Document · PDF

8 20231109 Programmabegroting 2024 Laarbeek - Raadsversie 09112023 incl.erratum

Raadsvergadering 9 november 2023, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de begroting 202430.924 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Laarbeek Bouwen met vertrouwen

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ......................................................................................................... 5 Inleiding ................................................................................................................... 6 Leeswijzer ................................................................................................................ 6 Financiële samenvatting ............................................................................................. 8 Programma's ............................................................................................................ 15 Programma 1 Burger en bestuur ............................................................................... 16 Portefeuillehouders .............................................................................................. 16 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 16 Ontwikkelingen .................................................................................................... 17 Ambities ............................................................................................................. 17 1.1 Speerpunten ..................................................................................................

17 1.2 Financiën ...................................................................................................... 19 1.3 Beleidsindicatoren .......................................................................................... 22 1.4 Investeringen ................................................................................................ 22 Programma 2 Veiligheid ............................................................................................ 23 Portefeuillehouders .............................................................................................. 23 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 23 Ontwikkelingen .................................................................................................... 24 Ambities ............................................................................................................. 24 2.1 Speerpunten .................................................................................................. 24 2.2 Financiën ...................................................................................................... 25 2.3 Beleidsindicatoren ..........................................................................................

26 2.4 Investeringen ................................................................................................ 27 Programma 3 Woon- en leefklimaat .......................................................................... 28 Portefeuillehouders .............................................................................................. 28 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 28 Ontwikkelingen .................................................................................................... 29 Ambities ............................................................................................................. 32 3.1 Speerpunten .................................................................................................. 32 3.2 Financiën ...................................................................................................... 38 3.3 Beleidsindicatoren .......................................................................................... 42 3.4 Investeringen ................................................................................................ 42 Programma 4 Economie en werkgelegenheid ............................................................ 44 Portefeuillehouders ..............................................................................................

44 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 44 Ontwikkelingen .................................................................................................... 44 Ambities ............................................................................................................. 45 4.1 Speerpunten .................................................................................................. 45 4.2 Financiën ...................................................................................................... 45 4.3 Beleidsindicatoren .......................................................................................... 47 4.4 Investeringen ................................................................................................ 47 Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs ............................................... 48 Portefeuillehouders .............................................................................................. 48 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 48

Ontwikkelingen .................................................................................................... 50 Ambities ............................................................................................................. 53 5.1 Speerpunten .................................................................................................. 53 5.2 Financiën ...................................................................................................... 58 5.3 Beleidsindicatoren .......................................................................................... 63 5.4 Investeringen ................................................................................................ 64 Programma 6 Financiën en bedrijfsvoering ............................................................... 65 Portefeuillehouders .............................................................................................. 65 Bestuursakkoord 2022-2026 ................................................................................. 65 Ontwikkelingen .................................................................................................... 66 Ambities .............................................................................................................

66 6.1 Speerpunten .................................................................................................. 66 6.2 Financiën ...................................................................................................... 67 6.3 Beleidsindicatoren .......................................................................................... 70 6.4 Investeringen ................................................................................................ 71 Paragrafen ................................................................................................................ 72 1 Lokale heffingen ................................................................................................... 72 Geraamde belastinginkomsten (en overige heffingen) ............................................... 72 1.1 Beleidsuitgangspunten .................................................................................... 72 1.2 Overzicht lokale heffingen ............................................................................... 73 1.3 Lokale lastendruk ........................................................................................... 77 1.4 Kwijtscheldingsbeleid ...................................................................................... 77 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................

78 2.1 Beleidsuitgangspunten .................................................................................... 78 2.2 Weerstandscapaciteit ...................................................................................... 79 2.3 Risico's ......................................................................................................... 83 2.4 Kengetallen financiële positie ........................................................................... 84 3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................. 90 3.1 Algemeen ...................................................................................................... 90 3.2 Beleidskader .................................................................................................. 90 3.3 Wegenbeleid .................................................................................................. 91 3.4 Bruggen en vlonders ....................................................................................... 91 3.5 Bermen en sloten ........................................................................................... 92 3.6 Openbare verlichting .......................................................................................

92 3.7 Riolering ....................................................................................................... 93 3.8 Waterbeheer .................................................................................................. 93 3.9 Groenbeleids- en groenstructuurplan ................................................................. 94 3.10 Bomen ........................................................................................................ 94 3.11 Natuurterreinen, landschapselementen en bossen ............................................. 95 3.12 Speelplekken ............................................................................................... 95 3.13 Gemeentelijke gebouwen ............................................................................... 96 4 Financiering ......................................................................................................... 97 4.1 Risicobeheer .................................................................................................. 97 4.2 Financiering ................................................................................................... 97 4.3 Financieringsbehoefte ..................................................................................... 98 4.4 Rente(toerekening) ........................................................................................

98 5 Bedrijfsvoering .................................................................................................... 101

5.1 Organisatieontwikkeling ................................................................................. 101 5.2 Dienstverlening ............................................................................................. 103 5.3 Informatisering & automatisering..................................................................... 104 5.4 Planning & Control ......................................................................................... 106 5.5 Personele sterkte & formatie ........................................................................... 106 5.6 Rechtmatigheid ............................................................................................. 107 6 Verbonden partijen ............................................................................................... 109 6.1 Beleidsuitgangspunten ................................................................................... 109 6.2 Overzicht verbonden partijen .......................................................................... 110 7 Grondbeleid......................................................................................................... 137 7.1 Beleidsuitgangspunten ................................................................................... 137 7.2 Uitvoering ....................................................................................................

137 7.3 Grondprijzen................................................................................................. 137 7.4 Parameters................................................................................................... 138 7.5 Prognoses .................................................................................................... 139 7.6 Winstneming ................................................................................................ 141 7.7 Reserve en risicobeheersing ............................................................................ 142 8 Wet open overheid ............................................................................................... 145 Financiële begroting ............................................................................................... 146 1 Overzicht van baten en lasten ................................................................................ 146 1.1 Uitgangspunten ............................................................................................. 146 1.2 Incidentele baten en lasten ............................................................................. 149 1.3 Structurele reservemutaties ............................................................................

