B1. Beleidsplan Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening 2025-2028

P – 8 De inzet van de professional is zo kort als mogelijk en zo lang als nodig. De professional neemt tijdig maatregelen om het resultaat te bestendigen. P - 9 De professional legt de benodigde bewijsstukken, plan van aanpak, afspraken en relevante contacten, de voortgang en evaluaties op de afgesproken wijze vast in het klantdossier, opdat verantwoording van keuzes mogelijk is en de continuïteit van dienstverlening gewaarborgd is bij uitval van de betrokken professional. P – 10 Opdrachtnemer hanteert beleid voor de (verdere) competentie-ontwikkeling en het bijhouden van de vakbekwaamheid van de professionals en voert dit uit. Professionals nemen actief deel aan geboden scholing en uitwisseling. P – 11 De professional betrekt de inwoner bij de (vervolg)stappen die genomen moeten worden en communiceert helder en eenvoudig naar de inwoner hoe het proces er uit ziet. Zij biedt perspectief. 28

P – 12 Per onderdeel van de schuldhulpverlening wordt de juiste expertise en worden de juiste competenties (gesprekstechnieken, vakinhoudelijke kennis, juiste houding en gedrag) ingezet. Medewerkers krijgen de ruimte om te denken én handelen in mogelijkheden (in de geest van de wet). Evaluatie dienstverlening Ieder kwartaal vindt er een voortgangsgesprek plaats tussen opdrachtgever en opdrachtnemer bij opdrachtgever.

29

Bijlage 4: begrippenlijst Armoede/minima: Armoede en minima zijn begrippen die in dit beleidskader als 1 begrip wordt gehanteerd. Een definitie van armoede: het structureel niet kunnen rondkomen door een tekort aan financiële middelen’, waarbij voor een langere periode te weinig middelen beschikbaar zijn voor een ‘niet-veel-maar-toereikend budget (SCP, 2019). Bijzondere bijstand: Soms zijn er situaties waarbij iemand voor onverwachte en noodzakelijke kosten komt te staan die hij niet kan betalen uit zijn algemene bijstandsuitkering, andere vormen van inkomen of uit zijn vermogen. Dan kunnen mensen een beroep doen op de individuele bijzondere bijstand. Op basis van financiële draagkracht wordt bepaald of ze bijzondere bijstand ontvangen. Aan de hand van de inkomensgrens worden de draagkracht en het draagkrachtpercentage berekend. Budgetbeheer: Budgetbeheer is het beheren van iemands inkomsten en het verrichten van betalingen, al dan niet als onderdeel van schuldhulpverlening. Hiermee zorgt de schuldhulpverlener dat iemand rekeningen op tijd betaalt zodat er geen (nieuwe) betalingsachterstanden of schulden ontstaan. Anders dan bij beschermingsbewind blijft de hulpvrager de hoofdverantwoordelijkheid dragen. De budgetbeheerder zorgt in elk geval voor vaste lasten zoals huur of hypotheek, gas, water en elektriciteit en verplichte verzekeringen (budgetbeheer basis).

Afhankelijk van iemands zelfredzaamheid kunnen daar ook andere betalingen bijkomen (budgetbeheer middel). In de meest uitgebreide vorm van budgetbeheer krijgt iemand alleen nog maar leefgeld (budgetbeheer totaal). Collectieve ziektekostenverzekering: Gezondheid bepaalt in grote mate in hoeverre iemand kan meedoen aan de samenleving. Goede en betaalbare zorg is daarom erg belangrijk. Mensen met een laag inkomen beschikken niet altijd over voldoende middelen om zorg te betalen en zich goed te verzekeren voor de zorg die zij nodig hebben. Dit kan zorgmijding tot gevolg hebben. Als gemeente bieden wij een collectieve zorgverzekering aan onder gunstige voorwaarden. Computerregeling schoolgaande kinderen: De gemeente Landsmeer heeft een financiële regeling voor computers voor schoolgaande kinderen. Deze regeling is voor ouders met een laag inkomen en weinig vermogen. Crisissituatie: Als een inwoner wordt geconfronteerd met een aanzegging voor woningontruiming, beëindiging van de gas-, water-, elektriciteits- of stadsverwarmingsservice spreken we van een crisissituatie. In deze gevallen is een snelle actie vereist. Energiecoaches: De energiecoaches komen gratis bij inwoners thuis. In een een-op-een gesprek geven zij inzicht in de energiekosten en het energieverbruik en tips over manieren om op deze kosten te besparen.

