02 B1. Concept Warmteprogramma Landsmeer 2026-2031
Tekst van het document
Warmteprogramma Landsmeer Concept Warmteprogramma Landsmeer 2026 – 2030
2 Inhoud 1. Samenvatting ................................................................................................................................... 3 2. Inleiding ............................................................................................................................................ 5 2.1. Van transitievisie warmte naar warmteprogramma .............................................................. 5 2.2. Functie van dit warmteprogramma ........................................................................................ 5 2.3. Met wie is dit warmteprogramma opgesteld ......................................................................... 6 2.4. Wat is er al gebeurd in Landsmeer? ....................................................................................... 7 3. Uitgangspunten en randvoorwaarden – Hoe maken we keuzes? ................................................... 8 3.1. Gezamenlijke uitgangspunten warmteprogramma ............................................................... 8 3.2. Lokale randvoorwaarden ........................................................................................................ 9 4. Aanpak - wat gaan we doen? ......................................................................................................... 10 4.1.
Wat zijn mogelijke voorkeurswarmte oplossingen .............................................................. 10 4.2. De warmtetransitie in Landsmeer ........................................................................................ 12 4.3. Het tijdspad richting 2050 .................................................................................................... 13 4.4. Buurtaanpak ......................................................................................................................... 15 5. Uitvoering – Hoe gaan we het organiseren? ................................................................................. 32 5.1. Acties Kansrijke buurten ....................................................................................................... 32 5.2. Acties Uitdagende buurten ................................................................................................... 33 5.3. Gemeente brede aanpak ...................................................................................................... 34 5.4. Rol stakeholders ................................................................................................................... 36 5.5. Gemeentelijke organisatie .................................................................................................... 37 5.6.
Planproces............................................................................................................................. 38 6. Monitoring en evaluatie ................................................................................................................. 41 6.1. Monitoring ............................................................................................................................ 41 6.2. Evaluatie................................................................................................................................ 41 Bijlage 1: Technische verdieping ............................................................................................................ 42 3 1. Samenvatting De gemeente Landsmeer streeft ernaar om in 2050 alle woningen vrij van aardgas te verwarmen. Dit doel geldt voor alle Nederlandse gemeenten en is in lijn met het Klimaatakkoord . Dit warmteprogramma volgt de eerdere Transitievisie warmte (TVW) uit 2020 op en beschrijft de keuzes en aanpak voor de komende jaren, om dit doel te realiseren. De aanpak richting aardgasvrij is niet enkel door de gemeente bedacht. Bij het opstellen van het warmteprogramma is samengewerkt met belangrijke partners: netbeheerder Liander en woningcorporatie Eigen Haard. Ook de inwoners van Landsmeer hebben meegedacht via een enquête, bewonersavonden en een koffiekar op de markt.
De keuzes en aanpak die in het warmteprogramma beschreven staan, zijn gemaakt op basis van uitgangspunten en met inachtneming van de randvoorwaarden. Deze zijn aangescherpt ten opzichte van de uitgangspunten en randvoorwaarden uit de TVW en vastgesteld door het college. Een overzicht staat in de tabel hieronder. Uitgangspunten Randvoorwaarden Betaalbaarheid is en blijft de basis Organisatiecapaciteit We werken alleen aan uitvoerbare oplossingen Financiële middelen We wegen input van inwoners en stakeholders mee in besluitvorming Capaciteit op het elektriciteitsnet Onze regierol pakken we proactief op Passend aanbod bronnen Er zijn verschillende manieren om een gebouw aardgasvrij te verwarmen. Voor Landsmeer geldt dat in de meeste buurten een individuele elektrische oplossing voor de hand ligt. Het gaat dan om een elektrische warmtepomp. Afhankelijk van de elektriciteitscapaciteit of isolatieopgave kan een hybride warmtepomp als tussenstap worden ingezet. In de buurt Luijendijk-zuid zien we mogelijkheden om als eerste naar een duurzamer alternatief over te stappen. De komende tijd gaan we samen met de bewoners aan de slag om dit idee uit te werken met een warmteplan. In enkele buurten, Luijendijk, ’t Lint en Oude dorp, liggen mogelijke kansen voor kleinschalige collectieve warmteoplossingen op basis van aquathermie.
We weten in deze buurten nog niet wat de meest geschikt aardgasvrije warmteoplossing is. Dit gaan we de komende tijd onderzoeken. De gemeente Landsmeer stimuleert haar inwoners en ondernemers om stappen te zetten richting een aardgasvrije gebouwde omgeving. De uiteindelijke keuze ligt bij de inwoner en/of ondernemer zelf. De afgelopen jaren ondersteunde de gemeente Landsmeer haar inw oners al door middel van een isolatieprogramma en de inzet van energiecoaches. Hier gaan we de komende jaren mee door. We vergroten het informatieaanbod, om verder tegemoet te komen aan (technische) vragen en zorgen van bewoners. 4 We gaan aan de slag met het ontwikkelen van een gemeentelijke aanpak rond de ondersteuning van bewonersinitiatieven en energiegemeenschappen. Hierbij blijven we de samenwerking opzoeken met onze partners, woningcorporaties Eigen H aard en Rochdale, netbeheerder Liander, WelzijnWonen+ en het Duurzaam Bouwloket. Tot slot monitoren we de voortgang en evalueren we periodiek om bij te kunnen sturen waar nodig. 5 2. Inleiding 2.1. Van transitievisie warmte naar warmteprogramma In juni 2020 is de transitievisie warmte (TVW) van de gemeente Landsmeer opgesteld. De TVW geeft een gemeentelijke visie op de landelijk afspraak dat Nederland in 2050 vrij van aardgas is, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord.
In de Klimaatwet (2020) is deze afspraak verder uitgewerkt en is vastgelegd dat onder andere de gebouwde omgeving in 2050 aardgasvrij is en er in 2030 minimaal 55% minder CO₂ wordt uitgestoten dan in 1990. Sinds de opstelling van de TVW in 2020 is er veel veranderd, zowel op het gebied van technologische ontwikkelingen als beleidsveranderingen : nieuwe innovaties in warmteoplossingen zijn beschikbaar gekomen, de juridische context is significant veranderd (zie kader) en ontwikkelingen in proeftuinen hebben de realiteit sterk veranderd. De Wet gemeentelijke in strumenten warmtetransitie stelt dat gemeenten hun visie iedere 5 jaar moeten vernieuwen. Met deze nieuwe visie (opgesteld in 2026) kunnen we inspelen op deze nieuwe context, met aangepaste strategieën voor energie -efficiëntie, kostenbeheersing en een versnelling van de verduurzaming van de warmtevoorziening. Dit nieuwe programma sluit aan bij de laatste inzichten en de veranderende maatschappelijke, economische en technische omstandigheden . Tot slot moet het warmteprogramma ook geïntegreerd worden in de nieuwe werkelijkheid van de Omgevingswet. 2.2. Functie van dit warmteprogramma Dit warmteprogramma is de wettelijk e opvolger van de TVW van de gemeente Landsmeer. In dit programma staan de plannen voor het verduurzamen van buurten voor ten minste de komende tien jaar beschreven .
