Om te zorgen dat het groenbeleid werkelijkheid wordt en echt gaat leven is meer nodig. Dit hoofdstuk besteedt daarom aandacht aan de beantwoording van twee vragen: ‘Wat gaan we doen?’ en ‘Hoe gaan we het betalen?’.

10.1

Uitvoeringsagenda Het ten uitvoer brengen van de visie, ambities en groene opgaven vraagt erom het groen met een brede, integrale blik te benaderen. Samenwerking met inwoners, bedrijven, verenigingen en instellingen zoeken is belangrijk om samen tot creatieve oplossingen te komen. Groen – ongeacht of dit publiek of privaat groen betreft – vertegenwoordigt namelijk een overstijgend belang doordat de waarden ervan inspelen op (de gevolgen van) klimaatverandering en het versterken van de gezondheid, economie en biodiversiteit in de kernen. Ook gaat het erover om in de gemeentelijke organisatie over de grenzen van vakgebieden heen te kijken en bij ruimtelijke ingrepen steeds te zoeken naar een ‘win-win’-aanpak. Dit vraagt om vernieuwende oplossingen en een ‘out of the box’-benadering bij de invulling van ruimtelijke (inbreidings)plannen. Uitvoering van de groenvisie vindt vanzelfsprekend primair plaats door vanuit groen geïnitieerde activiteiten en projecten. Wanneer mogelijk, verdient het echter de voorkeur om ‘mee te liften’ met andere projecten als weg- en rioolvervangingen en herinrichtingen. Er is dan vaak meer mogelijk en het kan leiden tot integrale oplossingen.

Omdat de tijd niet stilstaat en er altijd nieuwe ontwikkelingen zullen zijn, zal dit Beleidsplan groenbeheer regelmatig worden geëvalueerd en waar nodig worden bijgesteld of worden nieuwe beleidsonderwerpen toegevoegd. Een algehele actualisatie is in ieder geval na 10 jaar op zijn plaats. Daarnaast is het handig om elke 4 jaar te kijken naar onderstaande punten: •

Hoe heeft het areaal groen zich ontwikkeld (m2 groen/woning)?

•

Is het groene raamwerk verbeterd en aangevuld volgens de groenstructuurkaart?

•

Is de bescherming van waardevolle houtopstanden toereikend?

•

Wordt voldoende groen- en natuurbewust gehandeld?

•

Zijn de spelregels voor het omgaan met overlast van bomen en groen toereikend?

•

Is het groen voldoende klimaatbestendig?

•

Hebben we beter zicht op onze natuurboekhouding (aanwezigheid van beschermde en bijzondere soorten/biodiversiteit)?

72

EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer

Daarnaast is het verstandig om (twee-)jaarlijks de actielijst uit het Beleidsplan groenbeheer na te lopen en op basis van actualiteit een voortgangsrapportage te houden zodat inzichtelijk blijft wat al is uitgevoerd, wat aangescherpt dient te worden, wat uitgevoerd gaat worden en wat nog op de plank ligt. Tabel 10.1 laat zien welke acties en projecten nodig zijn om uitvoering te geven aan het groenbeleid. Ze vormen de ingrediënten voor het groenactieprogramma voor de komende jaren. Per project is aangegeven welke prioriteit wij eraan wensen te geven: +++

Hoog: op korte termijn uit te voeren.

++

Middel: in de planning en begroting voor komende jaren opnemen.

+

Laag: op de plank, oppakken zodra de gelegenheid zich voordoet.

Tabel 10.1 - uitvoeringsagenda Nr.

Project of activiteit

Zie § en @

Prioriteit

1.

Inpassen groenstructuurkaart in werkprocessen RO en

§ 7.5 @1

++

beheer 2.

Uitwerken groencompensatie groenstructuur

§ 7.5 @2

++

3.

Opstellen werkplanning op basis van werken op frequen-

§ 7.6 @3

+++

§ 7.6 @4

+++

§ 7.7 @5

+++

tie 4.

Aanwijzen groene databeheerder en uitvoeren controle groenarealen

5.

Uitvoeren boomveiligheidscontroles volgens cyclus in § en op basis daarvan snoeiplanning van bomen opzetten

6.

Toepassen matentabel bij nieuwe aanplant

§ 7.7 @6

++

7.

Uitwerken format en protocol groenbeheertoets

§ 7.7 en 8.3 @7

++

8.

Plaatsen van kaders voor omgaan met overlast op ge-

§ 7.7, 8.4 @ 8

++

§ 7.7 @9

+++

meentelijke website 9.

Opstellen criteria en actualisatie lijst Waardevolle houtopstanden en uitwerken compensatie

73

BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer • EINDCONCEPT

Tabel 10.1 - uitvoeringsagenda Nr.

Project of activiteit

Zie § en @

Prioriteit

10.

Uitbreiden ecologische kennis buitendienst en opzetten

§ 8.1 @10

++

§ 8.1 @11

++

§ 8.2 @12

++

§ 8.3 @13

+

§ 8.3 @14

++

soortenregistratie 11.