Financieel beheer: Financieel beheer waarborgt dat de maandelijkse en incidentele afloscapaciteit van een hulpvrager wordt gereserveerd. De afloscapaciteit kan op een rekening van de schuldhulpverlenende organisatie komen, maar andere oplossingen zijn ook toegestaan. Gezondverzekerd.nl/goedkope-energie: Via deze website kunnen inwoners gebruik maken van een gunstig aanbod met betrekking tot energiecontracten. Humanitas Thuisadministratie: Thuisadministratie helpt mensen om weer grip te krijgen op hun financiën. Slecht inzicht in de administratie leidt vaak tot andere, grotere problemen. Getrainde vrijwilligers helpen mensen zodat zij weer zelfstandig hun financiën kunnen regelen. 30

Individuele inkomenstoeslag: Wanneer een huishouden langdurig moet rondkomen van een inkomen rond het sociaal minimum is het steeds moeilijker om geld te reserveren. Daarom verstrekken wij aan huishoudens, die minimaal 3 jaar een inkomen tot 120 % van de bijstandsnorm hebben en geen zicht hebben op een verbetering van hun inkomen, een individuele inkomenstoeslag. Individuele studietoeslag: Studenten met een arbeidsbeperking kunnen naast hun studie vaak geen bijbaan hebben waardoor ze minder mogelijkheden hebben om inkomsten te verwerven. Hierdoor kan het voor jongeren met een arbeidsbeperking minder aantrekkelijk zijn om te studeren. Om die financiële drempel te verlagen, verstrekken wij aan studenten met een arbeidsbeperking vanaf 18 jaar, die recht hebben op studiefinanciering of een tegemoetkoming op grond van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdragen en schoolkosten, een individuele studietoeslag. Deze toeslag voorziet in een deel van de studiekosten. Integrale benadering: wij streven naar een aanpak waarbij verschillende instanties, zowel in het voorliggende veld als in de hulpverlening, samenwerken en elkaar versterken. Hierbij is de situatie van de inwoner altijd het uitgangspunt. Vanuit de inwoner wordt bekeken welke ondersteuning en hulpverlening nodig is om de inwoner blijvend zelfredzaam te maken. Als gemeente faciliteren wij deze samenwerking middels o.a.

het Breed Netwerk Overleg welke elk kwartaal wordt georganiseerd en het up-to-date houden van onze sociale kaart. Daarnaast hechten wij eraan dat al onze uitvoeringspartners regelmatig op Het Middelpunt aanwezig zijn, waar informeel ruimte is voor collegiaal overleg. Jeugdfonds Sport & Cultuur: Het Jeugdfonds Sport & Cultuur maakt het mogelijk dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld toch kunnen sporten of iets aan cultuur kunnen doen. Sport en cultuur helpen een kind zich in fysiek, mentaal en sociaal optimaal te ontwikkelen. Kledingbank Zaanstreek: de kledingbank is onmisbaar voor de groeiende groep mensen die door wat voor oorzaak dan ook geen geld hebben om nieuwe kleding of schoenen te kopen. Zij kunnen bij de Kledingbank Zaanstreek terecht. Zo leveren zij met praktische hulp een bijdrage aan de armoedebestrijding in de Zaanstreek. Verwijzing is nodig, dit loopt via de SMD. Kwijtschelding belastingen en heffingen: Inwoners met een inkomen rond het bijstandsniveau kunnen kwijtschelding aanvragen voor gemeentelijke belastingen en heffingen. De kwijtscheldingsregeling is van toepassing op de afvalstoffenheffing en het rioolrecht. Maatschappelijke participatie volwassenen: Voor mensen met een laag inkomen is het niet altijd gemakkelijk om mee te doen.