De gemeente Landsmeer mo et net als iedere gemeente in Nederland uiterlijk 31 december 2027 een warmteprogramma hebben vastgesteld en deze iedere 5 jaar actualiseren. Dit warmteprogramma: (1.) Legt de basis voor een nadere gebiedsgerichte aanpak, door duidelijkheid te bieden over welke warmteoplossing voorzien is op welke termijn in welke gebieden en buurten; (2.) Biedt inzicht en handelingsperspectief aan bewoners, gebouweigenaren en professionele stakeholders; (3.) Bouwt voort op eerdere onderzoeken en zorgt voor duidelijke vervolgstappen; (4.) Maakt voortgang van de lokale warmtetransitie inzichtelijk. Het warmteprogramma valt onder de Omgevingswet en is onderdeel van een groter planproces. Dit programma geeft richting in de transitie naar aardgasvrij . Deze koers wordt vervolgens uitgewerkt in een uitvoeringsplan (warmteplan) voor een of meerdere buurten. Uiteindelijke keuzes ten behoeve van de warmtetransitie kunnen leiden tot een wijziging in het omgevingsplan, daarmee worden keuzes vastgelegd. Meer informatie over dit planproces en tijdspad is opgenomen in H5.6. 6 Kader 1: Nieuwe wet- en regelgeving Op moment van schrijven zijn er twee nieuwe wetten op het gebied van warmte in de maak: 1) Wet collectieve warmte (Wcw) 2) Wet gemeentelijke instrumenten warmte (Wgiw) De Wet collectieve warmte (Wcw) vervangt de huidige warmtewet.
De wet vergroot de publieke regie voor de ontwikkeling van warmtenetten. 3 juli 2025 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Wet collectieve warmte. Momenteel volgt behandeling in de Eerste kamer. De verwachte inwerkingtreding van de Wcw is 1 januari 2027. De Wcw stelt dat een partij geen warmte kan leveren zonder toestemming van de gemeente, middels aanwijzing van een warmtebedrijf. Dit warmtebedrijf moet voor meer dan 50% in publieke handen zijn. Voor kleinschalige warmtenetten (onder de 1500 aansluitingen) zijn de regels soepeler en kan, onder voorwaarden een ontheffing worden aangevraagd. De Wet gemeentelijke instrumenten warmte (Wgiw) biedt gemeenten bevoegdheden om regie te voeren in een gebiedsgerichte aanpak richting aardgasvrij. E én van de instrumenten is de aanwijsbevoegdheid. Hiermee kan een gemeente in het omgevingsplan gebieden aanwijzen waarbij de levering van aardgas op termijn eindigt. De Wgiw verbindt tevens eisen aan het warmteprogramma dat als verplicht programma onder de Omgevingswet geldt. Wanneer de gemeente voornemens is de aanwijsbevoegdheid in te zetten moet dit in het warmteprogramma benoemd worden zodat in het omgevingsplan regels kunnen worden opgenomen. Daarnaast is sinds 1 januari 2024 de Omgevingswet van kracht.
V olgens de Omgevingswet is er een milieueffectrapportage ( mer) nodig als de gemeente plannen heeft die de omgeving beïnvloeden; zoals een weg of een warmtenet. Voor dit warmteprogramma is dat nu niet nodig , omdat er geen keuzes voor projecten in staan die een mer verplichten. Wanneer de aanwijsbevoegdheid ingezet wordt, dient hier wel een MER voor te worden uitgevoerd. Naast bovenstaande wetten die gericht zijn op warmte, is het ACM -prioriteringskader een ander relevant kader. Dit prioriteringskader is per 1 januari 2026 van kracht. In situaties waarin sprake is van netcongestie geeft het prioriteringskader aan welke maatschappelijke functies en groepen als eerste aansluiting en capaciteit krijgen als dit beschikbaar komt. Per 1 juli 2026 geldt deze wachtlijstsystematiek voor zowel groot - als kleinverbruikers (t/m 3x35A) . Tot dat moment is de wachtlijst en prioritering van toepassing op grootverbruikers. Concreet betekent dit dat na 1 juli inwoners niet zomaar direct een zwaardere aansluiting kunnen krij gen, terwijl dit nodig kan zijn voor een alternatieve warmteoplossing. Daarmee wordt het tempo van de transitie deels bepaald door de mogelijkheden op het elektriciteitsnet. 2.3. Met wie is dit warmteprogramma opgesteld De gemeente vindt het belangrijk dat de inwoners van de gemeente Landsmeer actief betrokken zijn bij het warmteprogramma.
Daarom is aan de start van het warmteprogramma een participatie- en communicatieplan opgesteld. In dit plan staat beschreven hoe we de inwoners betrekken met vier 7 gradaties: informeren, participatieavonden, in gesprek op de markt en online consultatie. Daarna is dit plan uitgevoerd in de periode november 2025 t/m maart 2026. Aan de start van het opstellen van het warmteprogramma zijn inwoners uitgenodigd om een online enquête in te vullen. In alle drie de kernen is een participatieavond georganiseerd (Landsmeer, Den Ilp en Purmerland). Naast deze inloopavonden stonden we op vrijdag op de weekmarkt in Landsmeer met een informatiestand. Naast inwoners zijn ook stakeholders betrokken. We zien de professionele stakeholders als partners in het opstellen van de warmtetransitie. Met woningcorporaties en de netbeheerder voerden we gesprekken aan de start van het warmteprogramma. Het concept warmteprogramma is tijdens een stakeholdersessie gedeeld en besproken. In de separate bijlage Participatieverslag staat meer over het betrekken van onze stakeholders en bewoners en de informatie die we daaruit hebben opgehaald. 2.4. Wat is er al gebeurd in Landsmeer? Sinds de vaststelling van de Transitievisie Warmte heeft de gemeente Landsmeer niet stilgezeten. Er is ingezet op isolatie door het ondersteunen en activeren van inwoners bij het verduurzamen van hun woningen.
Het geven van a dvies vormde hierbij een belangrijke pijler . Dit werd doorlopend aangeboden via het energieloket (Duurzaam Bouwloket) en de inzet van energiecoaches (WelzijnWonen+). Behalve advies zijn diverse activerende initiatieven georganiseerd, met een sterke focus op isolatie. Voorbeelden hiervan zijn informatieve bijeenkomsten, collectieve inkoopacties voor isolatiemaatregelen en sinds 2023 de isolatiesubsidie binnen het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Naast deze inzet op isolatie is vervolgonderzoek uitgevoerd naar een aardgasvrije oplossing voor de startbuurt Luijendijk-zuid. In dit buurtspecifieke onderzoek is de keuze voor een individuele elektrische warmteoplossing opnieuw bevestigd. 8 3. Uitgangspunten en randvoorwaarden – Hoe maken we keuzes? In de Transitievisie Warmte van 2020 hebben we als gemeente Landsmeer drie gezamenlijke uitgangspunten vastgesteld: 1. Betaalbare en uitvoerbare oplossingen. 2. Draagvlak bij bewoners, bedrijven en de gemeenteraad. 3. Goede stakeholdersamenwerking, gebaseerd op vertrouwen en open communicatie.
Naast de uitgangspunten zijn bij de Transitievisie Warmte ook de volgende randvoorwaarden voor de warmtetransitie gesteld: • Capaciteit en middelen • Passend aanbod bronnen • Geschiktheid van de bodem Voor het opstellen van het warmteprogramma zijn de uitgang spunten opnieuw beoordeel d en aangescherpt op basis van gesprekken met de gemeenteraad, wethouder, ambtelijke organisatie, stakeholders en inwoners. Dit heeft geresulteerd in de volgende aangescherpte uitgangspunten en randvoorwaarden. 3.1. Gezamenlijke uitgangspunten warmteprogramma Betaalbaarheid is en blijft de basis Zowel landelijk als bij ons in de gemeente Landsmeer is het belangrijkste uitgangspunt dat iedereen de overstap naar aardgasvrij moet kunnen betalen. In lijn met het landelijke beleid kiezen we in principe voor de aardgasvrije oplossing met de laagste maatschappelijke kosten. Daarbij is het wel een voorwaarde dat de eindgebruikerskosten voor een aardgasvrij alternatief voor onze inwoners niet significant duurder zijn dan alternatieve duurzame oplossingen. We werken alleen aan uitvoerbare oplossingen Als kleine gemeente met beperkte tijd en (financiële) middelen zijn we scherp op onze inzet. We steken onze tijd uitsluitend in oplossingen die ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.
