Kadernota 2022 Laarbeek - definitieve versie 16 juni 2021.pdf
Tekst van het document
Laarbeek GEZOND DE TOEKOMST IN!
Kadernota 2022
Juni 2021
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................. 2 Inleiding .......................................................................................................................3 Algemeen ................................................................................................................. 3 Leeswijzer ................................................................................................................ 4 Procedure behandeling kadernota................................................................................. 5 Financiële positie 2022-2025 ........................................................................................ 6 Programma 1 Burger en bestuur ................................................................................... 9 Programma 2 Veiligheid .............................................................................................. 12 Programma 3 Woon- en leefklimaat ............................................................................ 14 Programma 4 Economie en werkgelegenheid .............................................................. 22 Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs ................................................
27 Programma 6 Financiën en bedrijfsvoering ................................................................. 32 Financiële kaderstelling .............................................................................................. 38 Algemeen ............................................................................................................... 38 Financiële uitgangspunten 2022-2025 ......................................................................... 38
2
Inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u met vertrouwen de Kadernota 2022 aan, waarin wij voor het vierde jaar invulling geven aan het Raadsprogramma 'Handen Ineen'. Het jaar 2022 is een bijzonder jaar, want de gemeente Laarbeek bestaat 25 jaar, wat we samen vieren door kernen in hun kracht te zetten. Er is intensief met inwoners, verenigingen en bedrijven samengewerkt, veel geïnvesteerd en de raadsbrede speerpunten en ambities zijn gerealiseerd uit dit raadsprogramma de afgelopen jaren. De komende periode zullen wij steeds opnieuw op zoek gaan naar mogelijkheden en uitdagingen om inwoners te betrekken bij het realiseren van onze gezamenlijke ambities. Dat samenwerken, contact en verbinding heel belangrijk is voor de Laarbeekse gemeenschap hebben we het afgelopen jaar gemerkt, toen de pandemie ons allen hard geraakt heeft. Maar ook uit deze coronacrisis komen we met vertrouwen samen sterker uit, met saamhorigheid in onze gemeenschap en een stevig fundament als gemeente Laarbeek. Vandaar ook de titel 'Gezond de toekomst in!' voor deze Kadernota 2022, waarbij wij trots zijn op de veerkracht in onze samenleving en in de gemeentelijke organisatie en met vertrouwen naar de toekomst kijken. Wij beseffen dat er diverse sectoren en inwoners hard geraakt zijn door de pandemie en ondersteunen hen in dit proces.
Zoals we ook afgelopen jaar hebben gedaan, bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met nertsenhouders, winkeliers en getroffen gezinnen. Aan de andere kant zien we ook de kracht en creativiteit van veel ondernemers, instellingen en verenigingen in Laarbeek, aangezien er maar beperkt een beroep is gedaan op de gemeente voor (financiële) ondersteuning. Middelen van het Rijk, die we hebben ontvangen voor het opvangen van de gevolgen van corona, houden we vooralsnog beschikbaar (in de reserve corona). Als het nodig is, dan zetten we deze in. Uiteraard gunnen wij een ieder ook mentale en fysieke gezondheid en meer vrijheden naar de toekomst toe. De pandemie is helaas nog niet voorbij en waakzaamheid blijft voorlopig nodig. Als gemeente zetten we ook in op deze aspecten van gezondheid en aan de andere kant het vergroten van het veiligheidsgevoel van mensen, op meerdere manieren, voor de realisatie van een weerbare samenleving. De financiële gezondheid van de gemeente blijft onverminderd goed. De afgelopen jaren heeft Laarbeek steeds ingezet op solide financieel beleid en een structureel sluitende begroting, ondanks dat duidelijk was dat het Rijk gemeenten onvoldoende compenseerde voor de stijgende kosten van de jeugdzorg.
Wij zijn verheugd dat eindelijk middels de uitkomsten van de arbitragezaak tussen het Rijk en de VNG compensatie in het vooruitzicht (bij de septembercirculaire 2021) voor het jaar 2022 wordt gesteld en voor de andere jaren snel daarna. De voorstellen in deze Kadernota worden gekenmerkt doordat deze gericht zijn op blijvend investeren in de leefkwaliteit en de gemeentelijke organisatie van Laarbeek. Dit betreft investeringen in de economie en samenleving voor zowel jong als oud, consument en ondernemer, in het buitengebied en in de kernen. Investeren in onderzoek voor nog meer bedrijfskavels en capaciteit voor de verkoop ervan en om woningbouwplannen te faciliteren bijvoorbeeld, houdt onze Laarbeekse economie gezond en onze gemeente aantrekkelijk. Daar waar taken zijn geïntensiveerd of versnelling in opgaven wordt gevraagd, worden in deze Kadernota ook voorstellen voor formatie-uitbreidingen gedaan. Een randvoorwaarde om onze ambities als gemeente uit te kunnen voeren betreffen ook investeringen in de mensen, die (specifieke) kennis en kunde in een krapper wordende arbeidsmarkt, voor Laarbeek inzetten. Ook stellen wij bijvoorbeeld voor om middelen beschikbaar te stellen voor ondernemers die het moeilijk hebben na de pandemie, belangrijke duurzaamheidsprojecten, het speelruimteplan, het kerkplein Aarle-Rixtel en het verkeersknelpunt bij de Deense Hoek.
Mooie investeringen in deze Kadernota 2022 die de leefkwaliteit, economie en sociale samenhang van Laarbeek faciliteren en stimuleren, zodat we toekomstbestendig en gezond de toekomst in kunnen gaan als Laarbeek!
3
Leeswijzer In de inleiding vindt de aanbieding plaats van deze Kadernota 2022, waarna de leeswijzer en procedure van behandeling van de kadernota kort wordt toegelicht. Vervolgens wordt de financiële positie 2022 t/m 2025 weergegeven met een uitgebreide toelichting op de gepresenteerde meerjarenperspectief. Beginnend met een samenvattend geactualiseerd financieel overzicht van de financiële positie 2022-2025. Daarbij wordt stapsgewijs de financiële ontwikkeling weergegeven van in de basis de primitieve begroting 2021 naar uiteindelijk de financiële beginstand van deze Kadernota 2022. Deze stand is gelijk aan de eindstand van de 1e tussenrapportage 2021. Daarna volgt een nadere (financiële) uiteenzetting per programma. Daarbij worden alle verwerkte voorgestelde bijstellingen nader toegelicht. Een uitwerking van de geformuleerde ambities/afspraken per programma in de vorm van ‘Wat gaan we ervoor doen in 2022?’ zal pas bij de samenstelling van de begroting 2022 worden toegevoegd. Als laatste onderdeel worden in de financiële kaderstelling met name de financiële uitgangspunten gepresenteerd, die als basis gebruikt zullen worden bij verdere de uitwerking en samenstelling van de begroting 2022 met bijbehorend meerjarenperspectief 2023-2025.
4
Procedure behandeling kadernota In tegenstelling tot voorgaand jaar heeft het college richting de samenstelling van de Kadernota 2022 de integrale afweging gemaakt voor het beschikbaar stellen van (extra) financiële middelen voor nieuwe beleidsvoornemens. Deze voorstellen zijn vertaald in deze Kadernota, die middels algemene beschouwingen door de raad, hun vertaalslag zullen gaan krijgen in de begroting 2022. Hiermee wordt dit jaar weer een Kadernota 2022 in volle omvang (beleid en financiën) gepresenteerd.
5
Financiële positie 2022-2025 Eerst wordt een samenvattend financieel beeld 2022-2025 gepresenteerd met een uitgebreide toelichting op het gepresenteerde meerjarenperspectief. Daarna volgt een nadere uitwerking per programma.