151 2 Financiële positie.................................................................................................. 153 2.1 Geprognosticeerde balans ............................................................................... 153 2.2 EMU-saldo .................................................................................................... 154 2.3 Investeringen ............................................................................................... 154 2.4 Financiering .................................................................................................. 156 2.5 Reserves & voorzieningen ............................................................................... 157 3 Overzicht per taakveld .......................................................................................... 161

Aanbiedingsbrief Geachte lezer, Voor u ligt de Programmabegroting 2024-2027 met de titel 'Bouwen met vertrouwen'. Deze titel kenmerkt de tweede uitwerking van het bestuursakkoord dat in 2022 is vastgesteld. We leven in een dynamische wereld. De uitdagingen waar we in Nederland, in de Brainportregio en dus ook in Laarbeek voor staan veranderen doorlopend. Op al die ontwikkelingen moeten we een antwoord formuleren dat past bij Laarbeek. Denk bijvoorbeeld aan vergrijzing, het opvangen en huisvesten van vluchtelingen en statushouders, het bouwen van betaalbare woningen, onze zorg voor energietransitie en bereikbaarheid en het feit dat steeds meer mensen moeite hebben om rond te komen. Dat vraagt een krachtige en eensgezinde aanpak, en bestuurlijke keuzes. En dat terwijl de arbeidsmarkt krap is, de inflatie hoog, en de bestuurlijke context dynamisch. Met landelijke verkiezingen en formatie in aantocht moeten we nu keuzes maken zonder dat de beleidsinhoudelijke en financiële kaders van de toekomst helder zijn. In Laarbeek zetten we er samen met onze (maatschappelijke) partners, onze omliggende gemeenten en met onze inwoners de schouders onder. Daar zijn we blij mee! Veerkracht en wederkerigheid zijn daarbij sleutelwoorden. We hebben vertrouwen in onze leefbare kernen en blijven bouwen aan een zelfredzame samenleving.

Dat doen we door maatwerk en waar nodig een vangnet te bieden, en door elkaar aan te spreken op ieders eigen verantwoordelijkheid. Gelukkig heeft de gemeente Laarbeek een stevig financieel fundament. Daarmee kunnen we de komende jaren de oplopende (zorg)kosten in het sociaal domein dragen, en met een robuuste ambtelijke organisatie werken aan de ambities uit ons Bestuursakkoord. Zonder verdere lastenverzwaring, behoudens de conform afspraak aangehouden inflatiecorrectie van 5,32%. Want financiële bestaanszekerheid voor onze inwoners is ook onze zorg. Dat betekent tegelijkertijd dat we financieel gezien scherp aan de wind varen en dat we voorzichtig zijn met nieuwe ambities die structurele financiering vragen. Wel kunnen we dankzij onze opgebouwde reserves blijven investeren in incidentele projecten voor de samenleving. Zo pakken we de Heuvel in Lieshout aan, zetten we in 2024 en 2025 in totaal € 3,5 miljoen extra opzij voor onze bereikbaarheidsagenda en reserveren we € 1,15 miljoen voor onze bijdrage in de regionale infrastructurele investeringen, die de druk op de Brainportregio gaan verlichten. Ook investeren we in een 'soortmanagementplan' (SMP) om de ecologische balans te kunnen bewaken bij toekomstige bouwplannen. Om alle incidentele projecten te kunnen bemensen creëren we een flexibele schil, die we met projectopbrengsten vullen.

Daarmee kunnen we flexibel blijven inspelen op behoeften in de samenleving. En ook na die incidentele investeringen blijft ons weerstandsvermogen met een ratio van 4,1 robuust. Dat is bijna 2x de norm en dat is uitstekend. Dat betekent niet dat we zorgeloos de toekomst in gaan. Want voor de lange termijn moet er voldoende Haags perspectief komen in de vorm van heldere beleidsdoelen en structurele

geldstromen. Alhoewel onze begroting voor 2024 en 2025 nog structureel sluitend is, presenteren we voor het eerst een meerjarenperspectief met structurele tekorten in 2026 en 2027. In lijn met het VNG-advies maken we het niet mooier dan het is. We moeten ons op verschillende scenario’s voorbereiden en zelfs rekening houden met mogelijk moeilijke keuzes. Ook die uitdaging gaan we als gemeentebestuur transparant -en met vertrouwen in Laarbeekaan. Zo blijft Laarbeek voor onze inwoners, bedrijven en organisaties een vast baken om op te bouwen. Met gepaste trots biedt het college u de Programmabegroting 2024 aan.

Inleiding Bouwen met vertrouwen Het perspectief van de Programmabegroting 2024 is dat de jaren 2024 en 2025 structureel sluitend zijn. Uit onderstaand overzicht blijkt dat vanaf 2026 de structurele baten onvoldoende zijn om de structurele lasten te dekken. Dat heeft te maken met de landelijke terugval van de Rijksbijdrage in het Gemeentefonds. In lijn met het advies van de VNG presenteren wij vanaf 2026 deze tekorten. Lasten en baten

Begroting

bedragen x € 1.000

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

Structureel

195

222

-3.215

-3.547

Incidenteel

-4.902

-1.699

-10

Totaal lasten en baten

-4.707

-1.477

-3.225

-3.547

Leeswijzer Leeswijzer Onze plannen voor de korte termijn, en uitdagingen voor de lange termijn, vindt u terug in deze programmabegroting. Net als voorgaande jaren sluit deze begrotingssystematiek qua opbouw aan op de teksten (en programma-indeling) uit het Bestuursakkoord 2022-2026. We beginnen ieder hoofdstuk met de oorspronkelijke wensen, ambities en afspraken. Vervolgens nemen u mee in de actuele ontwikkelingen en duiden per prestatie wat onze voornemens zijn voor 2024. Werkwijze In lijn met verzoeken uit uw raad en het rapport van de rekenkamer hebben we een aantal prestaties smarter geformuleerd: wat gaan we wanneer doen, en wat gaat dat kosten? (de 3

w's). Ook hebben we voor langlopende projecten een duidelijker knip gemaakt tussen fases. Met inachtneming van de externe (maatschappelijke) ontwikkelingen werken we zo ieder jaar een stukje slimmer en beter aan het ingezet beleid zoals overeengekomen in het bestuursakkoord. We blijven koersvast! We horen graag of deze werkwijze aansluit op uw behoefte; dan kunnen we deze beweging in volgende jaren doorzetten. Beperkt aantal nieuwe beleidsvoornemens In de kadernota waren de meeste nieuwe beleidsontwikkelingen reeds opgenomen. Daarnaast bouwen we verder met het beleid dat we de afgelopen jaren hebben vastgesteld. Tegelijkertijd constateren we dat er geen structurele ruimte is voor nieuwe ambities. Ook dat ziet u terug in de prestatieformuleringen. Deze begroting bevat slechts beperkt aantal nieuwe ontwikkelingen. Strak, scherp en transparant Niet alleen op inhoud maar ook in financiële zin hebben we strakker begroot. Budgettaire veiligheidsmarges zijn (mede op basis van onze ervaringen rond onderuitputting in afgelopen jaren) verkleind om zo alle structurele lasten in 2024 en 2025 in overeenstemming te krijgen met de structurele dekkingsmiddelen. Deze strakkere manier van begroten kan naar de toekomst toe wel betekenen dat (bijvoorbeeld bij verdere kosteninflatie) budgetten in komende jaren opnieuw moeten worden verhoogd.