Dit betekent dat oplossingen waarvan we op voorhand al weten dat die niet op grotere schaal uitvoerbaar zijn, voorlopig niet verder uitwerken. Bijvoorbeeld verwarming van woningen met behulp van waterstof of groen gas. Ook oplossingen die onderbouwd significant duurder dan alternatieve warmteoplossingen of technisch onhaalbaar zijn, werken we niet verder uit. We wegen input van inwoners en stakeholders mee in besluitvorming De warmtetransitie komt uiteindelijk bij iedereen in de buurt en achter de voordeur. Bewoners, woningcorporaties, de netbeheerder, bedrijven en andere belanghebbenden betrekken we actief bij onderzoeken en het opstellen van uitvoeringsplannen. Dit doen we stapsgewijs op momenten die passen bij het tempo van de transitie. We zijn ons ervan bewust dat de warmtetransitie complex is en niet voor al onze inwoners prioriteit heeft. Daarom stellen we ons transparant en constructief op, delen we relevante informatie en stellen we plannen waar mogelijk samen met inwoners en stakeholders op. 9 Onze regierol pakken we proactief op Als gemeente hebben we wettelijk de regierol in de lokale warmtetransitie. Binnen onze mogelijkheden pakken we dat in Landsmeer zo proactief mogelijk op. We nemen zelf initiatief en ondersteunen stakeholders en inwoners. We proberen drempels te verlagen, obstakels weg te nemen en duidelijkheid te scheppen.
Waar nodig maken we als gemeente ook keuzes die vanuit onze rol noodzakelijk zijn. Daarom zijn we ook bereid om de wettelijke aanwijsbevoegdheid in te zetten, zodat buurten en buurten weten wanneer ze uiteindelijk van het aardgas af gaan. 3.2. Lokale randvoorwaarden Organisatiecapaciteit Als Landsmeer zijn we een kleine gemeente met een beperkte organisatiecapaciteit. Daarom moeten we zuinig zijn op onze inzet en slim aansluiten op structuren die er al zijn. We werken daarom vanuit de bestuurlijke speerpunten die aansluiten bij de gemeente lijke planning en control cyclus. In het bijbehorende uitvoeringsprogramma stellen we prioriteiten voor de inzet van onze mensen en middelen. De keuzes die we maken in het warmteprogramma zijn daarvoor leidend. Ook aan stakeholders en inwoners vragen we op passende momenten wat zij bij kunnen dragen aan onze warmtetransitie. Waar nodig leggen we dit vast in wederzijdse afspraken. Financiële middelen Naast de organisatiecapaciteit van de gemeente zijn ook de financiële mogelijkheden beperkt. Vanuit de gemeentebegroting en de Rijksoverheid ontvangen we jaarlijks een bijdrage voor de warmte - en energietransitie. Deze middelen benutten we om de voorgenome n werkzaamheden uit ons uitvoeringsprogramma zo efficiënt mogelijk te realiseren.
Voor aanpassingen aan woningen en gebouwen sluiten we zoveel mogelijk aan bij natuurlijke momenten, zoals het vervangen van een cv - ketel, een verbouwing of verhuizing. Ook bl ijven we zoeken naar aanvullende financiële middelen, zoals Europese, landelijke en/of provinciale subsidies en/of fondsen. Hiermee streven we ernaar de warmtetransitie voor zowel de gemeente, stakeholders als inwoners zo betaalbaar mogelijk te houden. Capaciteit op het elektriciteitsnet Er is in Landsmeer sprake van langdurige congestie op het hoogspanningsnet. Ook het midden - en laagspanningsnet staan steeds meer onder druk. Doordat er steeds meer warmtepompen, laadpalen en elektrische apparaten komen, blijft netcongestie de komende jare n toenemen. Voldoende capaciteit op alle onderdelen van het elektriciteitsnet is een essentiële randvoorwaarde om stappen richting aardgasvrij te blijven zetten. We werken zo netbewust mogelijk en nemen de impact op het elektriciteitsnet mee in onze afwegi ng en het tijdspad voor warmteoplossingen. Dat betekent bijvoorbeeld dat we hybride warmtepompen voorlopig blijven stimuleren. Daarmee besparen we namelijk direct aardgas en ontlasten we het elektriciteitsnet. Passend aanbod bronnen Een passend aanbod aan duurzame bronnen is nodig om de transitie naar een aardgasvrije en duurzame warmtevoorziening in de gebouwde omgeving mogelijk te maken.
In ons warmteprogramma actualiseren we onze mogelijke warmtebronnen en kijken we ook om ons heen , zodat we weten voor welke bronnen nader onderzoek nodig is (bijvoorbeeld aquathermie in Luijendijk en/of aansluiting op warmtenetten in omliggende gemeenten). Daarbij brengen we ook de impact van de bron op de omgeving in beeld. 10 4. Aanpak - wat gaan we doen? 4.1. Wat zijn mogelijke voorkeurswarmte oplossingen Het huidige aardgasgebruik zal richting 2050 vervangen worden door het gebruik van alternatieve warmteoplossingen. De keuze voor een warmteoplossing is afhankelijk van veel factoren zoals de warmtevraag en mogelijk heden tot isoleren van woningen in een gebied, de beschikbaarheid van warmtebronnen en het temperatuurniveau van beschikbare warmtebronnen. Er zijn vier type warmteoplossingen die aardgas op den duur kunnen vervangen. Hieronder staan ze toegelicht. Figuur 4-1 Overzicht type warmteoplossingen met bijbehorend temperatuurniveau en benodigde mate van isolatie Collectief MT/HT -warmtenet: Woningen worden aangesloten op een collectief midden - of hoogtemperatuur warmtenet (MT/HT). De warmte wordt centraal geproduceerd en duurzaam geleverd, bijvoorbeeld via restwarmte of grootschalige duurzame bronnen. Deze oplossing is met name geschikt voor compact bebouwde gebieden. Door de hogere temperatuur zijn er geen of weinig aanpassingen benodigd aan de woning.
Collectief (Z)LT-warmtenet: Woningen worden aangesloten op een zeer -laagtemperatuur (ZLT) warmtenet, waarbij lage-temperatuur warmte wordt gedeeld binnen een gebied. In de woning wordt de temperatuur opgewaardeerd met een individuele warmtepomp (bronnet) of op centrale wijze middels een collectieve warmtepomp. Deze oplossing vraagt om goed geïsoleerde woningen en is vooral geschikt voor nieuwbouw en goed te renoveren buurten. In bestaande bouw zijn mogelijk aanpassingen nodig aan isolatie en het afgiftesysteem.