Ontwikkeling exploitatiesaldo Onderstaande tabel geeft het verloop van het exploitatiesaldo in het meerjarenperspectief inclusief de mutaties uit de Kadernota 2022 weer. Begroting
Meerjarenperspectief
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Primitieve begroting 2021-2024
-260
17
107
285
Mutaties tot en met april
0
0
0
0
1e Tussenrapportage 2021
81
62
62
64
-341
-45
45
221
Bestaand beleid
293
320
300
300
Nieuw beleid
-308
-419
-348
-494
Gemeentefonds
265
88
-66
-171
Dekkingsplan
100
20
34
217
9
-36
-36
73
Saldo na 1e Tussenrapportage 2021
Saldo na Kadernota 2022-2025
Het vertrekpunt is de vastgestelde begroting 2021 met bijbehorend meerjarenperspectief 2022-2024 inclusief de gevolgen van het daarin opgenomen meerjarig dekkingsplan. Daarna zijn de financiële gevolgen verwerkt van de vastgestelde begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergaderingen van april 2021, aangevuld met de financiële gevolgen van de vastgestelde 1e tussenrapportage 2021. In aanloop naar de samenstelling van de begroting 2022 vindt nu in deze Kadernota 2022 de verwerking plaats van diverse voorgestelde bijstellingen in de vorm van: - Nieuw beleid: dit betreft voorstellen voor het beschikbaar stellen van (nieuwe) middelen voor nieuwe beleidsonderwerpen; - Bestaand beleid: dit betreft voorstellen voor het beschikbaar stellen van middelen of bijstellingen of onderwerpen, die bestaand beleid betreffen; - Gemeentefonds: bijstelling van de algemene uitkering als gevolg van circulaires; - Dekkingsplan: dit betreft nieuwe dekkingsmiddelen of bijstelling van bestaande dekkingsmiddelen uit het dekkingsplan. De Kadernota 2022 geeft een fundament en richting voor het financieel meerjarenperspectief van de begroting 2022. Daarbij is het uiteindelijk van belang om een structureel sluitende begroting te presenteren.
6
Toelichting meerjarenperspectief 2022-2025 en beschouwing Wanneer alle voorstellen in deze Kadernota 2022 worden overgenomen, resulteert een positief saldo over de jaarschijf 2022 van € 9.000, nadelige saldi in 2023 en 2024 van € 36.000 en tot slot weer positief saldo van € 73.000 in 2025. Deze Kadernota presenteren wij dan ook met vertrouwen om gezond de toekomst in te gaan! Alvorens een nadere beschouwing op dit meerjarenperspectief te maken, is het belangrijk om de ontwikkelingen rondom de compensatie vanuit het Rijk voor de jeugdzorg toe te lichten. Afspraken Rijk-VNG omtrent jeugdzorg Op donderdag 3 juni 2021 heeft overleg plaatsgevonden tussen de VNG en het huidig kabinet over de uitspraak van de arbitrage-commissie inzake extra compensaties jeugdzorg. Uitkomst is dat het huidig kabinet in de komende Miljoenennota 2022 € 1,3 miljard extra beschikbaar gaat stellen boven op de € 300 miljoen die eerder al beschikbaar is gesteld. Over 2023 en verder is nog geen uitspraak gedaan, dat is aan het nieuwe kabinet. Hoe de verdeling van het éénmalig bedrag in 2022 van € 1,3 miljard over alle gemeenten gaat plaatsvinden is nog onbekend. Als de verdeling plaatsvindt door een toevoeging van deze middelen aan het gemeentefonds, met een aangepaste uitkeringsfactor, kan indicatief als vuistregel gehanteerd worden: delen door 1.000.
Dan zou dit een bedrag betekenen voor Laarbeek van circa € 1,3 miljoen. Wanneer de verdeling plaatsvindt op basis van het aantal inwoners of werkelijke kosten of anderszins, dan is een inschatting op voorhand moeilijker te maken. Beschouwing meerjarenperspectief Los van de gehanteerde verdeling van de te ontvangen middelen voor jeugdzorg is duidelijk dat er voor alle gemeenten in Nederland, en dus ook voor de gemeente Laarbeek, een substantieel éénmalig bedrag in de septembercirculaire 2021 beschikbaar zal komen voor het jaar 2022. De daadwerkelijke structurele doorwerking laat via de circulaires op zich wachten, maar geeft reële verwachtingen naar de toekomst. Voor een structureel sluitende begroting vanuit het provinciaal toezicht bezien, is het belangrijk om de incidentele effecten uit het meerjarenperspectief te elimineren, zoals in de volgende paragraaf is weergegeven.
Structureel evenwicht Onderstaande tabel geeft de splitsing van het exploitatiesaldo uit het meerjarenperspectief naar incidenteel en structureel weer. Begroting
Meerjarenperspectief
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Structureel
-206
-154
-156
73
Incidenteel
215
118
120
0
9
-36
-36
73
Saldo Kadernota 2022
Dit overzicht geeft inzicht hoe het geraamde exploitatieresultaat over de periode 2022-2025 is opgebouwd qua verdeling naar het saldo van zowel structurele als incidentele baten en lasten.
7
Beschouwing meerjarenperspectief in relatie tot structureel evenwicht Voor provinciaal toezicht is het belangrijk dat ná eliminatie van de incidentele baten en lasten de begroting structureel sluitend is, hetgeen wil zeggen een positief saldo in 2022 óf positieve saldi in 2024 en 2025 (zonder opschuivend evenwicht). Exclusief incidentele baten en lasten kent het begrotingsjaar 2022 op dit moment een nadelig saldo van € 206.000 en laat de Kadernota 2022 voor 2024 een nadeel van € 156.000 en een voordeel van € 73.000 in 2025 zien. De beoordeling van de provincie vindt enkel plaats bij de begroting. Dit maakt dat in afwachting van de te ontvangen middelen voor de jaarschijf 2022 bij de septembercirculaire 2021 en de structurele middelen in het vooruitzicht het college u deze Kadernota 2022 met gezond vertrouwen aanbiedt. Deze Kadernota 2022 kent een gedegen financieel fundament, die na verwerking van de septembercirculaire 2021 nog meer zwarte cijfers zal laten zien, ook structureel. Daarbij kennen we een stevige financiële positie, met een groei van onze algemene reserves en een verbetering van onze solvabiliteit.
Al met al een toekomstbestendige en gezonde basis om -in afwachting van de septembercirculaire- onze plannen in dit laatste jaar van de huidige raadsperiode vorm te geven om verder te kunnen investeren in de leefkwaliteit van onze gemeente en een structureel sluitende begroting te presenteren.
Dekkingsplan 2022-2025 Onderstaande tabel geeft het voorgestelde dekkingsplan weer. Een toelichting op deze voorstellen is opgenomen bij de individuele programma's. Begroting
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
Inzet jaarlijkse storting algemene reserve
0
20
34
34
Stijging ozb-opbrengst 2025
0
0
0
183
Verhoging opbrengst bouwleges
100
0
0
0
Dekkingsplan
100
20
34
217
bedragen x € 1.000
Het dekkingsplan conform de vastgestelde begroting 2021 met bijbehorend meerjarenperspectief 2022-2024 is al vertaald in het geactualiseerde saldo van deze Kadernota 2022. Daarbij geldt als reeds vastgesteld dekkingsplan: verhoging ozb-opbrengst 2022 t/m 2024 ter grootte van jaarlijks 3% inclusief inflatie verhoging opbrengst bouwleges met jaarlijks 2% en de overige leges 2022 t/m 2023 met jaarlijks 5% (voor zover mogelijk) verhoging tarief rioolheffing 2022 t/m 2024 met jaarlijks 3,61% aangevuld met een jaarlijkse inflatiecorrectie (conform vastgesteld rioolbeheerplan). In deze Kadernota wordt nu het voorstel gedaan om voor het jaar 2025 de ozb-opbrengst te verhogen met eveneens 3% inclusief inflatie. Dit zorgt voor een extra in te ramen opbrengst van € 183.000. Tevens is het voorstel om de opgenomen structurele toevoeging aan de algemene reserve van de ontstane vrije beschikbare middelen Senzer in de begroting 2021 te laten vervallen en deze nu in te zetten als algemene dekkingsmiddelen richting de begroting 2022. Hiermee ontstaat een voordeel in de exploitatie van € 20.000 in de jaarschijf 2023, oplopend naar structureel € 34.000 met ingang van 2024. Ook is een eenmalige verhoging van € 100.000 geraamd van de opbrengst bouwleges in 2022 als gevolg van de toegenomen bouwactiviteiten.