Wij kunnen en willen daar echter niet langer op vooruitlopen. De doorkijk richting 2026 en verder zal de komende jaren concreet moeten worden ingevuld op basis van de resultaten van de onderhandelingen tussen VNG, provincies en rijk. Uiteraard blijven wij deze nauwgezet volgen en leveren we waar nodig onze inbreng in deze discussie. We vertrouwen erop dat we, op basis hiervan, komend jaar met u tot een concreet en sluitend financieel meerjarenperspectief kunnen komen. Zodat we ook op de lange termijn met vertrouwen aan Laarbeek kunnen blijven bouwen. Wij wensen u veel leesplezier!

Financiële samenvatting Meerjarenperspectief Kadernota 2024 In onderstaand schema is de cijfermatige weergave opgenomen van de Kadernota 2024 inclusief de 1e tussenrapportage 2023 met de bijbehorende besluitvorming. Dit is de financiële uitgangssituatie aan het begin van het begrotingsproces. De Kadernota liet een negatief meerjarig beeld zien van -€4,1 miljoen, -€2,1 miljoen, -€3,8 miljoen en -€4,9 miljoen in de jaren 2024 tot en met 2027. Begroting bedragen x € 1.000

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

Primitieve begroting 2023-2026

536

858

17 -1.587

Raad 11 mei 2023

-10

1e Tussenrapportage 2023

-926

-928

Kadernota 2024

-3.739

-2.099

-2.846

-2.329

Meerjarenbegroting na Kadernota 2024

-4.140 -2.178 -3.768 -4.855

Voorstellen Kadernota 2024 in de Primitieve begroting als vertrekpunt Alle bijstellingen, die in de Kadernota 2024 nog als voorstel werden gepresenteerd, zijn na de besluitvorming in de raad cijfermatig nu ook vertaald in deze (primitieve) begroting. In onderstaand overzicht worden deze nog een keer opgesomd, zodat alle nieuwe middelen en beleidsvoornemens voor volgend jaar en verdere jaren ook in deze begroting zijn weergegeven. De financiële consequenties zijn gesaldeerd weergegeven, zodat bij sommige voorstellen die gedekt worden uit bestaande middelen of reserves per saldo nul is weergegeven. Voor een toelichting per voorstel wordt verwezen naar de Kadernota 2024. Begroting

Meerjarenbegroting

- = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Gemeenschappelijke Regelingen Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 GGD Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 MRE Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 ODZOB Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 Peelgemeenten Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 Senzer Bijstelling a.g.v. concept-begroting 2024 VRBZO Bestaand beleid Aanschaf/implementatie vastgoedadministratiesysteem Actualisering prognose zorgkosten 2024 Sociaal Domein Beheerplan waterbeheer Capaciteit projecten Centrale toegang Centrumontwikkeling Lieshout

-827 -67 -9 -191 -165 -342 -53 -2.582 -20 -496 -120 0 -60 -940

-949 -67 -9 -191 -165 -472 -46 -1.453 -5 -496 -120 0 -60 0

-1.011 -67 -9 -191 -165 -515 -64 -1.441 -5 -496 -120 0 -60 0

-1.057 -67 -9 -191 -165 -561 -64 -1.478 -5 -496 -120 0 -60 0

Data-gedreven werken Gebruik eDepot Gebruik/beheer app 'ontdek Laarbeek' Gewijzigde invulling Bevrijdingsdag Informatiebeveiliging & Privacy (IB&P) Nieuw beheerplan wegen Nieuw contract voor Collectieve Aanvullende Verzekering (CAV) Onderhoud openbaar groen Opstellen Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting Pilot toekomstbestendige bibliotheek Stimuleren van preventie en vitaliteit inwoners via sport en bewegen Stimulering initiatieven landschapsontwikkeling Uitbreiding contracttaken jeugdgezondheidszorg Vervangingsinvestering Pickup-bus Toyota Dyna Buitendienst Voortzetting DVO t/m 2025 inzake schuldhulpverlening aan ondernemers Werkbudget Koersagenda 'Samenwerken door Samen werken' Werkbudget veiligheid maatschappelijke voorzieningen vanuit weten regelgeving Nieuw beleid Bijdrage Bereikbaarheid Brainport Financiële gevolgen nieuwe subsidie grondslag Gegevensbeheer en informatie-analyse Herstel historische verbindingen Eyckenlust - Beek en Donk Hogere kosten Harmonisatie minimaregelingen Jaarlijkse bijdrage Shiñto Labs (MRE) Jaarlijkse subsidiebijdrage Toeristisch Laarbeek Ontmoetingscentrum Beek en Donk Pilot aangepast onderhoud diverse halfverharde wegen woonbos Lieshout Structureel budget t.b.v.

plaatsing laadpalen Structureel hogere bijdrage Land van de Peel Uniform beleid arbeidsmarktregio Helmond-de Peel inzake Social Return on Investment (SROI) Verbeteren verkeersveiligheid schoolomgeving Breinplein, De Driehoek Zwemvisie Gemeentefonds o.b.v. meicirculaire Gevolgen meicirculaire 2023 gemeentefonds OZB Bijstelling ozb-opbrengst 2024 conform gecombineerde index Voorjaarsnota 2023

Totaal mutaties Kadernota 2024

-50 -50 -8 -5 -199 -195 -12 -150 -80 -20 -30

-50 0 -5 -5 -188 -262 -12 -150 0 -20 -30

-50 0 -5 -5 -154 -329 -12 -150 0 0 -30

-50 0 -5 -5 -154 -396 -12 -150 0 0 0

-23 0 0 0

0 0 0 -26

-50 -75

0 -25

0 0

-1.313 -300 -25 -85 -650 -65 -2 -38 0 -2

-588 -300 -25 -85 0 -65 -2 -38 0 -2

-743 -215 -25 -85 0 -65 -2 -38 -240 -2

-10 -30 -31

-75

0 829 829 154 154

0 734 734 158 158

0 34 34 160 160

0 789 789 160 160

-3.739 -2.099 -2.846 -2.329

Begrotingsvoorstellen voor het meerjarenperspectief 2024-2027 In de kadernota zijn net zoals andere jaren de uitgangspunten vastgelegd, die leidend zijn voor de totstandkoming van de primitieve begroting. Dit leidt tot mutaties in de loon- en prijsontwikkeling, in de kapitaallasten en overige technische mutaties, die de basis vormen voor de primitieve begroting. Deze primitieve begroting vormt vervolgens het vertrekpunt voor de integrale voorstellen van nieuw beleid, bijstellingen van bestaand beleid, mutaties in het gemeentefonds en een geactualiseerd dekkingsplan.