11 Collectieve warmteoplossingen op kleine schaal Een collectief warmtenet wordt vaak gezien als een grootschalige oplossing, maar er zijn verschillende schaalgroottes mogelijk, namelijk: • Groot collectief: 1500 aansluitingen of meer • Kleinschalig collectief: tussen de 51 – 1500 aansluitingen • Mini-warmtenetten: tussen de 2 – 50 aansluitingen De gemeente Landsmeer is een kleine gemeente met ca. 4.407 woningen en een kleine gemeentelijke organisatie. Dit maakt dat voor Landsmeer de kansen voor collectief zich richten op kleine schaal (tot 1500). Kleinschalig c ollectieve systemen die (een deel van) de warmte onttrekken aan bodem, oppervlaktewater of lucht zijn het meest kansrijk. Individueel all-electric: Woningen worden individueel aardgasvrij door de toepassing van elektrische warmtepompen in combinatie met voldoende isolatie. De isolatie is nodig omdat een warmtepomp tot minder hoge temperaturen verwarmt dan een cv -ketel. Verder zijn er mogelijk ook aanp assingen nodig aan het afgiftesysteem en de radiatoren. Een individuele warmtepomp kan de buitenlucht gebruiken als warmtebr on, maar ook water dat is opgeslagen onder de grond met behulp van een bodemlus. De warmtevoorziening is volledig elektrisch.
Duurzaam gas ( individueel hybride warmtepomp): Voor de toepassing van hybride warmtepompen moet de bestaande gasinfrastructuur in gebruik blijven, waarbij aardgas (deels) wordt vervangen door klimaatneutraal gas, zoals groen gas of waterstof. Groen gas is qua samenstelling gelijk aan (fossiel) aardgas, maar heeft een andere oorsprong. Groen gas wordt gemaakt van biogas dat vrijkomt bij de vergisting van biomassa ( zoals mest- en organische reststromen). Groene waterstof wordt gemaakt door elektrolyse van water met duurzame elektri citeit. Beide gassen kennen een hoge energiedichtheid en kunnen warmte op hoge temperatuur leveren, waardoor er weinig of geen aanpassingen nodig zijn aan de woning. Nadelen van deze hernieuwbare gassen zijn echter dat de beschikbaarheid beperkt is, de productie nog kostbaar is en dat de toepassing concurreert met industrie en mobiliteit. Dit maakt het in de praktijk een onzekere en geen makkelijk realiseerbare eindoplossing. Een hybride warmtepomp kan wel als tussenoplossing worden ingezet. Hybride warmtepomp als tussenoplossing In meerdere buurten kan een hybride warmtepomp een logische tussenstap zijn. Hiermee wordt het aardgasgebruik direct verminderd en worden woningen voorbereid op een volledig elektrische warmtevoorziening.
De hybride warmtepomp blijft in dit warmteprogramma nadrukkelijk een overgangsoplossing en maakt geen onderdeel uit van het beoogde eindbeeld. 12 4.2. De warmtetransitie in Landsmeer Figuur 4-2 WAT-kaart van de meest geschikte warmteoplossing per buurt 13 De voorkeursoplossingen zijn gebaseerd op een verdiepende technische analyse, waarin de resultaten van eerder uitgevoegde warmtestudies zijn vergeleken. Op basis van deze vergelijking zijn per buurt voorkeursoplossingen bepaald. Vervolgens is beoordeeld in hoeverre deze oplossingen aansluiten bij de woningtypologie, de warmtevraag en het corporatiebezit in de betreffende buurten. Deze analyse geeft inzicht in welke technieken per locatie mogelijk en kansrijk zijn. De kaart geeft een beeld van de meest passende techniek per buurt. Bij het o pstellen van een warmteplan (zie ook 5.6) maken we pas de definitieve keuze voor een oplossing. Deze kan dus afwijken van het gepresenteerde voorkeursalternatief. 4.3. Het tijdspad richting 2050 Bij de kaart met voorkeursoplossingen hoort ook een kaart met een tijdspad, waarop de warmteoplossingen worden uitgevoerd. Onderstaande figuur en de tabel op de volgende pagina geven weer wanneer en hoe we starten met de weg naar aardgasvrij per buurt. Een specifieke toelichting per buurt volgt in 4.4.
14 Figuur 4-3 Kaart met overzicht van wanneer en hoe we starten met de weg naar aardgasvrij per buurt
Gebied | Start buurt specifieke | Verwachte | Waarom? activiteiten1 | einddatum aardgas2 Buitengebied & | - | n.t.b. | Overkoepelende aanpak Twiske | individuele oplossing in ontwikkeling Den Ilp | - | n.t.b. | Overkoepelende aanpak individuele oplossing in ontwikkeling Havenzathe | - | n.t.b. | Overkoepelende aanpak individuele oplossing in ontwikkeling Luijendijk | 2027 – 2028 haalbaarheids | - | n.t.b. | We willen collectieve kansen onderzoek | niet missen. Luijendijk-zuid | 2027 warmteplan opstellen | 2042 | Kansrijk voor aardgasvrij | via individuele oplossing Oude dorp | 2030 haalbaarheidsonderzoek | n.t.b. | Onderzoek naar kansen voor collectief met inachtneming van de toekomstige warmtevraag Purmerland | - | n.t.b. | Overkoepelende aanpak individuele oplossing in ontwikkeling Sportpark | - | n.t.b. | Lopend gebieds- ontwikkelings-vraagstuk ‘t Lint | 2027 – 2028 haalbaarheids | - | n.t.b. | We willen collectieve kansen onderzoek | niet missen en duidelijkheid geven waar individuele oplossing de voorkeur heeft. 4.4. Buurtaanpak In de volgende paragrafen wordt per | (CBS-)buurt ingegaan op de warmteoplossing, het tijdspad en de stappen die de komende 5 | -10 jaar voorzien zijn. | We maken onderscheid tussen kansrijke buurten, uitdagende buurten en buurten | die passen bij een gemeente brede aanpak.
| Deze indeling is gebaseerd op de complexiteit van sturen in de transitie naar aardgasvrij door de gemeente. Naar mate een buurt meer homogeen van aard is en de ontwikkel- en oplossingsrichting eenduidig is, is deze meer kansrijk. 1 In deze gebieden gaan we de komende jaren aan de slag met specifieke activiteiten. Afhankelijk van de uitkomsten van deze activiteiten zal het vervolg bepaald worden, bijvoorbeeld het opstellen van een warmteplan. Waar geen wijkspecifieke activiteit | en genoemd zijn, volgen we de gemeentebrede aanpak (zie H5). 2 Waar nog te bepalen (n.t.b.) is opgenomen, is nog geen duidelijkheid over het tijdspad. De verwachting is dat de einddatum van aardgaslevering na 2040 zal liggen. Dit komende jaren zal dit tijdspad duidelijker worden. 15 Deze indeling zegt niets over de complexiteit van | transitie naar | aardgasvrije verwarming voor individuele panden en burgers. Verschillende type buurten binnen het warmteprogramma Kansrijke buurten: Dit zijn buurten met | overwegend particuliere, grondgebonden woningen | . De woningen zijn goed onderhouden en geïsoleerd | . Er is duidelijkheid over de voorkeursoplossing. Uitdagende buurten: Dit zijn buurten met | een gevarieerde mix van woon | - en gebouwtypen en type bewoners (huurders en woningeigenaren) | .
Ook gebieden met een grote isolatieopgave | , of met | onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen, kunnen hieronder worden geschaard. Buurten die aansluiten bij een gemeente brede aanpak: Deze zijn niet als kansrijk of uitdagend gekwalificeerd. In deze buurten worden voornamelijk de gemeente brede acties toegepast. Er wordt gekeken naar het benutten van natuurlijke moment en het geven van ruimte aan bewoners om in het eigen tempo maatregelen te nemen. Kansrijke buurten Luijendijk Luijendijk valt binnen de kern Landsmeer. De woningen zijn voornamelijk eengezinswoningen. Alle woningen zijn gebouwd tussen 1975 en 2005. 98% van de woningen met een energielabel, hebben energielabel C of beter. 30% van de woningen zijn in bezit van een woningcorporatie. Hoofdzakelijk zijn deze in het bezit van Rochdale. Informatie buurt Luijendijk Aantal woningequivalenten (WEQ)3 | 1.024 Aandeel adressen met label A of hoger | 75 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 20 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 50 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 250 m3 / 21% 3 WEQ staat voor woningequivalent. | Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning.