8
Programma 1 Burger en bestuur Portefeuillehouders Burgemeester Van der Meijden Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt
Programmadoelstelling Lokale bestuurlijke samenwerking De tijd waarin we leven vraagt om verbinding en niet om polarisatie. We voelen de behoefte om op een andere manier met elkaar om te gaan. Dat vergt respect voor en vertrouwen in elkaar, onze partners, inwoners en ambtenaren. Ook vraagt het lef om los te laten en samen op te trekken. Onze manier van samenwerken is respectvol naar elkaar, partners, inwoners en ambtenaren. We stappen in een groeiproces waaraan onlosmakelijk verbonden is dat we ‘ruimte geven en ruimte krijgen’ en met respect voor ieders rol samenwerking blijven zoeken. We vinden dat we de bestuurlijke samenwerking regelmatig met elkaar moeten bespreken en evalueren. Samenwerking en cocreatie De maatschappelijke opgaven van deze tijd vragen om een ander soort lokaal bestuur, overheden zijn in transitie. De gemeente is op zoek naar haar nieuwe rol. De omwenteling die de gemeente maakt in relatie tot de inwoner en groepen inwoners kan getypeerd worden als: ‘meer loslaten en minder bemoeizucht’. Zaken niet dichtregelen met beleidsnota’s maar gebruik maken van de energie en kennis in de samenleving en hierbij een faciliterende, ondersteunende en verbindende houding aannemen. We staan open voor initiatieven vanuit de samenleving en – waar nodig en gewenst – ondersteunen en faciliteren we deze.
We gaan uit van het principe van een ‘inclusieve democratie’: iedereen telt mee. We gaan daarom ook actief op zoek en in gesprek met mensen die nog niet meedenken of meedoen. Regionale samenwerking Met het vaststellen van de Toekomstvisie “Samen daadkrachtig en energiek naar 2030” hebben de gemeente en de gemeenschap een bewuste keuze gemaakt om een zelfstandige gemeente te zijn. Voor een deel van de maatschappelijke opgaven kan de uitvoering het best plaatsvinden op het laagste schaalniveau, namelijk dat van de gemeente Laarbeek. Bij andere opgaven ligt het echter voor de hand om de samenwerking met omliggende gemeenten op te zoeken. Wij hanteren daarbij het principe dat samenwerking gebaseerd moet zijn op inhoudelijke vraagstukken, op basis van “goedschaligheid”: we kiezen daarbij het juiste schaalniveau. We nemen graag een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten.
Afspraken Onderstaande afspraken zijn op dit programma van toepassing. 1.01
Lokale bestuurlijke samenwerking continu met elkaar bespreken en minimaal 2 maal per jaar evalueren
1.02
We gaan op zoek naar en laten ons inspireren door andere vormen om ons democratisch proces te verbeteren
9
1.03
We nemen graag een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten
1.04
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Daarnaast gaan we continu op zoek naar mogelijkheden en uitdagingen om de inwoners te betrekken bij onze gezamenlijke ambities.
Taakvelden per programma In dit programma zitten de volgende taakvelden opgenomen: 0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
7.2
Riolering
7.3
Afval
Financiën Onderstaande tabel geeft het verloop van het programmasaldo weer. Begroting
Meerjarenperspectief
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Primitieve begroting 2021-2024
-729
-726
-723
-693
Mutaties tot en met april
0
0
0
0
1e Tussenrapportage 2021
6
8
8
8
-735
-734
-731
-701
Nieuw beleid
-13
0
0
0
Gemeentefonds
-19
-19
-19
-19
-767
-753
-750
-720
Saldo na 1e Tussenrapportage 2021
Saldo na Kadernota 2022-2025
Onderstaand worden de financiële mutaties uit de Kadernota 2022 toegelicht. Begroting
Meerjarenperspectief
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
-13
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Renovatie milieustraat Lasten
In 2021 wordt een onderzoek gedaan naar renovatie van de milieustraat. Er worden verschillende opties uitgewerkt met daarin een verschillende balans tussen de dienstverlening die de milieustraat biedt, de omvang van de renovatie, en meekoppelkansen
10
zoals verdere samenwerking met andere gemeenten. Deze scenario’s worden in een afzonderlijk raadsvoorstel aan de raad voorgelegd. De kosten voor de renovatie zijn afhankelijk van het scenario dat de raad kiest. De dekking van de kapitaallasten komt ten laste van de afvalstoffenheffing.
Verkiezingen gemeenteraad Lasten
-13
0
0
0
-13
0
0
0
In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen vindt een aantal incidentele (1 x per 4 jaar) activiteiten plaats die vragen om extra middelen. Genoemd (maar niet uitputtend) kunnen worden: Afscheid oude raad, commissie en college, aanvraag VOG kandidaat raadsleden, verkiezingsavond, risicoanalyse kandidaat wethouders, beëdiging nieuwe raad, introductie nieuwe raad.
Viering 25 jaar Laarbeek
0
0
0
0
Lasten
-50
0
0
0
Baten
50
0
0
0
In 2022 bestaat de gemeente Laarbeek 25 jaar. Dit vieren we een jaar lang met diverse activiteiten, waarbij wij kernen in hun kracht zetten. In het najaar van 2021 worden de activiteiten bekend gemaakt aan de inwoners van Laarbeek. Voor de onderdelen die gericht zijn op saamhorigheid en ontmoeten van inwoners na een lange stille coronatijd, wordt voorgesteld om deze te dekken uit de reserve corona voor een totaal bedrag van € 30.000. Voor de onderdelen die gericht zijn op een open dag van het gemeentehuis en receptie voor genodigden, wordt voorgesteld deze te dekken uit de algemene reserve voor een bedrag van € 20.000.
Gemeentefonds
-19
-19
-19
-19
Gevolgen meicirculaire 2021 gemeentefonds
-19
-19
-19
-19
Lasten
-19
-19
-19
-19
De financiële gevolgen van de meicirculaire 2021 gemeentefonds zijn meerjarig verwerkt in deze Kadernota 2022. Door middel van een afzonderlijke Raadsinformatiebrief wordt de raad nader geïnformeerd over de verdere detaillering van de diverse bijstellingen binnen de verschillende programma's.
11
Programma 2 Veiligheid Portefeuillehouders Burgemeester Van der Meijden
Programmadoelstelling Inwoners willen zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Kleine irritaties, zoals foutparkeren en zwerfvuil, maar ook grotere vraagstukken, zoals overlast van verwarde personen, criminaliteit en illegale wietplantages geven inwoners een onveilig gevoel. Het is belangrijk dat dit in een vroegtijdig stadium wordt gesignaleerd. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, onder meer van de politie en van gemeentelijke handhavers maar ook van inwoners. Een veilige samenleving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Wij accepteren geen ondermijning en ondersteunen hierin de burgemeester. Door de toenemende digitalisering is het zorgvuldig omgaan met de informatie en gegevens van inwoners (persoonsgegevens) en organisaties ook voor gemeenten van steeds groter belang. Uitval van computers, het zoek raken van gegevensbestanden of het door onbevoegden kennisnemen dan wel manipuleren van bepaalde gegevens kan ernstige gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel voor de dienstverlening van gemeenten en de privacy van onze inwoners.
Afspraken Onderstaande afspraken zijn op dit programma van toepassing. 2.01
Wij accepteren geen ondermijning en stimuleren onze inwoners om mede verantwoordelijkheid te dragen voor een veilige samenleving
2.02
Wij benutten onze bestuurlijke netwerken ten behoeve van de handhaving
2.03
Wij blijven werken aan een betrouwbare en veilige informatiehuishouding
2.04
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
De invulling van de eigen procesregie op multi-probleem casuïstieken blijkt succesvol. Dit zal verder worden ontwikkeld. De samenwerking SSIB (Samen Sterk in Brabant) wordt verder uitgebreid na eerste succesvolle gezamenlijke acties met partners uit het veiligheidsdomein.
