Document · PDF

8 20221110 Programmabegroting 2023 Laarbeek - raad.pdf

Raadsvergadering 10 november 2022, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Begroting 2023 gemeente Laarbeek35.888 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2023

Laarbeek Samen aan zet!

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................. 5 Financiële samenvatting .......................................................................................... 6 Programma's ......................................................................................................... 12 Programma 1 Burger en bestuur............................................................................ 13 Portefeuillehouders ............................................................................................ 13 Ontwikkelingen ................................................................................................. 13 Ambities .......................................................................................................... 14 1.1 Speerpunten ............................................................................................... 14 1.2 Financiën .................................................................................................... 15 1.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 17 1.4 Investeringen ..............................................................................................

17 Programma 2 Veiligheid ........................................................................................ 18 Portefeuillehouders ............................................................................................ 18 Ontwikkelingen ................................................................................................. 18 Ambities .......................................................................................................... 19 2.1 Speerpunten ............................................................................................... 19 2.2 Financiën .................................................................................................... 20 2.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 21 2.4 Investeringen .............................................................................................. 22 Programma 3 Woon- en leefklimaat....................................................................... 23 Portefeuillehouders ............................................................................................ 23 Ontwikkelingen ................................................................................................. 23 Ambities ..........................................................................................................

24 3.1 Speerpunten ............................................................................................... 25 3.2 Financiën .................................................................................................... 30 3.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 36 3.4 Investeringen .............................................................................................. 36 Programma 4 Economie en werkgelegenheid ......................................................... 37 Portefeuillehouders ............................................................................................ 37 Ontwikkelingen ................................................................................................. 37 Ambities .......................................................................................................... 37 4.1 Speerpunten ............................................................................................... 37 4.2 Financiën .................................................................................................... 38 4.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 39 4.4 Investeringen ..............................................................................................

39 Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs ........................................... 40 Portefeuillehouders ............................................................................................ 40 Ontwikkelingen ................................................................................................. 40 Ambities .......................................................................................................... 42 5.1 Speerpunten ............................................................................................... 42 5.2 Financiën .................................................................................................... 47 5.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 53 5.4 Investeringen .............................................................................................. 54 Programma 6 Financiën en bedrijfsvoering ............................................................ 55 Portefeuillehouders ............................................................................................ 55 Ontwikkelingen ................................................................................................. 55 Ambities ..........................................................................................................

56 6.1 Speerpunten ............................................................................................... 56 6.2 Financiën .................................................................................................... 56 6.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................ 64 6.4 Investeringen .............................................................................................. 65 Paragrafen ............................................................................................................ 66 1 Lokale heffingen ................................................................................................. 66 2

Geraamde belastinginkomsten (en overige heffingen) ............................................. 66 1.1 Beleidsuitgangspunten.................................................................................. 66 1.2 Overzicht lokale heffingen ............................................................................. 66 1.3 Lokale lastendruk ........................................................................................ 69 1.4 Kwijtscheldingsbeleid ................................................................................... 71 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 72 2.1 Beleidsuitgangspunten.................................................................................. 72 2.2 Weerstandscapaciteit ................................................................................... 73 2.3 Risico's....................................................................................................... 76 2.4 Kengetallen financiële positie ......................................................................... 77 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................ 82 3.1 Algemeen ...................................................................................................

82 3.2 Beleidskader ............................................................................................... 82 3.3 Verhardingenbeheer ..................................................................................... 83 3.4 Bruggen en vlonders .................................................................................... 83 3.5 Bermen en sloten ........................................................................................ 83 3.6 Openbare verlichting .................................................................................... 84 3.7 Riolering..................................................................................................... 84 3.8 Waterbeheer ............................................................................................... 85 3.9 Groenbeleids- en groenstructuurplan .............................................................. 85 3.10 Bomen ..................................................................................................... 86 3.11 Natuurterreinen, landschapselementen en bossen ........................................... 86 3.12 Speelplekken ............................................................................................. 87 3.13 Gemeentelijke gebouwen ............................................................................

87 4 Financiering ....................................................................................................... 89 4.1 Risicobeheer ............................................................................................... 89 4.2 Financiering ................................................................................................ 89 4.3 Financieringsbehoefte ................................................................................... 90 4.4 Rente(toerekening) ...................................................................................... 90 5 Bedrijfsvoering ................................................................................................... 92 5.1 Organisatieontwikkeling ................................................................................ 92 5.2 Dienstverlening ........................................................................................... 95 5.3 Informatisering & automatisering ................................................................... 96 5.4 Planning & Control ....................................................................................... 97 5.5 Personele sterkte & formatie ......................................................................... 97 5.6 Rechtmatigheid ...........................................................................................

98 6 Verbonden partijen ............................................................................................. 99 6.1 Beleidsuitgangspunten.................................................................................. 99 6.2 Overzicht verbonden partijen ....................................................................... 100 7 Grondbeleid ..................................................................................................... 120 7.1 Beleidsuitgangspunten................................................................................ 120 7.2 Uitvoering................................................................................................. 120 7.3 Grondprijzen ............................................................................................. 120 7.4 Parameters ............................................................................................... 121 7.5 Prognoses ................................................................................................. 122 7.6 Winstneming ............................................................................................. 126 7.7 Reserve en risicobeheersing ........................................................................ 127 8 Corona ............................................................................................................

129 Financiële begroting ............................................................................................ 130 1 Overzicht van baten en lasten ............................................................................ 130 1.1 Uitgangspunten ......................................................................................... 130 1.2 Incidentele baten en lasten ......................................................................... 133 1.3 Structurele reservemutaties ........................................................................ 139 2 Financiële positie .............................................................................................. 140 3

2.1 Geprognosticeerde balans ........................................................................... 140 2.2 EMU-saldo ................................................................................................ 141 2.3 Investeringen ............................................................................................ 141 2.4 Financiering .............................................................................................. 142 2.5 Reserves & voorzieningen ........................................................................... 143 3 Overzicht per taakveld ...................................................................................... 147

Inleiding Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2023 met de titel 'Samen aan zet!'. Na de verkiezingen in het voorjaar is het nieuwe college vol energie aan de slag gegaan. De Kadernota 2023 was een eerste doorkijk en nu ligt hier de eerste begroting, opgemaakt op basis van het nieuwe bestuursakkoord 2023-2026. Er zijn nog steeds veel uitdagingen die onze gemeentegrenzen ver overschrijden en er komen er meer en meer op ons af. De oorlog in Oekraïne, de stikstofcrisis en klimaatveranderingen, maar ook de stijgende energieprijzen en de schaalsprong van de Brainport-regio raken ons allemaal. Deze ontwikkelingen hebben invloed op thema's die we in onze eigen gemeente zien. Denk bijvoorbeeld aan het opvangen en huisvesten van vluchtelingen en statushouders, het bouwen van betaalbare woningen en het feit dat steeds meer mensen moeite hebben om rond te komen. Dit alles vergt een eensgezinde aanpak. Ook de krapper wordende arbeidsmarkt, hoge inflatie, onze bereikbaarheid en de energietransitie maken dat slim anticiperen op ontwikkelingen belangrijker wordt. Niet alleen het bestuur van de gemeente Laarbeek, ook onze (maatschappelijke) partners en inwoners dragen eraan bij om de uitdagingen waar we voor staan op te pakken. Wij doen en kunnen dit samen, dat hebben we al bewezen in de afgelopen 25 jaar. De opgaven zijn ons bindmiddel.