16 17 Toekomstige ontwikkelingen • Geen netcongestie op laagspanningsniveau voorzien tot 2031. Richting 2035 wordt beperkte congestie voorzien door autonome groei. Voorziene warmteoplossing Nog te bepalen. Onderzoek naar mogelijkheid collectieve warmte op lage temperatuur. Onderbouwing De relatief hoge warmtevraagdichtheid biedt kansen voor een warmtenet voor Luijendijk en het midden van ‘t Lint . Daarbij is er nabijgelegen oppervlaktewater als mogelijke bron beschikbaa r. Hiervoor moeten de woningen wel geïsoleerd worden tot minimaal label B . Een collectief laag temperatuursysteem kan helpen om netcongestie te mitigeren. Daarom is een warmtenet een potentieel interessante optie, de haalbaarheid van een kleinschalig laag temperatuursysteem moet nader onderzocht worden. Gepland werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Onderzoeken haalbaarheid collectieve warmte (LT) op basis van aquathermie voor de buurten Luijendijk en ’t Lint Gemeente Landsmeer Informeren inwoners en ondersteunen aardgasvrij ready Bewoner Isoleren waar mogelijk Tijdspad richting aardgasvrij • 2027: Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (LT) op basis van aquathermie; • Tot 2030: Vervolgaanpak bepalen; • Na 2040 indien voorgaande stappen zijn gelukt, mogelijk afsluiten aardgas.
Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt, gezien hier eerst nog nader technisch onderzoek benodigd is om duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden. Luijendijk-zuid Luijendijk-zuid valt binnen de kern Landsmeer en ligt direct | ten zuiden | van | Luijendijk. | De | woningen | zijn | voornamelijk eengezinswoningen. De woningen zijn relatief recent gerealiseerd. 90% van de woningen zijn gebouwd tussen 2005 en 2025. Alle woningen | hebben | energielabel | C | of | beter. | 93% | heeft | een energielabel A of beter. 19% van de woningen z | ijn in bezit van woningcorporatie Eigen Haard. Informatie buurt Luijendijk | -zuid Aantal woningequivalenten (WEQ) | 4 | 544 Aandeel adressen met label A of hoger | 180 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 22 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 15 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 420 m3 / 36% Toekomstige ontwikkelingen • | Geen netcongestie op laagspanningsniveau voorzien tot 2031. Richting 2035 wordt beperkte congestie voorzien door autonome groei.
Voorziene warmteoplossing Individuele all-electric warmtevoorziening Onderbouwing Uit | alle | eerdere | onderzoeken | kwam | een | individuele | warmteoplossing | naar | voren. | De warmtevraagconcentratie is te beperkt om een collectieve warmteoplossing mogelijk te maken. De woningen zijn relatief recent en hebben een hoog energielabel. Daarmee zijn deze | geschikt voor individuele warmtepompen. 4 WEQ staat voor woningequivalent. | Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 18 19 Gepland werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer • Inzet op versnelde netverzwaring door middel van toepassing aanwijsbevoegdheid • Opstellen warmteplan voor individuele warmtepomp • Informeren over type individuele oplossingen • Ondersteuning isolatie Bewoner • Isoleren waar mogelijk • Op natuurlijke momenten overstappen op een all -electric warmtepomp Tijdspad richting aardgasvrij • 2027: start uitwerking warmteplan Luijendijk-zuid; • 2042: mogelijk afsluiten gas. Inzetten aanwijsbevoegdheid In Luijendijk -zuid zijn we voornemens om de aanwijsbevoegdheid in te zetten. We starten het buurtproces op en werken een warmteplan uit. Na goedkeuring door het college vormt dit warmteplan de onderbouwing voor een omgevingsplanwijziging.
De gemeenteraad stelt deze wijziging vast. Na de wijziging begint de uitvoeringstermijn om aardgasvrij te worden voor Luijendijk -zuid. De wettelijke minimale termijn daarvoor is 8 jaar. De gemeente Landsmeer is voornemens een langere termijn om aan te sluiten bij de afschrijvingstermijn van cv-ketels. Hiervoor kan circa 15 jaar aangehouden worden. In 2027 wordt het warmteplan Luijendijk -zuid uitgewerkt, dat betekent dat in 2042 alle cv’s redelijkerwijs zijn afgeschreven en de gaskraan dichtgedraaid kan worden. Zie H5.6 voor meer toelichting over dit planproces. Het inzetten van de aanwijsbevoegdheid vergroot de noodzaak voor Liander om een plan te ontwikkelen hoe het elektriciteitsnet hier geschikt voor te maken. Het verhoogt de urgentie maar resulteert niet direct in extra netcapaciteit. ’t Lint ’t Lint Landsmeer is een langgerekte buurt in de zuidelijke helft van de gemeente. | Het | merendeel van de woningen en | warmtevraag bevindt zich in het midden van deze buurt in de kern Landsmeer. In ‘t Lint Landsmeer zijn 10% van de woningen in corporatiebezit en 46% van de woningen zijn meergezinswoningen. ’t Lint Landsmeer kent een ruime spreiding van bouwjaren en energielabels.
Informatie buurt ‘t Lint Aantal woningequivalenten (WEQ)5 | 1.066 Aandeel adressen met label A of hoger | 205 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 64 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2023 (verbetering energielabels) | 85 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 510 m3 / 32% Toekomstige ontwikkelingen • | Gebied met hogere warmtevraagdichtheid ligt in een huidig congestiegebied. Voorziene warmteoplossing In het midden van de buurt is de warmteoplossing nog te bepalen. Onderzoek naar mogelijkheid collectieve warmte (LT). Buiten deze centrale zone, ten noorden en ten zuiden is een individuele of gedeelde kleinschalige warmtevoorziening voorzien. Onderbouwing De relatief hoge warmtevraagdichtheid in het midden van ‘t Lint biedt kansen voor een warmtenet. Daarbij is er nabijgelegen | oppervlaktewater | als mogelijke bron beschikbaar. | Hiervoor moeten de woningen wel geïsoleerd worden tot minimaal label B. | De aanwezige meergezinswoningen lijken al een passend energielabel te hebben, gemiddeld label A. Een collectief laag temperatuursysteem kan helpen om netcongestie te mitigeren. Daarom is een warmtenet een potentieel interessante optie, de haalbaarheid van een kleinschalig laag temperatuursysteem moet nader onderzocht worden. 5 WEQ staat voor woningequivalent.
Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 20 21 Gepland werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Onderzoeken haalbaarheid collectieve warmte (LT) op basis van aquathermie voor de buurten Luijendijk en ’t Lint Gemeente Landsmeer • Informeren inwoners • Ondersteunen aardgasvrij ready Bewoner Isoleren waar mogelijk Tijdspad richting aardgasvrij • 2027: Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (LT) op basis van aquathermie; • Tot 2030: Vervolgaanpak bepalen. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt, gezien hier eerst nog nader technisch onderzoek benodigd is om duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden. Uitdagende buurten Oude dorp Het oude dorp valt binnen het centrum van Landsmeer. Het omvat naast woningen ook detailhandel en horecagelegenheden. De woningen zijn voornamelijk eengezinswoningen. Het merendeel van de woningen is gebouwd voor 1975. Zo’n 44% van de woningen hebben energielabel D of lager.