Zij hebben bijvoorbeeld niet altijd genoeg geld om lid te zijn van een sportvereniging, muziekles te volgen of een theater te bezoeken. Minima lopen hierdoor een hoger risico op sociale uitsluiting. Wij verstrekken toegankelijkheidsbijdragen aan volwassenen. Maatwerkvoorziening: Een maatwerkvoorziening is hulp voor iemand persoonlijk. Een maatwerkvoorziening wordt pas toegekend na een onderzoek door de gemeente. Dat is meestal een gesprek om vast te stellen welke ondersteuning iemand nodig heeft. MNSP: de afkorting voor Minnelijke Schuldhulpverlening Natuurlijke Personen. Een andere benaming voor het ‘minnelijk traject’. Dit is een schuldenregeling die wordt afgesloten tussen de inwoner, met behulp van de schuldhulpverlener, met de schuldeiser. Nazorg: Het doel van nazorg is om de klant ook ná een schuldregelingstraject te blijven ondersteunen bij de start van een schuldenvrij leven, zelfredzaamheid waar mogelijk verder te bevorderen én terugval waar mogelijk te voorkomen. 31

Nederlandse Schuldhulproute (NSR) / Geldfit.nl: De Nederlandse Schuldhulproute (NSR) is een publiek-private samenwerking van bedrijven, gemeenten, (hulp)interventies en andere samenwerkingspartners. Samen werken ze aan een financieel gezond Nederland. Dit doen ze door mensen eerder te vinden, te bereiken en te leiden naar passende tools, informatie of hulp via de website Geldfit.nl. Geldfit geeft gratis informatie over geld in iemands situatie. Ze geven tips of een persoonlijk advies. Ook bestaat de mogelijkheid om anoniem contact op te nemen. Voor ondernemers is er de website Geldfit.nl/zakelijk. NVVK: de afkorting voor Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. Dit is de branchevereniging voor schuldhulpverlening. Onafhankelijk cliëntondersteuner (MEE): Het aanbieden van onafhankelijke cliëntondersteuning is verplicht. Gemeente Landsmeer heeft dit belegd bij MEE Amstel en Zaan. Een onafhankelijk cliëntondersteuner geeft persoonlijk advies dat past bij iemands situatie. Ze denken mee in oplossingen zonder de regie over te nemen. Ondernemersloket Purmerend: Elke ondernemer kan hulp, advies en ondersteuning vragen in een persoonlijk gesprek met een van de adviseurs van het Ondernemersloket. De adviseur helpt de ondernemer om weer grip te krijgen op zijn geldzaken. Een afspraak is gratis.

Over Rood: Over Rood begeleidt en ondersteunt ondernemers met onvoldoende inkomsten bij betalingsachterstanden, schulden, administratieve achterstanden, belasting(aangifte) achterstanden en bedrijfsbeëindiging om financiële redenen. Problematische schulden: Een problematische schuldsituatie is de situatie waarin te voorzien is dat een natuurlijke persoon schulden niet zal kunnen blijven afbetalen of is gestopt met afbetalen. In ieder geval een situatie waarin niet binnen 36 maanden alle openstaande vorderingen betaald kunnen worden (met een betalingsregeling). Saneringskrediet: Lening waarbij een kredietbank in één keer alle vorderingen van de schuldeisers afkoopt tegen een percentage van de oorspronkelijke vordering (sanering). De hulpvrager lost het saneringskrediet af aan de kredietbank. Schuldbemiddeling: Dit is een overeenkomst tussen de schuldenaar en de schuldeisers waarbij gedurende de aflosperiode (momenteel 18 maanden) naar draagkracht wordt afgelost tegen finale kwijting. Jaarlijks vindt een hercontrole plaats, het vrij te laten bedrag wordt opnieuw berekend en het gereserveerde geld wordt afgedragen aan de schuldeisers. Het aan de schuldeisers aangeboden percentage is een prognose. Het bedrag dat de schuldeisers uiteindelijk ontvangen, kan hiervan afwijken vanwege bijvoorbeeld het verkrijgen of verlies van een baan.