Stimuleren van bewonersinitiatieven voor vergroenen in het kader de klimaatstrategie

12.

(Her)inrichtingsplannen toetsen op kansen voor opvangen van water en zorgen voor verkoeling als onderdeel van de groenbeheertoets

13.

(Her)inrichtingsplannen toetsen op beweegmogelijkheden als onderdeel van de groenbeheertoets

14.

Uitwerken protocol participatiebeleid, spelregels voor vergroenen en adoptie van groen

15.

Uitwerken beantwoorden bewonersvragen (FAQ)

§ 8.3 @15

++

16.

Uitwerken planning en berichten technisch onderhoud

§ 8.3 @16

++

17.

Uitwerken beheersingsbeleid voor eikenprocessierups

§ 8.4,7.7 @17

+++

§ 10.3 @18

+++

§ 10.1

+

en invasieve soorten 18.

Opnemen van vervangingsinvestering voor groen in de begroting

19.

Evaluatie Beleidsplan groenbeheer (elke 4 jaar) en jaarlijkse voortgangsrapportage van de acties uit uitvoeringsagenda

10.2

Financieringsmogelijkheden Uitgangspunt is om de groene projecten en kansen uit dit Beleidsplan groenbeheer zo veel als mogelijk mee te nemen bij andere (uitvoerings)projecten. Het is daarnaast wenselijk dat het groene vakgebied ook zelf kan beschikken over financiële middelen om groene kansen te kunnen realiseren. Voor de financiering bestaan onder meer de volgende mogelijkheden:

74

EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer

•

Reguliere beleidstaken: bij het opstellen van de jaarplannen bekijken welke wensen kunnen worden uitgevoerd binnen de reguliere beleidstaken of -budgetten.

•

Reguliere beheer- en uitvoeringstaken: jaarlijks nagaan welke ruimtelijke voorstellen vanuit het reguliere beheer of binnen (kleinschalige) renovatie- en omvormingsprojecten kunnen worden uitgevoerd. Bij de prioritering van renovatieprojecten hier rekening mee houden.

•

Aanmelding meerjarenbegroting: projectvoorstellen waarvoor kennis of capaciteit binnen de gemeente ontbreekt, aanmelden als nieuw beleid of als uitvoeringsproject ten behoeve van de Meerjarenbegroting.

•

Kostenverhaal grondexploitatie: de Wet op Ruimtelijke Ordening (art. 6.24) biedt de mogelijkheid om vanuit ruimtelijke ontwikkelingen derden mee te laten betalen aan specifieke voorstellen uit dit Beleidsplan groenbeheer. Dit geldt alleen voor de voorstellen die een duidelijke samenhang vertonen met betreffende ontwikkeling. Om hiervoor in aanmerking te komen is een door de gemeenteraad vastgestelde lijst nodig met voorstellen die voorzien zijn van een goede onderbouwing (profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit).

•

Groen- en natuurcompensatie: voor ruimtelijke ontwikkelingen die ten koste gaan van (structuur) groen of natuurwaarden dient gezocht te worden naar compensatiemogelijkheden. Dergelijke verplichtingen zijn – afhankelijk van de gestelde eisen – te combineren met projecten die voortvloeien uit het Beleidsplan groenbeheer.

•

Subsidieregelingen: aanplant van groen en bomen, aanleg van natuur maar ook participatieprojecten worden vanuit de landelijke en provinciale overheid gestimuleerd via wisselende subsidieregelingen. Het is wenselijk de mogelijkheden te (laten) onderzoeken om hiervan gebruik te maken. Zie kaders voor enkele mogelijkheden.

•

Publiek-private samenwerking: zoeken naar partners die bepaalde voorstellen mee willen financieren. Zo heeft bijvoorbeeld ook een woningbouwcorporatie belang bij een hoogwaardig groene woonomgeving of hechten bedrijven belang aan een fraai beplante entree van het bedrijventerrein.

Het verdient aanbeveling om financiering van projecten en ruimtelijke voorstellen in een meer gedetailleerd uitvoeringsprogramma uit te werken. Hierbij kan dan per project of (type) ruimtelijke voorstel worden aangegeven welke financieringsbron van toepassing is.

75

BELEIDSPLAN GROENBEHEER 2021 • gemeente Landsmeer • EINDCONCEPT

LITERATUURLIJST •

APV 2019

•

Bijdrage HSV Landsmeer‐Den Ilp t.b.v. Omgevingsvisie Landsmeer

•

Bomenverordening 2010

•

Duurzaamheidsvisie 2018

•

Groenbeleidsplan Landsmeer 2009-2019

•

Naar een Landsmeers UITVOERINGSPLAN KLIMAATADAPTATIE 2021-2024

•

Gronduitgifte- en grondprijzenbeleidsnota snippergroen gemeente Landsmeer 2016

•

IVN Twiske, memo omgevingsvisie

•

Mobiliteitsvisie Landsmeer 2017

•

Waterplan gemeente Landsmeer

•

Welstandsnota 2012

De Breek

76