De omgevingsvisie van de gemeente Landsmeer geeft aan dat een levendig en vitaal centrum een speerpunt is met behoud van basisvoorzieningen en een plek voor ontmoeting. | 57% | van | de | woningen | zijn | in | bezit | van woningcorporatie Eigen Haard. Informatie buurt Oude Dorp Aantal woningequivalenten (WEQ) | 6 | 1.360 Aandeel adressen met label A of hoger | 290 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 163 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 70 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 420 m3 / 36% Toekomstige ontwikkelingen • | Geen netcongestie op laagspanningsniveau voorzien; • | Keuzes herstructurering | buurt in voorbereiding; • | Renovatie opgave binnen bezit woningcorporatie. Voorziene warmteoplossing Nog te bepalen. Onderbouwing Op basis van de huidige situatie is de warmtevraagdichtheid hier relatief hoog door de oudere bebouwing. Dat biedt kansen voor een warmtenet. Door de relatief oude woningen is er warmte nodig op minimaal middentemperatuur. Er is momenteel geen nabijgelegen | bron die deze warmte kan bieden. Een lagetemperatuurbron is er wel: oppervlaktewater. Maar om deze warmte voldoende op te waarderen is een warmtepomp met grootverbruiksaansluiting nodig. 6 WEQ staat voor woningequivalent.
| Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 22 23 De situatie in het oude dorp is momenteel lastig in te schatten, omdat de woningbouwcorporatie nog een structurerende keuze moet maken tussen sloopnieuwbouw of renovatie. Deze beslissing heeft grote invloed op de toekomstige warmtevraag in het gebied. Bij renovatie neemt de warmtevraag minder sterk af dan bij nieuwbouw, omdat niet alle woningen gerenoveerd kunnen worden naar een zeer lage warmtevraag. Bij sloopnieuwbouw kan de warmtevraag juist sterker afnemen, doordat nieuwbouwwoningen aanzienlijk energiez uiniger zijn en met lagere temperaturen kunnen worden verwarmd. De keuze tussen renovatie en sloopnieuwbouw heeft daarmee directe gevolgen voor de haalbaarheid en betaalbaarheid van mogelijke warmteoplossingen. Een hogere warmtevraag kan een warmtenet aantrekkelijker maken, terwijl een sterk dalende warmtevraag juist b eter kan passen bij individuele oplossingen, zoals all -electric warmtepompen.
Omdat deze keuze nog niet is gemaakt, is het op dit moment moeilijk om een robuuste analyse uit te voeren naar de optimale warmteoplossing voor de buurt Gepland werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (MT) op basis van aquathermie voor de buurt Oude dorp met uitbreiding naar Havenzathe als koppelkans Gemeente Landsmeer • Informeren inwoners • Ondersteunen aardgasvrij ready Bewoner Isoleren waar mogelijk Eigen Haard Renovatie corporatiewoningen Tijdspad richting aardgasvrij • 2030: Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (MT) op basis van aquathermie; • 2030: Vervolgaanpak bepalen; • Na 2040 mogelijk afsluiten aardgas. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt, gezien hier eerst nog nader technisch onderzoek benodigd is om duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden. Buurten die passen bij een gemeente brede aanpak Buitengebied | , het Twiske en het Sportpark Het buitengebied ligt aan de oostzijde van de gemeente Landsmeer. Aan | de | rechterzijde | van | het | buitengebied | ligt | Ilpendam.
| Het buitengebied bestaat uit veel polder met daartussen waterwegen. De meeste gebouwen staan | langs de | Kanaaldijk, Kanaalweg en Van Beekstraat. Het Twiske ligt | ten westen van Landsmeer en | Den | Ilp. Het is | een Natura2000 gebied. Het | Twiske is een natuur- en recreatiegebied, waar slechts enkele panden aanwezig zijn. Het sportpark is onderdeel van de kern Landsmeer en ligt aan de noordwestzijde. Deze buurt bevat diverse sportfaciliteiten, zoals het zwembad De Breek, atletiekclub Waterland, een judovereniging, voetbalclub IVV Landsmeer en een enkele woning. De woningen zijn voornamelijk eengezinswoningen. De bouwjaren liggen verspreid. Het grootste deel van de woningen (44%) is gebouwd voor 1975. 51% van de woningen he | eft energielabel C of lager en 32% van de woningen heeft label A of hoger. De warmtevraagdichtheid is laag. Er is geen sprake van corporatiebezit in het Buitengebied | , Twiske of het Sportpark | . Informatie buurt Buitengebied | , het Twiske & Sportpark Aantal woningequivalenten (WEQ) | 7 | 270 Aandeel adressen met label A of hoger | 45 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 38 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 25 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 480 m3 / 23% Toekomstige ontwikkelingen • | Er is momenteel sprake van netcongestie in dit gebied op laagspanningsniveau.
De verwachting is dat dit in ieder geval tot en met 2035 aanhoudt | en verergert. • | De sportclubs onderzoeken of een (kleinschalig) collectief systeem ontwikkeld kan worden voor het gehele sportpark. • | Verdere ontwikkeling van het sportpark door het stimuleren en faciliteren van intensiever ruimtegebruik via passende functiecombinaties. Zo onderzoekt de gemeente of er een nieuw | , gecombineerd | gebouw | kan | worden | gerealiseerd | voor | zowel | een | basisschool | als | een judovereniging. 7 WEQ staat voor woningequivalent. | Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 24 25 Voorziene warmteoplossing Individueel of gedeelde warmteoplossing op kleinschalig niveau. Onderbouwing Uit alle eerdere onderzoeken kwam een individuele warmteoplossing naar voren. De woningen liggen te ver verspreid om een collectieve warmteoplossing mogelijk te maken. Wel kan het zijn dat op kleinschalig niveau buren met elkaar samenwerken om een gedeelde warmtevoorziening zoals een bodemlus aan te leggen.
Geplande werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer • Faciliteren gedeelde buurtoplossing • Informeren over type individuele oplossingen • Ondersteuning isolatie Bewoner • Isoleren waar mogelijk • Op natuurlijke momenten overstappen op een hybride warmtepomp en na 2040 overstap naar all-electric Tijdspad richting aardgasvrij • Geen buurtspecifieke activiteiten voorzien in de komende jaren; • Na 2040 mogelijk afsluiten gas. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt , gezien de aanwezige netcongestie. Ook willen wij ruimte geven aan de mogelijke ontwikkeling van bewonersinitiatieven. Den Ilp Den Ilp is een van de kernen binnen | de gemeente Landsmeer. Ze heeft haar eigen karakter en historie. Den Ilp bevat een gedeelte van het lintgebied van de gemeente Landsmeer en is aan de linkerkant omgeven door het water van de | ringvaart. Den Ilp ligt | tegen Natura2000 gebied het Ilperveld en Het Twiske aan. De | woningen | zijn | voornamelijk | eengezinswoningen | (91%). | Het merendeel van de woningen is gebouwd tussen 1950 en 1980. 65% van | de | woningen | hebben | energielabel | C | of | lager. | De warmtevraagdichtheid is laag.