Wij zijn een gemeente met ambities, met ideeën en met wensen. We ontwikkelen, zijn flexibel en streven altijd naar verbetering. Dat zien we ook terug in onze samenleving en daar zijn we trots op! Dit gevoel willen we vasthouden. We willen het liefste invulling geven aan alle ambities, opgaven en inspelen op ontwikkelingen. Toch moeten we realistisch zijn zodat we onze beloftes na kunnen komen. Daarom zoeken we voortdurend balans om zo goed mogelijk te werk te gaan. We beseffen dat dit iets vergt van onze inwoners, (maatschappelijke) partners en de gemeentelijke organisatie. Eigen verantwoordelijkheid, zelfredzaamheid en het leveren van maatwerk zijn pijlers die belangrijker worden en bijdragen aan het versterken van onze samenleving. Daar waar wij als gemeente kunnen ondersteunen en bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen en de sociale vangnetten voor mensen, doen we dat met volle overtuiging. Om de balans te bewaken, moeten we keuzes maken en vooruitkijken. Vanuit het bestuursakkoord kiezen wij in deze begroting 2023 om te investeren in het sociaal domein, de verduurzaming van ons groen, het stimuleren van de biodiversiteit, maar ook in bereikbaarheid, betaalbaar bouwen en de economische bedrijvigheid. Dit alles met een gedegen financieel fundament van een structureel sluitende meerjarenbegroting en de reservepositie op orde blijft.

Daarbij blijft de lastenstijging voor onze inwoners beperkt. Om al deze opgaven en ontwikkelingen uit te kunnen voeren, is ook een bestendige ambtelijke organisatie nodig. Dit vraagt om formatie-uitbreidingen, veelal voor nieuwe (wettelijke) taken, en investeringen in goed werkgeverschap, structuurversterking en versteviging van de bedrijfsvoering. Dit vertaalt zich in voorstellen in deze begroting 2023 om ons personeel te kunnen (blijven) boeien en binden in deze krappe arbeidsmarkt. Al deze uitdagingen en ontwikkelingen betekent ook dat nog niet alle ambities uit het bestuursakkoord 2023-2026 nu al volledig vertaald zijn in concrete beleidsvoornemens. Echter met deze begroting geeft het college richting voor verdere uitvoering in de komende vier jaren. Bij de Kadernota 2024 volgend jaar kan nadere inkleuring van het bestuursakkoord en integrale afweging van voorstellen verder plaatsvinden. Wij bieden u nu deze structureel sluitende programmabegroting 2023 aan waarin we wederom een goede stap zetten voor een toekomstbestendig Laarbeek. 5

Financiële samenvatting Meerjarenperspectief Kadernota 2023 In onderstaand schema is de cijfermatige weergave opgenomen van de Kadernota 2023 inclusief de 1e tussenrapportage 2022 met de bijbehorende besluitvorming. Dit is de financiële uitgangssituatie aan het begin van het begrotingsproces. De Kadernota liet een positief meerjarig beeld zien van € 13.000, € 19.000, € 100.000 en € 64.000 in de jaren 2023 tot en met 2026.

Begroting bedragen x € 1.000

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

Primitieve begroting 2022-2025

129

1e Tussenrapportage 2022

-27

-29

-28

-27

Meerjarenbegroting na Kadernota 2023

100

Voorstellen Kadernota 2023 in de Primitieve begroting als vertrekpunt Normaal worden alle bijstellingen, die in de Kadernota nog als voorstel worden gepresenteerd, na de besluitvorming cijfermatig nu ook vertaald in deze (primitieve) begroting. Echter in de Kadernota 2023 zijn geen voorstellen met financiële consequenties opgenomen.

Begrotingsvoorstellen voor het meerjarenperspectief 2023-2026 In de kadernota zijn net zoals andere jaren de uitgangspunten vastgelegd, die leidend zijn voor de totstandkoming van de primitieve begroting. Dit leidt tot mutaties in de loon- en prijsontwikkeling, in de kapitaallasten en overige technische mutaties, die de basis vormen voor de primitieve begroting. Deze primitieve begroting vormt vervolgens het vertrekpunt voor de integrale voorstellen voor voorstellen van nieuw beleid, bijstellingen van bestaand beleid, mutaties in het gemeentefonds en een geactualiseerd dekkingsplan 2022. De mutaties, die verwerkt zitten in genoemde primitieve begroting als vertrekpunt worden hier kort toegelicht en komen niet meer afzonderlijk terug bij de programma's. Loon- en prijsontwikkeling: De vertaling van de indexeringen uit de kadernota voor de loonen prijsontwikkeling op de verschillende budgetten leiden per saldo tot geen bijstelling ten opzichte van de raming. Kapitaallasten: De geactualiseerde investeringen ongewijzigd beleid laten een behoorlijke bijstelling zien ten opzichte van de ramingen, onder andere door vertraging in de uitvoering van de investeringskredieten. Per saldo is er meerjarig sprake op dit onderdeel van voordelige bijstellingen van € 197.000 in 2023, € 169.000 in 2024, € 163.000 in 2025 en € 150.000 in 2026.

Overige technische mutaties: Dit vormt een verzameling van verschillende kleinere bijstellingen en afrondingen. In het navolgende overzicht zijn deze mutaties, die verwerkt zijn in de primitieve begroting, schematisch en cijfermatig weergegeven. Daarbij zijn ook de voorstellen, die in deze begroting 2023 ter besluitvorming voorliggen, weergegeven. Dit betreft voorstellen voor nieuw beleid, bijstellingen op bestaand beleid, mutaties in het gemeentefonds en het dekkingsplan van deze begroting 2023. In deze financiële samenvatting wordt in één oogopslag weergegeven wat de (financiële) consequenties zijn van de integrale afweging van alle keuzen en voorstellen in deze begroting. Deze zullen vervolgens op hoofdlijnen worden toegelicht. Voor een uitgebreide toelichting per voorstel wordt verwezen naar de programma's. 6

Het college presenteert hierbij een sluitende meerjarenbegroting met voordelige saldi van € 401.000 in 2023, € 536.000 in 2024, € 858.000 in 2025 en € 17.000 in 2026. Het totaal van de begrote uitgaven in 2023 bedraagt € 69,0 miljoen en van de begrote inkomsten € 69,4 miljoen (en dus een positief saldo van € 401.000 in 2023). Een begroting met een positief resultaat, om ook de komende jaren samen toekomstbestendig verder te gaan.