Taakvelden per programma In dit programma zitten de volgende taakvelden opgenomen: 1.1
Crisisbeheersing en Brandweer
1.2
Openbare orde en Veiligheid
7.5
Begraafplaatsen
12
Financiën Onderstaande tabel geeft het verloop van het programmasaldo weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
-1.701
-1.700
-1.700
-1.700
Mutaties tot en met april
0
0
0
0
1e Tussenrapportage 2021
0
0
0
0
-1.701
-1.700
-1.700
-1.700
0
-6
-6
-6
-1.701
-1.707
-1.706
-1.706
Primitieve begroting 2021-2024
Saldo na 1e Tussenrapportage 2021 Nieuw beleid Saldo na Kadernota 2022-2025
Onderstaand worden de financiële mutaties uit de Kadernota 2022 toegelicht. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
Nieuw beleid
0
-6
-6
-6
Optimalisering bevolkingszorg
0
-6
-6
-6
0
-6
-6
-6
Lasten
Optimalisering bevolkingszorg wil zeggen uitbreiding van het bureau bevolkingszorg binnen de veiligheidsregio Brabant Zuidoost naar de oorspronkelijke bezetting van 4,8 fte. Vanaf 2021 wordt dit gedekt uit de beschikbare coronamiddelen. In 2022 vindt dekking plaats uit de algemene reserve van de Veiligheidsregio. Vanaf 2023 moeten deze extra kosten structureel worden opgenomen in onze begroting.
13
Programma 3 Woon- en leefklimaat Portefeuillehouders Burgemeester Van der Meijden Wethouder Briels Wethouder Meulensteen Wethouder Slaets-Sonneveldt
Programmadoelstelling Wonen en leefbaarheid Om een vitale en toekomstbestendige gemeente te blijven is een evenwichtige leeftijdsopbouw essentieel. Om een diversiteit aan mensen te verleiden om in Laarbeek te blijven en te komen wonen zijn er voldoende geschikte woningen en woonvormen nodig die aansluiten bij huidige en toekomstige behoeften. We voorzien zowel in de demografische vraag op de lange als op de korte termijn (levensloopbestendig). Indien nodig treden we in overleg met de provincie over de uitbreidingsbehoefte. De woningen dienen evenwichtig over de kernen te zijn verdeeld, waarbij de bouw van woningen in Aarle-Rixtel en Lieshout, gezien het beperkte aanbod en grote vraag, de komende tijd de eerste prioriteit heeft. Open, groene ruimte in de kernen wordt steeds schaarser maar bepaalt wel in belangrijke mate het dorpse karakter van Laarbeek. Dit willen we voor de toekomst graag behouden. We richten ons daarom als het gaat om woningbouw ook op het herbestemmen en herstructureren van bestaande bebouwde gebieden en gebouwen (ook kerken). Laarbeek is een groene gemeente. Groen is een kernkwaliteit van Laarbeek. Op verschillende manieren spant de gemeente zich in voor een verbetering van natuur, milieu en landschap. Deze inspanningen dragen immers bij aan een gezond leefklimaat. Mede om soortenrijkdom te behouden en herstellen wordt nieuwe natuur aangelegd.
Het is goed wonen in Laarbeek. De wijze waarop de voorzieningen in de openbare ruimte worden beheerd en onderhouden draagt bij aan de veiligheid en de beleving van de openbare ruimte. Het beheer en onderhoud is onderhevig aan nieuwe ontwikkelingen en (wettelijke)eisen. Daarbij kan gedacht worden aan het verbod op het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen, demografische ontwikkelingen, de gevolgen van de klimaatverandering. Maar ook het toenemende aantal initiatieven, waarbij het onderhoud en beheer samen met en door inwoners vorm wordt gegeven. Ook is er sprake van een toename van het te onderhouden en te beheren oppervlak door de aanleg van nieuwe woonwijken en natuur. Om het beheer en onderhoud op orde te houden zijn investeringen en reserveringen noodzakelijk. Er dienen om achterstanden te voorkomen en onveilige situaties uit te bannen nieuwe afspraken te worden gemaakt over het beheer- en onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Laarbeek wil de nabijheid tot Helmond en Eindhoven beter benutten, met behoud van het landelijke karakter. Een snelle en comfortabele verbinding met het stedelijk gebied is hiervoor onontbeerlijk. Voor verbeteringen in de weginfrastructuur (inclusief de Beekse brug) is een krachtige proactieve lobby gericht op bereikbaarheid enerzijds en een aanvaardbaar verkeersniveau ten behoeve van de leefbaarheid anderzijds noodzakelijk.
Besluiten over de verkeersinfrastructuur benaderen wij altijd vanuit de ‘Ladder van Verdaas’. Nut en noodzaak dienen eerst aangetoond te zijn voordat nieuwe structuren worden aangelegd. Daarnaast dienen andere vormen van (duurzaam) vervoer te worden gestimuleerd, door bijvoorbeeld het versterken van het openbaar vervoer, de aanleg van snelfietsroutes en de plaatsing van snellaadpalen.
14
Landelijk gebied In het landelijk gebied doen zich vele gewenste, maar ook ongewenste ontwikkelingen voor. Ontwikkelingen moeten worden omgezet in nieuwe kansen en dragers voor de leefbaarheid van het landelijk gebied. Daarbij wordt er gezocht naar een nieuwe balans tussen de verschillende functies. Enerzijds worden steeds meer agrarische bedrijven beëindigd, anderzijds is er de toenemende schaalvergroting. Dat leidt tot vraagstukken met betrekking tot het hergebruik van de vrijkomende agrarische bebouwing en gronden, verloedering en toename van (drugsgerelateerde) criminaliteit. Het gaat dus om economische belangen maar zeker ook om andere waarden zoals gezondheid, natuur en landschap, biodiversiteit en klimaat. Verschillende belangen zullen moeten worden gewogen. We willen ontwikkelingen kunnen sturen en omzetten naar kansen om de leefbaarheid in het buitengebied te behouden en te versterken. Er dient daarbij ook te worden gezocht naar nieuwe economische dragers om de visie buitengebied vorm te kunnen geven. Daarbij kan concreet gedacht worden aan instrumenten om invulling te geven aan het beleid (van herbestemming tot sloop) voor vrijkomende agrarische bebouwing. Duurzaamheid Duurzaamheid en de energietransitie zijn thema’s die ook landelijk erg in ontwikkeling zijn.
In Laarbeek is er de afgelopen jaren ingezet op duurzaamheid waarbij samenwerking met inwoners en organisaties centraal stond. Er zijn experimentele vormen van duurzaamheid en innovatie bevorderd. We willen focus aanbrengen in de doelstellingen voor de komende jaren. Tegelijkertijd willen we duurzaamheid echter ook in alle reguliere beleidsonderwerpen verankeren.