Er is geen sprake van corporatiebezit in Den Ilp. Naar verwachting zal de komende jaren de lintbebouwing verdicht worden. Er is sprake van toekomstige nieuwbouwclusters verspreid over Den Ilp. | Deze ontwikkelingen zijn in diverse stadia van planvoorbereiding. | De meest concrete nieuwbouwprojecten zijn Den Ilp 14-16 en Den Ilp 187a & 188. Informatie buurt Den Ilp Aantal woningequivalenten (WEQ)8 | 408 Aandeel adressen met label A of hoger | 45 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 29 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 25 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 640 m3 / 27% Toekomstige ontwikkelingen • | Richting 2035 voorziet Liander de eerste problemen op het laagspanningsnet | ; • | Diverse nieuwbouwprojecten | verspreid over de buurt Den Ilp. Voorziene warmteoplossing Individueel of gedeelde warmteoplossing op kleinschalig niveau | . Onderbouwing Uit alle eerdere onderzoeken kwam een individuele warmteoplossing naar voren. De woningen liggen te ver verspreid om een collectieve warmteoplossing mogelijk te maken. Wel kan het zijn dat op kleinschalig niveau buren met elkaar samenwerken om een gedeelde | warmtevoorziening, zoals een bodemlus, aan te leggen. Nieuwbouw kent een hoog isolatieniveau | , dit past bij een lage temperatuur warmtebron.
Individuele of kleinschalig collectieve warmteoplossing liggen daarbij voor de hand. Mogelijk kan een kleinschalige 8 WEQ staat voor woningequivalent. Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 26 27 collectieve warmteoplossing voor het nieuwbouwproject ook uitgebreid kunnen worden met warmtelevering aan de omliggende bestaande bebouwing. Geplande werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer • Faciliteren gedeelde buurtoplossing • Informeren over type individuele oplossingen • Ondersteuning isolatie Bewoner • Isoleren waar mogelijk • Op natuurlijke momenten overstappen op een hybride warmtepomp en na 2040 overstap naar all-electric Tijdspad richting aardgasvrij • Geen buurtspecifieke activiteiten voorzien in de komende jaren; • Na 2040 mogelijk afsluiten aardgas. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt , gezien de aanwezige netcongestie. Ook willen wij ruimte geven aan de mogelijke ontwikkeling van bewonersinitiatieven. Havenzathe Havenzathe valt binnen de kern Landsmeer en ligt | ten zuiden van het Oude Dorp.
De buurt is relatief dichtbebouwd. De woningen zijn voornamelijk | eengezinswoningen. | Vrijwel | alle | woningen | zijn gebouwd | tussen | 1950 | en | 1980. | 90% | van | de | woningen | heeft energielabel C of lager. Er is geen sprake van corporatiebezit in Havenzathe. Ten zuiden van de bestaande bebouwing wordt rekening gehouden met | de | mogelijke | ontwikkeling | van | enkele | honderden | nieuwe woningen. Informatie buurt Havenzathe Aantal woningequivalenten (WEQ)9 | 737 Aandeel adressen met label A of hoger | 15 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 22 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 20 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 400 m3 / 24% Toekomstige ontwikkelingen • | Geen netcongestie op laagspanningsniveau voorzien | ; • | De mogelijke ontwikkeling van een nieuwe wijk in entreegebied Oost. Voorziene warmteoplossing Primair | een individuele of gedeelde warmteoplossing op kleinschalig niveau met een mogelijke koppelkans voor een collectief systeem samen met het Oude Dorp. Onderbouwing Uit alle eerdere onderzoeken kwam een individuele warmteoplossing naar voren. | In isolatie bezien is hier geen haalbaar collectief systeem mogelijk. | Maar indien in het Oude dorp een collectief systeem haalbaar lijkt, dan zou de bestaande bebouwing van Havenzathe daarop mogelijk kunnen aansluiten.
De bebouwingsdichtheid en het | gewenste temperatuurniveau | in beide buurten | is vergelijkbaar. Schaalvergroting zou de haalbaarheid voor een collectief systeem in Havenzathe kunnen vergroten. Ten zuiden van Havenzathe wordt rekening gehouden met een mogelijke ontwikkeling van circa 330 nieuwe | woningen | in | ‘entreegebied | Oost’. | De | uiteindelijke | impact | hangt | af | van | de | gekozen energievoorziening voor de nieuwbouw. Wanneer wordt gekozen voor een collectieve oplossing, kan 9 WEQ staat voor woningequivalent. Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 28 29 dit kansen bieden voor een bredere gebiedsgerichte aanpak. Daarom is het belangrijk om deze ontwikkeling mee te nemen in toekomstige afwegingen over de warmte-infrastructuur in dit gebied.
Geplande werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (MT) op basis van aquathermie voor de buurten Oude dorp en Havenzathe Gemeente Landsmeer • Informeren inwoners • Ondersteunen aardgasvrij ready Bewoner Isoleren waar mogelijk Tijdspad richting aardgasvrij • 2030: Onderzoeken mogelijkheden collectieve warmte (MT) op basis van aquathermie; • 2030: Vervolgaanpak bepalen; • Na 2040 mogelijk afsluiten gas. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst. Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt, gezien hier eerst nog nader technisch onderzoek benodigd is om duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden. Purmerland Purmerland is een van de drie kernen van Landsmeer. Het ligt in het noorden van de gemeente. Dit was een belangrijke tussenpost op de vaarroute tussen Amsterdam en Purmerend. | Purmerland kent | een weids en groen karakter. Naast woningen | bevindt zich hier ook voetbalvereniging SC Purmerland. | De buurt bestaat uit minder dan 200 woningen. De meeste | woningen | (87%) zijn | eengezinswoningen. | Het grootste deel van de | woningen is gebouwd tussen 1950 en 1990.
62% van de woningen heeft energielabel C of lager. De warmtevraagdichtheid i | s laag. | 17% | van | de | woningen | is | in | eigendom | van | een woningcorporatie. Boven Purmerland ligt Purmerend. Ondanks dat er een warmtenet in Purmerend ligt is | het aansluiten van Purmerland op | dit bestaande warmtenet | niet rendabel. De warmtevraagdichtheid in Purmerland | , onderlinge afstanden | tussen | woningen | en de technische complexiteit van aansluiting op een bestaand warmtenet | maken dit geen haalbare | optie. Informatie buurt Purmerland Aantal woningequivalenten (WEQ) | 10 | 182 Aandeel adressen met label A of hoger | 25 Aantal gebouwen aardgasvrij (data uit 2024) | 15 Aantal gebouwen geïsoleerd 2021 | - 2025 (toename label B of hoger) | 5 Afname gemiddelde aardgasbehoefte 2021 | -2023 (m3/woning) | 580 m3 / 32% Toekomstige ontwikkelingen • | Geen netcongestie op laagspanningsniveau voorzien voor grootste gedeelte Purmerland. Aan de zuidkant wel voorziene problemen richting 2035. Voorziene warmteoplossing Individueel of gedeelde warmteoplossing op kleinschalig niveau | . Onderbouwing Uit alle eerdere onderzoeken kwam een individuele warmteoplossing naar voren. De woningen liggen te ver verspreid om een collectieve warmteoplossing mogelijk te maken.
Wel kan het zijn dat op kleinschalig niveau buren met elkaar samenwerken om een gedeelde | warmtevoorziening, zoals een bodemlus, aan te leggen. Uit de bewonersavond bleek hiervoor animo. 10 WEQ staat voor woningequivalent. Dit is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de warmtevraag van verschillende soorten gebouwen (zoals kantoren, scholen of appartementen) gelijk te stellen aan die van één standaardwoning. 30 31 Gepland werkzaamheden komende 5 – 10 jaar Wie Wat Gemeente Landsmeer • Faciliteren gedeelde buurtoplossing (inclusief streven naar pilot) • Informeren over type individuele oplossingen • Ondersteuning isolatie Sportclubs • Verkennen mogelijkheden voor een kleinschalig collectief systeem voor het gehele sportpark Bewoner • Isoleren waar mogelijk • Op natuurlijke momenten overstappen op een hybride warmtepomp en na 2040 overstap naar all-electric Tijdspad richting aardgasvrij • 2026: Verkennen mogelijkheden ondersteuning kleinschalig collectieve buurtoplossingen (bewonersinitiatieven); • 2027: Streven naar pilot kleinschalig collectieve buurtoplossing met bewoners; • Na 2040 mogelijk afsluiten aardgas. Inzetten aanwijsbevoegdheid Met het inzetten van de aanwijsbevoegdheid, kan de gemeente een einddatum aanwijzen voor de levering van gas in de toekomst.