Begroting bedragen x € 1.000

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

100

2e Tussenrapportage 2022

-119

-106

-137

-138

Startpositie meerjarenbegroting 2023 - 2026

-106

-86

-36

-74

Nieuw beleid

-2.464

-3.502

-3.557

-1.926

Bestaand beleid

-1.337

-1.013

-1.028

Gemeentefonds

3.864

4.705

5.075

2.557

Dekkingsplan

393

417

438

551

Kapitaallasten

197

169

163

150

Overige mutaties

-147

-153

-211

-213

Begroting 2023 (incl. incidentele effecten)

401

536

858

Correctie: Voorstellen met incidentele effecten

1.082

1.687

1.600

Begroting 2023 en meerjarenbegroting t/m 2026

1.482

2.223

2.458

Meerjarenbegroting na Kadernota 2023

Loon- & prijsontwikkeling

Het overzicht laat zien dat de meerjarenbegroting ook structureel sluitend is, inclusief én exclusief incidentele effecten. De structureel positieve begrotingssaldi zijn € 1,5 miljoen in 2023, € 2,2 miljoen in 2024, € 2,5 miljoen in 2025 en € 17.000 in 2026. De incidentele baten en lasten staan gespecificeerd in het overzicht van incidentele baten en lasten. Voor provinciaal toezicht is de meerjarenbegroting exclusief de incidentele baten en lasten leidend in hun oordeel van de begrotingsstukken. In dat licht moeten incidentele baten en lasten altijd afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt.

Voorstellen tot het beschikbaar stellen van middelen voor nieuw beleid In het eerdere samenvattend overzicht waren alle voorstellen van nieuw beleid tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's. Daar waar bedragen met alleen maar nullen worden weergegeven, staat hier dekking binnen een bestaande begrotingspost of reserve tegenover. Het college kiest in deze begroting in de voorstellen voor nieuw beleid om verder te investeren in de biodiversiteit, de accommodaties en leefbaarheid van de kernen, de sociale vangnetten voor mensen die het nodig hebben en in de verduurzaming van ons groen en vastgoed. Daarnaast anticipeert het college in deze begroting op de hoge inflatie, waar de gemeente als opdrachtgever van werken, maar ook onze gesubsidieerde instellingen en andere partners, mee te maken hebben. Ook hiervoor reserveren we als voorstel voor nieuw beleid extra middelen voor in deze begroting. 7

Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Nieuw beleid Aanpassing kruising Helmondseweg-Klokkengietersstraat AarleRixtel Aanpassing Ontmoetingscentrum B&D Anticiperen op gevolgen hoge inflatie Begroting 2023 GR Peelgemeenten Begroting 2023 GR Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Beleid voor- en vroegschoolse educatie Bijdrage bibliotheek Budget voor in stand houden voorliggende en algemene voorzieningen Centrale toegang sociaal domein Doorontwikkeling Huiskamers Laarbeek Dotatie reserve Bereikbaarheidsagenda Externe ondersteuning voor onderzoek rioolheffing op basis van waterverbruik Externe ondersteuning voor uitwerking scenario's milieustraat en dekkingsmogelijkheden Externe ondersteuning voor versnelde invoering verblijfsbelasting Externe ondersteuning voor woonvisie, woningmarktonderzoek en vereveningsfonds Formatie accommodatiebeleid/gebouwenbeheer/capaciteit verduurzaming vastgoed Formatie Groene BOA Harmonisatie minimaregelingen Impuls geven aan vroegsignalering Inwonerparticipatie Beleidsplan Sociaal Domein Maatwerkregeling Energiekosten Nieuwe samenwerkingsovereenkomst Innovatiehuis De Peel Omgevingsfonds Duurzaamheid Omgevingswet Omgevingswet software Onderzoek naar de haalbaarheid van een regionaal bedrijventerrein Ontwikkelingen I&A: automatisering Ontwikkelingen I&A: hosting & informatisering Opstellen integrale verkeerstudie Pilot inzake onderhoud 4-tal

sportparken Plan van aanpak toekomstbestendige aanpak statushouders, vluchtelingen, arbeidsmigranten, crisismigranten en oudkomers Procesmanager klimaatadaptatie SOR (samenhangende objecten registratie) Subsidie LEVgroep Toekomstbestendiger openbaar groen Uitvoeringsbudget recreatieve ontsluiting 't Gulden Land Uitvoeringsbudget tbv inhuur expertise accommodatiebeleid Uitvoeringsprogramma Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2023-2030 Uniformering kindtarief 0-18 jaar Jeugdgezondheidszorg GGD Voorliggende GGZ-voorzieningen in stand houden Vorming voorziening/reserve groenbeheer in combinatie met opstellen onderhoudsplan groen Vrijheidsvuur de Peel Werkplan jeugd Totaal mutaties Nieuw beleid

Meerjarenbegroting

2023 -2.464 0

2024 -3.502 -18

2025 -3.557 -18

2026 -1.926 -18

-30 -256 -153 -26 -60 -28 -40

0 -274 -153 -26 -33 0 -40

0 -305 -153 -26 -33 0 -40

0 -285 -131 -7 -33 0 -40

-60 0 0 -10

0 -44 -1.500 0

0 0 -1.500 0

0 0 0 0

-15

-25 -50

0 0

-101

-10 -150 -50 -30 0 -20 0 -75 -10 -100 -55 -150 -100 -40 -97

-10 -300 -50 -30 0 -20 0 0 -10 -100 -55 -100 0 0 -97

-10 -300 -50 -30 0 -20 0 0 -10 0 -55 -100 0 0 -97

-15 -80 -22 -320 -170 -65 15

-15 0 -22 -340 0 -65 -39

-15 0 -22 -360 0 -65 -87

-15 0 -22 -380 0 -65 -95

-12 -10 -10

-12 -10 0

-5 -30 -2.464

0 -40 -3.502

0 -40 -3.557

0 -40 -1.926

Voorstellen tot bijstellingen van bestaand beleid In het eerdere samenvattend overzicht waren alle bijstellingen van bestaand beleid tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's of de paragraaf bedrijfsvoering (voor toelichting op investeringen in de ambtelijke organisatie). Daar waar 8

bedragen (met alleen maar nullen worden weergegeven, staat hier dekking binnen een bestaande begrotingspost of reserve tegenover. Om het voorzieningenniveau en de huidige dienstverlening op dezelfde kwaliteit naar de toekomst toe te kunnen behouden zijn continu investeringen en onderhoud nodig. Dit vraagt onder meer investeringen in de ambtelijke organisatie, bijstellingen van (onderhouds- en krediet)bedragen en vervangingsinvesteringen. Om alle opgaven en ontwikkelingen te kunnen uitvoeren hebben we een toekomstbestendige ambtelijke organisatie nodig, waar het college ook extra middelen voor vrij maken in deze begroting als onderdeel van actualisatie bestaand beleid. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Bestaand beleid Aanvulling risicobuffer grondexploitaties Actualiseren taakveld riolering Actualisering prognose zorgkosten 2023 Sociaal Domein Bijstelling budget Bomenbeheer Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing Bijstelling formatie beleid Sociaal Domein (wettelijke taken) Bijstelling krediet herinrichting Kerkplein Aarle-Rixtel Bijstelling krediet herstraten Lankelaar in combinatie met aanleg hemelwaterafvoer Bijstelling opbrengst leges bouwvergunningen Budget t.b.v.