Afspraken Onderstaande afspraken zijn op dit programma van toepassing. 3.01
Wij stemmen woningbouw af op de (demografische) vraag naar woningen op zowel de lange als korte termijn
3.02
Wij hanteren het uitgangspunt van een evenredige verdeling van woningen over de kernen en de komende periode geven wij daarom prioriteit aan woningbouw in de kernen Aarle-Rixtel en Lieshout
3.03
Ter behoud van het dorpse karakter worden niet alle open plekken bebouwd
3.04
Naast uit- en inbreiding richten we ons ook op herbestemming en –structurering van bestaande bebouwde gebieden en gebouwen
3.05
Er worden (nieuwe) afspraken gemaakt over het beheer- en onderhoudsniveau van de openbare ruimte
3.06
We voeren een krachtige proactieve lobby gericht op bereikbaarheid en een aanvaardbaar verkeersniveau ten behoeve van de leefbaarheid (volgens Ladder van Verdaas)
3.07
Wij stellen een visie op voor het buitengebied
3.08
Wij gaan op zoek naar kansen en nieuwe economische dragers voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen
3.09
We zetten onverminderd in op duurzaamheid en brengen focus aan in concrete duurzaamheidsdoelstellingen en tegelijkertijd verankeren we duurzaamheid in alle beleidsonderwerpen
3.10
We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek
3.11
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
15
Taakvelden per programma In dit programma zitten de volgende taakvelden opgenomen: 2.1
Verkeer, wegen en water
2.3
Recreatieve Havens
5.4
Musea
5.5
Cultureel erfgoed
5.6
Media
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
7.4
Milieubeheer
8.1
Ruimtelijke Ordening
8.3
Wonen en bouwen
Financiën Onderstaande tabel geeft het verloop van het programmasaldo weer. Begroting
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
-6.753
-6.644
-6.698
-6.755
Mutaties tot en met april
2
2
2
2
1e Tussenrapportage 2021
-12
-12
-12
-12
-6.744
-6.635
-6.689
-6.745
0
-47
-62
-62
Nieuw beleid
-75
-83
-99
-224
Dekkingsplan
100
0
0
0
-6.721
-6.767
-6.852
-7.033
bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2021-2024
Saldo na 1e Tussenrapportage 2021 Bestaand beleid
Saldo na Kadernota 2022-2025
Onderstaand worden de financiële mutaties uit de Kadernota 2022 toegelicht. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
Bestaand beleid
0
-47
-62
-62
Besparing subsidie bibliotheek
0
-40
-40
-40
0
-40
-40
-40
Lasten
In de begroting 2021 is met ingang van 2023 een besparing aangegeven op de subsidie bibliotheek van totaal € 75.000. Het eerste deel van de besparing wordt al in 2022 gerealiseerd door het wegvallen van de tijdelijke subsidie van € 40.000 voor het taalhuis. Dit betekent niet dat de bibliotheek vanaf 2022 geen taalhuisactiviteiten meer uitvoert. In overleg met het bibliotheekbestuur wordt bekeken hoe de totale besparing vanaf 2023 het 16
beste vorm kan krijgen binnen de door de gemeente gestelde kaders. De tijdelijke subsidie voor het Taalhuis werd gedekt uit de volgende budgetten: 'Taalhuis laaggeletterdheid' (€ 10.000) en 'Participatie - lokaal deel' (€ 30.000). Deze bijstelling heeft een mutatie tot gevolg in zowel programma 3 (taakstellende besparing) als programma 4 (dekking).
Vervangen brug Stapweg Beek en Donk Lasten
0
-7
-7
-7
0
-7
-7
-7
Deze brug dient in 2022 vervangen te worden. In verband met de veiligheid voor de gebruikers is de brug al afgesloten voor zwaar verkeer. De kosten voor vervanging van de brug worden globaal ingeschat op € 300.000 in 2022. De kapitaallasten van deze investering worden gedekt uit het beschikbare budget vervangingsinvesteringen hetgeen leidt tot een mutatie in zowel programma 3 (kapitaallasten) als 6 (dekking).
Vervangen verkeersregelinstallatie (VRI) Aarle-Rixtel Lasten
0
0
-15
-15
0
0
-15
-15
Deze VRI, die in 2007 werd geplaatst, moet over enkele jaren worden vervangen. Op dit moment is de kwaliteit zodanig dat uitstel van de vervanging tot 2023 verantwoord wordt geacht. Voorlopig wordt uitgegaan van een indicatieve vervangingsinvestering van € 200.000 in 2023. De kapitaallasten van deze investering worden gedekt uit het beschikbare budget vervangingsinvesteringen hetgeen leidt tot een mutatie in zowel programma 3 (kapitaallasten) als 6 (dekking).
Nieuw beleid
Aanpak Kruising Deense Hoek N615 Lasten
-75
-83
-99
-224
0
-14
-14
-14
0
-14
-14
-14
Vanuit het college en de raad is de wens om de verkeersveiligheid op de kruising Deense Hoek-N615 te verbeteren. Dit jaar vindt een studie plaats naar de beste oplossing. Dit kan zijn een rotonde of een verkeerslichteninstallatie. Uitgaande van een investering in 2022 van € 800.000, is de bijdrage hierin voor de gemeente Laarbeek op grond van de wegvakkentheorie € 400.000. De kapitaallasten van deze investering leiden tot een mutatie.
Herinrichting Kerkplein Aarle-Rixtel Lasten
0
-18
-18
-18
0
-18
-18
-18
Vanuit het college en de raad is de wens om de inrichting van het kerkplein Aarle-Rixtel te verbeteren en aantrekkelijker te maken. Dit jaar wordt een plan en een kostenraming
17
opgesteld voor het kerkplein samen met het kerkbestuur en het Dorpsplatform. Voorlopig houden we een investering aan van € 500.000. De kapitaallasten van deze investering leiden tot een mutatie.
Innovatieve geluidsmaatregelen N279 Lasten
0
0
-10
-10
0
0
-10
-10
Vanuit het college en de raad bestaat de wens om gelijktijdig met de reconstructie van de N279 op enkele plaatsen bij de woningen langs de weg bovenwettelijke geluidsinnovatieve maatregelen te treffen. Kosten zijn geraamd op € 400.000 in 2023 waarvan de helft (€ 200.000) voor rekening komt van de gemeente Laarbeek. De kapitaallasten van deze investering leiden tot een mutatie.
Inwerkingtreding Omgevingswet
-10
-20
-20
-20
Lasten
-35
-70
-70
-70
Baten
25
50
50
50
Met de beoogde inwerkingtreding per 1 juli 2022 van de Omgevingswet worden bodemtaken van de provincie en rijk overgedragen aan gemeenten. Door de ODZOB is een inschatting gemaakt van de kosten die daarmee gemoeid zijn. Deze worden geraamd op € 50.000. Met de overdracht van taken zal ook budget worden overgedragen vanuit de provincie. Onduidelijk is echter hoe groot dit budget zal zijn. Daarnaast geldt, dat Laarbeek de huidige bodemtaken niet goed belegd heeft. Veel regiogemeenten hebben deze taken al aan de Omgevingsdienst overgedragen. Om de bestaande taken goed te kunnen uitvoeren is een jaarbudget noodzakelijk van per saldo € 20.000.
Speelruimteplan Lasten
-16
-22
-28
-33
-16
-22
-28
-33
Er is een aanpassing nodig van het jaarlijkse onderhouds- en vervangingsbudget speelplekken. Omdat het huidige peil niet aansluit met de daadwerkelijke waarde. Ter onderbouwing hiervan is een nieuw speelruimteplan opgesteld dat inspeelt op lokale wensen en mogelijkheden.
Uitvoering samenvoeging reserves Duurzaamheid tot één reserve duurzaamheid algemeen
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
De reserves Stimuleringsregeling duurzame warmte NB zijnde € 150.000 en de reserve duurzaamheidsleningen Laarbeek zijnde € 350.000 worden opgeheven. Het bedrag dat hiermee vrijkomt (totaal € 500.000), wordt gestort in de reserve duurzaamheid (algemeen).
18
Uitvoering stimuleringsbudget inwonersinitiatieven vergroening
0
0
0
-5
Lasten
-5
-5
-5
-5
Baten
5
5
5
0
Het is belangrijk om onze inwoners mee te krijgen in onze duurzaamheidsboodschap. Daarvoor is het nodig dat onze inwoners een meedenkende gemeente aan hun kant treffen als ze zelf initiatieven voor vergroening en biodiversiteitsverhoging nemen. Dan is het belangrijk dat we goede kleinschalige initiatieven kunnen stimuleren en ondersteunen. Het is de ‘smeerolie’ voor mooie groene en sociale buurtinitiatieven. Het gaat om maximaal € 250 tot € 500 per initiatief. Voldoende om wat bloembakken te vullen, een geveltuintje te maken door een rij tegels weg te halen, of een boomspiegel aan te planten. Dus relatief kleine zaken die veel doen voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en sociale binding. Een jaarlijks budget van € 5.000 geeft hiervoor de ruimte. Het structurele budget wordt de eerste 3 jaren gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Uitvoering van projecten energiebesparing
0
0
0
-25
Lasten
-20
-25
-25
-25
Baten
20
25
25
0
Het landelijk klimaatakkoord geeft gemeenten de opgave om regie te voeren op CO2reductie en dit te doen door duurzame energie op te wekken en in te zetten, maar vooral door energie te besparen. Immers, alles wat we besparen, hoeven we niet op te wekken. De grootste winst zit in het gedrag van onze inwoners en ondernemers. Daarom zijn projecten nodig die inzetten op bewustwording, kennisvergroting en (financiële) motivatie. Het structurele budget wordt de eerste 3 jaren gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Uitvoeringsagenda klimaatadaptie
0
0
0
-25
Lasten
-50
-50
-50
-50
Baten
50
50
50
25
De afspraken die door de koepelorganisaties gemaakt zijn in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie brengen ook lokaal verantwoordelijkheden en verplichtingen met zich mee. Na de stresstest, de klimaatdialogen is er een (regionaal) uitvoeringsagenda gemaakt. Dat moet worden uitgevoerd. Dat gebeurt zoveel mogelijk door de maatregelen te integreren in bestaande of geplande projecten (denk aan rioolrenovaties en de bomenplannen). Om die plannen klimaatadaptiever te maken is wel enig aanvullend budget nodig. Een deel betreft ook het invulling geven aan nieuwe projecten (al dan niet opgenomen in de regionale uitvoeringsagenda) specifiek op het vlak van klimaatadaptatie. Hiervoor is een budget van € 50.000 nodig. Als cofinanciering wordt een bedrag geraamd van € 25.000. De eerste 3 jaren wordt een bedrag van jaarlijks € 25.000 gedekt uit de reserve duurzaamheid.