De mutaties, die verwerkt zitten in genoemde primitieve begroting als vertrekpunt worden hier kort toegelicht en komen niet meer afzonderlijk terug bij de programma's. Loon- en prijsontwikkeling: De vertaling van de indexeringen uit de kadernota voor de loon- en prijsontwikkeling op de verschillende budgetten leiden per saldo tot geen bijstelling ten opzichte van de raming. Onderdeel van de oplossingsrichting in de Kadernota om tot een sluitende begroting te komen, zijn op voorhand niet alle budgetten geïndexeerd. Alleen budgetten waar contractuele afspraken onder liggen zijn geïndexeerd. Kapitaallasten: De geactualiseerde investeringen ongewijzigd beleid laten een bijstelling zien ten opzichte van de ramingen, onder andere door vertraging in de verwerking en uitvoering van de investeringskredieten. Per saldo is meerjarig sprake op dit onderdeel van voordelige bijstellingen van respectievelijk € 79.000 in 2024, € 59.000 in 2025, € 63.000 in 2026 en € 56.000 in 2027. Overige technische mutaties: Dit vormt een verzameling van verschillende kleinere bijstellingen en afrondingen. In het navolgende overzicht zijn deze mutaties, die verwerkt zijn in de primitieve begroting, schematisch en cijfermatig weergegeven. Daarbij zijn ook de voorstellen, die in deze begroting 2024 ter besluitvorming voorliggen, weergegeven.

Dit betreft voorstellen voor nieuw beleid, bijstellingen op bestaand beleid, mutaties in het gemeentefonds en het dekkingsplan van deze begroting 2024. In deze financiële samenvatting wordt in één oogopslag weergegeven wat de (financiële) consequenties zijn van de integrale afweging van alle keuzen en voorstellen in deze begroting. Voor een toelichting per voorstel wordt verwezen naar de programma's. Begroting bedragen x € 1.000

2024

Meerjarenbegroting na Kadernota 2024

Meerjarenbegroting 2025

2026

2027

-4.140 -2.178 -3.768 -4.855

Raad 15 juni 2023

Raad 6 juli 2023

-19

-21

-51

2e Tussenrapportage 2023 Startpositie meerjarenbegroting 2024 - 2027 Nieuw beleid

-4.159 -2.199 -3.789 -4.906 -315

-115

-85

-75

Bestaand beleid

-1.491

-391

-476

Gemeentefonds

281

274

102

972

Dekkingsplan

955

931

913

Kapitaallasten

Overige mutaties

-57

-37

-38

-32

Begroting 2024 (incl. incidentele effecten) Correctie: Voorstellen met incidentele effecten Begroting 2024 en meerjarenbegroting t/m 2027

-4.707 -1.477 -3.225 -3.547 4.902 195

1.699

222 -3.215 -3.547

Als onderdeel van het dekkingsplan is in de kadernota een voorstel gedaan om kleinere posten tot een totaalbedrag van € 260.000 binnen de bestaande budgetten te vinden. Hiervan is € 210.000 ingevuld. Dit is niet een eenmalige actie geweest. De afgelopen jaren hebben we aanzienlijke overschotten bij de jaarrekeningen gerealiseerd. We willen dat stapsgewijze terugbrengen door scherper te begroten. We gaan in dat kader daarom verder met de analyse van bestaande budgetten. - De overschotten zijn deels ontstaan omdat we veel incidentele budgetten hebben die we mogelijk onvoldoende gebruiken terwijl we onze kosten nog (te) veel op reguliere, structurele budgetten boeken. - Daarnaast verwachten we door extra ruimte die we willen vinden door de organisatieontwikkeling (nog) meer van het beoogde beleid te gaan realiseren in de komende jaren. Onze budgethouders adviseren daarom vooralsnog niet de beschikbare ruimte volledig “af te romen”. Het scherper begroten blijft een belangrijk aandachtspunt. Het risico van overschrijdingen neemt op een totale begroting van ruim € 60 miljoen in een kleine mate toe. Naarmate het lukt om in de toekomst dit soort kleinere ontwikkelingen binnen de begroting te vinden, zal dat risico toenemen en mogelijk in de komende jaren daadwerkelijk tot een tekort in de jaarrekening leiden.

Daar staat tegenover dat we meer reële begrotingsruimte behouden om onze ambities in de komende jaren in te vullen. Het overzicht laat verder zien dat de meerjarenbegroting in 2024 en 2025 structureel sluitend is. En het brengt verder in beeld welke incidentele tekorten we mogelijk gaan realiseren. Zoals in de inleiding aangegeven betreft dit grotendeels reserveringen voor toekomstige uitgaven. De structurele begrotingssaldi zijn ongeveer € 200.000 in 2024 en 2025. Vanaf 2026 is de prognose nu nog zwaar negatief. Dat heeft geheel te maken met de landelijke discussie over de Rijksbijdrage in het Gemeentefonds. Dat fonds is voor alle gemeenten de belangrijkste financieringsbron. In lijn met hetgeen we in de Kadernota hebben gepresenteerd en in lijn met het advies van de VNG presenteren we deze tekorten. We zullen de uitkomsten van de landelijke discussie scherp blijven volgen. Mochten deze tekorten niet (geheel) worden gecompenseerd door het Rijk zullen we, net als alle andere gemeenten op onze voorzieningen voor burgers moeten gaan bezuinigingen. Dit is wat wij en samen met ons de VNG en alle andere gemeenten uiteraard willen voorkomen. Voor provinciaal toezicht is de meerjarenbegroting exclusief de incidentele baten en lasten leidend in hun oordeel van de begrotingsstukken. In dat licht moeten incidentele baten en lasten altijd afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt.

De incidentele baten en lasten staan gespecificeerd in het overzicht van incidentele baten en lasten.

Voorstellen tot het beschikbaar stellen van middelen voor nieuw beleid In het eerdere samenvattend overzicht waren alle voorstellen van nieuw beleid tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's. Daar waar bedragen met alleen

maar nullen worden weergegeven, staat hier dekking binnen een bestaande begrotingspost of reserve tegenover. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Nieuw beleid Deelname vacatureplatform Peelgemeenten en onboarding- en talentproject Pilot Franciscushof Programmamanager voor de Peelgemeenten Soortmanagementplan (SMP) Uniform beleid arbeidsmarktregio Helmond-de Peel voor Social Return on Investments (SROI) Totaal mutaties Nieuw beleid

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

-74

-20 -20 -200 -1

-20 -20 0 -1

0 -10 0 -1

0 0 0 -1

-315

-115

-85

-75

Voorstellen tot bijstellingen van bestaand beleid In het eerdere samenvattend overzicht waren alle bijstellingen van bestaand beleid tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's of de paragraaf bedrijfsvoering (voor toelichting op investeringen in de ambtelijke organisatie). Daar waar bedragen (met alleen maar nullen worden weergegeven, staat hier dekking binnen een bestaande begrotingspost of reserve tegenover. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Bestaand beleid Actualisering prognose zorgkosten 2024 Sociaal Domein Actualisering rioleringsbudgetten in relatie tot voorziening egalisatie rioolheffing Bewegingsonderwijs basisonderwijs Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing Bijstelling subsidies professionele organisaties Correctie bijdrage Bereikbaarheid Brainport Dienstverlening burgerzaken Kostenstijging aanbesteding accountantscontrole Schoonmaken wegen Subsidie VVE (voor- en vroegschoolse educatie) Verzekering bestuurdersaansprakelijkheid Werkbudget Koersagenda 'Samenwerken door Samen werken' Totaal mutaties Bestaand beleid