Wanneer de klant tussentijds niet aan de verplichting voldoet – er ontstaat bijvoorbeeld een nieuwe schuld – dan komt de regeling te vervallen. Schuldhulpverlening/schuldregelingsfase: in deze fase wordt geprobeerd een regeling te treffen voor de schulden. Alle schulden zijn geïnventariseerd en de aflossingscapaciteit wordt berekend. Het verschil tussen het inkomen en het ‘vrij te laten bedrag’ wordt voor de schuldeisers gereserveerd. Aan de hand van de afloscapaciteit wordt een voorstel voor afkoop aan de schuldeisers gedaan. Preferente schuldeisers krijgen een dubbel percentage aangeboden. Wanneer alle schuldeisers akkoord gaan, is de schuldregeling rond.

32

Sociaal raadsvrouw (SMD): De Sociaal Raadsvrouw weet alles over wetten, voorzieningen en regelingen. Zij helpt inwoners bij het invullen van formulieren of de aanvraag van een uitkering of toeslag. Samen met de inwoner wordt bekeken waar iemand recht op heeft. Daarnaast kan een inwoner bij de Sociaal Raadsvrouw terecht voor budgetadvies en hulp bij het maken van betalingsafspraken. De Sociaal Raadsvrouw werkt ook outreachend door inwoners die vanuit Vroegsignalering aangemeld worden een hulpaanbod te doen. Stabilisatie / stabilisatiefase: Stabilisatie is het in evenwicht brengen en houden van inkomsten en uitgaven van iemand met schulden als een minnelijke schuldregeling mogelijk lijkt. Voor dat evenwicht moet iemand zoveel mogelijk inkomsten genereren en rond komen van het Vrij te Laten Bedrag (VTLB) om maximaal te kunnen aflossen. Stabilisatie is alleen mogelijk als iemand met schulden niet in een crisissituatie zit. De stabilisatiefase duurt maximaal 4 maanden en kan één keer met vier maanden worden verlengd. Stichting Babyspullen: Stichting Babyspullen vindt dat alle kinderen recht hebben op een eerlijke start in het leven, ongeacht de financiële situatie waar ze in geboren worden.

Stichting Babyspullen draagt hierin bij door (aanstaande) ouders in armoede te ontzorgen en hun kindje vanaf de geboorte tot twee jaar van basisartikelen te voorzien door het schenken van babystartpakketten. Deze pakketten worden samengesteld uit nieuwe en gebruikte babyspullen en bevatten kleding, beden badtextiel en verzorgingsproducten en klein speelgoed. Aanmelding verloopt via de SMD. Voedselbank Purmerend: De Voedselbank is er voor iedereen die tijdelijk voedselhulp nodig heeft. Zij helpen door gratis voedsel te geven dat zij ontvangen van hun voedseldonateurs. Voorliggende voorziening: Een voorliggende voorziening is een term die wordt gebruikt in het sociale domein en verwijst naar een al bestaande voorziening of regeling. Deze moet eerst worden benut voordat specifieke overheidssteun of voorzieningen kunnen worden aangevraagd, zoals die onder de Wgs of de PW vallen. Voorzieningenwijzer (NSR)/Geldfit.nl: de Voorzieningenwijzer helpt inwoners hun basisvoorzieningen op orde te krijgen. Inwoners kunnen o.a.. online controleren of zij recht hebben op gemeentelijke of andere lokale regelingen en toeslagen. De Voorzieningenwijzer vervangt berekenuwrecht.nl Vrij te laten bedrag (VTLB): Tijdens de minnelijke schuldregeling wordt door de schuldhulpverlener berekent welk deel van het inkomen een inwoner mag houden om van te leven.

Hiervan betaalt de inwoner vaste lasten, zoals de huur, gas, licht en elektra en verzekeringen. En verder dagelijkse uitgaven, zoals boodschappen, abonnementen en (privé) reiskosten. Het inkomen boven het VTLB wordt afgelost aan de schuldeisers. Vroegsignalering: Vroegsignalering binnen de schuldhulpverlening is het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen met financiële problemen om vroegtijdige hulpverlening mogelijk te maken door gebruik te maken van daadwerkelijke signalen en outreachende hulpverlening. WSNP: de afkorting voor Wet Sanering Natuurlijke Personen. Een WSNP volgt na het minnelijk traject. Wanneer het niet lukt om met de schuldeisers te komen tot een minnelijke regeling, dan wordt de rechter gevraagd om een oplossing.

33

34