19
Uitwerking van een wijkuitvoeringsplan (Aarle-Rixtel of Mariahout) n.a.v. de Transitie Visie Warmte
0
0
0
-30
Lasten
-30
-30
-30
-30
Baten
30
30
30
0
Het landelijk klimaatakkoord geeft gemeenten de opgave om hun woningen en gebouwen te verduurzamen en aardgasvrij te maken. De landelijke doelstelling is om 1,5 miljoen woningen en gebouwen aardgasvrij te maken in de periode tussen 2022 en 2030. In Laarbeek vertaalt dit zich naar een lokale opgave van het verduurzamen en aardgasvrij maken van ongeveer 2.000 woningen en gebouwen voor 2030. Een wijkuitvoeringsplan omschrijft wanneer, hoe en met welke alternatieve warmtebron een wijk aardgasvrij wordt gemaakt. Het opstellen van dit plan vergt uitvoerig technisch-financieel onderzoek en een intensieve omgevingsdialoog met inwoners en andere stakeholders. Uitvoering van een wijkuitvoeringsplan valt niet onder deze post, maar wordt als apart project met begroting aan de raad voorgelegd. Hiervoor wordt een Rijksbijdrage verwacht. Het structurele budget wordt de eerste 3 jaren gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Uitwerking van Regionale Energie Strategie (RES) in lokale energieprojecten
0
0
0
-35
Lasten
-35
-35
-35
-35
Baten
35
35
35
0
Evalueren en vernieuwen Laarbeeks beleid grootschalige opwek; vormgeven beslis- en evt. uitvoeringstraject windenergie en/of verdere zon op land; participatief vormgeven en uitvoeren van lokale energieprojecten binnen de RES, zoals uitwerken plan zoekgebied Mariahout; participeren in aanpak lokale en regionale netschaarste; ondersteunen zon op bedrijfsdaken en openbare gebouwen; ondersteunen wijkacties voor opwek. Het structurele budget wordt de eerste 3 jaren gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Uitwerking werkbudget technische en financiële haalbaarheid Duurzaamheid gemeentelijke gebouwen
0
0
0
0
Lasten
-50
0
0
0
Baten
50
0
0
0
In het kader van de energietransitie en de gestelde klimaatdoelstellingen 2030-2050 is het noodzakelijk onderzoek te doen naar de technische en financiële haalbaarheid ter verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. Het eenmalige budget wordt gedekt uit de reserve duurzaamheid.
Waterbeheersplan Lasten
-25
-25
-25
-25
-25
-25
-25
-25
Om de gemeente robuuster tegen wateroverlast en verdroging te maken, is een waterbeheerplan onmisbaar. Door het achterstallig onderhoud op te pakken en waterbeheer cyclisch in te richten beperken we de kans op schade door regen en droogte. 20
Wet kwaliteitsborging bouwen Lasten
60
100
100
100
60
100
100
100
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet treedt ook de Wet kwaliteitsborging bouwen inwerking. Met deze wet wil de overheid wil meer toezicht en controle in de bouw, zodat bouwers zich aan de geldende kwaliteitseisen houden. Invoering van deze wet betekent dat gemeenten zelf minder tijd kwijt zijn aan toezicht, constructieve toetsing en toetsing aan het Bouwbesluit. Voor Laarbeek zijn deze werkzaamheden verdisconteerd in het jaarlijkse werkplan van de Omgevingsdienst die deze taken voor de gemeente uitvoert. Een grove inschatting geeft aan dat de kosten voor het bouwtoezicht, constructieve toetsing en toetsen Bouwbesluit in 2022 zullen afnemen met € 60.000 en in 2023 met ruim € 100.000 ten opzichte van de uitgaven zoals die in 2020 in het werkprogramma waren opgenomen. Hier tegenover staan wel afnemende legesopbrengsten. Wel wordt de mogelijkheid geboden om voor milieuvergunningen weer leges te rekenen. Het aantal milieuvergunningen dat jaarlijks wordt verleend verhoudt zich in aantal echter niet tot het aantal verleende bouwvergunningen. Door regionale projectgroep die zich bezighoudt met de implementatie van de Omgevingswet wordt gewerkt aan het inzichtelijk maken van de gevolgen van de Wet kwaliteitsborging bouwen voor de legesopbrengsten. Naar verwachting is hier in september 2021 meer duidelijkheid over.
Woningbouw/bedrijventerreinen: uitbreiding formatie grondzaken/ruimte
-84
-84
-84
-84
Lasten
-480
-400
-118
-118
Baten
396
316
34
34
Binnen het team Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) en grondzaken is door het groot aantal projecten en verzoeken sprake van een disbalans tussen de werkzaamheden en de beschikbare formatie. Voor de uitvoering van de noodzakelijke werkzaamheden is uitbreiding van formatie nodig. Structureel: - 1 fte planeconoom/projectleider grondzaken - 1 fte medewerker RO Inhuur: - 2 jaar afwikkeling kavelverkoop Bemmer IV - Onderzoek mogelijkheden Bemmer V - Medewerker grondzaken Dekking voor de kosten wordt gezocht in bijdrage Rijk voor naar voren halen woningbouw, opbrengst plankosten en de reserve grondexploitatie.
Dekkingsplan
100
0
0
0
Verhoging opbrengst bouwleges
100
0
0
0
100
0
0
0
Baten
Als gevolg van de toegenomen bouwactiviteiten wordt het aannemelijk geacht dat de opbrengst van de bouwleges in 2022 een eenmalige stijging zal laten zien.
21
Programma 4 Economie en werkgelegenheid Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Meulensteen Wethouder Slaets-Sonneveldt
Programmadoelstelling Bedrijvigheid Het winkelbestand in de kleine kernen staat onder druk. Toenemende mobiliteit, internetmogelijkheden, schaalvergroting en de behoefte aan recreatief winkelen leiden er toe dat deze voorzieningen onder druk komen te staan. Laarbeek beschikt over een visie met betrekking tot detailhandel. Wij nemen een actieve houding aan in het versterken van de (winkel)centra en het oplossen van leegstand. Dit vraagt om een toekomstperspectief met betrekking tot detailhandel. Door het clusteren en herstructureren van bedrijventerreinen wordt er naar gestreefd om nieuwe kansen voor lokale bedrijvigheid en dus werkgelegenheid te creëren en ook verbeteringen aan te brengen met betrekking tot de leefbaarheid. Bemmer IV, heeft daarbij als relatief nieuw en bovenlokaal bedrijventerrein onze speciale aandacht. Met het aantrekken van de economie en de toenemende vraag naar (grote) bedrijfskavels is het van belang dat wordt vastgehouden aan het Ambitieprogramma Bemmer IV (kwaliteit en uitstraling). Laarbeek zal ook een actieve rol vervullen in de regionale afstemming over bedrijventerreinen. Laarbeek heeft sinds 2017 een ondernemersfonds. Het is een initiatief van Parkmanagement Laarbeek, CentraManagement Laarbeek en ZLTO.