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

-553 73

-19 11

-80 -850 35 -21 -10 -75 -3 0 -1.491

-80 300 35 -21 -10 -75 -3 -50 -391

-80 215 35 -21 -10 -75 -3 -50 -476

Bijstellingen van het gemeentefonds In het eerdere samenvattend overzicht staat de financiële mutatie in het gemeentefonds als één regel opgenomen. Deze bijstellingen is het gevolg van de verwerking van de septembercirculaire 2023 gemeentefonds. Voor een uitgebreidere uiteenzetting hiervan wordt verwezen naar de 'Toelichting financiële mutaties', onderdeel 'Gemeentefonds' in programma 6. Aangezien ons beleid is om altijd de meest recente gegevens van de algemene uitkering in onze instrumenten van planning en control te verwerken, zijn daarbij ook alle bekende financiële effecten uit deze septembercirculaire 2023 verwerkt.

Op basis van de septembercirculaire 2023 zijn er vanuit de algemene uitkering positieve (structurele) bijstellingen. Dat neemt niet weg dat vooralsnog voor de jaren 2026 en verder de nodige financiële risico's en onzekerheden blijven bestaan. De hoop is dat hier de komende periode meer duidelijkheid over zal ontstaan vanuit het Rijk. Deze informatie zal dan in een volgende kadernota of begroting worden betrokken, zodat uiteindelijk blijvend solide en sluitende structurele begrotingen worden gepresenteerd voor onze gemeente. Tijdens de ALV van de VNG dd 14 juni jl. is de resolutie 'Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief' met een ruime meerderheid van 97,2% aangenomen. Dit vraagt door de leden de volgende inzet vanuit de VNG:  In overleg met het kabinet te komen tot een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief voor gemeenten, waarbij helder moet worden dat de disbalans die vanaf 2026 ontstaat door de besluitvorming in de voorjaarsnota niet zonder gevolgen kan blijven voor de ambities van het kabinet, voor de uitvoering van wettelijke taken door gemeenten en voor de ambities van gemeenten.

 Meer specifiek zetten we, met betrekking tot het tekort van € 3 miljard dat vanaf 2026 ontstaat via het gemeentefonds, in op de volgende punten:  Ophogen van het gemeentefonds en herstel van het accres vanaf 2026;  De opschalingskorting definitief te schrappen;  Een toereikende en stabiele indexering van het gemeentefonds om loon-, prijsen volumeontwikkelingen op te kunnen vangen, inclusief de stijging van de zorgvraag.  In lijn met het advies 'Elke regio telt', zal de VNG als uitgangspunt hanteren dat de investeringsstrategie van het rijk moet zorgen dat de brede welvaart in alle regio’s structureel bevorderd wordt. Waarbij de huidige korting vanaf 2026 de omgekeerde route is, omdat het een dergelijke oplossing compliceert in plaats van dichterbij brengt.  Omdat de ingrepen in het gemeentefonds vergaande consequenties zullen hebben, willen we deze consequenties voor rijk en voor gemeenten in beeld brengen. Met het kabinet zal op korte termijn het gesprek worden opgestart over de onontkoombare gevolgen van deze korting voor gemeentelijke taken, inclusief taken in medebewind of ter realisatie van verantwoordelijkheden en ambities van de rijksoverheid en over de keuzes die gemeenten daartoe hebben te maken.

Ter ondersteuning van die gesprekken zal de taskforce Rinnooy Kan worden gevraagd alle verantwoordelijkheden van gemeenten en alle afspraken met kabinet door te lichten en voorstellen te doen hoe met deze verantwoordelijkheden omgegaan dient te worden. Doel is het realiseren van een balans tussen taken en middelen. Uiterlijk op de aankomende ALV zullen voorstellen voorgelegd worden over de wijze waarop taken en middelen structureel in balans gebracht kunnen worden.  Nieuwe bestuurlijke akkoorden of vergelijkbare andere (tijdelijke) afspraken met het rijk leggen we, voorzien van een uitgebreide financiële toelichting, vooraf voor aan de leden. Zo kunnen de leden zich zelf uitspreken over het belang hiervan en over de vraag of de financiële middelen toereikend zijn. De uitvoering van bestaande afspraken met het rijk zal worden bezien binnen de totaaloplossing die nodig is voor het herstellen van de balans in taken en middelen.  We gaan met de provinciale toezichthouders in gesprek over het financieel toezicht en het indienen van tekortbegrotingen voor de jaarschijven na 2025.

Er zijn dus nog steeds grote onzekere factoren voor de jaren 2026 (het zogenaamde 'ravijnjaar') en verder met betrekking tot de hoogte van de algemene uitkering. Het Rijk heeft in de septembercirculaire 2023 in verband met de nieuwe financieringssystematiek inmiddels wel het volumeaccres voor de jaren 2027 en 2028 verhoogd. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Gemeentefonds Verwerking septembercirculaire 2023 Gemeentefonds Totaal mutaties Gemeentefonds

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

281 281

274 274

102 102

972 972

Bijstelling dekkingsplan In het eerdere samenvattend overzicht waren de bijstellingen van het dekkingsplan tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Dekkingsplan Bijstelling stijging ozb-opbrengst 2024 tot 5,32% conform inflatiecorrectie 2024 Inzet stelpost prijsindexering 2024 Taakstelling besparing diverse budgetten Totaal mutaties Dekkingsplan

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

682 209 955

682 184 931

682 164 913

Reservepositie De reservepositie, die naar voren komt na verwerking van alle voorstellen, is onverminderd stevig en solide, zoals uit bijgevoegd verloop van de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves naar voren komt. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf 2 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' uit deze begroting 2024. Op basis van Begroting 2024

Ultimo jaar

bedragen x € 1.000

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Algemene reserves

5.458

9.399

7.991

10.948

14.690

14.225

14.260

14.295

14.330

Bestemmingsreserves

14.443

12.109

15.038

14.678

14.093

17.909

19.023

18.935

18.835

Afschrijvingsreserves

23.341

22.721

23.629

23.183

22.301

22.920

21.901

20.883

19.869

Samenvattend kan gesteld worden dat onze gemeente met deze structureel sluitende begroting, stevige reservepositie en veel duurzame en toekomstbestendige investeringen wederom een solide basis heeft voor de opgaven en ontwikkelingen waar we voor staan.