Op dit moment is de gemeente niet van plan dit instrument in te zetten voor deze buurt, wij willen ruimte geven aan de ontwikkeling van bewonersinitiatieven. 32 5. Uitvoering – Hoe gaan we het organiseren? In dit hoofdstuk vertellen we wat we als gemeente gaan doen om de aanpak richting aardgasvrij te realiseren. We onderscheiden acties binnen de kansrijke buurten, de uitdagende buurten en gemeente brede acties. 5.1. Acties Kansrijke buurten De buurten Luijendijk, het midden van 't Lint en Luijendijk-zuid zijn als kansrijke buurten bestempeld. In Luijendijk en het midden van ‘t Lint biedt de relatief hoge warmtevraagdichtheid kansen voor een kleinschalig collectieve warmteoplossing op basis van aquathermie . De gemeente, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier onderzoeken gezamenlijk de haalbaarheid van aquathermie voor de buurten Luijendijk en ’t Lint. Voor Luijendijk- Zuid wordt een individuele warmteoplossing voorzien. Om dit in de komende 10 jaar mogelijk te maken is er versnelde netverzwaring benodigd. De gemeente wil voor deze buurt dan ook de komende 5 jaar aan de slag met een de uitwerking van een warmteplan en de voorbereiding voor de inzet van de aanwijsbevoegdheid.
Actie Aspecten Besluit Onderzoeken haalbaarheid collectieve warmte Luijendijk en ’t Lint (2027) • Theoretische en praktische potentie en haalbaarheid van kleinschalige collectieve warmte o.b.v. oppervlaktewater (in samenwerking met waterschap HHNK) • Mogelijkheid voor grootaansluiting i.v.m. netcongestie (in samenwerking met Liander) • Bepalen aan welke criteria voldaan moeten worden voor afweging start projectontwikkeling (aansluiting bij uitgangspunten) • Inzicht in benodigde capaciteit voor projectontwikkeling • Afweging voor vervolg o.b.v. de uitgangspunten zoals vastgelegd in warmteprogramma: betaalbaarheid, uitvoerbaarheid, draagvlak Op basis van de uitgangspunten komen tot onderbouwde keuzes voor een voorkeursoplossing, inzet en middelen: een collectieve aanpak of aansluiting bij de gemeentebrede aanpak. 33 Ontwikkelen warmteplan Luijendijk-zuid • Ontwikkelen van een concreet plan voor de overstap naar een all-electric warmteoplossing (in dialoog met bewoners, stakeholders en omgeving • Onderbouwen wijzigingen omgevingsplan Op basis van het proces en het warmteplan een onderbouwde keuze maken voor het wijzigen van het omgevingsplan. 5.2. Acties Uitdagende buurten Het Oude Dorp is een complex gebied voor verduurzaming. Enerzijds kent de buurt veel warmtevraagdichtheid door de oudere bebouwing. Dat biedt kansen voor een (kleinschalige) collectieve warmteoplossing.
Anderzijds mist er een bron op de juiste temperatuur. Ook is er een renovatie opgave waardoor nog niet duidelijk is hoe de buurt er over enkele jaren uitziet. Voor verdere keuzes over warmteoplossingen is meer duidelijkheid nodig. De g emeente, Liander & Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier onderzoeken de komende ja ren allereerst de mogelijkheden voor een kleinschalige collectieve warmteoplossing op basis van aquathermie. Onderzoeken Aspecten Besluit Onderzoek haalbaarheid collectieve warmte Oude Dorp (2030) • Analyse toekomstige warmtevraag aan de hand van plannen Eigen Haard (in samenwerking met de woningcorporatie) • Mogelijkheid voor grootaansluiting i.v.m. netcongestie (in samenwerking met Liander) • Bepalen aan welke criteria voldaan moeten worden voor afweging start projectontwikkeling (aansluiting bij uitgangspunten) • Afweging voor vervolg o.b.v. de uitgangspunten zoals vastgelegd in warmteprogramma: betaalbaarheid, uitvoerbaarheid, draagvlak Op basis van de uitgangspunten komen tot onderbouwde keuzes voor een voorkeursoplossing, inzet en middelen: een collectieve aanpak of aansluiting bij de gemeentebrede aanpak. 34 5.3. Gemeente brede aanpak Voor de overige buurten binnen Landsmeer geldt dat door de lage bebouwing sdichtheid een individuele warmteoplossing de enige passende oplossing gegeven de uitgangspunten.
Hierbij is het wel mogelijk dat op kleinschalig niveau buren met elkaar samen werken om een gedeelde warmtevoorziening aan te leggen. Voor al deze buurten geldt de komende jaren dat er aandacht moet blijven voor de benodigde isolatieopgave en waar mogelijk ondersteuning bij de overgang naar een nieuwe warmtevoorziening. Dit kan gevat worden in een brede aanpak individuele warmtepompen. De afgelopen jaren ondersteunde de gemeente de inwoners al bij de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving door middel van een isolatieprogram ma en de inzet van energiecoaches. Deze stimulerende aanpakken continueren we in de komende jaren. In deze buurten stimuleren we de transitie op diverse wijzen: Informatievoorziening warmtetransitie richting bewoners • De gemeente informeert inwoners over de mogelijkheden om aardgasvrij te worden via de bestaande communicatiekanalen (te weten het energieloket en de eigen gemeentelijk kanalen zoals nieuwsbrieven, de website en de sociale mediakanalen). Hierbij streven we naar het delen van laagdrempelige informatie op taalniveau B1. Dit helpt bij het begrip en duidelijkheid. De overgrote meerderheid van de samenleving begrijpt teksten op taalniveau B1. • De gemeente maakt voor technische informatievoorziening richting inwoners gebruik van een energieloket.
Het energieloket is een onafhankelijke partij dat werkt als digitaal informatieplatform richting de bewoners waar het gaat over verduurzaming van woningen. Het hebben van een energieloket is een verplichting voor elke gemeente en een belangrijke schakel in de informatievoorziening over duurzaam wonen richting bewoners en vastgoedeigenaren. • Via het energieloket wordt onafhankelijk telefonisch advies van bouwkundig adviseurs aangeboden. Naast advies voor bewoners biedt het energieloket ook advies voor huurders, VvE’s en monumenten. • Advies aan huis voor verduurzamingsmaatregelen door middel van energiecoaches. • Factsheets warmteoplossingen: Nader onderzoek naar milieueffecten warmteoplossingen, specifiek i.v.m. geluid. Op buurtniveau effecten inzichtelijk maken voor diverse oplossingsrichtingen. (Lucht-warmtepomp; bodem-warmtepomp; etc.) • Informatievoorziening nieuwe bewoners: Verhuizen naar een nieuwe woning is een natuurlijk moment voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen. Om nieuwe bewoners te stimuleren tot het verduurzamen van de woning, ontwikkelen we een aanpak inclusief informatiepakket om mogelijkheden tot ondersteu ning via bestaande kanalen (Isolatieprogramma, Energiecoaches, ISDE-subsidies) tijdig onder de aandacht te brengen.