Het fonds is bedoeld om georganiseerd ondernemerschap in staat te stellen om collectieve zaken structureel te financieren en daarmee de economie in Laarbeek te versterken. In 2018 volgt een evaluatie die inzicht geeft in de wensen van de ondernemers; in 2021 vindt een eindevaluatie plaats. Toerisme en recreatie Laarbeek heeft haar inwoners maar zeker ook de inwoners van omliggende gemeenten en het stedelijk gebied het nodige te bieden. Er is voldoende potentieel op verschillende vlakken dat beter kan worden benut. Daarom wordt ingezet op een stevige positionering van Laarbeek. Laarbeek profileert zich als Waterpoort van de Peel en spant zich in voor een aantrekkelijk buitengebied met extensieve en laagdrempelige recreatie. De komende periode wordt verder ingezet op (het faciliteren van) kleinschalige recreatieve functies waarbij de focus in het bijzonder op Waterboulevard en de Blauwe Poort komt te liggen. Met beide projecten wordt verder gebouwd aan Waterpoort van de Peel. Participatie en armoede We zetten ons in om (verborgen)armoede te bestrijden, armoede die voor de samenleving niet zichtbaar is met als uitgangspunt gelijke kansen voor iedereen. Daarbij willen we speciale aandacht besteden aan kinderarmoede. Wij vinden dat kinderen niet de dupe mogen worden van de financiële situatie waarin zij zich bevinden.
Preventie en vroegtijdig signaleren van betalingsachterstanden kunnen helpen om (problematische) schulden te voorkomen. Problematische schulden leiden niet zelden tot gezondheidsproblemen, een beroep op de bijstand en/of huisuitzetting of zelfs tot jeugdhulpvraagstukken. We vinden het daarom van belang om de schulddienstverlening verder door te ontwikkelen om dit instrument zo effectief en efficiënt mogelijk te kunnen inzetten. Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het bieden van ondersteuning aan mensen met (verminderd) arbeidsvermogen bij het vinden van passend werk. Laarbeek werkt hiervoor regionaal samen
22
in het werkbedrijf Senzer. Om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te kunnen toeleiden naar de reguliere arbeidsmarkt zijn voorzieningen nodig, zoals werkervaringsplaatsen en mogelijkheden voor maatschappelijke deelname bij lokale voorzieningen. Door een breder aanbod van dergelijke (laagdrempelige) voorzieningen wordt de kans tot de toeleiding naar de arbeidsmarkt vergroot. We zetten in op maatwerk door samenwerking met alle partners die nodig zijn om mensen te helpen en kijken daarbij over de grenzen van de bestaande regels en kaders heen.
Afspraken Onderstaande afspraken zijn op dit programma van toepassing. 4.01
We schenken extra aandacht aan onze bedrijventerreinen om de kansen voor (lokale) bedrijvigheid te vergroten
4.02
Na een tussenevaluatie in 2018 wordt in 2021 een eindevaluatie uitgevoerd van het ondernemersfonds
4.03
We werken aan een toekomstperspectief voor de detailhandel
4.04
We blijven inzetten op kleinschalige recreatieve functies en we focussen op Waterboulevard en Blauwe Poort
4.05
We blijven inzetten op een stevige positionering van Laarbeek als Waterpoort van de Peel
4.06
We richten ons op de bestrijding van de verborgen armoede, in het bijzonder bij kinderen
4.07
Schulddienstverlening wordt verder doorontwikkeld
4.08
Er worden laagdrempelige voorzieningen gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gericht op participatie
4.09
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Taakvelden per programma In dit programma zitten de volgende taakvelden opgenomen: 0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3
Bedrijfsloket en -regelingen
3.4
Economische promotie
6.3
Inkomensregelingen
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
23
Financiën Onderstaande tabel geeft het verloop van het programmasaldo weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
2022
2023
2024
2025
-5.205
-5.104
-4.940
-4.869
Mutaties tot en met april
0
0
0
0
1e Tussenrapportage 2021
2
1
1
2
-5.207
-5.105
-4.941
-4.871
-49
-8
-29
-29
0
0
0
0
Gemeentefonds
-69
-65
-81
-63
Dekkingsplan
0
20
34
34
-5.326
-5.158
-5.017
-4.929
Primitieve begroting 2021-2024
Saldo na 1e Tussenrapportage 2021 Bestaand beleid Nieuw beleid
Saldo na Kadernota 2022-2025
Onderstaand worden de financiële mutaties uit de Kadernota 2022 toegelicht. Begroting
Meerjarenperspectief
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Bestaand beleid
-49
-8
-29
-29
0
40
40
40
0
40
40
40
Besparing subsidie bibliotheek Lasten
In de begroting 2021 is met ingang van 2023 een besparing aangegeven op de subsidie bibliotheek van totaal € 75.000. Het eerste deel van de besparing wordt al in 2022 gerealiseerd door het wegvallen van de tijdelijke subsidie van € 40.000 voor het taalhuis. Dit betekent niet dat de bibliotheek vanaf 2022 geen taalhuisactiviteiten meer uitvoert. In overleg met het bibliotheekbestuur wordt bekeken hoe de totale besparing vanaf 2023 het beste vorm kan krijgen binnen de door de gemeente gestelde kaders. De tijdelijke subsidie voor het Taalhuis werd gedekt uit de volgende budgetten: 'Taalhuis laaggeletterdheid' (€ 10.000) en 'Participatie - lokaal deel' (€ 30.000). Deze bijstelling heeft een mutatie tot gevolg in zowel programma 3 (taakstellende besparing) als programma 4 (dekking).
Bestrijding kinderarmoede Lasten
-8
-8
-8
-8
-8
-8
-8
-8
Om uitvoering te kunnen geven aan het Raadsprogramma Laarbeek 2018-2022 en het Minimabeleid 2021-2024, waarin de bestrijding van (kinder)armoede onderdeel van uitmaken, is het noodzakelijk dat Stichting Leergeld over de benodigde middelen beschikt. Het gaat hierbij om een structureel bedrag van € 88.000. Momenteel is er een bedrag van € 80.000 structureel begroot.
24
Bijgestelde prognose zorgkosten GR Peelgemeenten Lasten
-37
-37
-37
-37
-37
-37
-37
-37
In de jaarrapportage zorgkosten 2020 GR Peelgemeenten is een nieuwe prognose 2022 opgesteld voor de zorgkosten Wmo, jeugdhulp en BMS. Dit op basis van historisch gebruik, lopende beschikkingen, verwachte groei en toe te passen indexering. Hierdoor vinden budgetaanpassingen plaats in zowel programma 4 (BMS) als 5 (Wmo en Jeugd).
Peelmarketing Lasten
-5
-4
-24
-24
-5
-4
-24
-24
In 2021 is op initiatief van het Innovatiehuis De Peel gestart met het vermarkten van 'Land van de Peel'. Om te kunnen concurreren met de omliggende regio’s is het aanstellen van regiomarketeers noodzakelijk. In het najaar van 2021 komt een bestuurlijke evaluatie, waarna de samenwerking verder vorm krijgt. Om Peelmarketing een stevige basis te bieden worden de gemeentes gevraagd om een langdurige samenwerking aan te gaan en hiervoor structureel middelen vrij te maken.
Nieuw beleid
0
0
0
0
Heroriëntatie en schuldhulpverlening aan ondernemers
0
0
0
0
Lasten
-26
-26
-26
0
Baten
26
26
26
0
Op 1 januari 2021 is de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking getreden. Hierin is verduidelijkt dat zelfstandig ondernemers met schulden recht hebben op schuldhulpverlening van de gemeente. Daarnaast zijn er door de coronacrisis veel ondernemers in financieel zwaar weer terechtgekomen. Hiertoe is in 2021 door de GR Senzer in samenspraak met de deelnemende gemeenten van de GR Senzer en de GR Peelgemeenten een businesscase uitgewerkt waarin is aangegeven op welke wijze in de arbeidsmarktregio Helmond de Peel hier invulling aan gegeven wordt. In 2021 zullen hier naar alle waarschijnlijkheid de extra ontvangen coronamiddelen voor worden ingezet. Het budget wordt voor 3 jaren gedekt uit de reserve corona.