Programma's De indeling van de begroting bestaat, in lijn met het raadsprogramma 'Handen ineen', uit de volgende zes programma's: 1. Burger en bestuur 2. Veiligheid 3. Woon- en leefklimaat 4. Economie en werkgelegenheid 5. Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs 6. Financiën en bedrijfsvoering Per programma worden de speerpunten benoemd. Daarin wordt aangegeven wat we willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen. Tevens wordt per programma in beeld gebracht welke lasten en baten over de periode 2022 t/m 2025 hiervoor in de begroting zijn opgenomen. Daarbij worden ook de lasten en baten uit de voorgaande twee jaar (rekening 2020 en gewijzigde begroting 2021) gepresenteerd. In de toelichting op de financiën wordt per programma op de volgende onderdelen, voor zover aan de orde, een nadere uiteenzetting gegeven van de financiële mutaties: - nieuw beleid - bestaand beleid - gemeentefonds - dekkingsplan Wat betreft de onderdelen 'loon- & prijsontwikkeling', 'kapitaallasten' en 'overige mutaties' vindt per programma geen verbijzonderde toelichting plaats. Ook worden per programma de beleidsindicatoren gepresenteerd. Daarnaast worden per programma de voorgestelde vast te stellen (vervangings)investeringen weergegeven.

Programma 1 Burger en bestuur Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden

Bestuursakkoord 2022-2026 De veranderende rol van de overheid De maatschappelijke opgaven van deze tijd worden steeds omvangrijker en complexer. Deze vraagstukken kunnen we als gemeente niet alléén oplossen. De hulp van inwoners, instanties en verenigingen is hard nodig. De omwenteling die de gemeente maakt in relatie tot de inwoner en groepen inwoners kan getypeerd worden als: ‘meer loslaten en minder bemoeizucht’. Dit vraagt om een ander soort lokaal bestuur. De gemeente is op zoek naar haar nieuwe rol. Zaken niet dichtregelen met beleidsnota’s maar gebruik maken van de energie en kennis in de samenleving en hierbij een faciliterende, ondersteunende en verbindende houding aannemen. We staan open voor initiatieven vanuit de samenleving en waar nodig en gewenst - ondersteunen en faciliteren we deze. Deze houding is ook verwerkt in de aanstaande Omgevingswet die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt. We gaan van nee, tenzij, naar ja, mits. Dit vraagt een andere manier van werken van ons bestuur en onze medewerkers. De Omgevingswet schrijft bij ruimtelijke planvorming - zo vroeg mogelijk in het traject - tevens een omgevingsdialoog voor tussen initiatiefnemers en omwonenden. Toenemende digitalisering en transparantie We gaan steeds meer naar een digitale wereld waarbij persoonlijk contact steeds verder afneemt.

Dit heeft ook gevolgen voor de dienstverlening binnen onze gemeente. Dit is een doorlopend proces want de digitalisering van de wereld gaat erg snel. Bovendien is het zaak te bewaken dat in deze voortgaande digitalisering, de kwetsbare groepen - zoals ouderen en minima - mee kunnen blijven doen. De maatschappij vraagt ook om meer transparantie bij de totstandkoming van besluiten. Daarom is per 1 mei 2022 de Wet Open Overheid in werking getreden. Deze wet is bedoeld om overheden actief transparanter te maken. Overheidsinformatie dient beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren zijn. Dit sluit aan bij de bovengenoemde veranderende rol van de overheid. Samenwerking op basis van goedschaligheid Met het vaststellen van de Toekomstvisie “Samen daadkrachtig en energiek naar 2030” is er door de gemeente en de gemeenschap een bewuste keuze gemaakt om een zelfstandige gemeente te blijven. Voor een deel van de maatschappelijke opgaven kan de uitvoering het best plaatsvinden op het laagste schaalniveau, namelijk dat van de gemeente Laarbeek. Bij andere opgaven ligt het echter voor de hand om op basis van ‘goedschaligheid’ de samenwerking met anderen aan te gaan.

Voorbeelden hiervan zijn Metropoolregio Eindhoven, Belastingsamenwerking Oost-Brabant, de samenwerking met Gemert-Bakel, de Peelgemeenten, Senzer, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant. Niet alleen zijn sommige vraagstukken te complex om lokaal op te pakken, maar ze zouden ook te kostbaar zijn. Denk aan de regionale afvalinzameling door Blink of de coronabestrijding door de GGD. We kijken als gemeente dus ook over de lokale en regionale grenzen heen. Dit is goed voor de regio en goed voor Laarbeek.

Ontwikkelingen Opgaven Als gemeente krijgen EN pakken we een voortrekkersrol in belangrijke dossiers zoals asiel- en huisvestingscrisis, koopkracht en inflatie en in het zoeken naar manieren om, ondanks de stikstof impasse, te kunnen blijven bouwen voor onze inwoners. Om uit de crisis stand te komen is het zaak de lokale integrale praktijk (de leefwereld) nadrukkelijker als uitgangspunt te hanteren voor één overheidsbeleid. Dit vraagt om versteviging van de positie van gemeenten en het sluiten van de cyclus beleid-uitvoering. Laarbeek neemt daarin nadrukkelijk haar verantwoordelijkheid, zowel voor wat betreft de taakvelden waar we als zelfstandige gemeente het verschil willen blijven maken voor onze inwoners, als de lokale, regionale en landelijke opgaven die we samen met collega-overheden oppakken. Het college heeft ervaring met het ondersteunen van burgerinitiatieven. Daar zijn eerder goede resultaten mee bereikt. Het college blijft dit daarom van harte ondersteunen.

Ambities A. Het samenspel tussen raad, bestuur en organisatie is een kracht van Laarbeek die we willen behouden. B. We vinden het belangrijk om bewoners te betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke plannen. Daarbij staan we open voor initiatieven uit de samenleving. C. We zetten conform de Wet open overheid in op een actievere informatieverstrekking over onze besluitvorming en beleidsstukken. D. We communiceren in begrijpelijke en duidelijke taal met onze inwoners. E. We nemen een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten. F. De gemeentelijke milieustraat voldoet aan de eisen van deze tijd.

1.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 1.01

Met enige regelmaat wordt de samenwerking tussen raad, bestuur en organisatie geëvalueerd en vormgegeven, bijvoorbeeld door thematische bijeenkomsten.

1.02

We evalueren de nieuwe vergaderstructuur van commissie en raad.

1.03

1.04

Initiatieven uit de samenleving worden - waar nodig en mogelijk - door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd.

1.05

We spreken initiatiefnemers bij de beoordeling van plannen aan op het voeren van een zorgvuldige omgevingsdialoog.

1.06

We hanteren taalniveau B1 bij de communicatie met inwoners en spreken daarbij duidelijke en realistische verwachtingen uit op welke termijn men een reactie krijgt.

1.07

In het kader van goedschaligheid en samenwerking - met een natuurlijke gerichtheid op de Peelgemeenten en Brainport - wordt de horizon verbreed, bijvoorbeeld naar de gemeente Meierijstad.

1.08

Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.

1.09

Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen.

Wat gaan we daar voor doen? 1.03

De gemeente stelt een participatieverordening op. Basis voor deze verordening is het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. In deze verordening wordt uiteengezet wat onder participatie wordt verstaan en wat inwoners en gemeente in dit verband in alle redelijkheid van elkaar mogen verwachten. Participatieagenda 2024 Planning De gemeente Laarbeek wil inwoners en organisaties actief betrekken bij 12 - 2024 een groot scala aan onderwerpen of thema’s die spelen in de gemeente. Burgerparticipatie en inwonersparticipatie staan daarom hoog op de agenda. Participatie is altijd maatwerk. Het onderwerp, de inwoners, de wijk, de middelen, de wet- en regelgeving: het zijn allemaal factoren die van invloed zijn op de manier waarop je samen kunt werken met de samenleving. Er is dan ook geen ‘standaard’ werkwijze of blauwdruk. Dat neemt echter niet weg dat we participatie kunnen en moeten faciliteren. In 2024 pakken we de volgende acties op die aansluiten bij de ambities 1. Ontwikkelen van een breed afwegingskader voor participatie, waaronder een (interactief) stappenplan en een toolbox van methodieken 2. Monitoren en evalueren van participatietrajecten

1.09

Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen. Samenwerkingsagenda Planning Op 21 september 2023 is er een thematische raadsbijeenkomst geweest 12 - 2024 met betrekking tot de samenwerkingspartners en de samenwerkingsagenda die opgesteld gaat worden. De gemeente Laarbeek stelt een samenwerkingsagenda op waardoor gemeenteraadsleden overzicht krijgen over de samenwerkingsverbanden en inzicht krijgen in de doelen en de resultaten van die verbanden alsmede prioriteitsstelling in de informatie behoefte. De samenwerkingsagenda moet meer inzicht en focus aanbrengen en de samenwerking met onze partners verder verstevigen. Hiermee kan de gemeenteraad beter hun controlerende en kader stellende taak uitvoeren. De samenwerkingsagenda wordt begin 2024 ambtelijk opgesteld en vervolgens met de raadswerkgroep besproken en verder afgerond.

1.2 Financiën Rekening

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x 1.000

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

-5.900

-6.363

-6.506

-6.507

-6.508

-6.502

Afval

-2.110

-2.044

-2.047

Bestuur

-1.712

-1.853

-1.905

-1.906

-1.907

-1.901

-671

-789

-810

Riolering

-1.407

-1.678

-1.745

Baten

5.596

5.197

5.620

Afval

2.785

2.446

2.461

Bestuur

269

Burgerzaken

277

218

462

Riolering

2.264

2.496

2.666

Saldo van baten en lasten

-304

-1.167

-886

-887

-888

-882

Onttrekkingen aan reserves

118

-186

-1.101

-880

-881

-882

-876

Burgerzaken

Resultaat

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Primitieve begroting 2023-2026

-992

-993

-994

-995

1e Tussenrapportage 2023

Kadernota 2024

-73

-1.044

-1.045

-1.046

-1.047

Bestaand beleid

167

Gemeentefonds

-7

Dekkingsplan

Kapitaallasten

Overige mutaties

-77

-880

-881

-882

-876

2e Tussenrapportage 2023 Startpositie Meerjarenbegroting 20242027

Saldo Meerjarenbegroting 2024-2027

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2024 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Bestaand beleid

167

Actualisering rioleringsbudgetten in relatie tot voorziening egalisatie rioolheffing Baten

De budgetten van riolering zitten budgetneutraal in de begroting. dit betekent dat het saldo van inkomsten en uitgaven via de voorziening egalisatie rioolheffing verloopt.

Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing

Lasten

-4

Baten

De exploitatielasten en -baten met betrekking tot afvalverwerking zijn geactualiseerd.

Dienstverlening burgerzaken

103

Lasten

-140

Baten

243

Een landelijke ontwikkeling brengt de huidige dienstverlening rondom reis- en verblijfdocumenten in gevaar. Tien jaar geleden is de geldigheid van paspoorten verlengd naar tien jaar, waardoor het verloop

van deze reisdocumenten als het ware is uitgesteld. Dit geeft per 2024 tot en met 2028 een enorme piek in de aanvragen van reisdocumenten. Deze toename kan met de huidige capaciteit niet worden opgevangen. Vanwege de ‘uitgestelde geldigheid paspoorten’ is in 2019 de formatie bij Burgerzaken met 0,5fte verlaagd. Deze 0,5fte is echter structureel nodig om de balie voldoende open te houden en de aanvragen 2024 e.v. te kunnen verwerken. Tegelijkertijd kennen de jaren 2024 tot en met 2028 een extreme piek, welke vervolgens stabiliseert. Om deze piek op te kunnen vangen, is € 34.000 incidentele inhuurcapaciteit benodigd over de periode 2024 tot en met 2028. Als dekking hiervoor geldt een verhoging van de geraamde legesopbrengsten. Aangezien alle gemeenten hiermee kampen, wordt zoveel als mogelijk de samenwerking met de Peelgemeenten gezocht.

Kostenstijging aanbesteding accountantscontrole Lasten

-21

In de raadsvergadering van 31 augustus is de inkoopstrategie en het aanbestedingsdocument vastgesteld ten behoeve van de aanbesteding van de gemeentelijke accountant met ingang van het boekjaar 2024. Conform dit voorstel leidt dit met ingang van 2024 tot een structurele verhoging van het beschikbare budget met € 20.698 tot een totaal van structureel € 60.000.

Gemeentefonds

-7

Verwerking septembercirculaire 2023 Gemeentefonds

-7

Lasten

De verwerking van de septembercirculaire 2023 gemeentefonds laat over de jaren 2024 t/m 2027, ná diverse opgenomen bijstellingen, over alle jaren een budgettair voordeel zien. Daarbij is rekening gehouden met bijstellingen op de volgende onderdelen: - € 174.000 in 2024 en verder als bijstelling indexatie loonsom personeel - € 5.000 in 2024 en verder als budget voor Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) - € 7.000 in 2024 t/m 2026 als budget voor Veilig wonen (Impulsgelden Weerbaar Bestuur) - € 8.000 in 2024 en verder als budget Participatiemiddelen (deel Wsw) - € 4.000 in 2024 en verder als budget Rijksvaccinatieprogramma - € 34.000 in 2024 als budget voor Bijzondere bijstand en Vroegsignalering - Bijstelling te realiseren taakstelling in 2027 met € 100.000 naar € 500.000 als besparing lasten Jeugdzorg (afgeleide van de Hervormingsagenda) De diverse budgetbijstellingen leiden tot mutaties in de programma's 1, 3, 5 en 6.

Dekkingsplan

Taakstelling besparing diverse budgetten

Lasten

Dit is onderdeel van de taakstelling in het kader van het scherper begroten zoals in de Kadernota is voorgesteld. Hier is bij diverse programma’s invulling aan gegeven. Om niet een aantal malen dezelfde toelichting te geven, wordt hiervoor kortheidshalve verwezen naar onze financiële samenvatting waarin deze taakstelling als onderdeel van het dekkingsplan is toegelicht.

1.3 Beleidsindicatoren gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

verplicht volgens BBV j/n

meet eenheid

actualiteit

Producten Burgerzaken

Nee

aantal

2022

niet gemeten

Klantcontactmomenten Burgerzaken

Nee

aantal

2022

4.772

niet gemeten

Producten bouwen en wonen

Nee

aantal

2022

niet gemeten

Beleidsindicator

Laarbeek

1.4 Investeringen Onderstaande tabellen geven de investeringen voor het begrotingsjaar 2024 weer en de meerjarenbegroting 2025-2027. Investeringsplan 2024

bedragen x € 1.000

Jaar Bruto investeringsinvestering Programma budget

Omschrijving Geen investeringen.

Investeringsplan 2025 t/m 2027

bedragen x € 1.000

Jaar Bruto investeringsinvestering Programma budget

Omschrijving Geen investeringen.

Programma 2 Veiligheid Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden

Bestuursakkoord 2022-2026 Gezamenlijke verantwoordelijkheid Inwoners moeten zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Kleine irritaties, zoals foutparkeren en zwerfvuil, maar ook grotere vraagstukken, zoals overlast van verwarde personen, criminaliteit en illegale wietplantages, geven inwoners een onveilig gevoel. Het is belangrijk dat dit in een vroegtijdig stadium wordt gesignaleerd. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, onder meer van de politie en van gemeentelijke handhavers, maar ook van inwoners. Ogen en oren van bewoners zijn nog belangrijker in het buitengebied, waar het natuurlijk toezicht door de omvang van het terrein nu eenmaal minder aanwezig is. Een veilige samenleving is dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door de bank genomen voelen de inwoners van Laarbeek zich veilig. De integrale en systematische aanpak van onveiligheid zoals we die al jaren -samen met onze veiligheidspartners- toepassen, werpt nog steeds vruchten af. Resultaten uit de veiligheidsmonitor en de criminaliteitscijfers wijzen dat ook uit. Begin 2022 is tevens het uitvoeringsprogramma Aanpak Ondermijnende Criminaliteit opnieuw vastgesteld voor een periode van vier jaar. Een van de meest tastbare onderdelen van deze samenwerking is de inzet van het Peelland Interventie Team (PIT) en de aansluiting bij Meld Misdaad Anoniem.

Verschuiving in criminaliteit Mede door de corona-pandemie en de digitalisering is er een opvallende verschuiving waarneembaar geweest van de traditionele vormen van criminaliteit (zoals diefstallen, woninginbraken en overvallen) naar andere vormen van criminaliteit zoals cybercrime en horizontale fraude. Ook opvallend is dat het tijdsverloop van een handhavingsproces steeds vaker wordt opgerekt. Evenementen Als gevolg van corona zijn er minder vergunningaanvragen binnen gekomen voor evenementen. We constateren dat het aantal aanvragen voor evenementen weer groeiende is. Dit vanaf het moment dat de beperkende maatregelen als gevolg van corona zijn opgeheven, maar ook ten opzichte van de periode voor corona. Vanuit de omgeving wordt steeds kritischer gekeken naar de voorwaarden waaronder evenementen worden toegestaan. We zoeken naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Dat vraagt om een nog zorgvuldigere, inhoudelijke check van mogelijke risico’s en passende maatregelen. Brandweer Brandweerposten krijgen steeds vaker te maken met een tekort aan vrijwilligers. Regionaal is een wervingstraject gestart dat zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is belangrijk dat de posten voldoende zijn bemenst. Samen met de andere hulporganisaties waken zij over onze veiligheid. Sociale veiligheid De afgelopen periode hebben we geïnvesteerd in de sociale veiligheid.

De Aanpak ter Voorkoming Escalatie is hierop ingericht en de procesregisseur is de spil tussen het sociaal

domein en het veiligheidsdomein.

Ontwikkelingen Ondermijning Het afgelopen jaar hebben we opnieuw ervaren dat de strijd tegen ondermijning voortdurende alertheid en gezamenlijk optreden vraagt. De investering in een groene BOA werpt inmiddels zijn vruchten af. In 2024 wordt dit verder bestendigd, onder meer in het samenspel met onze partners in het veiligheidsdomein. Herijking evenementenbeleid Samen met initiatiefnemers en inwoners hebben we recent ons evenementenbeleid herijkt. In 2024 gaan we in de praktijk ervaren hoe we binnen deze kaders, met behoud van ons dorpse karakter, Laarbeek een aantrekkelijke en 'eventfull’ gemeente kunnen houden. VTH beleid In 2023 is het VTH beleid herijkt. In 2024 wordt uitvoering gegeven aan dit beleid. Tevens worden de groenblauwe acties samen met de partners (politie, ODZOB, Veiligheidsregio, PIT) in 2024 voortgezet.

Ambities A. Inwoners dragen op basis van wederkerigheid mede verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving. B. Ondermijning wordt aangepakt en niet geaccepteerd. C. Een integrale beoordeling en afweging van aanvragen voor evenementen is noodzakelijk. D. De kwaliteit en kwantiteit van de brandweer is op orde en de genormeerde aanrijtijden worden gehaald.

2.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 2.01

Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit.

2.02

We treden daadkrachtig op tegen afvaldumping, stropers en crossers, in het bijzonder in kwetsbare natuurgebieden als De Biezen en ’t Gulden Land.

2.03

We blijven inzetten op toezicht in het buitengebied, onder andere door inzet van de groene BOA

2.04

Het evenementenbeleid wordt herijkt.

2.05

De door de veiligheidsregio ingezette wervingsactie voor vrijwilligers bij de lokale brandweer wordt gecontinueerd tot het moment dat de brandweer voldoende is bemenst.

2.06

We gaan beleid ontwikkelen op het gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte.

Wat gaan we daar voor doen? 2.01

2.03

Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit. Integraal veiligheidsbeleid 2024 De aanpak van (ondermijnende) criminaliteit blijft onverminderd van belang de komende jaren. Samen met onze inwoners en partners proberen we in gezamenlijkheid en zo gericht mogelijk de criminaliteit te voorkomen en aan te pakken. Daarnaast wil de gemeente Laarbeek op laagdrempelige wijze in verbinding blijven met haar inwoners, om zo de wederkerigheid bij de aanpak van criminaliteit te kunnen bevorderen. In het eerste kwartaal 2024 wordt, nadat het team Veiligheid op sterkte is gebracht, hiertoe een jaarplan opgesteld waarin concrete acties en planning worden vervat. We blijven inzetten op toezicht in het buitengebied, onder andere door inzet van de groene BOA Veiligheid in het buitengebied We hebben structurele aandacht voor veiligheid in het buitengebied en verrichten hiervoor gepland en ongepland handhavingsacties tezamen met de partners van Samen Sterk in het Buitengebied, Peellandinterventieteam en politie.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Laarbeek&id=813f8b3b-c9e1-4a33-a71b-9999646ebb02