tijdelijke formatie PO/CISO Budget uitwerking normenkader IBT inzake Informatie- en archiefbeheer Budget voor Informatie- en archiefbeheer Budgetbijstelling lampvervanging openbare verlichting Expanderen automatiseringsbudget (onderhoudsbudgetten) Formatie-uitbreiding schuldhulpverlening fase 1 (voor wettelijke taken) Investering vervanging integraal beheersysteem openbare ruimte (BOR) Omgevingsvisie bebouwde kommen Ophogen budgetten groenbeheer Personele ontwikkelingen: toekomstbestendige organisatie Uitbreiding af te nemen inkoopcapaciteit Bizob Uitvoeringsbudget informatiebeveiliging Verhogen geraamde bijdrage aanpak kruispunt Deense Hoek N615 Verhoging budget Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Vervanging openbare verlichting conform beleidsplan Vervangingsinvestering hardware 2023 Vervangingsinvestering software 2023 Vervangingsinvesteringen buitendienst Totaal mutaties Bestaand beleid

Meerjarenbegroting

2023 -1.337 0 -43 485 -24 17

2024 -1.013 0 -43 485 -24 17

2025 -1.013 0 -43 485 -24 17

2026 -1.028 0 -43 485 -24 17

-125 0 0

-125 -7 -4

-450 -84 -120

-300 0 0

-10 0 -20 -81

-10 15 -20 -81

-10 0 -20 -81

-32

-25 -50 -700 -85 -15 14 -20 0 0 0 0 -1.337

0 -50 -700 -85 -15 -14 -20 0 0 0 0 -1.013

0 -50 -700 -85 -15 -14 -20 0 0 0 0 -1.028

Bijstellingen van het gemeentefonds In het eerdere samenvattend overzicht waren de mutaties in het gemeentefonds als één regel opgenomen. De specificatie van de bijstellingen als gevolg van de twee circulaires is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar programma 6. Er zijn veel onzekere factoren voor de jaren 2026 en verder met betrekking tot de algemene uitkering. Het Rijk heeft via de Septembercirculaire 2022 eenmalig € 1 miljard toegevoegd aan het gemeentefonds om de gemeenten te compenseren voor 2026. Hierdoor ontstaat er een behoorlijke positieve bijstelling in datzelfde jaar. De provincie heeft zeer recent aangegeven dat we dit eenmalige bedrag mogen beschouwen als structureel voor onze meerjarenbegroting. Dit met name vanwege het feit dat de inschatting wordt gemaakt (en 9

onderschreven wordt door de VNG en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties) dat de omvang van het inkomstenniveau van gemeenten minimaal zo hoog zal zijn als het niveau van 2026. Voorwaarde voor de provincie is dat wel (het moment van) meenemen van de raming van de Septembercirculaire op consistente wijze geschiedt. Aangezien ons beleid is om altijd de meest recente gegevens van de algemene uitkering in onze instrumenten van planning en control te verwerken, zijn ook alle bekende effecten uit deze Septembercirculaire 2022 verwerkt. Het jaar 2026 is, net zoals andere jaren, daarmee ook het richtjaar voor onze structureel sluitende begroting, inclusief alle effecten van de circulaires. Inmiddels is er bijvoorbeeld een foutieve berekening naar voren gekomen in de Septembercirculaire 2022 met een structureel nadelig effect van € 240.000, die in de Decembercirculaire 2022 gecorrigeerd zal worden. Ook deze is -in het licht van consistent beleid- nu al in de begroting verwerkt. Zoals gezegd zijn er vanuit de algemene uitkering positieve (structurele) bijstellingen op basis van de Septembercirculaire 2022. Dat neemt niet weg dat vooralsnog voor de jaren 2027 en verder de nodige risico's en onzekerheden blijven bestaan. De verwachting is dat hier de komende periode meer duidelijkheid over zal komen vanuit het Rijk.

Deze informatie zal dan in de nieuwe kadernota's of begrotingen worden betrokken, zodat blijvend solide en sluitende structurele meerjarenbegrotingen worden gepresenteerd voor onze gemeente. Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Gemeentefonds Geraamd nadeel als gevolg van correctie septembercirculaire 2022 gemeentefonds Verwerking meicirculaire 2022 gemeentefonds Verwerking septembercirculaire 2022 Gemeentefonds Totaal mutaties Gemeentefonds

Meerjarenbegroting

2023 3.864 -240

2024 4.705 -240

2025 5.075 -240

2026 2.557 -240

3.372 732 3.864

4.297 648 4.705

5.020 295 5.075

1.811 986 2.557

Bijstelling dekkingsplan In het eerdere samenvattend overzicht waren de bijstellingen van het dekkingsplan tezamen als één regel opgenomen. De specificatie is in de navolgende tabel opgenomen, waarvoor voor de toelichting wordt verwezen naar de afzonderlijke programma's. In de Kadernota 2023 is als inflatiecorrectie 1,6% gehanteerd, waarop in eerste instantie de opbrengst van de onroerende zaakbelastingen meerjarig is bijgesteld met 0,1%. In de eerdere begroting was namelijk uitgegaan van een inflatie van 1,5% voor de jaren 2023 tot en met 2025. Door de raad is vorig jaar een amendement aangenomen dat stijging van de opbrengst van de onroerende zaakbelastingen gelijke tred moet houden met de inflatiecorrectie. Duidelijk is dat de inflatie op dit moment hoger is dan 1,6%, waar we voor de uitgaven ook een stelpost voor nadere compensatie opnemen in de begroting 2023. In de Septembercirculaire 2022 wordt de inflatie becijferd op 4,12%. Gegeven de bijzondere tijd van deze hogere inflatie wordt voorgesteld om in lijn met het amendement ook de opbrengst van de onroerende zaakbelastingen te laten stijgen van 1,6% naar 4,12% als inflatiecorrectie.

Dit percentage van 4,12% is het meest actuele cijfer op basis van de Septembercirculaire en betreft dus een bijstelling van het eerder gepresenteerde percentage van 1,6% uit de Kadernota 2023 op basis van de Macro Economische Verkenningen (MEV)). In onderstaand overzicht zijn in twee regels de twee genoemde stappen (stijging van 0,1% van 1,5% naar 1,6% weergegeven en vervolgens van 1,6% naar 4,12%). De totale voorgestelde stijging van de onroerende zaakbelastingen betreft 4,12% in lijn met het aangenomen amendement van de raad om deze opbrengst enkel te verhogen met de inflatiecorrectie. Daarnaast wordt voorgesteld om een tweetal andere posten, die als ruimte gereserveerd waren in de begroting voor het risico van de herijking van het gemeentefonds en voor nieuw beleid, vrij te laten vallen.

Begroting - = Nadeel; + = Voordeel; bedragen x € 1.000 Dekkingsplan Bijstelling ozb-opbrengst 2023 t/m 2025 o.b.v. 1,6% inflatie + 2026 eveneens 1,6% Indexering ozb-opbrengst 2023 gelijktrekken aan 4,12% inflatiecorrectie 2023 conform Septembercirculaire 2022 gemeentefonds Vrijval risicobuffer herijking gemeentefonds Vrijval structureel budget 'incidenteel nieuw beleid' Totaal mutaties Dekkingsplan

Meerjarenbegroting

2023 393 6

2024 417 12

2025 438 18

2026 551 113

142

145

148

200 45 393

200 60 417

200 75 438

200 90 551

Reservepositie De reservepositie, die naar voren komt na verwerking van alle voorstellen, is onverminderd stevig en solide, zoals uit bijgevoegd verloop van de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves naar voren komt. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf 2 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' uit deze begroting 2023. Op basis van Begroting 2023

Ultimo jaar

bedragen x € 1.000

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Algemene reserves

8.036

5.458

9.399

7.991

11.320

10.855

10.390

10.425

10.460

Bestemmingsreserves

13.173

14.443

12.109

15.038

11.316

11.445

14.357

16.386

16.717

Afschrijvingsreserves

24.152

23.341

22.721

23.629

23.183

22.269

21.355

20.442

19.531

Samenvattend kan gesteld worden dat onze gemeente met deze structureel sluitende begroting, stevige reservepositie en veel duurzame en toekomstbestendige investeringen wederom een solide basis heeft voor de opgaven en ontwikkelingen waar we voor staan.

Programma's De indeling van de begroting bestaat, in lijn met het raadsprogramma 'Handen ineen', uit de volgende zes programma's: 1. Burger en bestuur 2. Veiligheid 3. Woon- en leefklimaat 4. Economie en werkgelegenheid 5. Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs 6. Financiën en bedrijfsvoering Per programma worden de speerpunten benoemd. Daarin wordt aangegeven wat we willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen. Tevens wordt per programma in beeld gebracht welke lasten en baten over de periode 2022 t/m 2025 hiervoor in de begroting zijn opgenomen. Daarbij worden ook de lasten en baten uit de voorgaande twee jaar (rekening 2020 en gewijzigde begroting 2021) gepresenteerd. In de toelichting op de financiën wordt per programma op de volgende onderdelen, voor zover aan de orde, een nadere uiteenzetting gegeven van de financiële mutaties: - nieuw beleid - bestaand beleid - gemeentefonds - dekkingsplan Wat betreft de onderdelen 'loon- & prijsontwikkeling', 'kapitaallasten' en 'overige mutaties' vindt per programma geen verbijzonderde toelichting plaats. Ook worden per programma de beleidsindicatoren gepresenteerd. Daarnaast worden per programma de voorgestelde vast te stellen (vervangings)investeringen weergegeven.

Programma 1 Burger en bestuur Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden

Ontwikkelingen De veranderende rol van de overheid De maatschappelijke opgaven van deze tijd worden steeds omvangrijker en complexer. Deze vraagstukken kunnen we als gemeente niet alléén oplossen. De hulp van inwoners, instanties en verenigingen is hard nodig. De omwenteling die de gemeente maakt in relatie tot de inwoner en groepen inwoners kan getypeerd worden als: ‘meer loslaten en minder bemoeizucht’. Dit vraagt om een ander soort lokaal bestuur. De gemeente is op zoek naar haar nieuwe rol. Zaken niet dichtregelen met beleidsnota’s maar gebruik maken van de energie en kennis in de samenleving en hierbij een faciliterende, ondersteunende en verbindende houding aannemen. We staan open voor initiatieven vanuit de samenleving en waar nodig en gewenst - ondersteunen en faciliteren we deze. Deze houding is ook verwerkt in de aanstaande Omgevingswet die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt. We gaan van nee, tenzij, naar ja, mits. Dit vraagt een andere manier van werken van ons bestuur en onze medewerkers. De Omgevingswet schrijft bij ruimtelijke planvorming - zo vroeg mogelijk in het traject - tevens een omgevingsdialoog voor tussen initiatiefnemers en omwonenden. Toenemende digitalisering en transparantie We gaan steeds meer naar een digitale wereld waarbij persoonlijk contact steeds verder afneemt.

Dit heeft ook gevolgen voor de dienstverlening binnen onze gemeente. Dit is een doorlopend proces want de digitalisering van de wereld gaat erg snel. Bovendien is het zaak te bewaken dat in deze voortgaande digitalisering, de kwetsbare groepen - zoals ouderen en minima - mee kunnen blijven doen. De maatschappij vraagt ook om meer transparantie bij de totstandkoming van besluiten. Daarom is per 1 mei 2022 de Wet Open Overheid in werking getreden. Deze wet is bedoeld om overheden actief transparanter te maken. Overheidsinformatie dient beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren zijn. Dit sluit aan bij de bovengenoemde veranderende rol van de overheid. Samenwerking op basis van goedschaligheid Met het vaststellen van de Toekomstvisie “Samen daadkrachtig en energiek naar 2030” is er door de gemeente en de gemeenschap een bewuste keuze gemaakt om een zelfstandige gemeente te blijven. Voor een deel van de maatschappelijke opgaven kan de uitvoering het best plaatsvinden op het laagste schaalniveau, namelijk dat van de gemeente Laarbeek. Bij andere opgaven ligt het echter voor de hand om op basis van ‘goedschaligheid’ de samenwerking met anderen aan te gaan.

Voorbeelden hiervan zijn Metropoolregio Eindhoven, Belastingsamenwerking Oost-Brabant, de samenwerking met Gemert-Bakel, de Peelgemeenten, Senzer, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant. Niet alleen zijn sommige vraagstukken te complex om lokaal op te pakken, maar ze zouden ook te kostbaar zijn. Denk aan de regionale afvalinzameling door Blink of de coronabestrijding door de GGD. We kijken als gemeente dus ook over de lokale en regionale grenzen heen. Dit is goed voor de regio en goed voor Laarbeek.

Ambities A. Het samenspel tussen raad, bestuur en organisatie is een kracht van Laarbeek die we willen behouden. B. We vinden het belangrijk om bewoners te betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke plannen. Daarbij staan we open voor initiatieven uit de samenleving. C. We zetten conform de Wet open overheid in op een actievere informatieverstrekking over onze besluitvorming en beleidsstukken. D. We communiceren in begrijpelijke en duidelijke taal met onze inwoners. E. We nemen een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten. F. De gemeentelijke milieustraat voldoet aan de eisen van deze tijd.

1.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 1.01

Met enige regelmaat wordt de samenwerking tussen raad, bestuur en organisatie geëvalueerd en vormgegeven, bijvoorbeeld door thematische bijeenkomsten.

1.02

We evalueren de nieuwe vergaderstructuur van commissie en raad.

1.03

De gemeente stelt een participatieverordening op. Basis voor deze verordening is het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. In deze verordening wordt uiteengezet wat onder participatie wordt verstaan en wat inwoners en gemeente in dit verband in alle redelijkheid van elkaar mogen verwachten.

1.04

Initiatieven uit de samenleving worden - waar nodig en mogelijk - door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd.

1.05

We spreken initiatiefnemers bij de beoordeling van plannen aan op het voeren van een zorgvuldige omgevingsdialoog.

1.06

We hanteren taalniveau B1 bij de communicatie met inwoners en spreken daarbij duidelijke en realistische verwachtingen uit op welke termijn men een reactie krijgt.

1.07

In het kader van goedschaligheid en samenwerking - met een natuurlijke gerichtheid op de Peelgemeenten en Brainport - wordt de horizon verbreed, bijvoorbeeld naar de gemeente Meierijstad.

1.08

Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.

Wat gaan we daar voor doen? 1.04

1.08

Initiatieven uit de samenleving worden - waar nodig en mogelijk - door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd. Bevrijdingsvuur Faciliteren van de organisatie van het Bevrijdingsvuur van de Peel in 2023 in Laarbeek Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.

Planning 09 - 2023

Milieustraat Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.

Planning 12 - 2023

1.2 Financiën Rekening

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x 1.000

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-5.484

-6.219

-6.371

-6.271

-6.272

-6.273

Afval

-1.922

-2.000

-2.043

Bestuur

-1.530

-1.878

-1.781

-1.761

-1.762

-1.763

-629

-685

-789

-709

Riolering

-1.403

-1.656

-1.759

Baten

5.049

5.172

5.272

5.274

Afval

2.593

2.453

2.446

Burgerzaken

Bestuur Burgerzaken

247

217

218

219

Riolering

2.178

2.472

2.577

2.578

Saldo van baten en lasten

-435

-1.047

-1.099

-998

-999

-1.000

Onttrekkingen aan reserves

118

-391

-979

-1.093

-992

-993

-994

Resultaat

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Primitieve begroting 2022-2025

-882

-879

-849

Raad 27 januari 2022

-6

2e Tussenrapportage 2022

-32

-19

-50

-51

-920

-903

-904

-905

Nieuw beleid

-85

Bestaand beleid

-26

Gemeentefonds

-16

Loon- & prijsontwikkeling

-28

Kapitaallasten

Overige mutaties

-80

-1.093

-992

-993

-994

Startpositie Meerjarenbegroting 20232026

Saldo Meerjarenbegroting 2023-2026

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2023 zien. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid

-85

SOR (samenhangende objecten registratie)

-80

Lasten

De samenhangende objectenregistratie is een nog te ontwikkelen uniforme registratie met basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid. Naast de inhoudelijke ontwikkeling brengt het tevens een organisatievraagstuk met zich mee: op welke schaal en in welke structuur zou de SOR (gegevensbeheer breed) ingericht kunnen worden? Om dit vraagstuk goed uit te werken dient een projectleider aangesteld te worden die in 2023 zowel inhoudelijk als organisatorisch een structuurvoorstel uitwerkt.

Vrijheidsvuur de Peel Lasten

-5

Stichting Vrijheidsvuur de Peel organiseert jaarlijks voor 11 Peelgemeenten het evenement Vrijheidsvuur in een van de betrokken gemeenten. In 2023 komt het evenement naar Laarbeek, waarvoor eenmalig een bedrag van € 5.000 in de begroting van 2023 wordt opgenomen.

Bestaand beleid

-26

Actualiseren taakveld riolering

-43

Baten

Voor de budgetten van de riolering geldt dat het saldo van inkomsten minus uitgaven via de onderhoudsvoorziening riolering verloopt. Voor jaarschijf 2023 e.v. zijn de uitgavenbudgetten geïndexeerd en zijn de inkomsten (rioolheffing) bijgesteld. De gehanteerde uitgangspunten zijn: Verhoging met 3,61 % zoals afgesproken in het Gemeentelijk rioleringsplan én 4,12% inflatiecorrectie conform uitgangspunt begroting 2023.

Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing

Lasten

-40

Baten

De exploitatielasten en -baten met betrekking tot afvalverwerking zijn geactualiseerd. In het kader van 100% kostendekkendheid wordt als gevolg hiervan voorgesteld een daling van de geraamde opbrengst afvalstoffenheffing ter grootte van circa € 60.000. Dat is vooruitlopend op de vaststelling van de tarieven in de raad van december 2022 verwerkt in deze begrotingswijziging.

Vervangingsinvesteringen buitendienst

Lasten

-1

Baten

Ieder jaar opnieuw wordt beoordeeld wat aan vervangingsinvesteringen voor de buitendienst verricht moet worden. Voor 2023 worden 5 sneeuwploegen en 1 wegenschaaf vervangen. De totale investering

bedraagt € 61.000. De totale kapitaallasten bedragen € 5.743. Deze worden gedekt door de beschikbare stelpost vervangingsinvesteringen en verloopt budgetneutraal in de (meerjaren)begroting 2023.

Gemeentefonds

-16

Verwerking meicirculaire 2022 gemeentefonds

-16

Lasten

De verwerking van de meicirculaire 2022 gemeentefonds laat over de jaren 2023 t/m 2026, ná diverse opgenomen bijstellingen, over alle jaren een budgettair voordeel zien. Daarbij is rekening is gehouden met bijstellingen op de volgende onderdelen: - BOA's Er wordt met ingang van 2022 extra structurele middelen ter grootte van € 33.000 beschikbaar gesteld voor extra capaciteit BOA's. - Indexeringen Om de huidige budgetten van lonen en prijzen in de begroting 2023 te kunnen indexeren worden hiervoor middelen afgezonderd om deze extra lasten te kunnen afdekken. - Inburgering Voor de bekostiging van de leerbaarheidstoets Inburgering worden m.i.v. 2023 extra structurele middelen beschikbaar gesteld ter grootte van € 5.000. - Systeemleren Voor de versterking van de dienstverlening gemeenten worden voor systeemleren m.i.v. 2023 extra structurele middelen beschikbaar gesteld ter grootte van € 6.000. - Wsw-middelen Hiervoor is over alle jaren heen een hoger budget beschikbaar gekomen waardoor meer middelen zullen moeten worden afgedragen aan Senzer. De diverse budgetbijstellingen leiden tot mutaties in de programma's 1, 2, 5 en 6.

1.3 Beleidsindicatoren gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

verplicht volgens BBV j/n

meet eenheid

actualiteit

Producten Burgerzaken

Nee

aantal

2021

niet gemeten

Klantcontactmomenten Burgerzaken

Nee

aantal

2021

5.776

niet gemeten

Producten bouwen en wonen

Nee

aantal

2021

niet gemeten

Klantcontactmomenten bouwen en wonen

Nee

Beleidsindicator

Laarbeek

1.4 Investeringen Onderstaande tabel geeft de investeringen voor het begrotingsjaar 2023 weer. Bruto krediet

bedragen x € 1.000

Geen nieuwe investeringen in dit programma

Bijdrage derden

Netto krediet -

Programma 2 Veiligheid Portefeuillehouders Burgemeester van der Meijden

Ontwikkelingen Gezamenlijke verantwoordelijkheid Inwoners moeten zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Kleine irritaties, zoals foutparkeren en zwerfvuil, maar ook grotere vraagstukken, zoals overlast van verwarde personen, criminaliteit en illegale wietplantages, geven inwoners een onveilig gevoel. Het is belangrijk dat dit in een vroegtijdig stadium wordt gesignaleerd. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, onder meer van de politie en van gemeentelijke handhavers, maar ook van inwoners. Ogen en oren van bewoners zijn nog belangrijker in het buitengebied, waar het natuurlijk toezicht door de omvang van het terrein nu eenmaal minder aanwezig is. Een veilige samenleving is dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door de bank genomen voelen de inwoners van Laarbeek zich veilig. De integrale en systematische aanpak van onveiligheid zoals we die al jaren -samen met onze veiligheidspartners- toepassen, werpt nog steeds vruchten af. Resultaten uit de veiligheidsmonitor en de criminaliteitscijfers wijzen dat ook uit. Begin 2022 is tevens het uitvoeringsprogramma Aanpak Ondermijnende Criminaliteit opnieuw vastgesteld voor een periode van vier jaar. Een van de meest tastbare onderdelen van deze samenwerking is de inzet van het Peelland Interventie Team (PIT) en de aansluiting bij Meld Misdaad Anoniem.

Verschuiving in criminaliteit Mede door de corona-pandemie en de digitalisering is er een opvallende verschuiving waarneembaar geweest van de traditionele vormen van criminaliteit (zoals diefstallen, woninginbraken en overvallen) naar andere vormen van criminaliteit zoals cybercrime en horizontale fraude. Ook opvallend is dat het tijdsverloop van een handhavingsproces steeds vaker wordt opgerekt. Evenementen Als gevolg van corona zijn er minder vergunningaanvragen binnen gekomen voor evenementen. We constateren dat het aantal aanvragen voor evenementen weer groeiende is. Dit vanaf het moment dat de beperkende maatregelen als gevolg van corona zijn opgeheven, maar ook ten opzichte van de periode voor corona. Vanuit de omgeving wordt steeds kritischer gekeken naar de voorwaarden waaronder evenementen worden toegestaan. We zoeken naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Dat vraagt om een nog zorgvuldigere, inhoudelijke check van mogelijke risico’s en passende maatregelen. Brandweer Brandweerposten krijgen steeds vaker te maken met een tekort aan vrijwilligers. Regionaal is een wervingstraject gestart dat zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is belangrijk dat de posten voldoende zijn bemenst. Samen met de andere hulporganisaties waken zij over onze veiligheid. Sociale veiligheid De afgelopen periode hebben we geïnvesteerd in de sociale veiligheid.

De Aanpak ter Voorkoming Escalatie is hierop ingericht en de procesregisseur is de spil tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein.

Ambities A. Inwoners dragen op basis van wederkerigheid mede verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving. B. Ondermijning wordt aangepakt en niet geaccepteerd. C. Een integrale beoordeling en afweging van aanvragen voor evenementen is noodzakelijk. D. De kwaliteit en kwantiteit van de brandweer is op orde en de genormeerde aanrijtijden worden gehaald.

2.1 Speerpunten Wat willen we bereiken? 2.01

Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit.

2.02

We treden daadkrachtig op tegen afvaldumping, stropers en crossers, in het bijzonder in kwetsbare natuurgebieden als De Biezen en ’t Gulden Land.

2.03

Er wordt gezocht naar extra toezicht in het buitengebied, bijvoorbeeld door herschikking of aanstelling van een ‘groene BOA’.

2.04

Het evenementenbeleid wordt herijkt.

2.05

De door de veiligheidsregio ingezette wervingsactie voor vrijwilligers bij de lokale brandweer wordt gecontinueerd tot het moment dat de brandweer voldoende is bemenst.

2.06

We gaan beleid ontwikkelen op het gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte.

Wat gaan we daar voor doen? 2.01

2.03

Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit. Prioriteit aan langlopende handhavingskwesties Binnen het totaal van lopende handhavingsdossiers geven we de hoogste prioriteit aan een aantal reeds langlopende (meerjarige en omvangrijke) handhavingskwesties. Wederkerigheid als uitgangspunt nemen in onze contacten met de samenleving in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit De aanpak van (ondermijnende) criminaliteit blijft onverminderd van belang de komende jaren. Samen met onze inwoners en partners proberen we in gezamenlijkheid en zo gericht mogelijk de criminaliteit te voorkomen en aan te pakken. Daarnaast wil de gemeente Laarbeek op laagdrempelige wijze in verbinding blijven met haar inwoners, om zo de wederkerigheid bij de aanpak van criminaliteit te kunnen bevorderen. Er wordt gezocht naar extra toezicht in het buitengebied, bijvoorbeeld door herschikking of aanstelling van een ‘groene BOA’.

Planning 12 - 2023

Veiligheid in het buitengebied We hebben structurele aandacht voor veiligheid in het buitengebied en verrichten hiervoor gepland en ongepland handhavingsacties tezamen met de partners van Samen Sterk in het Buitengebied, Peellandinterventieteam en politie.

Planning 12 - 2023

2.2 Financiën Rekening

Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x 1.000

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-1.759

-2.395

-1.922

-1.904

Crisisbeheersing en brandweer

-1.343

-1.879

-1.440

-1.422

Openbare orde en veiligheid

-416

-516

-482

Baten

588

111

112

Crisisbeheersing en brandweer

583

Openbare orde en veiligheid

Saldo van baten en lasten

-1.680

-1.808

-1.811

-1.810

-1.792

-1.807

-1.806

-1.788

Begraafplaatsen en crematoria

Onttrekkingen aan reserves Resultaat

-1.680

-1.764

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

-1.787

1e Tussenrapportage 2022

2e Tussenrapportage 2022

-1.731

-1.730

Gemeentefonds

-33

Loon- & prijsontwikkeling

-29

-30

-1.807

-1.806

-1.788

Primitieve begroting 2022-2025

Startpositie Meerjarenbegroting 20232026 Nieuw beleid

Kapitaallasten Overige mutaties Saldo Meerjarenbegroting 2023-2026

Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2023 zien. Begroting bedragen x € 1.000

Nieuw beleid Begroting 2023 GR Veiligheidsregio BrabantZuidoost Lasten

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

-26

-7

-26

-7

De verwerking van de vastgestelde begroting 2023 VRBZO leidt tot een bedrag van ruim € 25.000 als meerkosten als gevolg van nieuw beleid.

Formatie Groene BOA Lasten

De Tweede Kamer heeft structureel extra gelden vrijgemaakt om de handhaving in de gemeenten te versterken (inzet BOA's). Voor Laarbeek is via de meicirculaire 2022 gemeentefonds een budget van reeds € 33.000 structureel beschikbaar. Door dit budget nu met structureel € 10.000 aan te vullen kan een groene BOA in dienst genomen worden. In het bestuursakkoord is ook aangegeven dat wordt gezocht naar extra toezicht in het buitengebied door herschikking of aanstelling van een groene BOA. De budgetbijstellingen leiden tot mutaties in de programma's 2 en 6.

Gemeentefonds

-33

Verwerking meicirculaire 2022 gemeentefonds

-33

Lasten

2.3 Beleidsindicatoren gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners

Beleidsindicator

verplicht volgens BBV j/n

meet eenheid

actualiteit

Verwijzingen HALT

per 1.000 jongeren

2021

Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

2021

0,2

0,6

Geweldsmisdrijven

per 1.000 inwoners

2021

2,2

2,3

Diefstallen uit woningen

per 1.000 inwoners

2021

1,8

1,1

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

per 1.000 inwoners

2021

3,5

4,3

Laarbeek

2.4 Investeringen Onderstaande tabel geeft de investeringen voor het begrotingsjaar 2023 weer. Bruto krediet

bedragen x € 1.000

Geen nieuwe investeringen in dit programma

Bijdrage derden

Netto krediet -

Programma 3 Woon- en leefklimaat Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt Wethouder Van den Berkmortel

Ontwikkelingen Leefbaarheid Laarbeek is een vitale en toekomstbestendige gemeente waar het goed wonen is. Om dit te blijven wordt voortdurend gewerkt om het dorpse karakter te behouden. Er is aandacht voor voldoende geschikte woningen die aansluiten bij huidige en toekomstige behoeften. Op verschillende manieren spant de gemeente zich in voor een verdere verbetering van natuur, milieu en landschap. Voor de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout wordt een integraal plan ontwikkeld. Door de raad is de opdracht gegeven om dit samen met inwoners te doen. Omgevingsvisie Op 9 december 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie buitengebied vastgesteld. De Omgevingswet schrijft een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied voor, vast te stellen vóór 1 januari 2025. Dit betekent dat er ook nog voor 1 januari 2025 een omgevingsvisie voor de kernen moet worden opgesteld. In het buitengebied worden enerzijds steeds meer agrarische bedrijven beëindigd, anderzijds is er de toenemende schaalvergroting. Dat leidt tot vraagstukken met betrekking tot het hergebruik van de vrijkomende agrarische bebouwing en gronden, verloedering en toename van (drugsgerelateerde) criminaliteit. Het gaat dus om economische belangen maar zeker ook om andere waarden zoals gezondheid, agrarisch erfgoed, natuur en landschap, biodiversiteit en klimaat.

Woningbouw De provincie geeft jaarlijks een bevolkingsprognose en het daaruit voortvloeiende aantal woningen dat in principe gebouwd mag worden. In Laarbeek naderen we deze prognose snel, en zodra we deze bereikt hebben, zijn uit- en inbreidingslocaties niet zondermeer nog realiseerbaar. Kwalitatief en kwantitatief goed onderbouwde plannen, afgestemd met de regio en provincie, geven mogelijkheden om meer te bouwen dan de prognose. Inbreiding gaat daarbij voor uitbreiding. Dit zorgt voor een aantal uitdagingen. Deze locaties zijn schaars en brengen hogere ontwikkelkosten met zich mee dan uitbreidingslocaties. Ook treedt er spanning op ten opzichte van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Verder geeft inbreiding meer kans op bezwaren en dus langere procedures. In onze woonvisie is aangegeven vooral te kiezen voor goedkope woningen; dit zorgt ook ten aanzien van de planexploitatie voor een uitdaging. Er moeten dan ook prioriteiten gesteld worden: welke plannen worden wel en niet uitgevoerd en in hoeverre passen deze binnen de uitwerking van de woonvisie? Klimaatverandering Ons klimaat verandert, er komen steeds meer extremen in de weersomstandigheden. Dit vraagt een andere manier van denken van iedereen. De leefomgeving moet namelijk anders ingericht worden om hierop voorbereid te zijn. Hier wordt vanuit het Nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie op gestuurd.

De openbare ruimte moet groener worden en we zetten vol in op het uitvoeren van ons natuur- en landschapsbeleid. De huidige beleidsplannen voor openbaar groen (2011) en bomenbeheer (2013) zijn verouderd. Nieuwe uitgangspunten dwingen ons om het onderhoudsniveau van het openbaar groen kritisch tegen het licht te houden en zo nodig te herzien. Energietransitie Er zijn toenemende Rijksambities op het gebied van de energietransitie die zich uiten in strengere regelgeving, toenemende gemeentelijke verplichtingen, maar ook subsidieprogramma’s en projecten. Denk aan de duurzame warmtetransitie. Laarbeek voert 23

de Transitie Visie Warmte uit door toe te werken naar een aardgasvrij Laarbeek in 2050. Laarbeek zet in op grootschalige opwek van duurzame energie door onder andere onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een windpark, met inachtneming van de conclusies uit de recent gevoerde omgevingsdialoog. Ook zet Laarbeek zich - voor zover dit lokaal mogelijk is in tegen energie-armoede. Recreatie en toerisme In 2021 hebben we samen met de Brabantse Peelgemeentes een regionale marketingorganisatie opgezet: Land van de Peel. In 2022 wordt de organisatiestructuur voor Land van de Peel en regionale samenwerking op het vlak van vrijetijdseconomie verder vormgegeven. ’t Gulden Land in Aarle-Rixtel en de Blauwe Poort in Beek en Donk worden ontwikkeld voor recreatie en natuur, met de nadruk op natuurontwikkeling. In de transitie van het buitengebied zijn recreatieve en toeristische ontwikkelingen meer en meer een alternatief voor stoppende agrariërs en veehouders. In de Omgevingsvisie buitengebied zijn de globale kaders gesteld voor deze ontwikkelingen. Laarbeek profileert zich als Waterpoort van de Peel en spant zich in voor een aantrekkelijk buitengebied met extensieve en laagdrempelige recreatie. De komende periode wordt verder ingezet op (het faciliteren van) kleinschalige recreatieve functies. Erfgoed In 2021 is het nieuwe erfgoedbeleid vastgesteld voor de periode 2021-2026.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Laarbeek&id=fb21a8c6-39d2-47a3-9292-f9dc29f9e1da