Natuurontwikkeling 't Gulden Land
0
0
0
0
Lasten
-250
-150
-150
0
Baten
250
150
150
0
In de Kop van Aarle-Rixtel wordt in samenwerking met het Waterschap Aa en Maas de grootste natuurontwikkeling ooit in Laarbeek voorbereid. Waterschap Aa en Maas voert regie op het totale project dat is geraamd op € 1,95 miljoen. Naar aanleiding van de motie van 27 juni 2019 is gezocht naar alternatieve middelen ter ontwikkeling van ’t Gulden Land. De verwachte cofinanciering van € 1,4 miljoen of ca. 72% is afkomstig van het Groen
25
Ontwikkelfonds Brabant, Natuurcompensatie N279 en het Waterschap. Het resterende bedrag van € 550.000 of ca. 28% dient bijgedragen te worden door de gemeente. De benodigde € 550.000 wordt gefaseerd onttrokken uit de bestemmingsreserve 'Kwaliteitsverbetering buitengebied'. Vanaf 2024 wordt rekening gehouden met ca. € 10.000 structurele beheers- en onderhoudskosten die naar verwachting ingebed kunnen worden in de nieuwe beheerovereenkomst voor de gemeentelijke bos- en natuurgebieden.
Gemeentefonds
-69
-65
-81
-63
Gevolgen meicirculaire 2021 gemeentefonds
-69
-65
-81
-63
Lasten
-69
-65
-81
-63
De financiële gevolgen van de meicirculaire 2021 gemeentefonds zijn meerjarig verwerkt in deze Kadernota 2022. Door middel van een afzonderlijke Raadsinformatiebrief wordt de raad nader geïnformeerd over de verdere detaillering van de diverse bijstellingen binnen de verschillende programma's.
Dekkingsplan
0
20
34
34
Inzet jaarlijkse storting algemene reserve
0
20
34
34
0
20
34
34
Lasten
De ontstane ruimte in de begroting 2020 met betrekking tot de bijdrage aan Senzer wordt momenteel jaarlijks vanaf 2023 aan de algemene reserve toegevoegd. Inmiddels vertalen de effecten van de meerjarenraming Senzer zich afzonderlijk in de kadernota en begroting. Daarom wordt voorgesteld om deze budgetruimte volledig vrij te laten vallen.
26
Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs Portefeuillehouders Burgemeester Van der Meijden Wethouder Briels Wethouder Meulensteen Wethouder Slaets-Sonneveldt
Programmadoelstelling Sociaal domein De aanpak binnen het sociale domein vraagt om een integrale benadering van het (gezins)systeem. Steeds op zoek gaan naar het leveren van maatwerk passend bij de situatie en vraag om ondersteuning zoals die zich voordoet. Dat vraagt op zijn beurt om verdergaande deregulering en ontschotting tussen de te onderscheiden domeinen. Daarmee wordt de benodigde ruimte gecreëerd voor het bieden van maatwerk en wordt ervoor gezorgd dat de zorg voor Laarbeek betaalbaar blijft. We willen maatwerk bieden, toegesneden op de individuele ondersteuningsbehoefte. Van het gelijkheidsbeginsel naar erkende ongelijkheid, het ongelijkheidsbeginsel. Doen wat nodig is in dít geval, in déze situatie binnen déze omstandigheden. Denkend en werkend vanuit economisch en maatschappelijk rendement, dat wat onze inwoner(s) daadwerkelijk helpt en minder vanuit het systeem en/of rechtmatigheid. We willen hierbij inbreng van de gebruikers van de zorg door periodiek te monitoren. We hebben er belang bij om inzicht te krijgen in behoeften en kosten om ons op basis daarvan te richten op preventie. Zorg en welzijn Je goed voelen wordt voor een belangrijk deel bepaald door mensen om je heen. Mensen met wie je lief en leed kunt delen en op wie je een beroep kunt doen als het even minder goed gaat. Helaas heeft niet iedereen een sociaal netwerk waarop hij terug kan vallen.
Eenzaamheid wordt door veel van onze inwoners als een groot probleem ervaren. Het gemis aan verbondenheid met anderen kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid en er toe leiden dat mensen meer gebruik maken van voorzieningen. Eenzaamheid is bovenal vanuit menselijk oogpunt ongewenst. Wij willen hen (jong en oud) niet aan hun lot overlaten. Gezondheid kan gezien worden als ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van ziekte. Mensen die goed leren omgaan met hun ziekte (aanpassingsvermogen) ervaren hun gezondheid over het algemeen ook als goed. Er wordt niet zozeer gekeken naar problemen of beperkingen, maar naar de mogelijkheden die mensen zelf nog hebben. Wij willen blijvend inzetten op deze nieuwe benaderingswijze van gezondheid en verwachten van onze professionals dat zij deze gedachte als uitgangspunt voor hun handelen nemen en aansluiting zoeken bij datgene wat iemand (nog) wil bereiken en mensen daarbij ondersteunen. De afbouw van zorginstellingen en toename van het aantal ouderen, maakt dat meer mensen met een fysieke of mentale beperking langer in de kernen blijven wonen en zo zelfstandig mogelijk mee kunnen blijven doen.
Dit vraagt om een zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte, zodat gemeentelijke gebouwen en noodzakelijke voorzieningen (o.a. winkels, horeca) herkenbaar, bereikbaar en toegankelijk zijn. Door de toenemende vergrijzing van onze maatschappij wordt het aandeel van mensen met dementie ook een stuk groter in de nabije toekomst. Laarbeek probeert daar op in te spelen
27
door een dementie-vriendelijke gemeente te zijn waarin gekeken wordt naar de mensen met dementie en hun omgeving. Omdat mensen langer thuis blijven wonen, moet de zorg hierop aangepast worden. Ook het begrip voor mensen met dementie in onze dorpen zal moeten veranderen, zodat ze langer mee kunnen doen in hun buurt en vereniging. Steeds vaker wordt bij het verlenen van zorg een beroep gedaan op vrijwilligers die mantelzorg verlenen. Mantelzorg verlenen, hoort bij het leven. Dat neemt niet weg dat mantelzorgers overbelast kunnen raken. Slechts een beperkt gedeelte van de mantelzorgers is in beeld bij de welzijnsorganisatie. Veel van hen vinden het normaal wat ze doen en hebben geen behoefte aan ondersteuning of advies. In de toekomst zal steeds vaker een beroep op mantelzorgers moeten worden gedaan. De mantelzorger moet, daar waar nodig en gewenst, vanuit de sociale basisstructuur ondersteund en ontlast worden. Jeugdparticipatie is het maatschappelijk meedoen van jeugd, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk of via een maatschappelijke stage. Dit geeft jongeren inspraak en invloed en een bredere kijk op de maatschappij waar ook zij onderdeel van uitmaken. Ze krijgen de mogelijkheid om een initiatief te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. In de Toekomstvisie van Laarbeek is aangegeven dat de jeugd onze toekomst is.
Accommodaties In Laarbeek is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in voorzieningen in alle dorpen, waardoor er een uitstekend niveau aan sociale, culturele en educatieve voorzieningen aanwezig is. Dit willen we naar de toekomst toe ook zo behouden. Dat vraagt enerzijds om reserveringen/investeringen ten aanzien van het beheer en onderhoud van de voorzieningen maar vraagt ook om een andere verdeling van de verantwoordelijkheden met betrekking tot het beheer en onderhoud van de voorzieningen. Er zal een grotere rol en inbreng van de inwoners en organisaties worden verwacht.
Afspraken Onderstaande afspraken zijn op dit programma van toepassing. 5.01
Toewerken naar een sociaal domein zonder schotten met minder regels, met als doelstelling goede zorg betaalbaar te houden; hierbij de inbreng van zorggebruikers periodiek monitoren en ons op basis daarvan te richten op preventie
5.02
We zetten ons in voor een eenzaamheidsaanpak (voor jong en oud)
5.03
We blijven inzetten op een bredere kijk op gezondheid
5.04
Bij de inrichting van openbare voorzieningen en openbare ruimte wordt rekening gehouden met mensen met een mentale of fysieke beperking
5.05
We willen overbelasting van mantelzorgers voorkomen
5.06
We willen de participatie van jeugd bevorderen
5.07
We zorgen ervoor dat accommodaties op orde blijven
5.08
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
Taakvelden per programma In dit programma zitten de volgende taakvelden opgenomen: 4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken